ఫిబ్రవరి 29... ఈ రోజుకు ఎన్ని ప్రత్యేకతలో..! - special story on leap year
ఏంటీ లీప్‌ ఇయర్‌..?
భూమి సూర్యుని చుట్టూ తిరుగుతూ.. తన చుట్టూ తాను తిరుగుతుంది. భూమి తన చుట్టూ తాను తిరగడానికి 24 గంటలు పడుతుంది. దీనివల్లే మనకు పగలు, రాత్రి ఏర్పడతాయి. ఇక సూర్యుడి చుట్టూ భూమి తిరగడానికి 365 రోజుల 5 గంటల 48 నిమిషాల 46 సెకన్లు పడుతుంది. ఇదంతా మనం చిన్నప్పుడు చదువుకుందే. ఏడాదికి ఎన్ని రోజులంటే టక్కున 365 రోజులని చెబుతాం. మరి మిగతా 5 గంటల 48 నిమిషాల 46 సెకన్లు ఎటు పోతాయని ఎప్పుడైనా ఆలోచించారా? ప్రతి నాలుగేళ్లలో మిగిలిన ఆ సమయాన్ని కలిపి ఒక రోజుగా లెక్కేసి.. ఫిబ్రవరి నెలలో అదనపు రోజును చేర్చుతారు. అందుకే ఏటా 28 రోజులు ఉండే ఫిబ్రవరి నెలలో.. నాలుగేళ్లకోసారి మాత్రం 29 రోజులుంటాయి. దీన్నే మనం 'లీప్‌ సంవత్సరం'గా పిలుస్తాం.
ఫిబ్రవరిలోనే ఎందుకు తక్కువ.?
ఏడాదిలో అన్ని నెలల్లో 30 లేదా 31 రోజులు ఉండి.. ఒక్క ఫిబ్రవరిలోనే 28, 29 (లీప్‌ సంవత్సరంలో) రోజులు ఎందుకున్నాయన్న ఆలోచన ఎప్పుడైనా మీకు వచ్చిందా? అయితే దీనికి పెద్దగా లాజిక్‌లు లాంటివేమీ అవసరం లేదు. ఒక రాజు పంతం వల్ల ఫిబ్రవరి నెలలో రోజులు తగ్గాయట. ఏంటీ నమ్మలేకపోతున్నారా? అయితే ఫిబ్రవరి నెల వెనుక ఉన్న కథ తెలుసుకోవాలంటే మనం రోమన్ల కాలానికి వెళ్లాల్సిందే..!
క్రీస్తుపూర్వం 46వ శతాబ్దంలో జూలియస్‌ సీజర్‌ చక్రవర్తిగా బాధ్యతలు స్వీకరించడానికి ముందు రోమన్‌ క్యాలెండర్‌లో 355రోజులు మాత్రమే ఉండేవి. అయితే సీజర్‌ బాధ్యతలు చేపట్టిన తర్వాత క్యాలెండర్‌ను సంస్కరించాలని నిర్ణయించాడు. ఇందులో భాగంగానే పలు మార్పులు చేర్పులు చేసి 365 రోజుల క్యాలెండర్‌ను రూపొందించారు. ఈ క్రమంలోనే ఆ క్యాలెండర్‌లో ఫిబ్రవరిలో 29 రోజులు, జులైలో 31 రోజులు, ఆగస్టులో 30 రోజులు వచ్చాయి. నాలుగేళ్లకొకసారి వచ్చే లీప్‌ డేను ఫిబ్రవరిలో కలపాలని నిర్ణయించారు. ఇదిలా ఉంటే.. కొన్నేళ్ల తర్వాత జూలియస్‌ సీజర్‌ అనంతరం రోమన్‌ సామ్రాజ్యాన్ని అగస్టన్‌ పాలించడం మొదలుపెట్టాడు. జూలియస్‌ పేరుతో ఉన్న జులై నెలలో 31 రోజులు ఉండగా.. తన పేరుతో ఉన్న ఆగస్టులో 30 రోజులే ఉండడం అగస్టన్‌కు నచ్చలేదు. రాజు తలుచుకుంటే జరగంది ఏముంటుంది చెప్పండి... దీంతో వెంటనే ఫిబ్రవరిలో ఉన్న 29 రోజుల్లో ఒక రోజును తీసేసి ఆగస్టులో కలిపాడు. వరుసగా వచ్చే జులై, ఆగస్టు నెలల్లో 31 రోజులు ఉండడానికి ఇదే కారణం. ఈ క్రమంలోనే 28రోజులతో తక్కువ రోజులున్న నెలగా ఫిబ్రవరి మారింది. ఇప్పటికీ మనం ఇదే క్యాలెండర్‌ను ఉపయోగిస్తున్నాం.
నాలుగేళ్లకోసారి వచ్చే ఈ ప్రత్యేక రోజును ప్రపంచవ్యాప్తంగా మరింత ప్రత్యేకంగా జరుపుకొంటారు. ఈ క్రమంలోనే కొన్ని ప్రపంచ దేశాల్లో ఈరోజు పాటించే కొన్ని వింత ఆచారాలు, ఆసక్తికర విశేషాలు ఇప్పుడు చూద్దాం..
* సహజంగా ప్రపంచవ్యాప్తంగా ఫిబ్రవరి 14న 'ప్రేమికుల దినోత్సవం'గా జరుపుకోవడం మనకు తెలిసిందే. అందులోనూ ప్రేమికుల్లో ఎవరు.. ఎవరికి ప్రపోజ్‌ చేయాలనే దానిపై ఎలాంటి నిబంధనలూ ఉండవు. అయితే కొన్ని దేశాల్లో కేవలం అమ్మాయిలు తమకు నచ్చిన వారికి ప్రేమను వ్యక్తం చేయడానికి ఫిబ్రవరి 29ని ఎంచుకుంటారట. అంతేకాదు.. ఈక్రమంలో ఎవరైనా అబ్బాయి అమ్మాయి ప్రేమను నిరాకరిస్తే ఏదైనా ఒక బహుమతి ఇవ్వడం లేదా వారికి జరిమానా చెల్లించడం.. వంటివి చేస్తారట. స్కాట్లాండ్‌కు చెందిన క్వీన్‌ మార్గరెట్‌ 1288లో ఇలాంటి ఓ చట్టాన్ని తీసుకొచ్చిందని చెబుతుంటారు.
* అమెరికాలోని టెక్సాస్‌లో ఉన్న ఆంథోని పట్టణంలో నాలుగేళ్లకోసారి లీప్‌ డే రోజున ప్రత్యేక కార్యక్రమాలు నిర్వహిస్తుంటారు. ఈరోజు పుట్టిన వారంతా ఒక చోట చేరి వేడుకలు జరుపుకుంటారు. ఇతర దేశాల నుంచి కూడా ఇక్కడికి రావడం విశేషం. అందుకే ఈ పట్టణాన్ని 'లీప్‌ ఇయర్‌ క్యాపిటల్‌ ఆఫ్‌ ది వరల్డ్‌'గా పిలుస్తుంటారు.
* తైవాన్‌లో లీప్‌ ఇయర్‌ను విభిన్నంగా జరుపుకొంటారు. ఈనెలలో పెళ్లై అత్తారింటికి వెళ్లిన కూతుళ్లు తల్లి ఇంటికి కచ్చితంగా వస్తారు. ఈక్రమంలో వారు పంది మాంసం, నూడుల్స్‌ను వండి తల్లిదండ్రులకు వడ్డించడం ఆనవాయితీగా వస్తోంది. దీనివల్ల తమ పేరెంట్స్‌కు ఆరోగ్యంతో పాటు అదృష్టం కలిసొస్తుందని ఆ కూతుళ్ల నమ్మకం.
* రోమన్లు 'లీప్‌ డే'ను చెడు రోజు (బ్యాడ్‌ డే)గా భావిస్తారు. ఈరోజు ఎవరైతే పెళ్లి చేసుకుంటారో వారు కచ్చితంగా విడిపోతారని వీరి నమ్మకం. అంతేకాదు లీప్‌ ఇయర్‌లో వీడిపోయిన జంట ఎప్పటికీ సంతోషంగా ఉండరనేది వీరి విశ్వాసం.
* లీప్‌ ఇయర్‌లో ప్రకృతి వినాశనాలు జరుగుతాయని రష్యన్లు నమ్ముతారు. మరీ ముఖ్యంగా రైతులు ఈ ఏడాది వారి పంటలు, పాడి పశువులపై మరింత జాగ్రత్త వహిస్తారట.
* జర్మనీలో లీప్‌ డేను విచిత్రంగా జరుపుకొంటారు. ఈరోజు అమ్మాయిలు తాము ప్రేమించిన అబ్బాయి ఇంట్లో ఉన్న చెట్లను రిబ్బన్లతో అలంకరించడాన్ని ఒక ఆనవాయితీగా పాటిస్తారు. అయితే మిగిలిన అన్ని రోజుల్లోనూ జర్మనీలో అబ్బాయిలు ఇలా తాము ఇష్టపడ్డ అమ్మాయిల ఇంట్లోని చెట్లను అలంకరించడం సర్వసాధారణం. కానీ లీప్‌ డే రోజు మాత్రం దీనికి భిన్నంగా చేస్తారట. (అంటే అమ్మాయిలు తాము ప్రేమించిన అబ్బాయి ఇంట్లో చెట్లను రిబ్బన్లతో అలంకరించడం అన్నమాట!)
* ఫిబ్రవరి 29న జన్మించిన వారు ప్రపంచవ్యాప్తంగా సుమారు 30 కోట్లకు పైగా ఉంటారని ఓ అంచనా. ఈరోజు జన్మించిన వారిని లీప్లింగ్స్‌ లేదా లీపర్స్‌ అంటారు.
* ఫ్రాన్స్‌లో ఉన్న 'లా బూగీ డు సపర్‌' అనే ఓ వార్తా పత్రిక కేవలం ఫిబ్రవరి 29వ తేదీన మాత్రమే ప్రచురితమవుతుంది. దీన్ని 1980లో ప్రారంభించారు. ఈ ముప్పై ఏళ్లలో ఈ పత్రికను ఈరోజుతో కలిపి కేవలం 11 సార్లు మాత్రమే ప్రచురించారు.
fibravari 29... ee rojuku enni pratyekatalo..! - special story on leap year
anty leepn iyari..?
bhoomi suuryuni chuttu tirugutuu.. tana chuttu taanu tirugutundi. bhoomi tana chuttu taanu tiragadaaniki 24 gantalu padutundi. deenivalle manaku pagalu, raatri erpadataayi. ika suryudi chuttu bhoomi tiragadaaniki 365 rojula 5 gantala 48 nimishaala 46 sekanlu padutundi. idantaa manam chinnappudu chaduvukunde. edaadiki enni rojulante takkuna 365 rojulani chebutam. mari migata 5 gantala 48 nimishaala 46 sekanlu etu potayani eppudaina alochinchara? prati naalugellalo migilina aa samayanni kalipi oka rojugaa lekkesi.. fibravari nelalo adanapu rojunu cherchutaaru. anduke eta 28 rojulu unde fibravari nelalo.. naalugellakosari maatram 29 rojuluntaayi. deenne manam 'leepn samvatsaram'gaa pilustam.
fibravarilone enduku takkuva.?
edaadilo anni nelallo 30 leda 31 rojulu undi.. okka fibravarilone 28, 29 (leepn samvatsaramlo) rojulu endukunnayanna aalochana eppudaina meeku vachinda? ayithe deeniki peddagaa lajikelu lantivemy avasaram ledu. oka raju pantam valla fibravari nelalo rojulu taggayata. anty nammalekapotunnara? ayithe fibravari nela venuka unna katha telusukovalante manam romanla kaalaaniki vellalsinde..!
kristupurvam 46va sataabdamlo juliuse seejarm chakravartigaa baadhyatalu sweekarinchadaaniki mundu romanni calendershlo 355rojulu matrame undevi. ayithe seejarm baadhyatalu chepattina tarvaata calenderni samskarinchaalani nirnayinchaadu. indulo bhagamgane palu maarpulu cherpulu chesi 365 rojula calenderni roopondinchaaru. ee kramamlone aa calendershlo fibravarilo 29 rojulu, julailo 31 rojulu, aagastulo 30 rojulu vachayi. naalugellakokasaari vache leepn denu fibravarilo kalapaalani nirnayinchaaru. idila unte.. konnella tarvaata juliuse seejarm anantaram romanni saamraajyaanni agaston paalinchadam modalupettaadu. juliuse paerutho unna julai nelalo 31 rojulu undagaa.. tana paerutho unna aagastulo 30 rojule undadam agastanku nachaledu. raju taluchukunte jaragandi emuntundi cheppandi... deentho ventane fibravarilo unna 29 rojullo oka rojunu teesesi aagastulo kalipadu. varusagaa vache julai, aagastu nelallo 31 rojulu undadaaniki ide kaaranam. ee kramamlone 28rojulatho takkuva rojulunna nelagaa fibravari maarindi. ippatikee manam ide calenderni upayogistunnam.
naalugellakosari vache ee pratyeka rojunu prapanchavyaaptamgaa marinta pratyekamgaa jarupukontaaru. ee kramamlone konni prapancha deshaallo eeroju paatinche konni vinta aachaaraalu, aasaktikara visaeshaalu ippudu chuddam..
* sahajamgaa prapanchavyaaptamgaa fibravari 14na 'premikula dinotsavam'gaa jarupukovadam manaku telisinde. anduloonuu premikullo evaru.. evariki prapoje cheyalane daanipai elanti nibandhanaluu undavu. ayithe konni deshaallo kevalam ammayilu tamaku nachina vaariki premanu vyaktam cheyadaaniki fibravari 29ni enchukuntaarata. antekaadu.. eekramamlo evaraina abbai ammai premanu niraakariste edaina oka bahumati ivvadam leda vaariki jarimana chellinchadam.. vantivi chestarata. scatlandeaku chendina kween margaretse 1288loo ilanti oo chattaanni teesukochindani chebutuntaaru.
* americaloni texasselo unna aanthoni pattanamlo naalugellakosari leepn dee rojuna pratyeka kaaryakramaalu nirvahistuntaaru. eeroju puttina vaarantaa oka chota cheri vedukalu jarupukuntaaru. itara deshaala nunchi kuudaa ikkadiki ravadam visesham. anduke ee pattanaanni 'leepn iyari capitalli aff dhi varalde'gaa pilustuntaaru.
* taivaanlo leepn iyarenu vibhinnamgaa jarupukontaaru. eenelalo pellai attaarintiki vellina koothullu talli intiki kachitamgaa vastaaru. eekramamlo vaaru pandi maamsam, noodulsenu vandi tallidandrulaku vaddinchadam aanavaayitiigaa vastondi. deenivalla tama paerentseku aarogyamtho paatu adrushtam kalisostundani aa koothulla nammakam.
* romanlu 'leepn dee'nu chedu roju (byade dee)gaa bhaavistaaru. eeroju evaraithe pelli chesukuntaro vaaru kachitamgaa vidipotarani veeri nammakam. antekaadu leepn irelo veedipoyina janta eppatiki santoshamgaa undaranedi veeri vishwaasam.
* leepn irelo prakruti vinaasanaalu jarugutaayani rashyanlu nammutaaru. mari mukhyamgaa raitulu ee edaadi vaari pantalu, paadi pasuvulapai marinta jaagratta vahistaarata.
* jarmaneelo leepn denu vichitramgaa jarupukontaaru. eeroju ammayilu taamu preminchina abbai intlo unna chetlanu ribbanlatho alankarinchadaanni oka aanavaayitiigaa paatistaaru. ayithe migilina anni rojullonu jarmaneelo abbailu ilaa taamu ishtapadda ammayila intlooni chetlanu alankarinchadam sarvasaadhaaranam. cony leepn dee roju maatram deeniki bhinnamgaa chestarata. (ante ammayilu taamu preminchina abbai intlo chetlanu ribbanlatho alankarinchadam annamata!)
* fibravari 29na janminchina vaaru prapanchavyaaptamgaa sumaru 30 kotlaku paiga untaarani oo anchana. eeroju janminchina vaarini leeplingsi leda leeperse antaaru.
* franselo unna 'laa boogi du saparn' ane oo varta patrika kevalam fibravari 29va tedeena matrame prachuritamavutundi. deenni 1980loo praarambhinchaaru. ee muppai ellalo ee patrikanu eerojutho kalipi kevalam 11 saarlu matrame prachurinchaaru.