తెలుగులో 'కాలం చేయడం' ఒక జాతీయం. అర్థం 'మరణించడం'. కాలాన్ని ఎవరూ దాటిపోలేరు కాబట్టి మరణాన్నీ ఎవరూ తప్పించుకోలేరు. జీవన పోరాటంలో ఎవరు ఎప్పుడు ఎక్కడ పడిపోతారో ఆ దేవుడికే తెలియాలి. ఆరాటమేతప్ప పోరాటం, ప్రయత్నం అసలు చేయని బలహీనులు; ఎంతో కాలం పోరాటం చేసి అలసిసొలసిన బలవంతులు... అందరూ కాలం చేయవలసిందే! చివరి క్షణాల్లోనైనా భగవంతుడు గుర్తుకు వస్తే అదృష్టవంతులే! 'బలం కొంచెం కూడా లేదు, అవయవాలు పనిచేయడం లేదు,ప్రాణాలు ఉంటాయా ఊడతాయా అన్నట్లుంది. శరీరం పూర్తిగా అలసిపోయింది, ఇప్పుడు నా మనసునిండా దేవుడొక్కడే నిండి ఉన్నాడు. ఈ దీనుడిపై దయ చూపాలి! రావే ఈశ్వర! కావవే వరద! సంరక్షింపు భద్రాత్మకా!' అని గజేంద్రుడిలా ఆ జగద్రక్షకుని ప్రార్థించి మోక్షం పొందవచ్చు. ఆ జగద్రక్షకుడు ఎవరో, ఆయన రూపురేఖలు ఎలా ఉంటాయో ఊహకు అందవు. అయినా ఫరవాలేదు. 'సర్వేశ్వరుడు భక్త రక్షకుడు. ఆపదుద్ధారకుడు, ఏం జరిగినా ఆయనే దిక్కు నాకు' అనే భావన కలిగితే చాలు, వాళ్ళు అదృష్టవంతులే! ఇక మరణ భయం ఉండదు! హరి నామస్మరణ తప్పక ముక్తినిస్తుంది. పూర్వం ఖట్వాంగుడు అనే రాజు దేవతలను 'నా ఆయువు ఎంత?' అని అడిగాడు. 'నీ ఆయుష్షు ఇంకా ఒక్క ముహూర్తకాలం మాత్రమే' అన్నారు దేవతలు. వెంటనే రాజు తన సంపదను దానం చేసి, వైరాగ్యంతో శ్రీహరిని మనసులో నిలుపుకొని ముక్తిని పొందాడు.
ప్రాణం ఒక దీపం. అది ఎప్పటికైనా ఆరిపోక తప్పదు. ఈ సంగతి మనసులో స్థిరంగా ఉంటే- లోకంలో ఇన్ని దుర్మార్గాలు, దౌర్జన్యాలు ఉండవు. ఈ ఆరిన దీపం పోయి పరమేశ్వరుడి పాదాల దగ్గర వెలుగునిస్తుంది. తెలుగు భాగవతం పన్నెండో స్కంధంలో వెలిగందల నారయ మహాకవీంద్రుడు శుకయోగితో చెప్పించిన మాటలు- సర్వమానవాళికి సర్వకాలాలకు పనికివచ్చే రతనాల మూటలు...
telugulo 'kaalam cheyadam' oka jaateeyam. artham 'maraninchadam'. kaalaanni evaruu daatipoleru kabatti maranaannii evaruu tappinchukoleru. jeevana poraatamlo evaru eppudu ekkada padipotaro aa devudike teliyaali. aaraatametappa poratam, prayatnam asalu cheyani balaheenulu; entho kaalam poratam chesi alasisolasina balavantulu... andaruu kaalam cheyavalasinde! chivari kshanaalloonainaa bhagavantudu gurtuku vaste adrushtavantule! 'balam konchem kuudaa ledu, avayavaalu panicheyadam ledu,praanaalu untaya oodataayaa annatlundi. sareeram puurtigaa alasipoyindi, ippudu naa manasuninda devudokkade nindi unnaadu. ee deenudipai daya chuupaali! rave eeshwara! kavave varada! samrakshimpu bhadratmaka!' ani gajendrudila aa jagadrakshakuni praarthinchi moksham pondavacchu. aa jagadrakshakudu evaro, aayana roopurekhalu ela untayo oohaku andavu. aina faravaledu. 'sarveshwarudu bhakta rakshakudu. aapaduddhaarakudu, yem jarigina aayane dikku naaku' ane bhavana kaligithe chaalu, vaallu adrushtavantule! ika marana bhayam undadu! hari naamasmarana tappaka muktinistundi. puurvam khatwangudu ane raju devatalanu 'naa aayuvu entha?' ani adigaadu. 'nee aayushshu inka okka muhurtakaalam matrame' annaru devatalu. ventane raju tana sampadanu daanam chesi, vairaagyamtho sriharini manasulo nilupukoni muktini pondaadu.
praanam oka deepam. adhi eppatikaina aaripoka tappadu. ee sangati manasulo sthiramgaa unte- lokamlo inni durmaargaalu, dourjanyaalu undavu. ee aarina deepam poyi parameshwarudi paadaala daggara velugunistundi. telugu bhagavatam pannendo skandhamlo veligandala naraya mahakaveendrudu sukayogito cheppinchina maatalu- sarvamaanavaaliki sarvakaalaalaku panikivacche ratanaala mootalu...