బ్రహ్మ దేవుడంటే అందరికీ నాలుగు తలల రూపమే గుర్తుకువస్తుంది. ఈ నాలుగు తలలూ నాలుగు వేదాలకి ప్రతిరూపం అని కొందరంటారు. అలాగే నాలుగు దిక్కులకీ ఆధారం అని అని కొందరు పేర్కొంటూ ఉంటారు. కానీ బ్రహ్మదేవుడికి సంబంధించిన నాలుగు తలలకీ సంబంధించి కొన్ని ఆసక్తికరమైన కథనాలున్నాయి. పూర్వం బ్రహ్మ, శతరూప అనే ఒక స్త్రీమూర్తిని సృష్టించాడు. వంద రకాలైన రూపాలను ధరించగల ఆ శతరూపని చూడగానే సాక్షాత్తూ ఆ బ్రహ్మదేవునికే మతి చలించింది.
తన కూతురితో సమానురాలు అన్న విషయాన్ని కూడా గ్రహించకుండా బ్రహ్మ చూపు ఆమె మీదే నిలిచింది. ఆమె నాలుగు దిక్కులా సంచరిస్తుంటే ఆమెనే గమనించేందుకు బ్రహ్మకు నాలుగు తలలు ఉద్భవించాయి. వీటికి తోడుగా శతరూప ఊర్ధ్వముఖంగా పయనించేటప్పుడు, ఆమెనే చూస్తూ ఉండేందుకు ఐదో తల కూడా ఏర్పడింది. ఎప్పుడూ ఆమెనూ చూస్తూ ఆనందించేవాడు బ్రహ్మ.
ఇదంతా గమనించి ఈశ్వరుడు బ్రహ్మ చేస్తున్న పనికి తగిన శిక్ష విధించాలనుకున్నాడట. వెంటనే శివుడు తన త్రిశూలంతో బ్రహ్మదేవుని ఐదో శిరస్సుని ఖండించి వేశాడట. అలా ఖండించబడిన బ్రహ్మకపాలం బదరీనాధ్‌ క్షేత్రం దగ్గర పడిందని అక్కడి ప్రజలు నమ్ముతారు. ఆ స్థలంలో కనుక పూర్వీకులకు పిండప్రదానాలను చేస్తే అధిక ఫలితం వస్తుందని భావిస్తారు.
ఇక బ్రహ్మ ఐదో తలకు సంబంధించి మరో కథ కూడా ఉంది. ఒకసారిబ్రహ్మవిష్ణువులలో ఎవరు గొప్ప అన్న వాదన బయలుదేరింది. ఆ వాదానికి విరుగుడుగా, శివుడు ఒక పరీక్షను పెట్టాడట. తాను ఒక లింగ రూపంలో ఉంటాననీ, ఎవరైతే ఆ లింగపు అంచుని చేరుకోగలుగుతారో వారు గొప్పవారని పరీక్ష పెట్టారు. ఆ పరీక్షకు బ్రహ్మ, విష్ణువులు ఇద్దరూ కూడా సరేనన్నారు.
పరమేశ్వరుడు చెప్పినట్లుగానే ఒక లింగరూపంలో వెలిశాడు. బ్రహ్మదేవుడు హంస రూపంలో ఆ లింగాకారపు పైభాగాన్ని గుర్తించేందుకు ఎగిరిపోగా, విష్ణుమూర్తి వరాహ రూపంలో నేలని తవ్వుకుంటూ లింగపు అడుగుభాగాన్ని చేరుకునేందుకు సిద్ధపడ్డాడు.
ఎంతకాలం గడిచినా శివలింగపు అంచులు కనిపించనేలేదు. కానీ సృష్టికర్త అయిన తాను ఓటమిని ఒప్పుకోవడం ఏమిటన్న అహంకారం కలిగింది బ్రహ్మదేవునిలో. దాంతో తాను లింగపు పైభాగాన్ని దర్శించి వచ్చానని అబద్ధం చెప్పేశాడు. అంతేకాదు.. తన మాట నిజమేనంటూ ఒక మొగలిపూవు (కేతకి) చేత కూడా సాక్ష్యం చెప్పించాడు.
కానీ లయకారుడైన శివుని ముందు ఈ అబద్ధం చెల్లలేదు. పైగా తననే భ్రమింపచేయాలని చూసినందుకు ఆ పరమేశ్వరునికి పట్టరాని కోపం వచ్చింది. అంతే.. శివుని మూడో కంటికి బ్రహ్మకు ఉన్న ఐదో తల భస్మమైపోయింది. పైగా అందరికీ ఆదర్శంగా నిలవాల్సిన దైవమే అబద్ధాన్ని పలకడంతో, ఇకమీదట బ్రహ్మ పూజలందుకునే అర్హతను కోల్పోతాడంటూ శపించాడు శివుడు. బ్రహ్మకు సాక్ష్యంగా నిలిచిన మొగలి పూవు కూడా ఇక మీదట పూజకు పనికిరాదంటూ శాసించాడు.
పార్వతుల వివాహం జరిపిస్తున్నప్పుడు , బ్రహ్మ పంచముఖుడు, నాలుగు ముఖాలతో మంత్రోచ్చారణ చేస్తున్నాడు. అయితే బ్రహ్మ ఐదో తల (ఊర్ద్వముఖం) పార్వతీదేవి సౌందర్యానికి ముగ్దురాలైంది. అది గ్రహించిన పరమ శివునికి ఆగ్రహం వచ్చింది. బ్రహ్మకు బుద్ది చెప్పాలని చేయి చాచి ఒక దెబ్బ వేశాడు.
మహేశ్వరుడి చేతి దెబ్బ అంటే సామాన్యమైనది కాదు కదా.. దాని ప్రభావానికి బ్రహ్మ ఊర్ధ్వముఖం తెగిపోయింది కాని అది కింద పడలేదు. శివుడి అరచేతికి అతుక్కుపోయింది,ఎంత విదిలించిన అది ఆయన చేయిని వదలలేదు,క్రమక్రమంగా ఎండి చివరికి అది కపాలంగా మారిపోయింది. బ్రహ్మ అపరాధం చేశాడు.. దానికి శివుడు శిక్ష విధించాల్సి వచ్చింది.
అయితే అది సరాసరి బ్రహ్మ హత్యా పాతకంగా పరిణమించి ,ఆ పాపం అంతటి మహాదేవుడికి అంటింది. జగత్ప్రభువు,అంతటి తపశ్శాలికి ఆ పాపఫలం తప్పలేదు. దేవతలందరిని పిలిచి నిస్సంకోచంగా జరిగినదంతా వారికి చెప్పి తన పాపానికి ప్రాయశ్చిత్త మార్గం ఏమిటొ సూచించమని పరమశివుడు అడిగాడు.
" శివా.. నీకు తెలియని ధర్మం లేదు.. ఈ జగత్తును నడిపిస్తున్నవాడివి.. శాసించగలిగినవాడివి.. అయినా మా మీద కృపతో ఒక సలహా ఇవ్వమని కోరావు కనుక మా మేధస్సు పరిమితికి తోచింది చెబుతున్నాం.. ఈ కపాలాన్నే భిక్షాపాత్రగా భావించి,ఇంటింటికీ తిరుగుతూ ప్రతీచోటా నీ పాపం చెప్పుకుని భిక్షమడుగుతూ వెళ్లు... కొంత కాలానికి ఆ కపాలం రాలిపోవచ్చును అని చెప్పరు దేవతలు. "
పరమశివుడికి ఇది ఉచితం అనిపించింది. భిక్షువుగా మారి ముల్లోకాలు తిరుగుచూ మళ్ళీ తన వివాహం జరిగిన చోటుకే చేరాడు. హిమాలయ పర్వతాలలో తాను పూర్వం కేదారేశ్వరుడుగా అవతరించాడు. అందుకు సంతసించిన మామ హిమవంతుడు ఆ ప్రాంతాలలోని శిఖరాలను, నదులను శివుడికి కానుకగా ఇచ్చేశాడు. అది తెలుసుకున్న నారాయణుడు శివుడి వద్దకు వచ్చి .. పరమశివా నీ అధీనంలో ఇన్ని శిఖరాలు ఉన్నాయికదా.. ఈ బదరీవనంలో ఉన్న శిఖరాన్ని నాకు కానుకగా ఇవ్వవా అని అడిగాడట.. నారాయణుడు అంతటివాడు అడిగితే శివుడు తాను ఎలా ఇవ్వకుండా ఉండగలడా? పరమ సంతోషంతో ఆ శిఖరాన్ని ఇచ్చేశాడు శివుడు.. అప్పటి నుంచి శ్రీమన్నారాయణుడు బదరీనారాయణుడై అక్కడా వెలిశాడని ప్రతీతి.
ఆ తరువాత శివుడు ఆయనదగ్గరకే భిక్షకు బయలుదేరాడు. ఆ సంగతిని విష్ణుమూర్తి ఇట్టే గ్రహించాడు. పరమ శివుదే నా దగ్గరికి భిక్షకి వస్తున్నాడు.. వాస్తవానికి ఇది ఆయన ఇల్లే, తన ఇంటికే ఆయన భిక్షకు వస్తున్నాడు అంటే అది ఆ మహా యోగి వైరాగ్యానికి పరాకాష్ట. ఈ అద్భుత సన్నివేశాన్ని జగత్విదితం చేయాలి. ఇది వాస్తవానికి శివక్షేత్రం,ఇందులో నేను( విష్ణువు) ఉన్నాను. ఇక్కడికి శివుడు బ్రహ్మ కపాల సహితుడై వస్తున్నాడు. చిరకాల శివ హస్త స్పర్శ వల్ల దానిలోని దుర్భావనలు అన్ని నశించిపోయాయి.
ఇప్పుడది పరమపవిత్రం దాన్ని ఇక్కడే సుస్థిరం చేయాలి.. దానికితోడు విష్ణు శక్తి,శివ శక్తి ఇక్కడ కలిసి ఉన్నాయి అని భావిస్తూ విష్ణువు శివుడికి ఎదురేగి ఆయన కపాలంలో భిక్ష వేయబోయాడు.. అంతే ఆ కపాలం కాస్తా ఊడి కిందపడిపోయి శిలామయ శివలింగరూపంగా మారిపోయింది. అప్పటినుండి బదరీనారాయణుడి సన్నిధిలో ఉన్న శివలింగరూపధారి అయిన బ్రహ్మకపాలం మహా క్షేత్రమైంది, తమ పితృదేవతలను పునరావృతరహిత శాశ్వత బ్రహ్మలోకానికి పంపించుకునేవారికి రాజమార్గం అయ్యింది.
బ్రహ్మకపాలం బదరీనాధ్‌లో వుంది. బదరీనాధ్‌లోని ఆలయం అలకనంద అనే నది ఒడ్డునే ఉంది. ఆలయం దగ్గర నుంచి నది ఒడ్డు వెంటే, పొడవుగా ఉన్న మెట్లమీదుగా నడుచుకుంటూ సుమారు 50 గజాలు వెళితే.. అక్కడ నది ఒడ్డు పైన సుమారు పది అడుగుల పొడుగు, ఆరు అడుగుల ఎత్తు, నాలుగు అడుగుల మందం ఉన్న ఒక బండ ఉంది. అదే మనం చెప్పుకునే బ్రహ్మకపాలం. ఆ బ్రహ్మ కపాలం దగ్గర పితృదేవతలకు శ్రాద్ధ కర్మ నిర్వర్తిస్తే, వారికి స్వర్గప్రాప్తి కలుగు తుందని విశ్వాసం.
అయితే బ్రహ్మ ఐదో తలకు నరికివేతకు సంబంధించి ఇంకో కథ కూడా ఉంది. ఒకసారి బ్రహ్మకు అహంకారం కలిగింది. దానితో అతను శివుడు, విష్ణువు తన కంటే గొప్పవారు కాదని వారిద్దరి కంటే తనే గొప్ప ప్రమాణాలు కలవాడినని, తననే మొదట పరిగణలోకి తీసుకోవాలని భక్తులతో అన్నారు. ఆయన తన ముందు వారి పాత్రలు ఏమీ లేదని అన్నారు. కానీ బ్రహ్మ సృష్టికర్త అని చెప్పాడు. ఇది విన్న బ్రహ్మ భక్తులు వినయంగా "అవును మీరే అత్యధికులు" అన్నారు.
అయితే, బ్రహ్మ భక్తులు విష్ణు తార్కికతతో ఏకీభవించలేదు. వారు విష్ణువు అన్నది బ్రహ్మతో విన్నంవించారు. అప్పుడు బ్రహ్మ, విష్ణువు పోట్లాడుకోవటం ఆరంభించారు. వారి వివాదం ఎంతకీ తెగటంలేదు. ఆ సమయంలో, శివుడు అటువైపుగా ప్రయాణిస్తున్నాడు.. విష్ణువు చివరకు నువ్వు నేను కాదు.. శివుడు గొప్పవాడని చెప్పాడు. శివుడు విష్ణువు ప్రకటనకు గర్వంగా ఫీలయ్యాడు. కాని బ్రహ్మ గట్టిగా శివుడిని వ్యతిరేకించాడు. శివుడు దయ్యాలు, రాక్షసులు మొదలైనవారితో మాత్రమే మెలుగుతాడు అని బ్రహ్మ అన్నాడు.
అతను ఎలా గొప్పవాడు అని బ్రహ్మ ఆగ్రహం వ్యక్తం చేశాడు. ఈ మాటలు విన్న శివుడు కోపంతో ఊగిపోయాడు. దీంతో శివుడు బ్రహ్మ ఐదో తల నరికాడు. బ్రహ్మ చనిపోయి నేలకొరిగాడు. బ్రహ్మ ను అలా చూసి శివుడు బాధపడ్డాడు. అందుకే శివుడు తిరిగి బ్రహ్మకు ప్రాణం పోశాడు కానీ బ్రహ్మ కేవలం నాలుగు తలలతోనే బతకగలిగాడు. ఇలా భిన్నమైన కథలున్నాయి. మొత్తానికి బ్రహ్మదేవుడు తప్పు చేశాడని అందుకే అతని ఐదో తలను శివుడు నరికాడని శాస్త్రాలు చెబుతున్నాయి. అందుకే బ్రహ్మను పూజించర అని అంటారు.
brahma devudante andarikee naalugu talala roopame gurtukuvastundi. ee naalugu talaluu naalugu vedaalaki pratiroopam ani kondarantaaru. alaage naalugu dikkulakee aadhaaram ani ani kondaru perkontu untaaru. cony brahmadevudiki sambandhinchina naalugu talalakee sambandhinchi konni aasaktikaramaina kathanaalunnaayi. puurvam brahma, sataroopa ane oka streemoortini srushtinchaadu. vanda rakaalaina roopaalanu dharinchagala aa sataroopani chudagaane saakshaattuu aa brahmadevunike mathi chalinchindi.
tana koothuritho samaanuraalu anna vishayaanni kuudaa grahinchakunda brahma chuupu aame meede nilichindi. aame naalugu dikkula sancharistunte aamene gamaninchenduku brahmaku naalugu talalu udbhavinchaayi. veetiki thodugaa sataroopa oordhvamukhamgaa payaninchetappudu, aamene chustuu undenduku aido tala kuudaa erpadindi. eppuduu aamenuu chustuu aanandinchevaadu brahma.
idantaa gamaninchi eshwarudu brahma chestunna paniki tagina shiksha vidhinchaalanukunnaadata. ventane shivudu tana trisuulamtoe brahmadevuni aido shirassuni khandinchi vesaadata. alaa khandinchabadina brahmakapalam badarinadhi kshetram daggara padindani akkadi prajalu nammutaaru. aa sthalamlo kanuka puurveekulaku pindapradaanaalanu cheste adhika phalitam vastundani bhaavistaaru.
ika brahma aido talaku sambandhinchi maro katha kuudaa undi. okasaribrahmavishnuva evaru goppa anna vaadana bayaluderindi. aa vaadaaniki virugudugaa, shivudu oka pareekshanu pettadata. taanu oka linga roopamlo untaananii, evaraithe aa lingapu anchuni cherukogalugutaro vaaru goppavaarani pareeksha pettaaru. aa pareekshaku brahma, vishnuvulu iddaruu kuudaa sarenannaru.
parameshwarudu cheppinatlugaane oka lingaroopamlo velisaadu. brahmadevudu hamsa roopamlo aa lingaakaarapu paibhaagaanni gurtinchenduku egiripogaa, vishnumurthy varaha roopamlo neelani tavvukuntu lingapu adugubhaagaanni cherukunenduku siddapaddaadu.
entakaalam gadichina sivalingapu anchulu kanipinchaneledu. cony srushtikarta ayina taanu otamini oppukovadam emitanna ahankaram kaligindi brahmadevunilo. daamto taanu lingapu paibhaagaanni darsinchi vachanani abaddham cheppesadu. antekaadu.. tana maata nijamenantu oka mogalipuuvu (ketaki) chetha kuudaa saakshyam cheppinchaadu.
cony layakaarudaina shivuni mundu ee abaddham chellaledu. paiga tanane bhramimpacheyaalani chusinanduku aa parameshwaruniki pattaraani kopam vachindi. anthe.. shivuni moodo kantiki brahmaku unna aido tala bhasmamaipoyindi. paiga andarikee aadarsamgaa nilavaalsina daivame abaddhaanni palakadamtho, ikameedata brahma poojalandukune arhatanu kolpotadantu sapinchaadu shivudu. brahmaku saakshyamgaa nilichina mogali poovu kuudaa ika meedata poojaku panikiraadantuu saasinchaadu.
paarvatula vivaham jaripistunnappudu , brahma panchamukhudu, naalugu mukhaalatho mantrochaarana chestunnadu. ayithe brahma aido tala (oordvamukham) paarvateedevi soundaryaaniki mugduraalaindi. adhi grahinchina parama sivuniki aagraham vachindi. brahmaku buddi cheppaalani cheyi chaachi oka debba vaesaadu.
maheshwarudi cheti debba ante saamaanyamainadi kaadu kada.. daani prabhaavaaniki brahma oordhvamukham tegipoyindi kaani adhi kinda padaledu. shivudi arachetiki atukkupoyindi,entha vidilinchina adhi aayana cheyini vadalaledu,kramakramangaa endi chivariki adhi kapalamga maaripoyindi. brahma aparaadham cheshaadu.. daaniki shivudu shiksha vidhinchaalsi vachindi.
ayithe adhi sarasari brahma hatya paatakamgaa parinaminchi ,aa paapam antati mahadevudiki antindi. jagatprabhuvu,antati tapassaaliki aa papaphalam tappaledu. devatalandarini pilichi nissamkochamgaa jariginadantaa vaariki cheppi tana paapaaniki praayaschitta maargam emito suuchimchamani paramasivudu adigaadu.
" shiva.. neeku teliyani dharmam ledu.. ee jagattunu nadipistunnavadivi.. saasinchagaliginavaadivi.. aina maa meeda krupatho oka salaha ivvamani korao kanuka maa medhassu parimitiki thochindi chebutunnam.. ee kapalanne bhikshaapaatragaa bhavinchi,intintikii tirugutuu pratiichotaa nee paapam cheppukuni bhikshamadugutuu vellu... kontha kaalaaniki aa kapalam raalipovachhunu ani chepparu devatalu. "
paramasivudiki idhi uchitam anipinchindi. bhikshuvugaa maari mullokalu tiruguchuu mallee tana vivaham jarigina chotuke cheraadu. himalaya parvataalalo taanu puurvam kedareshwaruduga avatarinchaadu. anduku santasinchina maama himavantudu aa praantaalalooni sikharaalanu, nadulanu shivudiki kaanukagaa ichesadu. adhi telusukunna narayanudu shivudi vaddaku vachi .. paramasiva nee adheenamlo inni sikharaalu unnayikada.. ee badareevanamlo unna sikharaanni naaku kaanukagaa ivvava ani adigadata.. narayanudu antativaadu adigithe shivudu taanu ela ivvakunda undagalada? parama santoshamto aa sikharaanni ichesadu shivudu.. appati nunchi srimannarayanudu badariinaaraayanudai akkada velisaadani prateeti.
aa taruvaata shivudu aayanadaggarake bhikshaku bayaluderaadu. aa sangatini vishnumurthy itte grahinchaadu. parama sivude naa daggariki bhikshaki vastunnadu.. vaastavaaniki idhi aayana illey, tana intike aayana bhikshaku vastunnadu ante adhi aa mahaa yogi vairaagyaaniki parakashta. ee adbhuta sannivesaanni jagatviditam cheyali. idhi vaastavaaniki shivakshetram,indulo nenu( vishnuvu) unnaanu. ikkadiki shivudu brahma kapala sahitudai vastunnadu. chirakala shiva hasta sparsa valla daanilooni durbhaavanalu anni nasinchipoyaayi.
ippudadi paramapavitram daanni ikkade susthiram cheyali.. daanikitodu vishnu sakti,shiva sakti ikkada kalisi unnaayi ani bhaavistuu vishnuvu shivudiki eduregi aayana kapaalamlo bhiksha veyaboyadu.. anthe aa kapalam kasta oodi kindapadipoyi silaamaya sivalingaroopamgaa maaripoyindi. appatinundi badariinaaraayanudi sannidhilo unna sivalingaruupadhaari ayina brahmakapalam mahaa kshetramaindi, tama pitrudevatalanu punaraavrutarahita saashwata brahmalokaniki pampinchukunevaariki rajamargam ayyindi.
brahmakapalam badariinaadhlo vundi. badariinaadhilooni aalayam alakananda ane nadi oddune undi. aalayam daggara nunchi nadi oddu vente, podavugaa unna metlameedugaa naduchukuntu sumaru 50 gajalu velithe.. akkada nadi oddu paina sumaru padi adugula podugu, aaru adugula ettu, naalugu adugula mandam unna oka banda undi. adhe manam cheppukune brahmakapalam. aa brahma kapalam daggara pitrudevatalaku shraaddha karma nirvartiste, vaariki swargapraapti kalugu tundani vishwaasam.
ayithe brahma aido talaku narikivetaku sambandhinchi inko katha kuudaa undi. okasari brahmaku ahankaram kaligindi. daanitho atanu shivudu, vishnuvu tana kante goppavaaru kaadani vaariddari kante tane goppa pramaanaalu kalavaadinani, tanane modata pariganaloki teesukovaalani bhaktulatho annaru. aayana tana mundu vaari paatralu emi ledani annaru. cony brahma srushtikarta ani cheppaadu. idhi vinna brahma bhaktulu vinayamgaa "avunu meere atyadhikulu" annaru.
ayithe, brahma bhaktulu vishnu taarkikatatoe ekibhavinchaledu. vaaru vishnuvu annadi brahmatho vinnamvinchaaru. appudu brahma, vishnuvu potladukovatam aarambhinchaaru. vaari vivaadam entakee tegatamledu. aa samayamlo, shivudu atuvaipugaa prayaanistunnaadu.. vishnuvu chivaraku nuvvu nenu kaadu.. shivudu goppavaadani cheppaadu. shivudu vishnuvu prakatanaku garvamgaa pheelayyaadu. kaani brahma gattigaa shivudini vyatirekinchaadu. shivudu dayyalu, raakshasulu modalainavaarito matrame melugutaadu ani brahma annadu.
atanu ela goppavaadu ani brahma aagraham vyaktam cheshaadu. ee maatalu vinna shivudu kopamtho oogipoyaadu. deentho shivudu brahma aido tala narikaadu. brahma chanipoyi nelakorigaadu. brahma nu alaa chusi shivudu badhapaddadu. anduke shivudu tirigi brahmaku praanam poshaadu cony brahma kevalam naalugu talalathone batakagaligaadu. ilaa bhinnamaina kathalunnaayi. mottaaniki brahmadevudu tappu chesadani anduke athani aido talanu shivudu narikaadani saastraalu chebutunnaayi. anduke brahmanu poojinchara ani antaaru.