పురాతన కాలాలుసవరించు
ప్రధాన వ్యాసము: Islamic psychology
రోగ వర్గీకరణ మరియు జీవసంబంధమైన మనోరోగచికిత్స యొక్క పునర్జన్మసవరించు
వ్యతిరేక-మనోరోగచికిత్స మరియు సంస్థీకరణసవరించు
ప్రధాన వ్యాసము: Anti-psychiatry
ట్రాన్స్‌ఇన్‌స్టిట్యూషనలైజేషన్ మరియు పర్యవసానాలుసవరించు
సిద్ధాంతం మరియు దృష్టిసవరించు
సాధనకు అవకాశంసవరించు
నైతికతలుసవరించు
ఉప-విభాగాలుసవరించు
మనోవిక్షేప రోగం అసంఖ్యాక విభిన్న మార్గాల ద్వారా తెలియజేయబడుతుంది. జీవ వైద్యశాస్త్ర విధానం సంకేతాలు మరియు లక్షణాలను పరిశీలిస్తుంది. అలాగే వాటిని వ్యాధినిర్ధారక ప్రమాణంతో పోల్చుతుంది. మనోవిక్షేప అనారోగ్యం అర్థవంతమైన జీవితచరిత్రలో భాగంగా లక్షణాలను అర్థం చేసుకునేందుకు ప్రయత్నించే ఒక కథనాత్మకం ద్వారా మరియు బాహ్య పరిస్థితులకు ఒక స్పందన మాదిరిగా కూడా అంచనా వేయబడుతుంది. ఈ రెండు విధానాలు మనోరోగచికిత్స రంగంలో చాలా ముఖ్యమైనవి.[76] వీటి మధ్య సయోధ్య లేకపోవడం వల్ల తరచూ భిన్నాభిప్రాయాలు తలెత్తేవి. ఈ పరిస్థతి జీవసంబంధ మనోరోగచికిత్స వివాదం పాక్షికంగా ఏర్పడటానికి కారణమయింది. ADHD మరియు బహుళ వ్యక్తిత్వాలు వంటి ప్రత్యేకమైన మనోవిక్షేప అనారోగ్యంపై వివాదాల్లో కూడా ఇది పాత్రను పోషించింది. బయోసైకోసోషియల్ మోడల్‌ అనేది తరచూ మనోవిక్షేప అనారోగ్యాన్ని అర్థం చేసుకోవడానికి ఉపయోగించబడుతుంది. అయితే ఈ "నమూనా యొక్క" శాస్త్రీయమైన విశ్వసనీయతలు డాక్టర్. నియాల్ మెక్‌లారెన్స్ 1998 పత్రిక, ఎ క్రిటికల్ రివ్యూ ఆఫ్ బయోసైకోసోషియల్ మోడల్ [77] మరియు అతని పుస్తకాలు హ్యుమనైజింగ్ మ్యాడ్‌నెస్ మరియు హ్యూమనైజింగ్ సైకియాట్రీ లలో ప్రశ్నించబడ్డాయి. అయినప్పటికీ, సామాజికశాస్త్రం, మనస్తత్వశాస్త్రం మరియు జీవశాస్త్రం అనేవి మానసిక అనారోగ్య అంశాలని చెప్పడం సరైనది. ఈ స్పష్టమైన వాస్తవం పదం యొక్క శాస్త్రీయమైన కోణంలో దీనిని ఒక నమూనా (మోడల్) గా పేర్కొనదని మామూలుగా చెప్పొచ్చు. శాస్త్రీయమైన నమూనాలు అనేవి ఒక శాస్త్రీయమైన సిద్ధాంతాన్ని గుర్తించడానికి ఉద్దేశించినవి. బయోసైకోసోషియల్ మోడల్ అనేది "సహేతుక సూక్ష్మగ్రాహ్యత యొక్క సాధకులు" అందరూ గర్భితంగా (సామాజిక మరియు మానసిక అంశాల విషయం) తప్పక తెలుసుకోవాలి అనే ఒక భావనను పునరుద్ఘాటించడం తప్ప మరో దానిని వాస్తవికీకరించదు.[77][78][79]
పరిశ్రమ మరియు విద్యాసంస్థలుసవరించు
సాధకులుసవరించు
ప్రధాన వ్యాసము: Psychiatrist
చికిత్సా సంబంధ ప్రయోజనంసవరించు
వ్యాధినిర్ధారక వ్యవస్థలుసవరించు
వ్యాధినిర్థారక మ్యాన్యువళ్లుసవరించు
చికిత్సా పరిస్థితులుసవరించు
సాధారణ అభిప్రాయాలుసవరించు
ఆసుపత్రిలోపల చికిత్ససవరించు
మనోవిక్షేప చికిత్సలు గత పలు దశాబ్దాలుగా మారుతూ వస్తున్నాయి. గతంలో మనోవిక్షేప రోగులు తరచూ సుమారు ఆరు నెలలు లేదా అంతకంటే ఎక్కువ కాలం పాటు ఆసుపత్రిపాలయ్యేవారు. కొన్ని సందర్భాల్లో ఏళ్ల తరబడి కూడా ఆసుపత్రుల్లోనే ఉండేవారు. అయితే నేడు మనోవిక్షేప చికిత్సను పొందుతున్న వారు ఎక్కువగా ఆసుపత్రి వెలుపల రోగులుగా ఉన్నారు. ఆసుపత్రిలో చేరాల్సిన అవసరమొస్తే, అక్కడ గడపాల్సిన సగటు కాలం సుమారు ఒకటి నుంచి రెండు వారాలు మాత్రమే ఉండొచ్చు. ఎవరో కొందరు మాత్రమే దీర్ఘకాలం పాటు ఆసుపత్రిలో చికిత్స తీసుకుంటారు.[ఆధారం కోరబడింది]
మనోవిక్షేప సంరక్షణ కోసం మనోవిక్షేప రోగులు ఆసుపత్రి లేదా క్లినిక్‌లో చేరుతారు. కొందరు అసంకల్పితంగా చేరుతారు. ఒకవేళ భద్రత ఉన్న ఆసుపత్రి లేదా కారాగార వ్యవస్థ లోపల సదుపాయానికి కొన్ని అధికార పరిధుల్లోనూ చేరడానికి మొగ్గు చూపుతారు. USA మరియు కెనడా సహా అనేక దేశాల్లో అసంకల్పిత ప్రవేశానికి సంబంధించిన ప్రమాణాలు స్థానిక అధికార పరిధికి భిన్నంగా ఉంటుంది. వారు మానసిక అనారోగ్య పరిస్థితిని కలిగి ఉన్నట్లుగా లేదా వారికి వారే లేదా మరియు/లేదా ఇతరులకు ప్రమాదంగా మారే అవకాశమున్నట్లు కన్పిస్తారు. పడక సదుపాయం అనేది క్లిష్టమైన ప్రభుత్వ సదుపాయాలకు సంబంధించిన ప్రవేశ నిర్ణయాలకు తరచూ వాస్తవిక నిర్ణాయకంగా ఉంటుంది. ఐరోపా మానవ హక్కుల చట్టం మానసిక రుగ్మతకు సంబంధించి, వైద్యపరమైన ధ్రువీకరణ పొందిన వ్యక్తుల నిర్బంధాన్ని నిరోధించడం మరియు నిర్బంధం యొక్క న్యాయ సంబంధి సమీక్షను సకాలంలో నిర్వహించే హక్కును అదనంగా కల్పిస్తుంది.[ఆధారం కోరబడింది]
పలు అభివృద్ధి చెందిన దేశాల్లో సమాజ సంరక్షణ అభివృద్ధి చెందడం ద్వారా 20వ శతాబ్దం మధ్య నుంచి మనోవిక్షేప పడకల్లో భారీ తగ్గుదల నమోదు చేసుకుంది. ఆసుపత్రిలోపల రోగుల సంరక్షణ ప్రమాణాలు కొన్ని ప్రభుత్వ మరియు ప్రైవేటు భవనాల్లో సవాలుగానే ఉన్నాయి. అందుకు కారణం నిధుల స్థాయిలు. ఇదే కారణం చేత అభివృద్ధి చెందుతున్న దేశాల్లోనూ సదుపాయాలు స్థూలంగా తగినంత లేవు.[ఆధారం కోరబడింది]
ఆసుపత్రి వెలుపల చికిత్ససవరించు
ఆసుపత్రి లోపల లేదా ఆసుపత్రి వెలుపల ఆధారంగా రోగులు మనోవిక్షేప సంరక్షణ పొందుతారు. ఆసుపత్రి వెలుపల చికిత్సకు నియమితకాలంలో ఒక చికిత్సా వైద్యుడిని సాధారణంగా ముప్పై నుంచి అరవై నిమిషాలు పట్టే ఒక అప్పాయింట్‌మెంట్ (ముందస్తు అనుమతి) పొందడానికి అతని లేదా ఆమె కార్యాలయంలో సంప్రదించాల్సి ఉంటుంది. ఈ సంప్రదింపులు సాధారణంగా మనోవిక్షేప సాధకుడు వ్యక్తి యొక్క పరిస్థితిని అంచనా వేసే విధంగా తన సామర్థ్యాన్ని అభివృద్ధి చేసుకోవడానికి మరియు సైకోథెరపీ ఇవ్వడానికి లేదా ఔషధప్రయోగాన్ని సమీక్షించడానికి సదరు వ్యక్తిని ఇంటర్వూ చేస్తాడు. చికిత్స పొందుతున్న వ్యక్తుల్లో ఒక మనోవిక్షేప సాధకుడు తరచుగా గుర్తించే విషయం విస్తృతంగా మారుతుంటుంది. ఒక వ్యక్తి పరిస్థితి యొక్క తీవ్రత మరియు స్థిరత్వం అతనిలోని రుగ్మతను బట్టి అది రోజుల నుంచి నెలల పాటు మారుతుంది. అలాగే ఉత్తమమైనదని చికిత్సా వైద్యుడు మరియు విటుడు నిర్ణయించే దానిని బట్టి కూడా ఇది మారుతుంది. ఎక్కువగా, మనోరోగ వైద్యులు వారి సాధనను సైకోఫార్మాకాలజీ (ఔషధప్రయోగాలను సూచించడం) కే పరిమితం చేసుకుంటారు. తక్కువ సమయాన్ని సైకోథెరపీకి లేదా "సంభాషణ" థెరపీలకు లేదా ప్రవర్తనా మార్పుకు అంకింత చేస్తారు. మనరోగ వైద్యుల పాత్ర సమాజ మనోరోగచికిత్సలో మారుతోంది. ఎక్కువ మంది నాయకత్వ పాత్రలు, సమన్వయ మరియు అనుబంధ ఆరోగ్య నిపుణుల యొక్క పర్యవేక్షక బృందాలుగా మరియు ఆరోగ్య సేవలు అందించడంలో జూనియర్ వైద్యులుగా పాత్రలు పోషిస్తున్నారు.[ఆధారం కోరబడింది]
↑ సేమినల్ కంట్రిబ్యూషన్స్ అఫ్ జోహాన్న్ క్రిస్టియన్ రైల్
↑ హాసేర్, M.J. (అన్నోన్ లాస్ట్ అప్డేట్)(చివరి నవీకరణ తెలియదు). స్టూడెంట్ ఇన్ఫర్మేషన్. మార్చి 25, 2007 పునరుద్ధరించబడింది, http://www.psychiatry.com/student.php నుండి
↑ నేషనల్ ఇన్స్టిట్యూట్ అఫ్ మెంటల్ హెల్త్. జనవరి 31, 2006 మానసిక అనారోగ్యం మరియు మెదడు గురించి సమాచారం . ఏప్రిల్ 19, 2007న పునరుద్ధరించబడింది http://science-education.nih.gov/supplements/nih5/Mental/guide/info-mental-c.htm నుండి
↑ ది WPA కోడ్ అఫ్ ఎథిక్స్.
↑ అమెరికన్ అస్సోసియేషన్ అఫ్ కమ్యునిటి సైకియాట్రీస్ట్ అబౌట్ AACP Aug-05-2008న పునరుద్ధరించబడింది
↑ 77.0 77.1 Lua error in మాడ్యూల్:Citation/CS1 at line 3728: bad argument #1 to 'pairs' (table expected, got nil).
↑ కెనడియన్ సైకియాట్రిక్ రీసెర్చ్ ఫౌండేషన్. (2007, జూలై 27). కెనడియన్ సైకియాట్రిక్ రీసెర్చ్ ఫౌండేషన్ . అక్టోబర్ 13, 2007న http://www.cprf.ca/ నుండి పొందబడినది
puraatana kaalaalusavarinchu
pradhaana vyaasamu: Islamic psychology
roga vargeekarana mariyu jeevasambandhamaina manorogachikitsa yokka punarjanmasavarinchu
vyatireka-manorogachikitsa mariyu samstheekaranasavarinchu
pradhaana vyaasamu: Anti-psychiatry
transeaneenstit mariyu paryavasaanaalusavarinchu
siddhaantam mariyu drushtisavarinchu
saadhanaku avakaasamsavarinchu
naitikatalusavarinchu
upa-vibhaagaalusavarinchu
manovikshepa rogam asankhyaka vibhinna maargaala dwara teliyajeyabadutundi. jeeva vaidyasaastra vidhaanam sanketaalu mariyu lakshanaalanu pariseelistundi. alaage vaatini vyaadhinirdhaaraka pramaanamtho polchutundi. manovikshepa anarogyam ardhavantamaina jeevitacharitralo bhagamga lakshanaalanu artham chesukunenduku prayatninche oka kathanaatmakam dwara mariyu bahya paristhitulaku oka spandana maadirigaa kuudaa anchana veyabadutundi. ee rendu vidhaanaalu manorogachikitsa rangamlo chala mukhyamainavi.[76] veeti madhya sayodhya lekapovadam valla tarachuu bhinnabhiprayalu talettevi. ee paristhathi jeevasambandha manorogachikitsa vivaadam paakshikamgaa erpadataniki kaaranamayindi. ADHD mariyu bahula vyaktitvaalu vanti pratyekamaina manovikshepa anaarogyampai vivaadaallo kuudaa idhi paatranu pooshinchindi. biosaicosotial modalli anedi tarachuu manovikshepa anaarogyaanni artham chesukovadaniki upayoginchabadutundi. ayithe ee "namuunaa yokka" saastreeyamaina viswasaneeyatalu dactor. nial mchelarence 1998 patrika, e critical rivyuu af biosaicosotial modal [77] mariyu athani pustakaalu humunising madneses mariyu humunising cyciatry lalo prasninchabaddaayi. ayinappatiki, saamaajikasaastram, manastatvasastram mariyu jeevasaastram anevi maanasika anarogya amsaalani cheppadam sarainadi. ee spashtamaina vaastavam padam yokka saastreeyamaina konamlo deenini oka namuunaa (modal) gaa perkonadani maamuulugaa cheppochu. saastreeyamaina namuunaalu anevi oka saastreeyamaina siddhaantaanni gurtinchadaaniki uddesinchinavi. biosaicosotial modal anedi "sahetuka suukshmagraahyata yokka saadhakulu" andaruu garbhitamgaa (saamaajika mariyu maanasika amsaala vishayam) tappaka telusukovali ane oka bhavananu punarudghaatinchadam tappa maro daanini vaastavikeekarinchadu.[77][78][79]
parisrama mariyu vidyaasamsthalusavarincha
saadhakulusavarinchu
pradhaana vyaasamu: Psychiatrist
chikitsa sambandha prayojanamsavarinchu
vyaadhinirdhaaraka vyavasthalusavarinchu
vyaadhinirthaaraka myaanyuvallusavarincha
chikitsa paristhitulusavarinchu
saadhaarana abhipraayaalusavarinchu
aasupatrilopala chikitsasavarinchu
manovikshepa chikitsalu gatha palu dasaabdaalugaa maarutuu vastunnaayi. gatamlo manovikshepa rogulu tarachuu sumaru aaru nelalu leda antakante ekkuva kaalam paatu aasupatripaalayyevaaru. konni sandarbhaallo ella tarabadi kuudaa aasupatrullone undevaaru. ayithe nedu manovikshepa chikitsanu pondutunna vaaru ekkuvagaa aasupatri velupala rogulugaa unnaaru. aasupatrilo cheralsina avasaramosthe, akkada gadapalsina sagatu kaalam sumaru okati nunchi rendu vaaraalu matrame undochu. evaro kondaru matrame deerghakaalam paatu aasupatrilo chikitsa teesukuntaaru.[aadhaaram korabadindi]
manovikshepa samrakshana kosam manovikshepa rogulu aasupatri leda clinickelo cherutaaru. kondaru asankalpitamgaa cherutaaru. okavela bhadrata unna aasupatri leda karagara vyavastha lopala sadupaayaaniki konni adhikara paridhulloonuu cheradaaniki moggu chuuputaaru. USA mariyu kenada sahaa aneka deshaallo asankalpita pravesaaniki sambandhinchina pramaanaalu sthaanika adhikara paridhiki bhinnamgaa untundi. vaaru maanasika anarogya paristhitini kaligi unnatlugaa leda vaariki vaare leda mariyu/leda itarulaku pramaadamgaa mare avakaasamunnatlu kanpistaaru. padaka sadupayam anedi klishtamaina prabhutva sadupaayaalaku sambandhinchina pravesha nirnayaalaku tarachuu vaastavika nirnaayakamgaa untundi. iropa manava hakkula chattam maanasika rugmataku sambandhinchi, vaidyaparamaina dhruveekarana pondina vyaktula nirbandhaanni nirodhinchadam mariyu nirbandham yokka nyaaya sambandhi sameekshanu sakaalamlo nirvahinche hakkunu adanamgaa kalpistundi.[aadhaaram korabadindi]
palu abhivruddhi chendina deshaallo samaja samrakshana abhivruddhi chendadam dwara 20va sataabdam madhya nunchi manovikshepa padakallo bhari taggudala namodu chesukundi. aasupatrilopala rogula samrakshana pramaanaalu konni prabhutva mariyu praivetu bhavanaallo savalugane unnaayi. anduku kaaranam nidhula sthaayilu. ide kaaranam chetha abhivruddhi chendutunna deshaalloonuu sadupaayaalu sthoolamgaa taginanta levu.[aadhaaram korabadindi]
aasupatri velupala chikitsasavarinchu
aasupatri lopala leda aasupatri velupala aadhaaramgaa rogulu manovikshepa samrakshana pondutaaru. aasupatri velupala chikitsaku niyamitakaalamlo oka chikitsa vaidyudini saadhaaranamgaa muppai nunchi aravai nimishaalu patte oka appaintement (mundastu anumati) pondadaaniki athani leda aame kaaryaalayamlo sampradinchaalsi untundi. ee sampradimpulu saadhaaranamgaa manovikshepa saadhakudu vyakti yokka paristhitini anchana vese vidhamgaa tana saamarthyaanni abhivruddhi chesukovadaniki mariyu sicotherapy ivvadaaniki leda aushadhaprayogaanni sameekshinchadaaniki sadaru vyaktini intervoo chestaadu. chikitsa pondutunna vyaktullo oka manovikshepa saadhakudu tarachugaa gurtinche vishayam vistrutamgaa maarutuntundi. oka vyakti paristhiti yokka teevrata mariyu sthiratvam atanilooni rugmatanu batti adhi rojula nunchi nelala paatu maarutundi. alaage uttamamainadani chikitsa vaidyudu mariyu vitudu nirnayinche daanini batti kuudaa idhi maarutundi. ekkuvagaa, manoroga vaidyulu vaari saadhananu picopharmacalogy (aushadhaprayogaalanu suuchinchadam) kee parimitam chesukuntaru. takkuva samayanni piakotherapeeki leda "sambhaashana" therapeelaku leda pravartanaa maarpuku ankinta chestaaru. manaroga vaidyula paatra samaja manorogachikitsalo maarutondi. ekkuva mandi nayakatva paatralu, samanvaya mariyu anubandha aarogya nipunula yokka paryavekshaka brundaalugaa mariyu aarogya sevalu andinchadamlo joonier vaidyulugaa paatralu pooshistunnaaru.[aadhaaram korabadindi]
u seminal contributions afh johann christian rail
u haser, M.J. (annon last apdate)(chivari naveekarana teliyadu). student infermation. marchi 25, 2007 punaruddharinchabadindi, http://www.psychiatry.com/student.php nundi
u neshanal institute afh mental helth. janavari 31, 2006 maanasika anarogyam mariyu medadu gurinchi samacharam . epril 19, 2007na punaruddharinchabadindi http://science-education.nih.gov/supplements/nih5/Mental/guide/info-mental-c.htm nundi
u dhi WPA kod afh ethics.
u american association afh kamyuniti cyciatrest about AACP Aug-05-2008na punaruddharinchabadindi
u 77.0 77.1 Lua error in madule:Citation/CS1 at line 3728: bad argument #1 to 'pairs' (table expected, got nil).
u kenadian cyciatric reserch foundation. (2007, juulai 27). kenadian cyciatric reserch foundation . actober 13, 2007na http://www.cprf.ca/ nundi pondabadinadi