దేశవిభజన గాయాలు: సియా హాషియే | పుస్తకం
Tags: indian_partition, Saadat Hasan Manto, spotlight
లాంగ్ వీకెండ్‍గా కలిసొస్తే తప్ప ఆగష్టు పదిహేనును గురించి ప్రత్యేకంగా ఆలోచించటం మానేసిన నేను, ఈ ఏడాదిన ఏదో కొంత దేశం గురించి చింతన చేశాను. దేశం పేరిట ఒక కన్నీటి బొట్టు రాల్చాను. అయితే ఆ కన్నీటి వెనుక కారణం "జర ఆంఖ్ మెన్ భర్‍లో పానీ.. జొ షహీద్ హువె హై ఉన్‍కె జర యాద్ కరొ కుర్‍బానీ" అని పాడుతున్న లతా గొంతు కాదు. స్వాతంత్ర్యం కోసం ఎందరో ప్రాణాలు బలిచ్చారని చిన్నప్పటి నుండి వింటున్న / చదువుతున్న విషయమే కానీ, తొట్టతొలిసారిగా స్వాతంత్ర్యం వల్ల ఎన్ని వేల మంది, ఎంత దారుణాతి దారుణంగా తమ ప్రాణాలు కోల్పోయారో తెల్సుకునే అవకాశం కలిగింది, సాదత్ హసన్ మంటో రాసిన "సియా హాషియే" అధారంగా తీసిన నాటకం చూశాక.
నాటకం చూడ్డానికి ముందు మాంటో పేరు తప్ప ఏమీ తెలీదు. పార్టిషన్ గురించి ఈ మధ్య కొంచెం ఆసక్తి కలిగింది కాబట్టి ఈ నాటక ప్రదర్శనకు వెళ్ళాను. మంటో ఉర్దూ రచయిత, విభజన తర్వాత పాకిస్థాన్‍కు వెళ్ళిపోయారు. విభజన సమయంలో జరిగిన అల్లర్లు నేపథ్యంగా "సియా హాషియే" (అంటే "నల్లటి సరిహద్దులు" అని అర్థం) పేరిట 32 స్కెచ్‍స్ రాశారు. ఇది అప్పటిలో వివాదస్పదమైంది. మంటో ఇతర రచనలూ వివాదస్పదమై, సమకాలీనులలో ఆయనపై సదభిప్రాయం లేకపోయినా, వాటిన్నింటిలోకి "సియా హాషియే"ను ఎక్కువగా విమర్శించారట. అయినా అవ్వన్నీ బేఖాతరు చేస్తూ తాను చెప్పాలనుకున్నది సూటిగా చెప్పటంలో మంటో కూడా తక్కువేమీ కాదు.
నాటకం మొత్తం ఉర్దూలో ఉంటుందని తెల్సినా ఎంత అర్థమైతే అంత అని ధైర్యం చేసి వెళ్ళాను. కథలను తీసుకొని నాటకానికి అనుగుణంగా మార్చి అభినయిస్తారనుకున్నాను. కానీ స్టేజి మీద ఉన్న ముగ్గురు మనుషులు, అప్పుడే కథను మనకు చెప్తూ, అప్పుడే అందులో పాత్రలగా అభినయిస్తూ మొత్తం ముప్ఫై రెండు కథలూ చెప్తూ అభినయించారు. దీని వల్ల నాకు ఓ రచనను చదువుతున్న అనుభూతే కలిగింది. కొన్ని కీలక పదాలు అర్థం తెలీక దిక్కులు చూశాను కానీ, ప్రతి స్కెచ్ లోని భావం మాత్రం నన్ను బాగా తాకింది. మూలరచనలో కథల క్రమం ఎలాగుందో తెలీదు (ఈ పుస్తకం దుర్లభం అని చదివాను.) కానీ వీళ్ళు మాత్రం గాంధీ హత్యను గురించి రాసిన ఒక స్కెచ్ తో మొదలెట్టి, మెల్లిమెల్లిగా అప్పటి వాతావరణాన్ని సృష్టించటంలో సఫలమైయ్యారు.
ఒకటి రెండు లైన్ల నుండి మహా అయితే ఒకటిన్నర పేజీ ఉండే ఈ స్కెచులలో విభజన సమయంలో సామాన్యప్రజల మధ్య జరిగిన సంఘటనలు, సంభాషణలను పొందుపరిచారు. ఇందులో చాలావరకూ తన స్వానుభవంలోనివే అని రచయిత చెప్పుకున్నారట అప్పట్లో. వీలైనంత తక్కువ పదాల్లో, పట్టలేనంత అనుభవాన్ని అందించటం రచయిత ప్రతిభకు తార్కాణమనుకుంటే, మాంటో పేరును విశిష్ట రచయితల్లో ఎంచటం పొరబాటు కాబోదు. ఆయన రచనాపాటవమో, లేక అప్పటి పరిస్థితులలో ఉన్న బలమోగానీ, ఈ కథలు పరస్పరవిరుద్ధ స్పందనలు ఏకకాలంలో కలిగించటంలో సఫలమైయ్యాయి. కొన్ని మామూలుగా అనిపిస్తూనే ఒళ్ళు జలదరించేలా చేస్తే, మరికొన్ని నవ్వు తెప్పించీ తెప్పించగానే నిట్టూర్పు విడిచేలా చేస్తాయి. చదవటానికి కొన్ని క్షణాలు సరిపోయినా, మింగుడుపడ్డానికి చాలా సమయం తీసుకుంటాయి మరికొన్ని. వీటిని గూర్చి ఏ మాత్రం ఆలోచనలును ఖర్చు చేసినా, ఇంకేం ఆలోచించాలో తెలీక మెదడు బ్లాంక్ అయిపోతుంది. గంటలో నాటకం పూర్తయినా చాన్నాళ్ళ దాకా గుర్తుండడం ఖాయం అనిపించింది.
ఆ తర్వాత ఈ పుస్తకం కోసం వెతకటం, వెతికించటం మొదలెట్టాను. ఎట్టకేలకు ఒక స్నేహితురాలి పుణ్యమా అని ఈ రచనకు ఖాలిద్ హసన్ చేసిన ఆంగ్లానువాదం "Partition: Sketches and Short stories" దొరికింది. ఆ రోజు, నాటకప్రదర్శను అర్థం కానివి కొన్ని అర్థమవ్వటానికి ఈ అనువాదం ఉపయోగపడింది.
చదవటమే అనువాదం చదివితే చాలా బాగా అనిపించొచ్చేమోగానీ, నేను మొదట ఉర్దూలో రాసి ఉన్నవి విని ఉండడం వల్ల, నాకు అనువాదం పెద్దగా నచ్చలేదు. మంటో స్కెచులలో ప్రముఖంగా చెప్పుకోవాల్సిన విషయం ఒకటి ఉంది. అదేంటంటే, దేశవిభజనకు మూల కారణం "మతం" కాబట్టి, అప్పటి అల్లర్లకు మూలకారణం కూడా మతవిద్వేషాలే. అప్పటివరకూ సాటి మనిషిగా మెలిగినవాడు, పరాయిమతస్థుడైతే, అప్పటికప్పుడు అతడిని హతమార్చాల్సిందే! ఇలాంటి కథలను రాస్తూ కూడా మంటో ఎక్కడా, ఏ మతం పేరు వాడలేదు. ఆయన దృష్టిలో అందరూ అందరే! హిందు, ముస్లిమ్, సిఖ్ ల ఆచారవ్యవహారాలు తెలీకపోతే ఈ కథలను అర్థం చేసుకోవడం కష్టం కూడా! అదే కారణం చూపుతూ, ఆంగ్లానువాదానికి ఈ నేపథ్యం తెలీని పాఠకులుంటారని, రచయిత మతం పేరు వాడకున్నా, అనువాదకుడు రాశారు. ఇలా చేయడం వల్ల మూలకథకు, ఆ రచయితకు ఎనలేని అన్యాయం జరుగుతుందని నా అభిప్రాయం. ఫుట్‍నోట్ల ద్వారానో, విపులంగా వివరించే వ్యాసాల ద్వారానో పాఠకులను "ఎడ్యుకేట్" చేస్తే సరిపోతుందిగా, మూలకథలో కీలకమైన, నాజూకైన అంశాలను మార్చటం కంటే?!
బతికున్ననాళ్ళూ విమర్శలతోనూ, వివాదాలతోనూ సరిపెట్టుకున్న మాంటో, మరణాంతర ఖ్యాతిని తెగనాడారు. "May God protect me from posthumous recognition which will eat like a mould through my dry bones in the grave." అని అభిప్రాయపడ్డారు. ఆయన ఆత్మశాంతి గురించేమోగానీ, ఆయన రచనలు, ముఖ్యంగా ప్రస్తుత రచన, చదవటం చాలా అవసరం. "దేశవిభజన సమయంలో చెలరేగిన అల్లర్లు వల్ల ఎందరో ప్రాణాలు కోల్పోయారు. మరెందరో క్షతగాత్రులుగా మిగిలారు." అన్న వాక్యం వెనుక ఎంతటి కఠోర జీవనచిత్రాలున్నాయో ఇలాంటి సాహిత్యం వల్లే తెలుస్తుంది. స్వర్గం-నరకం భూమికి పైన ఉన్నాయో లేవో తెలీదుగానీ, మనిషిని మనిషి ఆదరించినప్పుడు ఇక్కడే స్వర్గం. మనిషికి మనిషే ప్రాణాంతకమైనప్పుడు ఇదే నరకం.
(ఇంతకీ నేను చూసిన నాటకం వివరాలు: హైదరాబా‍ద్ కు చెందిన "సూత్రధార్" సంస్థవారు ఈ నాటకాన్ని ప్రదర్శించారు. నటీనటులంతా బాగా చేశారు. వీరివి అప్పుడప్పుడూ నాటక ప్రదర్శనలు జరుగుతూ ఉంటాయి. అవకాశముంటే తప్పక వెళ్ళండి. ఆదరించండి.)
[ cialis strenght mg | pharmacie canadian viagra | ingredients of viagra | where to get viagra cheap | viagra india | viagra cream | buy viagra low cost | viagra chinese medicine | natural viagra | cialis soft tabs 100 mg | buying viagra in canada | sildenafil plant | generic viagra ok | viagra | viagra discount uk | order viagra now | viagra st | generic drug for viagra | is viagra dangerous | alternative female viagra | best cialis price | pharmacie canadian viagra | alternative to viagra | buy viagra china | united healthcare viagra | herbal alternative to cialis | buying viagra | cost of viagra | viagra studies women | viagra stores | viagra for sale in gibralter | non pescription cialis | archive blog buy inurl viagra | cost of cialis | viagra no prescription | best viagra | brand viagra over the net | free consultation viagra | viagra scotland | usa generic viagra | which is better viagra or cialis | viagra online stores | generic cialis in india | book buy guest sign viagra | buy viagra line | cialis low price | low cost viagra | gerchu.phpbbx.de viagra | brand viagra over the net | paypal viagra | woman and cialis | pfizer viagra canada | viagra users | express viagra delivery ]
మంటో సమగ్ర సాహిత్యం – మొదటి భాగం | పుస్తకం
[…] మంటోతో నా పరిచయం ఎలా జరిగిందో "సియా హాషియే"ను పరిచయం చేసేటప్పుడు చెప్పాను. ఆ రచన చదివాక, […]
[…] *Partition – Sketches and Stories – Saadat Hasan Manto: సియా హాషియేకు ఆంగ్లానువాదం. కూడికూడి హింది చదువుకోగలిగే వీలున్నా, అనువాదం వదిలి ఎంచక్కా మూలమే చదువుకోవడం మేలు. […]
poornima garu, manto rasina oka story anuvadam sakshi lo vacchindi,appude anukunna eeyana chala goppa write ani, book parichayam chesinanduku thanks
ఆ ప్రాంతం వాణ్ణి కాకున్నా, ఆ కాలంవాణ్ణి కాకున్నా స్వాతంత్ర దినోత్సవం నాడు దేశవిభజనను గుర్తుకుతెచ్చుకుని బాధపడేవాణ్ణి నేను. తిలక్ జిన్నా గురించి వ్రాసిన కథ, దో గజ్ జమీన్ అన్న ఉరుదూ నవల తెలుగు అనువాదం వంటివి చదివినప్పుడల్లా తెలియని ఆర్ధ్రతతో హృదయం కరిగిపోతుంది. అటువంటి మరో పుస్తకం పరిచయం చేసినందుకు కృతఙ్ఞతలు.
desavibhajana gaayalu: sia hashiye | pustakam
Tags: indian_partition, Saadat Hasan Manto, spotlight
lang veekendegaa kalisoste tappa aagashtu padihenunu gurinchi pratyekamgaa aalochinchatam maanesina nenu, ee edaadina edho kontha desham gurinchi chintana cheshaanu. desham paerita oka kanneeti bottu raalchaanu. ayithe aa kanneeti venuka kaaranam "jara aankh men bharilo paanii.. jo shahid huve hai unnke jara yaad karo kurmani" ani paadutunna lataa gontu kaadu. swaatantryam kosam endaro praanaalu balicchaarani chinnappati nundi vintunna / chaduvutunna vishayame cony, tottatolisaarigaa swaatantryam valla enni vela mandi, entha daarunaati daarunamgaa tama praanaalu kolpoyaro telsukune avakaasam kaligindi, saadat hasan manto raasina "sia hashiye" adhaaramgaa teesina naatakam chushaka.
naatakam chuddaniki mundu manto paeru tappa emi teleedu. partition gurinchi ee madhya konchem aasakti kaligindi kabatti ee naataka pradarsanaku vellaanu. manto urduu rachayita, vibhajana tarvaata paakisthaanneku vellipoyaaru. vibhajana samayamlo jarigina allarlu nepathyamgaa "sia hashiye" (ante "nallati sarihaddulu" ani artham) paerita 32 skeashes raasaaru. idhi appatilo vivaadaspadamaindi. manto itara rachanaluu vivaadaspadamai, samakaaleenulalo aayanapai sadabhipraayam lekapoyina, vaatinnintiloki "sia hashiye"nu ekkuvagaa vimarsinchaarata. aina avvanni bekhaataru chestu taanu cheppalanukunnadi suutigaa cheppatamlo manto kuudaa takkuvemi kaadu.
naatakam mottam urduuloo untundani telsina entha ardhamaithe anta ani dhairyam chesi vellaanu. kathalanu teesukoni naatakaaniki anugunamgaa marchi abhinayistaaranukunnaa. cony stagi meeda unna mugguru manushulu, appude kathanu manaku cheptuu, appude andulo paatralagaa abhinayistuu mottam mupfai rendu kathaluu cheptuu abhinayinchaaru. deeni valla naaku oo rachananu chaduvutunna anubhoothe kaligindi. konni keelaka padaalu artham teleeka dikkulu chushanu cony, prati sketch loni bhavam maatram nannu baga taakindi. moolarachanalo kathala kramam elaagundo teleedu (ee pustakam durlabham ani chadivaanu.) cony veellu maatram gaandhi hatyanu gurinchi raasina oka sketch thoo modaletti, mellimelliga appati vaataavaranaanni srushtinchatamlo safalamaiyyaaru.
okati rendu lainla nundi mahaa ayithe okatinnara pagy unde ee skechulalo vibhajana samayamlo saamaanyaprajala madhya jarigina sanghatanalu, sambhaashanalanu ponduparichaaru. indulo chaalaavarakuu tana swaanubhavamlonive ani rachayita cheppukunnarata appatlo. veelainanta takkuva padaallo, pattalenanta anubhavaanni andinchatam rachayita pratibhaku taarkaanamanukunte, manto paerunu visishta rachayitallo enchatam porabaatu kabodu. aayana rachanapatavamo, leka appati paristhitulalo unna balamogani, ee kathalu parasparaviruddha spandanalu ekakaalamlo kaliginchatamlo safalamaiyyaayi. konni maamuulugaa anipistuunee ollu jaladarinchela cheste, marikonni navvu teppinchii teppinchagaane nittoorpu vidichela chestayi. chadavataniki konni kshanaalu saripoyina, mingudupaddaaniki chala samayam teesukuntaayi marikonni. veetini goorchi e maatram aalochanalunu kharchu chesina, inkem aalochinchaalo teleeka medadu blank ayipotundi. gantalo naatakam puurtayinaa chaannaalla daka gurtundadam khayam anipinchindi.
aa tarvaata ee pustakam kosam vetakatam, vetikinchatam modalettaanu. ettakelaku oka snehituraali punyama ani ee rachanaku khalid hasan chesina aanglaanuvaadam "Partition: Sketches and Short stories" dorikindi. aa roju, naatakapradarsanu artham kaanivi konni ardhamavvataaniki ee anuvaadam upayogapadindi.
chadavatame anuvaadam chadivite chala baga anipinchochemogaanii, nenu modata urduuloo rasi unnavi vini undadam valla, naaku anuvaadam peddagaa nachaledu. manto skechulalo pramukhamgaa cheppukovalsina vishayam okati undi. adentante, desavibhajanaku muula kaaranam "matham" kabatti, appati allarlaku moolakaaranam kuudaa matavidveshaale. appativarakuu saati manishigaa meliginavaadu, paraayimatasthudaithe, appatikappudu atadini hatamarchalsinde! ilanti kathalanu raastuu kuudaa manto ekkada, e matham paeru vaadaledu. aayana drushtilo andaruu andare! hindu, muslim, sikh la aachaaravyavahaaraalu teleekapothe ee kathalanu artham chesukovadam kashtam kuudaa! adhe kaaranam chuuputuu, aanglaanuvaadaaniki ee nepathyam teleeni paatakuluntaarani, rachayita matham paeru vadakunna, anuvaadakudu raasaaru. ilaa cheyadam valla moolakathaku, aa rachayitaku enaleni anyayam jarugutundani naa abhiprayam. futenotla dwarano, vipulangaa vivarinche vyaasaala dwarano paatakulanu "educate" cheste saripotundigaa, moolakathalo keelakamaina, naajuukaina amsaalanu marchatam kante?!
batikunnanaalluu vimarsalatoonuu, vivaadaalatoonuu saripettukunna manto, maranantara khyatini teganaadaaru. "May God protect me from posthumous recognition which will eat like a mould through my dry bones in the grave." ani abhipraayapaddaaru. aayana aatmasaanti gurinchemogani, aayana rachanalu, mukhyamgaa prastuta rachana, chadavatam chala avasaram. "desavibhajana samayamlo chelaregina allarlu valla endaro praanaalu kolpoyaru. marendaro kshatagaatrulugaa migilaru." anna vaakyam venuka enthati kathora jeevanachitraalunnaayo ilanti saahityam valle telustundi. swargam-narakam bhoomiki paina unnayo levo teleedugaanii, manishini manishi aadarinchinappudu ikkade swargam. manishiki manishe praanaantakamainappudu ide narakam.
(intakee nenu chusina naatakam vivaraalu: hyderabak ku chendina "sutradhar" samsthavaaru ee naatakaanni pradarsinchaaru. nateenatulantaa baga chesaru. veerivi appudappuduu naataka pradarsanalu jarugutuu untaayi. avakasamunte tappaka vellandi. aadarinchandi.)
[ cialis strenght mg | pharmacie canadian viagra | ingredients of viagra | where to get viagra cheap | viagra india | viagra cream | buy viagra low cost | viagra chinese medicine | natural viagra | cialis soft tabs 100 mg | buying viagra in canada | sildenafil plant | generic viagra ok | viagra | viagra discount uk | order viagra now | viagra st | generic drug for viagra | is viagra dangerous | alternative female viagra | best cialis price | pharmacie canadian viagra | alternative to viagra | buy viagra china | united healthcare viagra | herbal alternative to cialis | buying viagra | cost of viagra | viagra studies women | viagra stores | viagra for sale in gibralter | non pescription cialis | archive blog buy inurl viagra | cost of cialis | viagra no prescription | best viagra | brand viagra over the net | free consultation viagra | viagra scotland | usa generic viagra | which is better viagra or cialis | viagra online stores | generic cialis in india | book buy guest sign viagra | buy viagra line | cialis low price | low cost viagra | gerchu.phpbbx.de viagra | brand viagra over the net | paypal viagra | woman and cialis | pfizer viagra canada | viagra users | express viagra delivery ]
manto samagra saahityam – modati bhagam | pustakam
[u] mantotho naa parichayam ela jarigindo "sia hashiye"nu parichayam chesetappudu cheppaanu. aa rachana chadivaka, [u]
[u] *Partition – Sketches and Stories – Saadat Hasan Manto: sia hashiyeku aanglaanuvaadam. kudikudi hindi chaduvukogalige veelunna, anuvaadam vadili enchakka moolame chaduvukovadam melu. [u]
poornima garu, manto rasina oka story anuvadam sakshi lo vacchindi,appude anukunna eeyana chala goppa write ani, book parichayam chesinanduku thanks
aa praantam vaanni kakunna, aa kaalamvaanni kakunna swaatantra dinotsavam naadu desavibhajananu gurtukutecchukuni badhapadevanni nenu. tilak jinna gurinchi vraasina katha, dhoo gaz jameen anna uruduu navala telugu anuvaadam vantivi chadivinappudalla teliyani aardhratatho hrudayam karigipotundi. atuvanti maro pustakam parichayam chesinanduku kruthantalu.