సుప్రీంకోర్టును సంస్కరించాల్సిందే - స్వతంత్ర న్యాయవస్థకు 5 మార్గాలు - కాంగ్రెస్ నేత చిదంబరం సూచనలు | A time for supreme court reform: congress leader P. Chidambaram opinion - Telugu Oneindia
13 min ago బీహార్‌ ఎన్నికల చిత్రాలు- వ్యవసాయ బిల్లుల్ని పట్టించుకోని రైతులు- ఎందుకో తెలుసా ?
30 min ago US elections 2020: బైడెన్ లాంటి చెత్త అభ్యర్థిని అమెరికా ఎన్నికల చరిత్రలో చూడలేదన్న ట్రంప్
48 min ago 15 ఏళ్లలో 6 లక్షల కొలువులు.. ఆర్జేడీ ఇచ్చింది 95 వేలే.. నితీశ్ నిప్పులు
| Published: Sunday, August 30, 2020, 13:13 [IST]
న్యాయవ్యవస్థ స్వతంత్రతపై ఇటీవలి కాలంలో ఆందోళనలు పెరుగుతున్న నేపథ్యంలో.. అత్యున్నత స్థాయిలో భారత రాజ్యాంగానికి కాపలాదారుగా ఉండే సర్వోన్నత న్యాయస్థానంలో సంస్కరణలు చేపట్టాల్సిన సమయం ఆసన్నమైందని, తద్వారా మాత్రమే న్యాయవ్యవస్థ స్వతంత్ర మరింత పెరుగుతుందని కేంద్ర మాజీ మంత్రి, కాంగ్రెస్ పార్టీ సీనియర్ నేత పి.చిదంబరం అభిప్రాయపడ్డారు.
గడిచిన రెండు దశాబ్దాల్లో సబార్డినేట్ జ్యూడీషియరీ నుంచి సుప్రీంకోర్టు వరకు న్యాయస్థానాల పాత్ర, విధివిధానాలు, కార్యకలాపాల్లో గణనీయంగా మార్పులు వచ్చాయన్నది నిర్వివాదాంశమని, అయితే, అవన్నీరాజ్యాంగ పరిరక్షణకు, కోర్టుల స్వతంత్రతకు ఎంతమేరకు ఉపకరించాయన్నది ఆలోచించాల్సి ఉందని, ప్రస్తుత తరుణంలో సంస్కరణలు తప్పనిసరని చిదంబరం పేర్కొన్నారు. ''సుప్రీంకోర్టులో సంస్కరణకు ఇదే సమయం'' శీర్షికతో ప్రఖ్యాత 'ది ఇండియన్ ఎక్స్‌ప్రెస్' కోసం ఆదివారం ఆయన రాసిన అభిప్రాయం యథాతథంగా..
''సుప్రీంకోర్టును దగ్గరగా పరిశీలించే వాళ్లంతా కచ్చితంగా ఒక విషయాన్ని అంగీకరిస్తారు. గత రెండు దశాబ్దాలలో కోర్టు పాత్ర, విధులు, కార్యకలాపాల్లో చాలా మార్పులు వచ్చాయి. జడ్జిలకు కేసులు కేటాయించే తీరు, ప్రిసైడింగ్ జడ్జిలకు కేటాయించే కేసులు, బెంచ్ ల ఏర్పాటు, కోర్టు అధికార పరిధి విస్తరణ, కొన్ని తీర్పుల్లో న్యాయశాస్త్ర పునాదుల ఉల్లేఖన, కార్యనిర్వాహక అధికారాల కోత.. తదితర అంశాల్లో ఈ మర్పులను మనం స్పష్టంగా గమనించవచ్చు.
న్యాయ వ్యవస్థలో సంస్కరణల గురించి ఇదివరకు చాలా మంది నిపుణులు చాలా విషయాలను ప్రస్తావించారు. ఆ మేరకు కేంద్ర, రాష్ట్ర ప్రభుత్వాలతోపాటు స్వయంగా కోర్టులూ కొన్నింటిని అమలు చేశాయి. ప్రత్యేక కోర్టుల ఏర్పాటు, జడ్జిల సంఖ్య పెంపు, డిజిటలైజేషన్, కేసుల నిర్వహణ, తాజాగా వర్చువల్ కోర్టులు.. ఇవన్నీ సంస్కరణల్లో భాగమే. అయితే, అందరినీ కలవరపెట్టే కొన్ని వాస్తవాలు కూడా ఉన్నాయి. కింది నుంచి పైదాకా భారీగా పెండింగ్ కేసులు ఉండటం, జడ్జి పదవుల భర్తీలో తాత్సారం, ఇప్పటికే తీర్పు వచ్చిన కేసుల్లో బాధితులకు సరైన న్యాయం దక్కిందా? అనే అంశాలపై అసంతృప్తి నెలకొన్నమాట వాస్తవం.
న్యాయవ్యవస్థ స్వతంత్రతకు సంబంధించి కింది నుంచి పైదాకా భిన్నరకాల సమస్యలు, ఆందోళనలు నెలకొని ఉన్నాన్నా, ఈ వ్యాసంలో నేను ప్రధానంగా సుప్రీంకోర్టుపైనే ఫోకస్ పెట్టాను. ఎందుకంటే, మన దేశంలో మానవ, జంతుజాల, పర్యావరణానికి సంబంధించిన ప్రాథమిక హక్కుల విషయంలో సుప్రీంకోర్టు రాజ్యాంగానికి ప్రధాన కాపలాదారుగా ఉంది. కొన్ని భారీ సంస్కరణలు చేపడితే తప్ప జ్యూడిషియరీ ఇండెపెండెన్స్ సాధ్యంకాదని నేను విశ్వసిస్తున్నాను. అందుకోసం 5 మార్గాలను సూచిస్తాను.
సుప్రీం.. రాజ్యాంగ కోర్టుగా ఉండాలి
నా అభిప్రాయంలో సుప్రీంకోర్టును ఇప్పుడున్న పద్ధతిలో కాకుండా పూర్తి స్థాయి 'రాజ్యాంగ న్యాయస్థానం'గా మలచాలి. అంటే, భారత రాజ్యాంగంపై వెల్లువెత్తే సందేహాలను, వ్యాఖ్యాలనాలకు సంబంధించిన వ్యవహారాలను మాత్రమే అది పరిష్కరించాలి. అరుదైన సందర్భాల్లో మాత్రమే జనబాహుళ్యానికి సంబంధించిన సమస్యలను విని, నిర్ణయాలు వెలువరించాలి. ఈ రాజ్యాంగ న్యాయస్థానంలో బెచ్ రూపంలో కాకుండా మొత్తం ఏడుగురు జడ్జిలు ఉండాలి. ఇక హైకోర్టుల నుంచి వచ్చే అప్పీళ్లు, ఫెడరల్ వ్యవస్థపై దాఖలయ్యే వివాదాలను పరిష్కరించడానికి 'అప్పీలేట్ కోర్టు'లను ఏర్పాటు చేయాలి. ఒక్కో బెంచ్ లో ముగ్గురు జడ్జిలు ఉండేలా కోర్టుకు ఆరుగురు జడ్జిల చొప్పున మొత్తం ఐదు అప్పీల్ కోర్టులను ఏర్పాటు చేయాలి. సుప్రీంకోర్టుకు ప్రస్తుతం 34 జడ్జిల కేటాయింపు ఉంది. నేను ప్రతిపాదించిన 'కానిస్టిట్యూషనల్ కోర్టు', 'అప్పీలేట్ కోర్టు'లకు మొత్తంగా 37 మంది జడ్జిలు సరిపోతారు.
'మాస్టర్ ఆఫ్ ది రోస్టర్' వద్దు
సుప్రీంకోర్టులో 'మాస్టర్ ఆఫ్ ది రోస్టర్'గా వ్యవహరించే చీఫ్ జస్టిసే ఆయా కేసుల్ని బెంచ్‌లకు అప్పగించే ప్రస్తుత విధానాన్ని తొలగించాలి. కొత్త విధానం(కానిస్టిట్యూషనల్ కోర్టు)లో బెంచ్ లు ఉండవు కాబట్టి 'మాస్టర్ ఆఫ్ ది రోస్టర్' అవసరం లేదు. నిజానికి ఈ విధానంపై ఇటీవలి కాలంలో తీవ్ర విమర్శలు రావడం మనం చూశాం. గతంలో జస్టిస్ కేఎన్ సింగ్ సీజేఐగా 18 రోజులే ఉన్నప్పటికీ పలు కీలక కేసుల్ని తన బెంచ్ కే కేటాయించుకుని తీర్పులు ఇవ్వడం, ఆయన రిటైరైన తర్వాత ఆ తీర్పులపై రివ్యూలు జరగడం తెలిసిందే. మరో సీజేఐ దీపక్ మిశ్రా.. తనపై దాఖలైన ఓ కేసును.. అసాధారణ రీతిలో తన బెంచ్ కే బదిలీ చేసుకున్నారు. తాజాగా సీజేఐగా రిటైరైన జస్టిస్ రంజన్ గొగోయ్.. తనపై దాఖలైన కేసుల్ని స్వయంగా(ముగ్గురు సభ్యుల బెంచ్) విచారించి, తీర్పు కాపీపై మాత్రం సంతకం చేయకపోవడం అందరినీ ఆశ్చర్యపర్చింది. ఇలాంటి ఉదాహరణలు చాలా ఉంటాయి. అందుచేత, మాస్టర్ ఆఫ్ ది రోస్టర్ విధానాన్ని పూర్తిగా రద్దు చేయాలని నేను ప్రతిపాదిస్తాను.
జనంలో గందరగోళం
బెంచ్(ధర్మాసనం)ల వారీగా కేసుల విచారణ చేపడుతున్నందున, సుప్రీంకోర్టు తీర్పుల్లోనే చట్టాలకు సంబంధించి అనిశ్చితి వ్యక్తమవుతుంటుంది. సుప్రీంకోర్టులోనే ఒక బెంచ్ ఇచ్చిన తీర్పును మరో విస్తృత బెంచ్ కొట్టేసిన సందర్భాలు చాలా ఉన్నాయి. తద్వారా ప్రజలు గందరగోళానికి గురవుతారు. ఏదేమైనా, భారతదేశంలో, ఇద్దరు లేదా ముగ్గురు న్యాయమూర్తుల ధర్మాసనం రాజ్యాంగ ధర్మాసనం తీర్పులను అనుసరించడానికి నిరాకరించడం లేదా ముగ్గురు న్యాయమూర్తుల ధర్మాసనం మునుపటి అభిప్రాయానికి భిన్నమైన అభిప్రాయాన్ని వెలిబుచ్చడం జరుగుతుంది. 2013 నాటి భూసేకరణ, పునరావాస చట్టంలో పరిహారానికి సంబంధించిన క్లాజు(సెక్షన్ 24)పై భిన్న తీర్పులు వెలవడటం ఒక ఉదాహరణ. ఇలా బెంచ్ బెంచ్ కూ తీర్పులు మారుతుండటం.. కేసుల్ని వాదించే న్యాయవాదులను, వాటిని దాఖలు చేసే ప్రజలనూ అనిశ్చితిలో పడేలా చేస్తుంది.
మిగతా వ్యవస్థల తీరు మారాలి
కార్యనిర్వాహక, శాసన వ్యవస్థలు, వాటి న్యాయాధికారులు అన్ని వేళలా సుప్రీంకోర్టుకు అండగా నిలబడాలి. ఎటువంటి న్యాయశాస్త్ర ప్రాతిపదిక లేకుండా పూర్తిగా పరిపాలనా లేదా విధాన నిర్ణయాన్ని న్యాయపరంగా సమీక్షించటానికి ప్రయత్నం జరుగుతుంది. ఎగ్జిక్యూటివ్ విధానం లేదా పరిపాలనా నిర్ణయం తప్పు అయితే, దానిని సరిదిద్దే ప్రదేశం పార్లమెంట్ లేదా అసెంబ్లీలో ఒటింగ్ మాత్రమేనని మనం గుర్తుంచుకోవాలి.
మాజీ సీజేఐలకు పదవులు వద్దు
పదవీ విరమణ చేసిన సుప్రీంకోర్టు ప్రధాన న్యాయమూర్తులకు ఆయా ప్రభుత్వాలు 'రివార్డ్'ను అందజేసే అవకాశాన్ని పూర్తిగా తొలగించాలి. సుప్రీంకోర్టు నుంచి రిటైరైన జడ్జిలు తదుపరి ఎలాంటి రాజ్యాంగ పదవుల్లో చేరకుండా ఉండేలా, జీవితం భత్యాలు పొందేలా నిబంధనలు తీసుకురావాలి. ఇందుకోసం అయ్యే ఖర్చు కూడా పెద్దగా ఉండదు. మొత్తంగా సుప్రీంకోర్టు మరింత స్వతంత్రంగా పనిచేయాల్సిన అవసరం ఉందికాబట్టి, మనమంతా సంస్కరణల దిశగా ఆలోచనలు చేయాలి'' అని చిదంబరం ముక్తాయింపునిచ్చారు.
supreme court sc సుప్రీంకోర్టు చిదంబరం సంస్కరణలు
So far as fundamental rights are concerned, the Supreme Court is the sentinel on the qui vive. That role can be performed only if the court is fiercely independent and that independence can be preserved and demonstrated only if some major reforms are undertaken, writes congress senior leader P.Chidambaram for the indian express.
supreenkortunu samskarinchaalsinde - swatantra nyaayavasthaku 5 maargaalu - congress netha chidambaram suuchanalu | A time for supreme court reform: congress leader P. Chidambaram opinion - Telugu Oneindia
13 min ago beehare ennikala chitraalu- vyavasaaya billulni pattinchukoni raitulu- enduko telusa ?
30 min ago US elections 2020: baiden lanti chetta abhyardhini america ennikala charitralo chudaledanna trump
48 min ago 15 ellalo 6 lakshala koluvulu.. argady ichindi 95 vele.. niteesh nippulu
| Published: Sunday, August 30, 2020, 13:13 [IST]
nyaayavyavastha swatantratapai iteevali kaalamlo aandolanalu perugutunna nepathyamlo.. atyunnata sthaayilo bhaarata raajyaamgaaniki kapaladaruga unde sarvonnata nyaayasthaanamlo samskaranalu chepattalsina samayam aasannamaindani, tadwara matrame nyaayavyavastha swatantra marinta perugutundani kendra maji mantri, congress party seanier netha pi.chidambaram abhipraayapaddaaru.
gadichina rendu dasaabdaallo sabardinate judiciariy nunchi supreenkortu varaku nyaayasthaanaala paatra, vidhividhaanaalu, kaaryakalaapaallo gananeeyamgaa maarpulu vachaayannadi nirvivaadaamsamani, ayithe, avanneeraajyaamga parirakshanaku, kortula swatantrataku entameraku upakarinchaayannadi alochinchalsi undani, prastuta tarunamlo samskaranalu tappanisarani chidambaram perkonnaru. ''supreenkortulo samskaranaku ide samayam'' sheershikatho prakhyaata 'dhi indian expresse' kosam aadivaaram aayana raasina abhiprayam yathaathathamgaa..
''supreenkortunu daggaragaa pariseelinche vaallantaa kachitamgaa oka vishayaanni angeekaristaaru. gatha rendu dasaabdaalalo kortu paatra, vidhulu, kaaryakalaapaallo chala maarpulu vachayi. jadjilaku kesulu ketayinche teeru, presiding jadjilaku ketayinche kesulu, bench la erpaatu, kortu adhikara paridhi vistarana, konni teerpullo nyaayasaastra punaadula ullekhana, kaaryanirvaahaka adhikaaraala kotha.. taditara amsaallo ee marpulanu manam spashtamgaa gamaninchavachhu.
nyaaya vyavasthalo samskaranala gurinchi idivaraku chala mandi nipunulu chala vishayaalanu prastaavinchaaru. aa meraku kendra, rashtra prabhutvaalathopaatu swayamgaa kortuluu konnintini amalu chesaayi. pratyeka kortula erpaatu, jadjila sankhya pempu, digitalisation, kesula nirvahana, taajaagaa varchuval kortulu.. ivannee samskaranallo bhagame. ayithe, andarinee kalavarapette konni vaastavaalu kuudaa unnaayi. kindi nunchi paidaka bhariga pending kesulu undatam, jadji padavula bhartiiloo taatsaaram, ippatike teerpu vachina kesullo baadhitulaku saraina nyaayam dakkinda? ane amsaalapai asantrupti nelakonnamata vaastavam.
nyaayavyavastha swatantrataku sambandhinchi kindi nunchi paidaka bhinnarakaala samasyalu, aandolanalu nelakoni unnanna, ee vyaasamlo nenu pradhaanamgaa supreenkortupaine fokas pettaanu. endukante, mana desamlo manava, jantujaala, paryaavaranaaniki sambandhinchina praathamika hakkula vishayamlo supreenkortu raajyaamgaaniki pradhaana kapaladaruga undi. konni bhari samskaranalu chepadithe tappa judiciary independens saadhyamkaadani nenu vishwasistunnaanu. andukosam 5 maargaalanu suuchistaanu.
supreem.. raajyaamga kortugaa undaali
naa abhipraayamlo supreenkortunu ippudunna paddhatilo kakunda puurti sthaayi 'raajyaamga nyaayasthaanam'gaa malachali. ante, bhaarata rajyangampai velluvette sandehaalanu, vyaakhyaalanaalaku sambandhinchina vyavahaaraalanu matrame adhi parishkarinchaali. arudaina sandarbhaallo matrame janabaahulyaaniki sambandhinchina samasyalanu vini, nirnayaalu veluvarinchaali. ee raajyaamga nyaayasthaanamlo betch roopamlo kakunda mottam eduguru jadjilu undaali. ika hycortula nunchi vache appeellu, federal vyavasthapai daakhalayye vivaadaalanu parishkarinchadaaniki 'appilate kortu'lanu erpaatu cheyali. okko bench loo mugguru jadjilu undela kortuku aaruguru jadjila choppuna mottam aidu appil kortulanu erpaatu cheyali. supreenkortuku prastutam 34 jadjila ketayimpu undi. nenu pratipaadinchina 'conistitutional kortu', 'appilate kortu'laku mottamgaa 37 mandi jadjilu saripotaru.
'master af dhi roster' vaddu
supreenkortulo 'master af dhi roster'gaa vyavaharinche cheef jastise aayaa kesulni benchlaku appaginche prastuta vidhaanaanni tolaginchaali. kotta vidhaanam(conistitutional kortu)loo bench lu undavu kabatti 'master af dhi roster' avasaram ledu. nijaaniki ee vidhaanampai iteevali kaalamlo teevra vimarsalu ravadam manam chusham. gatamlo justis kn sing cgigh 18 rojule unnappatikii palu keelaka kesulni tana bench kee ketayinchukuni teerpulu ivvadam, aayana ritairaina tarvaata aa teerpulapai riviewlu jaragadam telisinde. maro cgi deepak mishra.. tanapai daakhalaina oo kesunu.. asaadhaarana reetilo tana bench kee badili chesukunnaru. taajaagaa cgigh ritairaina justis ranjan gogoy.. tanapai daakhalaina kesulni swayamgaa(mugguru sabhyula bench) vichaarinchi, teerpu kaapeepai maatram santakam cheyakapovadam andarinee aascharyaparchindi. ilanti udaaharanalu chala untaayi. anducheta, master af dhi roster vidhaanaanni puurtigaa raddu cheyalani nenu pratipaadistaanu.
janamlo gandaragolam
bench(dharmasana)la vaareegaa kesula vichaarana chepadutunnanduna, supreenkortu teerpullone chattaalaku sambandhinchi anischiti vyaktamavutuntundi. supreenkortulone oka bench ichina teerpunu maro vistruta bench kottesina sandarbhaalu chala unnaayi. tadwara prajalu gandaragolaaniki guravutaaru. edemaina, bhaaratadesamlo, iddaru leda mugguru nyaayamuurtula dharmasana raajyaamga dharmasana teerpulanu anusarinchadaaniki niraakarinchadam leda mugguru nyaayamuurtula dharmasana munupati abhipraayaaniki bhinnamaina abhipraayaanni velibuchadam jarugutundi. 2013 naati bhusekarana, punaravasa chattamlo parihaaraaniki sambandhinchina klaju(section 24)pai bhinna teerpulu velavadatam oka udaaharana. ilaa bench bench kuu teerpulu maarutundatam.. kesulni vaadinche nyaayavaadulanu, vaatini daakhalu chese prajalanuu anischitilo padela chestundi.
migata vyavasthala teeru marali
kaaryanirvaahaka, saasana vyavasthalu, vaati nyaayaadhikaarulu anni vaelalaa supreenkortuku andagaa nilabadaali. etuvanti nyaayasaastra praatipadika lekunda puurtigaa paripalana leda vidhaana nirnayaanni nyaayaparamgaa sameekshinchataaniki prayatnam jarugutundi. egjicutive vidhaanam leda paripalana nirnayam tappu ayithe, daanini sarididde pradesam parlament leda assembleelo oting matramenani manam gurtunchukovali.
maji seejilaku padavulu vaddu
padavee viramana chesina supreenkortu pradhaana nyaayamuurtulaku aayaa prabhutvaalu 'revard'nu andajese avakaasaanni puurtigaa tolaginchaali. supreenkortu nunchi ritairaina jadjilu tadupari elanti raajyaamga padavullo cherakunda undela, jeevitam bhatyaalu pondela nibandhanalu teesukuraavaali. indukosam ayye kharchu kuudaa peddagaa undadu. mottamgaa supreenkortu marinta swatantramgaa panicheyaalsina avasaram undikaabatti, manamanta samskaranala disagaa aalochanalu cheyali'' ani chidambaram muktaayimpunichaaru.
supreme court sc supreenkortu chidambaram samskaranalu
So far as fundamental rights are concerned, the Supreme Court is the sentinel on the qui vive. That role can be performed only if the court is fiercely independent and that independence can be preserved and demonstrated only if some major reforms are undertaken, writes congress senior leader P.Chidambaram for the indian express.