పులి | జంతుసంపద | Sirimalle
వ్యాఘ్ర వాహ్యాళే అడవికి కళ. పులికి మరోపేరు శార్దూలము. శార్దూలము అనేది తెలుగు పద్యాల్లో ఒక వృత్త విధానము. పంచనఖము, పెద్దపులి, బెబ్బులి, భయానకము, భేలకము, మువ్వన్నెమెకము, మృగశ్రేష్ఠము, వ్యాఘ్రము, శార్దూలము అనే చాలాపేర్లే ఉన్నాయి. పులి అనగానే మనకు గుర్తువచ్చేది 'అదిగోపులీ అంటే ఇదిగో తోక' అనేసామెత. ఇంకా అనేక పులిని గురించిన సామెతలున్నాయి.
పులి కడుపున పిల్లులు పుడతాయా? అంటే పౌరుషవంతుల ఇంట్లో పిరికివారు పుట్టరనే అర్ధం కావచ్చు.
పులిమీద పుట్రలాగా - ఒకభయానికి మరోభయం జోడింపన్నమాట.
పులిమీద స్వారి -ఏదైనా ఒక పెద్ద కష్టతరమైన, ప్రమాదకరమైన పని చేయను అంగీకరించడం.
పులి నోట్లో తల దూర్చడం -ఇదీ అంతే భయంకర మైన ప్రమాదకరమైన పనిచేయను మొదలెట్టడం.
పులిని చూసి నక్క వాతలు పెట్టుకున్నట్లు - వాతలు పెట్టుకున్నంత మాత్రాన నక్క పులి కాదు. గొప్పవారిని అనుసరించడం వల్ల సామాన్యులు గొప్ప వారు కాలేరని చెప్పను ఈ సామెతను వాడుతారు.
ఇలా పులి గురించి అనేక నానుడులు ఉండనే ఉన్నాయి. పులి అనగానే చారలు మనకు గుర్తువస్తాయి. పులి మనదేశంతో పాటుగా బంగ్లాదేశ్, మలేషియా, దక్షిణ కొరియా దేశాలకు జాతీయ జంతువు.
పులి ఫెలిడే కుటుంబంలో అతిపెద్ద జాతికి చెందినది. ఇది పాంథెరా ప్రజాతిలో భాగం. దీని అందమూ, గాంభీర్యమూ దీని చర్మం బట్టే వచ్చాయనవచ్చు. నారింజ బ్రౌన్ చర్మంపై చిక్కటి నిలువు చారలు దీని ప్రత్యేకత. ఈ నిలువుచారలతో చూడాగానే భయంకలిగిస్తుంది.
ఇది పూర్తిగా మాంసాహార జంతువు. సింహంలా కాక ఆహార జంతువు కనిపించగానే దూకి చంపి ఉంచుకుంటుంది. బాగా కుళ్ళినాక తింటుంది. ప్రధానంగా జింక, అడవి పందులనూ వేటాడి తింటుంది. ఇది ఒంటరిగా, ఒక ప్రదేశానికి పరిమితమై ఉంటుంది. చారలున్న పులిని 'పులిరాజు' అని పిలవడం ఉంది. ఇది యదార్ధంగా పిల్లి కుటుంబానికి చెందినది. టైగర్ అనగానే అందరిమనస్సుల్లో టెర్రర్ పుడుతుంది. అందుకే ఇదిగో పులి అంటే అదుగో తోక అని భయపడ తారన్నమాట.
ఇది మాంసాహార జంతువులైన క్రూరమృగాలన్నింటిలోకీ చాలా భయంకరమైందని చెప్పుకోవాలి. దీన్ని సైలెంట్ కిల్లర్ అంటారు, ఎందుకంటే చాటున మాటేసి ఒక్క సారిగా వేట జంతువుమీద వాలిపోయి, మెడ కొరికేసి చంపుతుంది. ఇది 20 కి.మీ. దూరం నుంచే తన వేట జంతువును కనిపెట్టి నిశ్శబ్దంగా దూకి చంపేస్తుంది. దీని కంటి చూపు, వినికిడి శక్తీ అద్భుతమైనవి.
పండుగల సమయాల్లో పులి వేషాలు వేయడం మన దేశంలో ఉంది. చీమచిటుక్కుమన్నా పులి కనిపెట్టగలదు. ఇది తాను వేటాడిన జంతువును పొదల మధ్యలోకి లాక్కువెళ్ళి, తిన్నంత తిని, మిగతా భాగాన్ని ఆకులతో కప్పి ఉంచుకుంటుంది. ఆ తర్వాత ఆకలైనపుడు మిగతా భాగం తింటుంది. అలా పొదుపు, ఆహారం వృధాచేయక దాచుకోవడం మనం పులినుంచీ నేర్చుకోవాలేమోకదా!
ఇది ఇందాక మనం చెప్పుకున్నట్లు నారింజ, కొద్దిగా బూడిద లేక నలుపు రంగులో ఉండే చారలతో ఎంతో అందంగా ఉంటుంది, ఐతే అంతే భయంకరమైనది కూడా. ఇది తన ఆహారం కోసం వేటకు తన స్వంత తెలివి, బలం మాత్రమే ఉపయోగిస్తుంది.
ఎంతో ఆశ్చర్యకరమైన యదార్ధం ఏమంటే ఒక మగపులి ఒకపూట భోజనం సుమారుగా 45 కేజీల మాంసం. తన వంటిమీది చారలు అది తుప్పల్లో, గడ్డిలో దాక్కుని మాటేయను, పొంచి ఉండి వేట జంతువుపై దూకనూ సహకరిస్తుంది. కనుకనే పులి తుప్పల్లో కలసిపోయి కనిపించదు. ఇవి పగలు విశ్రాంతి తీసుకుని రాత్రులు వేటాడతాయి. చక్కగా చల్లని నీటిలో చాలాసేపు స్నానమాడటం వీటికెంతో ఇష్టం. మగ పులి కొన్ని కిలోమీటర్ల ప్రాంతాన్ని తన ఏరియాగా తన కాలి గుర్తులతో వలయంగా గీచి గుర్తు పెడుతుంది. మరొక మగపులి ఆ ప్రాంతానికి రాదు. ఇది ఆ జాతికి ఒక నియమం.
ఆడపులి 95 నుండి 115 రోజులు గర్భం దాల్చాక రెండు నుండి నాలుగువరకూ పిల్లలను కంటుంది. పులి పిల్లలు 14 రోజులవరకూ కళ్ళుతెరచి చూడలేవు. ఆడపులి తల్లి ప్రేమ కూడా చాలా ఎక్కువే! ఆరు నెలల వరకూ తన పిల్లలకు పాలిస్తుంది. మాంసంతినడం నేర్పుతుంది, మనలాగే అమ్మ బాధ్యత నేరవేరుస్తుంది. పిల్లలు తల్లి నేర్పుతుండగా 8 వారాలనుంచీ మాంసం తినడం మొదలు పెట్టి, సంవత్సరం నిండే వరకూ తల్లితోనే ఉండి, వేటాడటం నేర్చుకుని రెండేళ్ల వయస్సు వచ్చాక తల్లినుండి విడిపోతాయి. మగపులులు మాత్రం ఒంటరిగానే జీవించను ఇష్టపడతాయి.
మనదేశ అడవుల్లో బెంగాల్ టైగర్ జాతి పులులు ఉన్నాయి. బంగళాదేశ్, నేపాల్, భూటాన్, బర్మా దేశాల్లోనూ ఈ జాతి పులులున్నాయి. పులిజాతులన్నింటిలోకీ బెంగాల్ టైగర్ శక్తివంతమైనదిగా చెప్తారు.
ఇకపులి శరీర నిర్మాణం గురించి చూస్తే- ఇవి 1.4 నుండి 2.8 మీటర్ల పొడవు ఉంటాయి. తోక 60 సెంటీ మీటర్లనుండీ ఒక మీటర్ వరకూ పొడవు ఉంటుంది. సుమారుగా 220 కేజీల బరువు ఉంటుంది. ఆడపులి 3 నుండి 4 సం. వయస్సు నుండీ పిల్లలను కనను శారీరకంగా తయారవుతుంది. పులుల జీవనపరిమాణం 20 నుండి 26 సంవత్సరాలు.
పులి మన దుర్గామాతకే కాక, అయ్యప్పస్వామి వాహనంగా కూడా ఉండి గౌరవం అందుకుంటోంది. శివుడుసైతం పులి చర్మమ్మీద కూర్చుని ధ్యానంలో ఉండటం మనం అనేక చిత్రాల్లో చూస్తాం.
మానవులకు పనికి రానిదేలేదుకదా! వ్యాపారనిమిత్తం, ధన సంపాదన కోసం పులులను వాటి చర్మాన్నీ అమ్మి సొమ్ముచేసుకోను చంపుతున్నారు. పులి చర్మానికి ఉన్న అధిక ధర అవి లేకుండా పోయే స్థితికి దారి తీస్తున్నది. ధనికులు పులితోలు అలంకారంగా తమ గృహాల్లో ఉంచుకోడం మనం చూస్తాం కదా! పులి చర్మంపై కూర్చుని ధ్యానాలు సైతం చేస్తారు.
అడవులకు అలంకారప్రాయాలైన పులులనూ, సింహాలనూ చంపి వేయకుండా ప్రభుత్వం అభయారణ్యాలను ఏర్పాటుచేసి వాటికి రక్షణకల్పిస్తున్నా మానవులు మాత్రం వేటాడుతూనే ఉన్నారు.
అంత గంభీరమైన, క్రూరమైన పులి సైతం 'ఆవు పులికథ' లో నిజాయితీకీ, సత్యానికీ నిలిచిన ఆవును చంపకుండా వదిలేయడం మానవ జాతి నేర్చుకుంటే ఎంత బావుంటుందోకదా! పులి క్రూరత్వాన్ని కాక దాని కంటిచూపునూ, వినికిడి శక్తినీ, వేగాన్నీ ధైర్యాన్నీ మనం నేర్చుకుని మన జీవన సరళిని మార్చుకుని సాధు జీవనం చేయడం ఉత్తమంకదూ!
puli | jantusampada | Sirimalle
vyaghra vaahyaale adaviki kala. puliki maroperu saarduulamu. saarduulamu anedi telugu padyaallo oka vrutta vidhaanamu. panchanakhamu, peddapuli, bebbuli, bhayanakamu, bhelakamu, muvvannemekamu, mrugshreshtamu, vyaaghramu, saarduulamu ane chalaperle unnaayi. puli anagaane manaku gurtuvachedi 'adigopuli ante idigo thoka' anesaameta. inka aneka pulini gurinchina saametalunnaayi.
puli kadupuna pillulu pudataya? ante pourushavantula intlo pirikivaaru puttarane ardham kaavachhu.
pulimeeda putralaagaa - okabhayaaniki marobhayam jodimpannamata.
pulimeeda swari -edaina oka pedda kashtataramaina, pramaadakaramaina pani cheyanu angeekarinchadam.
puli notlo tala doorchadam -idhee anthe bhayankara maina pramaadakaramaina panicheyanu modalettadam.
pulini chusi nakka vaatalu pettukunnatlu - vaatalu pettukunnanta maatraana nakka puli kaadu. goppavaarini anusarinchadam valla saamaanyulu goppa vaaru kaalerani cheppanu ee saametanu vaadutaaru.
ilaa puli gurinchi aneka naanudulu undane unnaayi. puli anagaane chaaralu manaku gurtuvastaayi. puli manadesamto paatugaa bangladesh, maleshia, dakshina koria deshaalaku jaateeya jantuvu.
puli felide kutumbamlo atipedda jaatiki chendinadi. idhi panthera prajaatilo bhagam. deeni andamuu, gaambheeryamuu deeni charmam batte vachaayanavachchu. narinja broun charmampai chikkati niluvu chaaralu deeni pratyekata. ee niluvuchaaralatho chudagane bhayankaligistundi.
idhi puurtigaa mamsahara jantuvu. simhamlaa kaaka aahaara jantuvu kanipinchagaane dooki champi unchukuntundi. baga kullinaka tintundi. pradhaanamgaa jinka, adavi pandulanuu vetadi tintundi. idhi ontarigaa, oka pradesaaniki parimitamai untundi. chaaralunna pulini 'puliraju' ani pilavadam undi. idhi yadaardhamgaa pilli kutumbaaniki chendinadi. tiger anagaane andarimanassullo terrer pudutundi. anduke idigo puli ante adugo thoka ani bhayapada tarannamata.
idhi mamsahara jantuvulaina krooramrugaalannintilo chala bhayankaramaindani cheppukovali. deenni silent killar antaaru, endukante chaatuna matesi okka saarigaa veta jantuvumeeda valipoyi, meda korikesi champutundi. idhi 20 ki.mee. dooram nunche tana veta jantuvunu kanipetti nissabdamgaa dooki champestundi. deeni kanti chuupu, vinikidi shakti adbhutamainavi.
pandugala samayaallo puli veshaalu veyadam mana desamlo undi. cheemachitukkumanna puli kanipettagaladu. idhi taanu vetaadina jantuvunu podala madhyaloki laakkuvelli, tinnanta tini, migata bhaagaanni aakulatho kappi unchukuntundi. aa tarvaata aakalainapudu migata bhagam tintundi. alaa podupu, aahaaram vrudhaacheyaka dachukovadam manam pulinunchii nerchukovalemokada!
idhi indaaka manam cheppukunnatlu narinja, koddigaa boodida leka nalupu rangulo unde chaaralatho entho andamgaa untundi, aithe anthe bhayankaramainadi kuudaa. idhi tana aahaaram kosam vetaku tana swanta telivi, balam matrame upayogistundi.
entho aascharyakaramaina yadaardham emante oka magapuli okapuuta bhojanam sumaruga 45 kejeela maamsam. tana vantimeedi chaaralu adhi tuppallo, gaddilo daakkuni mateyanu, ponchi undi veta jantuvupai dookanuu sahakaristundi. kanukane puli tuppallo kalasipoyi kanipinchadu. ivi pagalu vishraanti teesukuni raatrulu vetaadataayi. chakkaga challani neetilo chaalaasepu snaanamaadatam veetikentho ishtam. maga puli konni kilometerla praantaanni tana eriaga tana kaali gurtulatho valayamgaa geechi gurtu pedutundi. maroka magapuli aa praantaaniki raadu. idhi aa jaatiki oka niyamam.
aadapuli 95 nundi 115 rojulu garbham dalchaka rendu nundi naaluguvarakuu pillalanu kantundi. puli pillalu 14 rojulavarakuu kalluterachi chudalevu. aadapuli talli prema kuudaa chala ekkuve! aaru nelala varakuu tana pillalaku paalistundi. maamsantinadam neerputundi, manalage amma baadhyata neraverustundi. pillalu talli neerputundagaa 8 vaaraalanunchii maamsam tinadam modalu petti, samvatsaram ninde varakuu tallithone undi, vetaadatam neerchukuni rendella vayassu vachaka tallinundi vidipotayi. magapululu maatram ontarigaane jeevinchanu ishtapadataayi.
manadesa adavullo bengal tiger jaati pululu unnaayi. bangaladesh, nepal, bhootan, barma deshaalloonuu ee jaati pululunnayi. pulijaatulannintiloko bengal tiger saktivantamainadigaa cheptaaru.
ikapuli sareera nirmaanam gurinchi chuste- ivi 1.4 nundi 2.8 meaterla podavu untaayi. thoka 60 senty meterlanundi oka meater varakuu podavu untundi. sumaruga 220 kejeela baruvu untundi. aadapuli 3 nundi 4 sam. vayassu nundi pillalanu kananu saareerakamgaa tayaaravutundi. pulula jeevanaparimaanam 20 nundi 26 samvatsaraalu.
puli mana durgaamaatake kaaka, ayyappaswamy vaahanamgaa kuudaa undi gowravam andukuntondi. shivudusaitam puli charmammeeda kuurchuni dhyaanamlo undatam manam aneka chitraallo chustam.
maanavulaku paniki ranideledukada! vyaapaaranimittam, dhana sampaadana kosam pululanu vaati charmaannii ammi sommuchesukonu champutunnaru. puli charmaniki unna adhika dhara avi lekunda poye sthitiki daari teestunnadi. dhanikulu pulitholu alankaaramgaa tama gruhaallo unchukodam manam chustam kada! puli charmampai kuurchuni dhyaanaalu saitam chestaaru.
adavulaku alankaarapraayaalaina pululanuu, simhaalanuu champi veyakunda prabhutvam abhayaaranyaalanu erpatuchesi vaatiki rakshanakalpistunna maanavulu maatram vetaadutuunee unnaaru.
anta gambheeramaina, krooramaina puli saitam 'aavu pulikatha' loo nijaayiteekii, satyaanikii nilichina aavunu champakunda vadileyadam manava jaati nerchukunte entha bavuntundokada! puli kruuratvaanni kaaka daani kantichuupunuu, vinikidi saktini, vegaannee dhairyaannii manam neerchukuni mana jeevana saralini maarchukuni saadhu jeevanam cheyadam uttamankaduu!