గ్రామీణ శాస్ర్త‌వేత్త‌ | Prajasakti::Telugu Daily
Home » ఫీచర్స్ » గ్రామీణ శాస్ర్త‌వేత్త‌
గ్రామీణ శాస్ర్త‌వేత్త‌
అందరి దృష్టిలో నిన్న మొన్నటివరకూ అతనొక సాదాసీదా మోటారు బైక్‌ మెకానిక్‌. ఒకసారి తన బైెకుకు పంచర్‌ అయితే.. దాదాపు 15 కిలోమీటర్లు నెట్టుకుని రావాల్సి వచ్చింది. అలా తనలాగా మరెవరూ ఇబ్బందులు పడకూడదని నిర్ణయించుకున్నాడు. సుమారు నాలుగేళ్ల పాటు అనేక ఆలోచనలు చేసి, పంచర్ల నివారణ ద్రావణాన్ని కనుక్కున్నాడు. అంతటితో ఆగకుండా మరెన్నో సమాజానికి ఉపయోగపడే పనులు చేస్తూ, గ్రామీణ శాస్త్రవేత్తగా పిలుచుకునే స్థాయికి ఎదిగి అందరి మన్ననలూ పొందుతున్న తెలంగాణాలోని సంగారెడ్డి జిల్లా సుక్కల్‌తీర్థ గ్రామానికి చెందిన కంటాలి పాండురంగారావు గురించి నేటి 'జోష్‌'లో..
నేను బతుకుతూ పదిమందిని బతికించాలనేది నా కోరిక. ప్రభుత్వం ఆర్థిక సాయం అందిస్తే శాంపిల్స్‌ రూపంలో చేసిన ప్రయోగాలను అందరికీ అందుబాటులోకి తీసుకురాగలను.
- కంటాలి పాండురంగారావు
ఫోన్‌ : 91778 76554
తెలంగాణలోని సంగారెడ్డి జిల్లా సుక్కల్‌తీర్థ గ్రామానికి చెందిన రమేష్‌రావు, అహల్యబాయిల పెద్ద కుమారుడు కంటాలి పాండు రంగారావు. తండ్రి రైతు కాగా, తల్లి అంగన్‌వాడీ కార్యకర్త. పక్క ఊరికి రోజూ ఆరు కిలోమీటర్లు నడిచివెళ్లి ఏడో తరగతి వరకు చదువుకున్నాడు పాండురంగ. కానీ రాయడం, చదవడం పెద్దగా వచ్చేది కాదు. చదువు ఎలాగూ రావడంలేదనీ వాళ్ల నాన్న చదువు మాన్పించి, వ్యవసాయ పనుల్లో సాయంగా ఉంచుకున్నాడు.
మెకానిక్‌గా మారి ..
ఒకసారి పాండు వాళ్ల పక్క పొలంలో ఆయిల్‌ ఇంజన్‌ చెడిపోయింది. దానిని మెకానిక్‌ రిపేరు చేయడాన్ని దగ్గరుండి గమనించాడు. ఏ పనినైనా చూడగానే ఇట్టే పట్టేస్తాడు తను. మరలా కొంత కాలానికి మరో రైతు ఆయిల్‌ ఇంజన్‌ రిపేరుకొచ్చింది. దానిని స్వయంగా పాండూనే బాగు చేశాడు. ఆ రైతు 'ఒక్కసారి దగ్గరుండి చూస్తేనే రిపేరు చేయగలిగాడు. వీడు చాలా తెలివైనోడు.. చదివించు' అంటూ వాళ్ల నాన్నకు సలహా ఇచ్చాడు. ఇదంతా గమనిస్తున్న అతని తండ్రి వాళ్ల ఊరికి 30 కిలోమీటర్ల దూరంలో ఉండే నారాయణ్‌ ఖేడ్‌ పాఠశాలలో ఎనిమిదో తరగతిలో చేర్చాడు. అక్కడ ఆరునెలలు ఉన్నా చదువు వంటబట్టలేదు. మీ అబ్బాయికి చదువు అబ్బదంటూ ఉపాధ్యాయులు తిరిగి ఇంటికి పంపించేశారు. తర్వాత ''హైదరాబాద్‌లో తెలిసిన వాళ్ల ద్వారా ఒక మెకానిక్‌ షాపులో పనికి కుదిరా. కానీ జీతమేమీ ఉండేది కాదు. నేను పనిలో చేరిన మూడునెలలకే లూనా ఇంజన్‌ రిపేరుకు వచ్చింది. అప్పట్లో దాని రిపేరును అనుభవం గల మెకానిక్‌లే చేసేవారు. నేనెందుకు చేయలేనని నాలుగు గంటలు కష్టపడి, రిపేరు చేశా. అంతే! సేట్‌ ఎంతగానో మెచ్చుకుని, ఆ నెల నుంచి రోజుకు రూ.5 జీతం ఇచ్చాడు. కొంత కాలానికి నిన్ను ఇంకా మంచి మెకానిక్‌ దగ్గర చేరుస్తానని చెప్పి... సేట్‌నే కూకట్‌పల్లిలో ఆటోమొబైల్‌ ఇంజనీరింగ్‌ చదివి మెకానిక్‌ షాపు నడిపే వ్యక్తి దగ్గర పనికి కుదిర్చాడు. కొంతకాలం తర్వాత సేట్‌ నాకు షాపు అప్పగించాడు. కానీ అనుకోకుండా ఆరునెలలు తిరిగేలోపే యాక్సిడెంట్‌ అయ్యింది. ఆరునెలలు కోమాలోనే ఉన్నా. ఆరోగ్యం కోలుకున్న వెంటనే సొంతూరుకు తిరిగి వచ్చేసి, నారాయణ్‌ఖేడ్‌లోనే మెకానిక్‌ షాపు పెట్టా' అంటూ చెప్పుకొచ్చాడు పాండురంగారావు.
లిక్విడ్‌ పంచర్‌ ఇలా ...
'ఒకసారి బైక్‌ మీద వేరే ఊరికి వెళ్లి వస్తుంటే అనుకోకుండా మార్గమధ్యలో బైక్‌ పంచర్‌ అయ్యింది. అక్కడ ఎలాంటి మెకానిక్‌ షాపులూ లేవు. స్వయంగా నేనే మెకానిక్‌నైనా పరికరాలు ఏవీ అందుబాటులో లేవు. దాదాపు 15 కిలోమీటర్లు బైక్‌ను నెట్టుకుంటూ ఇల్లు చేరా. ఆ సమయంలోనే నిర్ణయించుకున్నా బైక్‌ పంచర్‌ అవ్వకుండా ఏదైనా కనుక్కోవాలని. ట్యూబ్‌లోని గాలి బయటకు పోకుండా ఉండాలంటే ఏమి చేయాలా అని నాలుగేళ్లు చేయని ప్రయోగం లేదు. ఎట్టకేలకు పంచర్ల ద్రావణాన్ని కనిపెట్టగలిగా. ఆ విషయాన్ని పత్రికలో వేశారు. అప్పుడే పల్లెసృజన వాళ్లు ఆ ఆర్టికల్‌ చూసి, రెండు లక్షలు ఆర్థికసాయం చేశారు. అప్పట్లో ఈ లిక్విడ్‌ను విడిగా అమ్మేవాడిని. 2017లో రాష్ట్రపతి అవార్డు వచ్చింది. ఇంకా ఎన్‌ఐఎఫ్‌ వాళ్లు కంపెనీ పెట్టడం కోసం ఆరు లక్షల రూపాయల లోను ఇచ్చారు. దానికి పది లక్షల రూపాయలు అప్పు తెచ్చి మరీ 'వైష్ణవి సొల్యూషన్‌' పేరుతో కంపెనీ పెట్టా. ట్యూబ్‌లోనే లిక్విడ్‌ను అమర్చి, అమ్మడం మొదలెట్టా. ఆ ట్యూబ్‌లకు మేకులను కొట్టినా పంచరు కాదు. లిక్విడ్‌కు సంబంధించిన ముడిసరుకు రేటు తగ్గించమని వ్యాపారిని అడిగా. అతను నాసిరకం సరుకు ఇచ్చారు. అది తెలియక దాదాపు ఎనిమిది వేల ట్యూబ్‌లకు సరిపడా సరుకు తయారుచేశా. అలా లక్షల్లో ఆర్థికంగా చితికిపోయా. వెంటనే సరుకు నాణ్యమైందా? కాదా? అనే విషయాన్ని తెలుసుకునే మిషన్‌ను తయారుచేశా. ప్రస్తుతం ఐదుగురికి జీవనోపాధిని కల్పించగలుగుతున్నా. ట్యూబ్‌తో కూడిన లిక్విడ్‌ కావాలనుకునేవాళ్లు మా డీలర్ల దగ్గర సంప్రదించవచ్చు. త్వరలోనే అన్ని ప్రాంతాల ప్రజలకు అందుబాటులో ఉంచడం కోసం ఆన్‌లైన్‌ మార్కెటింగ్‌ పెట్టాలని' అనుకుంటున్నా అంటున్నాడు పాండురంగారావు.
ఐడియాలెన్నో ...
'ఈ మధ్య ఒకరోజు గ్రామబజార్‌ సంస్థ సిఇఓ దుర్గాప్రసాద్‌గారు గుట్కా, సిగరెట్‌, కుర్‌కురే ప్యాకెట్స్‌, క్యారీబ్యాగ్స్‌, ప్లాస్టిక్‌ గ్లాసులకు రీసైక్లింగ్‌ లేదు కదా! దీనికేమైనా పరిష్కారం చేయగలవా? అని అడిగారు. మొదట వాటిని వేడిచేసి చూశా. అవన్నీ కరిగిపోయి ముద్దగా తయారయ్యాయి. అప్పుడు నాకు అర్థమైంది.. వాటిని ఎక్కువ వేడిలోగానీ, చల్లదనంలోగానీ ఉంచకూడదని. అవి నీళ్లలా కరిగి, భూమిలో కలిసిపోవాలి అనుకున్నా. దానికోసం సుమారు నెలరోజులు చేయని ప్రయోగం లేదు. మొదట వాటన్నింటితో ఒక ఇటుకలా తయారుచేసి, మూడు రోజులు నీళ్లలో ఉంచి చూశా. అది పగలలేదు. అలా వ్యర్థాలతోనే పూలకుండీని తయారుచేసి, సంగారెడ్డి, మహబూబ్‌నగర్‌జిల్లా కలెక్టర్‌లకు బహుమతిగా ఇచ్చా. నా స్నేహితుడు ఒకతను బేల్దారి. రాత్రయితే మద్యం సేవించేవాడు. అది చెడు అలవాటు మానమని సలహా ఇచ్చా. 'రోజూ మొత్తం పిల్లర్‌లకు రాడ్‌ను వంచితే తెలుస్తుంది. ఎంత బాధ ఉంటుందో!' అన్నాడు. అయితే నేను బెండింగ్‌ మిషన్‌ తయారుచేసి ఇస్తా.. తాగుడు మానతావా? అని అడిగా. కేవలం అతని కోసమే అతికష్టం మీద రాడ్‌ బెండింగ్‌ మిషన్‌ను కనుక్కున్నా. మనిషి రోజంతా కష్టపడితే 300 నుంచి 400 కమ్మీలను బెండింగ్‌ చేయగలరు. అలాంటిది ఈ మిషన్‌తో గంటలో 9 వందల నుంచి 12 వందల వరకు చేయవచ్చు. దీనిని అతనికి బహుమతిగా ఇచ్చా. అతను మద్యపానం మానేశాడు. ప్రస్తుతం వీటి శాంపిల్స్‌ మాత్రమే తయారుచేయగలిగా' అని వివరించాడు పాండు.
సమాజ సేవలోనూ ...
స్నేహితుల పెళ్లికి వెళితే నవ దంపతులకు వస్తువులను కానుకలుగా ఇస్తాం. కానీ పాండురంగారావు మాత్రం ఐదు మొక్కలను కానుకగా ఇస్తాడు. దగ్గరుండి వాళ్లచేతే వాటిని నాటించి, వాటి సంరక్షణా బాధ్యతను వధూవరులకే అప్పగిస్తాడు. ఇప్పటికే పదుల సంఖ్య పెళ్లిళ్లలో మొక్కలు నాటించాడు. ఈ పద్ధతి పర్యావరణ హితానికి ఎంతో మేలు చేస్తుందని నమ్ముతున్నాడతను. నాలుగు సంవత్సరాల క్రితం తమ గ్రామంలో భూగర్భ జలాలు అడుగంటడంతో ఇంటికో ఇంకుడు గుంత అవసరం ఉందని గుర్తించాడు. ఇంటింటికి తిరిగి, గ్రామస్తులకు దాని అవసరం ఎంతుందో చెప్పగలిగాడు. మొదట ఇంకుడు గుంతలు తవ్వడానికి ఎవరూ ముందుకు రాలేదు. క్రమేపీ ఒక్కొక్కరుగా ముందుకొచ్చి, అతని ఆలోచనలో భాగస్వాములు అయ్యారు.
మట్టిలో మాణిక్యాలు అనే మాటకు ప్రత్యక్ష సాక్ష్యం పాండు.
ప్రోత్సాహం అందిస్తే- పరమ అద్భుతాలు, ఆవిష్కరణలు సామాన్యులు కూడా చేయగలరని చెప్పటానికి తనొక నిదర్శనం. అతడికి అవసరమైన సాయం ప్రభుత్వం నుంచి, సమాజం నుంచి అందాలి. అతడు మరిన్ని గొప్ప ఆవిష్కరణలు చేసి... సామాన్యుల పనిపాటుల్లో విజ్ఞానం సహాయకారిగా మారాలి.
graameena saasramevattae | Prajasakti::Telugu Daily
Home u feachers u graameena saasramevattae
graameena saasramevattae
andari drushtilo ninna monnativarakuu atanoka sadasida motaru baike mcanicke. okasari tana bikeku pancharm ayithe.. daadaapu 15 kilometerlu nettukuni ravalsi vachindi. alaa tanalaagaa marevaroo ibbandulu padakuudadani nirnayinchukunnaadu. sumaru nalugella paatu aneka aalochanalu chesi, pancharla nivaarana draavanaanni kanukkunnadu. antatitho agakunda marenno samaajaaniki upayogapade panulu chestu, graameena saastravettagaa piluchukune sthaayiki edigi andari mannanaluu pondutunna telamgaanaaloni sangareddy jilla sukkalnirtha graamaaniki chendina kantali pandurangarao gurinchi neti 'joshe'loo..
nenu batukutuu padimandini batikinchaalanedi naa korika. prabhutvam aardhika saayam andiste sampilse roopamlo chesina prayogaalanu andarikee andubaatuloki teesukuraagalanu.
- kantali pandurangarao
fone : 91778 76554
telangaanaloni sangareddy jilla sukkalnirtha graamaaniki chendina rameshrao, ahalyabaayila pedda kumarudu kantali paandu rangaarao. tandri raitu kaga, talli anganmadi kaaryakarta. pakka ooriki roojoo aaru kilometerlu nadichivelli edo taragati varaku chaduvukunnadu paanduranga. cony rayadam, chadavadam peddagaa vachedi kaadu. chaduvu elaaguu ravadamledanii vaalla naanna chaduvu maanpinchi, vyavasaaya panullo saayamgaa unchukunnadu.
meconickega maari ..
okasari paandu vaalla pakka polamlo aayiln injan chedipoyindi. daanini mcanicke riperu cheyadaanni daggarundi gamaninchaadu. e paninainaa chudagaane itte pattestaadu tanu. marala kontha kaalaaniki maro raitu aayiln injan riperukochindi. daanini swayamgaa paanduunee baagu cheshaadu. aa raitu 'okkasari daggarundi chustene riperu cheyagaligaadu. veedu chala telivainodu.. chadivinchu' antuu vaalla naannaku salaha ichadu. idantaa gamanistunna athani tandri vaalla ooriki 30 kilometerla dooramlo unde narayani khedy paatasaalalo enimido taragatilo cherchaadu. akkada aarunelalu unna chaduvu vantabattaledu. mee abbaiki chaduvu abbadantu upaadhyaayulu tirigi intiki pampinchesaaru. tarvaata ''hyderabadelo telisina vaalla dwara oka mcanicke shapulo paniki kudira. cony jeetamemee undedi kaadu. nenu panilo cherina moodunelalake luna injan riperuku vachindi. appatlo daani riperunu anubhavam gala mcanicalle chesevaaru. nenenduku cheyalenani naalugu gantalu kashtapadi, riperu chesha. anthe! sete entagaano mecchukuni, aa nela nunchi rojuku roo.5 jeetam ichadu. kontha kaalaaniki ninnu inka manchi mcanicke daggara cherustaanani cheppi... setene kookatemallilo automobile injaneeringna chadivi mcanicke shapu nadipe vyakti daggara paniki kudirchaadu. kontakaalam tarvaata sete naaku shapu appaginchaadu. cony anukokunda aarunelalu tirigelope accidente ayyindi. aarunelalu komalone unna. aarogyam kolukunna ventane sontuuruku tirigi vachesi, narayanikhedamlone mcanicke shapu petta' antuu cheppukochadu pandurangarao.
likwide pancharm ilaa ...
'okasari baike meeda vere ooriki velli vastunte anukokunda maargamadhyalo baike pancharm ayyindi. akkada elanti mcanicke shaapuluu levu. swayamgaa nene meconickenaina parikaraalu evee andubaatulo levu. daadaapu 15 kilometerlu baikenu nettukuntuu illu chera. aa samayamlone nirnayinchukunnaa baike pancharm avvakunda edaina kanukkovalani. tubeloni gaali bayataku pokunda undalante emi cheyala ani naalugellu cheyani prayogam ledu. ettakelaku pancharla draavanaanni kanipettagaligaa. aa vishayaanni patrikalo vaesaaru. appude pallesrujana vaallu aa articalle chusi, rendu lakshalu aardhikasaayam chesaru. appatlo ee likwidnu vidigaa ammevadini. 2017loo rashtrapati avaardu vachindi. inka neafuear vaallu company pettadam kosam aaru lakshala roopaayala lonu icharu. daaniki padi lakshala roopaayalu appu tecchi mari 'vaishnavi solyushan' paerutho company petta. tubelone likwidnu amarchi, ammadam modaletta. aa tubelaku mekulanu kottina pancharu kaadu. likwideaku sambandhinchina mudisaruku retu tagginchamani vyaapaarini adiga. atanu naasirakam saruku icharu. adhi teliyaka daadaapu enimidi vela tubelaku saripada saruku tayaaruchesaa. alaa lakshallo aardhikamgaa chitikipoya. ventane saruku naanhyamaindaa? kaadaa? ane vishayaanni telusukune mishannu tayaaruchesaa. prastutam aiduguriki jeevanopaadhini kalpinchagalugutunna. tubeatho kuudina likwide kavalanukunevallu maa dealerla daggara sampradinchavachhu. twaralone anni praantaala prajalaku andubaatulo unchadam kosam anline marchetingli pettaalani' anukuntunna antunnadu pandurangarao.
idealenno ...
'ee madhya okaroju gramabajarse samstha cie durgaaprasaadigaaru gutka, sigarete, kurkure packetse, carribagsi, plasticke glaasulaku resiclinge ledu kada! deenikemainaa parishkaaram cheyagalava? ani adigaaru. modata vaatini vedichesi chusha. avannee karigipoyi muddagaa tayaarayyaayi. appudu naaku ardhamaindi.. vaatini ekkuva vaedilogaanii, challadanamlogani unchakudadani. avi neellalaa karigi, bhoomilo kalisipovali anukunna. daanikosam sumaru nelarojulu cheyani prayogam ledu. modata vaatannintitoe oka itukala tayaaruchesi, moodu rojulu neellalo unchi chusha. adhi pagalaledu. alaa vyardhaalathone poolakundeeni tayaaruchesi, sangareddy, mahaboobnagarnaella kalektarelaku bahumatigaa icha. naa snehitudu okatanu beldari. raatrayithe madyam sevinchevaadu. adhi chedu alavaatu manamani salaha icha. 'roojoo mottam pillarelaku raadnu vanchithe telustundi. entha baadha untundo!' annadu. ayithe nenu bendingli mishan tayaaruchesi ista.. taagudu manatava? ani adiga. kevalam athani kosame atikashtam meeda radne bendingli mishannu kanukkunna. manishi rojanta kashtapadithe 300 nunchi 400 kammeelanu bendingli cheyagalaru. alantidi ee mishannetho gantalo 9 vandala nunchi 12 vandala varaku cheyavachu. deenini ataniki bahumatigaa icha. atanu madyapanam maanesaadu. prastutam veeti sampilse matrame tayaarucheyagaligaa' ani vivarinchaadu paandu.
samaja sevalonu ...
snehitula pelliki velithe nava dampatulaku vastuvulanu kaanukalugaa istam. cony pandurangarao maatram aidu mokkalanu kaanukagaa istaadu. daggarundi vallachethe vaatini naatinchi, vaati samrakshana baadhyatanu vadhuuvarulake appagistaadu. ippatike padula sankhya pellillalo mokkalu naatinchaadu. ee paddhati paryaavarana hitaniki entho melu chestundani nammutunnadatanu. naalugu samvatsaraala kritam tama graamamlo bhugarbha jalaalu adugantadamtho intico inkudu gunta avasaram undani gurtinchaadu. intintiki tirigi, graamastulaku daani avasaram entundo cheppagaligaadu. modata inkudu guntalu tavvadaaniki evaruu munduku raledu. cramepy okkokkarugaa mundukochi, athani aalochanalo bhaagaswaamulu ayyaru.
mattilo maanikyaalu ane maataku pratyaksha saakshyam paandu.
prothsaaham andiste- parama adbhutaalu, aavishkaranalu saamaanyulu kuudaa cheyagalarani cheppataaniki tanoka nidarsanam. atadiki avasaramaina saayam prabhutvam nunchi, samajam nunchi andaali. atadu marinni goppa aavishkaranalu chesi... saamaanyula panipaatullo vignaanam sahayakariga marali.