రాతిలో నాతి | జరదేఖో | www.NavaTelangana.com
రాతిలో నాతి
గుడిలో కొలువైన దేవుడి పేరుతో ఆయా ఆలయాలను పిలుస్తారు. కానీ ఈ ఆలయం అందులో వెలసిన దేవుడి పేరుతో కాకుండా.. ఆలయాన్ని చెక్కిన శిల్పి పేరుతో పిలుస్తారు. అలాగే ఆ దేవాలయం ప్రసిద్ధి చెందింది. అదే రామప్ప గుడి. ఇందులో శివుడు కొలువై ఉన్నా.. శివాలయం అని పిలువరు. గుడిని చెక్కిన శిల్పి రామప్ప పేరుతోనే ఇది ఎందో ప్రసిద్ధి చెందింది. వరంగల్లుకు 77 కిలోమీటర్ల దూరంలో ఉన్న అపురూప కట్టడాన్ని చూడాలని ఎనాళ్ళుగానో అనుకుంటున్నాను. అందుకు ప్రేరణ చిన్నతనంలో నన్ను ఆకట్టుకున్న బాలు గారి పాట.. రామప్ప గుడి లోగిలిలో వెలసిన నాగినివై రాగిణివై... ఆ పాట విన్నప్పుడల్లా.. మనసు పులకించి పోతుంది. ఆ శిల్పాలపై నాకు తెలియకుండానే ఆసక్తి కలిగింది. అందుకే ఈ సారి వరంగల్లు కు వెళ్ళినప్పుడు రామప్పగుడి చూడాలనిపించింది. నా కల నెరవేరబో తుందని చాలా సంతోషించాను .. రామప్ప గుడి లోకి వెళ్లగానే అచ్చటి శిల్ప సంపద నన్ను కట్టి పడేసింది .. రాతి లోని సున్నితమైన నాతిని చూసి తీరాల్సిందే ! ఈ రామప్ప గుడినే శ్రీ రామ లింగేశ్వర ఆలయం అని కూడా అంటారు. హైదరాబాద్‌ నుంచి 153 కిలోమీటర్ల దూరంలో ఉన్న ఈ ఆలయాన్ని క్రీస్తు శకం 13, 14 శతాబ్దములలో నిర్మించారు. వరంగల్లు లోని ములుగు తాలూకా వెంకటాపురం మండలం పాలం పేట గ్రామం లోని ఓ లోయ ప్రాంతంలో ఉందీ ఆలయం. అక్కడి రాజ శాసనాలను బట్టి కాకతీయుల రాజైన గణపతి దేవుని కాలంలో రేచర్ల రుద్రుడను సైన్యాధికారి చేత 1213 వ సంవత్సరంలో నిర్మించ బడినది..
ఈ ఆలయము గర్భ గృహం, అంతరాలయం, మహా మంటపం అను విభాగాలుగా ఉంది. గర్భాలయంలో నీల వర్ణపు రాతితో చెక్కబడిన శివలింగాన్ని చూడగానే భక్తి పొంగి పొరలుతుంది. అంతరాలయంలోని మధ్య ఉపరితలాన రామాయణ, శివ పురాణ గాధలు తెలియ జేసే శిల్పాలు ఉంటాయి. ఆలయ ముఖ ద్వారం తూర్పు వైపునకు ఉంటుంది.
ప్రాకార స్తంభాలపై నాట్య భంగిమలో నాగిని, మదనికల సున్నితమైన సౌందర్యాన్ని కళ్ళార్పకుండా చూస్తూనే ఉండి పోయాం. అత్యాద్భుతంగా ఉంటుంది ఆ శిల్ప సౌందర్యం.
మంటపంలోని నందీశ్వరుడు మెడలో గంటలతో చూడ ముచ్చటగా ఉంటాడు. ఈ ఆలయం శివాలయం అయినా శిల్పకారుని పేరు మీద రామప్ప అని పేరు కలిగి ఉండటం వెనుక ఒక కధ ఉంది .. శిల్పములు చెక్కే శిల్పికి అతని కుమారుడు కూడా సాయం చేస్తూ అత్యద్భుతంగా శిల్పాలు చెక్కటం చూసి ఆ రాజ్యపు రాణి గారు అతనిని ఆ ఆలయం, ఇతర ఆలయాలన్నిటి పైన అతనే శిల్పాలు చెక్కాలని శాసించడంతో అతడు తన యవ్వన కాలమంతా శిల్ప కళ కే అంకితమై పోయారు. తన జీవితమంతా ఆలయ శిల్పకళకే వెచ్చించినందున ఈ ఆలయము తన పేరుతో ఉండాలని (ప్రపంచమంతా శాశ్వతముగా తనను గుర్తు పెట్టు కునేలా) కోరగా, ఆమె అతని కోరిక మేరకు అతని పేరు పైనే ఆలయం పిలువబడేలా ఆదేశించారని, అందుకే ఈ గుడిని రామప్ప గుడి అంటారని స్థానికులు చెబుతారు. ఇక్కడి అపురూపమైన శిల్పకళాసౌందర్యాన్ని కన్నులారా చూడాల్సిందే. ప్రతి ఒక్కరూ తమ జీవిత కాలంలో ఒకసారైనా ఈ గుడిని తప్పక చూడాలి. స్కూల్‌ విద్యార్థులను ఇక్కడికి విజ్ఞాన యాత్రలకు తీసుకువెళ్లాలి. మన ప్రాచీన సంస్కృతీ వైభవాన్ని మన భావి తరాల వారికి ఇలా విహార, విజ్ఞాన యాత్రల ద్వారా తెలుసుకునే అవకాశం ఇవ్వాలి.
raatilo naati | jaradekho | www.NavaTelangana.com
raatilo naati
gudilo koluvaina devudi paerutho aayaa aalayaalanu pilustaaru. cony ee aalayam andulo velasina devudi paerutho kakunda.. aalayaanni chekkina shilpi paerutho pilustaaru. alaage aa devalayam prasiddhi chendindi. adhe ramappa gudi. indulo shivudu koluvai unna.. sivaalayam ani piluvaru. gudini chekkina shilpi ramappa peruthone idhi endo prasiddhi chendindi. varangalluku 77 kilometerla dooramlo unna apurupa kattadaanni chuudaalani enaallugaano anukuntunnanu. anduku prerana chinnatanamlo nannu aakattukunna baalu gaari paata.. ramappa gudi logililo velasina naginivai raaginivai... aa paata vinnappudalla.. manasu pulakinchi potundi. aa silpaalapai naaku teliyakundaane aasakti kaligindi. anduke ee saari varangallu ku vellinappudu ramappagudi chudalanipinchindi. naa kala neraverabo tundani chala santoshinchaanu .. ramappa gudi loki vellagaane achati shilpa sampada nannu katti padesindi .. raati loni sunnitamaina naatini chusi teeralsinde ! ee ramappa gudine shree raama lingeshwara aalayam ani kuudaa antaaru. hyderabade nunchi 153 kilometerla dooramlo unna ee aalayaanni kreestu sakam 13, 14 sataabdamulalo nirminchaaru. varangallu loni mulugu taluka venkatapuram mandalam paalam peta graamam loni oo loya praantamlo undee aalayam. akkadi raja saasanaalanu batti kaakateeyula rajaina ganapati devuni kaalamlo recharla rudrudanu sainyaadhikaari chetha 1213 va samvatsaramlo nirmincha badinadi..
ee aalayamu garbha gruham, antaraalayam, mahaa mantapam anu vibhagaluga undi. garbhaalayamlo neela varnapu raatitoe chekkabadina sivalingaanni chudagaane bhakti pongi poralutundi. antaraalayamloni madhya uparitalaana ramayana, shiva puraana gaadhalu teliya jese shilpaalu untaayi. aalaya mukha dwaram thoorpu vaipunaku untundi.
praakaara stambhaalapai naatya bhangimalo naagini, madanikala sunnitamaina soundaryaanni kallarpakunda chustune undi poyam. atyaadbhutamgaa untundi aa shilpa soundaryam.
mantapamloni nandeeswarudu medalo gantalatho chuda muchhatagaa untaadu. ee aalayam sivaalayam aina silpakaaruni paeru meeda ramappa ani paeru kaligi undatam venuka oka kadha undi .. silpamulu chekke silpiki athani kumarudu kuudaa saayam chestu atyadbhutamgaa shilpaalu chekkatam chusi aa rajyapu raani gaaru atanini aa aalayam, itara alayalanniti paina athane shilpaalu chekkaalani saasinchadamtho atadu tana yavvana kalamanta shilpa kala kee ankitamai poyaru. tana jeevitamantaa aalaya silpakalake vechinchinanduna ee aalayamu tana paerutho undaalani (prapanchamantaa saasvatamugaa tananu gurtu pettu kunela) koraga, aame athani korika meraku athani paeru paine aalayam piluvabadela aadesinchaarani, anduke ee gudini ramappa gudi antaarani sthaanikulu chebutaaru. ikkadi apuroopamaina silpakalaasoundaryaanna kannulara chudalsinde. prati okkaruu tama jeevita kaalamlo okasaraina ee gudini tappaka chudali. scoolle vidyaarthulanu ikkadiki vignaana yaatralaku teesukuvellaali. mana praacheena samskrutii vaibhavaanni mana bhavi taraala vaariki ilaa vihara, vignaana yaatrala dwara telusukune avakaasam ivvali.