ఆధునిక కవుల ఆయువుపట్లు-కాళోజి | Thatstelugu.com - Global window for Telugu - Sahiti - Vivadam | ఆధునిక కవుల ఆయువుపట్లు-కాళోజి - Telugu Oneindia
ఆధునిక కవుల ఆయువుపట్లు-కాళోజి
మొన్న సెప్టెంబర్‌ 9వ తేదీకి కాళోజీకి 87 ఏళ్లు నిండాయి. నిండా మునిగిన వాడికి చావేమిటి? చలి, వేడిమి, భయం ఆయనకెన్నడూ లేవు. ఆయన పుట్టినప్పటి నిజాం ప్రభుత్వం నుండి ఈనాటి ప్రభుత్వం దాకా ఆయన ఏ విషయానికీ రాజీ పడలేదు. భయపడలేదు. పైగా వాటినే భయపెట్టాడు. కాంగ్రెస్‌వాదిగా ఉన్న నాడూ ఆ ప్రభుత్వాన్ని తీవ్రంగా విమర్శించాడు.
1939లో 25వ యేట సత్యాగ్రహం చేసి మొదటిసారి జైలు కెళ్లాడు.
1943లో రెండోసారి-
ఏ వరంగల్‌నైతే అధికంగా ప్రేమించేవాడో ఆ నగర బహిష్కరణ శిక్షని మూడు నెలలు అనుభవించాడు. 'గోలకొండ' పత్రికలో ఆనాటి ప్రధానమంత్రి మిర్జా ఇస్మాయిల్‌కి కవిత్వ రూపంలో బహిరంగ లేఖ రాశాడు.
వరంగల్‌ కోటలో ముస్లింలు మొగిలయ్యని పట్టపగలు కాల్చి చంపారు. ప్రజల తరఫున నిలిచిన కవి ''బజార్లో బాలకుని బల్లెంబులతో పొడుచు బద్మాషునేమైనా పసిగట్టినావా'' అని రాజధాని నగరం నడిబొడ్డు నుండి కవితా కాహళినెత్తినాడు.
1947లో మూడోసారి జైల్లో పెట్టారు. దేశం యావత్తూ స్వాతంత్ర్యోత్సవాల్లో మునిగి తేలుతున్నది. సోదర కోస్తా స్వాతంత్ర్య సమర వీరులు ముషీరాబాద్‌, గుల్బర్గా, చంచల్‌గుడా జైళ్లలో మగ్గిపోలేదు. జైళ్లనే పండగ వేదికలుగా చేసుకున్నారు. బందీల నగరంలో, డెటెన్యూల వీధిలో జెండా వందనం చేశారు. హైదరాబాద్‌ విమోచన దినోత్సవాన్ని ఊహించారు. జైళ్లలోనే 'ది డెమోక్రాట్‌', 'సందేశం' వంటి లిఖిత పత్రికల్ని నడిపిస్తూ స్వాతంత్ర్యోద్యమ ప్రత్యేక సంచికలు తెచ్చారు.
1948 చివరి వరకు కాళోజి బందీగా వుండి సమాంతరంగా జైళ్లలోనూ పోరాడాడు.
ఇవ్వాళ అక్టోబర్‌, 2000 నాటికి కూడా మళ్లీ ప్రజల తరఫున నిలిచి జైలుకెళ్లడానికి కూడా ఆయన సిద్ధంగా వున్నాడు.
అలాంటివాడికి భయమేమిటి? అవునూ 87 ఏళ్ల ముసలితనం ఏమిటి?
జన్మదినోత్సవాలు తమ తృప్తి కోసం తామే చేసుకుంటారు చాలామంది.
కాళోజి పుట్టిన రోజు ప్రజా కవిత్వం పుట్టిన రోజు ప్రతిఘటనకి పుట్టిన రోజు. చిన్న ప్రాంతాలు వ్యక్తిత్వంతో తలెగరేసిన రోజు! వరంగల్‌ జిల్లా మడికొండ గ్రామ ప్రజలు పౌరసన్మానం రూపంలో కాళోజి జన్మదిన వేడుకల్ని సలిపిన రోజు!
మడికొండని పోలిన పండిత గ్రామం ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో లేదు.
ఉంటే రాజమండ్రిని పేర్కొనాలి. కాని రాజమండ్రిలో కనిపించే సాహిత్యకారులు వివిధ ప్రాంతాలు, గ్రామాల నుండి వచ్చి చేరినవారు. మోద్కూరి పండరినాథరావు, వానమామలై బక్కయ్యశాస్త్రి, అభినవ పోతన వానమామలై వరదాచార్య, కాళోజి, సరస్వతీ సాక్షాత్కారం అనుముల కృష్ణమూర్తి, పల్లా దుర్గయ్య, బిరుదురాజు రామరాజు లాంటి ఎంతో మందికి మడికొండ పురిటిగడ్డ!
విశ్వనాథ సత్యనారాయణ, శ్రీపాద కృష్ణమూర్తి శాస్త్రులు, దేవులపల్లి కృష్ణశాస్త్రి, ఇత్యాది ఎంతో మంది కవులకి మడికొండ అతిథి గృహం. సాహిత్య సభలు, సమావేశాలు, చర్చలు, గోష్ఠులు నిత్యకృత్యాలు. పండిత సాహిత్యం పాయ (వానమామలై), ప్రజా సాహిత్య పాయ (కాళోజి), జానపద సాహిత్య పాయ (బిరుదురాజు రామరాజు) ఆంధ్రదేశానికి త్రిరత్న కానుకలుగా ఇక్కడి నుండే వెలువడ్డాయి.
అభ్యుదయ కవిత్వానికి చెందిన శ్రీశ్రీ, భావ కవిత్వానికి చెందిన దేవులపల్లి-ఇద్దరూ పండిత కవులే. వారి భావుకత్వానికి పాండిత్య ప్రకర్షే ప్రధానం. సామాన్య పాఠకులు వారి ధ్యేయం కాదు. వారి అసామాన్యత వారి భాష వల్ల కూడా సిద్ధించింది. అభ్యుదయ కవిత్వంలో శ్రీశ్రీకి ధీటుగా గరిమెళ్ల, సుంకర సత్యనారాయణలాంటి వారు విషయాన్నీ, భాషనీ ప్రజలకు దగ్గరగా తీసుకుపోయారు. భావకవిత్వాన్ని 'ఎంకిపాటలు' ద్వారా నండూరి శ్రోతల దగ్గరగా తీసుకుపోయాడు. వీరికీ రెండో శ్రేణి బోగిలోనే సీటు లభించింది. నిజానికి వేమన్నకు పట్టిన గతే కాళోజికి ఎందుకు పట్టింది?
శ్రీశ్రీ, దేవులపల్లి విషయంలో మార్పు తెచ్చారు కాని భాష పండిత భాషే. నిజానికి కొత్త ఇతివృత్తం వచ్చినప్పుడల్లా కొత్త భాష కనిపించడం సహజం. శివకవులూ, భక్తి కవులూ, ప్రతిఘటన కవులూ ఇతివృత్తంలోనే కాదు భాషలో కూడా విప్లవాన్ని తెచ్చారు. అనాది నుంచి ఈ సంప్రదాయం తెలుగులో ప్రస్ఫుటంగా కనిపిస్తుంది. ఐతే, సామాజిక భాషా శాస్త్రవేత్తలుగా పరిశీలిస్తే వ్యవహర్తలు (బ్రాహ్మణులు) కాకపోవడాన్ని గుర్తించాలి. ఒక వేళ ఆ కుటుంబాలకి చెందిన వారైనా స్వకులాతీత బాషనీ, భావాన్నీ తృణీకరించారు. అలా చేయగలిగారు కావునే కొత్త కవిత్వం రాగలిగింది. డికాస్టిఫై కావడం వల్లే కొత్త భాష కనిపిస్తుంది; వినిపిస్తుంది. అలాంటి ప్రజా సాహిత్య సంప్రదాయాలను పుణికి పుచ్చుకుని ముందుకు పోతారు. ఈ డికాస్టిఫై కాకపోవడం వల్ల సంస్కృత భాషని తెలుగు అని నమ్మిస్తారు. వాళ్ల సంకేతాలు, భావనలు, క్రియకర్మకాండకు సంబంధించి ఉంటాయి. ఈ మొత్తం భాష యొక్క ప్రభావం వాళ్ల ఇంటిలో సైతం ఎలాంటి మార్పు తేదు. వారి వంటిల్లు ఎవరికైనా అస్పృశ్యమే. అదృశ్య దూరమే! పండుగ, పెళ్లి, సంబరం జనసామాన్యాని కన్నా భిన్నమైపోతాయి. ఇంట్లో వైదికం (గుడి, బడితో సహా) వీధిలో విప్లవం! ఈ స్థితి తెలుగు కవిత్వంలో ఒక పెద్ద వ్యాధి అక్కడక్కడ అప్పుడప్పుడు భాషకి ముసుగు తొడిగి ప్రజాస్వామీకరించినట్లు ఫోజు పెట్టే వారుంటారు. కాని వారి 'వ్యాకరణం' అంతా పాతదే. వంటింటినీ, బట్టల్నీ, లోగుట్టుగా దాచుకున్న కాగితాల్ని తీసి చూడండి. అంతా పాతే. కొత్త కేవలం నటన. రంగులూ, కాస్ట్యూములూ ఆరిపోయాక అసలు రంగు బయట పడుతుంటే....మరో విమర్శ పేరుతోనో, గ్రంధం పేరుతోనో, యుగ సమీక్ష పేరుతోనో తిరిగి పునఃప్రతిష్ట చేస్తారు. తమ తమ రంగులు కనిపించకుండా ఆ తంతు అభ్యుదయం పేరా, విప్లవం పేరా చాలా జరిగింది. ఈ పాత వ్యాకరణాన్నే ఎక్కువగా మోసాయి. కొత్త వ్యాకరణం వస్తున్నప్పుడల్లా చేతనయినంత మౌనవ్రతాల్ని పాటించారు. సమీక్షలూ రాలేదు. విమర్శకులూ పట్టించుకోలేదు. పట్టించుకున్నట్లు చేసి అలవోకగా వొదిలేశారు. వాటిని ప్రధాన స్రవంతిలోకి రాకుండా తెలివిగా పక్కన పెట్టారు. అబ్రాహ్మణ్యం కూడా తమ వాసనలకి అనుగుణంగా వుంటే 'ఉప'గ్రహంగా చేర్చుకున్నారు.
aadhunika kavula aayuvupatlu-kaaloji | Thatstelugu.com - Global window for Telugu - Sahiti - Vivadam | aadhunika kavula aayuvupatlu-kaaloji - Telugu Oneindia
aadhunika kavula aayuvupatlu-kaaloji
monna septembersi 9va teedeeki kaalojeeki 87 ellu nindaayi. ninda munigina vaadiki chavemiti? chali, vedimi, bhayam aayanakennaduu levu. aayana puttinappati nijam prabhutvam nundi eenaati prabhutvam daka aayana e vishayaanikii raji padaledu. bhayapadaledu. paiga vaatine bhayapettadu. kangresywadiga unna naaduu aa prabhutvaanni teevramgaa vimarsinchaadu.
1939loo 25va yeta satyagraham chesi modatisaari jailu kellaadu.
1943loo rendosari-
e varangalneite adhikamgaa preminchevado aa nagara bahishkarana shikshani moodu nelalu anubhavinchaadu. 'golakonda' patrikalo aanaati pradhaanamantri mirja ismaileeki kavitva roopamlo bahiranga lekha raasaadu.
varangale kotalo muslimlu mogilayyani pattapagalu kaalchi champaaru. prajala tarafuna nilichina kavi ''bajaarlo balakuni ballembulatho poduchu badmashunemaina pasigattinava'' ani rajadhani nagaram nadiboddu nundi kavita kaahalinettinaadu.
1947loo moodosari jaillo pettaaru. desham yaavattuu swaatantryotsaval munigi telutunnadi. sodara kosta swaatantrya samara veerulu mushirabad, gulbarga, chanchalnida jaillalo maggipoledu. jaillane pandaga vedikalugaa chesukunnaru. bandeela nagaramlo, detenulu veedhilo jenda vandanam chesaru. hyderabade vimochana dinotsavaanni oohinchaaru. jaillalone 'dhi democrote', 'sandesam' vanti likhita patrikalni nadipistuu swaatantryodyama pratyeka sanchikalu tecchaaru.
1948 chivari varaku kaaloji bandeegaa vundi samaantaramgaa jaillaloonuu poradadu.
ivvaala actobere, 2000 naatiki kuudaa malli prajala tarafuna nilichi jailukelladaaniki kuudaa aayana siddamgaa vunnadu.
alaantivaadiki bhayamemiti? avunuu 87 ella musalitanam emiti?
janmadinotsavaalu tama trupti kosam taame chesukuntaru chaalaamandi.
kaaloji puttina roju praja kavitvam puttina roju pratighatanaki puttina roju. chinna praantaalu vyaktitvamto talegaresina roju! varangale jilla madikonda grama prajalu pourasanmaanam roopamlo kaaloji janmadina vedukalni salipina roju!
madikondani polina pandita graamam aandhrapradeshame ledu.
unte rajamandrini perkonali. kaani rajamandrilo kanipinche saahityakaarulu vividha praantaalu, gramala nundi vachi cherinavaaru. modkuri pandarinatharao, vaanamaamalai bakkayyasaastri, abhinava potana vaanamaamalai varadacharya, kaaloji, saraswati saakshaatkaaram anumula krishnamoorthy, palla durgayya, biruduraju ramaraju lanti entho mandiki madikonda puritigadda!
vishwanaatha satyanarayana, sripada krishnamoorthy saastrulu, devulapalli krishnasastri, ityaadi entho mandi kavulaki madikonda athithi gruham. saahitya sabhalu, samavesalu, charchalu, goshtulu nityakrutyaalu. pandita saahityam paaya (vaanamaamalai), praja saahitya paaya (kaaloji), jaanapada saahitya paaya (biruduraju ramaraju) aandhradesaaniki triratna kaanukalugaa ikkadi nunde veluvaddaayi.
abhyudaya kavitvaaniki chendina srishree, bhaava kavitvaaniki chendina devulapalli-iddaruu pandita kavule. vaari bhaavukatvaaniki paanditya prakarshe pradhaanam. saamaanya paatakulu vaari dhyeyam kaadu. vaari asaamaanyata vaari bhasha valla kuudaa siddhinchindi. abhyudaya kavitvamlo srisriiki dheetugaa garimella, sunkara satyanaaraayanalaanti vaaru vishayaannii, bhashani prajalaku daggaragaa teesukupoyaaru. bhaavakavitvaanni 'enkipaatalu' dwara nanduri shrotala daggaragaa teesukupoyaadu. veerikee rendo shreni bogilone seetu labhinchindi. nijaaniki vemannaku pattina gathe kaalojiki enduku pattindi?
srishree, devulapalli vishayamlo maarpu tecchaaru kaani bhasha pandita bhashe. nijaaniki kotta itivruttam vachinappudalla kotta bhasha kanipinchadam sahajam. sivakavuluu, bhakti kavuluu, pratighatana kavuluu itivruttamlone kaadu bhashalo kuudaa viplavaanni tecchaaru. anaadi nunchi ee sampradaayam telugulo prasphutamgaa kanipistundi. aithe, saamaajika bhasha saastravettalugaa pariseeliste vyavahartalu (braahmanulu) kakapovadanni gurtinchaali. oka vaela aa kutumbaalaki chendina varaina swakulaatiita bashani, bhaavaannii truneekarinchaaru. alaa cheyagaligaaru kaavune kotta kavitvam raagaligindi. decastify kaavadam valle kotta bhasha kanipistundi; vinipistundi. alanti praja saahitya sampradaayaalanu puniki puchukuni munduku potaaru. ee decastify kakapovadam valla samskruta bhashani telugu ani nammistaaru. vaalla sanketaalu, bhaavanalu, kriyakarmakandaku sambandhinchi untaayi. ee mottam bhasha yokka prabhaavam vaalla intilo saitam elanti maarpu tedu. vaari vantillu evarikainaa asprushyame. adrushya doorame! panduga, pelli, sambaram janasamanyani kanna bhinnamaipotayi. intlo vaidikam (gudi, baditho sahaa) veedhilo viplavam! ee sthiti telugu kavitvamlo oka pedda vyaadhi akkadakkada appudappudu bhashaki musugu todigi prajaaswaameekarinchinata foju pette vaaruntaaru. kaani vaari 'vyaakaranam' antaa paatade. vantintinii, battalnee, loguttugaa daachukunna kaagitaalni teesi chudandi. antaa paathe. kotta kevalam natana. ranguluu, kaastyuumuluu aaripoyaaka asalu rangu bayata padutunte....maro vimarsa peruthono, grandham peruthono, yuga sameeksha peruthono tirigi punahpratishta chestaaru. tama tama rangulu kanipinchakunda aa tantu abhyudayam pera, viplavam pera chala jarigindi. ee paata vyaakaranaanne ekkuvagaa mosai. kotta vyaakaranam vastunnappudalla chetanayinanta mounavrataalni paatinchaaru. sameekshaluu raledu. vimarsakuluu pattinchukoledu. pattinchukunnatlu chesi alavokagaa vodilesaaru. vaatini pradhaana sravantiloki rakunda telivigaa pakkana pettaaru. abrahmanyam kuudaa tama vaasanalaki anugunamgaa vunte 'upa'grahamgaa cherchukunnaru.