'కశ్మీర్‌లో ప్రజాస్వామిక హక్కులను కాలరాశారు... దేశంలో భయోత్పాత అతివాద జాతీయవాద వాతావరణం నెలకొంది' - ది హిందూ గ్రూప్ చైర్మన్ ఎన్. రామ్ - BBC News తెలుగు
'కశ్మీర్‌లో ప్రజాస్వామిక హక్కులను కాలరాశారు... దేశంలో భయోత్పాత అతివాద జాతీయవాద వాతావరణం నెలకొంది' - ది హిందూ గ్రూప్ చైర్మన్ ఎన్. రామ్
https://www.bbc.com/telugu/india-49444195
చిత్రం శీర్షిక 'ద హిందూ' దినపత్రిక ఎడిటర్ ఎన్.రామ్
ప్రముఖ హేతువాద కార్యకర్త నరేంద్ర దభోల్కర్ స్మారక ఉపన్యాసం చేసేందుకు 'ది హిందూ' దినపత్రిక ప్రచురమ సంస్థ కస్తూరి అండ్ సన్స్ చైర్మన్ ఎన్. రామ్ మంగళవారం మహారాష్ట్రలోని పుణెకు వచ్చారు.
'భారత్ ముందు ప్రస్తుతమున్న మూడు పెద్ద సవాళ్లు: హేతువాదులపై దాడులు, భావ ప్రకటన స్వేచ్ఛకు పొంచి ఉన్న ముప్పు, అట్టడుగు వర్గాల సమస్యలు' అనే అంశంపై ఆయన ఉపన్యాసం ఇచ్చారు.
ఈ సందర్భంగా రామ్‌ను బీబీసీ మరాఠీ ప్రతినిధి జాహ్నవీ ములే ఇంటర్వ్యూ చేశారు. మీడియా స్వేచ్ఛ మొదలుకొని కశ్మీర్ వరకూ వివిధ విషయాలపై ఆయన అభిప్రాయాలను అడిగి తెలుసుకున్నారు.
కశ్మీర్ విషయంలో మీడియా రిపోర్టింగ్ చేస్తున్న తీరు గురించి మీరు ఏమనుకుంటున్నారు?
చాలా మంది విలేఖరులు వివేకంతోనే పనిచేస్తారు. ఎమర్జెన్సీ ప్రకటించకుడానే వార్తల ప్రసారాలకు ప్రభుత్వం అవరోధం సృష్టించింది. ఇంటర్నెట్‌ను నిలిపివేసింది. రాజకీయ నాయకులను నిర్బంధించింది. రాజ్యాంగంలోని ఆర్టికల్ 19(1) కల్పించిన హక్కులను ఉల్లంఘించింది.
ప్రజాస్వామ్యం ప్రమాదంలో ఉంది. కశ్మీర్‌లో అయితే అది లేనే లేదు. రాత్రికి రాత్రే ఓ రాష్ట్రాన్ని విభజించేసి, కేంద్ర పాలిత ప్రాంతంగా మార్చేశారు. సమయం వచ్చినప్పుడు మళ్లీ రాష్ట్ర హోదా ఇస్తామంటున్నారు.
ఈ ప్రక్రియలో రాజ్యాంగబద్ధమైన, ప్రజాస్వామ్యికమైన హక్కులను కాలరాశారు. దీనికి వ్యతిరేకంగా నిరసనలు జరగాయనడంలో, ప్రజాస్వామ్యయుతంగా వాటిని అనుతించారనడంలో ఎలాంటి సందేహమూ లేదు. కానీ, దేశంలో భయోత్పాత, అతివాద జాతీయవాద వాతావరణం నెలకొని ఉంది.
రఫేల్ ఒప్పందం: నిన్న... నేడు... రేపు...
గౌరీ లంకేశ్- డాభోల్కర్‌ల హత్య, నాలాసోపారా కేసుల్లో నిందితులు ఒకరికి ఒకరు ముందే తెలుసా?
చిత్రం శీర్షిక రఫేల్ ఒప్పందంలో భారీ అవినీతి జరిగిందని కాంగ్రెస్ ఆరోపిస్తోంది
రఫేల్ గురించి వార్తలు రాస్తున్నప్పుడు, మీకు ఏమైనా ఒత్తిళ్లు వచ్చాయా?
లేదు, రఫేల్ గురించి నాపై ఎలాంటి ఒత్తిడీ రాలేదు. ఈ వార్త ప్రచురించవద్దంటూ నాకు ఎవరూ ఫోన్ చేసింది లేదు.
కానీ, ఆ తరువాత అధికారిక రహస్యాల చట్టం అంశాన్ని లేవనెత్తుతూ సుప్రీంకోర్టులో అటార్నీ జనరల్ వార్తలపై అభ్యంతరం వ్యక్తం చేశారు. అయితే, కోర్టు మీడియా స్వేచ్ఛను పరిరక్షిస్తూ గొప్ప ఆదేశం ఇచ్చింది. అధికారిక పత్రాలను ప్రచురించడాన్ని భారత ప్రధాన న్యాయమూర్తి మీడియా స్వేచ్ఛలో భాగంగా చూశారు.
దాంతో మేం చాలా సంతోషంగా ఉన్నాం. కోర్టు రెండు ఆదేశాలిచ్చింది. ఆ రెండూ గొప్ప నిర్ణయాలే.
ఆరేళ్లు గడిచినా, దభోల్కర్‌ను హత్య చేసిందెవరో తెలియలేదుగా?
ఈ కేసు విచారణ కొంత ముందుకు సాగిందని నేను ఇదివరకే చెప్పా. కానీ, ఇంతవరకూ వారు హత్యకు ఉపయోగించిన ఆయుధాన్ని పట్టుకోలేకపోయారు. వాళ్లు మరింత మెరుగ్గా కృషి చేసి ఉంటే, అది దొరికేది.
ఆయుధాన్ని ఏదైనా కాలువలో పడేసి ఉండొచ్చు. నాతో వేరే వాళ్లు అన్నది, నేను చదివింది మీతో చెబుతున్నా.
భారత్‌లోని క్రిమినల్ ప్రాసిక్యూషన్ వ్యవస్థ చాలా సార్లు అసమర్థంగా కనిపిస్తోంది. అయితే, పూర్తి స్థాయి సామర్థ్యంతో అది పనిచేయకపోవడం వేరు, కావాలని ఓ కేసును వదిలేయడం వేరు. దభోల్కర్ కేసులో ఇప్పుడే మనమేమీ చెప్పలేం. సీబీఐ ఈ కేసును విచారిస్తోంది.
ఈ కేసునూ, గోవింద్ పాన్సరే హత్య కేసును కోర్టు పరిశీలిస్తోంది. కోర్టు ఏ నిర్ణయం తీసుకున్నా, అది సరైనదే అయ్యుంటుందన్న విశ్వాసం నాకు ఉంది.
చిత్రం శీర్షిక నరేంద్ర దభోల్కర్
రాజకీయ పార్టీలు, రాజకీయ భావజాలాలు భావ ప్రకటనా స్వేచ్ఛకు ఆటంకం కలిగిస్తాయని మీరు అనుకుంటున్నారా? లేకపోతే సమస్య మూలాలు మన సమాజంలోనే ఉన్నాయా?
ఆ రెండూ నిజమేనని నేను అనుకుంటున్నా. గణాంకాలను పరిశీలించాలనుకుంటే, జర్నలిజం రంగంలోనే 2004 నుంచి 2014 వరకూ అందుకు సంబంధించిన ఉదాహరణలు నా వద్ద ఉన్నాయి. ఇది చాలా స్పష్టంగా కనిపిస్తున్నాయి.
సీపీజే సమాచారం ప్రకారం 2004 నుంచి పదేళ్ల కాలంలో భారత్‌లో పది మంది విలేఖరులు హత్యకు గురయ్యారు. ఆ తర్వాతి నాలుగేళ్లలో మరో పన్నెండు మంది హత్యకు గురయ్యారు. ఈ సంఖ్య ఇంకా ఎక్కువ కూడా ఉండొచ్చు.
వీటన్నిటి వెనుక ప్రధాన కారణాల్లో రాజకీయ వాతావరణం కూడా ఒకటన్న విషయాన్ని మనం తోసిపుచ్చలేం. 2013లో దభోల్కర్ హత్యకు గురయ్యారు. నిజానికి, అప్పుడు కేంద్రంలో బీజేపీ అధికారంలో లేదు.
అధికారం ఎవరి చేతుల్లో ఉంది, ఏ పార్టీ ప్రభుత్వం నడుస్తుందోన్నవాటితో సంబంధం లేదు. మీరు చేసే పని నచ్చక మిమ్మల్ని చంపాలనుకునే వ్యక్తులు సమాజంలో ఉన్నారు.
వ్యతిరేకతను అణచివేసేందుకు ఇదొక మార్గం. ఇలాంటి వాటికి మనం కేవలం ప్రభుత్వాన్ని నిందించలేం. వ్యవస్థలోనే ఇది వేళ్లూనుకుపోయి ఉంది.
ఇలాంటి పరిస్థితుల్లో జర్నలిస్టుల పని మరింత కష్టమవుతుందా ?
కచ్చితంగా. కానీ, అది పరిస్థితులపై ఆధారపడి ఉంటుంది. ముందుజాగ్రత్తలు చాలా ముఖ్యం. తమ విలేఖరుల భద్రత కోసం మీడియా సంస్థలు కూడా బాధ్యత తీసుకోవాలన్నది నా అభిప్రాయం.
ఈ ముప్పును మనం ఓ భూతంగా మారనివ్వకూడదు. సంఘ్ పరివార్ కారణంగా ప్రస్తుతం దేశంలో భయపూరితమైన వాతావరణం ఉంది. ఇందులో ఎలాంటి సందేహమూ లేదు.
మైనారిటీ వర్గాల్లోనూ ఇలాంటి భావజాలం ఉంది. జీహాద్, ఇదీ ఒకే రకమైనవి. రాజకీయ ఛాందసవాదం విలేఖరులకు ముప్పును పెంచింది. అలా అని అందరినీ ఒకే గాటన కట్టలేం.
మీడియా స్వేచ్ఛ, భావ ప్రకటనా స్వేచ్ఛ విషయంలో సుప్రీంకోర్టు ఇంకా మెరుగ్గా పనిచేయగలదని నేను అనుకుంటున్నా.
ఫేస్‌బుక్‌లో పోస్టులు పెట్టినందుకు కొందరు మహిళలను కొన్ని రోజులపాటు జైల్లో పెట్టిన విషయం మీకు తెలిసే ఉంటుంది. ఇది ఎంతో పనికి మాలిన చర్య.
'kashmeerlo prajaaswaamika hakkulanu kaalaraasaaru... desamlo bhayotpaata ativaada jaatiiyavaada vaataavaranam nelakondi' - dhi hindu groop chairman en. ram - BBC News telugu
'kashmeerlo prajaaswaamika hakkulanu kaalaraasaaru... desamlo bhayotpaata ativaada jaatiiyavaada vaataavaranam nelakondi' - dhi hindu groop chairman en. ram
https://www.bbc.com/telugu/india-49444195
chitram sheershika 'da hindu' dinapatrika editer en.ram
pramukha hetuwada kaaryakarta narendra dabholkar smaraka upanyaasam chesenduku 'dhi hindu' dinapatrika prachurama samstha kasturi and suns chairman en. ram mangalavaaram mahaaraashtralooni puneku vachaaru.
'bharat mundu prastutamunna moodu pedda savaallu: hetuvaadulapai daadulu, bhaava prakatana swechchaku ponchi unna muppu, attadugu vargala samasyalu' ane amsampai aayana upanyaasam icharu.
ee sandarbhamgaa raamnu bbc maraatii pratinidhi jahnavi mule intervio chesaru. media swechha modalukoni kashmir varakuu vividha vishayaalapai aayana abhipraayaalanu adigi telusukunnaru.
kashmir vishayamlo media reporting chestunna teeru gurinchi meeru emanukuntunnaru?
chala mandi vilekharulu vivekamtone panichestaaru. emergency prakatinchakudaane vaartala prasaaraalaku prabhutvam avarodham srushtinchindi. internetenu nilipivesindi. rajakeeya naayakulanu nirbandhinchindi. raajyaangamlooni artical 19(1) kalpinchina hakkulanu ullanghinchindi.
prajaaswaamyam pramaadamlo undi. kashmeerlo ayithe adhi lene ledu. raatriki ratre oo rashtranni vibhajinchesi, kendra paalita praantamgaa maarchesaaru. samayam vachinappudu malli rashtra hoda istaamantunnaaru.
ee prakriyalo raajyaangabaddhamaina, prajaasvaamyikamaina hakkulanu kaalaraasaaru. deeniki vyatirekamgaa nirasanalu jaragaayanadamlo, prajaasvaamyayutamgaa vaatini anutinchaaranadamlo elanti sandehamuu ledu. cony, desamlo bhayotpaata, ativaada jaatiiyavaada vaataavaranam nelakoni undi.
rafle oppandam: ninna... nedu... repu...
gauri lankesh- dabholkarela hatya, nalasopara kesullo ninditulu okariki okaru munde telusa?
chitram sheershika rafle oppandamlo bhari avineeti jarigindani congress aaropistondi
rafle gurinchi vaartalu raastunnappudu, meeku emaina ottillu vachaya?
ledu, rafle gurinchi naapai elanti ottidi raledu. ee vaarta prachurinchavaddantuu naaku evaruu fon chesindi ledu.
cony, aa taruvaata adhikaarika rahasyala chattam amsaanni levanettutuu supreenkortulo atarni janaral vaartalapai abhyantaram vyaktam chesaru. ayithe, kortu media swechhanu parirakshistuu goppa aadesam ichindi. adhikaarika patraalanu prachurinchadaanni bhaarata pradhaana nyaayamuurti media swechhalo bhagamga chusaru.
daamto mem chala santoshamgaa unnam. kortu rendu aadesaalichindi. aa rendoo goppa nirnayaale.
aarellu gadichina, dabholkarmu hatya chesindevaro teliyaledugaa?
ee kesu vichaarana kontha munduku saagindani nenu idivarake cheppa. cony, intavarakuu vaaru hatyaku upayoginchina aayudhaanni pattukolekapoyaru. vaallu marinta merugga krushi chesi unte, adhi dorikedi.
aayudhaanni edaina kaaluvalo padesi undochu. naatho vere vaallu annadi, nenu chadivindi meetho chebutunna.
bhaarathmooni criminal prosicution vyavastha chala saarlu asamarthamgaa kanipistondi. ayithe, puurti sthaayi saamarthyamtho adhi panicheyakapovadam vaeru, kaavaalani oo kesunu vadileyadam vaeru. dabholkar kesulo ippude manamemee cheppalem. cbi ee kesunu vichaaristondi.
ee kesunu, govind pansare hatya kesunu kortu pariseelistoondi. kortu e nirnayam teesukunna, adhi sarainade ayyuntundanna vishwaasam naaku undi.
chitram sheershika narendra dabholkar
rajakeeya paarteelu, rajakeeya bhaavajaalaalu bhaava prakatana swechchaku aatankam kaligistaayani meeru anukuntunnara? lekapothe samasya moolaalu mana samajamlone unnaya?
aa rendoo nijamenani nenu anukuntunna. ganaankaalanu pariseelinchaalanukunte, jarnalijam rangamlone 2004 nunchi 2014 varakuu anduku sambandhinchina udaaharanalu naa vadda unnaayi. idhi chala spashtamgaa kanipistunnaayi.
cpg samacharam prakaaram 2004 nunchi padella kaalamlo bhaarathmlo padi mandi vilekharulu hatyaku gurayyaru. aa tarvaati naalugellalo maro pannendu mandi hatyaku gurayyaru. ee sankhya inka ekkuva kuudaa undochu.
veetanniti venuka pradhaana kaaranaallo rajakeeya vaataavaranam kuudaa okatanna vishayaanni manam tosipuchalem. 2013loo dabholkar hatyaku gurayyaru. nijaaniki, appudu kendramlo bgfa adhikaaramlo ledu.
adhikaaram evari chetullo undi, e party prabhutvam nadustundoonnavaatito sambandham ledu. meeru chese pani nachaka mimmalni champalanukune vyaktulu samaajamlo unnaaru.
vyatirekatanu anachivesenduku idoka maargam. ilanti vaatiki manam kevalam prabhutvaanni nindinchalem. vyavasthalone idhi vellunukupoyi undi.
ilanti paristhitullo jarnalistula pani marinta kashtamavutunda ?
kachitamgaa. cony, adhi paristhitulapai aadhaarapadi untundi. mundujaagrattalu chala mukhyam. tama vilekharula bhadrata kosam media samsthalu kuudaa baadhyata teesukovaalannadi naa abhiprayam.
ee muppunu manam oo bhootamgaa maaranivvakudadu. sangh pariwar kaaranamgaa prastutam desamlo bhayapuuritamaina vaataavaranam undi. indulo elanti sandehamuu ledu.
minority vargaalloonuu ilanti bhaavajaalam undi. jeehad, idhee oke rakamainavi. rajakeeya chaandasavaadam vilekharulaku muppunu penchindi. alaa ani andarinee oke gaatana kattalem.
media swechha, bhaava prakatana swechha vishayamlo supreenkortu inka merugga panicheyagaladani nenu anukuntunna.
faseabooklo postulu pettinanduku kondaru mahilalanu konni rojulapatu jaillo pettina vishayam meeku telise untundi. idhi entho paniki maalina charya.