‘‘న తద్భాసయతే సూర్యో, న శశాజ్కో న పావకఃయద్గత్వా న నివర్తంతే, తద్థామ పరం మమ’’పదేళ్ళ భాస్కరం గొంతు చించుకుని, లేని పెంకు లెగిరి పోయేలా , భగవద్గీత పంచ దశాధ్యాయమైన పురుషోత్తమ యోగంలోని ఆరవ శ్లోకాన్ని బట్టీ కొడుతున్నాడు. ఎంత పెద్ద గొంతుతో చదివితే, అంత శ్రద్ధ వున్నట్లు లెక్క వాడికి. వంటింట్లో వున్న తల్లికి వినబడాలనే కోరికతో, వరండాలోంచి గట్టిగా కేకలెడుతున్నాడు. అలా అరుస్తూ చదివే శ్లోకంలో ఒక్క ముక్కకీ కూడా అర్థం తెలియదు వాడికి. వాడికే కాదు, ఆ ఇంట్లో పెద్దాళ్ళకి కూడా తెలియదు. బయట ఉన్న పెద్దాళ్ళకి కూడా చాలా మందికి తెలియదు. అయినా సరే, ఆ సంస్కృత పదాలు చెవిన పడితే, ఆ ఇంట్లో వాళ్ళకీ, చుట్టుపక్కల వాళ్ళకీ ఒళ్ళు పులకరిస్తుంది తన్మయత్వంతో!అది మూడు వాటాలున్న ఓ బ్రాహ్మణ కొంప. భాస్కరమూ, వాడి అక్కా, తల్లిదండ్రులూ ఒక వాటాలో ఉంటారు. నాలుగు సందుల అవతల ఉన్న గోపాల స్వామి గుడిలో ప్రతీ యేటా భగవద్గీత పోటీలు జరుపుతారు. అందులో పాల్గొనే పిల్లలందరూ , గుళ్లో వాళ్ళు చెప్పిన ఏదో ఒక అధ్యాయం లోని కొన్ని శోక్లాల్ని అప్పజెప్పాలి. ఏ శ్లోకాలు అప్పజెప్పమంటారో తెలియదు కాబట్టి, పిల్లలందరూ మొత్తం అధ్యాయం అంతా కంఠతా పట్టేస్తారు.
ఎవరు బాగా, రాగయుక్తంగా, తప్పుల్లేకుండా శ్లోకాలు అప్పజెబుతారో, వాళ్ళకి గుళ్ళో వాళ్ళు బహుమతులిస్తారు. ఎటొచ్చీ ఆ పోటీలో పాల్గోడానికి బ్రాహ్మణ, వైశ్య పిల్లలకి తప్ప వేరే వారికి అర్హత లేదు.భాస్కరానికి ఇప్పటి వరకు ఏ యేడూ బహుమతి రాలేదు. ఆ యేడాదన్నా ఒక చిన్న బహుమతి సంపాదించాలని వాడి తాపత్రయం.‘‘ఇంకాస్త గట్టిగా, శ్రద్ధగా కంఠతా పట్టరా!’ అంది వాడి తల్లి ఆ పక్కనించి వెళుతూ.తల్లిని సంతోష పెట్టేద్దామని ఇంకా గొంతు పెంచాడు భాస్కరం. ఈ తతంగం అంతా చూస్తున్న వాడి అక్క ‘‘ఆపరా నీ బడాయి! నీ అరుపులు వినలేక చస్తున్నాను. నేను పరీక్షలకి చదువు కోవాలి’’. అని తిడుతూ, పక్క వాటా ఆవిడ ఏదో అంటుంటే ఆపేసింది.‘‘మా దాసీ దానితో మాట్లాడుతున్నాను. దాని మాటొక్కటీ వినిపించట్లేదు. కాస్త గొంతు తగ్గిస్తావా నాయనా ? ’’ అనంటూ పక్క వాటా ఆవిడ కొర కొరా భాస్కరం వేపు చూసింది.బిక్క మొహం వేసి, అరుపులు ఆపాడు వాడు. లోపల్నించీ వాడి తల్లి చాలా విసురుగా అరిచింది. ‘‘నువ్వు శ్లోకాలు గట్టిగానే చదువుకోరా! ఎవరడ్డం వస్తారో చూస్తాను, శూద్రాళ్ళతో కబుర్ల కోసం, పవిత్రమైన భగవద్గీత శ్లోకాలు చదవడం ఆపాలా ? ఏమిటీ చోద్యం ? ఇలాంటి అనాచారం ఎక్కడా చూడం’’ అని.
eama tadbhaasayathe suryo, na sasajko na pavakahyadgatva na nivartante, tadthaama param mamilapedla bhaskaram gontu chinchukuni, laeni penku legiri poyela , bhagavadgeeta pancha dasaadhyaayamaina purushottama yogamloni aarava shlokaanni butty kodutunnadu. entha pedda gontuto chadivite, anta shraddha vunnatlu lekka vaadiki. vantintlo vunna talliki vinabadaalane korikatho, varandaaloonchi gattigaa kekaledutunnadu. alaa arustuu chadive shlokamlo okka mukkaki kuudaa artham teliyadu vaadiki. vaadike kaadu, aa intlo peddaallaki kuudaa teliyadu. bayata unna peddaallaki kuudaa chala mandiki teliyadu. aina sare, aa samskruta padaalu chevina padithe, aa intlo vaallakee, chuttupakkala vaallakee ollu pulakaristundi tanmayatvamtho!adhi moodu vaataalunna oo brahmana kompa. bhaskaramuu, vaadi akka, tallidandruluu oka vaataalo untaaru. naalugu sandula avatala unna gopala swami gudilo pratee yeta bhagavadgeeta poteelu jaruputaaru. andulo palgone pillalandaruu , gullo vaallu cheppina edho oka adhyayam loni konni shoklaalni appajeppali. e shlokaalu appajeppamantaro teliyadu kabatti, pillalandaruu mottam adhyayam antaa kanthathaa pattestaaru.
evaru baga, raagayuktamgaa, tappullekunda shlokaalu appajebutaaro, vaallaki gullo vaallu bahumatulistaaru. etochee aa potilo palgodaniki brahmana, vaisya pillalaki tappa vere vaariki arhata ledu.bhaskaraniki ippati varaku e yedoo bahumati raledu. aa yedadanna oka chinna bahumati sampaadinchaalani vaadi taapatrayam.dinkasta gattigaa, shraddhagaa kanthathaa pattara!u andi vaadi talli aa pakkaninchi velutuu.tallini santosha petteddamani inka gontu penchaadu bhaskaram. ee tatangam antaa chustunna vaadi akka reapara nee badai! nee arupulu vinaleka chastunnanu. nenu pareekshalaki chaduvu kovali. ani tidutuu, pakka wata aavida edho antunte aapesindi.ema daasee daanitho maatlaadutunnaanu. daani matoccty vinipinchatledu. kaasta gontu taggistava nayana ? yu anantuu pakka wata aavida kora kora bhaskaram vepu chusindi.bikka moham vesi, arupulu aapaadu vaadu. lopalninchi vaadi talli chala visurugaa arichindi. kenuvvu shlokaalu gattigaane chaduvukora! evaraddam vastaro chustaanu, shoodraallatho kaburla kosam, pavitramaina bhagavadgeeta shlokaalu chadavadam apala ? amity chodyam ? ilanti anacharam ekkada chudame ani.