భక్తి పర్యటన (ఉమ్మడి) మహబూబ్‌నగర్ జిల్లా – 17: సింగోటం | సంచిక - తెలుగు సాహిత్య వేదిక
Home archives ఏప్రిల్ 2020 భక్తి పర్యటన (ఉమ్మడి) మహబూబ్‌నగర్ జిల్లా – 17: సింగోటం
"భక్తి పర్యటన (ఉమ్మడి) మహబూబ్‌నగర్ జిల్లా–17" వ్యాసంలో సింగోటం లోని 'నరసింహస్వామి ఆలయం' గురించి వివరిస్తున్నారు పి.యస్.యమ్. లక్ష్మి.
లింగ రూపంలో వెలిసిన నరసింహస్వామి, సింగోటం
లింగ రూపంలో వున్న నరసింహస్వామిని మీరెక్కడన్నా చూశారా? భగవంతుడు అనేక రూపాలలో అవతరిస్తాడంటారు కదా. అలాంటి ఒక రూపంలో నరసింహస్వామి శివ కేశవులకు భేదం లేదు అని తెలియజెయ్యటానికి ఇక్కడ అవతరించాడు. అదెక్కడో తెలుసా? మహబూబ్‌నగర్ జిల్లా కొల్లాపూర్ మండలంలో వున్న సింగోటంలో. అక్కడ నరసింహస్వామి లింగ రూపంలోనే దర్శనమిస్తాడు. ఆలయం బయట లక్ష్మీ గణపతి, ఆంజనేయ స్వామి విగ్రహాలున్నాయి. ఆ స్వాముల దర్శనం చేసుకుని లోపలకి వెళ్తే, అక్కడ పత్రం (రోట్లో పిండి రుబ్బేది) సైజులో వున్న లింగాన్ని చూడవచ్చు. నరసింహస్వామే అక్కడ ఆ రూపంలో వెలిశాడు. దాని కథేమిటంటే…
వెయ్యి సంవత్సరాల క్రితం ఈ ప్రాంతాన్నిసురభి వంశానికి చెందిన సింగమనాయుడు అనే రాజు పరిపాలిస్తున్న సమయంలో ఈ స్వామి ఆవిర్భావం జరిగింది. సింగపట్టణం గ్రామానికి చెందిన ఒక రైతు తన పొలం దున్నుతున్న సమయంలో నాగలికి ఒక రాయి అడ్డు వచ్చేది. ఎన్నిసార్లు దానిని తీసి పక్కకి పెట్టినా తిరిగి అలాగే నాగలికి అడ్డువస్తుంటే, ఆ రైతు చేసేది లేక, తాను పేదవాడినని, పొలం పండిస్తేగానీ తన కుటుంబాన్ని పోషించలేననీ, తన పనికి ఆటంకాలు రానీయవద్దని శ్రీమన్నారాయణుడిని ప్రార్ధించాడు. చూశారా దేవుడు కరుణించి దగ్గరకు వచ్చినా గుర్తించలేని ఆ అమాయకుడు, తన పనినే నమ్ముకుని, దానికి ఆటంకం కలిగించవద్దని ఆ భగవంతుణ్ణే వేడుకున్నాడు. భక్తుడి మొరవిన్న భగవంతుడు ఆ రోజు రాత్రి సింగమనాయుడి కలలో కనిపించి, తాను ఉత్తర దిశలో వున్న పొలంలో వెలిశానని, తనని రైతు గుర్తించలేక పోయాడని, తనని గుర్తించి, ప్రతిష్ఠించి, పూజలు జరపమని ఆదేశించాడు. రాజు తలచుకుంటే కాని పనేమిటి? ఆయన తన పరివారంతో వెళ్ళి స్వామి చెప్పిన గుర్తుల ప్రకారం వెదుకగా లింగ రూపంలో వున్న ఒక శిల కాంతులీనుతూ కనిపించింది.
అదే రాత్రి కలలో స్వామి చెప్పిన విగ్రహంగా గుర్తించి, దానిని ఊరేగింపుగా తీసుకుని ఊరిలోకి రాగా ప్రస్తుతం ఆలయం వున్న వెనక ఎత్తైన బండ దగ్గరకి వచ్చేసరికి స్వామి ఆ శిలను తెస్తున్న వ్యక్తిని ఆవహించి తాను లక్ష్మీ నృసింహుడినని చెప్పారుట. ప్రథమంగా స్వామి ప్రతిమని ఇక్కడే దించారు. కనుక దీనికి "పాదం గుడి" అని పేరు. ఇక్కడ స్వామి పాదం గుర్తులున్నాయి. అప్పటినుంచీ ఇప్పటిదాకా స్వామికి నిత్య పూజలు జరుగుతున్నాయి. అంతేకాదు, స్వామికి ఎండ తగలకుండా వుండటానికి మొదట్లో నాపరాయితో చిన్న గుడి నిర్మించారు. దానిని నేటికీ గర్భగుడిలో భక్తులు దర్శించవచ్చు.
నరసింహస్వామికి ఒక కన్ను కిందకు, ఒక కన్ను మీదకు, ఎగుడు దిగుడుగా వుంటాయి. ఎడమ కన్ను కింద భాగంలో కమలం వున్నది. కమలం లక్ష్మీ స్ధానం కనుక స్వామిని లక్ష్మీ నరసింహుడు అన్నారు. ఈ కొండకు (కొండలాగా కనబడదు) శ్వేతాద్రి అని పేరు. నరసింహస్వామిని ప్రతిష్ఠించిన సమయంలోనే ఆంజనేయస్వామిని కూడా ప్రతిష్ఠించారు.
ఈ స్వామి విశేషం లింగాకారంలో వుండటమేకాదు, హరి హరులకు భేదం లేదు అని తెలుపటానికా అన్నట్లు స్వామికి త్రిపుండ్రం (అడ్డ నామాలు), ఊర్ధ్వ పుండ్రాలు (నిలువు నామాలు) వున్నాయి. పూర్వం శైవులకు, వైష్ణవులకు ఎవరికి వారే గొప్ప అనే వివాదం వుండేది. ఆ సమయంలో ఈ స్వామి అర్చకత్వం ఎవరు వహించాలనే వాదన ఏర్పడింది. ఆ సమయంలో ఆ ప్రాంతాన్ని పాలిస్తున్న రాణి రత్నమాంబ, సమస్య పరిష్కారానికి పుష్పగిరి పీఠాధిపతులను, జీయర్ స్వాములను ఆహ్వానించారు. వారు స్వామివారికి అభిషేకం చేసి చూస్తే హరి హరులకు భేదాలు లేవు అని తెలపటానికా అన్నట్లు, స్వామికి అడ్డ నామాలతోపాటు నిలువు నామాలు కూడా కనిపించాయి. అప్పటినుంచీ ఈ బేధాలు లేని స్మార్తులైన ఓరుగంటి వంశీయులు ఇక్కడ అర్చకత్వం నిర్వహిస్తున్నారు. ఆ సమయంలోనే ఆలయానికి పక్కన శివాలయం, పుష్కరిణి కూడా నిర్మించారు.
రత్నలక్ష్మిఅమ్మవారు
శ్రీ నరసింహస్వామి ఆలయం ఎదురుగా అర కిలోమీటరు దూరంలో రత్నగిరి అనే కొండ వున్నది. ఈ కొండమీద క్రీ.శ. 1857 లో రాణి రత్నమాంబ రత్నలక్ష్మీదేవిని ప్రతిష్ఠించారు. ఈ కొండమీద కనిపించే భవనం కొల్లాపూర్ రాజావారి పురాతన విడిది భవనం.
సంక్రాంతి నుంచి వారం రోజులపాటు ఇక్కడ బ్రహ్మోత్సవాలు, తర్వాత 25 రోజులు జాతర జరుగుతాయి. ప్రతి సంవత్సరం జనవరి నెలలో మొదలై నెలరోజులపాటు జరిగే జాతర మహబూబ్ నగర్ జిల్లా లోనే అతి పెద్ద జాతరగా చెపుతారు. ఎడ్లబండి పందాలు, బండిలాగుడు పందాలు మొదలైన వాటి నుండి కబాడీ పోటీల వరకు రకరకాల పందాల్లో ప్రజలు ఉత్సాహంగా పాల్గొంటారు.
bhakti paryatana (ummadi) mahaboobinagar jilla – 17: singotam | sanchika - telugu saahitya vedika
Home archives epril 2020 bhakti paryatana (ummadi) mahaboobinagar jilla – 17: singotam
"bhakti paryatana (ummadi) mahaboobinagar jilla–17" vyaasamlo singotam loni 'narasimhaswamy aalayam' gurinchi vivaristunnaaru pi.yas.yam. lakshmi.
linga roopamlo velisina narasimhaswamy, singotam
linga roopamlo vunna narasimhaswaamini meerekkadanna chusara? bhagavantudu aneka roopaalalo avataristaadantaaru kada. alanti oka roopamlo narasimhaswamy shiva kesavulaku bhedam ledu ani teliyajeyyataaniki ikkada avatarinchaadu. adekkado telusa? mahaboobinagar jilla kollapur mandalamlo vunna singotamlo. akkada narasimhaswamy linga roopamlone darsanamistaadu. aalayam bayata lakshmi ganapati, aanjaneya swami vigrahaalunnaayi. aa swaamula darsanam chesukuni lopalaki velte, akkada patram (rotlo pindi rubbedi) saijulo vunna lingaanni chudavachhu. narasimhaswame akkada aa roopamlo velisaadu. daani kathemitante
veyyi samvatsaraala kritam ee praantaannisurabhi vamsaaniki chendina singamanayudu ane raju paripaalistunna samayamlo ee swami aavirbhaavam jarigindi. singapattanam graamaaniki chendina oka raitu tana polam dunnutunna samayamlo nagaliki oka raayi addu vachedi. ennisaarlu daanini teesi pakkaki pettina tirigi alaage nagaliki adduvastunte, aa raitu chesedi leka, taanu paedavaadinani, polam pandistegaanii tana kutumbaanni poshinchalenanee, tana paniki aatamkaalu raaneeyavaddani srimannarayanudini praardhinchaadu. chusara devudu karuninchi daggaraku vachina gurtinchaleni aa amayakudu, tana panine nammukuni, daaniki aatankam kaliginchavaddani aa bhagavantunne vedukunnadu. bhaktudi moravinna bhagavantudu aa roju raatri singamanayudi kalalo kanipinchi, taanu uttara disalo vunna polamlo velisaanani, tanani raitu gurtinchaleka poyadani, tanani gurtinchi, pratishtinchi, poojalu jarapamani aadesinchaadu. raju talachukunte kaani panemiti? aayana tana parivaaramtho velli swami cheppina gurtula prakaaram vedukagaa linga roopamlo vunna oka shila kaantuleenutuu kanipinchindi.
adhe raatri kalalo swami cheppina vigrahamgaa gurtinchi, daanini ooregimpugaa teesukuni ooriloki raga prastutam aalayam vunna venaka ettaina banda daggaraki vachesariki swami aa silanu testunna vyaktini aavahinchi taanu lakshmi nrusimhudinani chepparuta. pradhamangaa swami pratimani ikkade dinchaaru. kanuka deeniki "paadam gudi" ani paeru. ikkada swami paadam gurtulunnayi. appatinunchii ippatidaka swaamiki nitya poojalu jarugutunnaayi. antekaadu, swaamiki enda tagalakunda vundataaniki modatlo naaparaayito chinna gudi nirminchaaru. daanini netiki garbhagudilo bhaktulu darsinchavachhu.
narasimhaswaamiki oka kannu kindaku, oka kannu meedaku, egudu digudugaa vuntaayi. edama kannu kinda bhaagamlo kamalam vunnadi. kamalam lakshmi sdhaanam kanuka swaamini lakshmi narasimhudu annaru. ee kondaku (kondalaagaa kanabadadu) swetadri ani paeru. narasimhaswaamini pratishtinchina samayamlone aanjaneyaswaamini kuudaa pratishtinchaaru.
ee swami visesham lingaakaaramlo vundatamekaadu, hari harulaku bhedam ledu ani telupatanika annatlu swaamiki tripundram (adda naamaalu), oordhva pundraalu (niluvu naamaalu) vunnayi. puurvam saivulaku, vaishnavulaku evariki vaare goppa ane vivaadam vundedi. aa samayamlo ee swami archakatvam evaru vahinchaalane vaadana erpadindi. aa samayamlo aa praantaanni paalistunna raani ratnamamba, samasya parishkaaraaniki pushpagiri peethaadhipathulanu, jeeyar swaamulanu aahvaaninchaaru. vaaru swaamivaariki abhishekam chesi chuste hari harulaku bhedaalu levu ani telapatanika annatlu, swaamiki adda namalathopatu niluvu naamaalu kuudaa kanipinchaayi. appatinunchii ee bedhaalu laeni smaartulaina oruganti vamseeyulu ikkada archakatvam nirvahistunnaaru. aa samayamlone aalayaaniki pakkana sivaalayam, pushkarini kuudaa nirminchaaru.
ratnalakshmiammvaru
shree narasimhaswamy aalayam edurugaa ara kilometeru dooramlo ratnagiri ane konda vunnadi. ee kondameeda cree.sha. 1857 loo raani ratnamamba ratnalakshmeedevini pratishtinchaaru. ee kondameeda kanipinche bhavanam kollapur rajavari puraatana vididi bhavanam.
sankraanti nunchi vaaram rojulapatu ikkada brahmotsavalu, tarvaata 25 rojulu jaatara jarugutaayi. prati samvatsaram janavari nelalo modalai nelarojulapatu jarige jaatara mahaboob nagar jilla lone athi pedda jaataragaa cheputaaru. edlabandi pandaalu, bandilagudu pandaalu modalaina vaati nundi kabadi poteela varaku rakarakaala pandaallo prajalu utsaahamgaa palgontaru.