"తమిళనాడు" కూర్పుల మధ్య తేడాలు - వికీపీడియా
"తమిళనాడు" కూర్పుల మధ్య తేడాలు
తమిళనాడు (మార్చు)
00:35, 6 జూన్ 2014 నాటి కూర్పు
28 bytes removed , 6 సంవత్సరాల క్రితం
07:40, 1 ఏప్రిల్ 2014 నాటి కూర్పు (సవరించు)
117.241.176.196 (చర్చ)
00:35, 6 జూన్ 2014 నాటి కూర్పు (సవరించు) (దిద్దుబాటు రద్దుచెయ్యి)
'''తమిళనాడు''' భారతదేశపు దక్షిణాన ఉన్న ఒక రాష్ట్రము. [[కేరళ]], [[కర్ణాటక]], [[ఆంధ్ర ప్రదేశ్]], [[పుదుచ్చేరి]] లు దీని సరిహద్దు రాష్ట్రాలు. తమిళనాడుకు ఆగ్నేయాన సముద్రంలో [[శ్రీలంక]] ద్వీపమున్నది. శ్రీ లంకలో గణనీయమైన తమిళులున్నారు..తమిళనాడు అధికార భాష [[తమిళ్]].
తమిళనాడు బహుముఖంగా ప్రాముఖ్యత సంతరించుకున్న రాష్ట్రం. సంప్రదాయాలనూ, ఆధునికతనూ కలగలిపిన సమాజం. సాహిత్యము, సంగీతము, నాట్యము తమిళనాట ఈనాటికీ విస్తారమైన ఆదరణ కలిగి ఉన్నాయి. పారిశ్రామికంగానూ, వ్యాపార రంగంలో, సినిమా రంగంలో, వ్యవసాయంలో, విద్యలోనూ కూడా గణనీయమైన అభివృద్ది సాధించింది. దేశరాజకీయాలలో తమిళనాడు కీలకమైన పాత్ర కలిగిఉన్నది.
== తమిళనాడుకు చెందిన కొందరు ప్రముఖులు ==
=== క్రీస్తు పూర్వము ===
క్రీ.ఫూ. 6వ శతాబ్దములో మదురై, తిరునల్వేలి కేంద్రంగా కులశేఖరుడు స్థాపించిన పాండ్యరాజ్యం వర్ధిల్లింది. వారి కాలంలో గ్రీసు, రోములతో వాణిజ్య సంబంధాలు ఉండేవి.
తరువాత చేర రాజులు మలబారు తీర ప్రాంతం (ఇప్పటి కేరళ) లో రాజ్యమేలారు. ఇది సైనికంగా బలమైన రాజ్యం. వారికాలంలో రోముతో వాణిజ్యం మరింత అభివృద్ధి చెందింది.
మరల 9వ శతాబ్దంలో రాజరాజచోళుని నాయకత్వంలోను, తరువాత అతని కుమారుడు రాజేంద్రచోళుని నాయకత్వంలోను చోళుల రాజ్యం బలంగా విస్తరించింది. చోళుల సామ్రాజ్యం ఒరిస్సా, బెంగాలు, బీహారుల వరకు విస్తరించింది. తూర్పు చాళుక్యులను, చేరరాజులను, పాండ్యరాజులను ఓడించారు. లంక, అండమాన్-నికోబార్ దీవులు, లక్షద్వీపాలు, సుమత్రా, జావా, మలయా, పెగూ ద్వీపాలను చోళరాజులు తమ అధీనంలోకి తెచ్చుకొన్నారు. 13వ శతాబ్దం తరువాత చోళుల పాలన అస్తమించింది.
=== 14వ శతాబ్దము ===
=== 17వ శతాబ్దము ===
ఇక ఐరోపా వారి యుగం ఆరంభమైంది. 1609లో డచ్చివారు [[పులికాట్]] వద్ద ఒక స్థావరాన్ని ఏర్పాటు చేసుకొన్నారు. 1639లో బ్రిటిష్ ఈస్టిండియా కంపెనీ వారు మద్రాసులో స్థావరం నెలకొలిపారు. స్థానిక నాయకుల మధ్య తగవులు బ్రిటిష్ వారి విస్తరణకు మంచి అవకాశమిచ్చాయి. 1760లో ఫ్రెంచివారిని 'వందవాసి'(Wandywash war) యుద్ధంలోను, డచ్చివారిని '[[తరంగంబడి]]' యుద్ధంలోను, తరువాత [[టిప్పు సుల్తాను]]ను [[మైసూరు]] యుద్ధంలోను ఓడించి, బ్రిటిష్ వారు దక్షిణభారతదేశంలో ఎదురులేని ఆధిపత్యాన్ని సాదించుకొన్నారు. అప్పటినుండి మద్రాసు ప్రెసిడెన్సీ రూపు దిద్దుకుంది.
[[వీరపాండ్య కట్టబొమ్మన]], [[మారుతుస్]], [[పులితేవన్]] వంటి కొందరు పాలెగాళ్లు బ్రిటిష్ ఈస్టిండియా కంపెనీనెదిరించి వీరోచితంగా పోరాడారు గాని ప్రయోజనం లేకపోయింది.
=== 20వ శతాబ్దము ===
* లోక్ సభ నియోజక వర్గాలు : 39
* అసెంబ్లీ నియోజక వర్గాలు : 234
1916లో ఏర్పడిన దక్షిణ భారత సంక్షేమ సంఘం (South Indian Welfare Association) క్రమంగా '[[జస్టిస్ పార్టీ]]' గా అవతరించింది. 1944లో [[ఇ.వి. రామస్వామి నాయకర్]] నాయకత్వంలో ఇది 'ద్రవిడకజగం' పార్టీ అయ్యింది. ఇది రాజకీయ పార్టీ కాదు. స్వతంత్ర 'ద్రవిడనాడు' సాధన వారి లక్ష్యం. అప్పటి నాయకులు అన్నాదురై, పెరియార్ ల మధ్య విభేదాల కారణంగా ఈ పార్టీ రెండుగా చీలింది.
అన్నాదురై నాయకత్వంలో 'ద్రవిడ మున్నేట్ర కజగం' ([[డి.యమ్.కె]], DMK)పార్టీ 1956లో ఎన్నికలలోకి దిగింది. 1960 దశకంలో జరిగిన హిందీ వ్యతిరేక ఆందోళన సమయంలో డి.యమ్.కె బలం పుంజుకుంది. 1967లో కాంగ్రసును చిత్తుగా ఓడించి అధికారం కైవసం చేసుకుంది. 1969లో [[అన్నాదురై]] మరణించడంతో [[కరుణానిధి]] ముఖ్యమంత్రి అయ్యాడు.
కరుణానిధి నాయకత్వంతో విభేదించిన సినీ నటుడు ఎమ్.జి.రామచంద్రన్ ( [[ఎమ్.జి.ఆర్]], MGR)1972లో పార్టీనుండి విడిపోయి '[[అఖిల భారత ద్రవిడ మున్నేట్ర కజగం]]' (AIADMK) స్థాపించాడు. 1977 నుండి 1987 వరకు ఎమ్.జి.ఆర్. ముఖ్యమంత్రిగా ఉన్నాడు. 1987లో ఎమ్.జి.ఆర్. మరణానంతరం పార్టీలో సంక్షోభం ఏర్పడింది. కాని ఎమ్.జి.ఆర్. భార్య జానకి రామచంద్రన్ నాయకత్వంలోని భాగం నిలబడలేకపోయింది. [[జయలలిత]] నాయకత్వంలో ఎ.ఐ.డి.ఎమ్.కె. స్థిరపడింది.
=== సమాచార సాంకేతిక మరియు సాఫ్ట్వేర్ రంగములు ===
[[దస్త్రం:Tidel_Park_Chennai.jpg|thumb|right|250px|[[చెన్నై]]లోని [[టైడల్ పార్క్]], తమిళనాడులోని అతి పెద్ద సాఫ్ట్‌వేరు పార్క్]]
[[బెంగళూరు]] తరువాత చెన్నై రెండవ సాఫ్ట్వేర్ కేంద్రము.
== ఈ-పరిపాలన ==
[[పొంగల్]] ([[సంక్రాంతి]]) తమిళనాట ప్రధానమైన పండుగ. ఇంకా దీపావళి, విషు (తమిళ ఉగాది), [[దసరా]], [[వినాయక చవితి]] కూడా జరుపుకుంటారు. అలాగే మహమ్మదీయ, క్రైస్తవ పండుగలు కూడా పెద్దయెత్తున జరుపబడతాయి. తమిళనాడులో ముఖ్యమైన కుంభాభిషేకం, తైపూసం, ఆడివెల్లి వంటి ఉత్సవాలు ఘనంగా జరుగుతాయి.
== పర్యటన ==
=== ముఖ్యమైన పర్యాటక స్థలాలు ===
== అవీ, ఇవీ ==
* దేశంలో తమిళనాడుప్రాంతంలో మాత్రమే ఈశాన్య ఋతుపవనాలవల్ల అక్టోబరు - నవంబరు - డిసెంబరు మాసాలలో వర్షాలు పడతాయి.
* బంగాళా ఖాతంలోని అల్పపీడనాలవల్ల పడే వర్షాలు తమిళనాడు నీటివనరులలో ముఖ్యమైనది. కాని వాటివల్ల వచ్చే తుఫానులవల్ల నష్టాలకు కూడా తమిళనాడు తరచు గురి అవుతుంటుంది.
* 2004 డిసెంబరు 26 న వచ్చిన 'సునామీ' ఉప్పెనకు తమిళనాట తీరప్రాంతాలు దారుణంగా దెబ్బతిన్నాయి.
* కావేరీ నది జలాల వినియోగం తమిళనాడు, కర్ణాటక రాష్ట్రాల మధ్య చిరకాలంగా ఉన్న వివాదం. రెండు రాష్ట్రాల వ్యవసాయానికీ ఈ నీరు చాలా అవసరం.
* చెన్నైలోని 'మెరీనా బీచ్' ప్రపంచంలో రెండవ పొడవైన బీచ్. కడలూరులోని 'సిల్వర్ బీచ్' మెరీనా బీచ్ తరువాత పొడవైనది.
* ఒకప్పుడు, తెలుగు సినీ పరిశ్రమ పూర్తిగా మద్రాసులో ఉన్నపుడు, మద్రాసు వెళ్ళిన తెలుగు వారికి [[ఎన్.టి.ఆర్]], [[ఏ.ఎన్.ఆర్]] ల ఇళ్ళు చూడడం టూర్ లో చాలా ముఖ్యమైన భాగంగా ఉండేది.
==తమిళనాట తెలుగు బావుటా==
*తమిళంలో ఉన్న తిరుప్పావై తెలుగునాట విష్ణుభక్తులు పాడినట్లే తెలుగులో ఉన్న త్యాగరాయ కీర్తనలను తమిళ, కన్నడ, మలయాళ భాషలలో సంగీత కళాకారులందరూ పాడగలరు. పొట్టి శ్రీరాములు నిరా హారదీక్ష చేసి మరణించి, తెలుగుకు గుర్తింపు తెచ్చినా, తమిళనాట ఉన్న తెలుగువారు అక్కడే ఉన్నారు తప్ప, అక్కడి నుంచి ఆంధ్ర ప్రాంతానికి రాలేదు.క్రీస్తుపూర్వం నుంచి తెలుగు వారు తమిళ ప్రాంతాలకు వెళ్ళారు. తమిళ నాడుకు తెలుగువారి వలస క్రీ.శ. 6వ శతాబ్దం పల్లవుల రాజ్యపాలన కాలం నుంచి ఉంది. శాతవాహనులు (క్రీ.పూ. 270) 13వ శతాబ్దంలో కాకతీయులు తమిళ నాడును పరిపాలించారు.తమిళనాట చోళ వంశం, తెలుగు రాజ్యమేలుతున్న చాళుక్య వంశం వియ్యం అందుకున్నాయి. దానితో వలసలకు ప్రోత్సాహం లభించింది. ఆ తరువాత కాకతీయుల కాలంలో తమిళనాట తెలుగు రాజ్యానికి మంచి పునాదులు ఏర్పడ్డాయి.15వ శతాబ్దం కృష్ణదేవరాయల ఏలుబడిలో 'తెలుగు వారికి స్వర్ణయుగం' అయింది. నాయక రాజులు, తంజావూరు ప్రాంతాలను పాలించి, తెలుగు సాంస్కృతిక వైభవానికి వన్నె తెచ్చే విధంగా, కవులను కళలను, కళారూపాలను పోషించి ఆదరించారు.తంజావూరును పాలించిన మరాఠా రాజ వంశీయులు 'సాహాజీ'లు కూడా తాము కవులై తెలుగులో యక్షగానాలు రచించారు.తంజావూరుసరస్వతీ గ్రంథాలయం తెలుగువారి సారస్వత భాండాగారంగా పేర్కొనవచ్చు.రెండవ 'సాహజీ' కాలంలో 1810 ప్రాంతాలలో బ్రిటీష్‌వారి సహకారంతో ఈ లైబ్రరీని దర్శించి, అందులో అప్పటికే శిథిలమై పోతున్న అనే తాళపత్ర గ్రంథాలను నిక్షిప్తం చేశారు. దాదాపు 10 వేల సంస్కృత తాళపత్ర గ్రంథాలు, 3 వేలకు పైగా తెలుగు సాహిత్య, సంగీత గ్రంథాలు ఇందులో ఉన్నాయి. ఇది మనకు సంబంధించి ఒక 'ప్రాచీననిధి', మన సంపద . తంజావూరు 20 కి.మీ.లలో మేలట్టూరు అనే యక్షగాన నాటక కళాకారులుండే గ్రామం .అక్కడకు 20 కి.మీ.లలో తిరువయ్యూరు ఉన్నాయి. భారతదేశం గర్వించతగ్గ వాగ్గేయకారుడు త్యాగరాజ స్వామి నివసించిన ఊరు అది. అక్కడే కావేరి ఒడ్డున వారి సమాధి ఉన్నాయి.మేలట్టూరు భాగవత నాటకాలు 15వ శతాబ్ది నుంచి ప్రారంభమై, ఇప్పటి వరకు అజరామంగా నిలిచినాయి. కృష్ణదేవరాయ భార్య తిరుమలాంబ నాట్యకత్తె, మేలట్టూరు నివాసి. అందువల్ల వీరు తెలుగులోనే సాహిత్యం రూపొందించుకుని, కర్ణాటక సంగీత బాణీలో, భరతనాట్య సంప్రదాయంలో చక్కటి నాటకశైలిలో నడిచే నృత్య నాటకాలు ప్రదర్శిస్తుంటారు.అచ్యుతప్ప నాయకుడు వీరికి ఆ గ్రామం భరణంగా ఇచ్చారు.1810 ప్రాంతాలలో ఉన్న వేదం వెంకట్రాయశాస్త్రి గారిని వారి నాటకాల ఆధునీకరణకు కారణంగా చెపుతారు.ఈ నాటకాల తాళపత్ర గ్రంథాలు ఇప్పటికీ ఉన్నాయి. వారిది పురాతన తెలుగు నాటకశైలి. వీరు తెలుగులో పాడతారు.రాయడం మాత్రం తమిళంలో రాస్తారు. ఈ నాటక సంప్రదాయాన్ని తమిళ ప్రభుత్వం ఆదరించలేకపోవడానికి ఒక కారణం - అవి తెలుగులో ఉండడమే! తమిళంలో మార్చడానికి వీలుపడదు. వెంకట్రామ శాస్త్రిగారి నాటకాలే కన్యాశుల్కానికి ప్రేరణ అని గురజాడవారు పేర్కొన్నారు. మగవారు ఆడవేషం వేసిన, మేలట్టూరు నాటకాలు చూసి, మధురవాణి అనే పాత్రను కన్యాశుల్కానికి ''నాయకుడిని'' చేశారు గురజాడవారు. మన సాంస్కృతిక శాఖ ఈ మేల ట్టూరును మనదిగా చేసుకోవలసిన అవసరం ఉంది.త్యాగరాజ సమాధి స్థలం తిరువయ్యూరు తెలుగు గ్రామం. 16వ శతాబ్దపు తంజావూరు సంగీత సోద రులు వెంకట మఖి, క్షేత్రయ్య ఇత్యాదులు త్యాగరాజు కాలానికి పూర్వం అచ్చమైన తెలుగు సంగీత సంప్రదాయానికి పునాదులు వేశారు. త్యాగరాజస్వామి తెలుగులో రాసి, తెలుగుభాషకు ఉన్నతిని చేకూర్చారు.ఆయనకు సరైన స్మృతి నిర్మాణాన్ని చేపట్టి, తెలుగు జాతి ఆయన ఋణం తీర్చుకోవాలి. <ref>http://www.prajasakti.com/index.php?srv=10301&id=1020348&title=%E0%B0%A4%E0%B0%AE%E0%B0%BF%E0%B0%B3%E0%B0%A8%E0%B0%BE%E0%B0%9F%20%E0%B0%A4%E0%B1%86%E0%B0%B2%E0%B1%81%E0%B0%97%E0%B1%81%20%E0%B0%AC%E0%B0%BE%E0%B0%B5%E0%B1%81%E0%B0%9F%E0%B0%BE ---'కళామిత్ర' ఆర్‌. రవిశర్మ, 'నాటక కళ' సంపాదకులు ప్రజాశక్తి 18.12.2013</ref>
"tamilanadu" kuurpula madhya tedaalu - vikipedia
"tamilanadu" kuurpula madhya tedaalu
tamilanadu (maarchu)
00:35, 6 joon 2014 naati kuurpu
28 bytes removed , 6 samvatsaraala kritam
07:40, 1 epril 2014 naati kuurpu (savarinchu)
117.241.176.196 (charcha)
00:35, 6 joon 2014 naati kuurpu (savarinchu) (diddubaatu radducheyyi)
'''tamilanadu''' bhaaratadesapu dakshinaana unna oka rashtramu. [[kerala]], [[karnaataka]], [[aandhra pradesh]], [[puducheri]] lu deeni sarihaddu rashtralu. tamilanaaduku aagneyaana samudramlo [[srilanka]] dveepamunnadi. shree lankalo gananeeyamaina tamilulunnaru..tamilanadu adhikara bhasha [[tamil]].
tamilanadu bahumukhamgaa praamukhyata santarinchukunna rashtram. sampradaayaalanuu, aadhunikatanuu kalagalipina samajam. saahityamu, sangeetamu, naatyamu tamilanaata eenaatikee vistaaramaina aadarana kaligi unnaayi. paarisraamikamgaanuu, vyapara rangamlo, sinima rangamlo, vyavasaayamlo, vidyaloonuu kuudaa gananeeyamaina abhivruddi saadhinchindi. desarajakeeyaalalo tamilanadu keelakamaina paatra kaligiunnadi.
== tamilanaaduku chendina kondaru pramukhulu ==
=== kreestu puurvamu ===
cree.phoo. 6va sataabdamulo madurai, tirunalveli kendramgaa kulasekharudu sthaapinchina pandyarajyam vardhillindi. vaari kaalamlo greesu, romulatho vaanijya sambandhaalu undevi.
taruvaata chera rajulu malabaru teera praantam (ippati kerala) loo rajyamelaru. idhi sainikamgaa balamaina rajyam. vaarikaalamlo romutho vaanijyam marinta abhivruddhi chendindi.
marala 9va sataabdamlo rajarajacholuni naayakatvamlonu, taruvaata athani kumarudu rajendracholuni naayakatvamlonu cholula rajyam balangaa vistarinchindi. cholula saamraajyam orissa, bengaalu, beehaarula varaku vistarinchindi. thoorpu chaalukyulanu, cherarajulanu, pandyarajulanu odinchaaru. lanka, andaman-nikobar deevulu, lakshadveepaalu, sumatra, jaava, malaya, pegoo dveepaalanu cholarajulu tama adheenamloki tecchukonnaaru. 13va sataabdam taruvaata cholula paalana astaminchindi.
=== 14va sataabdamu ===
=== 17va sataabdamu ===
ika iropa vaari yugam aarambhamaindi. 1609loo dachivaaru [[pulicat]] vadda oka sthaavaraanni erpaatu chesukonnaru. 1639loo british eestindia company vaaru madraasulo sthaavaram nelakolipaaru. sthaanika naayakula madhya tagavulu british vaari vistaranaku manchi avakaasamichaayi. 1760loo frenchivaarini 'vandavasi'(Wandywash war) yuddhamloonu, dachivaarini '[[tarangambadi]]' yuddhamloonu, taruvaata [[tippu sultaanu]]nu [[maisuru]] yuddhamloonu odinchi, british vaaru dakshinabhaaratadesamlo eduruleni aadhipatyaanni saadinchukonnaaru. appatinundi madrasu presidency roopu diddukundi.
[[veerapandya kattabommana]], [[marutus]], [[pulitevan]] vanti kondaru paalegaallu british eestindia kampeneenedirinchi veerochitamgaa poraadaaru gaani prayojanam lekapoyindi.
=== 20va sataabdamu ===
* lok sabha niyojaka vargaalu : 39
* assembley niyojaka vargaalu : 234
1916loo erpadina dakshina bhaarata sankshema sangham (South Indian Welfare Association) kramangaa '[[justis party]]' gaa avatarinchindi. 1944loo [[i.vi. ramaswamy nayakar]] naayakatvamlo idhi 'dravidakajagam' party ayyindi. idhi rajakeeya party kaadu. swatantra 'dravidanaadu' saadhana vaari lakshyam. appati naayakulu annadurai, periar la madhya vibhedaala kaaranamgaa ee party rendugaa cheelindi.
annadurai naayakatvamlo 'dravida munnetra kajagam' ([[di.yam.ke]], DMK)party 1956loo ennikalaloki digindi. 1960 dasakamlo jarigina hindi vyatireka aandolana samayamlo di.yam.ke balam punjukundi. 1967loo kaangrasunu chittugaa odinchi adhikaaram kaivasam chesukundi. 1969loo [[annadurai]] maraninchadamtho [[karunanidhi]] mukhyamantri ayyadu.
karunanidhi naayakatvamtho vibhedinchina cinee natudu em.ji.ramachandran ( [[em.ji.ar]], MGR)1972loo paartiinundi vidipoyi '[[akhila bhaarata dravida munnetra kajagam]]' (AIADMK) sthaapinchaadu. 1977 nundi 1987 varaku em.ji.ar. mukhyamantrigaa unnaadu. 1987loo em.ji.ar. maranaanantaram paartiiloo sankshobham erpadindi. kaani em.ji.ar. bharya jaanaki ramachandran naayakatvamloni bhagam nilabadalekapoyindi. [[jayalalita]] naayakatvamlo e.ai.di.em.ke. sthirapadindi.
=== samachara saanketika mariyu saftvare rangamulu ===
[[dastram:Tidel_Park_Chennai.jpg|thumb|right|250px|[[chennai]]loni [[tidel park]], tamilanaadulooni athi pedda safteware park]]
[[bengaluru]] taruvaata chennai rendava saftvare kendramu.
== ee-paripaalana ==
[[pongal]] ([[sankraanti]]) tamilanaata pradhaanamaina panduga. inka deepaavali, vishu (tamila ugaadi), [[dasara]], [[vinayaka chaviti]] kuudaa jarupukuntaaru. alaage mahammadeeya, kraistava pandugalu kuudaa peddayettuna jarupabadataayi. tamilanaadulo mukhyamaina kumbhabhishekam, taipuusam, aadivelli vanti utsavaalu ghanamgaa jarugutaayi.
== paryatana ==
=== mukhyamaina paryaataka sthalaalu ===
== avy, ivee ==
* desamlo tamilanaadupraantamlo matrame eesaanya rutupavanalavalla aktobaru - navambaru - disembaru maasaalalo varshaalu padataayi.
* bangala khaatamlooni alpapeedanaalavalla pade varshaalu tamilanadu neetivanarulalo mukhyamainadi. kaani vativalla vache tuphanulavalla nashtaalaku kuudaa tamilanadu tarachu guri avutuntundi.
* 2004 disembaru 26 na vachina 'sunami' uppenaku tamilanaata tiirapraantaalu daarunamgaa debbatinnayi.
* kaaveri nadi jalaala viniyogam tamilanadu, karnaataka rashtrala madhya chirakaalamgaa unna vivaadam. rendu rashtrala vyavasaayaanikii ee neeru chala avasaram.
* chennailooni 'merina beach' prapanchamlo rendava podavaina beach. kadaluurulooni 'silwar beach' merina beach taruvaata podavainadi.
* okappudu, telugu cinee parisrama puurtigaa madraasulo unnapudu, madrasu vellina telugu vaariki [[en.ti.ar]], [[e.en.ar]] la illu chudadam tur loo chala mukhyamaina bhagamga undedi.
==tamilanaata telugu bavuta==
*tamilamlo unna tiruppavai telugunaata vishnubhaktulu padinatle telugulo unna tyaagaraaya keertanalanu tamila, kannada, malayaala bhaashalalo sangeeta kalaakaarulandaruu paadagalaru. potti sriraamulu nira haradiksha chesi maraninchi, teluguku gurtimpu tecchina, tamilanaata unna teluguvaaru akkade unnaaru tappa, akkadi nunchi aandhra praantaaniki raledu.kristupurvam nunchi telugu vaaru tamila praantaalaku vellaaru. tamila naaduku teluguvaari valasa cree.sha. 6va sataabdam pallavula raajyapaalana kaalam nunchi undi. saatavaahanulu (cree.poo. 270) 13va sataabdamlo kaakateeyulu tamila naadunu paripaalinchaaru.tamilanaata chola vamsam, telugu raajyamelutunna chalukya vamsam viyyam andukunnaayi. daanitho valasalaku prothsaaham labhinchindi. aa taruvaata kaakateeyula kaalamlo tamilanaata telugu raajyaaniki manchi punaadulu erpaddai.15va sataabdam krishnadevaraayala elubadilo 'telugu vaariki swarnayugam' ayindi. nayaka rajulu, tanjavuru praantaalanu paalinchi, telugu saamskrutika vaibhavaaniki vanne techhe vidhamgaa, kavulanu kalalanu, kalaaruupaalanu pooshinchi aadarinchaaru.tanjaavuurunu paalinchina maraataa raja vamseeyulu 'sahaji'lu kuudaa taamu kavulai telugulo yakshagaanaalu rachinchaaru.tanjaavuurusarasvatii grandhaalayam teluguvaari saarasvata bhandagaranga perkonavacchu.rendava 'sahaji' kaalamlo 1810 praantaalalo britishevaari sahakaaramtho ee librarini darsinchi, andulo appatike shidhilamai potunna ane taalapatra grandhaalanu nikshiptam chesaru. daadaapu 10 vela samskruta taalapatra grandhaalu, 3 velaku paiga telugu saahitya, sangeeta grandhaalu indulo unnaayi. idhi manaku sambandhinchi oka 'praacheenanidhi', mana sampada . tanjavuru 20 ki.mee.lalo melatturu ane yakshagaana naataka kalakarulunde graamam .akkadaku 20 ki.mee.lalo tiruvayyuru unnaayi. bharatadesam garvinchatagga vaaggeyakaarudu tyagaraja swami nivasinchina ooru adhi. akkade kaveri odduna vaari samadhi unnaayi.melatturu bhagavata naatakaalu 15va satabdi nunchi praarambhamai, ippati varaku ajaraamamgaa nilichinaayi. krishnadevaraya bharya tirumalamba naatyakatte, melatturu nivasi. anduvalla veeru telugulone saahityam roopondinchukuni, karnaataka sangeeta baaneelo, bharatanatya sampradaayamlo chakkati naatakasaililo nadiche nrutya naatakaalu pradarsistuntaaru.achyutappa nayakudu veeriki aa graamam bharanamgaa icharu.1810 praantaalalo unna vedam venkatraayasaastri gaarini vaari naatakaala aadhuneekaranaku kaaranamgaa cheputaaru.ee naatakaala taalapatra grandhaalu ippatikee unnaayi. vaaridi puraatana telugu naatakasaili. veeru telugulo paadataaru.rayadam maatram tamilamlo raastaaru. ee naataka sampradaayaanni tamila prabhutvam aadarinchalekapovadaaniki oka kaaranam - avi telugulo undadame! tamilamlo maarchadaaniki veelupadadu. venkatrama saastrigaari natakale kanyaasulkaaniki prerana ani gurajaadavaaru perkonnaru. magavaaru aadavesham vesina, melatturu naatakaalu chusi, madhuravani ane paatranu kanyaasulkaaniki ''nayakudini'' chesaru gurajaadavaaru. mana saamskrutika saakha ee mela ttoorunu manadigaa chesukovalasina avasaram undi.tyagaraja samadhi sthalam tiruvayyuru telugu graamam. 16va sataabdapu tanjavuru sangeeta soda rulu venkata makhi, kshetrayya ityaadulu tyagaraju kaalaaniki puurvam achchamaina telugu sangeeta sampradaayaaniki punaadulu vaesaaru. tyaagaraajaswaami telugulo rasi, telugubhaashaku unnatini chekuurchaaru.aayanaku saraina smruti nirmaanaanni chepatti, telugu jaati aayana runam teerchukovaali. <ref>http://www.prajasakti.com/index.php?srv=10301&id=1020348&title=%E0%B0%A4%E0%B0%AE%E0%B0%BF%E0%B0%B3%E0%B0%A8%E0%B0%BE%E0%B0%9F%20%E0%B0%A4%E0%B1%86%E0%B0%B2%E0%B1%81%E0%B0%97%E0%B1%81%20%E0%B0%AC%E0%B0%BE%E0%B0%B5%E0%B1%81%E0%B0%9F%E0%B0%BE ---'kalamitra' aari. ravisarma, 'naataka kala' sampaadakulu prajaasakti 18.12.2013</ref>