చవులూరిస్తున్న చేపలు..!
పట్టణాల్లో కంటే గ్రామాల్లో రెట్టింపు వినియోగం
మాంసాహారుల్లో 90% మీనప్రియులే
తలసరి వినియోగంపై మత్స్యశాఖ బేస్‌లైన్‌ సర్వే
ఈనాడు డిజిటల్‌, హైదరాబాద్‌: కోడికూర, యాటకూరలతో పోలిస్తే చేపల పేరు చెప్పగానే నోరూరేవారే అధికం. రాష్ట్రంలోని మాంసాహార ప్రియుల్లో 90% ఈ కోవకే చెందుతారని మత్స్యశాఖ చెబుతోంది. ఇటీవల చేప మాంసం తలసరి వినియోగంపై ఎంపిక చేసిన 9 జిల్లాల్లో మత్స్యశాఖ బేస్‌లైన్‌ సర్వే చేసింది. దాని ప్రకారం రాష్ట్రంలో చేపల తలసరి వినియోగం సగటున 7.88 కిలోలు ఉండగా, గ్రామీణ ప్రాంతాల్లో 9.66, పట్టణ ప్రాంతాల్లో 4.88 కిలోల చొప్పున ఉండటం గమనార్హం.
ఏడేళ్ల కార్యాచరణకు సిద్ధం
ఒక్కో జిల్లాలో 500 మంది వినియోగదారులను అధ్యయనంలో భాగస్వాములను చేశారు. సమగ్ర కుటుంబ సర్వే ద్వారా నమోదైన మొత్తం జనాభా, వారిలో మాంసాహారం తినేవారు, అందులో చేప మాంసం తినేవారు ఇలా మూడు కేటగిరీలుగా విభజించి.. గ్రామీణ, పట్టణ ప్రాంతాల్లో సర్వే చేశారు. చేపలు తినేవారిలో 60% గ్రామాల్లో, 40% పట్టణాల్లో ఉంటున్నట్లు గుర్తించారు. ఏటా రాష్ట్రంలో 1.83 లక్షల టన్నుల నుంచి 1.98 లక్షల టన్నుల చేపలు తింటున్నారని, మార్కెట్‌ ఆధారంగా అయితే ఏటా సుమారు 1.95 లక్షల టన్నుల చేపమాంసం విక్రయాలు జరుగుతున్నాయని తేలింది. వీటి ఆధారంగానే రానున్న ఏడేళ్లకు కార్యాచరణ రూపొందించనున్నట్లు సర్వే రిపోర్టులో పేర్కొన్నారు.
అందుబాటు ఎక్కువే
చేప మాంసం తినేవారిలో ఒక్కరికి ఏటా 7.69 కిలోలు, రోజుకు 21 గ్రాములు అవసరం ఉండగా.. సర్వే చేసిన తొమ్మిది జిల్లాల్లో ఒక్కొక్కరు ఏటా 7.88 కిలోలు, రోజుకు 22 గ్రాములు తింటున్నారు. వినియోగం కంటే కాస్త ఎక్కువగానే చేపమాంసం లభ్యత ఉంది. అయితే ఐసీఎంఆర్‌ (ఇండియన్‌ ఇన్‌స్టిట్యూట్‌ ఆఫ్‌ మెడికల్‌ రిసెర్చ్‌) ప్రతిపాదనల ప్రకారం రాష్ట్రంలో చేప మాంస తలసరి వినియోగం ఏటా 4 కిలోలు తక్కువగా ఉంది. కరీంనగర్‌లో అత్యధికంగా ఏటా 31.6 కిలోలు, రోజుకు 87 గ్రాముల తలసరి వినియోగం ఉంది. ఏటా 18.6 కిలోలు, రోజుకు 51 గ్రాములతో మహబూబాబాద్‌, ఏటా 15 కిలోలు, రోజుకు 41 గ్రాములతో యాదాద్రి, ఏటా 11.24 కిలోలు, రోజుకు 31 గ్రాముల వినియోగంతో మెదక్‌ జిల్లా ముందు వరుసలో ఉన్నాయి. ఏటా 1.4 కిలోలు, రోజుకు 4 గ్రాములతో రంగారెడ్డి జిల్లా అన్నింటికంటే వెనుకబడింది. మిగిలిన జిల్లాల్లో ఏటా సగటున 4 నుంచి 9.4 కిలోలు, రోజుకు 11 నుంచి 26 గ్రాముల చేప మాంసం వినియోగంలో ఉంది.
మాంసాహారుల్లోనూ మనమే టాప్‌..
దేశంలో ఇతర రాష్ట్రాలతో పోలిస్తే తెలంగాణ ప్రజలు మాంసాహార ప్రియులు. జాతీయ స్థాయిలో 71% మాంసాహారం తినేవాళ్లుంటే తెలంగాణలో 98.7% మాంసం/ చేపలు తినేవారున్నారు. పశ్చిమబెంగాల్‌లో 98.55%, ఆంధ్రపదేశ్‌లో 98.25%, ఒడిషాలో 97.35%, కేరళలో 97% మాంసం తినేవారు ఉండగా.. రాష్ట్రంలో కేవలం చేపలు మాత్రమే తినేవారు 90% కావడం గమనార్హం.
* మార్కెట్‌లోని వస్తున్న చేపల్లో 60% కాట్ల, రాహు, 8% కొరమీను, 32% సాధారణ, ఇతర రకాలు ఉంటున్నాయి.
* గత ఐదేళ్లలో చేపల వినియోగం 25 నుంచి 50% పెరిగింది. గ్రామీణ ప్రాంతాల్లో నాలుగురెట్లు, పట్టణాల్లో 2% పెరుగుదల నమోదైంది.
* గ్రామీణ ప్రాంతాల్లో చేపలు తినేవారిలో 60% వ్యవసాయాధారిత పనులు చేసుకునేవారు కాగా.. పట్టణాల్లో 75% ఉద్యోగ, వ్యాపారాల్లో ఉన్నవారే.
* అయిదేళ్లలో మత్స్య సహకార సంఘాల సభ్యుల సంఖ్య 60%, మహిళా మత్స్య మిత్ర బృందాల సభ్యుల సంఖ్య 30% పెరిగింది.
chavuluristunna chepalu..!
pattanaallo kante graamaallo rettimpu viniyogam
mamsaharullo 90u meenapriyule
talasari viniyogampai matsyasaakha baselaine sarve
eenaadu dijitalli, hyderabade: kodikura, yaatakuuralatoe poliste chepala paeru cheppagaane norurevare adhikam. rashtramloni mamsahara priyullo 90u ee kovake chendutaarani matsyasaakha chebutondi. iteevala chepa maamsam talasari viniyogampai empika chesina 9 jillaallo matsyasaakha baselaine sarve chesindi. daani prakaaram rashtramlo chepala talasari viniyogam sagatuna 7.88 kilolu undagaa, graameena praantaallo 9.66, pattana praantaallo 4.88 kilola choppuna undatam gamanarham.
edella kaaryaacharanaku siddham
okko jillaalo 500 mandi viniyogadaarulanu adhyayanamlo bhaagaswaamulanu chesaru. samagra kutumba sarve dwara namodaina mottam janabha, vaarilo mamsaharam tinevaaru, andulo chepa maamsam tinevaaru ilaa moodu ketagireelugaa vibhajinchi.. graameena, pattana praantaallo sarve chesaru. chepalu tinevaarilo 60u graamaallo, 40u pattanaallo untunnatlu gurtinchaaru. eta rashtramlo 1.83 lakshala tannula nunchi 1.98 lakshala tannula chepalu tintunnaarani, marchete aadhaaramgaa ayithe eta sumaru 1.95 lakshala tannula chepamamsam vikrayaalu jarugutunnaayani telindi. veeti aadhaaramgaane raanunna edellaku kaaryaacharana roopondinchanunnatlu sarve reportulo perkonnaru.
andubaatu ekkuve
chepa maamsam tinevaarilo okkariki eta 7.69 kilolu, rojuku 21 graamulu avasaram undagaa.. sarve chesina tommidi jillaallo okkokkaru eta 7.88 kilolu, rojuku 22 graamulu tintunnaru. viniyogam kante kaasta ekkuvagaane chepamamsam labhyata undi. ayithe icmre (indian institutesi aff medicalle reserche) pratipaadanala prakaaram rashtramlo chepa maamsa talasari viniyogam eta 4 kilolu takkuvagaa undi. kareemnagarelo atyadhikamgaa eta 31.6 kilolu, rojuku 87 graamula talasari viniyogam undi. eta 18.6 kilolu, rojuku 51 graamulatho mahabubabad, eta 15 kilolu, rojuku 41 graamulatho yaadaadri, eta 11.24 kilolu, rojuku 31 graamula viniyogamtho medaky jilla mundu varusalo unnaayi. eta 1.4 kilolu, rojuku 4 graamulatho rangareddy jilla annintikante venukabadindi. migilina jillaallo eta sagatuna 4 nunchi 9.4 kilolu, rojuku 11 nunchi 26 graamula chepa maamsam viniyogamlo undi.
maamsaahaarulloonuu maname tapm..
desamlo itara raashtraalatho poliste telamgaana prajalu mamsahara priyulu. jaateeya sthaayilo 71u mamsaharam tinevallunte telamgaanalo 98.7u maamsam/ chepalu tinevaarunnaaru. paschimabengaalle 98.55u, aandhrapadeshamlo 98.25u, odishaalo 97.35u, keralalo 97u maamsam tinevaaru undagaa.. rashtramlo kevalam chepalu matrame tinevaaru 90u kaavadam gamanarham.
* marketyloni vastunna chepallo 60u kaatla, rahu, 8u korameenu, 32u saadhaarana, itara rakalu untunnaayi.
* gatha aidellalo chepala viniyogam 25 nunchi 50u perigindi. graameena praantaallo naaluguretlu, pattanaallo 2u perugudala namodaindi.
* graameena praantaallo chepalu tinevaarilo 60u vyavasaayaadhaarita panulu chesukunevaru kaga.. pattanaallo 75u udyoga, vyaapaaraallo unnavare.
* ayidellalo matsya sahakara sanghaala sabhyula sankhya 60u, mahila matsya mitra brundaala sabhyula sankhya 30u perigindi.