వెనిజులాపై యుద్ధానికి సిద్ధమవుతున్న అమెరికా
వెనిజులాలో అమెరికా సృష్టించిన సంక్షోభం తీవ్ర రూపం దాల్చింది. ప్రజల చేత ఎన్నుకోబడిన నికొలస్‌ మదురో ప్రభుత్వాన్ని కూలదోసి తన తొత్తు ప్రభుత్వాన్ని నెలకొల్ప డానికి అమెరికా చేస్తున్న ప్రయత్నాలు ఆ దేశంలో అంతర్యుద్ధానికి దారితీసే అవకాశాలు కల్పిస్తున్నాయి. మదురో ప్రభుత్వాన్ని లెక్క చేయకుండా తనకు తాను తాత్కాలిక అధ్యక్షునిగా ప్రకటించుకున్న జువాన్‌ గైడోను వెనిజులా అధికార పీఠంపై ప్రతిష్టించడానికి అమెరికా అన్ని రకాల కుతంత్రాలకు పాల్పడుతోంది. చివరికి యుద్ధానికి కూడా సిద్ధమవుతోంది. సామ్రాజ్యవాద నయా-ఉదారవాద విధానాలను తిరస్కరించడమే అమెరికా దృష్టిలో మదురో చేసిన, చేస్తున్న తప్పు. అమెరికా అడుగులకు మడుగులొత్తడానికి సిద్ధపడడమే గైడోలో అమెరికా చూసిన అర్హత.
గైడో..వెనిజులాలో అమెరికా నిధులతో నడుస్తున్న ''వొలుంటాడ్‌ పాపులర్‌' పార్టీ నాయకుడు. అమెరికాకు చెందిన అంతర్జాతీయ అభివృద్ధి సంస్థ (యుఎస్‌ఎయిడ్‌), జాతీయ ప్రజాస్వామ్య సహాయనిధి (ఎన్‌ఇడి)ల సహ కారంతో ఈ పార్టీ వెనిజులాలో పని చేస్తోంది. ఈ పార్టీ నాయకుడైన గైడోను గొప్ప ప్రజా స్వామ్య వాదిగా సామ్రాజ్యవాద మీడియా ప్రచా రం చేస్తోంది. అదే సమయంలో ప్రజాస్వామ్య ఎన్నికల్లో విజయం సాధించి, పేదల పక్షాన నిలిచిన మదురోను నియంతగా వక్రీకరించి చూపిస్తోంది.
గత ఏడాది డిసెంబర్‌లో గైడో అమెరికా లో పర్యటించి మదురో ప్రభుత్వాన్ని కూల్చే కుట్రల గురించి అధ్యక్షుడు ట్రంప్‌ ప్రభుత్వంతో చర్చించాడు. ఆయన తిరిగి స్వదేశం రాగానే మదురోపై తిరుగుబాటు ప్రారంభించాడు. గత ఏడాది జరిగిన వెనుజులా అధ్యక్ష ఎన్నికల్లో మదురో మెజారిటీ ఓట్లతో మరోసారి గెలుపొందాడు. అంతకు ముందు జరిగిన పార్ల మెంటు ఎన్నికల్లో ప్రతిపక్షం విజయం సాధిం చడంతో అధ్యక్ష ఎన్నికల్లో కూడా ప్రతిపక్షం విజయం సాధిస్తుందని పశ్చిమ దేశాల మీడియా జోస్యం చెప్పింది. కానీ వారి అంచనాలకు భిన్నంగా వెనిజులాలో నయా-ఉదారవాద వ్యతిరేక సంస్కరణలకు బీజాలు వేసిన హ్యూగో ఛావెజ్‌ వారుసుడైన మదురో రెండోసారి ఎన్నిక కావడం సామ్రాజ్యవాదులకు మింగుడు పడ లేదు. జనవరి 10వ తేదీన రెండోసారి మదురో పదవీ ప్రమాణం స్వీకారాన్ని ప్రతిపక్షాలు బహి ష్కరించాయి. జాతీయ అసెంబ్లీలో మెజారిటీ పక్షం నాయకుడైన గైడో జనవరి 23న తనకు తానుగా దేశ తాత్కాలిక అధ్యక్షుడుగా ప్రకటించు కున్నాడు. ఆయన పదవీ ప్రమాణం స్వీకరించిన మరుక్షణం అమెరికా అధ్యక్షుడు డొనాల్డ్‌ ట్రంప్‌ గైడోను దేశాధ్యక్షుడుగా గుర్తిస్తున్నట్లు ప్రకటిం చాడు. ఇకపై తమ దేశం గైడో తోనే అన్ని వ్యవహారాలూ నడుపుతుందని ప్రకటించాడు. వెనిజులాపై ఆర్థిక ఆంక్షలు ప్రకటించాడు. అమెరికా బ్యాంకుల్లో ఉన్న వెనిజులా నిధులను స్థంభింప జేశాడు. ప్రజలచేత ఎన్నుకోబడిన మదురో గద్దె దిగకపోతే ప్రభుత్వ మార్పు కోసం సైనిక చర్యకైనా సిద్ధంగా ఉన్నామని అమెరికా ప్రభుత్వం బహిరంగంగా ప్రకటించింది.
మదురో ప్రభుత్వాన్ని గుర్తించ వద్దనీ, గైడోకు మద్దతు తెలపాలనీ అమెరికా ఇతర దేశాల మీద ఒత్తిడి పెంచింది. దాంతో మొద ట్లో తటపటాయించిన యూరోపియన్‌ సామ్రాజ్య వాద మిత్రులు క్రమంగా అమెరికా బాటలోకి వచ్చారు. ప్రస్తుత అంతర్జాతీయ రాజకీయ పరిస్థితుల్లో అమెరికాకూ, ఇతర సామ్రాజ్యవాద దేశాలకూ ఉన్న వైరుధ్యాలను పక్కన బెట్టి వెనిజులాకు వ్యతిరేకంగా కూటమి కట్టాయి. దాంతోబాటు ఇటీవలి కాలంలో లాటిన్‌ అమెరికాలో ఏర్పడిన మితవాద ప్రభుత్వాలన్నీ అమెరికాకు వంతపాడటం మొదలుపెట్టాయి. దాంతో యూరోపియన్‌ యూనియన్‌ దేశాలతో బాటు కొలంబియా, అర్జెంటీనా, బ్రెజిల్‌, చిలీ, ఈక్వెడార్‌వంటి లాటిన్‌ అమెరికా దేశాలు గైడో పక్షాన నిలిచాయి. చైనా, రష్యాలు మాత్రం మదురోకు గట్టి మద్దతుదారులగా ఉన్నాయి. వీటితోబాటు టర్కీ, ఇరాన్‌, సిరియాలు లాటిన్‌ అమెరికాలోని క్యూబా, బొలీవియా, నికరాగు వాలు మదురోను బలపరుస్తున్నాయి.
ఏమైనా అమెరికా వైఖరితో వెనిజులా అంతర్యుద్ధ పరిస్థితుల్లోకి వెళ్లింది. గైడో తనకు తాను తాత్కాలిక అధ్యక్షునిగా ప్రమాణం చేసిన వెంటనే దేశంలో సైనిక కుట్రనుఅమెరికా ప్రోత్స హించింది. అయితే వెనిజులా సైన్యం- బొలి వేరియన్‌ వాలంటీర్స్‌ మాత్రం పూర్తిగా మదురో వెంటే ఉన్నారు. దాంతో అమెరికా ప్రేరేపిత సైనిక కుట్ర విఫలమైంది. వెనువెంటనే దేశ వ్యాపితంగా ప్రతిపక్షాలు అల్లర్లను ప్రోత్సహిం చాయి. ప్రతిపక్ష అనుకూల శక్తులు పలు పట్టణాలు, నగరాల్లో విధ్వంశానికి పాల్పడ్డారు. బొలివేరియన్‌ సైన్యం ఎంతో సంయమనంతో ఈ అల్లర్లను అదుపులోకి తెచ్చింది.
ఈ ప్రయత్నమూ విఫలం కావడంతో అమెరికా కొత్త ఎత్తుగడకు పాల్పడింది. అమెరికా ఆంక్షల వల్ల ఆహారం, మరదుల కొరతతో బాధపడుతున్న వెనిజులా ప్రజలకు 'సహాయం' అందిస్తామని ప్రకటించింది. అయితే ఈ 'సహా య సామగ్రిని' మదురో ప్రభుత్వం ప్రజలకు పంచడానికి వీలు లేదనీ.. గైడో నాయకత్వంలో, అమెరికా అనుకూల స్వచ్ఛంద సంస్థల ఆధ్వర్యం లో పంపకం జరగాలని అమెరికా పట్టుబట్టింది. ఇదంతా తమ దేశంలో సామ్రాజ్యవాద అమెరి కా ప్రత్యక్ష జోక్యానికి చేస్తున్న ప్రయత్నంగా భావించిన మదురో ప్రభుత్వం దాన్ని తిరస్కరిం చింది. వెనిజులా ప్రభుత్వం తిరస్కరించినా 'మానవతా దృష్టితో' వెనిజులా ప్రజలకు 'సహా య సామగ్రి' చేరవేస్తామని ప్రకటించిన అమెరికా తన తొత్తు ప్రభుత్వం ఉన్న కొలంబియా, బ్రెజిల్‌ సరిహద్దులకు దాన్ని తరలించింది. కొలంబియా, బ్రెజిల్‌లో పూర్తిగా అమెరికా అడుగులకు మడుగులొత్తే పచ్చిమితవాద ప్రభుత్వాలున్నాయి. వెనిజులా మీద దాడులు చేయడానికి కొలంబి యాను అమెరికా చాలా కాలం నుండి ఉపయో గించుకుంటున్నది. బ్రెజిల్‌ ఇటీవల వచ్చి చేరింది.
ఫిబ్రవరి 21న తాను వెనిజులాను విముక్తి చేస్తానని గైడో ప్రకటించాడు. ఆ రోజు ఇటు కొలంబియా నుండి, అటు బ్రెజిల్‌ నుండి 'మానవతా సహాయ సామగ్రిని' వెనిజులా లోకి తీసుకువస్తామని, కొలంబియా సరిహద్దులకు వెళ్లే వాలంటీర్లకు తానే ప్రత్యక్షంగా నాయకత్వ వహిస్తానని ప్రకటించాడు. ఆ రోజున వెనిజులా సైన్యం కూడా పెద్ద ఎత్తున ప్రతిపక్షంలోకి ఫిరాయిస్తుందని ఆయన మద్దతు దారులు, అమెరికా అనుకూల మీడియా ఊదరగొట్టింది. అయితే ఆయన ప్రయత్నం పూర్తిగా విఫలమ యింది. ఆయన వెంట వచ్చిన వాలంటీర్లు పెద్దగా లేకపోగా కొలంబియా, వెనిజులా సరిహద్దులోని సాంటరడర్‌, సైమన్‌ బొలివార్‌ వంతెనల మీదుగా మూడు ట్రక్కులలో అమెరికా సామగ్రిని వెనుజులాలోకి తీసుకురావడానికి గైడో, అతని మనుషులు చేసిన ప్రయత్నాలను వెనిజులా వాలంటీర్లు పూర్తిగా అడ్డుకున్నారు. సరిహద్దుకు రెండు వైపులా రాళ్లు రువ్విన ఘటన ల్లో కొద్దిమందికి గాయాలు కావడం మినహా పెద్ద పరిణామాలేవీ జరగలేదు. దాంతో గైడో బ్రెజిల్‌ సరిహద్దు నుండి రెండు ట్రక్కుల సామగ్రి వెనుజులాలోకి వచ్చిందనీ, ఈ విషయంలో తాము విజయం సాధించామనీ ప్రకటించాడు. అయితే ఆయనది తొందరపాటు ప్రకటన అనీ, అక్కడ కూడా ట్రక్కులు కొద్ది మీటర్లు వచ్చిన తరువాత వాటిని బొలివేరియన్‌ గార్డులు వెనక్కు పంపించేశారని పత్రికలు రాశాయి.
ఫిబ్రవరి 21న అమెరికా-గైడోల కుట్ర మరోమారు విఫలమైంది. అమెరికా సామగ్రి వెనిజులాలోకి చొప్పించడంలో విఫలమవడమే కాదు, ఆ రోజు వెనిజులా సైన్యం నుండి ప్రతిపక్షంలోకి ఎక్కడా ఫిరాయింపులు కూడా జరగలేదు. దాంతో గైడో ఇది అంతం కాదు, ఆరంభం మాత్రమే అంటూ మేకపోతు గాంభీర్యం ప్రక టించి వెనుదిరిగాడు. ''మా పోరాటం కొనసాగు తుంది. మాతృదేశ విముక్తి కోసం మేం 'అన్ని విధాలా' ప్రయత్నాలు కొనసాగిస్తాం'' అని ప్రకటించిన గైడో అక్కడి నుండి కొలంబియా రాజధాని బగోటాలో జరుగుతున్న లిమా గ్రూపు సమావేశంలో అమెరికా ఉపాధ్యక్షుడు మైక్‌ పెన్స్‌ను కలవడానికి వెళ్లాడు. వెనిజులా 'సంక్షో భానికి'' పరిష్కారం కనుగొనే పేరుతో 12 లాటిన్‌ అమెరికా దేశాలతో అమెరికా ఏర్పరిచిన కూటమే లిమా గ్రూప్‌.
స్వేచ్ఛ, ప్రజాస్వామ్యం కోసం వెనిజులాలో జోక్య చేసుకుంటున్నట్లు అమెరికా ప్రచారం చేస్తోంది. దానికోసం అవసరమైతే సాయుధ జోక్యం చేసుకుంటా, లేదంటే యుద్ధం చేస్తాం అని అమెరికా అధికారులు ప్రకటిస్తున్నారు. దేశంలో అంతర్యుద్ధం రెచ్చగొట్టడం, దాని సాకు తో జోక్యం చేసుకోవడం అమెరికా వ్యూహంగా కనిపిస్తోంది. అందుకే 'సహాయ సామగ్రి' పేరుతో కొలంబియా, బ్రెజిల్‌ సరిహద్దుల నుండి ఆయుధాలు, మందుగుండును వెనిజులా ప్రతిపక్షాలకు పంపిస్తోంది. మరోవైపు అమెరికా నౌకల ద్వారా కూడా దేశంలోకి ఆయుధాలు స్మగ్లింగ్‌ చేస్తోంది. దీనికోసం ఫిబ్రవరి మధ్యలో కొలంబియా సాయుధ దళాల నాయకుడు మేజర్‌ జనరల్‌ లూయిస్‌ నవర్రో జిమెనెజ్‌ అమెరికాకు వెళ్లి ఫ్లారిడాలో అమెరికా దక్షిణ సైనిక దళాల అధికారని కలిశారని వెనిజులా అదికారులు చెప్పారు. బగోటా సమావేశంలో గైడో అమెరికా నుండి ''సైనిక జోక్యానికి హామీ కోరాడని'' వార్తలు వచ్చాయి.
బగోటాలో జరిగిన లిమా గ్రూపు సమా వేశంలో అమెరికా ఉపాధ్యక్షుడు మైక్‌ పెన్స్‌ వెనిజులాకు తీవ్ర హెచ్చరికలు జారీ చేశారు. ఆయన ప్రసంగం అంతా కూడా ఆఫ్ఘనిస్థాన్‌, ఇరాక్‌లపై దాడికి ముందు నాటి అమెరికా అధ్యక్షుడు జార్జి బుష్‌ చేసిన ప్రసంగం మాదిరిగా ఉంది. వెనిజులా విషయంలో ''వెనక్కు తిరిగే ప్రసక్తి లేదు'', ''అన్ని మార్గాలూ తెరిచి ఉంచాం'', ''లాటిన్‌ అమెరికాకు కొత్త రోజు వస్తోంది. వెనిజులాలోనూ, మొత్తం పశ్చిమార్ధగోళంలోనూ సోషలిజం చనిపోతోంది. స్వేచ్ఛ, సౌభాగ్యం, ప్రజాస్వామ్యం మన కళ్ల ముందే పుడుతున్నాయి'' అని మాట్లాడిన పెన్స్‌ వెనిజులా సైన్యాన్ని ఉద్దేశించి ''మీకు రక్షిత ప్రదేశం లేదు, సురక్షిత మార్గం లేదు, బయట పడే మార్గం లేదు, మీరు అన్నీ కోల్పోతారు'' అని హెచ్చరించారు. అంతే కాదు అమెరికాలోని వెనిజులా నిధులను స్థంభిం పజేసిన అమెరికా లాటిన్‌ అమెరికా దేశాల్లోని వెనిజులా ఆస్తులన్నిటినీ గైడోకు బదిలీ చేయాలని పెన్స్‌ కోరారు. లిబియాలో కల్నల్‌ గడాఫీని చంపి, ఆ దేశాన్ని స్వాధీనంలోకి తెచ్చుకున్నట్లే వెనుజులాలో కూడా చేయాలని అమెరికా పత్రిక వాషింగ్టన్‌ పోస్ట్‌ సలహా ఇచ్చింది.
అమెరికా ఇతర సామ్రాజ్యవాద దేశాలు వెనిజులాలో ప్రభుత్వాన్ని మార్చడానికి ఎంతటి క్రౌర్యానికైనా పాల్పడబోతున్నారని ఇవన్నీ తెలియజేస్తున్నాయి. దీనికి రెండు కారణాలు న్నాయి. మొదటిది, ఆర్థిక కారణం. రెండోది రాజకీయ కారణం.
మొదటిది, ప్రపంచంలో కనుగొనబడిన చమురు నిల్వల్లో అత్యధిక భాగం వెనిజులాలో ఉన్నాయి. సౌదీ అరేబియా కన్నా అధిక నిల్వలు వెనిజులాలో ఉన్నాయి. ఈ నిల్వలపై ఆధిపత్యం సంపాదించడమంటే లాభాలు దండుకోవడమే. అమెరికా, ఇతర సామ్రాజ్యవాద బహుళజాతి సంస్థలు ఈ చమురు సంపదను స్వాధీనం చేసుకోవాలంటే ఎంతటి మారణహోమానికైనా పాల్పడ్డానికి సిద్ధమవుతాయని మధ్య ఆసియాలో దశాబ్దాలుగా అవి సృష్టించిన విధ్వంసం తెలియ జేస్తూనే ఉంది. వెనిజులాలో జాతీయం చేయ బడిన చమురు కంపెనీ పెట్రోలియోస్‌ డి వెనె జులా (పిడివిఎస్‌ఎ)కు అన్ని రకాల చెల్లింపులను అమెరికా నిలిపేసింది. వెనిజులా తన చమురులో 41 శాతం అమెరికాకు ఎగుమతి చేస్తుంది. తన ఆదాయం కోసం అది అమెరికా ఎగుమతులపై ఎక్కువ ఆధారపడుతోంది. దానికి కారణం ఉంది. వెనిజులాలో అదనంగా ముడి చమురు ఉత్పత్తి అవుతుంది. దీని నుండి మామూలు చమురు ఉత్పత్తి చేయాలంటే అది అమెరికా నుండి లైట్‌ ఆయిల్‌ దిగుమతి చేసుకుని బ్లెండ్‌ చేయాలి. ప్రపంచ చమురు ధరలు పడిపోవడంతో వెనిజులా ఇప్పటికే ఆర్థికంగా చాలా కష్టాలను ఎదుర్కొంటోంది. ఇటువంటి పరిస్థితుల్లో అమెరికా విధించిన ఆంక్షల వల్ల వెనిజులా చమురు ఉత్పత్తి రోజుకు 30 లక్షల బ్యారళ్ల నుండి 15 లక్షల బ్యారళ్లకు పడిపో యింది. అది ఇంకా దిగజారి 8 లక్షల బ్యారళ్ల కు పడిపోతుందని చెబుతున్నారు.
వెనిజులా ఆర్థిక వ్యవస్థకు జీవనాధారమైన చమురు ఉత్పత్తిని దెబ్బతీయడం ద్వారా అక్కడ ప్రజల్లో మదురో ప్రభుత్వంపై వ్యతిరేకత పెంచి తన తొత్తు ప్రభుత్వాన్ని నెలకొల్పాలన్నది అమెరికా లక్ష్యం. అప్పుడు జాతీయ చేయబడిన వెనిజులా చమురును ప్రయివేటీకరించి అమెరికా సంస్థలు ఆరగించవచ్చు.''వెనిజులా చమురు కంపెనీల్లో మనం పెట్టుబడులు పెట్టి, అక్కడ చమురు ఉత్పత్తి సామర్ధ్యాన్ని గనుక పెంచి నట్లయితే అమెరికాకు ఆర్థికంగా భలే లాభం ఉంటుంది''అని అమెరికా జాతీయ భద్రతా సలహాదారు జాన్‌ బోల్టన్‌ కొద్ది రోజుల క్రితం ఫాక్స్‌ న్యూస్‌కు ఇచ్చిన ఇంటర్వ్యూలో పేర్కొనడం ఇక్కడ గమనార్హం.
ఇక రెండవది, రానున్న కాలంలో ప్రపంచ చమురు మార్కెట్‌ బిగుసుకునే అవకాశం ఉన్నందున ప్రపంచ రాజకీయాల్లో పైచేయిని నిలుపుకోవాలంటే అమెరికాకు మధ్య ఆసియా చమురుతోబాటు వెనిజులా చమురు మార్కెట్‌ కూడా కీలకం కానుంది. ఇటీవలి కాలంలో వెనిజులా చైనా ప్రభుత్వ రంగ చమురు సంస్థతో మరింత ఎక్కువగా వ్యాపారాన్ని పెంచుకుం టోంది. ఇది అమెరికాకు కంటగింపుగా ఉంది. వెనిజులాకు చైనా 2000 కోట్ల డాలర్ల ఆర్థిక సాయం చేసింది. దీనికి మారుగా వెనిజులా చైనాకు చమురు సరఫరా చేస్తోంది. వెనిజులా చమురు సంస్థలు నష్టాల్లో మునిగిపోయినప్పుడు చైనా పెట్రోలియం కంపెనీలు వాటిలో పెట్టు బడులు పెట్టి చమురును చైనాకు ఎగుమతి చేయడం ద్వారా నష్టాలనుండి బయటపడేశాయి.
చైనా ఆర్థిక వ్యవస్థ నడవాలంటే రోజుకు 15 మిలియన్‌ బ్యారళ్ల చమురు కావాలి. కానీ ఆ దేశంలో ఉత్పత్తి అవుతున్నది రోజుకు 3.5 మిలియన్‌ బ్యారళ్లు మాత్రమే. మిగిలినదంతా ఇతర దేశాల నుండి దిగుమతి చేసుకోవాల్సిం దే. అమెరికాలో లాగా చైనాకు షేల్‌ చమురు నిల్వలు పెద్దగా లేవు. అందువల్ల ప్రపంచం లోని ప్రధాన చమురు క్షేత్రాలను ప్రత్యక్షంగా గానీ, పరోక్షంగా గానీ తన ఆధీనంతో ఉంచుకుంటే రాజకీయంగా చైనాను అణగదొక్కడం సులువు అని అమెరికా వ్యూహకర్తలు భావిస్తు న్నారు. ప్రపంచంలోనే అతి పెద్ద చమురు క్షేత్రా లున్న వెనిజులా చైనాతో వ్యాపారం చేయడాన్ని నిలువరించాలంటే అక్కడ ప్రభుత్వాన్ని మార్చడ మొక్కటే మార్గమని అమెరికా భావిస్తోంది. గతంలో రష్యా, చైనాలతో చమురు వ్యాపారాన్ని చేసిన లిబియాపై అమెరికా దాడి చేసి స్వాధీనం చేసుకున్న విషయం మనకు తెలిసిందే.
వెనిజులాలో హ్యూగో ఛావెజ్‌ అధికారం లోకి రాక ముందు వరకు అమెరికా, ఇతర పశ్ఛిమ దేశాల చమురు సంస్థలు వెనిజులా చమురుపై ఆధిపత్యం వహించేవి. కానీ 1998లో అక్కడ అధికారంలోకి వచ్చిన హ్యూగో ఛావెజ్‌ పేదప్రజలకు దేశ సంపద పునఃపంపిణీ జరగాలంటే చమురు నిల్వల మీద జాతీయ ఆధిపత్యం ఉండాల్సిందే అని తలచిన చమురు రంగాన్ని జాతీయం చేశారు. చమురు ఆదా యాన్ని సార్వత్రిక విద్య, వైద్యం, గృహ నిర్మాణం వంటి ప్రజోపయోగ సామాజిక సంక్షేమ పథకాల మీద భారీగా వెచ్చించారు. తద్వారా దేశంలో పేదరికాన్ని తగ్గించారు. ఆయన సామ్రాజ్యవాద నయా-ఉదారవాద విధానాలకు భిన్నంగా జాతీయ కరణం, ప్రజా సంక్షేమ విధా నాలను ప్రవేశపెట్టాడు. దాన్ని బొలివేరియన్‌ సోషలిస్టు విధానాలని అన్నాడు.
సోషలిజం సాధనే బోలివారియన్‌ విప్లవ అంతిమ లక్ష్యం అని 2006లో ప్రకటించారు ఛావెజ్‌. వెనిజులాలో పెట్టుబడిదారీ విధానం పాతుకుపోయి ఉంది. ఛావెజ్‌ ప్రభుత్వం అనేక కీలక పరిశ్రమలనూ, టెలి కమ్యూనికేషన్‌ రంగా న్నీ జాతీయం చేసింది. విదేశీ కంపెనీలు చెర బట్టిన వేలాది ఎకరాల వ్యవసాయ యోగ్య భూమిని పరిహారం చెల్లించి మరీ స్వాధీనం చేసుకున్నారు. భూసంస్కరణలు అమలు చేశారు. స్థానిక సంస్థల స్వయం పాలన దిశగా కమ్యూనిటీ కౌన్సిళ్ళను ఏర్పాటు చేసి ప్రజాతంత్ర రాజకీయ కృషిలో ప్రజలను పెద్దఎత్తున భాగస్వాములను చేశారు. ఇరుగుపొరుగు దేశాలతో శాంతియుత రాజకీయ, వాణిజ్య సంబంధాలు నెలకొల్పుకో వడానికి చొరవ తీసుకొని ప్రాంతీయ సహకార మండళ్లు (అలబా వంటివి) ఏర్పాటు చేశారు. బొలీవియా, ఈక్వెడార్‌ తదితర లాటిన్‌ అమె రికా దేశాల్లో వామపక్షాల పురోగతికి కావల్సిన సంఘీభావం, మద్దతులను అందించారు. క్యూబా, వెనిజులా దేశాల మధ్య నెలకొన్న సౌభ్రా తృత్వ సంబంధాలు ఈ విధమైన అభ్యుదయ మార్పులకు కీలకంగా నిలిచాయి.
సహజంగానే ఈ పరిణామాలన్నీ అమెరికా పాలకవర్గాలకూ, వెనిజులా పెట్టుబడిదారీ శక్తు లకూ కంటగింపుగా మారాయి. ఛావెజ్‌ ప్రభు త్వాన్ని అస్థిరపరచడానికి అనేక కుట్రలు జరి గాయి. అయితే వెనిజులా విప్లవ క్రమం పునాది వర్గాల్లో బలంగా వేళ్ళూనుకోవడంతో ఈ ఆటలు సాగలేదు. పచ్చి మితవాద, సామ్రాజ్యవాద అనుకూల శక్తులు వెనిజులా ప్రజాస్వామిక స్ఫూర్తి గొంతు నులమడానికి 2002లో సైనిక తిరుగుబాటును ప్రేరేపించాయి. కానీ దాన్ని ప్రజలు విఫలం చేశారు.
ఈ నేపథ్యంలో 2012 అక్టోబర్‌లో జరిగి న ఎన్నికలు కీలక ప్రాధాన్యతను సంతరించు కున్నాయి. విప్లవ క్రమాన్ని ఫణంగా ఒడ్డాల్సిన పరిస్థితులు నెలకొన్నాయి. ప్రతిపక్షాలన్నీ కలిసి రౌండ్‌ టేబుల్‌ ఆఫ్‌ డెమొక్రటిక్‌ యూనిటి (యం.యు.డి.) పేరిట ఐక్య అభ్యర్థిని నిల బెట్టాయి. పచ్చి మితవాద రాజకీయ నేపథ్యం ఉన్న కాప్రిల్స్‌ను మధ్యేవాద రాజకీయవేత్తగా ఫోజు పెట్టించాయి. ఇతనే గనుక గెలిస్తే బోలివర్‌ విప్లవం ద్వారా ఇప్పటిదాకా సాధిం చిన ప్రగతిని చాపచుట్టెయ్యడం ఖాయం అనేది మాత్రం స్పష్టమయిపోయింది. మరోసారి వెనిజులా దేశ చమురు సంపదను బహుళజాతి కంపెనీలూ, పశ్చిమదేశాలూ తమ స్వార్థం కోసం కైవసం చేసుకునేవి. ఈ లక్ష్యం కోసమే ప్రతిపక్ష అభ్యర్థికి అమెరికా నిధుల మూటలను వరదలా పారించింది. ఎన్నికలలో ఎటొచ్చి ఎటుపోతుందనే ఉద్దేశ్యంతో మొదటినుండే ఎన్నికలు తొత్తడాన్ని సహించేది లేదని ప్రతిపక్షాలు. బెదిరింపులకు దిగాయి. ఛావెజ్‌ గురించీ, ఛావెజ్‌ విజయావ కాశాల గురించీ మితవాద మీడియా అల్లని అబద్ధం లేదు. అంత పెద్ద ఎత్తున దుష్ప్రచా రానికి పూనుకుంది. ఛావెజ్‌ ఒకవైపు క్యాన్సర్‌ మహమ్మారితో బతుకుపోరాటం చేసి ఎన్నికల బరిలోకి దిగారు.
ఎట్టకేలకు ఎన్నికలలో ఛావెజ్‌, వామపక్ష సోషలిస్టు శక్తులు విజయం సాధించాయి. బొలివారియన్‌ విప్లవాన్ని కడకంటా సాగించడా నికి ప్రజలు తీర్పునిచ్చారు. ఛావెజ్‌కు వ్యతిరేకంగా సాగించిన తప్పుడు ప్రచారంలోని డొల్లతనం బయటపడింది. దేశాధ్యక్షుడిగా వరుసగా నాల్గవదఫా హ్యూగో ఛావెజ్‌ ఎన్నికయ్యారు. చారిత్రాత్మకంగా జరిగిన ఈ ఎన్నికలలో 55.11 శాతం ఓట్లతో ఛావెజ్‌ గెలిచారు. ప్రతిపక్ష ఐక్య అభ్యర్థి ఎన్రిక్‌ కాప్రిల్స్‌ మీద 11 శాతం ఓట్ల ఆధిక్యత సాధించారు. 80 శాతం మంది ప్రజానీకం ఓట్లు వేశారు. వెనిజులా చరిత్రలోనే ఇది అత్యధిక శాతం ఓటింగ్‌. ఆరేళ్ళపాటు పదవీ కాలానికి ఎన్నికైన ఛావెజ్‌ 2019 వరకూ అధ్యక్షుడిగా కొనసాగే వారు. కానీ క్యాన్సర్‌ మహమ్మారి మరోమారు ఆయనపై దాడి చేసింది. ఏడాది తిరగకుండానే 2013 మార్చి 5న ఛావెజ్‌ మరణించారు. ఆయన వారసుడుగా పదవి స్వీకరించిన మదురో కాలంలో దేశం ఆర్థికంగా కష్టాల్లో పడింది. దీనికి విరుగుడుగా నయా-ఉదారవాద ఆర్థిక విధానాలు ప్రవేశపెట్టాలని ఆయనపై అంతర్జాతీయ సంస్థలు ఒత్తిడి తెచ్చాయి. అంటే ద్రవ్యోల్బణం పెరగకుండా ప్రజలపై భారాలు మోపే ''పొదుపు'' చర్యలకు దిగాలని ఆదేశిం చాయి. కానీ మదురో ఆ ఆదేశాలను పాటించ లేదు. ఛావెజ్‌ అనుసరించిన ప్రజా సంక్షేమ బాట వీడలేదు. దాంతో ద్రవ్యోల్బణం పెరిగింది. ప్రజల్లో అసంతృప్తి పెరిగింది. జాతీయ అసెంబ్లీ ఎన్నికల్లో ప్రతిపక్షాలు విజయం సాధించాయి. తరువాత గత ఏడాది చివరిలో జరిగిన అధ్యక్ష ఎన్నికల్లో కూడా ప్రతిపక్షం గెలుస్తుందనీ వెనిజు లాను తిరిగి తమ స్వాధీనంలోకి తెచ్చుకోవచ్చు ననీ అమెరికన్‌ సామ్రాజ్యవాదం భావించింది. కానీ దాని ఆశ నెరవేరలేదు. మదురో మరోసారి గెలుపొందాడు. దాంతో ఆంక్షలు, కుట్రలు, సైనిక చర్యల ద్వారా ప్రభు త్వాన్ని మార్చడానికి అమెరికా ప్రయత్నిస్తోంది.
venijulaapai yuddhaaniki siddhamavutunna america
venijulaalo america srushtinchina sankshobham teevra roopam daalchindi. prajala chetha ennukobadina nikolasse maduro prabhutvaanni kooladosi tana tottu prabhutvaanni nelakolpa daaniki america chestunna prayatnaalu aa desamlo antaryuddhaaniki daariteese avakaasaalu kalpistunnayi. maduro prabhutvaanni lekka cheyakunda tanaku taanu taatkaalika adhyakshunigaa prakatinchukunna juwan gaidonu venijula adhikara peethampai pratishtinchadaaniki america anni rakala kutantraalaku paalpadutondi. chivariki yuddhaaniki kuudaa siddhamavutondi. saamraajyavaada nayaa-udaaravaada vidhaanaalanu tiraskarinchadame america drushtilo maduro chesina, chestunna tappu. america adugulaku madugulottadaaniki siddhapadadame gaidolo america chusina arhata.
gaido..venijulaalo america nidhulatho nadustunna ''voluntad papulare' party nayakudu. americaku chendina antarjaatiiya abhivruddhi samstha (ussudi), jaateeya prajaaswaamya sahayanidhi (eneidi)la saha kaaramtho ee party venijulaalo pani chestondi. ee party naayakudaina gaidonu goppa praja swaamya vaadigaa saamraajyavaada media pracha ram chestondi. adhe samayamlo prajaaswaamya ennikallo vijayam saadhinchi, pedala pakshaana nilichina maduronu niyantagaa vakreekarinchi chupistondi.
gatha edaadi decemberelo gaido america loo paryatinchi maduro prabhutvaanni koolche kutrala gurinchi adhyakshudu trumpe prabhutvamto charchinchaadu. aayana tirigi swadesam ragane maduropai tirugubaatu praarambhinchaadu. gatha edaadi jarigina venujula adhyaksha ennikallo maduro magerity otlatho marosari gelupondaadu. antaku mundu jarigina paarla mentu ennikallo pratipaksham vijayam saadhim chadamtho adhyaksha ennikallo kuudaa pratipaksham vijayam saadhistundani paschima deshaala media josyam cheppindi. cony vaari anchanaalaku bhinnamgaa venijulaalo nayaa-udaaravaada vyatireka samskaranalaku beejaalu vesina hyoogo chaveji vaarusudaina maduro rendosari ennika kaavadam saamraajyavaadulaku mingudu pada ledu. janavari 10va tedeena rendosari maduro padavee pramaanam sweekaaraanni pratipakshaalu bahi shkarinchaayi. jaateeya assembleelo magerity paksham naayakudaina gaido janavari 23na tanaku taanugaa desha taatkaalika adhyakshudugaa prakatinchu kunnadu. aayana padavee pramaanam sweekarinchina marukshanam america adhyakshudu donallead trumpe gaidonu deshaadhyakshudugaa gurtistunnatlu prakatim chaadu. ikapai tama desham gaido thone anni vyavahaaraaluu naduputundani prakatinchaadu. venijulaapai aardhika aankshalu prakatinchaadu. america byaankullo unna venijula nidhulanu sthambhimpa jeshaadu. prajalacheta ennukobadina maduro gadde digakapothe prabhutva maarpu kosam sainika charyakaina siddamgaa unnaamani america prabhutvam bahirangamgaa prakatinchindi.
maduro prabhutvaanni gurtincha vaddanee, gaidoku maddatu telapalani america itara deshaala meeda ottidi penchindi. daamto moda tlo tatapataayinchina europiany samrajya vaada mitrulu kramangaa america bataloki vachaaru. prastuta antarjaatiiya rajakeeya paristhitullo americaakuu, itara saamraajyavaada deshaalakuu unna vairudhyaalanu pakkana betti venijulaaku vyatirekamgaa kootami kattayi. dantobatu iteevali kaalamlo latine americalo erpadina mitavaada prabhutvaalannii americaku vantapaadatam modalupettaayi. daamto europiany uniani deshaalatho baatu kolambia, argentina, brejilli, chilee, eekvedaarmvanti latine america deshaalu gaido pakshaana nilichaayi. chaina, rashyalu maatram maduroku gatti maddatudaarulagaa unnaayi. veetithobaatu turky, iranni, siriyaalu latine americaloni cuba, bolivia, nikaraagu vaalu maduronu balaparustunnaayi.
emaina america vaikharitho venijula antaryuddha paristhitulloki vellindi. gaido tanaku taanu taatkaalika adhyakshunigaa pramaanam chesina ventane desamlo sainika kutranuamerika prothsa hinchindi. ayithe venijula sainyam- boli verianni valantirse maatram puurtigaa maduro vente unnaaru. daamto america prerepita sainika kutra viphalamaindi. venuventane desha vyaapitamgaa pratipakshaalu allarlanu prothsahim chaayi. pratipaksha anukuula saktulu palu pattanaalu, nagaraallo vidhvamsaaniki palpaddaru. boliverianni sainyam entho samyamanamtho ee allarlanu adupuloki tecchindi.
ee prayatnamuu viphalam kaavadamtho america kotta ettugadaku paalpadindi. america aankshala valla aahaaram, maradula korathatho baadhapadutunna venijula prajalaku 'sahayam' andistaamani prakatinchindi. ayithe ee 'sahaa ya saamagrini' maduro prabhutvam prajalaku panchadaaniki veelu ledanee.. gaido naayakatvamlo, america anukuula swachchanda samsthala aadhwaryam loo pampakam jaragaalani america pattubattindi. idantaa tama desamlo saamraajyavaada ameri kaa pratyaksha jokyaniki chestunna prayatnamgaa bhaavinchina maduro prabhutvam daanni tiraskarim chindi. venijula prabhutvam tiraskarinchinaa 'manavata drushtitho' venijula prajalaku 'sahaa ya samagri' cheravestamani prakatinchina america tana tottu prabhutvam unna kolambia, brejilli sarihaddulaku daanni taralinchindi. kolambia, brejille puurtigaa america adugulaku madugulotte pachimitivaada prabhutvaalunnaayi. venijula meeda daadulu cheyadaaniki kolambi yaanu america chala kaalam nundi upayo ginchukuntunnadi. brejilli iteevala vachi cherindi.
fibravari 21na taanu venijulaanu vimukti chestaanani gaido prakatinchaadu. aa roju itu kolambia nundi, atu brejilli nundi 'manavata sahaya saamagrini' venijula loki teesukuvastaamani, kolambia sarihaddulaku velle vaalantiirlaku taane pratyakshamgaa nayakatva vahistaanani prakatinchaadu. aa rojuna venijula sainyam kuudaa pedda ettuna pratipakshamloki phiraayistundani aayana maddatu daarulu, america anukuula media oodaragottindi. ayithe aayana prayatnam puurtigaa viphalama yindi. aayana venta vachina vaalantiirlu peddagaa lekapoga kolambia, venijula sarihaddulooni santaradershe, saimanni boliwarke vantenala meedugaa moodu trakkulalo america saamagrini venujulaaloki teesukuraavadaaniki gaido, athani manushulu chesina prayatnaalanu venijula vaalantiirlu puurtigaa addukunnaru. sarihadduku rendu vaipula raallu ruvvina ghatana llo koddimandiki gaayalu kaavadam minaha pedda parinaamaaleevii jaragaledu. daamto gaido brejilli sarihaddu nundi rendu trakkula samagri venujulaaloki vachindanii, ee vishayamlo taamu vijayam saadhinchaamanii prakatinchaadu. ayithe aayanadi tondarapaatu prakatana any, akkada kuudaa trakkulu koddi meetarlu vachina taruvaata vaatini boliverianni gaardulu venakku pampinchesaarani patrikalu rasai.
fibravari 21na america-gaidola kutra maromaru viphalamaindi. america samagri venijulaaloki choppinchadamlo viphalamavadame kaadu, aa roju venijula sainyam nundi pratipakshamloki ekkada firaayimpulu kuudaa jaragaledu. daamto gaido idhi antam kaadu, aarambham matrame antuu mekapothu gaambheeryam praka tinchi venudirigaadu. ''maa poratam konasaagu tundi. matrudesa vimukti kosam mem 'anni vidhala' prayatnaalu konasagistam'' ani prakatinchina gaido akkadi nundi kolambia rajadhani bagotalo jarugutunna lima groopu samavesamlo america upaadhyakshudu maike pensemu kalavadaaniki vellaadu. venijula 'sanksho bhaniki'' parishkaaram kanugone paerutho 12 latine america deshaalatho america erparichina kootame lima groop.
swechha, prajaaswaamyam kosam venijulaalo jokya chesukuntunnatlu america prachaaram chestondi. daanikosam avasaramaite saayudha jokyam chesukunta, ledante yuddham chestam ani america adhikaarulu prakatistunnaaru. desamlo antaryuddham rechagottadam, daani saaku thoo jokyam chesukovadam america vyuuhamgaa kanipistondi. anduke 'sahaya samagri' paerutho kolambia, brejilli sarihaddula nundi aayudhaalu, mandugundunu venijula pratipakshaalaku pampistondi. marovaipu america naukala dwara kuudaa desamloki aayudhaalu smaglingli chestondi. deenikosam fibravari madhyalo kolambia saayudha dalaala nayakudu magern janaralni luise navarro gimenezse americaku velli flaridalo america dakshina sainika dalaala adhikaarani kalisaarani venijula adikaarulu cheppaaru. bagota samavesamlo gaido america nundi ''sainika jokyaniki haami koradani'' vaartalu vachayi.
bagotalo jarigina lima groopu sama vesamlo america upaadhyakshudu maike pense venijulaaku teevra heccharikalu jaarii chesaru. aayana prasangam antaa kuudaa afghanisthanni, iraaklapai daadiki mundu naati america adhyakshudu jarji bushy chesina prasangam maadirigaa undi. venijula vishayamlo ''venakku tirige prasakti ledu'', ''anni maargaaluu terichi unchaam'', ''latine americaku kotta roju vastondi. venijulaaloonuu, mottam paschimaardhagolamloonuu soshalism chanipotondi. swechha, soubhaagyam, prajaaswaamyam mana kalla munde pudutunnaayi'' ani matladina pense venijula sainyaanni uddesinchi ''meeku rakshita pradesam ledu, surakshita maargam ledu, bayata pade maargam ledu, meeru annee kolpotaru'' ani heccharinchaaru. anthe kaadu americaloni venijula nidhulanu sthambhim pajesina america latine america deshaalloni venijula aastulannitinii gaidoku badili cheyalani pense koraru. libialo kalnalm gadaphini champi, aa deshaanni swaadheenamloki tecchukunnatle venujulaalo kuudaa cheyalani america patrika vashingtanki poste salaha ichindi.
america itara saamraajyavaada deshaalu venijulaalo prabhutvaanni maarchadaaniki enthati krouryaanikainaa paalpadabotunnaarani ivannee teliyajestunnaayi. deeniki rendu kaaranaalu nnaayi. modatidi, aardhika kaaranam. rendodi rajakeeya kaaranam.
modatidi, prapanchamlo kanugonabadina chamuru nilvallo atyadhika bhagam venijulaalo unnaayi. soudi arabia kanna adhika nilvalu venijulaalo unnaayi. ee nilvalapai aadhipatyam sampadinchadamante labhalu dandukovadame. america, itara saamraajyavaada bahulajaati samsthalu ee chamuru sampadanu swaadheenam chesukovalante enthati maranahomanikaina paalpaddaaniki siddhamavutaayani madhya aasiyaalo dasaabdaalugaa avi srushtinchina vidhvamsam teliya jestune undi. venijulaalo jaateeyam cheya badina chamuru company petroliose di vene jula (pdvsa)ku anni rakala chellimpulanu america nilipesindi. venijula tana chamurulo 41 saatam americaku egumati chestundi. tana aadaayam kosam adhi america egumatulapai ekkuva aadhaarapadutondi. daaniki kaaranam undi. venijulaalo adanamgaa mudi chamuru utpatti avutundi. deeni nundi maamuulu chamuru utpatti cheyalante adhi america nundi laity aayiln digumati chesukuni blende cheyali. prapancha chamuru dharalu padipovadamtho venijula ippatike aardhikamgaa chala kashtaalanu edurkontondi. ituvanti paristhitullo america vidhinchina aankshala valla venijula chamuru utpatti rojuku 30 lakshala byaralla nundi 15 lakshala byaarallaku padipo yindi. adhi inka digajari 8 lakshala byaralla ku padipotundani chebutunnaru.
venijula aardhika vyavasthaku jeevanaadhaaramaina chamuru utpattini debbateeyadam dwara akkada prajallo maduro prabhutvampai vyatirekata penchi tana tottu prabhutvaanni nelakolpaalannadi america lakshyam. appudu jaateeya cheyabadina venijula chamurunu prayiveteekarinchi america samsthalu aaraginchavachchu.''venijula chamuru companyllo manam pettubadulu petti, akkada chamuru utpatti saamardhyaanni ganuka penchi natlayithe americaku aardhikamgaa bhale laabham untundi''ani america jaateeya bhadrata salahaadaaru jaan bolton koddi rojula kritam faxee neuseaku ichina interviewlo perkonadam ikkada gamanarham.
ika rendavadi, raanunna kaalamlo prapancha chamuru marchete bigusukune avakaasam unnanduna prapancha rajakeeyaallo paicheyini nilupukovalante americaku madhya asia chamuruthobatu venijula chamuru marchete kuudaa keelakam kaanundi. iteevali kaalamlo venijula chaina prabhutva ranga chamuru samsthatho marinta ekkuvagaa vyaapaaraanni penchukum tondi. idhi americaku kantagimpugaa undi. venijulaaku chaina 2000 kotla dalarla aardhika saayam chesindi. deeniki maarugaa venijula chainaaku chamuru sarafara chestondi. venijula chamuru samsthalu nashtaallo munigipoyinappudu chaina petrolium companylu vaatilo pettu badulu petti chamurunu chainaaku egumati cheyadam dwara nashtalanundi bayatapadesaayi.
chaina aardhika vyavastha nadavalante rojuku 15 milianni byaralla chamuru kavali. cony aa desamlo utpatti avutunnadi rojuku 3.5 milianni byaarallu matrame. migilinadantaa itara deshaala nundi digumati chesukovalsim dhee. americalo laga chainaaku shele chamuru nilvalu peddagaa levu. anduvalla prapancham loni pradhaana chamuru kshetraalanu pratyakshamgaa gaanee, parokshamgaa gaanee tana aadheenamtho unchukunte raajakeeyamgaa chainanu anagadokkadam suluvu ani america vyuuhakartalu bhaavistu nnaaru. prapanchamlone athi pedda chamuru kshetra lunna venijula chainatho vyaparam cheyadaanni niluvarinchaalante akkada prabhutvaanni marchada mokkate maargamani america bhaavistondi. gatamlo rashya, chainaalatho chamuru vyaapaaraanni chesina libiapai america daadi chesi swaadheenam chesukunna vishayam manaku telisinde.
venijulaalo hyoogo chaveji adhikaaram loki raaka mundu varaku america, itara pashchima deshaala chamuru samsthalu venijula chamurupai aadhipatyam vahinchevi. cony 1998loo akkada adhikaaramloki vachina hyoogo chaveji pedaprajalaku desha sampada punahpampinii jaragalante chamuru nilvala meeda jaateeya aadhipatyam undalsinde ani talachina chamuru rangaanni jaateeyam chesaru. chamuru aadaa yaanni saarvatrika vidya, vaidyam, gruha nirmaanam vanti prajopayoga saamaajika sankshema pathakaala meeda bhariga vecchinchaaru. tadwara desamlo paedarikaanni tagginchaaru. aayana saamraajyavaada nayaa-udaaravaada vidhaanaalaku bhinnamgaa jaateeya karanam, praja sankshema vidhaa naalanu pravesapettaadu. daanni boliverianni soshalistu vidhaanaalani annadu.
soshalism saadhane bolivarianyani viplava antima lakshyam ani 2006loo prakatinchaaru chaveji. venijulaalo pettubadidaarii vidhaanam paatukupoyi undi. chaveji prabhutvam aneka keelaka parisramalanuu, teli kamyunikeshani rangaa nnee jaateeyam chesindi. videshee companylu chera battina velaadi ekaraala vyavasaaya yogya bhoomini pariharam chellinchi mari swaadheenam chesukunnaru. bhusamskaranalu amalu chesaru. sthaanika samsthala swayam paalana disagaa community kounsillanu erpaatu chesi prajaatantra rajakeeya krushilo prajalanu peddaettuna bhaagaswaamulanu chesaru. iruguporugu deshaalatho saantiyuta rajakeeya, vaanijya sambandhaalu nelakolpuko vadaaniki chorava teesukoni praantiiya sahakara mandallu (alaba vantivi) erpaatu chesaru. bolivia, eekvedorky taditara latine ame rika deshaallo vaamapakshaala purogatiki kaavalsina sanghibhavam, maddatulanu andinchaaru. cuba, venijula deshaala madhya nelakonna soubhra trutva sambandhaalu ee vidhamaina abhyudaya maarpulaku keelakamgaa nilichaayi.
sahajamgaane ee parinaamaalannii america paalakavargaalakuu, venijula pettubadidaarii saktu lakuu kantagimpugaa marai. chaveji prabhu twaanni asthiraparachadaaniki aneka kutralu jari gaayi. ayithe venijula viplava kramam punaadi vargaallo balangaa vellunukovadamto ee aatalu saagaledu. pachi mitavaada, saamraajyavaada anukuula saktulu venijula prajaaswaamika sphurthy gontu nulamadaaniki 2002loo sainika tirugubaatunu prerepinchaayi. cony daanni prajalu viphalam chesaru.
ee nepathyamlo 2012 actoberelo jarigi na ennikalu keelaka praadhaanyatanu santarinchu kunnai. viplava kramaanni phanamgaa oddalsina paristhitulu nelakonnaayi. pratipakshaalannii kalisi rounde table aff democraticke uniti (yam.yu.di.) paerita aikya abhyardhini nila bettai. pachi mitavaada rajakeeya nepathyam unna coprillesnu madhyevaada raajakeeyavettagaa foju pettinchaayi. itane ganuka geliste boliversh viplavam dwara ippatidaka saadhim china pragatini chaapachutteyyadam khayam anedi maatram spashtamayipoyindi. marosari venijula desha chamuru sampadanu bahulajaati kampeneeluu, paschimadesaaluu tama swaartham kosam kaivasam chesukunevi. ee lakshyam kosame pratipaksha abhyardhiki america nidhula mootalanu varadalaa paarinchindi. ennikalalo etochi etupotundane uddesyamto modatinunde ennikalu tottadaanni sahinchedi ledani pratipakshaalu. bedirimpulaku digaayi. chaveji gurinchi, chaveji vijayava kaasaala gurinchi mitavaada media allani abaddham ledu. anta pedda ettuna dushpracha raniki poonukundi. chaveji okavaipu cancerse mahammaaritho batukuporatam chesi ennikala bariloki digaaru.
ettakelaku ennikalalo chaveji, vamapaksha soshalistu saktulu vijayam saadhinchaayi. bolivarianyani viplavaanni kadakanta saginchada niki prajalu teerpunichaaru. chaavejku vyatirekamgaa saaginchina tappudu prachaaramlooni dollatanam bayatapadindi. deshaadhyakshudigaa varusagaa nalgavadafa hyoogo chaveji ennikayyaaru. chaaritraatmakamgaa jarigina ee ennikalalo 55.11 saatam otlatho chaveji gelichaaru. pratipaksha aikya abhyarthi enricke coprillesse meeda 11 saatam otla aadhikyata saadhinchaaru. 80 saatam mandi prajaaneekam otlu vaesaaru. venijula charitralone idhi atyadhika saatam otinga. aarellapaatu padavee kaalaaniki ennikaina chaveji 2019 varakuu adhyakshudigaa konasage vaaru. cony cancerse mahammari maromaru aayanapai daadi chesindi. edaadi tiragakundaane 2013 marchi 5na chaveji maraninchaaru. aayana vaarasudugaa padavi sweekarinchina maduro kaalamlo desham aardhikamgaa kashtaallo padindi. deeniki virugudugaa nayaa-udaaravaada aardhika vidhaanaalu pravesapettaalani aayanapai antarjaatiiya samsthalu ottidi tecchaayi. ante dravyolbanam peragakunda prajalapai bhaaraalu mope ''podupu'' charyalaku digaalani aadesim chaayi. cony maduro aa aadesaalanu paatincha ledu. chaveji anusarinchina praja sankshema baata veedaledu. daamto dravyolbanam perigindi. prajallo asantrupti perigindi. jaateeya assembley ennikallo pratipakshaalu vijayam saadhinchaayi. taruvaata gatha edaadi chivarilo jarigina adhyaksha ennikallo kuudaa pratipaksham gelustundanii veniju laanu tirigi tama swaadheenamloki techukovachhu nanee americonne saamraajyavaadam bhaavinchindi. cony daani aasha neraveraledu. maduro marosari gelupondaadu. daamto aankshalu, kutralu, sainika charyala dwara prabhu twaanni maarchadaaniki america prayatnistondi.