నేరస్వామ్యానికి నారూనీరూ పోస్తున్న పార్టీల వివేక భ్రష్టత్వం, భారత ప్రజాతంత్ర సంవిధానానికి పెను సవాళ్లు రువ్వుతోంది. 'బయట మనం తలెత్తి చూడటానికి సైతం సిగ్గుపడేవాళ్లతో భుజం, భుజం రాసుకొని తిరగాల్సి వస్తోంది' అని ఉపరాష్ట్రపతిగా కృష్ణకాంత్‌ ఆవేదన చెందిన రెండు దశాబ్దాల తరవాత- పెనం మీద నుంచి పొయ్యిలో పడ్డ చందంగా పరిస్థితి తయారైంది. జైళ్లలో మగ్గుతున్నవాళ్లను చట్టసభలకు నెగ్గిస్తున్న పార్టీల దుందుడుకుతనానికి బ్రేకులేసేలా 'సుప్రీం' న్యాయపాలిక ఇటీవల వెలువరించిన ఆదేశాలే- స్వచ్ఛ రాజకీయాల కోసం పరితపించేవారికి ఆశాదీప కళికలవుతున్నాయి. 'సుప్రీం' ఉత్తర్వుల అనుసారం- ఎన్నికల బరిలోకి దిగే అభ్యర్థులందరూ తమ నేరచరిత వివరాల్ని విధిగా నామినేషన్‌తోపాటు సమర్పించాలి. దానితోపాటు నేరచరిత వివరాల్ని ప్రచార ఘట్టంలో ముద్రణ, ఎలక్ట్రానిక్‌ ప్రసార మాధ్యమాల ద్వారా ముమ్మార్లు నియోజకవర్గ జనావళికి తెలిసేలా ప్రకటనలు ఇవ్వాలి. పార్టీలు సైతం తాము నిలబెట్టే అభ్యర్థుల 'ఘనకార్యాల' చిట్టాను జనావళి ఎదుట ముమ్మార్లు ఏకరువు పెట్టాల్సిందేనని సుప్రీంకోర్టు గిరిగీసింది. ప్రస్తుత అయిదు రాష్ట్రాల ఎలెక్షన్ల నుంచే ఆ నిబంధనల అమలు మొదలైందంటున్న ఎన్నికల సంఘం- నిర్దేశిత పద్ధతిలో నేరచరిత వివరాల వెల్లడికి కూడి రాని పార్టీలు, అభ్యర్థుల్ని ఉపేక్షించే ప్రసక్తి లేదంటోంది. ఎవరైనా తప్పుడు సమాచారం ఇచ్చిన పక్షంలో భారత శిక్షాస్మృతిలోని సెక్షన్ల కింద జరిమానా విధిస్తామన్నది ఈసీ హెచ్చరిక! కరడుకట్టిన నేరగాళ్ల కూసాలు కదిలించేలా బహుముఖ కార్యాచరణ పదును తేలాల్సి ఉండగా- జరిమానాలు, కోర్టు ధిక్కార కేసుల హెచ్చరికలతో 'సుప్రీం' ఆదేశాల స్ఫూర్తిని నిలబెట్టడం సాధ్యపడుతుందా? నేరగ్రస్త అభ్యర్థుల చీకటి చరిత్రల్ని ఎన్నికల సంఘమే వెలికి తీసి ఓటర్ల ముందు పెట్టడం- సరైన పద్ధతి. డిజిటల్‌ విప్లవ ఫలాల్ని అందిపుచ్చుకొని, ఓటర్లలో చైతన్యాన్ని ఇనుమడింపజేయడం ద్వారా చట్టసభల్లో నేరగాళ్ల ప్రవేశాన్ని నిషేధించేలా ఎన్నికల సంఘమే కార్యకుశలత చాటాలి!
పోనుపోను భారత ప్రజాతంత్రం పరిణతి సాధిస్తుందన్న తొలితరం నేతల ఆకాంక్షలకు, ప్రస్తుత వాస్తవ దుస్థితిగతులకు అసలు పొంతన, పోలికా ఉందా? స్వాతంత్య్ర స్వర్ణోత్సవాల సందర్భంగా 'అజెండా ఫర్‌ ఇండియా'కు కట్టుబాటు చాటిన పార్టీలు, నేరగాళ్లను దూరం పెడతామన్న వాగ్దానానికి పాతరేసి, జాతి విశాల హితాన్ని బలిపీఠం మీదకు నెట్టేసి ఇష్టారాజ్యంగా సాగించిందంతా- కుటిల రాజకీయ దందా! దుశ్శాసన సంతతిని రాజకీయ పక్షాలు ముద్దు చెయ్యడం మానితే పరిస్థితి గణనీయంగా తేటపడుతుందంటూ 'పార్టీలు ఆ మాత్రం చెయ్యలేవా' అని రాష్ట్రపతిగా నారాయణన్‌ సూటిప్రశ్న సంధించారు. మంచి అభ్యర్థిని ఎంచుకోవడం పౌరుల ప్రజాస్వామ్య హక్కు అంటూ అభ్యర్థులకు సంబంధించిన కీలక సమాచారం అంతా వారికి వెల్లడి కావాలని 2002లో 'సుప్రీం' చరిత్రాత్మక ఆదేశాలు ఇవ్వగానే- నేరగాళ్లకు చట్టబద్ధ రక్షాకవచాలు తొడగడానికి అపూర్వ ఏకీభావంతో పార్టీలు ఏకతాటి మీదకు ఎలా వచ్చిందీ జాతి జనులకు తెలుసు! నాడు సుప్రీంకోర్టు గట్టిగా తలంటేసరికి అభ్యర్థుల నేరచరిత, ఆస్తి అప్పుల వంటివి నామినేషన్లతోపాటు ఈసీకి చేరుతున్నా- ఎవరేమిటన్నది ఓటర్లకు తెలియకుండానే పార్టీలు ఇన్నేళ్లూ చక్రం తిప్పుతూ వచ్చాయి. కాబట్టే పద్నాలుగో లోక్‌సభలో 24శాతం, తదుపరి సభలో 30శాతం, ప్రస్తుత సభలో 34శాతం నేరచరితులకు పార్టీలు పీఠాలు వెయ్యగలిగాయి. ఈ దుర్మార్గాన్ని నిలువరించాలంటూ దాఖలైన ప్రజాప్రయోజన వ్యాజ్యాల్ని పరిష్కరిస్తూ, రాజ్యాంగబద్ధ లక్ష్మణ రేఖల్ని మీరకుండానే- తమ నేరమయ గతాన్ని అభ్యర్థులు, వారిని నిలబెట్టిన పార్టీలు ప్రసార సాధనాల ద్వారా ఓటర్లకు ఎరుకపరచాల్సిందేనంటూ న్యాయపాలిక ఇచ్చిన తీర్పు ఎంతో ఉత్కృష్టమైనది. అన్ని విధాలుగా వ్యవస్థకు చెరుపు చేస్తున్న ఈ కలుపును పీకి పారేసేలా పౌరసైన్యం కదలాలంటే, ఈసీ తన బాధ్యతను మరింత నిష్ఠగా నిర్వహించాలి!
స్వేచ్ఛగా సక్రమంగా ఎన్నికల నిర్వహణ అన్నది ఎలెక్షన్‌ కమిషన్‌కు దఖలుపడిన రాజ్యాంగబద్ధ విధి. ప్రజాస్వామ్య కుంభమేళాగా వాసికెక్కిన ఎన్నికల మహా క్రతువు మొదలయ్యాక, ఎలాంటి వాద వివాదాల్లోనూ న్యాయపాలిక సైతం జోక్యం చేసుకోని తీరు- ఓట్ల పండుగ పవిత్రతకే పట్టం కడుతోంది. నిర్ణీత కాలావధిలో ఎన్నికల నిర్వహణతోనే తన బాధ్యత తీరిపోయినట్లేనని ఈసీ అనుకోవడం సరికాదు. నేరగ్రస్త రాజకీయాలన్న విషమ సమస్య దశాబ్దాలుగా దేశాన్ని రాపాడుతున్నప్పుడు- స్వీయ పరిధిలో తాను ఏం చేయగల వీలుందో నిర్వాచన్‌ సదన్‌ పరిశీలించిన దాఖలాలు లేవు! నేరం, నేరగాళ్ల ఆచూకీని కనిపెట్టే అనుసంధాన వ్యవస్థల్లో (సీసీటీఎన్‌ఎస్‌) భాగంగా డిజిటల్‌ పోలీస్‌ పోర్టల్‌ను కేంద్ర ప్రభుత్వం నిరుడు ప్రారంభించింది. దేశంలో ఏ ప్రాంతానికి చెందిన ఏ నేరగాడి సమగ్ర సమాచారాన్ని అయినా క్షణాల్లో కళ్లకు కట్టే డిజిటల్‌ పోలీస్‌ పోర్టల్‌- గూగుల్‌ తరహా అధునాతన సెర్చ్‌ ఇంజిన్‌తోను, విశ్లేషణాత్మక నివేదికలిచ్చే సామర్థ్యంతోనూ పనిచేస్తుందని కేంద్ర సర్కారు ప్రకటించింది. ఎన్నికల్లో నేరగ్రస్త అభ్యర్థులకు సంబంధించిన వాస్తవాల నిర్ధారణకు ఈ పోర్టల్‌ ఈసీకి ఎంతగానో అక్కరకొస్తుంది. లజ్జాకర నిర్వాకాల్ని దాచిపెట్టినవాళ్లపై తరవాత ఎప్పుడో కేసులు పెడతామనే బదులు- ఈసీయే అభ్యర్థుల గుణదోషాల్ని నిక్కచ్చిగా వెలికితీసి, ఎవరు ఏమిటన్నదానిపై ఓటర్ల అవగాహన స్థాయిని పెంచాలి. అసమగ్ర సమాచారం ఇచ్చి, 'అశ్వత్థామ హతః కుంజరః' చందంగా స్వీయ నేరాల్ని కప్పిపుచ్చి చట్టసభల్లో అడుగు పెట్టాలనుకొనే ఘరానా నేరగాళ్ల దుస్సాహసాల్ని మొదలంటా తుంచాలి!
neraswaamyaaniki naaruuneeruu postunna paarteela viveka bhrashtatvam, bhaarata prajaatantra samvidhaanaaniki penu savaallu ruvvutondi. 'bayata manam taletti chudataniki saitam siggupadevallatho bhujam, bhujam rasukoni tiragalsi vastondi' ani uparaashtrapatigaa krishnakantha aavedana chendina rendu dasaabdaala taravaata- penam meeda nunchi poyyilo padda chandamgaa paristhiti tayaaraindi. jaillalo maggutunnavallanu chattasabhalaku neggistunna paarteela dundudukutanaaniki breakulesela 'supreem' nyaayapaalika iteevala veluvarinchina aadesale- swachcha rajakeeyala kosam paritapinchevaariki aasaadiipa kalikalavutunnaayi. 'supreem' uttarvula anusaram- ennikala bariloki dige abhyardhulandaruu tama neracharita vivaraalni vidhigaa namineshannathopaatu samarpinchaali. daanitopaatu neracharita vivaraalni prachaara ghattamlo mudrana, electranicke prasara maadhyamaala dwara mummarlu niyojakavarga janavaliki telisela prakatanalu ivvali. paarteelu saitam taamu nilabette abhyardhula 'ghanakaryala' chittaanu janavali eduta mummarlu ekaruvu pettalsindenani supreenkortu girigeesindi. prastuta ayidu rashtrala electionla nunche aa nibandhanala amalu modalaindantunna ennikala sangham- nirdesita paddhatilo neracharita vivaraala velladiki kuudi raani paarteelu, abhyardhulni upekshinche prasakti ledantondi. evaraina tappudu samacharam ichina pakshamlo bhaarata shikshaasmrutilooni sekshanla kinda jarimana vidhistaamannadi eesee hecharika! karadukattina neragalla kuusaalu kadilinchela bahumukha kaaryaacharana padunu telalsi undagaa- jarimaanaalu, kortu dhikkara kesula hecharikalatho 'supreem' aadesaala sphuurtini nilabettadam saadhyapadutundaa? neragrasta abhyardhula cheekati charitralni ennikala sanghame veliki teesi otarla mundu pettadam- saraina paddhati. dijitalli viplava falaalni andipuchukoni, otarlalo chaitanyaanni inumadimpajeyadam dwara chattasabhallo neragalla pravesaanni nishedhinchela ennikala sanghame kaaryakusalata chaataali!
ponuponu bhaarata prajaatantram parinati saadhistundanna tolitaram nethala aakaankshalaku, prastuta vaastava dusthitigatulaku asalu pontana, polika undaa? swaatantyra swarnotsavaala sandarbhamgaa 'ajenda fare india'ku kattubaatu chaatina paarteelu, neragaallanu dooram pedatamanna vaagdaanaaniki paataresi, jaati visaala hitanni balipeetam meedaku nettesi ishtaaraajyamgaa saaginchindantaa- kutila rajakeeya danda! dussasana santatini rajakeeya pakshaalu muddu cheyyadam maanithe paristhiti gananeeyamgaa tetapadutundantu 'paarteelu aa maatram cheyyaleva' ani raashtrapatigaa narayananni suutiprasna sandhinchaaru. manchi abhyardhini enchukovadam pourula prajaaswaamya hakku antuu abhyardhulaku sambandhinchina keelaka samacharam antaa vaariki velladi kaavaalani 2002loo 'supreem' charitraatmaka aadesaalu ivvagaane- neragaallaku chattabaddha rakshaakavachaalu todagadaaniki apurva ekibhavamto paarteelu ekatati meedaku ela vachindii jaati janulaku telusu! naadu supreenkortu gattigaa talantesariki abhyardhula neracharita, aasti appula vantivi naamineshanlatopaatu eeseeki cherutunna- evaremitannadi otarlaku teliyakundaane paarteelu innelluu chakram tipputuu vachayi. kabatte padnaalugo lokesabhalo 24saatam, tadupari sabhalo 30saatam, prastuta sabhalo 34saatam neracharitulaku paarteelu peethaalu veyyagaligaayi. ee durmaargaanni niluvarinchaalantuu daakhalaina prajaaprayojana vyaajyaalni parishkaristuu, rajyangabaddha lakshmana rekhalni meerakundaane- tama neramaya gataanni abhyardhulu, vaarini nilabettina paarteelu prasara saadhanaala dwara otarlaku erukaparachaalsindenantuu nyaayapaalika ichina teerpu entho utkrushtamainadi. anni vidhaalugaa vyavasthaku cherupu chestunna ee kalupunu peeki paresela pourasainyam kadalalante, eesee tana baadhyatanu marinta nishtagaa nirvahinchaali!
swechhagaa sakramamgaa ennikala nirvahana annadi election kamishanku dakhalupadina rajyangabaddha vidhi. prajaaswaamya kumbhamelaga vaasikekkina ennikala mahaa kratuvu modalayyaka, elanti vaada vivaadaalloonuu nyaayapaalika saitam jokyam chesukoni teeru- otla panduga pavitratake pattam kadutondi. nirneeta kaalaavadhilo ennikala nirvahanatone tana baadhyata teeripoyinatlenani eesee anukovadam sarikaadu. neragrasta rajakeeyaalanna vishama samasya dasaabdaalugaa deshaanni rapadutunnappudu- sweeya paridhilo taanu yem cheyagala veelundo nirvachanni sadan pariseelinchina daakhalaalu levu! neram, neragalla aachukeeni kanipette anusandhaana vyavasthallo (cctnusni) bhagamga dijitalli polise portalne kendra prabhutvam nirudu praarambhinchindi. desamlo e praantaaniki chendina e neragadi samagra samaachaaraanni aina kshanaallo kallaku katte dijitalli polise portalle- googule taraha adhunaatana serche injinnethonu, vislaeshanhaatmaka nivedikalicche saamarthyamthoonuu panichestundani kendra sarkaaru prakatinchindi. ennikallo neragrasta abhyardhulaku sambandhinchina vaastavaala nirdhaaranaku ee portalle eeseeki entagaano akkarakostundi. lajjakara nirvaakaalni daachipettinavaallapai taravaata eppudo kesulu pedatamane badulu- eeseeye abhyardhula gunadoshaalni nikkacchigaa velikiteesi, evaru emitannadanipai otarla avagaahana sthaayini penchaali. asamagra samacharam ichi, 'ashwatthaama hathah kunjarah' chandamgaa sweeya neraalni kappipuchi chattasabhallo adugu pettalanukone gharana neragalla dussaahasaalni modalanta tunchaali!