ఆవు తోక మీరు ఉంచుకొండి - మా భూమి మాకు పంచండి అంటూ ద‌ళిత ఉద్య‌మానికి కొత్త నినాదం ఇచ్చిన ఉనా దళిత్ అత్యాచార్ లడత్ సమితి నాయ‌కుడు జిఘ్న‌ష్ మెవాని హిందుత్వ దేశంలో భ‌యోత్పాత వాతార‌ణాన్ని సృష్టించాల‌నుకుంటున్నాయ‌ని విమ‌ర్శించారు. మితిమీరిన ప్రపంచీకరణ పోకడలు, మత రాజకీయాల క‌ల‌యితే బీజేపీ అంటున్నారు. ద‌ళితులు ఆత్మగౌరవంతో పాటు ఆర్థిక అంశాలు, మౌళిక సదుపాయల కోసం కూడా పోరాడాల్సి ఉంద‌టున్నారు. ఆర్థిక, సామాజిక అసమానతలను గుర్తించిన్పుడే నిజమైన ఉద్య‌మం ఆరంభ‌మ‌వుతుందంటున్న జిఘ్నేష్ మెవానీ ఇంట‌ర్వ్యూ పాఠ‌కుల కోసం...
దళితల‌పై జరుగుతున్న వ‌రుస దాడుల‌ను చూస్తుంటే ఎవ‌రిలోనైనా ఆవేశం కలుగకమానదు. గుజరాత్లో 10-15ఏళ్ల కాలంలో దళితులు, ముస్లీంల‌పైన‌ అనేక దాడులు జరిగాయి. ఆ భాదంతా అంద‌రిలో గూడుకట్టుకుని ఉంది. కేవలం ఒక ట్రిగర్ కోసం ఎదురు చూస్తున్నారంతే. ఉనా ఉదంతం వీరందరికి ట్రిగర్లా ఉపయోగపడింది. అయితే కేవలం నిరసన వ్యక్తం చెయ్యటం సరిపోదు. అందుకే... సామాజికవేత్తలను, వివిధ సామాజిక వర్గాలకు చెందిన వారిని ఒక చోటుకి తీసుకురావాటానికి ప్రయత్నించాం. తర్వాత ఒక ఎజెండా సిద్ధం చేశాం. తలోదిక్కుగా ఉన్న వారందరినీ ఒక చోటికి చేర్చటమే ఈ సందర్భంలో నేను పోషించిన పాత్ర.
సందర్భం అలాంటిది. చాలా సార్లు ఒక దాడి జరిగిన తర్వాత పలువురు స్పందిస్తారు. మెల్లిమెల్లిగా ఆ స్పందనకు సరైన రూపం, లాజిక్ లేకుండా పోతుంది. అందుకు కార‌ణం ఉద్య‌మానికి స‌రైన ఎజెండా లేక‌పోవ‌డం కార‌ణం. అందుకే... మొదలైనంత వేగంగా ఆగిపోతుంటాయి. ఈసారి అలా జరుగకూడదనుకున్నాను. 31జూలై, 2016లో దళిత మహాసభ జరిగింది. వేలాది మంది దళితులు ఒక చోటికి చేరారు. సమాజం నీచంగా భావించే పనులు ఇకపై చెయ్యమని శపథం చేశారు. 5 రోజుల తర్వాత అహ్మదాబాద్ నుంచి ఉనా పాదయాత్ర ప్రారంభించాం. ఆ యాత్రలో పాల్గొన్న దళితులు ఇకపై డ్రైనేజ్లలో దిగి వాటిని శుభ్రం చెయ్యం, మృతపశుచర్మం తియ్యం అని శపథం చేశారు. ఆవు తోక మీరే ఉంచుకొండి.. మాకు మా భూములివ్వండి అనే నినాదంతో ఈ యాత్ర చేపట్టాం. దేశంలోనే కాదు యూరోపియన్, అమెరికా, ఆస్ట్రేలియాల నుంచి తమ మద్దతును తెలిపారు. ఉనాలో ఆగస్ట్ 15న చాలా పెద్ద సంఖ్యలో జనం చేరుకున్నారు. ఆసభ తర్వాత మొదటిసారి మోడీ నోరు మెదిపారు.
ఉనా వల్ల దళిత, ముస్లీం ఐక్యత సాధన గురించి మాట్లాడటం తొందరపాటే అవుతుందేమో. ఇద్దరి మధ్య రాజకీయ, మతపరమైన విబేధాలున్నాయి. గుజరాత్ అల్లర్లలో ముస్లీం మీద జరిగిన దాడుల్లో దళితులు పాల్గొనటం నిజమే. ఇప్పుడు దళితుల ఆలోచనల్లో మార్పు, పశ్చాతాపం వచ్చింది. దళితులను, ముస్లీంలను రెండవ తరగతి నాగరికులుగా, అంటరానివారిగా చూశారు, చూస్తున్నారు. ఊరి బయట ఉంచుతారు, ఇరు వర్గాల వారూ శ్రామిక ప్రజలే. ఇలా సామాజిక, వర్గ సమస్యలు ఇద్దరికి ఒకేలా ఉండటం వారిని ఒక చోటుకి తీసుకువస్తాయి. కొంచెం సమయం పట్టినా ఇది జరుగుతుంది.
న్యాయం, ప్రగతిశీల రాజ్యాంగం, సామాజిక అసమానతల రద్దు, కులనిర్మూలన ఇవి మా ప్రధాన లక్ష్యాలు. ఈ రోజు ఉన్నంత కుల పిచ్చి ఇండియాలో ఎప్పుడు లేదనిపిస్తుంది. అభివృద్ధి పేరుతో రంకెలేసున్న ఈ ప్రభుత్వాన్ని కులనిర్మూలన చెయ్యమంటున్నాం. చనిపోయిన ఎద్దుల చర్మాలను వలిచేది లేదు, మాకు భూములు ఇవ్వండి అని డిమాండ్ చేస్తున్నాం. గుజరాత్లో ఎస్సీ, ఎస్టీల కోసం కేటాయించిన బడ్జెట్ ను ఇత‌ర‌ అవసరాలకు వాడేస్తున్నారు. ఆ బడ్జెట్ కేటాయింపులను దళితులకే వినియోగించాలి. పిఓఏ కోసం ప్రత్యే క కోర్టులు లేవు. 50 వేలకు పైగా మ్యాన్యువల్ స్కావెంజింగ్ చేస్తున్నారు. లక్షకు పైగా పారిశుధ్యం పనులు చేసే వారికి సాధారణ వేతనాలు కూడా లభించటం లేదు. వారికి వేతనాలు ఇవ్వాలి. మురికి పనులు చేసే మాకు మంచి భూములు ఇవ్వండి అంటున్నాం. రిజర్వేషన్ యాక్ట్ ఎవ‌రికి వాళ్లు అనుకూలంగా మ‌లుచుకుంటున్నారు. రిజర్వేషన్ యాక్ట్‌ని అతిక్రమించిన వారిపై ఎలాంటి చ‌ర్య‌లూ లేవు. అందుకే చట్టాన్ని సక్రమంగా అమలు చేయాలని డిమాండ్ చేస్తున్నాం.
మన దేశంలో కులమే స్థాయిని నిర్ణయిస్తుంది. దానిని అధిగమించాలి అంటే భూసంస్కరణలు జరగాలి. అగ్రవర్ణాల చేతిలో భూములుండటం వల్లే గ్రామాలు వారి నియంత్రణలో ఉంటున్నాయి. ఇరవై ఏళ్లలో సాగిన దళిత ఉద్యమాలు చూస్తే అవి ఆర్థిక, వర్గ పరమైన పోరాటాల కంటే అస్థిత్వ రాజకీయాలనే తెరపైకి వచ్చాయి. నమో బుద్ధాయ, జైభీం, మను వాద్ ముర్దాబాద్, బ్రాహ్మణ వాద్ ముర్దాబాద్ నినాదాలే మిగిలాయి.
ఆరోగ్యం, నిరుద్యోగం, మోది చెప్పే అభివృద్ధి గురించి ఎందుకు మాట్లాడడంలేదు. కార్పోరేట్ దోపిడీ వల్ల చనిపోతున్న దళితుల గురించి, ఎందుకు అడగడంలేదు. అంటే వీటిలో ఆర్థికపరమైన కోణాన్ని పట్టించుకోలేదు.
కులం వల్ల దేశంలో ఎంత అరాచకం జరుగుతుందో, పురుషాధిక్యత అలాంటి ప్రభావాన్నే చూపిస్తుంది. కుల, వర్గ, లింగ వివక్షలను తగ్గించేదిగా మా అజెండా రూపొందించాలనుకున్నాం. అంబానీ, అదానీలకు కాకుండా దళితులకు, భూమిలేని వారికి, పేదలకు భూములు పంచాలి. దళితుల్లోను వాల్మీకులకు భూమి చెందాలి. అందులో వాల్మీకి స్త్రీలకు, వారిలోను భర్త లేని స్త్రీలకు, అందులోనూ మాన్యువల్ స్కావెంజింగ్ చేస్తూ చనిపోయిన వ్యక్తి భార్యకు అలా ప్రజాస్వామ్య బద్దంగా ఈ ప్రక్రియ సాగాలని కోరుకుంటున్నాం.
గుజరాత్లో దళితులు 7 శాతం మంది ఉన్నారు. 1981, 1985లో యాంటి రిజర్వేషన్ అల్లర్లు గుజరాత్లో జరిగాయి. ఇవి బిజేపీ రాజకీయ మనుగడకు బాగా ఉపయోగపడ్డాయి. గుజరాత్లో 109 గ్రామాల్లో పోలీసుల రక్షణలో దళితులు నివసిస్తున్నారు. రక్షణ లేకపోతే వారిని చంపేస్తారు. 50 వేలకు పైగా మాన్యువల్ స్కావెంజర్స్, లక్షకు పైగా పారిశుధ్యం పనులు చేసే వారికి సాధారణ వేతనాలు కూడా లభించటం లేదు. 2004లో 24 మంది దళిత స్త్రీలపై అత్యాచారం జరుగగా, 2014లో ఈ సంఖ్య 74కుపెరిగింది. ఓబిసికి చెందిన శూద్ర, పటేల్ కమ్యూనిటీ భూసంస్కరణల వల్ల బాగా లాభపడింది. ఆర్థికంగా ప్రగతి సాధించిన వారి ఆలోచనల్లో సామాజికంగా ఎటువంటి పరిణితి రాలేదు. అలాంటి సామాజిక, ఆర్థిక, వర్గ విబేధాలు దళితలపై హింసకు పురికొల్పే అవకాశాన్నిస్తున్నాయి.
ప్రభుత్వం పట్ల ప్రజల్లో వ్యతిరేకత, ప్రతిఘటనా కాంక్ష ఉన్నా ఒక గట్టి ప్రత్యర్థి లేకపోవటం, ఉన్న ప్రత్యర్థి మోడీని ప్రశ్నించగలడు అన్న ఆత్మవిశ్వాసాన్ని నింపేవాళ్లు లేకపోవటం కారణాలు. యూపి ఎన్నికల ముందు ఉన్న వాతావరణం ఇప్పుడు మారిపోయింది. ఉద్యమాన్ని రీ-ఇంజనీర్ చెయ్యాలి.
కమ్యూనల్ ఫాసిజమ్, కార్పోరేట్ లూట్, ఎక్సెసివ్ ఫార్మ్ ఆఫ్ గ్లోబలైజేషన్, హిందుత్వ కలిపితే గుజరాత్ మోడల్. మోడీ చెప్తున్న అభివృద్ది ఇక్కడేం జరుగలేదు. వేలల్లో రైతులు ఆత్మహత్యలు చేసుకున్నారు. నర్మదా జలాలు రాలేదు, సబ్సిడీలు వెనక్కి తీసుకుని కార్పోరేట్లకు అందించారు. చెక్‌డ్యాంలులేవు. పండించిన పంట‌కు గిట్టుబాటు ధరల్లేవు. పేదలకు భూపంపిణీ జరగటం లేదు. 5 లక్షల ప్రభుత్వ ఉద్యోగులకు నామమాత్రం వేతనాలు ఇస్తున్నారు. ప్రైవేట్ వ్యక్తులు, సంస్థలు మినిమమ్ వేజ్ ఇవ్వక పోతే ప్రభుత్వానికి మోర పెట్టుకుంటారు.
మా సంస్థ రాష్ట్రీయ్ దళిత్ అధికార మంచ్ ఆత్మగౌరవంతో పాటు ఆర్థికంగా మౌళిక సదుపాయల కోసం కూడా పోరాడనుంది. ముందు ఆర్థిక, సామాజిక అసమానతలను గుర్తించాలి. అప్పుడే నిజమైన ఉద్య‌మం ఆరంభ‌మ‌వుతుంది. అప్పుడే గ్లోబలైజేషన్, ఇతర విధానాలు మనకు వ్యతిరేకంగా ఏలా పనిచేస్తున్నాయో అర్థమవుతుంది. దేశంలో 6 లక్షల మంది రైతులు ఆత్మహత్య చేసుకున్నారు. ఇంత కన్నా షాకింగ్ విషయం ఏం ఉంటుంది? ఇక దళితులు కుల, వర్గ బాధితులు. కానీ ఐడెంటీ పాలిటిక్స్ వల్ల ఈ విషయాన్ని అర్థం చేసుకోలేక పోతున్నారు. ముందు ఈ ఆర్థిక కోణాల్ని, వాటి ప్రాధాన్యతలను అర్థం చేసుకోవాలి. అప్పుడే ఉద్యమానికి ఒక రూపం ఇవ్వగలుగుతారు.
అంబేద్కర్ ఎప్పుడో చెప్పారు మన జాతి(దేశం) నిర్మాణ దశలో ఉందని. మన ఆలోచన, అవగాహన అన్నీకులాన్ని బేస్ చేసుకుని సాగుతాయి. అలాంటప్పుడు మనం ఒక జాతి అని ఎలా చెప్పగలం, ఇది కేవలం కుల సంకలనం మాత్రమే. ఎవరైతే రాజ్యాంగాన్ని నమ్మరో వారు యాంటి నేషనల్స్ అని నమ్ముతాను. సెక్యులర్ సోషలిస్ట్ డెమోక్రసీగా రూపొందాలని చెప్తుంది మన ప్రియాంబుల్, హిందూ దేశంగా మిగలమని కాదు. అలా హిందు దేశంగా మార్చాలని, మారాలని కోరుకునే వారే నిజమైన దేశద్రోహులు.
రోహిత్ వేముల యాక్ట్ చాలా ముఖ్యమైంది. దీంతో పాటు అంబేద్కర్ చెప్పిన కుల నిర్మూలన జరగాలి. అయితే భారతీయులు కులవ్యవస్థను వదులుకోవడానికి సిద్ధంగా లేరు. ఉనా, రోహిత్ వేముల దేశంలో జరుగుతున్న ఇతర దాడులను చూసినప్పుడు అర్థం చేసుకోవలసింది కులం మన జాతీయ సమస్య అని. దేశంలో ప్రతి పరిణామాన్ని, సమాజంలో ప్రతి మార్పుని, మనుషులుగా మన ప్రతి ఆలోచనని కులం ప్రభావితం చేస్తోందని గ్రహించాలి.
గుజరాత్ మోడల్ అంటే ఇదే. మితిమీరిన ప్రపంచీకరణ పోకడలు, మతపరమైన రాజకీయలు కలిపితే బిజేపి. దీని వల్ల రెండు క్యాంపులకు లాభం. ఒకటి సంఘ్ పరివార్, రాష్ట్రీయ్ స్వయం సేవక్ దళం, మోహన్ భాగవత్ ఒకవైపు, మరొక వైపు అంబానీ, అదానీలు. వీళ్లు మోడీని ప్రమోట్ చేసి ప్రధానిని చేశారు. ఇక వసూళ్లు రాబట్టుకోవాలి. పదవిలోకి వచ్చే ముందు యువతకు చాలా ఆశలు కల్పించారు వీరు. ఉద్యోగాలు, ఫారిన్ ఇన్వెస్ట్మెంట్లుంటాయి, ఎన్నో వ్యాపార అవకాశలుంటాయని. కానీ అవేవి జరుగలేదు కాబట్టి యువత తప్పకుండా స్పందిస్తుంది, ప్రశ్నిస్తుంది. అది జరుగకుండా యువత బయటికి రాకుండా ఉండ‌టానికి కావలసిన వాతావరణం సృష్టించడానికి, యువత గొంతుకను అణిచి వెయ్యడానికి చేసే ప్రయత్నాలలో భాగమే క్యాంప‌స్‌ల్లో మ‌త రాజ‌కీయాలు. ద‌ళిత, మైనార్టీ వ్య‌తిరేకుల‌కు ప‌దోన్న‌తులు ఇవ్వ‌డం. ఈ మ‌త‌రాజ‌కీయాల్ని ప్ర‌శ్నించినందుకే... కన్నయ్య, రోహిత్లను దేశద్రోహులుగా చిత్రీకరించారు. క్యాంపస్లు తమ కంట్రోల్ ఉంచుకోవడానికి చేస్తున్న ప్ర‌య‌త్నాలివి. జాతి విముక్తి, స్వ‌యంపాల‌న‌, బస్తర్, ఝార్ఘండ్, భూసంస్కరణలు... ఇలా ఏ విధమైన అభ్యుదయ వాదనలు క్యాంప‌స్‌ల్లో వినిపించకూడ‌ద‌నేది వాళ్ల ఉద్దేశ్యం. 21వ శతాబ్దంలో శాస్త్రీయ దృక్పథంతో ఆలోచించడం మానేసి పుష్పక విమానం కథల కాలానికి తీసుకువెళ్తున్నారు. ఇలా వెనక్కు తీసుకెళ్తున్న వాళ్లు అగ్రవర్ణాల వారు. అందరిలో భ‌యాన్ని నింపాల‌నుకుంటున్నారు. అందుకే... ఇవాళ‌ ప్రశ్నించిన సాయిబాబా, మారుతి వర్కర్స్ జైలులో ఉన్నారు. కన్నయ్య కుమార్, ఉమర్ ఖలీద్లపై కేసులు నమోదయ్యాయి. రోహిత్ ఆత్మహత్య చేసుకున్నాడు. ఈ భ‌యోత్పా వాతవరణం మాత్రం దేశమంతటా అలుముకుని ఉంది.
మన దేశంలో భూసంస్కరణలు జరగాలి. ఎక్కువ సంఖ్యలో ఉద్యోగాల కల్పన, జాప్యం లేకుండా భూమి లేని వారికి భూమి ఇవ్వాలి, రైతుల ఆత్మహత్యలు నిరోధించే దిశలో చర్యలు, పంటలకు గిట్టుబాటు ధరలు, కార్మికులకు కనీస భత్యాలు, అమానవీయంగా సాగుతున్న మాన్యువల్ స్కావెంజింగ్ నిర్మూలన, ప్రజా ఆరోగ్యానికి అవసరమైన సదుపాయాలు, ఆసుపత్రులు, కామన్ స్కూలింగ్ - వర్గ, స్థాయి విబేధాలకు ఆస్కారం లేకుండా పిల్లలందరూ ఒకే విధమైన పాఠశాలల్లో చదివే అవకాశం, కులనిర్మూలన. వీటిని సాధించడానికి వీధుల్లో ఉద్యమిస్తాను.
aavu thoka meeru unchukondi - maa bhoomi maaku panchandi antuu daelita udyamaaniki kotta ninaadam ichina unaa dalit atyachar ladat samiti nayakudu jighnish mevani hindutva desamlo bhayotpaata vaataaranaanni srushtinchaalanukuntunu vimirsinchaaru. mitimeerina prapancheekarana pokadalu, matha rajakeeyala kalaeyithe bgfa antunnaru. daelitulu aatmagouravamto paatu aardhika amsaalu, moulika sadupaayala kosam kuudaa poradalsi undaetunnaaru. aardhika, saamaajika asamaanatalanu gurtinchinpude nijamaina udyamam aarambhameyuvutundantunna jighnesh mevani interview paathanula kosam...
dalitalaepai jarugutunna vayrusa daadulanu chustunte evirilonaina aavesam kalugakamaanadu. gujaraatlo 10-15ella kaalamlo dalitulu, muslimlampainayi aneka daadulu jarigai. aa bhaadantaa andaerilo goodukattukuni undi. kevalam oka triger kosam eduru chustunnarante. unaa udantam veerandariki trigerla upayogapadindi. ayithe kevalam nirasana vyaktam cheyyatam saripodu. anduke... saamaajikavettalanu, vividha saamaajika vargaalaku chendina vaarini oka chotuki teesukuraavaataaniki prayatninchaam. tarvaata oka ezenda siddham chesham. talodikkugaa unna vaarandarinee oka chotiki cherchatame ee sandarbhamlo nenu pooshinchina paatra.
sandarbham alantidi. chala saarlu oka daadi jarigina tarvaata paluvuru spandistaaru. mellimelliga aa spandanaku saraina roopam, lajic lekunda potundi. anduku kaaramam udyamaaniki samaina ezenda lekepovakudam kaaramam. anduke... modalainanta vegamgaa aagipotuntaayi. eesaari alaa jarugakudadanukunnaanu. 31juulai, 2016loo dalita mahasabha jarigindi. velaadi mandi dalitulu oka chotiki cheraaru. samajam neechamgaa bhavinche panulu ikapai cheyyamani sapatham chesaru. 5 rojula tarvaata ahmadabad nunchi unaa paadayaatra praarambhinchaam. aa yaatralo palgonna dalitulu ikapai drainagelalo digi vaatini subhram cheyyam, mrutapasucharmam tiyyam ani sapatham chesaru. aavu thoka meere unchukondi.. maaku maa bhoomulivvandi ane ninaadamtoe ee yaatra chepattam. desamlone kaadu europian, america, australiala nunchi tama maddatunu telipaaru. unaalo august 15na chala pedda sankhyalo janam cherukunnaru. aasabha tarvaata modatisaari mody noru medipaaru.
unaa valla dalita, musleem aikyata saadhana gurinchi matladatam tondarapate avtundemo. iddari madhya rajakeeya, mataparamaina vibedhaalunnaayi. gujarat allarlalo musleem meeda jarigina daadullo dalitulu palgonatam nijame. ippudu dalitula aalochanallo maarpu, paschaataapam vachindi. dalitulanu, musleemlanu rendava taragati nagarikuluga, antaraanivaarigaa chusaru, chustunnaru. oori bayata unchutaaru, iru vargala vaaruu shraamika prajale. ilaa saamaajika, varga samasyalu iddariki okela undatam vaarini oka chotuki teesukuvastaayi. konchem samayam pattina idhi jarugutundi.
nyaayam, pragatiseela raajyaangam, saamaajika asamaanatala raddu, kulanirmoolana ivi maa pradhaana lakshyaalu. ee roju unnanta kula picchi indialo eppudu ledanipistundi. abhivruddhi paerutho rankelesunna ee prabhutvaanni kulanirmoolana cheyyamantunnam. chanipoyina eddula charmalanu valichedi ledu, maaku bhoomulu ivvandi ani demand chestunnam. gujaraatlo essy, esteela kosam ketayinchina budget nu itari avasaraalaku vaadestunnaaru. aa budget ketayimpulanu dalitulake viniyoginchaali. poa kosam pratye ka kortulu levu. 50 velaku paiga manuival scavenging chestunnaru. lakshaku paiga paarisudhyam panulu chese vaariki saadhaarana vetanaalu kuudaa labhinchatam ledu. vaariki vetanaalu ivvali. muriki panulu chese maaku manchi bhoomulu ivvandi antunnam. reservation act evaeriki vaallu anukuulamgaa maluchukuntunnaru. reservation acteni atikraminchina vaaripai elanti chaaryaluu levu. anduke chattaanni sakramamgaa amalu cheyalani demand chestunnam.
mana desamlo kulame sthaayini nirnayistundi. daanini adhigaminchaali ante bhusamskaranalu jaragali. agravarnaala chetilo bhoomulundatam valle graamaalu vaari niyantranalo untunnaayi. iravai ellalo saagina dalita udyamaalu chuste avi aardhika, varga paramaina poraataala kante asthitva rajakeeyaalane terapaiki vachayi. namo buddaaya, jaibheem, manu wad murdabad, brahmana wad murdabad ninaadaale migilai.
aarogyam, nirudyogam, modi cheppe abhivruddhi gurinchi enduku matladadamledu. carporate dopidi valla chanipotunna dalitula gurinchi, enduku adagadamledu. ante veetilo aardhikaparamaina konanni pattinchukoledu.
kulam valla desamlo entha arachakam jarugutundo, purushaadhikyata alanti prabhaavaanne choopistundi. kula, varga, linga vivakshalanu tagginchedigaa maa ajenda roopondinchaalanukunnaa. ambani, adaaneelaku kakunda dalitulaku, bhoomileni vaariki, pedalaku bhoomulu panchaali. dalitullonu vaalmeekulaku bhoomi chendali. andulo valmiki streelaku, vaariloonu bharta laeni streelaku, anduloonuu manuval scavenging chestu chanipoyina vyakti bhaaryaku alaa prajaaswaamya baddamgaa ee prakriya saagaalani korukuntunnam.
gujaraatlo dalitulu 7 saatam mandi unnaaru. 1981, 1985loo yanti reservation allarlu gujaraatlo jarigai. ivi bijepi rajakeeya manugadaku baga upayogapaddaayi. gujaraatlo 109 graamaallo polisula rakshanalo dalitulu nivasistunnaaru. rakshana lekapothe vaarini champestaru. 50 velaku paiga manuval scavengers, lakshaku paiga paarisudhyam panulu chese vaariki saadhaarana vetanaalu kuudaa labhinchatam ledu. 2004loo 24 mandi dalita streelapai atyaachaaram jarugagaa, 2014loo ee sankhya 74kuperigindi. obisiki chendina shoodra, patel community bhusamskaranala valla baga laabhapadindi. aardhikamgaa pragati saadhinchina vaari aalochanallo saamaajikamgaa etuvanti pariniti raledu. alanti saamaajika, aardhika, varga vibedhaalu dalitalapai himsaku purikolpe avakaasaannistunnaaya.
prabhutvam patla prajallo vyatirekata, pratighatanaa kanksha unna oka gatti pratyarthi lekapovatam, unna pratyarthi modeeni prasninchagaladu anna aatmaviswaasaanni nimpevaallu lekapovatam kaaranaalu. yoopi ennikala mundu unna vaataavaranam ippudu maaripoyindi. udyamaanni ree-injaneer cheyyali.
communal fasism, carporate loot, exesive form af globalisation, hindutva kalipithe gujarat modal. mody cheptunna abhivruddi ikkadem jarugaledu. velallo raitulu aatmahatyalu chesukunnaru. narmada jalaalu raledu, subsidiilu venakki teesukuni carporatelaku andinchaaru. chekydyaamlulevu. pandinchina pantaeku gittubaatu dharallevu. pedalaku bhoopampinii jaragatam ledu. 5 lakshala prabhutva udyogulaku namamatram vetanaalu istunnaru. private vyaktulu, samsthalu minimam vej ivvaka pothe prabhutvaaniki mora pettukuntaaru.
maa samstha rashtriiy dalit adhikara munch aatmagouravamto paatu aardhikamgaa moulika sadupaayala kosam kuudaa poraadanundi. mundu aardhika, saamaajika asamaanatalanu gurtinchaali. appude nijamaina udyamam aarambhameevutundi. appude globalisation, itara vidhaanaalu manaku vyatirekamgaa elaa panichestunnayo ardhamavutundi. desamlo 6 lakshala mandi raitulu aatmahatya chesukunnaru. inta kanna shaking vishayam yem untundi? ika dalitulu kula, varga baadhitulu. cony identy polytics valla ee vishayaanni artham chesukoleka potunnaru. mundu ee aardhika konaalni, vaati praadhaanyatalanu artham chesukovali. appude udyamaaniki oka roopam ivvagalugutaaru.
ambedkar eppudo cheppaaru mana jaati(desham) nirmaana dasalo undani. mana aalochana, avagaahana anneekulaanni bays chesukuni saagutaayi. alantappudu manam oka jaati ani ela cheppagalam, idhi kevalam kula sankalanam matrame. evaraithe raajyaamgaanni nammaro vaaru yanti neshanals ani nammutaanu. secular soshalist democraseega roopondaalani cheptundi mana priamble, hindu desangaa migalamani kaadu. alaa hindu desangaa maarchaalani, maaraalani korukune vaare nijamaina deshadrohulu.
rohit vemula act chala mukhyamaindi. deentho paatu ambedkar cheppina kula nirmuulana jaragali. ayithe bhaaratheeyulu kulavyavasthanu vadulukovadaaniki siddamgaa leru. unaa, rohit vemula desamlo jarugutunna itara daadulanu chusinappudu artham chesukovalasindi kulam mana jaateeya samasya ani. desamlo prati parinaamaanni, samaajamlo prati maarpuni, manushulugaa mana prati aalochanani kulam prabhaavitam chestondani grahinchaali.
gujarat modal ante ide. mitimeerina prapancheekarana pokadalu, mataparamaina raajakeeyalu kalipithe bijepi. deeni valla rendu kyaampulaku laabham. okati sangh pariwar, rashtriiy swayam sevak dalam, mohan bhagavat okavaipu, maroka vaipu ambani, adaaneelu. veellu modeeni pramot chesi pradhaanini chesaru. ika vasoollu rabattukovali. padaviloki vache mundu yuvataku chala aasalu kalpinchaaru veeru. udyogaalu, farin investmentlunta, enno vyapara avakaasaluntaayani. cony avevi jarugaledu kabatti yuvata tappakunda spandistundi, prasnistundi. adhi jarugakunda yuvata bayatiki rakunda undaetaaniki kaavalasina vaataavaranam srushtinchadaaniki, yuvata gontukanu anichi veyyadaaniki chese prayatnaalalo bhagame campaselllo maytha raajikeeyaalu. daelita, minarty vyaetiraekulaneku pandonenatulu ivendam. ee matharaajaekiyaalni praesninchinanduke... kannayya, rohitlanu desadrohulugaa chitreekarinchaaru. campaslu tama control unchukovadaaniki chestunna praeyantaalivi. jaati vimukti, swayampalanisam, bastar, jharghand, bhusamskaranalu... ilaa e vidhamaina abhyudaya vaadanalu campaselllo vinipinchakudanadaenidi vaalla uddesyam. 21va sataabdamlo saastriiya drukpathamtho aalochinchadam manesi pushpaka vimanam kathala kaalaaniki teesukuveltunnaaru. ilaa venakku teesukeltunna vaallu agravarnaala vaaru. andarilo bhayanni nimpaalanukuntunnaara. anduke... ivaala prasninchina saibaba, maaruti workers jailulo unnaaru. kannayya kumar, umar khaleedlapai kesulu namodayyayi. rohit aatmahatya chesukunnadu. ee haiyotpa vaatavaranam maatram deshamantata alumukuni undi.
mana desamlo bhusamskaranalu jaragali. ekkuva sankhyalo udyogaala kalpana, jaapyam lekunda bhoomi laeni vaariki bhoomi ivvali, raitula aatmahatyalu nirodhinche disalo charyalu, pantalaku gittubaatu dharalu, kaarmikulaku kaneesa bhatyaalu, amaanaveeyamgaa saagutunna manuval scavenging nirmuulana, praja aarogyaaniki avasaramaina sadupaayaalu, aasupatrulu, kaman schooling - varga, sthaayi vibedhaalaku askaram lekunda pillalandaruu oke vidhamaina paatasaalallo chadive avakaasam, kulanirmoolana. veetini saadhinchadaaniki veedhullo udyamistaanu.