ఈమాట » అలుసవుతోన్న అమ్మ భాష
ATA 2006 ప్రత్యేక సంచిక
1991 - 2005 తెలుగు నవల - విస్తరించిన వివిధ కోణాలు
అమెరికాంధ్రుని ఆలోచనలు (అ,ఆలు)
ఆంధ్రప్రదేశ్ సంగీత, రంగస్థల కళారంగం:ఒక పర్యావలోకనం
ఆకాశంలో ఎడారి
ఏరిన మాటలు
కబురీయం
గోసిగుడ్డ
జిగిరీ - 2వ భాగం
జిగిరీ - 3వ భాగం
జిగిరీ - 4వ భాగం
తెలుగు కవిత - ప్రస్తుత పరిస్థితి
తెలుగు గ్రామాలు - ఒక అవలోకనం
తోలుబొమ్మలాట - 01వ భాగం
తోలుబొమ్మలాట - 02వ భాగం
తోలుబొమ్మలాట - 03వ భాగం
తోలుబొమ్మలాట - 04వ భాగం
తోలుబొమ్మలాట - 05వ భాగం
తోలుబొమ్మలాట - 06వ భాగం
తోలుబొమ్మలాట - 07వ భాగం
తోలుబొమ్మలాట - 08వ భాగం
తోలుబొమ్మలాట - 09వ భాగం
తోలుబొమ్మలాట - 10వ భాగం
తోలుబొమ్మలాట - 12వ భాగం
దొంగ! దొంగ!!
నాతోనే వుంటుంది
నిర్ణేత వ్యాఖ్య - కవితలు
నిర్ణేత వ్యాఖ్య - నవలికలు
నిర్ణేతల వ్యాఖ్య - కథలు
నేటి సినిమాలలో వికృత పోకడలు - విపరీత ధోరణులు
పిచ్చి నాన్న
ప్రస్తుత తెలుగు కథ - ఒక జీవన కఠోర వాస్తవం
మాఘమాసం వచ్చింది
మావారి రిటైర్‌మెంటు?
యంగముని వ్యవసాయం
రసాస్వాదన
లోను
శరీరాలయాలు
శ్రీపాద కథల్లో స్త్రీలు - స్వయం నిర్ణయత్వం
సంకట్ కాల్ మే బాహర్ జానే కా మార్గ్
సన్మాన లాటరీ
హంస ధ్వని
ATA 2006 » వ్యాసాలు
రచన : సురేంద్ర కె. దారా	భాష అనేది మనిషి తన మనసులోని భావాన్ని ఎదుటి వారికి తెలియజేయడానికీ లేదా సమాచారాన్ని ఒక చోటి నుంచి మరోచోటికి చేరవేయడానికీ ఉపయోగపడే ఒక సాధనం. ఈ భాష ఒక నదీ ప్రవాహం లాంటిది. నది, తను పుట్టినచోట బయలుదేరి అనేక ప్రాంతాలగుండా ప్రవహిస్తూ దారిలో అనేక ఖనిజ లవణాలనూ, మలినాలూ మొదలైన పదార్థాలను తనలో ఇముడ్చుకుంటూ సముద్రంలో కలిసిపోయినట్టే, భాషకూడా పుట్టిన తరువాత ఒక తరం నుంచి మరో తరానికీ, ఒక ప్రాంతం నుంచి మరో ప్రాంతానికీ ప్రవహిస్తూ అనేక మార్పులకూ చేర్పులకూ లోనవుతూంటుంది. భాష మన ఆలోచనలకు ఓ రూపాన్నిస్తూ, తద్వారా మన సంస్కారాన్నీ, సామాజిక స్థాయినీ ప్రతిబింబిస్తుంది. భాష ఒకవైపు సమాజాన్ని ప్రభావితం చేస్తూనే మరోవైపు అనేక ప్రభావాలకు లోనవుతుంది. ప్రస్తుతం తెలుగుభాషను ప్రభావితం చేస్తున్న కొన్ని అంశాలనూ, అవి మన భాషపై ఆదరణ తగ్గడానికి ఏ రకంగా కారణమవుతున్నాయన్న వివరాలనూ ఇక్కడ చర్చిస్తాను. దానితోపాటు నాకు తోచిన కొన్ని పరిష్కార మార్గాలను కూడా సూచిస్తాను.
సహజ సిద్ధమైనవి: దేశ కాలమాన పరిస్థితులను బట్టి ప్రతి భాషలోనూ మార్పులు వస్తాయి. ఇప్పటి తెలుగు భాషకూ కొన్ని తరాల ముందరి తెలుగు భాషకూ తేడా ఉన్నట్టే కాలంతో పాటుగా వచ్చే మార్పులు ఇవి. ఈ మార్పులు సహజ సిద్ధమైనవి. క్రొత్త పదార్థాలనూ, ప్రక్రియలనూ, యంత్రాలనూ, విషయాలనూ కనుగొంటున్న కొద్దీ వాటికి సంబంధించిన పదాలు కూడా భాషలో చేరుతూ ఉంటాయి. రైలు, బస్సు, పంట్లాం, ఇంటర్నెట్‌ వగైరా విరివిగా వాడబడేవి ఇతర భాషలనుంచి తెలుగులోకి వచ్చిన పదాలకు ఉదాహరణలు. వీటికి సంబంధించిన అనువాదాలు కృతకంగా ఉండడంతో పరభాషల నుంచి వచ్చిన పదాలే ప్రాముఖ్యాన్ని సంతరించుకుంటాయి. అదేవిధంగా భారతీయ భాషల నుంచి ఆంగ్లంలోకి వెళ్ళిన పదాలు కూడా కొన్ని ఉన్నాయి. వాటికి ఉదాహరణలు మంత్ర, గురు, నిర్వాణ, యోగ అనే పదాలు. ఈ రకమైన సహజ సిద్ధమైన మార్పులను ఎవరూ ఆపలేరు.
ఆర్థిక పరమైనవి: ఆర్థిక శాస్త్రంలోని ఓ ముఖ్యమైన అంశం ఉత్పత్తికీ వినియోగానికీ ఉన్న అవినాభావ సంబంధం. వినియోగం ఎక్కువగా ఉన్నప్పుడు సరఫరా కూడా ఎక్కువగానే ఉంటుంది. ప్రస్తుతం ఆంగ్లభాష తెలిసిన వారికి ఉపాధి అవకాశాలు ఎక్కువా, తెలుగు మాత్రమే వచ్చిన వారికి తక్కువా కాబట్టి తెలుగు భాష నేర్చుకోవలసిన అవసరం తగ్గుతోంది. ప్రతివారూ తమ పిల్లలకు తెలుగు భాషను నేర్పించడంలో కన్నా, ఇంగ్లీషు, స్పానిష్‌, ఫ్రెంచ్‌, జెర్మన్‌ వగైరా భాషలను నేర్పించడంలోనే ఎక్కువ ఆసక్తి చూపిస్తారన్న విమర్శ ఉన్నా ప్రతి ఒక్కరి మనుగడకూ మంచి ఉద్యోగం అవసరం కాబట్టి ఉపాధి అవకాశాలను బట్టే భాషాజ్ఞానం కూడా ఏర్పడుతోంది. ఏ భాషకైనా అవసరం పెరిగినప్పుడు, దానిపై అభిమానం పెరుగుతుంది. అభిమానం పెరిగినప్పుడు ఔన్నత్యం దానంతటదే వస్తుంది. తెలుగు భాష యొక్క అవసరం తగ్గడం ప్రస్తుత సమస్యకు ఒక ముఖ్య కారణం.
విద్యాపరమైనవి: వైద్య, సాంకేతిక, వ్యవసాయ శాస్త్రాలూ మొదలైన శాఖల్లో ఉన్నత విద్యంతా ఆంగ్ల మాధ్యమంలోనే సాగుతోంది. దీనివల్ల, ఒక స్థాయి దాటిన తరువాత విద్యలో తెలుగు వాడకం తగ్గుతోంది. అదీకాక, తెలుగు కాకుండా ఇతర భాషలను పాఠ్యాంశాలుగా ఎన్నుకునే వీలుతోబాటు, తెలుగులో మార్కులు తక్కువ వస్తాయన్న కారణంగా తెలుగు నేర్చుకునే అవకాశం తగ్గుతోంది.
సామాజిక పరమైనవి: ఏ కారణం చేతోగానీ మన తెలుగు వారికి మాతృభాషలో సంభాషించడం పెద్ద నామోషీ. పొరుగింటి పుల్లకూర రుచి మనకు తెలిసినట్టుగా వేరెవరికీ తెలియదేమో అందుకే తెలుగువారు తెలుగులో తప్ప వచ్చీ రాని మరే భాషలోనైనా సంతోషంగా సంభాషిస్తారు. మన భాషపై మనకున్న చిన్న చూపువల్లో, ఇతర భాషల్లో మాట్లాడ్డం గొప్ప విషయంగా భావించడం వల్లో మన భాష మనవల్లే అలుసవుతోంది.
సాంకేతికాభివృద్ధి: దాదాపు పదిహేను సంవత్సరాల క్రితం మన దేశంలో వచ్చిన కేబుల్‌ టీవీ మన సంస్కృతిని బాగా మార్చేసింది. ఒకానొకప్పుడు వారానికొకసారి ప్రణయ్‌రాయ్‌ చదివే 'వరల్డ్‌ దిస్‌ వీక్‌' వార్తాంశాల్లో తప్ప మనకి కనబడని ఎన్నో విషయాలు అనునిత్యం మన కళ్ళ ముందుంటూ బయటి ప్రపంచంపై మనకున్న అవగాహనను బాగా పెంచేశాయి. అంతేకాక దూరదర్శిని కారణంగా పుస్తక పఠనం బాగా తగ్గిపోయింది. టెలిఫోన్లు, ఈ - మెయిల్స్‌ వల్ల అందరిలోనూ ఉత్తరాలు రాసే అలవాటు బాగా తగ్గిపోయింది. ఏ భాష మనుగడకైనా వినడం, మాట్లాడడం, చదవడం మరియు రాయడం అనే నాలుగంశాలు చాలా ముఖ్యం. సాంకేతికాభివృద్ధి కారణంగా తెలుగు చదవడం, రాయడం అనే అంశాలు బాగా దెబ్బతిన్నాయి.
ప్రపంచీకరణ: ఆర్థిక, సాంకేతికాభివృద్ధుల కారణంగా విదేశాల్లో అవకాశాలు పెరుగుతూ, విదేశాల్లోని అవసరాలు మన దగ్గరకు వస్తూ ప్రస్తుతం ప్రపంచమంతా వసుధైక కుటుంబంలా తయారవుతూ, ఒకే భాషా, ఒకే సంస్కృతి అన్నట్టుగా మారుతోంది. ప్రపంచీకరణ వల్ల ప్రపంచం అంతా మనకు దగ్గరవుతోండగా, మన భాష మాత్రం మనకు దూరమవుతోంది. భాషాసంస్కృతులు ఒక దానితో ఒకటి ముడిపడి ఉంటాయి కాబట్టి మారుతోన్న మన సంస్కృతితో బాటుగా మన భాషకూడా మారుతోంది.
ఒకప్పుడు భాషలో వచ్చే మార్పులకు కొన్ని తరాలు పడితే, ఈ ఆధునిక యుగంలో ఒక్క తరంలోనే ఎన్నో మార్పులను చూస్తున్నాం. భవిష్యత్తులో తెలుగు మాట్లాడే వారి సంఖ్యలో పెద్దగా మార్పు రాకపోవచ్చు కానీ తెలుగును రాసే లేదా చదివే వారి సంఖ్య మాత్రం క్రమంగా తగ్గిపోతోందన్నది అందరూ గమనించవలసిన విషయం. మార్చలేనీ, మార్చకూడనీ విషయాల గురించి మనం ఏమీ చెయ్యలేకపోయినా వ్యక్తిగతం గానూ, వ్యవస్థాపరం గానూ భాషాపరి రక్షణకై మనం చేపట్టవలసినవి కొన్ని ఉన్నాయి. అందులో కొన్ని:
సంస్కరణ అన్నది ముందు వ్యక్తిలోనూ తరువాత వ్యవస్థలోనూ జరగాలి. తెలుగులో మాట్లాడ్డం చిన్నతనంగా భావించకుండా, ఘనమైన చరిత్ర ఉన్న ఒక ఉన్నత భాషను మాట్లాడ గలుగుతున్నందుకు ప్రతి తెలుగువాడూ గర్వించాలి. తేనెలూరే తెలుగు భాషలోని మాధుర్యాన్ని ఆస్వాదించి, ఆనందించడం ఒక వరంగా భావించాలి. ఈ విషయంలో ప్రతి ఒక్కరూ ఆత్మావలోకనం చేసుకోవాలి.
అందరూ పుస్తక పఠనాన్ని అలవరచుకోవాలి. అది మెదడుకు మంచి వ్యాయామాన్నిచ్చే ప్రక్రియ. మంచి సాహిత్యం దొరకడం లేదని సాకు చెప్పకుండా, మనం ఆదరిస్తే మంచి ప్రతికలూ, నవలలూ అవే వస్తాయన్న విషయాన్ని గమనించాలి. అనేక రకాల వ్యాపకాలూ, వినోద సాధనాలూ, దూరదర్శనీ ఉన్నా అమెరికా లాంటి దేశాల్లో పుస్తక పఠనం ఇంకా బాగానే కొనసాగుతోంది. కారణం, సాహితీ విలువలు తగ్గకుండా ప్రచురణలు రావడం.
ఆంధ్ర రాష్ట్రంలోని ప్రతి పాఠశాలలోనూ, కనీసం ఇంటర్మీడియట్‌ వరకూ తెలుగును తప్పనిసరి పాఠ్యాంశంగా చెయ్యడమే కాక కళాశాలా, స్నాతకోత్తర విద్యల్లో కూడా ఏదో ఒక స్థాయిలో తెలుగును పాఠ్యాంశంగా చెయ్యాలి. అంతేకాకుండా సంస్కృతం, హిందీలతో పోల్చినప్పుడు తెలుగులో తక్కువ మార్కులు వస్తాయన్న అపప్రధ కూడా పోవాలి. ప్రశ్నకు తగిన జవాబు రాసినప్పుడు అర్హమైన మార్కులను వెయ్యాలి. ర్యాంకులనేవి ప్రతిభకు ప్రమాణాలుగా మారిపోయి, ఒకటి రెండు మార్కుల్లోనే భవిష్యత్తంతా మారిపోతున్న ఈ రోజుల్లో సరిగా మార్కులు రాని తెలుగు భాషను ఎంచుకోవడానికి విద్యార్థులు సుముఖత చూపించరు. విద్యావిధానమే భాషను విద్యార్థులకు దూరం చేయకుండా తగిన చర్యలు తీసుకుని, తెలుగు భాషలో పరీక్షా విధానాన్ని సరిచెయ్యాలి.
అనేక ప్రభుత్వ మరియు ఇతర ప్రవేశ లేదా పోటీ పరీక్షల్లో తెలుగు భాషకు సంబంధించిన పరీక్షలను కూడా చేర్చాలి. ఉన్నత విద్యకూ, ఉపాధికీ తెలుగు అవసరం అయినప్పుడు అందరూ తప్పని సరిగా నేర్చుకుంటారు.
భాష విషయంలో పత్రికల పాత్ర తక్కువేమీ కాదు. చదువుకునే రోజుల్లో కేవలం తరగతి పుస్తకాలు మాత్రమే చదువుతాము. దిన, వార, మాస పత్రికలను జీవితాంతం చదువుతాము. కాబట్టి పత్రికలలో వాడే భాషా, ప్రచురితమయ్యే అంశాలూ మన మీదా మన భాషమీదా ఎంతో ప్రభావాన్ని చూపిస్తాయి. నిత్యం చదివే అనేక విషయాల్లో ఆంగ్ల పదప్రయోగం వల్ల వాటికి ప్రత్యామ్నాయ తెలుగు పదాల ఉనికి దెబ్బతింటోంది. వార్తా పత్రికల్లోనూ, ఇతర పత్రికల్లోనూ ఉన్నత భాషా ప్రమాణాలను పాటిస్తూ తద్వారా భాషాభివృద్ధికి దోహదం చెయ్యాలి. అలాగే మంచి సాహితీ విలువలున్న శీర్షికలనూ, భాషకు సంబంధించిన వ్యాసాలనూ ప్రచురించాలి.
చలన చిత్రాల్లోనూ, దూరదర్శినిలోనూ ఆంగ్లభాషా వినియోగాన్ని బాగా తగ్గించాలి. వ్యాపార ప్రకటనల్లో కూడా తెలుగు వాడకాన్ని ప్రోత్సహించాలి. ఒకప్పుడు చలన చిత్ర పరిశ్రమ చెన్నై నుంచి హైదరాబాదుకు రావడానికి మన రాష్ట్రప్రభుత్వం అనేక రాయితీలను ఇచ్చింది. అలాగే, నిర్దేశించిన దాని కన్నా ఎక్కువ శాతం చిత్రనిర్మాణం కనుక రాష్ట్రానికి బయట జరిగితే అధిక పన్నులు వసూలు చెయ్యడం లాంటివి జరిగేవి. అదేవిధంగా మోతాదుని మించి ఆంగ్లభాషా ప్రయోగం జరిగిన చిత్రాలపై పన్నులు వెయ్యడమో, రాయితీలు తగ్గించడమో చేసి తెలుగుభాషా వినియోగాన్ని ప్రోత్సహించాలి. దూరదర్శినీ, చలనచిత్రాల ప్రభావం భారతదేశంలో, ముఖ్యంగా ఆంధ్ర దేశంలో చాలా ఉంది కాబట్టి ఈ మాధ్యమంలో చేసే ముఖ్య సంస్కరణలు భాషాభివృద్ధికి తోడ్పడతాయి.
ఏ సాంకేతిక పరిజ్ఞానం అయితే భాషపై దుష్ప్రభావం చూపించింది అనుకున్నామో, దాన్నే భాషాభివృద్ధికి వాడుకోవాలి. దూరదర్శినిలో వచ్చే కార్యక్రమాల ప్రభావం ఎదిగే పిల్లలపై బాగా ఉంటుంది. కాబట్టి పిల్లలను ఆకట్టుకునే విధంగా మంచి కార్యక్రమాలను రూపొందించాలి. ఉదాహరణకు, అమెరికాలో 'డోరా ది ఎక్స్‌ ప్లోరర్‌', 'బ్లూస్‌ క్లూస్‌', 'బార్నీ' లాంటి కార్టూన్‌ మరియు ఇతర కార్యక్రమాలకు ఎంతో ప్రాచుర్యం ఉంది. వినోదం రూపంలో ఉన్న విద్యా కార్యక్రమాలు ఇవి. తెలుగులో అలాంటి పాత్రలు లేవు. ఇతర దేశాలకు మన ప్రతిభను అరువిచ్చిన తెలుగువారు స్వంతగడ్డపై ప్రయోజనానికి కూడా అదే పరిజ్ఞానాన్ని వాడాలి. ప్రజల మనసులను హత్తుకునే విధంగా కార్టూను పాత్రలను స్పష్టించి, ప్రసార కార్యక్రమాలు రూపొందించి. వాటిద్వారా తెలుగు భాషనూ, ఇతర విద్యాంశాలనూ బోధించాలి.
ఈ విధంగా వ్యిక్తి గతంగానూ, సమాజ, ప్రభుత్వ పరంగానూ తీసుకోగలిగిన చర్యలెన్నో తెలుగు భాషాభివృద్ధికి తోడ్పడతాయి. ఇవన్నీ కష్టమైనవీ, క్లిష్టమైనవీ, ఖర్చుతో కూడుకున్నవీ కావు. మానసిక వికాసానికి తోడ్పడే పుస్తక పఠనంలో కష్టమేముంది? తెలుగు పరీక్షల్లో మార్కులు సరిగా వెయ్యడంలో క్లిష్టతేముంది? రాసే వార్తల్లోనూ, తీసే చిత్రాల్లోనూ, చేసే ప్రసారాల్లోనూ తెలుగు వాడడానికి ఖర్చేముంది? కావలసిందల్లా ఒక్క క్షణం ఆగి ఆలోచించడం. ప్రజలూ, ప్రభుత్వమూ, వినోద ప్రసార మాధ్యమాలూ ఒక్క క్షణం ఆలోచించి, చిన్న నిర్ణయం తీసుకుంటే చాలు. ఆ చిన్న నిర్ణయమే అంతులేని ప్రభావాన్ని చూపి కొద్ది సంవత్సరాల్లోనే తెలుగుభాషకు పునర్వైభవాన్ని ఇస్తుందని నా ప్రగాఢ విశ్వాసం.
అమ్మ భాషను అలుసు చెయ్యకుండా దాని అభివృద్ధికి ప్రతి ఒక్కరం కృషి చేద్దాం.*
కీలక పదాలు : కబురు 
rahamthulla అభిప్రాయం: October 20, 2008 7:37 pm	ఇంటి భాషంటే ఎంత చులకనో!
భాషను కేవలం కొన్ని కులాల వాళ్ళే పుట్టించారు. వివిధ కులాల వాళ్ళు వాళ్ల వృత్తుల్ని బట్టి, అవసరాలను బట్టి పదాలను పుట్టిస్తూ, వాడుతూ ఉండటం వల్ల ఆ భాష అభివృద్ధి చెందుతుంది. అన్ని పదాలూ మాగ్రంథాల్లోనే ఉన్నాయనే అహంకారం పనికిరాదు. అన్ని కులాల వాళ్ల భాషనూ, వాళ్ళు వాడే పదాల్నీ నిజాయితీగల భాషా శాస్త్రజ్ఞుడు గుర్తిస్తాడు, గౌరవిస్తాడు, గ్రంథంస్తం చేస్తాడు. కొన్ని కులాల వాళ్ళ భాషనూ, వాళ్ళువాడే పదాలను అపహాస్యం చేస్తూ, నీచంగా భావిస్తూ, అసలు గ్రంథాల్లోకి ఎక్కత గని భాషగా చిత్రీకరిస్తూ, భాష సంపన్నం కాకుండ గతంలో అడ్డుతగిలారు. అలా అడ్డుతగిలే పని ఈనాటికీ చేస్తూనే ఉన్నారు. మన పల్లె భాషను గౌరవించుదాం. మన పక్కెలు, జెల్లలు, గెడ్డలు, మదుములు, పరసలు, పరజలు,… ఇంకా నీచమని భావించి మన సంస్కృతాభిమాన పండితులు వదిలేసిన తెలుగు పదాలన్నీ తెలుగు నిఘంటువుల్లోకి ఎక్కిద్దాం. కొల్లేరు ప్రక్షాళన కార్యక్రమం ఎలా జరుగు తుందో చూద్దామని వెళ్ళిన విలేఖరులకు అక్కడి ప్రజలు ఎన్ని రకాల చేపలు, పక్షులపేర్లు చెప్పారో చూడండి: మట్టగిడస, కర్రమోను, బొమ్మిడయి, శీలావతి, గొరక, ఇంగిలాయి, జెల్ల, బొచ్చె, జడ్డువాయి, చేదు పరిగె, కొరమీను, వాలుగ, పండుకప్ప, గండి బొగడ, కొయ్యంగ, మునుగపాము, గడ్డు గాయి, చామరాయి, పొట్టిదిలాసు, కట్టినెరసు, బుడపార, చాకరొయ్య, గడ్డికొయ్య, మాల తప్పడలు, ఏటిజెల్ల, మార్పులు, పల్లెంకాయ, పాలజెల్ల, పారాటాయి….. పరజ, గూడ, ఆసాబాతు, కళాయి, చేతన బాతు, నల్లముక్కులు, సముద్రపుచిలుక, నత్తకొట్టుడు…. భాషాసమృద్ధే స్వతంత్రతా భీజం అన్నారు నెహ్రూ. పై పదాలన్నీ తెలుగు పదాలు కావా? వృత్తి పదకోశాల్లోకి ఎక్కించడానికి గతంలో కొంత ప్రయత్నం చేశారు. ఏడదికి సగటున 5 కొత్త యూనివర్శిటీలు ఏర్పడుతున్నా ఇండియాలో 7 శాతం మించి పి.జి స్థాయికి చేరటం లేదు. దానికి కారణం పేదరికం కాదు, ఇంగ్లీషు భాషపై పట్టులేకపోవటమేనని రాష్ట్ర ఉన్నత విద్యాచైర్మన్‌ కె.సి రెడ్డి అన్నారు. (ఆంధ్రజ్యోతి 18-10-2005) అంటే ఇంగ్లీషు భాష మీద పట్లులేకపోతే మన దేశంలో ఏ వ్యక్తీ, అతనికి ఎంత జ్ఞానం, విజ్ఞానం ఉన్నప్పటికీ ఉన్నత విద్యలోకి ప్రవేశించలేడన్నమాట. ఇంగ్లీషొస్తేనే జ్ఞాని, విద్యావంతుడు. ఇంగ్లీషు రాకపోతే అజ్ఞాని, అనాగరికుడు అని మనమే నిర్ధారించు కుంటున్నాం. ఇంగ్లీషే అన్నింటికీ మూలం అన్నట్లుగా మారింది పరిస్థితి. తెలుగును ప్రాచీన భాషగా ప్రకటించాలని అన్ని పార్టీలవాళ్లా అసెంబ్లీలో ఏకగ్రీవంగా తీర్మానించారు. కేంద్రానికి పంపారు. కోర్టుకు గూడ వెళ్ళారు. కొద్దిరోజులకే జార్జిబుష్‌ హైదరాబాద్‌ రావటం, సివికాన్‌ వ్యాలీలో ఉన్న ప్రతి ముగ్గురు భారతీయ ఉద్యోగుల్లో ఒకరు ఆంగ్లప్రదేశ్‌కు చెందిన వారేనని తేల్చటం, దిల్‌కుష్‌ అతిథి భవనంలో అమెరికా వెళ్ళ టానికి వీసాలిచ్చే కేంద్రం పెడతామనటం, మన మధ్యతరగతి కుటుంబాలన్నిటికీ ఇంగ్లీషు ఉచ్చు బిగించిపోవటం చకచకా జరిగి పోయాయి. మరోసారి తాజాగా తెలుగుతల్లి సాక్షిగా ఉద్యోగాల కోసం మన పెద్దలు మోకరిల్లారు; ఇలా ఆంగ్లాన్ని స్తుతించారు: ఆంగ్లమేరా జీవితం- ఆంగ్లమేరా శాశ్వతం ఆంగ్లమే మనకున్నది- ఆంగ్లమేరా పెన్నిధీ ఆంగ్లమును ప్రేమించు భాయీ- లేదు అంతకు మించి హాయీ ||ఆంగ్ల|| తెలుగును విడిచీ- ఆంగ్లము నేర్చీ అమెరికా పోదామూ- బానిసలవుదామూ డాలర్లు తెద్దామూ ||తెలుగు|| అంటూ పాటలు కూడ పాడుతున్నారు. తెలుగుకంటే ఇంగ్లీషెందుకు ముద్దో కారణా లతో సహా వివరిస్తున్నారు:
1. తెలుగులో పెద్దగా విజ్ఞాన సాహిత్యం లేదు. తెలుగు భాషా దురభిమానం ప్రదర్శించటం తప్ప మన పాలకులు, పండితులు మన భాషలో పాలనను పెద్దగా ప్రోత్సాహించటం లేదు. తెలుగులో చదివితే ఉద్యోగాలూలేవు. 2. పెద్ద కులాలవాళ్ళు, ఆస్థిపరులు ఇంగ్లీషులో చదువుకుంటూ, పేదకులాల వాళ్ళకు ఇంగ్లీషు చదువులు దక్కకుండ చేయటానికి తెలుగు భాషా ఉద్యమాలు చేయిస్తున్నారు. 3. నిర్భంద చట్టాలతో తెలుగుభాషను తేవా లని చూసినా, పారిభాషిక పదజాలం యావత్తూ సంస్కృతమయం చేస్తూ, పండి తులు తెలుగుభాషను తెలుగువాళ్ళకు రాకుండా చేస్తున్నారు. తెలుగు చదువు కృత్రిమమై ఇంగ్లీషు చదువే సులువుగా ఉంటోంది.
4. దేశం మొత్తానికీ కలిపి ఒకే లిపిలేదు. మరో రాష్ట్రం వెలితే దుకాణాల బోర్డులపేర్లు చద వాలన్నా ఇంగ్లీషు రావాల్సిందే. హిందీ కూడ అందరికీ రాదు. ఆంగ్ల లిపి పిల్లలకు సుల భంగా వస్తుంది. 5. యవ్వనం వచ్చాక బాల్యావస్థకు తిరిగి వెళ్ళగలమా? ఇంగ్లీషొచ్చాక తెలుగెందుకు? ఆధునిక ప్రామాణిక తెలుగు భాష వచ్చాక ఎవరైనా ఇంటి భాషను కోరుకుంటారా? ఆంగ్ల పాలనలో ఎంతో ప్రావీణ్యం సంపాదించిన మన తెలుగుజాతి మళ్ళీ తిరిగి తెలుగుకు పరిమితమై కుంచించుకుపోవాలా? పడ్డచన్ను లెత్త బ్రహ్మవశమే? 6. కంప్యూటర్‌కు ఆంగ్లం అవసరం. ఇంగ్లీషు రానివాళ్ళు ఎందుకూ పనికిరాని వాళ్ళవుతారు. మనం విశ్వమానవులం. అధునాతన విశ్వ చైతన్యాన్ని అందిపుచ్చుకోవాలంటే తెలుగును బలిచేసైనా ఇంగ్లీష్‌ నేర్వాలి. 7. అప్పడగా బోయిందీ అదీ ఒక తప్పా? ఇప్పుడు తెలుక్కొచ్చిన ముప్పేమీలేదు. మమ్మీ, డాడీ, ఆంటీ, అంకుళ్ళతో తెలుగు సంస్కృతికొచ్చే నష్టం ఏంటట? భాషోద్య మాలతో ఎందుకీ గోల? ఇదంతా ప్రాంతీయ దురభిమానంతో చేస్తున్న వేర్పాటువాదం. ఆంగ్లం వల్ల అధికారం, అధికారం వల్ల భాగ్యం కలుగుతాయి. ఇక మనం తెలుగువాళ్ళం అనీ, మన తెలుగును రక్షించుకుందాం అనీ పోరాడే తెలుగు వీరులు చెప్పే సమాధానాలు ఏమిటి?: 1. మాతృభాషను కాపాడుకోవటం భాషా దురభిమానం ఎలా అవుతుంది? అలాగయితే ఇంగ్లీషువాళ్ళది భాషా సామ్రాజ్యవాదం కాదా? సొంతభాష కంటే మనకు ఇంగ్లీషే గొప్పగా కనబడటం బానిస మనస్తత్వం కాదా? 2. మన పాలకులు, అధికారులు డబ్బు సంపాదించటానికి మాత్రమే ఆంగ్ల విద్యను ప్రోత్సహించటం పడుపు కూడు తినటంతో సమానం. అత్యధిక జనాభా మాట్లాడేభాషను నాశనం చేస్తూ పరాయిభాషకు పట్టం గట్టడం అంటే పరస్త్రీ ముందు భార్యను అగౌరవ పరచటం లాంటిది. ఇది భాషా వ్యభిచారం, అనైతికం, అసహజం, తెలుగు జాతి ప్రజల హక్కుల ఉల్లంఘన 3. మన భాషను రక్షించుకోవాలంటే నిర్భంద చట్టాలు ఉండల్సిందే. ఇంటి భాషకు సైతం చోటు కల్పిస్తూ పారిభాషక పదజాలం మనం సమకూర్చుకోవాలి. ఇంగ్లీషుకంటే తెలుగే సుళువుగా వస్తుంది. మన లిపిని కంప్యూ టర్‌కు అనుకూలంగా మార్చుకోవాలి. అవసరమయితే ఆంగ్లలిపినే తెలుగుభాషకు వాడుకుందాం. 4. ప్రపంచవ్యాప్తంగా 15 కోట్లమంది తెలుగు వాళ్ళున్నారు. 110 దేశాలకంటే మన తెలుగు నేల పెద్దది. ఎన్నో యూరోపియన్‌ దేశాల భాషలు తెలుగుకంటే చిన్నవే. వాటికున్న గౌరవం మర్యాదకూడ తెలుగుకు రాదా? మనల్ని మనమే కించపరచుకోవటం ఏమిటి? 5. తెలుగు పనికిమాలిన భాషా? దెబ్బ తగిలితే మమ్మీ అని కాకుండ అమ్మా అని ఎందు కరుస్తారు? వచ్చీరాని ఇంగ్లీషు నడమంత్రపు సిరిలాంటిది. బాల్యంలో తీరని కోరికల్ని యవ్వనంలోనైనా తీర్చుకోవాలి గానీ ఆంగ్ల ప్రావీణ్యం అనే యవ్వన గర్వంతో బాల్యాన్ని మరిచి, తల్లిభాషను అధోగతికి దిగజార్చటం ఏరుదాటాక తెప్ప తగలేసే లక్షణం. 6. మన సాహిత్యం, చరిత్ర, విజ్ఞానం, విద్య, పరిపాలన మన భాషలోనే ఉండలి. కంప్యూటర్‌ కోసం తెలుగును బలి పెట్టటం ఎలుకలున్నాయని ఇంటిని తగులబెట్టడంతో సమానం. కంప్యూటర్‌నే తెలుగులోకి వంచుతాం. ఎన్నో భాషల గ్రంథాలు ఇంగ్లీషు లోకి అనువదించుకున్నారు. అవసరం అటు వంటిది. 7. ఇక్కడ చదివి ఎక్కడికో వెళ్ళి సేవలు చేసే మనస్తత్వం స్వజాతికి ద్రోహం చెయ్యడమే. తెలుగులోనే ఇంజనీరింగు, వైద్యశాస్త్రాలు చదివి తెలుగు ప్రజలకే సేవచేయగలిగితే మన భాషతో పాటు మన జాతి వికసిస్తుంది గదా? మీ భోగ భాగ్యాల కోసం తెలుగు ప్రజలందర్నీ ఇబ్బందు లకు గురి చేస్తారా? వారి మీద మోయలేని భారం మోపుతారా? వారి భాషను నాశనం చేసి వాళ్ళను మూగవాళ్ళుగా చేస్తారా? మాతృ భాషకు ప్రాథంమిక విద్యలోకూడ స్థానం లేకుండ చేసే వాళ్ళది ఇంటి కూడు తిని ఎవరి వెంటో పడే తత్వం కాదా? ఇది ప్రజాద్రోహం కాదా? మాతృభాషాతృణీకారం మాతృదేవీ తిర స్కారం అన్నారు మహాత్మాగాంధీ. మాతృ భాష సరిగా నేర్చుకోని వాళ్ళకు ఇతర భాషలు కూడ సరిగా రావు అన్నారు జార్జి బెర్నార్డ్‌షా. మన హైకోర్టు ప్రధాన న్యాయమూర్తి సంఘ్వీ ఇలా అన్నారు: మాతృమూర్తికి ఎంతటి గౌరవం ఇస్తామో మాతృభాషకు అంతటి సమున్నత స్థానం దక్కాలి. నేను తల్లితో సమానంగా తల్లిభాషనూ గౌరవిస్తాను. అందరూ మాతృభాషలో మాట్లాడండి. న్యాయ స్థానాల్లో వాదనలు కార్యకలాపాలు ఆంగ్లంలో కొనసాగడమేంటి? ఇంకా ఎంతకాలం ఈ దారుణం? న్యాయస్థానాల్లో వ్యవహారాలు సామాన్యుడి భాషలో కొనసాగినపుడే సామాన్యుడికి న్యాయం అందివ్వగలం. (అమ్మనే మరుస్తారా! ఈనాడు 27-2-2006) అమ్మభాషను మనవాళ్ళు మరచిపోతుంటే ఫ్రాన్సు నుండి పెద్దాపురం వచ్చి బుర్రకథల మీద, తెలుగుభాష మీద పరిశోధన చేస్తున్న డాక్టర్‌ డానియల్‌ నెగర్స్‌ ఇలా అంటున్నారు: తెలుగునేల మీద విదేశీ భాషలు నేర్చుకో డానికి సీఫెల్‌ వంటి సంస్థలు పనిచేస్తున్నాయి గానీ, తెలుగుపై మక్కువతో వచ్చే విదేశీయు లకు తెలుగు నేర్పే సంస్థ ఏదీ ఇక్కడ కనిపించ లేదు. అమెరికా పలుకుబడి, ఆంగ్లభాష ప్రపంచంలోని అన్ని భాషాసంస్కృతులకు నష్టం కలిగిస్తోంది. ప్రపంచీకరణ పేరుతో ప్రతి ప్రాంతానికీ ఈ ప్రమాదం విస్తరిస్తోంది. ప్రస్తుతం ప్రపంచంలో రెండువేల భాష లున్నాయి. మరో వందేళ్ళు ప్రపంచీకరణ దాడి ఇలాగే కొనసాగితే 200 భాషలే మిగులు తాయి. భాషల సంరక్షణకు కేంద్ర, రాష్ట్ర ప్రభుత్వాల చొరవ అవసరం. ఫ్రెంచి, తెలుగు భాషలు దాదాపు ఒకే సమయంలో సాహిత్య భాషలుగా పరణతి చెందాయి. అయితే ఫ్రెంచిభాషను ప్రపంచంలో ఎక్కడయినా నేర్చుకునే వీలుందికానీ తెలుగును తెలుగు నేలపై నేర్చుకోవడమే కష్టంగా ఉంది. ఎంతో ప్రాచీనమైన తెలుగుభాష ఉనికిని కాపాడు కోవాలి. ఆంగ్లభాషను రుద్దడం వల్ల భాషల మధ్య ఘర్షణ తప్పదు. (ఆంధ్రజ్యోతి 22-2-2006) ప్రపంచంలోని అన్ని భాషల కంటే ఎక్కువగా ఆంగ్లభాషలో 7,90,000 పదాలున్నాయట. వాటిలో 3లక్షల పదాలు సాంకేతికమైతే, 4,90,000 పదాలు వాడుకలో ఉన్నాయట. అయితే భాషాశాస్త్రజ్ఞుల లెక్కప్రకారం ఏ ఒక్కరూ తమ జీవితకాలంలో 60వేలకు మించి రాయడంలోకానీ, చదవడంలో కానీ ఉపయోగించలేరట. అంటే అరవై వేల అవ సరమైన పదాలను రాయడంలో, చదవ డంలో ఉపయోగిస్తూ ఉంటే భాషను సజీవంగా కాపాడుకోవచ్చు. మెదక్‌ జిల్లా రాయికోడు మండలం షంషుద్దీన్‌ పూర్‌ గ్రామనివాసి ఏర్పుల కమలమ్మ 50 రకాల విత్తనాలు సాగుచేసి సరఫరా చేస్తోం దట. విత్తనాల పేర్లు చూడండి: తైదలు, ఉలవలు, సజ్జలు, పచ్చజొన్నలు, తోక జొన్నలు, తెల్లమల్లెజొన్న, ఎర్రజొన్న, బుడ్డ జొన్న, అత్తకోడళ్ళ జొన్న, నల్లతొగరి, ఎర్రతొగరి, తెల్లతొగరి, అనుములు, కొర్రలు, బొబ్బర్లు, పెసర్లు, వడ్లు, తెల్లనువ్వులు, ఎర్రనువ్వులు, గడ్డినువ్వులు, పుంట్లు, శనగలు, ఆవాలు, తెల్లకుసుమ, ధనియాలు, వాము, బటాని, సిరిశనగ, మిరప, కోడిసామలు, పల్లీలు, గోధుమ, సాయిజొన్న, నల్లకుసుమ, అవశలు, లంకలు, సిరిశనగ. (వార్త 6-3-2006) ఈ తెలంగాణా తల్లికి ఏమి ఇంగ్లీషొచ్చు? అయినా ఈ తెలుగు నేల తల్లులు ఎన్నో వందల ఏళ్ళనుండి మొక్కల పేర్లు, విత్తనాల పేర్లు మక్కువగా గుర్తు పెట్టుకొని వ్యవ సాయం నడపలేదా? ఇంగ్లీషు, లాటిన్‌ పదాల కిచ్చిన ప్రాముఖ్యత, ప్రాధాన్యత మన తెలుగు పదాలకు కూడ ఇవ్వలేకపోవటానికి కారణం ఏమిటి? మనం మనకి అర్థం కాకపోయినా, ఇంగ్లీషు వాళ్ళకు అర్థం కావాలి. ఈ బాబులు దేశంలో భారతీయులంతా ఒకరికొకరు అర్థం కావాలంటే ఇంగ్లీషే మంచిదనే నిర్ణయాని కొచ్చారు. బాషాప్రయుక్త రాష్ట్రాలన్నీ ప్రత్యేక దేశాలుగా అంటే మొగలులు, బ్రిటీష్‌ వాళ్ళు రాకముందున్నట్లుగా ఉంటే ఎవరిభాషకు వాళ్ళు పట్టం గట్టేవాళ్ళే. ఇప్పుడది సాధ్యంకాదు కాబట్టే మన భాషలకు ఇంగ్లీషు సారథ్యం వహిస్తోంది. తెలుగు భాషకు మూలపురుషులు ఎవరు? యానాదులు. తెలుగుభాషను నిత్యమూ వాడుతూ బ్రతికిస్తున్నది ఎవరూ? వివిధ కులవృత్తుల్లో ఉన్న శ్రామికులు, గ్రామీణులు. అరవైవేలు కాదు దాదాపు 3 లక్షల పదాలు వీళ్ళంతా కలిసి వాడుతున్నారు. వీళ్ళందరూ వాడుతున్న పదాలలో చాలా వరకూ వివిధ పదకోశాల్లోకి ఎక్కాయి. ఇంకా రక్షించు కోవాల్సిన పదజాలం ఎంతోఉంది. మాటకు ప్రాణము వాడుక. వాడుక ఎప్పుడు జరుగు తుంది? మన పంచాయితీలు, న్యాయ స్థానాలు, అసెంబ్లీ అన్నీ తెలుగులో నడిచి నపుడు. కనీసం మన పిల్లలకు ప్రాథంమిక విద్య అయినా తెలుగులో అందించినప్పుడు. ప్రైవేట్‌ స్కూళ్ళు తెలుగు నేర్పవు. మార్కుల కోసం కళాశాల విద్యార్ధులు సంస్కృతం రెండోభాషగా తీసుకుంటున్నారు. సంస్కృత పరీక్షలో జవాబులు తెలుగు, ఇంగ్లీషు లిపుల్లో దేంట్లోనైనా రాయొచ్చట. మార్కులు బాగా వేస్తారట. హిందీ పరీక్షకైతే 20 మార్కులు తెచ్చుకున్నా పాస్‌ చేస్తున్నారు. మరి ఈ రకం రాయితీలు, ప్రోత్సాహకాలు మన తెలుగు భాషకే ఇవ్వవచ్చుగదా? కర్నాటకలో కన్నడ మాతృభాషకాని వాళ్ళైనా సరే కన్నడాన్ని మూడో భాషగానైనా చదవాల్సిందేనట. మరి మన రాష్ట్రంలో? కర్నాటకలో కన్నడం లేకుండ హైస్కూలు విద్య పూర్తికాదు. పైగా 15శాతం మార్కులు కన్నడానికి ప్రోత్సాహకంగా ఇస్తున్నారు. తమిళనాడులో ఎనిమిదవ తరగతిదాకా తమి ళాన్ని ఒక భాషగా నిర్భందం చేశారు. కోయ, గోండు, కొలామి, ఆదివాసి, ఒరియా, సవర, బంజారా, కొండ, కువి మొదలైన గిరిజనులకు వారి మాతృభాషల్లోనే మన రాష్ట్ర ప్రభుత్వం పాఠ్యపుస్తకాలు ముద్రించి బోధిస్తోంది. ఇదే పని తెలుగు పిల్లలకు కనీసం అయిదో తరగతి వరకు నిర్భందం చేస్తే బాగుంటుంది. ప్రైవేట్‌ స్కూళ్ళమీద కర్నాటక, తమిళనాడు ప్రభు త్వాలు ఎలా వ్యవహరిస్తున్నాయో మన ప్రభుత్వం కూడా అలానే వ్యవహరించాలి. భాషను సాహిత్యానికీ కవిత్వానికీ పరిమితం చేస్తే భాషతోపాటు దాన్ని మాతృభాషగా కలిగిన వారుకూడ వెనుకబడిపోతారు. భాషను ఉపాధితో ముడిపెట్టండి అన్నారు మౌలానా అబుల్‌ కలాం ఆజాద్‌.
గిడుగురామ్మూర్తి జయంతి ఆగష్టు 29ని తెలుగు భాషా దినోత్సవం గానూ, కాళోజీ జయంతి సెప్టెంబరు 19ని తెలుగు మాండ లిక భాషా దినోత్సవం గానూ జరుపుకుంటు న్నాము. ఇంటిభాస ఎసుంటిదైనా మందే కదా? ఆదరిచ్చుదాం. ఇంపుగా నేరుద్దాం. ఇంగిలీసు నేర్చుకోటల్లా? అట్టా.
eemaata u alusavutonna amma bhasha
ATA 2006 pratyeka sanchika
1991 - 2005 telugu navala - vistarinchina vividha konaalu
amerikaandhruni aalochanalu (a,aalu)
andhrapradesh sangeeta, rangasthala kalaarangam:oka paryaavalokanam
aakaasamlo edaari
erina maatalu
kabureeyam
gosigudda
jigiri - 2va bhagam
jigiri - 3va bhagam
jigiri - 4va bhagam
telugu kavita - prastuta paristhiti
telugu graamaalu - oka avalokanam
tholubommalata - 01va bhagam
tholubommalata - 02va bhagam
tholubommalata - 03va bhagam
tholubommalata - 04va bhagam
tholubommalata - 05va bhagam
tholubommalata - 06va bhagam
tholubommalata - 07va bhagam
tholubommalata - 08va bhagam
tholubommalata - 09va bhagam
tholubommalata - 10va bhagam
tholubommalata - 12va bhagam
donga! donga!!
nathone vuntundi
nirneta vyaakhya - kavitalu
nirneta vyaakhya - navalikalu
nirnetala vyaakhya - kathalu
neti cinemaalalo vikruta pokadalu - vipareeta dhoranulu
picchi naanna
prastuta telugu katha - oka jeevana kathora vaastavam
maghamasam vachindi
mavari retirementu?
yangamuni vyavasaayam
rasaaswaadana
lonu
sariiraalayaalu
sripada kathallo streelu - swayam nirnayatvam
sankat kaal mee bahar jaane kaa marg
sanmana latery
hamsa dhwani
ATA 2006 u vyaasaalu
rachana : surendra ke. daraibhasha anedi manishi tana manasuloni bhaavaanni eduti vaariki teliyajeyadaanikii leda samaachaaraanni oka choti nunchi marochotiki cheraveyadaaniki upayogapade oka saadhanam. ee bhasha oka nadee pravaham lantidi. nadi, tanu puttinachota bayaluderi aneka praantaalagundaa pravahistuu daarilo aneka khanija lavanaalanuu, malinaaluu modalaina padaarthaalanu tanalo imudchukuntu samudramlo kalisipoyinatte, bhashakuda puttina taruvaata oka taram nunchi maro taraanikee, oka praantam nunchi maro praantaanikii pravahistuu aneka maarpulakuu cherpulakuu lonavutuuntundi. bhasha mana aalochanalaku oo roopaannistuu, tadwara mana samskaaraannii, saamaajika sthaayinii pratibimbistundi. bhasha okavaipu samaajaanni prabhaavitam chestune marovaipu aneka prabhaavaalaku lonavutundi. prastutam telugubhaashanu prabhaavitam chestunna konni amsaalanuu, avi mana bhashapai aadarana taggadaaniki e rakamgaa kaaranamavutunnaayanna vivaraalanuu ikkada charchistaanu. daanitopaatu naaku thochina konni parishkaara maargaalanu kuudaa suuchistaanu.
sahaja siddhamainavi: desha kaalamaana paristhitulanu batti prati bhaashaloonuu maarpulu vastaayi. ippati telugu bhaashakuu konni taraala mundari telugu bhaashakuu teda unnatte kaalamtho paatugaa vache maarpulu ivi. ee maarpulu sahaja siddhamainavi. krotta padaarthaalanuu, prakriyalanuu, yantraalanuu, vishayaalanuu kanugontunna koddi vaatiki sambandhinchina padaalu kuudaa bhashalo cherutu untaayi. railu, bassu, pantlam, internetse vagaira virivigaa vadabadevi itara bhaashalanunchi teluguloki vachina padaalaku udaaharanalu. veetiki sambandhinchina anuvaadaalu krutakamgaa undadamtho parabhaashala nunchi vachina padale praamukhyaanni santarinchukuntaayi. adevidhamgaa bhaarateeya bhashala nunchi aanglamloki vellina padaalu kuudaa konni unnaayi. vaatiki udaaharanalu mantra, guru, nirvaana, yoga ane padaalu. ee rakamaina sahaja siddhamaina maarpulanu evaruu aapaleru.
aardhika paramainavi: aardhika saastramlooni oo mukhyamaina amsam utpattikii viniyogaanikii unna avinabhava sambandham. viniyogam ekkuvagaa unnappudu sarafara kuudaa ekkuvagaane untundi. prastutam aanglabhasha telisina vaariki upaadhi avakaasaalu ekkuva, telugu matrame vachina vaariki takkuva kabatti telugu bhasha nerchukovalasina avasaram taggutondi. prativaaruu tama pillalaku telugu bhashanu nerpinchadamlo kanna, ingleeshu, spanishe, frenche, jermanne vagaira bhashalanu nerpinchadamlone ekkuva aasakti chuupistaaranna vimarsa unna prati okkari manugadakuu manchi udyogam avasaram kabatti upaadhi avakaasaalanu batte bhaashaagnaanam kuudaa erpadutondi. e bhashakaina avasaram periginappudu, daanipai abhimanam perugutundi. abhimanam periginappudu aunnatyam daanantatade vastundi. telugu bhasha yokka avasaram taggadam prastuta samasyaku oka mukhya kaaranam.
vidyaaparamainavi: vaidya, saanketika, vyavasaaya saastraaluu modalaina saakhallo unnata vidyantaa aangla maadhyamamlone saagutondi. deenivalla, oka sthaayi daatina taruvaata vidyalo telugu vaadakam taggutondi. adeekaaka, telugu kakunda itara bhashalanu paatyaamsaalugaa ennukune veeluthobaatu, telugulo maarkulu takkuva vastaayanna kaaranamgaa telugu nerchukune avakaasam taggutondi.
saamaajika paramainavi: e kaaranam chetogani mana telugu vaariki maatrubhaashalo sambhaashinchadam pedda namoshi. poruginti pullakura ruchi manaku telisinattugaa vaerevarikee teliyademo anduke teluguvaaru telugulo tappa vachhii raani mare bhashalonaina santoshamgaa sambhaashistaaru. mana bhashapai manakunna chinna chuupuvallo, itara bhaashallo matladdam goppa vishayamgaa bhavinchadam vallo mana bhasha manavalle alusavutondi.
saanketikaabhivruddhi: daadaapu padihenu samvatsaraala kritam mana desamlo vachina kebule tv mana samskrutini baga marchesindi. okaanokappudu vaaraanikokasaari pranayrayye chadive 'varalde dism veeky' vaartaamsaallo tappa manaki kanabadani enno vishayaalu anunityam mana kalla munduntuu bayati prapanchampai manakunna avagaahananu baga penchesaayi. antekaka dooradarsini kaaranamgaa pustaka pathanam baga taggipoyindi. telefonlu, ee - maillis valla andariloonuu uttaraalu rase alavaatu baga taggipoyindi. e bhasha manugadakaina vinadam, matladadam, chadavadam mariyu rayadam ane naalugamsaalu chala mukhyam. saanketikaabhivruddhi kaaranamgaa telugu chadavadam, rayadam ane amsaalu baga debbatinnayi.
prapancheekarana: aardhika, saanketikaabhivruddhalu kaaranamgaa videsaallo avakaasaalu perugutuu, videsaalloni avasaraalu mana daggaraku vastuu prastutam prapanchamantaa vasudhaika kutumbamla tayaaravutuu, oke bhasha, oke samskruti annattugaa maarutondi. prapancheekarana valla prapancham antaa manaku daggaravutondagaa, mana bhasha maatram manaku dooramavutondi. bhaashaasamskrutulu oka daanitho okati mudipadi untaayi kabatti maarutonna mana samskrutitoe batuga mana bhashakuda maarutondi.
okappudu bhashalo vache maarpulaku konni taraalu padithe, ee aadhunika yugamlo okka taramlone enno maarpulanu chustunnam. bhavishyattulo telugu matlade vaari sankhyalo peddagaa maarpu rakapovachhu cony telugunu rase leda chadive vaari sankhya maatram kramangaa taggipotondannadi andaruu gamaninchavalasina vishayam. marchaleni, marchakudani vishayaala gurinchi manam emi cheyyalekapoyina vyaktigatam gaanuu, vyavasthaaparam gaanuu bhashapari rakshanakai manam chepattavalasinavi konni unnaayi. andulo konni:
samskarana annadi mundu vyaktiloonuu taruvaata vyavasthaloonuu jaragali. telugulo matladdam chinnatanamgaa bhavinchakunda, ghanamaina charitra unna oka unnata bhashanu matlada galugutunnanduku prati teluguvaaduu garvinchaali. tenelure telugu bhashaloni maadhuryaanni aasvaadinchi, aanandinchadam oka varamgaa bhaavinchaali. ee vishayamlo prati okkaruu aatmaavalokanam chesukovali.
andaruu pustaka pathanaanni alavarachukovali. adhi medaduku manchi vyaayaamaanniche prakriya. manchi saahityam dorakadam ledani saaku cheppakunda, manam aadariste manchi pratikaluu, navalaluu ave vastaayanna vishayaanni gamaninchaali. aneka rakala vyaapakaaluu, vinoda saadhanaaluu, dooradarsanee unna america lanti deshaallo pustaka pathanam inka bagane konasagutondi. kaaranam, saahitii viluvalu taggakunda prachuranalu ravadam.
aandhra rashtramloni prati paatasaalaloonuu, kaneesam intermediate varakuu telugunu tappanisari paatyaamsamgaa cheyyadame kaaka kalasala, snaatakottara vidyallo kuudaa edho oka sthaayilo telugunu paatyaamsamgaa cheyyali. antekakunda samskrutam, hindeelato polchinappudu telugulo takkuva maarkulu vastaayanna apapradha kuudaa povali. prasnaku tagina jawabu rasinappudu arhamaina maarkulanu veyyaali. ryankulanevi pratibhaku pramaanaalugaa maripoi, okati rendu markullone bhavishyattamtaa maaripotunna ee rojullo sarigaa maarkulu raani telugu bhashanu enchukovadaaniki vidyaarthulu sumukhata chuupincharu. vidyaavidhaaname bhashanu vidyaarthulaku dooram cheyakunda tagina charyalu teesukuni, telugu bhashalo pariksha vidhaanaanni saricheyyaali.
aneka prabhutva mariyu itara pravesha leda poty pareekshallo telugu bhashaku sambandhinchina pareekshalanu kuudaa cherchaali. unnata vidyakuu, upaadhikee telugu avasaram ayinappudu andaruu tappani sarigaa neerchukuntaaru.
bhasha vishayamlo patrikala paatra takkuvemi kaadu. chaduvukune rojullo kevalam taragati pustakaalu matrame chaduvutamu. dina, vaara, masa patrikalanu jeevitaantam chaduvutamu. kabatti patrikalalo vade bhasha, prachuritamayye amsaaluu mana meeda mana bhashamida entho prabhaavaanni chuupistaayi. nityam chadive aneka vishayaallo aangla padaprayogam valla vaatiki pratyaamnaaya telugu padaala uniki debbatintondi. varta patrikalloonuu, itara patrikalloonuu unnata bhasha pramaanaalanu paatistuu tadwara bhaashaabhivruddhiki dohadam cheyyali. alaage manchi saahitii viluvalunna sheershikalanuu, bhashaku sambandhinchina vyaasaalanuu prachurinchaali.
chalana chitraalloonuu, dooradarsiniloonuu anglabhasha viniyogaanni baga tagginchaali. vyapara prakatanallo kuudaa telugu vaadakaanni prothsahinchaali. okappudu chalana chitra parisrama chennai nunchi hyderabaduku raavadaaniki mana rashtraprabhutvam aneka raayiteelanu ichindi. alaage, nirdesinchina daani kanna ekkuva saatam chitranirmanam kanuka rashtraniki bayata jarigithe adhika pannulu vasulu cheyyadam lantivi jarigevi. adevidhamgaa motaduni minchi anglabhasha prayogam jarigina chitraalapai pannulu veyyadamo, raayiteelu tagginchadamo chesi telugubhasha viniyogaanni prothsahinchaali. dooradarsinee, chalanachitraala prabhaavam bhaaratadesamlo, mukhyamgaa aandhra desamlo chala undi kabatti ee maadhyamamlo chese mukhya samskaranalu bhaashaabhivruddhiki thodpadataayi.
e saanketika parignaanam ayithe bhashapai dushprabhavam choopinchindi anukunnamo, daanne bhaashaabhivruddhiki vadukovali. dooradarsinilo vache kaaryakramaala prabhaavam edige pillalapai baga untundi. kabatti pillalanu aakattukune vidhamgaa manchi kaaryakramaalanu roopondinchaali. udaaharanaku, americalo 'dora dhi exe plorerke', 'bluesse cluesse', 'barni' lanti cartoone mariyu itara kaaryakramaalaku entho praachuryam undi. vinodam roopamlo unna vidya kaaryakramaalu ivi. telugulo alanti paatralu levu. itara deshaalaku mana pratibhanu aruvichina teluguvaaru swantagaddapai prayojanaaniki kuudaa adhe parignaanaanni vaadaali. prajala manasulanu hattukune vidhamgaa kaartuunu paatralanu spashtinchi, prasara kaaryakramaalu roopondinchi. vatidwara telugu bhashanuu, itara vidyaamsaalanuu bodhinchaali.
ee vidhamgaa vyikti gatamgaanuu, samaja, prabhutva paramgaanuu teesukogaligina charyalenno telugu bhaashaabhivruddhiki thodpadataayi. ivannee kashtamainavee, clishtamainavii, kharchuto koodukunnavee kaavu. maanasika vikaasaaniki thodpade pustaka pathanamlo kashtamemundi? telugu pareekshallo maarkulu sarigaa veyyadamlo klishtatemundi? rase vaartalloonuu, teese chitraalloonuu, chese prasaaraalloonuu telugu vaadadaaniki kharchemundi? kavalasindalla okka kshanam aagi aalochinchadam. prajaluu, prabhutvamuu, vinoda prasara maadhyamaaluu okka kshanam aalochinchi, chinna nirnayam teesukunte chaalu. aa chinna nirnayame antuleni prabhaavaanni chuupi koddi samvatsaraallone telugubhaashaku punarvaibhavaanni istundani naa pragaada vishwaasam.
amma bhashanu alusu cheyyakunda daani abhivruddhiki prati okkaram krushi cheddam.*
keelaka padaalu : kaburu 
rahamthulla abhiprayam: October 20, 2008 7:37 pmeinti bhashante entha chulakano!
bhashanu kevalam konni kulaala vaalle puttinchaaru. vividha kulaala vaallu vaalla vruttulni batti, avasaraalanu batti padaalanu puttistuu, vaadutuu undatam valla aa bhasha abhivruddhi chendutundi. anni padaaluu magranthallone unnayane ahankaram panikiraadu. anni kulaala vaalla bhashanuu, vaallu vade padaalnee nijaayiteegala bhasha saastrajnudu gurtistaadu, gouravistaadu, grandhamstam chestaadu. konni kulaala vaalla bhashanuu, valluvade padaalanu apahasyam chestu, neechamgaa bhaavistuu, asalu grandhaalloki ekkata gani bhashaga chitrikaristuu, bhasha sampannam kakunda gatamlo addutagilaaru. alaa addutagile pani eenaatikee chestune unnaaru. mana palle bhashanu gouravinchudaam. mana pakkelu, jellalu, geddalu, madumulu, parasalu, parajalu,u inka neechamani bhavinchi mana samskrutaabhimaana panditulu vadilesina telugu padaalannii telugu nighantuvulloki ekkiddam. kolleru prakshaalana kaaryakramam ela jarugu tundo chuddamani vellina vilekharulaku akkadi prajalu enni rakala chepalu, pakshulaperlu chepparo chudandi: mattagidasa, karramonu, bommidai, sheelaavati, goraka, ingilai, jella, boche, jadduvai, chedu parige, korameenu, vaaluga, pandukappa, gandi bogada, koyyanga, munugapamu, gaddu gaayi, chamarayi, pottidilaasu, kattinerasu, budapara, chaakaroyya, gaddikoyya, maala tappadalu, etijella, maarpulu, pallenkaya, palajella, paratai.. paraja, gooda, aasaabaatu, kalaayi, chetana baatu, nallamukkulu, samudrapuchiluka, nattakottudi. bhashasamruddhe swatantrataa bheejam annaru nehroo. pai padaalannii telugu padaalu kava? vrutti padakosaalloki ekkinchadaaniki gatamlo kontha prayatnam chesaru. edadiki sagatuna 5 kotta universitylu erpadutunna indialo 7 saatam minchi pi.ji sthaayiki cheratam ledu. daaniki kaaranam pedarikam kaadu, ingleeshu bhashapai pattulekapovatamenani rashtra unnata vidyachairmanni ke.si reddi annaru. (aandhrajyoti 18-10-2005) ante ingleeshu bhasha meeda patlulekapothe mana desamlo e vyaktee, ataniki entha ghnaanam, vignaanam unnappatikii unnata vidyaloki pravesinchaledannamata. inglishostene ghnaani, vidyaavantudu. ingleeshu rakapothe agnaani, anagarikudu ani maname nirdhaarinchu kuntunnam. ingleshe annintikii moolam annatlugaa maarindi paristhiti. telugunu praacheena bhashaga prakatinchaalani anni partilavalla assembleelo ekagreevangaa teermaaninchaaru. kendraaniki pampaaru. kortuku gooda vellaaru. koddirojulake jarjibushsi hyderabade ravatam, sivikan vyaaleelo unna prati mugguru bhaarateeya udyogullo okaru aanglapradeshiko chendina vaarenani telchatam, dilneshi athithi bhavanamlo america vella taniki veesaalichhe kendram pedatamanatam, mana madhyataragati kutumbaalannitiki ingleeshu uchu biginchipovatam chakachaka jarigi poyayi. marosari taajaagaa telugutalli saakshigaa udyogaala kosam mana peddalu mokarillaru; ilaa aanglaanni stutinchaaru: anglamera jeevitam- anglamera saasvatam aanglame manakunnadi- anglamera pennidhee aanglamunu preminchu bhaayee- ledu antaku minchi haayee ||aangla|| telugunu vidichii- aanglamu nerchi america podaamuu- baanisalavudaamuu daalarlu teddaamuu ||telugu|| antuu paatalu kuuda paadutunnaaru. telugukante ingleeshenduku muddo karana latho sahaa vivaristunnaaru:
1. telugulo peddagaa vignaana saahityam ledu. telugu bhasha durabhimaanam pradarsinchatam tappa mana paalakulu, panditulu mana bhashalo paalananu peddagaa prothsaahinchatam ledu. telugulo chadivite udyogaaluulevu. 2. pedda kulalavallu, aasthiparulu ingleeshulo chaduvukuntu, paedakulaala vaallaku ingleeshu chaduvulu dakkakunda cheyataniki telugu bhasha udyamaalu cheyistunnaru. 3. nirbhanda chattaalatho telugubhaashanu teva lani chusina, paaribhaashika padajaalam yaavattuu samskrutamayam chestu, pandi tulu telugubhaashanu teluguvaallaku rakunda chestunnaru. telugu chaduvu krutrimamai ingleeshu chaduve suluvugaa untondi.
4. desham mottaanikee kalipi oke lipiledu. maro rashtram velithe dukaanaala bordulaperlu chada valanna ingleeshu ravalsinde. hindi kuuda andarikee raadu. aangla lipi pillalaku sula bhangaa vastundi. 5. yavvanam vachaka balyavasthaku tirigi vellagalamaa? inglishochaaka telugenduku? aadhunika praamaanika telugu bhasha vachaka evaraina inti bhashanu korukuntara? aangla paalanalo entho praaveenyam sampaadinchina mana telugujaati mallee tirigi teluguku parimitamai kunchinchukupovala? paddachannu letta brahmavasame? 6. kampyooterneku aanglam avasaram. ingleeshu raanivaallu endukuu panikiraani vaallavutaaru. manam viswamaanavulam. adhunaatana vishwa chaitanyaanni andipuchukovalante telugunu balichesaina inglishe nerwali. 7. appadagaa boindi adhee oka tappa? ippudu telukkochina muppemeeledu. mammi, daady, anty, ankullatho telugu samskrutikochhe nashtam entata? bhashodya maalatho endukee gola? idantaa praantiiya durabhimaanamto chestunna verpaatuvaadam. aanglam valla adhikaaram, adhikaaram valla bhagyam kalugutaayi. ika manam teluguvaallam any, mana telugunu rakshinchukundam any porade telugu veerulu cheppe samaadhaanaalu emiti?: 1. maatrubhaashanu kapadukovatam bhasha durabhimaanam ela avutundi? alaagayithe ingleeshuvaalladi bhasha saamraajyavaadam kaadaa? sontabhasha kante manaku ingleshe goppagaa kanabadatam banisa manastatvam kaadaa? 2. mana paalakulu, adhikaarulu dabbu sampaadinchataaniki matrame aangla vidyanu prothsahinchatam padupu kuudu tinatamtho samanam. atyadhika janabha matladebhashanu naasanam chestu paraayibhaashaku pattam gattadam ante parastri mundu bhaaryanu agourava parachatam lantidi. idhi bhasha vyabhichaaram, anaitikam, asahajam, telugu jaati prajala hakkula ullanghana 3. mana bhashanu rakshinchukovalante nirbhanda chattaalu undalsinde. inti bhashaku saitam chotu kalpistuu paaribhaashaka padajaalam manam samakuurchukoevaali. inglishukante teluge suluvugaa vastundi. mana lipini kampyuu turku anukuulamgaa marchukovali. avasaramayithe aanglalipine telugubhaashaku vaadukundaam. 4. prapanchavyaaptamgaa 15 kotlamandi telugu vaallunnaaru. 110 deshalakante mana telugu neela peddadi. enno europiany deshaala bhashalu telugukante chinnave. vaatikunna gowravam maryadakuda teluguku rada? manalni maname kinchaparachukovatam emiti? 5. telugu panikimaalina bhasha? debba tagilite mammi ani kakunda amma ani endu karustaaru? vachiiraani ingleeshu nadamantrapu sirilantidi. baalyamlo teerani korikalni yavvanamloonainaa teerchukovaali gaanee aangla praaveenyam ane yavvana garvamtho balyanni marichi, tallibhashanu adhogatiki digajaarchatam erudataka teppa tagalese lakshanam. 6. mana saahityam, charitra, vignaanam, vidya, paripaalana mana bhashalone undali. computerse kosam telugunu bali pettatam elukalunnayani intini tagulabettadamto samanam. computerne teluguloki vanchutam. enno bhashala grandhaalu ingleeshu loki anuvadinchukunnaaru. avasaram atu vantidi. 7. ikkada chadivi ekkadiko velli sevalu chese manastatvam swajaatiki droham cheyyadame. telugulone injaneeringu, vaidyasaastraalu chadivi telugu prajalake sevacheyagaligithe mana bhaashato paatu mana jaati vikasistundi gadaa? mee bhoga bhagyala kosam telugu prajalandarni ibbandu laku guri chestara? vaari meeda moyaleni bharam moputara? vaari bhashanu naasanam chesi vaallanu moogavaallugaa chestara? maatru bhashaku praathammika vidyalokuda sthaanam lekunda chese vaalladi inti kuudu tini evari vento pade tatvam kaadaa? idhi prajadroham kaadaa? maatrubhaashaatraniikaaram matrudevi tira skaaram annaru mahatmagandhi. maatru bhasha sarigaa nerchukoni vaallaku itara bhashalu kuuda sarigaa raavu annaru jarji bernardesha. mana hycortu pradhaana nyaayamuurti sanghvee ilaa annaru: maatrumuurtiki enthati gowravam istamo maatrubhaashaku antati samunnata sthaanam dakkali. nenu tallitho samaanamgaa tallibhaashanuu gouravistaanu. andaruu maatrubhaashalo matladandi. nyaaya sthaanaallo vaadanalu kaaryakalaapaalu aanglamlo konasagadamenti? inka entakaalam ee daarunam? nyaayasthaanaallo vyavahaaraalu saamaanyudi bhashalo konasaginapude saamaanyudiki nyaayam andivvagalam. (ammane marustara! eenaadu 27-2-2006) ammabhashanu manavallu marachipotunte fraansu nundi peddapuram vachi burrakathala meeda, telugubhasha meeda parisodhana chestunna dactor daniale negarse ilaa antunnaru: telugunela meeda videshee bhashalu nerchuko daaniki seefelli vanti samsthalu panichestunnaayi gaanee, telugupai makkuvatho vache videsheeyu laku telugu nerpe samstha edhee ikkada kanipincha ledu. america palukubadi, aanglabhasha prapanchamloni anni bhaashaasamskrutulaku nashtam kaligistondi. prapancheekarana paerutho prati praantaanikii ee pramaadam vistaristondi. prastutam prapanchamlo renduvela bhasha lunnai. maro vandellu prapancheekarana daadi ilaage konasagithe 200 bhashale migulu taayi. bhashala samrakshanaku kendra, rashtra prabhutvaala chorava avasaram. frenchi, telugu bhashalu daadaapu oke samayamlo saahitya bhashaluga paranati chendaayi. ayithe frenchibhaashanu prapanchamlo ekkadayina nerchukune veelundikaanii telugunu telugu neelapai nerchukovadame kashtamgaa undi. entho praacheenamaina telugubhasha unikini kaapaadu kovali. aanglabhaashanu ruddadam valla bhashala madhya gharshana tappadu. (aandhrajyoti 22-2-2006) prapanchamloni anni bhashala kante ekkuvagaa aanglabhaashalo 7,90,000 padaalunnaayata. vaatilo 3lakshala padaalu saanketikamaite, 4,90,000 padaalu vaadukalo unnayata. ayithe bhaashaasaastragnula lekkaprakaram e okkaruu tama jeevitakaalamlo 60velaku minchi rayadamlokani, chadavadamlo cony upayoginchalerata. ante aravai vela ava saramaina padaalanu raayadamlo, chadava damlo upayogistuu unte bhashanu sajeevamgaa kapadukovachhu. medaky jilla rayikodu mandalam shanshuddin puur gramanivasi erpula kamalamma 50 rakala vittanaalu saguchesi sarafara chestom data. vittanaala paerlu chudandi: taidalu, ulavalu, sajjalu, pachajonnalu, thoka jonnalu, tellamallejonna, errajonna, budda jonna, attakodalla jonna, nallatogari, erratogari, tellatogari, anumulu, korralu, bobbarlu, pesarlu, vadlu, tellanuvvulu, erranuvvulu, gaddinuvvulu, puntlu, sanagalu, aavaalu, tellakusuma, dhaniyalu, vaamu, batani, sirisanaga, mirapa, kodisamalu, palleelu, godhuma, saayijonna, nallakusuma, avasalu, lankalu, sirisanaga. (vaarta 6-3-2006) ee telamgaanaa talliki emi inglishochu? aina ee telugu neela tallulu enno vandala ellanundi mokkala paerlu, vittanaala paerlu makkuvagaa gurtu pettukoni vyava saayam nadapaleda? ingleeshu, latine padaala kicchina praamukhyata, praadhaanyata mana telugu padaalaku kuuda ivvalekapovataniki kaaranam emiti? manam manaki artham kakapoyina, ingleeshu vaallaku artham kavali. ee baabulu desamlo bhaaratheeyulantaa okarikokaru artham kavalante ingleshe manchidane nirnayaani kocharu. baashaaprayukta rashtralanni pratyeka deshaalugaa ante mogalulu, britishe vaallu raakamundunnatlugaa unte evaribhaashaku vaallu pattam gattevalle. ippudadi saadhyamkaadu kabatte mana bhashalaku ingleeshu saarathyam vahistondi. telugu bhashaku moolapurushulu evaru? yaanaadulu. telugubhaashanu nityamuu vaadutuu bratikistunnadi evaruu? vividha kulavruttullo unna shraamikulu, graameenulu. aravaivelu kaadu daadaapu 3 lakshala padaalu veellantaa kalisi vaadutunnaaru. veellandaruu vaadutunna padaalalo chala varakuu vividha padakosaalloki ekkaayi. inka rakshinchu kovalsina padajaalam entooundi. maataku praanamu vaaduka. vaaduka eppudu jarugu tundi? mana panchaayiteelu, nyaaya sthaanaalu, assembley annee telugulo nadichi napudu. kaneesam mana pillalaku praathammika vidya aina telugulo andinchinappudu. private skoollu telugu nerpavu. maarkula kosam kalasala vidyaardhulu samskrutam rendobhashaga teesukuntunnaru. samskruta pareekshalo javaabulu telugu, ingleeshu lipullo dentlonaina rayochata. maarkulu baga vestarata. hindi pareekshakaite 20 maarkulu tecchukunna pasn chestunnaru. mari ee rakam raayiteelu, prothsaahakaalu mana telugu bhashake ivvavachugadaa? karnatakalo kannada maatrubhaashakaani vallaina sare kannadaanni moodo bhashaganaina chadavalsindenata. mari mana rashtramlo? karnatakalo kannadam lekunda haiskuulu vidya puurtikaadu. paiga 15saatam maarkulu kannadaaniki prothsaahakamgaa istunnaru. tamilanaadulo enimidava taragatidaakaa tami laanni oka bhashaga nirbhandam chesaru. koya, gondu, kolami, aadivasi, oria, savara, banjara, konda, kuvi modalaina girijanulaku vaari matrubhashallone mana rashtra prabhutvam paatyapustakaalu mudrinchi bodhistondi. ide pani telugu pillalaku kaneesam ayido taragati varaku nirbhandam cheste baguntundi. private skoollameeda karnataka, tamilanadu prabhu twaalu ela vyavaharistunnaayo mana prabhutvam kuudaa alaane vyavaharinchaali. bhashanu saahityaanikii kavitvaanikii parimitam cheste bhaashatopaatu daanni maatrubhaashagaa kaligina varukuda venukabadipotaru. bhashanu upaadhitho mudipettandi annaru moulana abulke kalaam aajade.
gidugurammurthy jayanti aagashtu 29ni telugu bhasha dinotsavam gaanuu, kaaloji jayanti septembaru 19ni telugu manda lika bhasha dinotsavam gaanuu jarupukuntu nnaamu. intibhasa esuntidainaa mande kada? aadarichudaam. impugaa neruddam. ingileesu nerchukotalla? atta.