జైళ్లను బద్దలుకొట్టుకొని జనంపైకి..? - ISIS fighters flee from Syria jail amid Turkey bombing - EENADU
జైళ్లను బద్దలుకొట్టుకొని జనంపైకి..?
పొంచి ఉన్న ఐసిస్‌ ముప్పు
ట్రంప్‌, టర్కీ స్వార్థప్రయోజనాల ఫలితం
ఇంటర్నెట్‌డెస్క్‌ ప్రత్యేకం: టర్కీ స్వార్థంతో చేపట్టిన ఒక ఏకపక్ష దాడి ప్రపంచ శాంతిభద్రతలను మళ్లీ పెను ప్రమాదంలో పడేస్తోంది. అయినా ఆ దేశానికి ఇవేవీ పట్టడంలేదు. తన స్వార్థ ప్రయోజనాలే లక్ష్యంగా పావులు కదుపుతోంది. ఉత్తర సిరియాలోని కుర్దులకు చెందిన సిరియన్‌ డెమొక్రటిక్‌ ఫోర్స్‌(ఎస్‌డీఎఫ్‌)పై చేస్తున్న టర్కీ దాడులు ప్రపంచ దేశాల్లో ఆందోళనను పెంచుతున్నాయి. దాదాపు 11వేల మంది కుర్దు యోధుల ప్రాణత్యాగాలు బూడిదలో పోసిన పన్నీరుగా మారుతున్నాయి. దీంతో ఇక్కడ జైళ్లలో బందీలుగా ఉన్న దాదాపు పది వేల మందికి పైగా కరుడుగట్టిన ఐసిస్‌ ఉగ్రవాదులు జైళ్లను బద్దలు కొట్టుకొని జనంపై పడేందుకు సిద్ధమైపోతున్నారు.
ఈ కుర్దులు ఎవరు..?
కుర్దులు ఇరాన్‌, ఇరాక్‌, సిరియా, టర్కీ దేశాల్లో నివసించే ఒక గ్రామీణ తెగ. వీరు రెండో ప్రపంచ యుద్ధం నాటి నుంచి ప్రత్యేక కుర్దిస్థాన్‌కోసం ప్రయత్నాలు చేస్తున్నారు. కానీ, సఫలం కాలేదు. 2012లో సిరియాలో అంతర్యుద్ధం మొదలైనప్పుడు వీరు కూడా కేవలం స్వయం ప్రతిపత్తి కోసం ప్రయత్నాలు ముమ్మరం చేశారు. వీరికి సిరియా ప్రభుత్వంతో నేరుగా విభేదాలు లేవు. దేశంలోని ఇతరప్రాంతాల్లోని తిరుగుబాటుదారులను అణచివేసేందుకు సిరియా బలగాలు కుర్దుల ప్రాంతాల నుంచి వెనక్కి వెళ్లిపోయాయి. అదే సమయంలో 2014-15లో ఐసిస్‌ సిరియాలోని వీరి ప్రాంతాన్ని కూడా కబ్జాచేయడానికి ప్రయత్నిస్తే తీవ్రంగా ప్రతిఘటించారు. ఐసిస్‌కు వ్యతిరేకంగా వీరు చేసిన పోరాటానికి అమెరికా సంకీర్ణ దళాలు మద్దతు ఇచ్చాయి. కుర్దులపై భయంతో టర్కీ ఐసిస్‌కు మద్దతు ఇచ్చింది. ఈ క్రమంలో కుర్దు దళాలు 2019లో ఐసిస్‌ను ఓడించి కనుమరుగు చేశాయి. పలువురు ఐసిస్‌ ఉగ్రవాదులను బందీలు పట్టుకొని జైళ్లలో పెట్టారు. ఈ పోరాటంలో దాదాపు 11వేల మంది కుర్దు యోధులు మరణించారు. వీరు ఉండే ప్రాంతాన్ని 'రిపబ్లిక్‌ ఆఫ్‌ రోజవా'గా ప్రకటించుకొన్నారు. టర్కీలోని కుర్దులకు చెందిన కుర్దిస్థాన్‌ వర్కర్స్ పార్టీకి ఎస్‌డీఎఫ్‌ నుంచి మద్దతు లభిస్తోంది. అయితే కుర్దిస్థాన్‌ వర్కర్స్‌ పార్టీని టర్కీ ఉగ్రవాద సంస్థగా ప్రకటించింది. దీంతో ప్రస్తుతం ఉత్తర సిరియాలోని కుర్దులను వెనక్కి తరిమి కొట్టి 480 కిలోమీటర్ల మేరకు బఫర్‌ జోన్‌ఏర్పాటు చేసి సిరియా శరణార్థులను అక్కడ ఉంచాలని టర్కీ భావిస్తోంది. మరోపక్క ఇప్పటి వరకు కుర్దులకు మద్దతుగా ఉన్న అమెరికా దళాలు అక్కడి నుంచి వైదొలగాలని అమెరికా అధ్యక్షుడు ట్రంప్‌ నిర్ణయించారు. ఈ ప్రకటన వెలువడిన వెంటనే టర్కీ కూడా కుర్దులపై దాడులను ప్రారంభించింది.
కుర్దుల ఎదుట తక్కువ అవకాశాలు..
హఠాత్తుగా అమెరికా సేనలు వైదొలగడంతో ఇప్పుడు కుర్దులు ప్రమాదంలో పడ్డారు. వీరు తమను తాము రక్షించుకోవడానికి రష్యా సాయం కోరడమనే ఒక అవకాశం మిగిలివుంది. దీంతోపాటు ప్రస్తుతం ఉన్న ప్రాంతాలను వదలి వెళ్లిపోవడం మరో మార్గం. టర్కీ సమీపంలోని అల్‌హౌల్‌లోని ఒక క్యాంపులో 70వేల మంది ఉంటున్నారు. వీరిలో చాల మందికి ఐఎస్‌తో సంబంధాలు ఉన్నాయనే అనుమానాలు ఉన్నాయి. ఇప్పుడు టర్కీ దాడులు చేస్తున్న ప్రదేశాల్లో ఐసిస్‌ ఉగ్రవాదులను బంధించిన పలు జైళ్లు ఉన్నాయి.
ఈ జైళ్లలో దాదాపు 12వేల మంది ఖైదీలు ఉన్నారు. వీరిలో మూడో వంతు మంది విదేశీయులే. ఈ జైళ్లకు సమీపంలోకి ఐసిస్‌ ఉగ్రవాదుల కుటుంబాలు కూడా వచ్చి ఉంటున్నాయి. జైళ్ల నిర్వాహకులతో వీరు తరచూ గొడవలకు దిగుతుంటారు. ఇప్పుడు కుర్దు దళాలు ఇక్కడి నుంచి వెనక్కి వెళితే ఐసిస్‌ ఉగ్రవాదులు జైళ్లను బద్దలు కొట్టుకొని బయటకు వస్తారు. టర్కీ ఇప్పటికే వీరి విషయంలో సానుభూతిగా ఉండటంతో వారిపై పెద్దగా చర్యలు తీసుకోదని అనుమానిస్తున్నారు.
జైళ్లపై టర్కీ షెల్లింగ్‌..
నిన్న టర్కీ శతఘ్నులు పేల్చడంతో గుండ్లు ఉత్తర సిరియాలోని ఖమిష్లిలోని నౌకూర్‌ జైలుపై పడ్డాయి. ఈ గందరగోళంలో ఐదుగురు ఐసిస్‌ ఉగ్రవాదులు తప్పించుకొన్నట్లు తెలిసింది. మరోపక్క టర్కీ దళాలు వస్తున్న విషయం తెలుసుకొన్ని ఖైదీలు కుర్దు జైలు గార్డులపై దాడులకు పాల్పడుతున్నారు. మరోపక్క అల్‌ హౌల్‌ క్యాంపులో కొందరు మహిళలు టెంట్లకు నిప్పు పెట్టి గార్డులపై రాళ్లు, కర్రలతో దాడి చేస్తున్నారని 'దిసన్‌' పత్రిక వెల్లడించింది. ఒక వేళ వీరు జైళ్ల నుంచి బయటకు వస్తే మళ్లీ 2014-15 నాటి పరిస్థితులు ఏర్పడతాయని ప్రపంచ దేశాలు భయపడుతున్నాయి. కుర్దులకు ఎవరైనా మద్దతునిస్తే తమ దేశంలో ఉన్న 35 మిలియన్ల మంది సిరియా శరణార్ధులను యూరప్ లోకి పంపేస్తామని టర్కీ అధినేత ఎర్డోగాన్‌ హెచ్చరికలు జారీచేస్తూ పరోక్షంగా యూరప్‌ దేశాలపై బ్లాక్‌ మెయిలింగ్‌కు దిగారు.
jaillanu baddalukottukoni janampaiki..? - ISIS fighters flee from Syria jail amid Turkey bombing - EENADU
jaillanu baddalukottukoni janampaiki..?
ponchi unna icisse muppu
trumpe, turky swaarthaprayojanaala phalitam
internetedesky pratyekam: turky swaarthamtho chepattina oka ekapaksha daadi prapancha saantibhadratalanu malli penu pramaadamlo padestondi. aina aa deshaniki ivavi pattadamledu. tana swaartha prayojanaale lakshyamgaa paavulu kaduputondi. uttara siriyaalooni kurdulaku chendina sirianni democraticke foresm(sraff)pai chestunna turky daadulu prapancha deshaallo aandolananu penchutunnaayi. daadaapu 11vela mandi kurdu yodhula praanatyaagaalu boodidalo posina panneerugaa maarutunnaayi. deentho ikkada jaillalo bandeelugaa unna daadaapu padi vela mandiki paiga karudugattina icisse ugravaadulu jaillanu baddalu kottukoni janampai padenduku siddhamaipotunnaaru.
ee kurdulu evaru..?
kurdulu iranni, irake, siria, turky deshaallo nivasinche oka graameena tega. veeru rendo prapancha yuddham naati nunchi pratyeka kurdisthaannisom prayatnaalu chestunnaru. cony, safalam kaaledu. 2012loo sirialo antaryuddham modalainappudu veeru kuudaa kevalam swayam pratipatti kosam prayatnaalu mummaram chesaru. veeriki siria prabhutvamto nerugaa vibhedaalu levu. desamloni itarapraantaalloni tirugubaatudaarulanu anachivesenduku siria balagaalu kurdula praantaala nunchi venakki vellipoyaayi. adhe samayamlo 2014-15loo icisse siriyaalooni veeri praantaanni kuudaa kabjacheyadaniki prayatniste teevramgaa pratighatinchaaru. iseseku vyatirekamgaa veeru chesina poraataaniki america sankeerna dalaalu maddatu ichayi. kurdulapai bhayamto turky iseseku maddatu ichindi. ee kramamlo kurdu dalaalu 2019loo isesenu odinchi kanumarugu chesaayi. paluvuru icisse ugravaadulanu bandeelu pattukoni jaillalo pettaaru. ee poraatamlo daadaapu 11vela mandi kurdu yodhulu maraninchaaru. veeru unde praantaanni 'repablike aff rojava'gaa prakatinchukonnaaru. tarkeelooni kurdulaku chendina kurdisthaanni workers paarteeki sraff nunchi maddatu labhistondi. ayithe kurdisthaanni varkarse paartiini turky ugravaada samsthagaa prakatinchindi. deentho prastutam uttara siriyaalooni kurdulanu venakki tarimi kotti 480 kilometerla meraku baffer joneerpatu chesi siria saranaarthulanu akkada unchaalani turky bhaavistondi. maropakka ippati varaku kurdulaku maddatugaa unna america dalaalu akkadi nunchi vaidolagaalani america adhyakshudu trumpe nirnayinchaaru. ee prakatana veluvadina ventane turky kuudaa kurdulapai daadulanu praarambhinchindi.
kurdula eduta takkuva avakaasaalu..
hataattugaa america senalu vaidolagadamto ippudu kurdulu pramaadamlo paddaaru. veeru tamanu taamu rakshinchukovadaaniki rashya saayam koradamane oka avakaasam migilivundi. deenthopaatu prastutam unna praantaalanu vadali vellipovadam maro maargam. turky sameepamloni alehoulleni oka campulo 70vela mandi untunnaru. veerilo chaala mandiki iseto sambandhaalu unnayane anumaanaalu unnaayi. ippudu turky daadulu chestunna pradesaallo icisse ugravaadulanu bandhinchina palu jaillu unnaayi.
ee jaillalo daadaapu 12vela mandi khaideelu unnaaru. veerilo moodo vantu mandi videsheeyule. ee jaillaku sameepamloki icisse ugravaadula kutumbaalu kuudaa vachi untunnaayi. jailla nirvaahakulatoe veeru tarachuu godavalaku digutuntaaru. ippudu kurdu dalaalu ikkadi nunchi venakki velithe icisse ugravaadulu jaillanu baddalu kottukoni bayataku vastaaru. turky ippatike veeri vishayamlo saanubhootigaa undatamtho vaaripai peddagaa charyalu teesukodani anumaanistunnaaru.
jaillapai turky shellingci..
ninna turky sataghnulu pelchadamtho gundlu uttara siriyaalooni khamishliloni naukuri jailupai paddai. ee gandaragolamlo aiduguru icisse ugravaadulu tappinchukonnatlu telisindi. maropakka turky dalaalu vastunna vishayam telusukonni khaideelu kurdu jailu gaardulapai daadulaku paalpadutunnaaru. maropakka alla houle campulo kondaru mahilalu tentlaku nippu petti gaardulapai raallu, karralatho daadi chestunnarani 'disanni' patrika velladinchindi. oka vaela veeru jailla nunchi bayataku vaste malli 2014-15 naati paristhitulu erpadatayani prapancha deshaalu bhayapadutunnaayi. kurdulaku evaraina maddatuniste tama desamlo unna 35 millianla mandi siria saranaardhulanu eurap loki pampestamani turky adhinetha erdogane heccharikalu jaareechestuu parokshamgaa eurapm deshaalapai blacke mailingeaku digaaru.