ముగ్గురు మహాను భావులు | సరసభారతి ఉయ్యూరు
← హి(హృ)దయ తుల్లా
అలేగ్సాండర్ నాటి గ్రీకు సమాజం →
ముగ్గురు మహాను భావులు
Posted on జూలై 6, 2012	by gdurgaprasad
విల్ డ్యురాంట్ అనే గొప్ప రచయిత ను తనకు నచ్చిన పది మంది మేధావులను ,పది మంది కవులను ,పది మంది తత్వ వేత్తలను చెప్ప మంటే ఆయన చైనా తాత్వికుడు కన్ఫ్యూజియాస్ ను ,అమెరికా జాతీయ కవి వాల్ట్ విట్మన్ ను ,జర్మనీ ఫిలాసఫర్ ఇమాన్యుల్ కాంట్ ను పేర్కొన్నాడు .వీరే అన్ని కాలాలను చెందిన మహాను భావులు అన్నాడు . ఇప్పుడు వారిని ఆయన మాటల్లో నే సంక్షిప్తం గా పరిచయం చేస్తున్నాను .
కన్ఫుసియాస్
మానవ నాగరిక చరిత్ర అంతా మానవ ఆలోచన మీదనే ఆధార పడింది .అందులో ప్రపంచాన్ని చైనా ను ప్రభావితం చేసిన కన్ఫుసియాస్ ను ముందు పేర్కొనాలి .ఆయన జీవితం అంతా మతాతీత మైన ఆలోచన ల తోనే గడిచింది .అతీత శక్తులకు ఆయన ప్రాధాన్యం ఇవ్వ లేదు .కన్ఫూజన్ స్థితి లో ఉన్న చైనా సమాజానికి ఆరోగ్యం ,క్రమ పద్ధతి ణి ఇచ్చి దారి చూపిన ఆలోచనా పరుడు .
జ్ఞానన్ని పెట్టు బడి పెడితే వస్తువులేర్పడతాయి .అప్పుడవి ఉన్న రూపం లో అంటే యదార్ధ రూపం లో .కనీ పి స్తాయి .అలా కనీ పించి నపుడు విజ్ఞానం పూర్తిగా ,సంపూర్ణం గా లభిస్తుంది .విజ్ఞానం సంపూర్ణం అయితే ఆలోచనలు చాలా నిర్దుష్టం గా ఉంటాయి .అప్పుడు ఆత్మలు పరిశుద్ధమై పరి పూర్ణమై వికశిస్తాయి .అలాంటి స్థితిలో వ్యక్తులకు సంస్కారం సంపూర్ణం గా లభిస్తుంది ..అప్పుడే వారి కుటుంబాలు పధ్ధతి లో ఉండ గలుగు తాయి .దానితో సమాజం మంచి విధి విధానం లో ఉంటుంది .దాని వల్ల రాజ్యం లేక దేశం సరైన మార్గం లో ప్రగతి పధం లో ముందుకు వెడుతుంది .ఈ ప్రభావం వల్ల ప్రపంచం అంతా సుఖ సంతోషాలతో సమగ్రంగా వికసిస్తుంది .ఇదీ కన్ఫూసియాస్ ఇచ్చిన అతి ముఖ్య మైన సందేశం .ఇదే ఆయన చైనా దేశానికిచ్చిన నైతిక ,రాజకీయ వేదాంతం .దీన్ని మనం ఆలోచిస్తే stoicism కు ఆయన భావాలు దగ్గర గా ఉన్నట్లు అని పిస్తుంది .ఆయన ఎప్పుడూ ,ఎక్కడా "మనుషులు అంతా ఒక్కటే"అని చెప్ప లేదు .తెలివితేటలు అనేవి అందరికి లభించే కానుక కాదు అన్నాడు (intelligence is not universal gift).అయితే తెలివి తక్కువ దద్దమ్మ లకు రాజ్య నిర్వహణా ,ప్రజా పరి పాలనా ఇవ్వ వద్దు అని ఖచ్చితం గా చెప్పాడు .తెలివి ,ఆలోచనా ఉన్న వాళ్లనే పరి పాలకులు గా ఏర్పాటు చేసుకోవాలని హితవు చెప్పాడు . ఆయన జీవిత కాలం2500 సంవత్స రాలకు పూర్వం .ఆయన చెప్పినవన్నీanelets గా శిష్యులు రాశారు .చైనా ను పాలించిన రాజ వంశాలన్ని కన్ఫూసియాస్ సిద్ధాంతాలను ఆదర్శం గా చేసుకొనే పాలించారు .206బి.సి.-220.–ad లో పాలించిన వారు .చైనా ను ఏకం చేసిన క్విన్ వంశీయుడు చాన్కైషేక్ 221 ఏ.డి.1966-76కాలం నాటి cultural revolution వరకు ఆయనే ఆదర్శం .1978 లో den xiiao pingకూడా అవే ఆదర్శాల తో చైనా ను ఆర్ధిక సామాజిక రంగాలలో అభి వృద్ధి చేశాడు .ప్రపంచం లో చైనా కు అగ్రాసనాది పత్యం సాధించాడు .1949లో మావ సే టుంగ్ జెడాంగ్ పాలన నుంచి ,కాపిట లిస్తిక్ భావాలను అరువు తెచ్చు కొని ,ముందుకు నడి పించాడు .getting rich is glorious అనేది డెంగ్ నినాదం .అన్నీ సాధించినా ధనిక ,పేద ల మధ్య దూరం పెరిగింది .అవి నీతి అధర్మం పెరిగాయి .ప్రజలు ఒక సారి వెనక్కి తిరిగి చూసు కొని మళ్ళీ కన్ఫూసియాస్ మాత్రమె దేశానికి శరణ్యం అను కొన్నారు . 2000ఏళ్ళ క్రితం హాన్ వంశానికి చెందిన"వు"అనే రాజు అంతకు ముందున్న వంద మంది తత్వ వేత్తలను దూరం పెట్టి అన్ఫూసియాస్ సిద్ధాంతాన్నే అమలు చేశాడు .వెయ్యేళ్ళ క్రితం సాంగ్ వంశానికి చెందినzhao puఅనే మొదటి ప్రధాని "కన్ఫూసియాస్ పుస్తకం లో సగ భాగం చాలు ప్రపంచాన్ని పాలించ టానికి "అని గర్వం గా ప్రకటించాడు . కనుక అయన ప్రభావం అంత తీవ్రం గా అప్పటి నుండి ,ఇప్పటి వరకు కోన సాగుతూనే ఉంది .
కన్ఫూసియాస్ చనిపోతే ఆయన అంత్య క్రియలను పరమ వైభవం గా జరిపించారు ప్రజలు .ఆయన సమాధి దగ్గర చాలా మంది గుడిసెలు వేసుకొని మూడేళ్ళు ఏడుస్తూ కూర్చుని శ్రద్ధాంజలి ఘటించారట .అంతా వెళ్లి పోయినా tse king అనే శిష్యుడు మాత్రం ఇంకో మూడేళ్ళు అంటే మొత్తం ఆరేళ్ళు గురువు గారి సమాధి దగ్గరే గడిపి జన్మ ధన్యం చేసు కొన్నాడట .దటీజ్ కన్ఫోసియాస్ .
వాల్ట్ విట్మన్
విట్మన్ ను సాహిత్య చరిత్ర లో విప్లవం అన్నాడు విల్ డ్యురాంట్.అతను కవిత్వపు మూలాలను కనుక్కొన్న వాడు .the spirit of the pioneer ను కవిత్వం లో నిక్షే పించాడు .there is more poetry under the stars than in un natural life అని ఘంటా పధం గా చెప్పాడు .సామాన్య ప్రజా జీవితాలను కవిత్వం లో పొదిగిన సామాజిక కవి .ప్రజలను కవిత్వం వైపు నడి పించటమే కాదు శిఖరాలకు చేర్చాడు .ప్రజల హక్కుల్ని ,స్వాతంత్రాన్ని కవిత్వం లో చాటి చెప్పాడు .తన దేశపు మొరటు ,డాంబిక ప్రజాస్వామ్యం,కల్లోల ,స్థితిని అభివృద్ధి చెందు తున్న దశను కవితాత్మం చేశాడు .ఆకాశాన్నించి కవిత్వాన్ని నేలకు చేర్చాడు .గ్రీసు దేశానికి హోమర్ మహా కవిలాగా ,రోమన్ దేశానికి వర్జిల్ కవి లాగా ,ఇటలీ కి డాంటే లాగా ఇంగ్లాండ్ కు షేక్స్ పియర్ లా,అమెరికా కు వాల్ట్ విట్మన్ ఆరాధ్యడయాడు .
అమెరికా ను తన కళ్ళ తో చూశాడు .దాని గొప్ప తనాన్ని ,బలాన్ని ,బలహీనతలను ,దామ్బికాన్ని తడిమి చూశాడు .కొత్త జీవితాన్ని ప్రక్రియ (ఫారం )ను కవిత్వానికి ఇచ్చాడు .అతని కవిత్వం నిరంతర ప్రవాహ శీలి .నయాగరా జల పాతం .ఉవ్వెత్తున ఎగసి పడుతుంది .అమెరికా రాజాస్వామ్య కవి గా ఉన్నప్పటికీ ,ఆయన ఆత్మా, ,విశాల దృక్పధం వల్ల "ఆధునిక ప్రపంచ కవి "అయాడు .
leaves of grass is perhaps the most absolute ,which has never been mani fest in literature" అన్నాడు ప్రఖ్యాత ఫ్రెంచ్ విమర్శకుడు .వస్తువులో స్వీయ సృష్టి ,కధనం లో సాధారనత్వం ,ప్రకృతిని చూసి పరవశించటం ,విట్మన్ ను గొప్ప వాణ్ని చేశాయి . "my voice is wife's voice ,the screach by the rail of the stars ,they fetch my man's body up ,dripping and drowned "అంటాడు విట్మన్ .
విట్మన్ స్వీయ వ్యక్తిత్వం ,ప్రజాస్వామ్య భావం ,ఊహ ,సాను భూతి ,అను కంప ,ప్రజలను దగ్గరకు తీసుకోవటం ,ప్రపంచానికి సలాం చేయటం మనల్ని అబ్బుర పరుస్తాయి .ఇంగ్లీష వాళ్ళ వ్యామోహం లో ఇప్పటి దాకా నడిచిన అమెరికా కవిత్వం ఆత్మను వెతుక్కొందిప్పుడు .తానేమిటో తెలుసు కొంది .ఆ మార్గం వదిలి అసలైన అమెరికా కవిత్వాన్ని చవి చూసింది .అదీ విట్మన్ చేసిన అద్భుతం .మొదట్లో "ఇదేమి కవిత్వం ?"అని ఈసడింన్చినా చివరికి "ఇదే కవిత్వం మన కవిత్వం "అని నిర్ణయానికి వచ్చారు .కొత్తను వింతగా చూడటం లోపలి దాకా వెళ్లి పరిశీలించకుండా నే రోత అని చెప్పటం అన్ని దేశాల్లోనూ ఉంది .ఇక్కడా ఉంది .విట్మన్ ను ఆకర్షించిన మహా వ్యక్తీ అమెరికా యోగి, తాత్వికుడు, రచయిత ఎమర్సన్ మాత్రం పులకించి పోయాడు .i find it the most extrordinary piece of witand wisdom America has yet contri buted "అని మనస్పూర్తిగా ప్రశంశా వర్షం కురిపించాడు .ఇప్పుడు విట్మన్ మహా కవి కవితా పంక్తుల్ని కొన్ని దర్శిద్దాం .
"if you want me again ,look for me under your boot soles –you eill hardly know who i am
But I shall be good health to you never less -and filter and fiber your blood
feeling to fetch me at first ,keep enquired –Missing me one place ,search another -i stop some where waiting for you "
విట్మన్ పేరు లో నే విట్ ఉంది ,మాన్ ఉన్నాడు అంటే అతను మనిషి కోసమే జీవించిన కవి .తనకు ,తన కవిత్వానికి మనిషే ఆధారం మనిషి లో తనను ,తనలో సకల చరాచారాన్ని చూసుకొన్న ఉత్తమ కవి విట్మన్ ..
ఇమాన్యుల్ కాంట్
"kant rescued mind from matter .He brought life a magician wisethe dear beliefs of ancient faiths " అని కీర్తించాడు విల్ డ్యురాంట్ .19 శతాబ్దం అంతా కాంట్ ప్రభావానికి లోనైంది "back to kant" అనేది మహోద్యమం గా సాగింది .అంటే ఆయన ఆలోచనా ధోరణి ఎంత పరి పక్వ మైనదో తెలుస్తోంది ..
' 'all reality of matter ,all nature with its laws are but constructs of the mind ,possibly but never certainly known in their own elusive truth ?kant had battle won against matirialism and atheism and the world could hope again "అని భౌతిక వాదం నాస్తిక వాదాలను జయించి ఆధ్యాత్మిక వాదానికి అపర శంకరులుగా కాంట్ మార్గ దర్శనం చేశాడు .
mugguru mahanu bhaavulu | sarasabhaarati uyyuru
u hi(hu)daya tulla
alegsander naati greeku samajam u
mugguru mahanu bhaavulu
Posted on juulai 6, 2012uby gdurgaprasad
vill durant ane goppa rachayita nu tanaku nachina padi mandi medhaavulanu ,padi mandi kavulanu ,padi mandi tatva vettalanu cheppa mante aayana chaina taatvikudu confusias nu ,america jaateeya kavi walt witman nu ,jarmani philasapher imanul cont nu perkonnadu .veere anni kaalaalanu chendina mahanu bhaavulu annadu . ippudu vaarini aayana maatallo nee sankshiptam gaa parichayam chestunnanu .
confusias
manava nagarika charitra antaa manava aalochana meedane aadhaara padindi .andulo prapanchaanni chaina nu prabhaavitam chesina confusias nu mundu perkonali .aayana jeevitam antaa mataatiita maina aalochana la thone gadichindi .atheetha saktulaku aayana praadhaanyam ivva ledu .confooson sthiti loo unna chaina samaajaaniki aarogyam ,krama paddhati nhi ichi daari chuupina alochana parudu .
ghnaananni pettu badi pedithe vastuvulerpadataayi .appudavi unna roopam loo ante yadardha roopam loo .kanee pi staayi .alaa kanee pinchi napudu vignaanam puurtigaa ,sampoornam gaa labhistundi .vignaanam sampoornam ayithe aalochanalu chala nirdushtam gaa untaayi .appudu aatmalu parisuddhamai pari puurnamai vikasistaayi .alanti sthitilo vyaktulaku samskaaram sampoornam gaa labhistundi ..appude vaari kutumbaalu padhathi loo unda galugu taayi .daanitho samajam manchi vidhi vidhaanam loo untundi .daani valla rajyam leka desham saraina maargam loo pragati padham loo munduku vedutundi .ee prabhaavam valla prapancham antaa sukha santoshaalato samagramgaa vikasistundi .idhee confucias ichina athi mukhya maina sandesam .ide aayana chaina deshaanikicchina naitika ,rajakeeya vedaantam .deenni manam aalochiste stoicism ku aayana bhaavaalu daggara gaa unnatlu ani pistundi .aayana eppuduu ,ekkada "manushulu antaa okkate"ani cheppa ledu .telivitetalu anevi andariki labhinche kaanuka kaadu annadu (intelligence is not universal gift).ayithe telivi takkuva daddamma laku rajya nirvahanaa ,praja pari palana ivva vaddu ani khachitam gaa cheppaadu .telivi ,alochana unna vaallane pari paalakulu gaa erpaatu chesukovalani hitavu cheppaadu . aayana jeevita kaalam2500 samvatsa raalaku puurvam .aayana cheppinavannianelets gaa shishyulu raasaaru .chaina nu paalinchina raja vamsaalanni confucias siddhaantaalanu aadarsam gaa chesukone paalinchaaru .206bi.si.-220.–ad loo paalinchina vaaru .chaina nu ekam chesina kwin vamseeyudu chanchishake 221 e.di.1966-76kaalam naati cultural revolution varaku aayane aadarsam .1978 loo den xiiao pingkuudaa ave aadarsaala thoo chaina nu aardhika saamaajika rangaalalo abhi vruddhi cheshaadu .prapancham loo chaina ku agrasanadi patyam saadhinchaadu .1949loo maava see tung jedang paalana nunchi ,kapita listik bhaavaalanu aruvu tecchu koni ,munduku nadi pinchaadu .getting rich is glorious anedi deng ninaadam .annee saadhinchinaa dhanika ,pedha la madhya dooram perigindi .avi neethi adharmam perigaayi .prajalu oka saari venakki tirigi chusu koni mallee confucias matrame deshaniki saranyam anu konnaru . 2000ella kritam han vamsaaniki chendina"vu"ane raju antaku mundunna vanda mandi tatva vettalanu dooram petti anfucias siddhaantaanne amalu cheshaadu .veyyella kritam sang vamsaaniki chendinazhao puane modati pradhaani "confucias pustakam loo saga bhagam chaalu prapanchaanni paalincha taniki "ani garvam gaa prakatinchaadu . kanuka ayana prabhaavam anta teevram gaa appati nundi ,ippati varaku kona saagutuunee undi .
confucias chanipothe aayana antya kriyalanu parama vaibhavam gaa jaripinchaaru prajalu .aayana samadhi daggara chala mandi gudiselu vesukoni moodellu edustu kuurchuni shraddhaanjali ghatinchaarata .antaa velli poina tse king ane shishyudu maatram inko moodellu ante mottam aarellu guruvu gaari samadhi daggare gadipi janma dhanyam chesu konnadata .dateej confosias .
walt witman
witman nu saahitya charitra loo viplavam annadu vill durant.atanu kavitvapu muulaalanu kanukkonna vaadu .the spirit of the pioneer nu kavitvam loo nikshe pinchaadu .there is more poetry under the stars than in un natural life ani ghanta padham gaa cheppaadu .saamaanya praja jeevitaalanu kavitvam loo podigina saamaajika kavi .prajalanu kavitvam vaipu nadi pinchatame kaadu sikharaalaku cherchaadu .prajala hakkulni ,swaatantraanni kavitvam loo chaati cheppaadu .tana deshapu moratu ,dambika prajaaswaamyam,kallola ,sthitini abhivruddhi chendu tunna dasanu kavitaatmam cheshaadu .aakaasaanninchi kavitvaanni neelaku cherchaadu .greesu deshaniki homar mahaa kavilaga ,roman deshaniki varjil kavi laga ,italy ki dante laga ingland ku shakes pier laa,america ku walt witman aaraadhyadayaadu .
america nu tana kalla thoo chushadu .daani goppa tanaanni ,balaanni ,balaheenatalanu ,daambikaanni tadimi chushadu .kotta jeevitaanni prakriya (faaram )nu kavitvaaniki ichadu .athani kavitvam nirantara pravaha sheeli .nayagara jala paatam .uvvettuna egasi padutundi .america rajaswamya kavi gaa unnappatikii ,aayana atma, ,visaala drukpadham valla "aadhunika prapancha kavi "ayaadu .
leaves of grass is perhaps the most absolute ,which has never been mani fest in literature" annadu prakhyaata french vimarsakudu .vastuvulo sweeya srushti ,kadhanam loo saadhaaranatvam ,prakrutini chusi paravasinchatam ,witman nu goppa vaanni chesaayi . "my voice is wife's voice ,the screach by the rail of the stars ,they fetch my man's body up ,dripping and drowned "antaadu witman .
witman sweeya vyaktitvam ,prajaaswaamya bhavam ,ooha ,saanu bhooti ,anu kampa ,prajalanu daggaraku teesukovatam ,prapanchaaniki salaam cheyatam manalni abbura parustaayi .ingleesha vaalla vyaamoham loo ippati daka nadichina america kavitvam aatmanu vetukkondippudu .tanemito telusu kondi .aa maargam vadili asalaina america kavitvaanni chavi chusindi .adhee witman chesina adbhutam .modatlo "idemi kavitvam ?"ani eesadimnchinaa chivariki "ide kavitvam mana kavitvam "ani nirnayaaniki vachaaru .kottanu vintagaa chudatam lopali daka velli pariseelinchakundaa nee rotha ani cheppatam anni deshaalloonuu undi .ikkada undi .witman nu aakarshinchina mahaa vyaktee america yogi, taatvikudu, rachayita emerson maatram pulakinchi poyadu .i find it the most extrordinary piece of witand wisdom America has yet contri buted "ani manaspuurtigaa prasamsaa varsham kuripinchaadu .ippudu witman mahaa kavi kavita panktulni konni darsiddam .
"if you want me again ,look for me under your boot soles –you eill hardly know who i am
But I shall be good health to you never less -and filter and fiber your blood
feeling to fetch me at first ,keep enquired –Missing me one place ,search another -i stop some where waiting for you "
witman paeru loo nee vit undi ,man unnaadu ante atanu manishi kosame jeevinchina kavi .tanaku ,tana kavitvaaniki manishe aadhaaram manishi loo tananu ,tanalo sakala charaachaaraanni chusukonna uttama kavi witman ..
imanul cont
"kant rescued mind from matter .He brought life a magician wisethe dear beliefs of ancient faiths " ani keertinchaadu vill durant .19 sataabdam antaa cont prabhaavaaniki lonaindi "back to kant" anedi mahodyamam gaa saagindi .ante aayana alochana dhorani entha pari pakva mainado telustondi ..
' 'all reality of matter ,all nature with its laws are but constructs of the mind ,possibly but never certainly known in their own elusive truth ?kant had battle won against matirialism and atheism and the world could hope again "ani bhautika vaadam naastika vaadaalanu jayinchi aadhyaatmika vaadaaniki apara sankarulugaa cont marga darsanam cheshaadu .