కేదార నాథ్ :-
హిమాలయాలలోని కేదార శిఖరంపై విరాజిల్లే జ్యోతిర్లింగమే కేదారనాథ లింగం. కేదార శిఖరానికి పడమటి వైపున 'మందాకిని ' తూర్పువైపున అలకనంద ప్రవహిస్తున్నాయి. మందానికి ఒడ్డున కేదారనాథస్వామి, అలంకనంద ఒడ్డున బదరీనారాయణ స్వామి వెలసియున్నారు. అలకనందా,మందాకిని నదులు 'రుద్రప్రయాగలో' కలసి కొంతదూరం ప్రవహించి 'దేవప్రయాగ ' దగ్గర 'భాగీరథి 'లో కలుస్తున్నాయి. అందువల్ల గంగా స్నానముచేసే భక్తులు కేదారనాథ, బదరీనాథ్‌ల చరణ కమలాల నుండి వచ్చిన నీటిలో మునుగుతున్నట్లుగా భావించి పులకించిపోతారు. స్కాందపురాణంలోని కేదారఖండం ఈ కేదారేశ్వర జ్యోతిర్లింగం మహిమను గొప్పగా వర్ణించింది. ఏ భక్తుడైన కేదారనాథుని దర్శించకుండా బదరీయాత్ర చేసినట్లుయితే వాని యాత్ర నిష్ఫలమని పై పురాణం చెబుతోంది.
కేదారనాథక్షేత్రం హరిద్వారమునకు 240 కి.మీ.లు. ఋషి కేశమునకు 211 కి.మీ.లు. 12 జ్యోతిర్లింగాలలో అత్యంత ఉన్నతమైనది కేదారనాథ్. ఇది సముద్ర మట్టానికి సుమారు 16,000 అడుగుల ఎత్తులో వుంది. 12 జ్యోతిర్లింగాలలో అతిపెద్దది కూడా ఇదే. పర్వతశిఖరమే జ్యోతిర్లింగము కనుక దీనికి పానుపట్టంలేదు. గర్భగృహాన్ని లింగాకారములో ఉన్న పర్వత శిఖరము ఆక్రమించివున్నదని చెప్పటంకంటే జ్యోతిర్లింగ రూపమైన పర్వత శిఖరం చుట్టూ ఆలయం నిర్మించబడిందని చెప్పటం బాగుంటుందేమో. ఈ జ్యోతిర్లింగంలో కైలాసపర్వతం యొక్క సూక్ష్మరూపం గోచరిస్తుంది.
యాత్రామార్గం:-
ఉత్తరప్రదేశ్‌లోని ఈ క్షేత్రానికి వెళ్ళాలంటే విజయవాడ నుండి నేరుగా ఢిల్లీ వెళ్ళి అక్కడనుండి ఋషికేశ్ దాకా రైలులో ప్రయాణించి అక్కడ నుండి 280 కి.మీ బస్సులో వెళ్ళి గుప్తకాశీని దాటి గౌరీకుండాన్ని చేరాలి. అక్కడే గౌరీదేవి ఆలయం ఉంది. అక్కడే మంచుకొండల మధ్య నిరంతరం ఒక నీటిబుగ్గలో నుండి వేడినీరు వస్తూవుంటుంది. అదే గౌరీకుండం. అక్కడే పార్వతీదేవి తపస్సు చేసింది. ఆమె సౌకర్యం కోసమే తండ్రి అయిన హిమవంతుడు ఆ తపోభూమిని ఏర్పాటు చేశాడు. అదే నేడు భక్తులకు సౌకర్యంగా వుంది. ప్రకృతిలోని విచిత్రాలలో యీ వేడినీటిబుగ్గ ఒకటి.
గౌరీకుండం నుంచి భక్తులు తప్పనిసరిగా కాలినడకనగానీ డోలీలలో గానీ పొట్టి గుఱ్ఱాలపై గానీ 14 కి.మీ.లు ప్రయాణించి కేదరనాథ్‌ను చేరాలి. గుఱ్ఱపుస్వారికి సుమారు 200 రూ.లు, డోలీకి 350 రూ.లు తీసుకుంటారు. ఉదయం బయలుదేరితే కేదరానాథ్ దర్శనము చేసుకొని సాయంత్రానికి గౌరీకుండానికి తిరిగి రావచ్చు.
రాత్రిపూట కేదరానాథ్‌లోని ఉండాలనుకొన్న యాత్రికులకు "కాలీకంబ్లీ వాలాసత్రం " "భారత్ సాధూసమాజ్" వారి యాత్రా నివాసం, టూరిస్ట్ బంగ్లా మొదలైనవి వసతిని కల్పిస్తున్నాయి. కేదారేశ్వర వాతావరణం చాలా మనోహరంగా వుంటుంది. కానీ తరుచు హఠాత్తుగా మబ్బులు కమ్మి వడగండ్లతో వాన పడుతుంది.
ఇలా కొంతకాలం గడిచాక పరమశివునికి నరనారాయణులపై కరుణ కలిగి వారికి సాక్షాత్కరించాడు. అప్పుడు వారిద్దరు శివునికి సాష్టాంగ నమస్కారములు చేసి ఏంతగానో స్తుతించారు. ప్రసన్నుడైన శివుడు వారిని వరం కోరుకోమన్నాడు. అప్పుడు వారిద్దరు చేతులు జోడించి "మృత్యుంజయా ! జగత్ కళ్యాణం కోసం మేము నిన్ను ఆరాధించాము. నీవు మమ్ము అనుగ్రహించావు. ఇక ముందుకాలములో కూడా నిన్ను ఇక్కడ సేవించినవారికి కోరికలు నెరవేరుస్తూ ఈ శిఖరం మీదనే 'కేదారేశ్వరుడు ' అనే పేరుతో నిలిచివుండు. నిన్ను దర్శించి స్తుతించిన భక్తులు తరిస్తారు. ఇదే మా కోరిక" అని ప్రార్థించారు.
kedara nath :-
himalayalaloni kedara sikharampai virajille jyotirlingame kedaranatha lingam. kedara sikharaaniki padamati vaipuna 'mandaakini ' thoorpuvaipuna alakananda pravahistunnaayi. mandaaniki odduna kedaranathaswamy, alankananda odduna badariinaaraayana swami velasiyunnaaru. alakananda,mandaakini nadulu 'rudraprayaagalo' kalasi kontaduram pravahinchi 'devaprayaaga ' daggara 'bhagirathi 'loo kalustunnayi. anduvalla gangaa snaanamuchese bhaktulu kedaranatha, badarinathela charana kamalaala nundi vachina neetilo munugutunnatlugaa bhavinchi pulakinchipotaaru. skaandapuraanamlooni kedarakhandam ee kedareshwara jyotirlingam mahimanu goppagaa varninchindi. e bhaktudaina kedaaranaathuni darsinchakunda badareeyaatra chesinatluyithe vaani yaatra nishfalamani pai puraanam chebutondi.
kedaranathakshetram haridvaaramunaku 240 ki.mee.lu. rushi kesamunaku 211 ki.mee.lu. 12 jyotirlingaalalo atyanta unnatamainadi kedaranath. idhi samudra mattaniki sumaru 16,000 adugula ettulo vundi. 12 jyotirlingaalalo atipeddadi kuudaa ide. parvatasikharame jyotirlingamu kanuka deeniki paanupattamledu. garbhagruhaanni lingaakaaramulo unna parvata sikharamu aakraminchivunnadani cheppatankante jyotirlinga roopamaina parvata sikharam chuttu aalayam nirminchabadindani cheppatam baguntundemo. ee jyotirlingamlo kailasaparvatam yokka suukshmaroopam gocharistundi.
yaatraamaargam:-
uttarapradeshameni ee kshetraaniki vellalante vijayavada nundi nerugaa dhilli velli akkadanundi rushikesh daka railulo prayaaninchi akkada nundi 280 ki.mee bassulo velli guptakaasheeni daati goureekundaanni cherali. akkade gowreedi aalayam undi. akkade manchukondala madhya nirantaram oka neetibuggalo nundi vaedineeru vastuuvuntundi. adhe goureekundam. akkade paarvateedevi tapassu chesindi. aame soukaryam kosame tandri ayina himavantudu aa tapobhoomini erpaatu cheshaadu. adhe nedu bhaktulaku soukaryamgaa vundi. prakrutilooni vichitraalalo yee vaedineetibugga okati.
goureekundam nunchi bhaktulu tappanisarigaa kaalinadakanagaanii dolilalo gaanee potti guelaapai gaanee 14 ki.mee.lu prayaaninchi kedaranathenu cherali. gueruswaariki sumaru 200 roo.lu, doliki 350 roo.lu teesukuntaaru. udayam bayaluderithe kedaranath darsanamu chesukoni saayantraaniki goureekundaaniki tirigi raavacchu.
raatripuuta kedaraanaatheloni undaalanukonna yaatrikulaku "kalikambli valasatram " "bharat sadhusamaj" vaari yatra nivasam, turist bangla modalainavi vasatini kalpistunnayi. kedareshwara vaataavaranam chala manoharamgaa vuntundi. cony taruchu hataattugaa mabbulu kammi vadagandlatho vaana padutundi.
ilaa kontakaalam gadichaaka paramasivuniki naranaaraayanulapai karuna kaligi vaariki saakshaatkarinchaadu. appudu vaariddaru sivuniki saashtaamga namaskaaramulu chesi entagaano stutinchaaru. prasannudaina shivudu vaarini varam korukomannadu. appudu vaariddaru chetulu jodinchi "mrutyunjaya ! jagat kalyanam kosam memu ninnu aaraadhinchaamu. neevu mammu anugrahinchavu. ika mundukaalamulo kuudaa ninnu ikkada sevinchinavaariki korikalu neraverustuu ee sikharam meedane 'kedareshwarudu ' ane paerutho nilichivundu. ninnu darsinchi stutinchina bhaktulu taristaaru. ide maa korika" ani praarthinchaaru.