05:50, 30 జనవరి 2012 నాటి కూర్పు
axaradoshanivaraana
13:13, 7 ఆగస్టు 2011 నాటి కూర్పు (సవరించు)
(→‎హిందూ సంస్కృతి)
05:50, 30 జనవరి 2012 నాటి కూర్పు (సవరించు) (దిద్దుబాటు రద్దుచెయ్యి)
119.235.54.29 (చర్చ)
(axaradoshanivaraana)
అతి పూరాతనమైన చేతికళల పరిశ్రమలలో చేతిగాజుల పరిశ్రమ ఇకటి. మహిళలకు అత్యంత ప్రీతిపాత్రమైనవి మట్టిగాజులు. చేతికి గాజులులేని స్త్రీలను వుహించలేము. స్త్రీలచేతులకు గాజులు వుండటం గౌరవ సూచకము.స్త్రీలు ఆభరణాలపై,పట్టుచేరెల పై ఎంత మక్కువ చూపెదరో, గాజులపై అంతే మక్కువ చూపిస్తారు. గాజులను మహిళలు ధరించడం సనాతన భారతీయ సంప్రదాయములో ఒకభాగము. ముతైదువకు వుండే ఐదు లక్షణాలలో గాజులు ఒకటి. గాజుల తయారి,అమ్మకం పై ఆధారపడి నేటికి కొన్ని లక్షల కుటుంబాలు ఆధారపడి జీవిస్తున్నాయి.ఎక్కడ తిరునాల, లేదా జాతర జరిగిన మనకు తప్పని సరిగా కన్పించేవి గాజులమ్మేదుఖాణాలు. గ్రామ ప్రాంతాలలోని వారపు సంతలలో కాడా గాజులమ్మేవారు కన్పిస్తారు. పూర్వకాలములో ప్రత్యేకముగా ఒక కులము ([[గాజుల బలిజ]]) వారు ఈ గాజులమ్మే వృత్తిలో వుండేవారు. గాజుల వుత్పత్తిదారులనుండి గాజులను టోకులో కొనుగోలున తెచ్చుకుని వూరూర తిరుగుచు, ఇంటింటికి తిరిగి గాజులమ్మేవారు. పూర్వకాలములో ఇంటిలో పెళ్ళి జరిగిన, శ్రీమంతము జరిగిన, లేదా ఏ శుభకార్యము జరిగిన గాజులోళ్ళను ఇంటికి పిలిపించుకుని, ఇంటిళ్ళిపాది ఆడవాళ్ళు గాజులు వేయించుకుని, వారికి నమస్కరించి, తగిన విధముగా సంభావన యిచ్చి పంపేవారు.ఏదైన కార్యము మీద బయటకు వెళ్ళునప్పుడు గాజులమ్మేవారు కాని, మట్టిగాజులు ధరించిన స్ర్తీ ఎదురుగా వచ్చిన శ్భకరమనిశుభకరమని, వెళ్ళె కార్యాము జయప్రదముగా జరుగుతుందని భావిస్తారు. ఆధునీక కాలములో వాచ్చినవచ్చిన పెను మార్పుల కారణముగా వూరూరతిరిగివూరూర తిరిగి గాజులమ్మే వారు కనుమరిగైపోయారు. కాని గాజుల వాడకం మారలేదు, తగ్గలేదు. అధునాతనంగా, పారిశ్రామికంగా దేశము మారినను, ఇప్పటికి గాజుల పరిశ్రమ హస్తకళ/చేతి వృత్తుల పరిశ్రమగా కొనసాగుతు, కొన్ని లక్షల మధ్య తరగతి కుటుంబ ఆడవారికి జీవనోపాది కల్పిస్తున్నది. వేదకాలం నాటి కన్న ముందే స్ర్తీలు గాజులు ధరించే వారని లభించిన ఆధారలను బట్టి తెలుస్తున్నది. మహోంజొదార త్రవ్వకాలలో లభించిన చిత్రాలలో చేతికి కంకణంధరించిన స్త్రీ చిత్రాలున్నాయి. యక్షిణి చిత్రాలలోని కూడా యక్షిణి చేతికి కంకణం ధరించినది. బాణబట్టు తన కావ్యములో సరస్వతిదేవి చేతికి గాజులు (కంగణ్‌) ధరించినట్లుగా పెర్కొన్నాడు.పురాతన తవ్వకాలలో తక్షశిల వద్ద, మౌర్య సామ్రాజ్యకాలం నాటి రాగి గాజులు లభించాయి. అజంతా చిత్రాలలోని, ఎల్లోరా శిల్పాలలోని స్త్రీలు గాజులు (కంగణ్‌) ధరించడం కన్పిస్తున్నది. B.C.230-100 నాటికే సిందులోయలో గాజులు ధరించెవారని తెలుస్తున్నది. జానపదపాటలలో,కావ్యాలలో,సాహిత్యములో గాజుల ప్రస్తవన విస్రుతముగా కన్పిస్తున్నది.సిక్కులు తమ మతాచారం లో లోహంతో చేసిన గాజును ధరించెదరు.దానిని 'కడ' (kada) అంటారు.చేతికి ధరించే ఈ కంకణములను ఎక్కువగా గాజు (Glass) తో చెయ్యడం వలన "గాజులు" అనే పేరు తెలుగులో రూడి అయ్యింది. గాజులనే కరకంకణములని కూడా అంటారు. గాజులను సంస్కృరములో 'కంకణ్‌' అనియు, హిందిలో 'చిడియ', 'చుడ' అని అంటారు. పంజాబులో వధువులు పెళ్ళికి 21 రోజుల ముందు నుండి కాని, లేదా పెళ్ళి తరువాత సంవత్సరం వరకు ఏనుగు దంతము (ivory) తో చేసిన గాజులని ధరించదం సంప్రదాయం. ఉత్తర ప్రదేశ్‌లో పెళ్ళికూతురు ఏర్రచీర, ఏర్రగాజులు ధరించడం శుభదాయకంగా తలంచెదరు. మహరాస్ట్రలో, కర్నాటకలో, ఆంద్రలో పెళ్ళికూతురు పచ్చగాజులు ధరించడం ఆనవాయితి. పచ్చరంగు శుభానికి పతీకగా భావిస్తారు.
అలాగే పూర్వకాలంలో రాజస్తాన్‌ వివాహిత స్త్రీలు భర్త వున్నంత కాలము మణికట్తు నుంచి,ముంచెయ్యివరకు ఏనుగు దంతముతో చేసిన గాజులు ధరించేవారు.అలాధరించడం వలన తన కుటుంబానికి, భర్తకు, మరియు సంతానానికి శుభం కలుగుతుందని నమ్మకము, విశ్వాసం.పశ్చిమ బెంగాల్‌లో చిన్న గవ్వలు లేదా ఎర్ర పగడాలతో చేసిన గాజులను చేతులకు వేసుకొనడం పెళ్లయిన ఆడవారికి ఆచారంగా వున్నది. నేటికి ఆదివాసి, గిరిజన స్త్రీలు చేతులకు నిండుగా, ముంజేతి వరకు తెల్లటి, వెడల్పాటి చెక్కతో లేదా వెదురు తో చేసిన గాజులు ధరించడం గమనించవచ్చును.స్త్రీ దేవరామూర్తులకు ఎర్రగాజులను భక్తులు కానుకగా,మూడుపులుగా సమర్పించెదరు. కలకత్తలో కాళి దేవతకు ఎర్రగాజులను భక్తులు సమర్పించుకుంటారు. మిగాతా ప్రాంతాలలో నల్లటి గాజులను సమర్పించుకుంటరుసమర్పించుకుంటారు.
దక్షిణ భారతదేశములో స్త్రీ గర్బవతిగా వున్నప్పుడు, పుట్టింటి వారు 'శ్రీమంతము'లో ఒకచేతికి 21 గాజులు, మరోచేతికి 22 గాజులు తొడుగుతారు.గాజుతో చేసె గాజుల పరిశ్రమను మొగలుల కాలములో బాగా ప్రోత్యాయించారు. ముఖ్యముగా ఫెరొజాబాద్‌లో గాజుల పరిశ్రమ అబివృద్ది చెందుటకు కారణము మొగలు సుల్తాను లు యిచ్చిన ప్రోత్యాహమే కారణము.
05:50, 30 janavari 2012 naati kuurpu
axaradoshanivaraana
13:13, 7 aagastu 2011 naati kuurpu (savarinchu)
(eehinduu samskruti)
05:50, 30 janavari 2012 naati kuurpu (savarinchu) (diddubaatu radducheyyi)
119.235.54.29 (charcha)
(axaradoshanivaraana)
athi puuraatanamaina chetikalala parisramalalo chetigajula parisrama ikati. mahilalaku atyanta preetipaatramainavi mattigajulu. chetiki gajululeni streelanu vuhinchalemu. streelachetulaku gaajulu vundatam gaurava suuchakamu.streelu aabharanaalapai,pattucherela pai entha makkuva chuupedaro, gajulapai anthe makkuva chuupistaaru. gaajulanu mahilalu dharinchadam sanaatana bhaarateeya sampradaayamulo okabhagamu. mutaiduvaku vunde aidu lakshanaalalo gaajulu okati. gajula tayaari,ammakam pai aadhaarapadi netiki konni lakshala kutumbaalu aadhaarapadi jeevistunnaayi.ekkada tirunaala, leda jaatara jarigina manaku tappani sarigaa kanpinchevi gajulammedukhanalu. grama praantaalalooni vaarapu santalalo kada gajulammevaru kanpistaaru. puurvakaalamuloo pratyekamugaa oka kulamu ([[gajula balija]]) vaaru ee gajulamme vruttilo vundevaaru. gajula vutpattidaarulanundi gaajulanu tokulo konugoluna tecchukuni vuuruura tiruguchu, intintiki tirigi gajulammevaru. puurvakaalamuloo intilo pelli jarigina, srimantamu jarigina, leda e subhakaaryamu jarigina gajulollanu intiki pilipinchukuni, intillipaadi aadavaallu gaajulu veyinchukuni, vaariki namaskarinchi, tagina vidhamugaa sambhavana yichi pampevaaru.edaina kaaryamu meeda bayataku vellunappudu gajulammevaru kaani, mattigajulu dharinchina srti edurugaa vachina shbhakaramanisubhakaramani, velle kaaryaamu jayapradamugaa jarugutundani bhaavistaaru. aadhuneeka kaalamulo vaachinavachchina penu maarpula kaaranamugaa vooruuratirigivuuraru tirigi gajulamme vaaru kanumarigaipoyaru. kaani gajula vaadakam maaraledu, taggaledu. adhunaatanamgaa, paarisraamikamgaa deshamu maarinanu, ippatiki gajula parisrama hastakala/cheti vruttula parisramagaa konasaagutu, konni lakshala madhya taragati kutumba aadavaariki jeevanopaadi kalpistunnadi. vedakaalam naati kanna munde srteelu gaajulu dharinche vaarani labhinchina aadhaaralanu batti telustunnadi. mahonjodara travvakaalalo labhinchina chitraalalo chetiki kankanandharinchina stree chitraalunnaayi. yakshini chitraalaloni kuudaa yakshini chetiki kankanam dharinchinadi. baanabattu tana kaavyamulo sarasvatidevi chetiki gaajulu (kangan) dharinchinatlugaa perkonnadu.puraatana tavvakaalalo takshashila vadda, mourya saamraajyakaalam naati raagi gaajulu labhinchayi. ajanta chitraalaloni, ellora silpaalaloni streelu gaajulu (kangan) dharinchadam kanpistunnadi. B.C.230-100 naatike sinduloyalo gaajulu dharinchevaarani telustunnadi. jaanapadapaatalalo,kaavyaalalo,saahityamulo gajula prastavana visrutamugaa kanpistunnadi.sikkulu tama matacharam loo lohamto chesina gaajunu dharinchedaru.daanini 'kada' (kada) antaaru.chetiki dharinche ee kankanamulanu ekkuvagaa gaaju (Glass) thoo cheyyadam valana "gaajulu" ane paeru telugulo roodi ayyindi. gajulane karakankanamulani kuudaa antaaru. gaajulanu samskrrumalo 'kankan' aniyu, hindilo 'chidiya', 'chuda' ani antaaru. panjaabulo vadhuvulu pelliki 21 rojula mundu nundi kaani, leda pelli taruvaata samvatsaram varaku enugu dantamu (ivory) thoo chesina gajulani dharinchadam sampradaayam. uttara pradeshalo pellikuturu errachira, erragajulu dharinchadam subhadaayakamgaa talanchedaru. maharastralo, karnatakalo, aandralo pellikuturu pachagaajulu dharinchadam aanavaayiti. pacharangu subhaaniki pateekagaa bhaavistaaru.
alaage poorvakaalamlo rajastanni vivaahita streelu bharta vunnanta kaalamu manikattu nunchi,muncheyyivaraku enugu dantamutho chesina gaajulu dharinchevaaru.alaadharinchadam valana tana kutumbaaniki, bhartaku, mariyu santaanaaniki shubham kalugutundani nammakamu, vishwaasam.paschima bengalle chinna gavvalu leda erra pagadaalato chesina gaajulanu chetulaku vesukonadam pellayina aadavaariki aachaaramgaa vunnadi. netiki aadivasi, girijana streelu chetulaku nindugaa, munjeti varaku tellati, vedalpati chekkatho leda veduru thoo chesina gaajulu dharinchadam gamaninchavachhunu.stree devaramurtulaku erragaajulanu bhaktulu kaanukagaa,moodupulugaa samarpinchedaru. kalakattalo kaali devataku erragaajulanu bhaktulu samarpinchukuntaaru. migata praantaalalo nallati gaajulanu samarpinchukuntarusamra.
dakshina bharatadesamulo stree garbavatigaa vunnappudu, puttinti vaaru 'srimantamu'loo okachetiki 21 gaajulu, marochetiki 22 gaajulu todugutaaru.gajutho chese gajula parisramanu mogalula kaalamulo baga prothyaayinchaaru. mukhyamugaa ferozabadelo gajula parisrama abivruddi chendutaku kaaranamu mogalu sultaanu lu yichina prothyaahame kaaranamu.