వేంకటేశ్వరుడు (సంస్కృతం: वेंकटेश्वर), లేదా వేంకటాచలపతి, శ్రీనివాసుడు. విష్ణువు యొక్క కలియుగ అవతారంగా భావించబడే హిందూ దేవుడు.వేం = పాపాలు, కట = తొలగించే, ఈశ్వరుడు = దేవుడు. భక్తుల కష్టాలు తొలగించే దేవునిగా వేంకటేశ్వర నామంతో ప్రసిద్ధి చెందాడు. ప్రజలందరూ ఆరాధించే ఆలయం తిరుమల. ఇది ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రంలోని తిరుపతి తిరుమలలో ఉంది.
3 వేంకటేశ్వర సహస్రనామ స్తోత్రం
శివలోకం నుంచి నారాయణలోకం వెళతాడు భృగువు. ఇక్కడ నారాయణుడు ఆదిశేషుని మీద శయనించి ఉంటాడు. ఎన్నిసార్లు పిలిచినా పలుకలేదని భృగువు, లక్ష్మీ నివాసమైన నారాయణుని వామ వక్షస్ధలాన్ని తన కాలితో తన్నుతాడు .అప్పుడు శ్రీమహావిష్ణువు తన తల్పం నుండి క్రిందకు దిగి " ఓ మహర్షీ!మీ రాకను గమనించలేదు, క్షమించండి.నా కఠిన వక్షస్థలాన్ని తన్ని మీ పాదాలు ఎంత కందిపోయుంటాయో" అని భృగుమహర్షిని ఆసనం పైన కూర్చుండబెట్టి అతని పాదాలను తన ఒడిలో పెట్టుకుని ఒత్తడం మొదలుపెట్టాడు. అలా ఒత్తుతూ మహర్షి అహంకారానికి మూలమైన పాదం క్రిందిభాగంలోని కన్నును చిదిమేశాడు. మహర్షి తన తప్పును తెలుసుకొని క్షమాపణ కోరుకొని వెళ్ళిపోయాడు. విష్ణువునే సత్వగుణ సంపూర్ణుడిగా గ్రహించాడు. కాని తన నివాసస్థలమైన వక్షస్థలమును తన్నిన కారణంగా లక్ష్మీదేవి అలకపూని భూలోకానికి వెళ్ళిపోయింది. శ్రీమహాలక్ష్మి లేని వైకుంఠంలో ఉండలేని మహావిష్ణువు కూడా లక్ష్మీదేవిని వెదుకుతూ భూలోకానికి పయనం అయ్యాడు.
లక్ష్మీదేవి తన స్వర్గపు నివాసాన్ని విడిచిపెట్టి, భూమిపై కరవీరపూర్ (కొల్హాపూర్) లో నివసించింది. ఆమె బయలుదేరిన తర్వాత, విష్ణువు భూలోకంలో, వెంకట కొండపై పుష్కరిణి పక్కన, ఆహారం, నిద్ర లేకుండా, లక్ష్మి తిరిగి రావడానికి ధ్యానంతో. చింత చెట్టు క్రింద చీమలపుట్ట (కొండ) లో నివసించాడు.బ్రహ్మ , శివుడు అతడిపై జాలి కలిగి, విష్ణువుకి సేవ చేయాలని ఒక ఆవు, దూడ రూపాలుగా ఏర్పడ్డారు. లక్ష్మీ ఒక ఆవులకాపరిణి రూపంలో చోళ దేశం యొక్క రాజుకు ఆవు, దూడను అమ్మింది. చోళ రాజు తన పశువుల మందతో పాటు వెంకట కొండపై ఈ పశువులను కూడా కలిపి మేపటానికి పంపుతాడు. చీమలపుట్ట మీద విష్ణువుని కనిపెట్టి, ఆవు తన పాలును అందించి, తద్వారా అతనికి ఆహారం ఇచ్చింది. ఇంతలో, రాజభవంతి వద్ద, ఆవు నుండి కొద్దిగానైనా పాలు లభించడం లేదని, దీని వల్ల చోళ రాణి ఆవు కాపరుడికి శేరాబడు అనే యాదవుడు . పాలు లేకపోవడానికి కారణాన్ని తెలుసు కోవడానికి, ఆవు కాపరుడు శేరాబడు ఆవును రహస్యంగా అనుసరించి, చీమలపుట్టపై తన పొదుగు నుండి పాలను ఖాళీ చేస్తున్న ఆవును కనుగొన్నాడు. ఆవు యొక్క ప్రవర్తన వలన ఆగ్రహానికి గురైన ఆవు కాపరుడు శేరాబడు తన గొడ్డలిని ఆవు మీదకు విసిరి వేసాడు, కాని ఆవుకు హాని కలిగించ లేకపోయాడు. అయినప్పటికీ, ఆవు కాపరుడు శేరాబడు విసిరిన గొడ్డలి దెబ్బ నుండి ఆవును కాపాడేందుకు విష్ణువు చీమలపుట్ట నుండి పైకి వచ్చాడు. ఆవు కాపరుడు శేరాబడుతన గొడ్డలి దెబ్బతో విష్ణువుకు రక్తస్రావం అవటం చూసినపుడు, శేరాబడుకి మహావిష్ణువు పిశశిగా శేరాబడు ని శపిస్తాడు తన తప్పు తెలుసుకొని క్షమించమని ప్రార్థిస్తాడు మహావిష్ణువు అప్పుడు నాకు పద్మావతి తో కళ్యాణం జరుగుతుంది అప్పుడు నీకు శాపం విమోక్షం కలుగుది మహావిష్ణువు శేరాబడు కి ఒక వరం ఇస్తారు భూమి మీద మొట్ట మొదట నువ్వు నన్ను చూశావు కాబట్టి నా ప్రధమ దర్శనం నీకె ఇస్తున్నాను ఆ శాపం అంతం అవుతుందని విష్ణువు దీవించాడు.
ఆ తరువాత, విష్ణువు, శ్రీనివాసుడు లాగా, వరాహ క్షేత్రంలో ఉండాలని నిర్ణయించుకున్నాడు. తన నివాసం కోసం ఒక స్థలాన్ని మంజూరు చేసేందుకు వరాహుడిని (విష్ణువు యొక్క అడవి పంది అవతారం) కోరాడు.
తిరుపతికి 20 మైళ్ళ దూరంలో నారాయణపురం నగరాన్ని ఒకప్పుడు రాజధానిగా చేసుకుని సుధర్ముడు అనే రాజు పాలించేవాడు. విష్ణుమూర్తి ఆగ్రహానికి బలై రాక్షసుడిగా మారిన చోళరాజు తనువు ముగించే రోజు రానే వచ్చింది. మరుజన్మకు చోళరాజు సుధర్ముని భార్య గర్భంలో ప్రవేశించి, వారికి కొడుకుగా పుట్టాడు. సుధర్ముడు కొడుకుకు ఆకాశరాజు అని పేరు పెట్టి, అల్లారుముద్దుగా పెంచుకుంటున్నాడు. ఒకరోజు సుధర్ముడు వేటకు వెళ్ళి, బాగా అలసిపోయి, దగ్గర్లో ఉన్న కపిలతీర్థంలో దాహం తీర్చుకుని, విశ్రాంతిగా కూర్చున్నాడు. అదే సమయంలో ఒక నాగకన్య కపిలతీర్థంలో స్నానం చేసి అటుగా రావడం సుధర్ముడు కంట పడింది. ఆమె అందాలకు పరవశుడై, నాగకన్య దరిచేరి, వివరాలు అడిగి తెలుసుకుని, సుధర్ముడు తన గురించి కూడా తెలియ చెప్పి వెంటనే గాంధర్వ వివాహం చేసుకున్నాడు. తర్వాత, వారిద్దరికీ తొండమానుడు అనే పుత్రుడు కలిగాడు.
కొంతకాలానికి సుధర్మునికి వృధాప్యం వచ్చాక, అవసాన దశలో పెద్ద కొడుకు ఆకాశరాజుకు రాజ్యాన్ని అప్పగించాడు. అలాగే, తొండమానుడిని బాధ్యతలు స్వీకరించమని చెప్పి చనిపోయాడు. ఆకాశరాజు భార్య ధరణీదేవి, ఇతను ధర్మవంతుడై పరిపాలన చేసాడు.
వేంకటేశ్వర సహస్రనామ స్తోత్రం[మార్చు]
శ్రీ వేంకటేశ సహస్రనామ స్తోత్రం హిందూమత ప్రార్థనలలో ఒకటి.ఇది శ్రీవేంకటేశ్వరుని వేయి నామాలను సంకీర్తనం చేసే స్తోత్రం [1].ఈ స్తోత్రాన్ని తిరుమల క్షేత్రంలో జరిగే సేవా కార్యక్రమాలలో ఒకటిగా ప్రతిరోజు వేదపండితులు కీర్తిస్తారు.
↑ "శ్రీ వేంకటేశ్వర స్వామి సహస్ర నామావళి". Retrieved 2021-03-02. {{cite web}}: Check |archive-url= value (help)CS1 maint: url-status (link)
"Temple History". TTD. Retrieved 2021-03-02.
శ్రీ వేంకటాచల మాహాత్మ్యమ్ ప్రథమో భాగః. తిరుపతి: తిరుమల తిరుపతి దేవస్థానం. 2013. Retrieved 2021-03-03.
venkateshwarudu (samskrutam: meaneeare), leda venkataachalapati, srinivasudu. vishnuvu yokka kaliyuga avataaramgaa bhavinchabade hindu devudu.vem = paapaalu, kata = tolaginche, eshwarudu = devudu. bhaktula kashtaalu tolaginche devunigaa venkateshwara naamamtho prasiddhi chendaadu. prajalandaruu aaraadhinche aalayam tirumala. idhi andhrapradesh rashtramloni tirupati tirumalalo undi.
3 venkateshwara sahasranama stotram
sivalokam nunchi narayanalokam velataadu bhruguvu. ikkada narayanudu aadisheshuni meeda sayaninchi untaadu. ennisaarlu pilichina palukaledani bhruguvu, lakshmi nivaasamaina narayanuni vaama vakshasdhalaanni tana kaalitho tannutaadu .appudu srimahaavishnuvu tana talpam nundi krindaku digi " oo maharshi!mee raakanu gamaninchaledu, kshaminchandi.naa kathina vakshasthalaanni tanni mee paadaalu entha kandipoyuntayo" ani bhrugumaharshini aasanam paina koorchundabetti athani paadaalanu tana odilo pettukuni ottadam modalupettaadu. alaa ottutuu maharshi ahankaaraaniki moolamaina paadam krindibhaagamloni kannunu chidimesadu. maharshi tana tappunu telusukoni kshamaapana korukoni vellipoyaadu. vishnuvune satvaguna sampuurnudigaa grahinchaadu. kaani tana nivaasasthalamaina vakshasthalamunu tannina kaaranamgaa lakshmeedevi alakapuuni bhuulokaaniki vellipoyindi. srimahalakshmi laeni vaikuntamlo undaleni mahavishnuvu kuudaa lakshmeedevini vedukutuu bhuulokaaniki payanam ayyadu.
lakshmeedevi tana swargapu nivaasaanni vidichipetti, bhoomipai karaveerapur (kolhapur) loo nivasinchindi. aame bayaluderina tarvaata, vishnuvu bhoolokamlo, venkata kondapai pushkarini pakkana, aahaaram, nidra lekunda, lakshmi tirigi raavadaaniki dhyaanamtho. chinta chettu krinda cheemalaputta (konda) loo nivasinchaadu.brahma , shivudu atadipai jaali kaligi, vishnuvuki seva cheyalani oka aavu, dhooda roopaalugaa erpaddaaru. lakshmi oka aavulakaaparini roopamlo chola desham yokka rajuku aavu, doodanu ammindi. chola raju tana pasuvula mandatho paatu venkata kondapai ee pasuvulanu kuudaa kalipi mepataniki pamputaadu. cheemalaputta meeda vishnuvuni kanipetti, aavu tana paalunu andinchi, tadwara ataniki aahaaram ichindi. intalo, rajabhavanti vadda, aavu nundi koddigaanainaa paalu labhinchadam ledani, deeni valla chola raani aavu kaaparudiki sherabadu ane yaadavudu . paalu lekapovadaniki kaaranaanni telusu kovadaniki, aavu kaparudu sherabadu aavunu rahasyamgaa anusarinchi, cheemalaputtapai tana podugu nundi paalanu khaalii chestunna aavunu kanugonnadu. aavu yokka pravartana valana aagrahaaniki guraina aavu kaparudu sherabadu tana goddalini aavu meedaku visiri vesaadu, kaani aavuku haani kaligincha lekapoyadu. ayinappatiki, aavu kaparudu sherabadu visirina goddali debba nundi aavunu kaapaadenduku vishnuvu cheemalaputta nundi paiki vachaadu. aavu kaparudu sheraabadutana goddali debbatho vishnuvuku raktasraavam avatam chusinapudu, serabaduki mahavishnuvu pisasigaa sherabadu ni sapistaadu tana tappu telusukoni kshaminchamani praarthistaadu mahavishnuvu appudu naaku padmavati thoo kalyanam jarugutundi appudu neeku shaapam vimoksham kalugudi mahavishnuvu sherabadu ki oka varam istaaru bhoomi meeda motta modata nuvvu nannu chusavu kabatti naa pradhama darsanam neeke istunnaanu aa shaapam antam avutundani vishnuvu deevinchaadu.
aa taruvaata, vishnuvu, srinivasudu laga, varaha kshetramlo undaalani nirnayinchukunnaadu. tana nivasam kosam oka sthalaanni manjuru chesenduku varahudini (vishnuvu yokka adavi pandi avataaram) koradu.
tirupatiki 20 mailla dooramlo narayanapuram nagaraanni okappudu rajadhaniga chesukuni sudharmudu ane raju palinchevadu. vishnumurthy aagrahaaniki balai rakshasudiga maarina cholaraju tanuvu muginche roju raane vachindi. marujanmaku cholaraju sudharmuni bharya garbhamlo pravesinchi, vaariki kodukugaa puttaadu. sudharmudu kodukuku aakaasaraaju ani paeru petti, allaarumuddugaa penchukuntunnadu. okaroju sudharmudu vetaku velli, baga alasipoi, daggarlo unna kapilateerthamlo daaham teerchukuni, vishraantigaa kuurchunnaadu. adhe samayamlo oka nagakanya kapilateerthamlo snaanam chesi atuga ravadam sudharmudu kanta padindi. aame andaalaku paravasudai, nagakanya daricheri, vivaraalu adigi telusukuni, sudharmudu tana gurinchi kuudaa teliya cheppi ventane gandharva vivaham chesukunnadu. tarvaata, vaariddarikii tondamaanudu ane putrudu kaligaadu.
kontakaalaaniki sudharmuniki vrudhaapyam vachaka, avasana dasalo pedda koduku aakaasaraajuku rajyanni appaginchaadu. alaage, tondamaanudini baadhyatalu sweekarinchamani cheppi chanipoyadu. aakaasaraaju bharya dharaneedevi, itanu dharmavanthudai paripaalana chesadu.
venkateshwara sahasranama stotram[maarchu]
shree venkatesa sahasranama stotram hinduumata praarthanalalo okati.idhi srivenkateshwaruni veyi naamaalanu sankeertanam chese stotram [1].ee stotraanni tirumala kshetramlo jarige seva kaaryakramaalalo okatigaa pratiroju vedapanditulu keertistaaru.
u "shree venkateshwara swami sahasra namavali". Retrieved 2021-03-02. {{cite web}}: Check |archive-url= value (help)CS1 maint: url-status (link)
"Temple History". TTD. Retrieved 2021-03-02.
shree venkataachala mahatmyam pradhamo bhagah. tirupati: tirumala tirupati devasthaanam. 2013. Retrieved 2021-03-03.