మానవ ప్రగతి / మహిళ . ప్రకృతి – మడత పేజీ
మానవ ప్రగతి – మహిళ . ప్రకృతి
మానవ ప్రగతి గురించి మాట్లాడ వలసినప్పుడల్లా…
మన శాస్త్రీయ ప్రగతి గురించి.. సాంకేతిక విజయాల గురించి … మనం ఎంతో సంతోషంతో మాట్లాడు కొంటాం.
మానవ ప్రగతి గురించి చర్చించ వలసి నప్పుడల్లా…
ఆర్ధిక స్థిరత గురించి…సామాజిక భద్రత గురించి … వివరం గానే చర్చించుకొంటాం.
ఎందుచేతనంటే … మానవ ప్రగతి, మహిళ ,ప్రకృతి .. ఈ మూడు అంశాలు వేటికవే విడి విడి గా ఆలోచించ వలసిన విషయాలు కావు. అవినాభావమైన విషయాలు. విడదీయలేన0తగా ఒక దానిలో ఒకటి అల్లుకుపోయిన విషయాలు.
" ఫలాన ప్రాజెక్టుకు పర్యావరణ అడ్డంకులు తొలగి పోయాయి"
"ఫలాన ప్రగతి కార్యక్రమానికి పర్యావరణ ఉద్యమకారులు అడ్డుపడుతున్నారు"
"పర్యావరణ ఉద్యమాలు దేశ ప్రగతి ని అడ్డుకొనేందుకు విదేశీ శక్తులు పరోక్షం గా పన్నిన కుట్రలు"
మరో వైపున …
మనలో బోలెడంత పర్యావరణ స్పృహ … . ముఖ్యం గా పిల్లల పా ఠాల్లో పెద్దల మాటల్లో.
ఎవరికైనా… ఆర్దిక పరమైన ప్రగతి కనబడేంతగా
""ప్రగతి పథం లో ధృఢం గా స్థిరం గా ధైర్యం గా అడుగు వెయాలన్న దేశ సంకల్పానికి ఇది చిహ్నం !" భాక్రా నంగల్ ప్రారంభోత్సవ సమయంలో నెహ్రూ లో కలిగిన ఉద్వేగమే ఎవరికైనా కలుగుతుంది.
మనం సృష్టించుకొన్నవి కొన్ని … ప్రతిసృష్టించుకొన్నవి మరిన్ని.
ఏ ప్రకృతి వనరుల పై ఆధార పడి మనం మన ప్రగతి ని నిర్మించుకొంటూ వచ్చామో – ఆ ప్రకృతి వనరులను పదిల పరుచుకోలేని పరిస్థితులో పడి పోవడమే మన ముందున్న విషాదం.
ఈ మధ్య జరిగిన యుధ్ధాలన్నీ ఆ మాటకు వస్తే మనం ఎరిగిన యుధ్ధాలన్నీ …ప్రకృతి వనరుల కోసం జరిగిన వే నన్నది …సత్యం. మొదట ప్రకృతితో యుధ్ధం చేశాం.ఇప్పుడు జరుగుతున్నది ప్రకృతి వనరుల కోసం.ఇది మానవ ప్రగతి అయితే ..మనం ఎలాంటి ప్రగతిని కోరుకుంటున్నామో ..జాగ్రత్తగా ఆలోచించాలి. petro war" లు నేర్పించిన గుణ పాఠాలను మనం ఎలా మరిచి పోగలం ?
కొలరాడో నుంచి ప్రాచీమడి వరకు … DDT
నుంచి కోకో కోలా వరకు …మహిళలు దీక్షా దక్షతలతో దిగ్గజాలను ఢీ కొన్నారు.
"ఆ అడవి ని నమ్ముకొన్నా కాయపండు దక్కే ..ఈ ఏటిని నమ్ముకొన్నా ..శాపా రొయ్య చిక్కే .ఎవసాయం ఎత్తు భారమై పోయినా గింజలు రాలినా రాలక పోయినా
ఎల్లబారిపొతన్నె… నీల్లు యాడకెల్లి తేవాల్నో తానాలు ఏడ ఆడాల్నో .. ఆడుపిల్లలు అడవిన బోయి పుల్ల పుడక ఏరుకొస్చాన్నే." అంటూ మల్లమ్మ వాపోతే…"పసులను యాడకు కొట్టాల్నో చేలను యట్ల తడపాల్నో.." సిధ్ధయ్య మనస్సులో మెదిలిన ఆలోచనలివి. "దృశ్యాదృశ్యం" లోని ముంపువాసుల మనోభావాలివి.
పొయ్యి లో కట్టెలు , పొయ్యి పై ఎసరు, ఎసట్లో బియ్యం …ఇవీ స్త్రీల కనీస అవసరాలు. ఆమె కుటుంబ నిత్యావసరాలు
తన వారందరిని కళకళలాడుతూ చూడాలను కొంటుంది.అది ఆమె కుటుంబానికే పరిమితం కాదు. వారిపై ఆధార పడిన గొడ్డూగోదను పశుపక్ష్యాదులను …ఒక విధం గా చెప్పాలంటే ..తమ పై ఆధార పడిన సమస్త జీవ రాశిని ఆమె కాపాడాలనుకొంటుంది.
"ఏటిలో చేప అడవిలో చింతాకు " కమ్మగా కడుపు నింపు తుంటే ..ఎవరన్నా ఆమె మాట కాదన గలరా?
ఎండ.. వాన… స్త్రీ పురుషులు ఇరువురిపై ఒకే రకంగా ప్రసరిస్తాయి. పిల్ల తెమ్మర ఒకే రకమైన భావనలు కలిగిస్తుంది. తూఫాను తాకిడి ఒకే విధమైన భయభ్రాంతులకు గురి చేస్తుంది.
ఎందుకంటే, ప్రకృతి గురించి మాట్లాడడమంటే … లక్షలాది కోట్ల ధనం తో ముడి పడిన వ్యవహారాలను సవాలు చేయడం .ఒక దెశ ఆర్దిక ప్రణళిక ను పరిస్థిని కుదిపివేసే ప్రభంజనం.
ప్రగతి నిరోధకులుగా ఎందుకు భవించ వలసి వస్తుందో ….అందుకు గల కారణాలు ఏమిటో ఆలోచిద్దాం.
రాజకీయ నాయకులు ..కాంట్రాక్టర్లు ..అధికారులు అనే ఇనుప త్రికోణాన్ని ..దానికి అండదండ గా నిలిచే న్యాయ వ్యవస్థనీ… శాసనాధికారాన్ని …ఎదురొడ్డి నిలవడం. పెట్టుబడి దారి వ్యవస్థ మూలాలు కుదపడం. ప్రపంచ ఆర్ధిక సంస్థల అంతరార్ధాలను బట్ట బయలు చేయడం..అది కూడా.. చిన్న చితక ..ఆడవాళ్ళై చేయడం..!
మనవ ప్రగతి అంటేనే …పదండి ముందుకు ..అని మనం అందరం భావిస్తాం.
మొట్టమొదటి సారిగా పర్యావరణ కారణం గా ఒక ఆనకట్ట, సైలెంట్ వ్యాలీ ప్రాజక్ట్ ను నిలిపి వే సింది…మన దేశం లోనె.
ప్రకృతి వనరుల కోసం జరిగిన petro war ల లాంటి ప్రత్యక్ష యుద్ధాలు ఎంతటి దారుణ మారుణ కాండ ను సృష్టించాయో జన్యు గుత్తధిపత్యం కై జరిగిన " చట్ట బద్ద " కుతంత్రాలు అంతటి విధ్వంసాన్నికలగజేసాయి.
చిత్తూరు జిల్లా కురవల కోట మందలం తో నాకు పరిచయం కలిగే నాటికి ,అక్కడ విపరీతమైన కరువు.పురుషులు సమీప పట్టణాలకు పొట్ట కూటి కోసం వలస వెళితే ,మహిళలు ,పిల్లలు అక్కడి జీవనాన్ని "నెట్టుకొస్తున్నారు".
సెలవల తరువాత బడి తెరిచే నాటికి,అందులో 60% పిల్లలు తిరిగి రాలేదు.మేకలు కాస్తూ.. కంకర కొదుతూ…టమట సేద్యం చేస్తూ ..ఆ కొండలలో లోయలలో కబడుతూనే ఉండెవారు.
రాష్ట్ర విద్యా శాఖ వారి 2001 నివేదిక సెలవల తరువాత బడి తెరిచే నాటికి,అందులో 60% పిల్లలు తిరిగి రాలేదు.మేకలు కాస్తూ.. కంకర కొదుతూ…టమట సేద్యం చేస్తూ ..ఆ కొండలలో లోయలలో కబడుతూనే ఉండెవారు.
కురవలకోట లో గత అయిదారేళ్ళలో "గొప్ప " మార్పు ఏదీ నేను గమనించ లేదు.
మరొక నిశ్శబ్ద ఘోరం జరుగుతున్నది.శరీరాలే పొలాలయినట్లు గుమ్మరిస్తున్న "ఔషధాల " దుష్ప్రభావాలు.
TB సీజనల్ గా పలకరిస్తోంటే ..టీకాలతో నివారించుకో గల "తట్టు " లాంటి జబ్బులు "epidemics" గా పరామర్శిస్తున్నాయి.
కనీస వైద్యం అందుకోలేని పరిస్థితులలో అనేకులు ఉండగా ..జీవ వైవిధ్యాన్ని ఫణం గా పెట్టిన మన విచక్షణారహిత "ప్రగతి" ఫలితాలే కొత్త కొత్త "epidemicల విజృంభణలు.
"ప్రశ్న నుంది ప్రశ్న ప్రభవించకున్నచో" ప్రగతి మార్గం అగమ్య గోచరం !
" ఈ ప్రకృతి పై కొద్ది మంది ఆధిపత్యం ఎంతో మందిని వారి అదుపులోకి తెస్తుంది అనివార్యం గా!" ( దృశ్యాదృశ్యం)
ప్రకృతి వనరులపై గుత్తాధిపత్యం కోసం ప్రత్యక్షం గాను పరోక్షం గాను ..ఇంటా బయటా ..జరుగుతోన్న కుట్రలను మనం ఇక నైనా గ్రహించ లేకపోతే ..నిలువరించే మ్మర్గం ఆలోచించ లేక పోతే ..పునరాలోచనతో పునర్నిర్మాణ ప్రణాలికను రచించ లేక పోతే…
ప్రపంచవ్యాప్తంగా మహిళలు ముక్తకంఠంతో ఎలుగెత్తి ఎదురొడ్డీ పోరాడుతున్నదీ … తమ ప్రాణాలనే పణంగా పెట్టినదీ ..పర్యావరణ మిత్రులుగా పరిణమించినదీ ..
manava pragati / mahila . prakruti – madata pagy
manava pragati – mahila . prakruti
manava pragati gurinchi matlada valasinappudallani
mana saastriiya pragati gurinchi.. saanketika vijayaala gurinchi u manam entho santoshamto matladu kontam.
manava pragati gurinchi charchincha valasi nappudallay
aardhika sthirata gurinchisamajika bhadrata gurinchi u vivaram gaane charchinchukontam.
enduchetanante u manava pragati, mahila ,prakruti .. ee moodu amsaalu vetikave vidi vidi gaa aalochincha valasina vishayaalu kaavu. avinaabhaavamaina vishayaalu. vidadeeyalena0tagaa oka daanilo okati allukupoyina vishayaalu.
" phalaana praajektuku paryaavarana addankulu tolagi poyayi"
"phalaana pragati kaaryakramaaniki paryaavarana udyamakaarulu addupadutunnaru"
"paryaavarana udyamaalu desha pragati ni addukonenduku videshee saktulu paroksham gaa pannina kutralu"
maro vaipuna u
manalo boledanta paryaavarana spruha u . mukhyam gaa pillala paa taallo peddala maatallo.
evarikaina aardika paramaina pragati kanabadentagaa
""pragati patham loo dhrudam gaa sthiram gaa dhairyam gaa adugu veyalanna desha sankalpaaniki idhi chihnam !" bhakra nangal praarambhotsava samayamlo nehroo loo kaligina udvegame evarikainaa kalugutundi.
manam srushtinchukonnavi konni u pratisrushtinchukonna marinni.
e prakruti vanarula pai aadhaara padi manam mana pragati ni nirminchukontu vachamo – aa prakruti vanarulanu padila paruchukoleni paristhitulo padi povadame mana mundunna vishaadam.
ee madhya jarigina yuddhaalannii aa maataku vaste manam erigina yuddhaalannii kiprakruti vanarula kosam jarigina vee nannadi yestyam. modata prakrutitho yudhdham chesham.ippudu jarugutunnadi prakruti vanarula kosam.idhi manava pragati ayithe ..manam elanti pragatini korukuntunnamo ..jaagrattagaa aalochinchaali. petro war" lu nerpinchina guna paataalanu manam ela marichi pogalam ?
kolarado nunchi prachimadi varaku u DDT
nunchi koko kola varaku emahilalu deeksha dakshatalato diggajaalanu dhee konnaru.
"aa adavi ni nammukonna kayapandu dakke ..ee etini nammukonna ..saapaa royya chikke .evasayam ettu bharamai poina ginjalu ralina raalaka poina
ellabaripotanne neellu yadakelli tevalno taanaalu eda aadaalno .. aadupillalu adavina boi pulla pudaka erukoschanne." antuu mallamma vapothe"pasulanu yaadaku kottalno chelanu yatla tadapaalno.." sidhdhayya manassulo medilina aalochanalivi. "drushyaadrushyam" loni mumpuvaasula manobhavalivi.
poyyi loo kattelu , poyyi pai esaru, esatlo biyyam mai streela kaneesa avasaraalu. aame kutumba nityaavasaraalu
tana vaarandarini kalakalalaadutuu chuudaalanu kontundi.adhi aame kutumbaanike parimitam kaadu. vaaripai aadhaara padina goddugodanu pasupakshyaadulanu eoka vidham gaa cheppalante ..tama pai aadhaara padina samasta jeeva raasini aame kapadalanukontundi.
"etilo chepa adavilo chintaaku " kammaga kadupu nimpu tunte ..evaranna aame maata kaadana galara?
enda.. vaana stree purushulu iruvuripai oke rakamgaa prasaristaayi. pilla temmara oke rakamaina bhaavanalu kaligistundi. toofaanu taakidi oke vidhamaina bhayabhraantulaku guri chestundi.
endukante, prakruti gurinchi matladadamante u lakshalaadi kotla dhanam thoo mudi padina vyavahaaraalanu savalu cheyadam .oka desha aardika pranalika nu paristhini kudipivese prabhanjanam.
pragati nirodhakulugaa enduku bhavincha valasi vastundo u.anduku gala kaaranaalu emito alochiddam.
rajakeeya naayakulu ..contractorlu ..adhikaarulu ane inupa trikonaanni ..daaniki andadanda gaa niliche nyaaya vyavasthanee saasanaadhikaaraanni eeduroddy nilavadam. pettubadi daari vyavastha moolaalu kudapadam. prapancha aardhika samsthala antaraardhaalanu batta bayalu cheyadam..adhi kuudaa.. chinna chitaka ..aadavaallai cheyadam..!
manava pragati antene eepadandi munduku ..ani manam andaram bhavistam.
mottamodati saarigaa paryaavarana kaaranam gaa oka anakatta, silent vyali prajact nu nilipi vee sindimana desham lone.
prakruti vanarula kosam jarigina petro war la lanti pratyaksha yuddhaalu enthati daaruna maaruna kaanda nu srushtinchaayo janyu guttadhipatyam kai jarigina " chatta badda " kutantraalu antati vidhvamsaannikalagase.
chitturu jilla kuravala kota mandalam thoo naaku parichayam kalige naatiki ,akkada vipareetamaina karuvu.purushulu sameepa pattanaalaku potta kooti kosam valasa velithe ,mahilalu ,pillalu akkadi jeevanaanni "nettukostunnaaru".
selavala taruvaata badi teriche naatiki,andulo 60u pillalu tirigi raledu.mekalu kaastuu.. kankara kodutunatamata sedyam chestu ..aa kondalalo loyalalo kabadutune undevaaru.
rashtra vidya saakha vaari 2001 nivedika selavala taruvaata badi teriche naatiki,andulo 60u pillalu tirigi raledu.mekalu kaastuu.. kankara kodutunatamata sedyam chestu ..aa kondalalo loyalalo kabadutune undevaaru.
kuravalakota loo gatha ayidaarellalo "goppa " maarpu edhee nenu gamanincha ledu.
maroka nissabda ghoram jarugutunnadi.sariiraale polalayinatlu gummaristunna "aushadhaala " dushprabhaavaalu.
TB seasenal gaa palakaristonte ..teekaalatho nivaarinchuko gala "tattu " lanti jabbulu "epidemics" gaa paraamarsistunnaayi.
kaneesa vaidyam andukoleni paristhitulalo anekulu undagaa ..jeeva vaividhyaanni phanam gaa pettina mana vichakshanhaarahita "pragati" phalitaale kotta kotta "epidemicla vijrumbhanalu.
"prasna nundi prasna prabhavinchakunnacho" pragati maargam agamya gocharam !
" ee prakruti pai koddi mandi aadhipatyam entho mandini vaari adupuloki testundi anivaaryam gaa!" ( drushyaadrushyam)
prakruti vanarulapai guttaadhipatyam kosam pratyaksham gaanu paroksham gaanu ..inta bayata ..jaruguthonna kutralanu manam ika naina grahincha lekapothe ..niluvarinche mmargam aalochincha leka pothe ..punaraalochanatho punarnirmaana pranaalikanu rachincha leka pothe
prapanchavyaaptamgaa mahilalu muktakantamto elugetti eduroddy poraadutunnadii u tama praanaalanae panamgaa pettinadii ..paryaavarana mitrulugaa parinaminchinadii ..