జైమిని పురాణాలలోని ఋషి, భారతీయ తత్వశాస్త్రంలోని పూర్వమీమాంస విభాగంలో ప్రసిద్ధుడు. ఇతడు వేద వ్యాసుని శిష్యుడు, పరాశర మహర్షి కుమారుడు..[1]
పక్షులతో జైమిని
విషయాలు
1 జైమిని రచనలు
2 జైమిని గ్రంథములు
2.1 పూర్వ మీమాంస సూత్రాలు
2.2 జైమిని భారతం
2.3 జైమిని సూత్రాలు
2.4 సామవేదం
2.5 మార్కండేయ పురాణం
3 ఇవి కూడా చూడండి
4 మూలాలు
5 బయటి లింకులు
జైమిని రచనలుసవరించు
జైమిని పదహారు అధ్యాయములలో పూర్వ మీమాంస సూత్రాలు రచించ బడినవి. మొదటి 12 అధ్యాయములు మిక్కిలి ప్రసిద్ధములగుటచే, మిగిలిన 4 అధ్యాయములు జైమిని రచించినవి కావు అని అంటారు. కానీ ఉపవర్షుడు, దేవస్వామి, భావదాసుడు, రాజచూడామణి దీక్షితుడు, భాస్కరరాయమఖి మున్నగువారు సంకర్షకాండ అను పేరన ఉన్న ఈ నాలుగు అధ్యాయములకు వ్యాఖ్యానములు రచించి, వారే ఇవి కూడా జైమిని కృతములేనని అంగీకరించారు.
జైమిని గ్రంథములుసవరించు
జ్యోతిష గ్రంథము : మొత్తము నాలుగు అథ్యాయములు.
ఛాందోగ్య అనువాదము : ఇది తంత్ర గ్రంథము.
జైమినీయ సౌత సూత్రము
జైమినీయ గృహ్య సూత్రము
స్మృతి మీమాంస : పూర్వ మీమాంస సూత్రాలు
పూర్వ మీమాంస సూత్రాలుసవరించు
జైమినీ తన ఉత్కృష్ట కృతి అయిన పూర్వ మీమాంస సూత్రాలు (“తొలి అవలోకన”) యొక్క కృతికర్తగా ప్రసిద్ధిపొందాడు. దీనేనే కర్మ-మీమాంస అనికూడా అంటారు. ఈ పద్ధతిలో వేద or Karma-mimamsa (“Study of [Ritual] Action”), a system that investigates the nature of Vedic injunctions. ఈ గ్రంథమే ఆరు ప్రాచీన భారతీయ తత్త్వ దర్శనాలలో ఒకటైన పూర్వ మీమాంస శాఖకు మూలాధారము.[1]
క్రీ.పూ 3వ శతాబ్దానికి చెందిన ఈ కృతిలో మూడు వేల సూత్రాలు, మీమాంస శాఖకు ఆధారభూతమైన పాఠ్యము ఉన్నాయి. The text aims at an exegesis of the Vedas with regard to ritual practice (karma) and religious duty (dharma), commenting on the early Upanishads. Jaimini's Mimamsa is a ritualist conter-movement to the mysticist Vedanta currents of his day. క్రీస్తు శకంలోని తొలి శతాబ్దాలలో శబరుడు జైమిని యొక్క పూర్వమీమాంస వ్యాఖ్యానం చేశాడు.[2]
జైమిని భారతంసవరించు
జైమిని మహాభారతం రచించాడు. దీనిని "జైమిని భారతం" అంటారు. దీనిలోని అశ్వమేధ పర్వం బాగా ప్రసిద్ధిచెందినది.[3]
జైమిని సూత్రాలుసవరించు
బృహత్ పరాశర హోరశాస్త్రము తర్వాత అంతటి శ్రేష్టమైన కృతి జైమినీ సూత్రాలు లేదా ఉపదేశ సూత్రాలు. ఇందులో జైమినీ, బృహత్ పరాశర హోరశాస్త్రానికి టీకాతాత్పర్య సహిత విస్తృతమైన భాష్యాన్ని చెప్పి జైమినీ జోతిష్యశాస్త్రానికి శ్రీకారం చుట్టాడు.[4]
సామవేదంసవరించు
వ్యాసుడు వేదాలను నాలుగు భాగాలుగా విభజించినప్పుడు, నాలుగింటిని నలుగురు ప్రధాన శిష్యులకు బోధించాడు. ఋగ్వేదాన్ని పైలునికి, యజుర్వేదాన్ని వైశంపాయునికి, సామవేదాన్ని జైమిని మహర్షికి, అథర్వణ వేదాన్ని సుమంతునికి బోధించాడు.[5]
jaimini puraanaalalooni rushi, bhaarateeya tatvasaastramloni puurvameemaamsa vibhaagamlo prasiddhudu. itadu vedha vyaasuni shishyudu, parasara maharshi kumarudu..[1]
pakshulatho jaimini
vishayaalu
1 jaimini rachanalu
2 jaimini grandhamulu
2.1 puurva meemansa suutraalu
2.2 jaimini bhaaratam
2.3 jaimini suutraalu
2.4 saamavedam
2.5 markandeya puraanam
3 ivi kuudaa chudandi
4 moolaalu
5 bayati linkulu
jaimini rachanalusavarinchu
jaimini padahaaru adhyaayamulalo puurva meemansa suutraalu rachincha badinavi. modati 12 adhyaayamulu mikkili prasiddhamulagutache, migilina 4 adhyaayamulu jaimini rachinchinavi kaavu ani antaaru. cony upavarshudu, devaswami, bhavadasudu, rajachudamani deekshitudu, bhaskararayamakhi munnaguvaaru sankarshakanda anu paerana unna ee naalugu adhyaayamulaku vyaakhyaanamulu rachinchi, vaare ivi kuudaa jaimini krutamulenani angeekarinchaaru.
jaimini grandhamulusavarinchu
jyotisha grandhamu : mottamu naalugu athyaayamulu.
chaandogya anuvaadamu : idhi tantra grandhamu.
jaimineeya southa suutramu
jaimineeya gruhya suutramu
smruti meemansa : puurva meemansa suutraalu
puurva meemansa suutraalusavarimchu
jaimini tana utkrushta kruti ayina puurva meemansa suutraalu (ketoli avalokana) yokka krutikartagaa prasiddhipondaadu. deenene karma-meemansa anikuda antaaru. ee paddhatilo vedha or Karma-mimamsa (uStudy of [Ritual] Actionu), a system that investigates the nature of Vedic injunctions. ee grandhame aaru praacheena bhaarateeya tattva darsanaalalo okataina puurva meemansa saakhaku muulaadhaaramu.[1]
cree.poo 3va sataabdaaniki chendina ee krutilo moodu vela suutraalu, meemansa saakhaku aadhaarabhootamaina paatyamu unnaayi. The text aims at an exegesis of the Vedas with regard to ritual practice (karma) and religious duty (dharma), commenting on the early Upanishads. Jaimini's Mimamsa is a ritualist conter-movement to the mysticist Vedanta currents of his day. kreestu sakamloni toli sataabdaalalo sabarudu jaimini yokka puurvameemaamsa vyaakhyaanam cheshaadu.[2]
jaimini bhaaratamsavarinchu
jaimini mahabharatam rachinchaadu. deenini "jaimini bhaaratam" antaaru. deenilooni ashwamedha parvam baga prasiddhichendinadi.[3]
jaimini suutraalusavarimchu
bruhat parasara horasastramu tarvaata antati shreshtamaina kruti jaimini suutraalu leda upadesha suutraalu. indulo jaimini, bruhat parasara horasaastraaniki teekaataatparya sahita vistrutamaina bhaashyaanni cheppi jaimini jotishyashaastraaniki srikaram chuttaadu.[4]
saamavedamsavarinchu
vyaasudu vaedaalanu naalugu bhagaluga vibhajinchinappudu, naalugintini naluguru pradhaana shishyulaku bodhinchaadu. rugvedaanni pailuniki, yajurvedaanni vaisampaayuniki, saamavedaanni jaimini maharshiki, atharvana vedaanni sumantuniki bodhinchaadu.[5]