సౌందర్యరాశి, బాలీవుడ్‌ నటి లీలానాయుడు | కవర్ స్టోరీ | www.NavaTelangana.com
అందానికి మారు పేరుగా నిలిచిన ప్రపంచ సౌందర్యరాశి, బాలీవుడ్‌ నటి, నిర్మాత, దర్శకురాలయిన లీలా నాయుడు మన తెలుగమ్మాయి. ఒక దశాబ్దం పాటు ప్రముఖ ఫ్యాషన్‌ మ్యాగజైన్‌లలో తన ఫొటోనే ప్రముఖంగా కనిపించేది. సినీ జీవితంలో ఎన్నో విజయాలు చవిచూసింది... అందరి మన్నలను అందుకోవడంతో పాటు తనతో ఒక సారి మాట్లాడితే చాలని ఎంతో మంది ఎదురుచూసే స్థాయిలో నిలిచింది లీలానాయుడు. సినీ జీవితం అందలం ఎక్కించినా... వ్యక్తిగత జీవితంలో ఎదురుదెబ్బలు తిని... భర్త, పిల్లలకు దూరమై... జీవిత చరమాంకంలో ఒంటరితనాన్ని అనుభవించిన ఈ నటి వర్థంతి జులై 28న ఉంది.. ఈ సందర్భంగా ఆమెను స్మరిస్తూ...
పదిహేను సంవత్సరాల వయసులో 1954లో ''ఫెమినా మిస్‌ ఇండియా'' గా ఎన్నికయ్యారు లీలానాయుడు. అదే సంవత్సరం ''వోగ్‌'' మ్యాగజైన్‌ ప్రపంచ వ్యాప్తంగా నిర్వహించిన అందమైన మహిళల పోటీలో జైపూర్‌ మహారాణి గాయత్రీ దేవి సరసన పది మంది అందమైన మహిళల జాబితాలో ఆమె ఒకరుగా చోటు దక్కించుకున్నారు. 1950 నుండి 1960 వరకు ప్రపంచ వ్యాప్తంగా ప్రముఖ ఫ్యాషన్‌ మ్యాగజైన్‌లలో ఆమె ఫోటోలు ప్రచురితమయ్యాయి. ''అనురాధ'' చిత్రంతో బాలీవుడ్‌లో సినీ రంగ ప్రవేశం చేసిన ''యే రాస్టే హైన్‌ ప్యార్‌ కే'' సినిమాలోని లీలా నటన పలువురి మన్ననలు అందుకుంది. కొన్ని దశాబ్దాల పాటు లీలా నాయుడు సెలబ్రిటీగా వెలుగొందుతున్నపుడు ఆమెతో మాట్లాడాలి.. లేదా దూరం నుంచైనా ఒకసారి చూస్తే చాలని ప్రముఖులెందరో తహతహలాడేవారు ఆ రోజుల్లో. అలాంటి లీలానాయుడు జీవిత చరమాంకంలో ఏకాంతానికి బంధి అయ్యి ఒంటరి జీవితాన్ని గడిపింది. కాగా ఆమె మరణా నంతరం 2011లో భారత ప్రభుత్వం లీలానాయుడు స్మారకార్థం తపాలా బిళ్ళను విడుదల చేసింది.
లీలానాయుడు 1940 సంవత్సరంలో బొంబాయిలో జన్మించారు. ఆంధ్రప్రదేశ్‌లోని చిత్తూరు జిల్లా మదనపల్లెకు చెందిన భౌతిక శాస్త్రవేత్త ''పత్తిపాటి రామయ్య నాయుడు'', ఫ్రెంచి వనిత ''మార్తే మాంగే'' దంపతులకు జన్మించిన ఏకైక కుమార్తె లీలానాయుడు. రామయ్య నాయుడు పారిస్‌లోని యునెస్కో శాస్త్ర సలహాదారుగా, తరువాత టాటా సంస్థకి సలహా దారుగా పనిచేశారు. రామయ్య నాయుడు యునెస్కో శాస్త్ర సలహా దారుగా ప్రపంచ ప్రసిద్ద శాస్త్రవేత్త నోబెల్‌ గ్రహీత ''మేడమ్‌ క్యూరీ'' దగ్గర పని చేస్తున్నపుడు ఫ్రెంచి వనిత మార్తే మాంగేను వివాహమాడారు. మార్తా జర్నలిస్ట్‌, ఇండోలాజిస్ట్‌, డాక్టర్‌ మార్తా స్విస్‌-ఫ్రెంచ్‌ మూలానికి చెందినవారు. దక్షిణ-ఫ్రాన్స్‌లోని పాంట్‌ డి అవిగ్నాన్‌ నుండి, సోర్బొన్నె నుండి పిహెచ్‌డి పొందిన మార్తా, భారతదేశానికి సంబంధించిన విషయాలలో పరిశోధకురాలు. బొంబాయిలో జన్మించిన లీలా నాయుడు ఐరోపాలో పెరిగింది, స్విట్జర్లాండ్‌లోని జెనీవాలో ఉన్నత పాఠశాలలో, ఈక్వెల్‌ ఇంటర్నేషనల్‌ స్కూల్‌ లోవిద్యను అభ్యసించింది.
రాజ్‌కపూర్‌ సినిమాలను నిరాకరించిన లీలా
ప్రముఖ బాలీవుడ్‌ నటుడు రాజ్‌కపూర్‌ తన స్వంత బ్యానర్లో నిర్మిస్తున్న నాలుగు చిత్రాల్లో నటించేందుకు లీలా నాయుడు నిరాకరించింది. ముంబైలో షమ్మీకపూర్‌ వివాహంలో మెరుపు తీగలా ఉన్న లీలానాయుడిని చూసిన రాజ్‌కపూర్‌ తన తదుపరి చిత్రంలో పల్లెటూరి అమ్మాయి పాత్రలో లీలా నటించేలా ఒప్పించారు. అయితే ఇండియాలో వున్న పల్లెటూళ్ళను ఎప్పుడు చూడని లీలా ఆగ్రా దగ్గర వున్న ఒక పల్లెటూరులో రెండు వారాలు వుండేలా రాజ్‌కపూర్‌ ఏర్పాటు చేశారు. ఆ తర్వాత ఫోటో ఘాట్‌ కోసం ముంబై ఆర్‌కె స్టూడియోకి వెళ్ళింది లీలా. ఫోటోఘాట్‌లో వేసుకోవడానికి మాడరన్‌ డ్రస్‌ ఇవ్వడంతో నేను పల్లెటూరి అమ్మాయి పాత్రలో కదా నేను చేయాల్సింది ఈ డ్రస్‌ ఇచ్చారేంటి? అని ఆడగడంతో రాజ్‌కపూర్‌ వరుసగా తీసే నాలుగు సినిమాలు మీతో తీద్దామనుకుంటున్నారు అందుకే అన్నీ డ్రెస్సుల్లో ఫోటో ఘాట్‌ చేస్తున్నామని ఆయన అసిస్టెంట్‌ చెప్పడంతో అది నచ్చని లీలా వారి ప్రతిపాదనని తిరస్కరించింది. అంతకుముందు లీలకి చాలా మంది చెప్పారు. రాజ్‌కపూర్‌తో జాగ్రత్తగా వుండమని ఆయన తనతో నటించే హీరోయిన్స్‌తో ప్రేమలో పడి పోతుంటాడని, దీంతో వాళ్ళకి గుడ్‌బై చెప్పేసి ఢిల్లీ తిరిగి వచ్చేసింది లీలానాయుడు. ముంబై నుండి ఢిల్లీకి తిరగి వచ్చాక పై చదువుల కోసం ఆక్స్‌ఫర్డ్‌ ప్రయత్నాల్లో ఉన్న సమయంలోనే సితార్‌ రవిశంకర్‌ సోదరుడి దగ్గర భారతనాట్యం నేర్చుకున్నారు. ఇది ఎక్కువ కాలం కొనసాగలేదు.
భారత నాట్యం నేర్చుకుంటున్న సమయంలోనే లీలా నాయుడు 1957 లో ఓబెరారు హౌటళ్ళ స్థాపకుడు మోహన్‌ సింగ్‌ ఓబెరారు కుమారుడు తిలక్‌సింగ్‌ ఓబెరారుని వివాహం చేసుకుంది. 17 సంవత్సరాల వయసులోవున్న లీలా నాయుడు కన్నా ఓబెరారు 16 సంవత్సరాల పెద్దవాడు. వారికి కొన్నాళ్ళ అనంతరం మాయ, ప్రియా కవల కుమార్తెలు కలిగిన సంవత్సరానికే వారి కుటుంబంలో ఇమడలేక ఏర్పడిన విబేదాల కారణంగా తిలక్‌రాజ్‌తో విడాకులు తీసుకుంది. తిలక్‌ ఒబెరారుతో విడిపోయి అమ్మనాన్నల వద్దకు వచ్చేసిన లీలా నాయుడు కోర్టులో పిల్లల సంరక్షణ బాధ్యతలు తనకు చెందాలని కేసు వేశారు. కానీ, భర్త ఓబెరారుకే పిల్లల సంరక్షణ బాధ్యతలు చెందుతాయని కోర్టు తీర్పు చెప్పడంతో, పిల్లల కోసం తపించిన దూరదష్టవంతురాలైన తల్లిగా, 19 సంవత్సరాలకే వివాహం, సంతానం విడాకులు అన్నీ దశలను చవి చూసింది. ఆ తరువాత లీలానాయుడు తన ప్రయాణాన్ని కొనసాగిస్తూనే డిప్రెషన్‌కు లోనయ్యారు. ఆ సమయంలో వల్ల నాన్నకి పరిచయస్థురాలైన సంఘ సేవకురాలు పప్పుల జయకర్‌ సలహా మేరకు తత్వవేత్త జిడ్డు కష్ణమూర్తిని కలుసుకున్న లీలా నాయుడు అతని బోధనల పట్ల బాగా ఆకర్షితులయ్యారు. ప్యారీస్‌లో ఉన్న సమయంలోనే ఆమె ప్రముఖ దర్శకుడు ''జీన్‌ రెనోయిర్‌'' తాము వేసే నాటకంలో ఒక వేషం వేయమని ప్రోత్సహించడంతో పాటు నటనలో చాలా మెళుకువలు నేర్పాడు. జీన్‌ రెనోయిర్‌తో ప్రఖ్యాత స్పానిష్‌ ఆర్టిస్ట్‌ సాల్వడార్‌ డాలి పరిచయమయ్యారు. ఆ తర్వాత ప్యారీస్‌ నుండి ఇండియా తిరిగి వచ్చారు లీలానాయుడు.
లీలానాయుడు ఆక్స్‌ఫర్డ్‌ వెళ్ళి చదువుకోవాలన్న ప్రయత్నం ఆగిపోయింది. తరువాతి జీవితం ఏమిటి అని ఆలోచిస్తున్న సమయంలో బాలీవుడ్‌ సినీ పరిశ్రమ ఆమె తలుపు తట్టింది. రవిశంకర్‌ భార్య కమల చక్రవర్తి తీసిన ఫోటోలు చూసి హషికేశ్‌ ముఖర్జీ లీలా నాయుడుకి అవకాశం ఇచ్చారు. 1960 లో హషికేశ్‌ ముఖర్జీ దర్శకత్వం వహించిన ''అనురాధ'' చిత్రంలో నటిగా బలరాజ్‌ సాహ్నితో కలిసి సినీరంగ ప్రవేశం చేసింది. సితార్‌ విద్వాంసులు రవిశంకర్‌ స్వర పరిచిన ఈ చిత్రంలోని పాటలు ''హే రే వో దిన్‌ కెవ్న్‌ నా ఆయే'', ''జానే కైసే సప్నోన్‌ మెయిన్‌ ఖో గయిన్‌ అంకియాన్‌'', ''కైస్‌ దిన్‌ బీటే కైసీ బీటీ రతీన్‌'' ప్రేక్షకులను అలరించిన, ఈ చిత్రం బాక్సాఫీస్‌ వద్ద పెద్దగా విజయవంతం కాలేకపోయింది. అయితే జాతీయ స్థాయిలో ఉత్తమ చిత్రంగా పురస్కారం పొందడమే కాకుండా 1961లో బెర్లిన్‌ ఫిల్మ్‌ ఫెస్టివల్‌లో గోల్డెన్‌ బేర్‌కు నామినేషన్‌ను గెలుచుకుని, ప్రేక్షకులు, విమర్శకుల నుండి లీలా ప్రశంసలు అందుకుంది. 1962లో వచ్చిన ఆమె తదుపరి చిత్రం ''ఉమ్మీద్‌'', అశోక్‌ కుమార్‌, జారు ముఖర్జీలతో కలిసి లీలా నాయుడు ఈ చిత్రంలో నటించారు. 1963లో ఆర్‌.కె. నాయర్‌ దర్శకత్వం వహించిన ''యే రాస్టే హైన్‌ ప్యార్‌ కే'' లో ఆమె వ్యభిచార భార్యగా నటించింది. సునీల్‌ దత్‌, రెహమాన్‌ తో కలిసి నటించిన ఈ చిత్రం 'కే.ఎమ్‌. నానావతి వర్సెస్‌ స్టేట్‌ ఆఫ్‌ మహారాష్ట్ర' కేసు ఆధారంగా యదార్థ జీవిత కథతో రూపొందించబడింది. వివాదాస్పద థీమ్‌ ఉన్నప్పటికీ, ఈ చిత్రం అపజయం పాలైంది. అయితే ఈ సినిమాలోని ''యే ఖామోషియాన్‌, యే తనహైయాన్‌'' పాట బాగా ప్రాచుర్యం పొందింది. ఈ చిత్రంలో సునీల్‌దత్‌ సరసన పోషించిన పాత్ర ఆమెకు ఎనలేని పేరు తెచ్చిపెట్టింది. ఇదే ఏడాది వచ్చిన 'జేమ్స్‌ ఐవరీ' దర్శకత్వం వహించిన హిందీ, ఇంగ్షీషు సినిమా ''ది హౌస్‌ హౌల్డర్‌'' చిత్రంలో లీలా నాయుడు నటించింది. ఈ చిత్రంలో లీలా నాయుడు తిరుగుబాటు చేసిన యువ వధువు ప్రధాన పాత్ర పోషించింది. హిందీ ప్రధాన స్రవంతి సినిమాలో 1964లో బాగీ ఆమె చివరి చిత్రం. ఆ తర్వాత 1969లో మర్చంట్‌-ఐవరీ చిత్రం ''ది గురు'' చిత్రంలో అతిథి పాత్రలో కనిపించారు. 1985 లో శ్యామ్‌ బెనెగల్‌ చిత్రం ''త్రికాల్‌'' లో నటించింది. ఈ చిత్రంలో లీలా నటన ప్రేక్షకులను ఆకట్టుకుంది. శ్యామ్‌బెనెగల్‌ ''త్రికాల్‌'' చిత్రం లీలా నాయుడుతో నిర్మించడానికి ముందు, 1960లో ఒక ఫాబ్రిక్‌ బ్రాండ్‌ కోసం ఒక అడ్వర్టయిస్‌ ప్రకటనను చిత్రీకరించారు. ఆమె అప్పుడు చాలా అందంగా వుండేది. అయితే ఆ ప్రకటన వచ్చిన వెంటనే, టైమ్‌ మ్యాగజైన్‌ ఆమెను ప్రపంచంలోనే అత్యంత పది మంది అందమైన మహిళలలో ఒకరిగా ఎంపిక చేసింది. 1992 లో ప్రదీప్‌ క్రిషెన్‌ దర్శకత్వం వహించిన ''ఎలక్ట్రిక్‌ మూన్‌''లో నటించడం ఆమె చివరి సినిమా. లీలానాయుడు బాలీవుడ్‌లో తనకు వచ్చిన అనేక అవకాశాలను తిరస్కరించి, కమర్షియల్‌ పాత్రలకు దూరంగా వుంటు అర్ధవంతమైన పాత్రలకు ప్రాధాన్యత ఇచ్చింది. లీలానాయుడు నటిగా చాలా దశాబ్దాలుగా కొనసాగిన, నటించిన సినిమాలు చాలా తక్కువే అయినప్పటికీ చిత్రరంగంపై లీలా ఒక అద్భుతమైన వ్యక్తిగా తనదైన ముద్ర వేసింది, ఆ తర్వాత లీలా నాయుడు బొంబాయికి చెందిన కీ నోట్స్‌ మ్యాగజైన్‌లో ఎడిటర్‌గా సైతం ఉద్యోగం చేసింది. జెర్రీ పింటోతో కలిసి లీలా నాయుడు ''ప్యాచ్‌ వర్క్‌ లైఫ్‌'' పుస్తకాన్ని రచించారు.
డాక్యుమెంటరీల నిర్మాణం
సినీ జీవితం అనంతరం లీలానాయుడు నిర్మాతగా, దర్శకురాలిగా తీసిన తొంబై శాతం డాక్యుమెంటరీలు అట్టడుగు వర్గాల గురించే. బొంబాయిలో రైలు పట్టాల పక్కన నివసించే గుడిసె వాసులు, ఇటుక బట్టీలలో పని చేసే కార్మికులు, లండన్‌ వీదుల్లో చిల్లర పోరాటాలకు దిగే యువతరం ఆమె కథా వస్తువులు. మానసిక వికలాంగులైన పిల్లలపై ''షార్టేన్‌ చైల్డ్‌ హుడ్‌'' పేరుతో డాక్యుమెంటరీని నిర్మిం చారు. ఇది లీలా నాయుడు ఫిల్మ్స్‌ పతాకంపై కుమార్‌ షాహ్ని దర్శకత్వం వహించిన మొదటి ప్రాజెక్ట్‌. తరువాత ఆమె యునికార్న్‌ ఫిల్మ్స్‌ కింద మరొక చిత్రం హౌస్లెస్‌ బాంబే చేయడానికి నమోదు చేసింది. జి ఆర్‌ డి టాటా కోరిక మీద ఒక డాక్యుమెంటరీ తీసి ఇచ్చారు. లీలానాయుడు గోవాకు చెందిన తన చిన్ననాటి స్నేహితుడైన ప్రఖ్యాత రచయిత, కవి 'డామ్‌ మొరేస్‌' తో కలిసి బెంగాల్‌లో నక్సలైట్లపై, బొగ్గు కార్మికులపై డాక్యుమెంటరీలు తీశారు. ఇలా రెండు ఏళ్లపాటు పని చేశాక 'డామ్‌ మొరేస్‌' లీలా దగ్గర వివాహ ప్రస్తావన తెచ్చాడు. ఆ ప్రతిపాదనకు లీలా అంగీకారం తెలపింది.
'డామ్‌ మొరేస్‌' తో రెండవ వివాహం
1969లో 'డామ్‌ మొరేస్‌'ను వివాహమాడింది. వారు హాంగ్‌కాంగ్‌, న్యూయార్క్‌, ఢిల్లీ, ముంబైలలో 25 సంవత్సరాల పాటు వివాహబంధం కొనసాగించిన అనంతరం విడాకులు తీసుకున్నారు. పాతికేళ్ళ పాటు కలిసి జీవించిన రెండవ భర్త డామ్‌ మొరేస్‌ అనూహ్యంగా తనని ఒంటరిని చేసి సరయు శ్రీవత్స అనే అమ్మాయితో వెళ్ళిపోవడంతో, తన జీవిత చరమాంకంలో లీలానాయుడు పదేళ్ళ పాటు ముంబైలోని కొలాబాలో ఏకాంతానికి బంధి అయ్యి, అందరికీ దూరమయి, కరిగి పోయిన కళలతో, తరిమే జ్ఞాపకాలతో ఒంటరి జీవితాన్ని ఎంచుకున్నారు.
ఏకాంతంలో ఒంటరి జీవితం
రెండవ భర్త మోరేస్‌ నుండి విడిపోవటంతో లీలా నాయుడు తన ప్రజా జీవితం నుండి రిటైర్‌ కావడానికి కారణమైంది. ఆమె ఏకాంతంలో ఒంటరి జీవితం గడిపారు. తన తండ్రికి టాటా చేత ఇవ్వబడిన కొలాబా కాజ్‌వే, సార్జెంట్‌ హౌస్‌ వద్ద, ఇవ్వబడిన ప్లాట్‌లో నివాసం ఏర్పర్చుకుని సందర్శకులను కలుసుకుంటూనే, ఆమె తన స్నేహితులను పిలిచి, కుమార్తెలు, మనవరాళ్లతో కాలం గడిపేది. సెలబ్రెటీగా వెలుగొందిన లీలానాయుడు ఆర్థిక అవసరాల కోసం ఇంట్లో పేయింగ్‌ గెస్ట్‌కు ఇంటిని అద్దెకు ఇవ్వవలసిన దుస్థితి వచ్చింది. ఆమె కుమార్తె ప్రియా 8 ఫిబ్రవరి 2008 న గుండెపోటుతో మరణించడంతో మనస్థాపానికి గురైంది. లీలా నాయుడు 79 సంవత్సరాల వయసులో ఊపిరితిత్తుల వ్యాధితో 2009 జూలై 28 న 69 ఏళ్ల వయసులో ముంబైలో కన్నుమూశారు.
లీలా జీవిత ప్రయాణంలో ప్రముఖులు
లీలా నాయుడు జీవిత ప్రయాణంలో కలిసి పనిచేయడం లేదా వాళ్ళని ప్రభావితం చేయడం, లేదా వాళ్ళ వల్ల తాను ప్రభావితం కావడం లాంటి ప్రముఖుల్లో కొంతమందిలో బాలీ వుడ్‌ ప్రముఖులు రాజ్‌కపూర్‌, హషీకేశ్‌ ముఖర్జీ, సునీల్‌ దత్‌, శశికపూర్‌, సితార్‌ విద్వాంసులు పండిట్‌ రవిశంకర్‌, భారత ప్రధానమంత్రి శ్రీమతి ఇందిరాగాంధీ, ప్రముఖ రాజకీయ నాయకురాలు సరోజినీ నాయుడు, స్వీడిష్‌ నటీమణి బెర్గ్‌ మాన్‌, స్పానిష్‌ పేయింటర్‌ సాల్వడార్‌ డాలి, ఫ్రెంచ్‌ ఫిల్మ్‌ డైరెక్టర్‌ జీన్‌ రెనోయిర్‌, ఇటాలియన్‌ డైరెక్టర్‌ రోజ్లిన్‌ రాబర్ట్‌, ప్రముఖ తత్వవేత్త జిడ్డు కష్ణమూర్తి, యోగా గురువు బి.కె. అయ్యంగార్‌, మీడియా అధిపతి రామనాథ్‌ గోయాంక, పారిశ్రామిక వేత్త జె.ఆర్‌.డి టాటా, ఒబెరాయి హౌటల్‌ అధినేత మోహన్‌ సింగ్‌, మొదలైన వారు ఉన్నారు.
తెరకెక్కని బయోగ్రఫీ
లీలానాయుడు 2009లో తన సెమీ బయోగ్రఫీలో ఇస్మాయిల్‌ మర్చంట్‌, జేమ్స్‌ ఐవరీలతో చిత్రాన్ని రూపొందించడం గురించి, సంప్రదించినప్పటికీ, స్క్రిప్ట్‌ నచ్చక పోవడంతో లీలానాయుడు బయోగ్రఫీ చిత్రంగా రూపొందలేక పోయింది. అయితే ఆమె మరణాంతరం 2009 సెప్టెంబర్‌లో, బిడిషా రారు దాస్‌, ప్రియాంజనా దత్తా లీలనాయుడు జీవితంపై రూపొందించిన లీల అనే డాక్యుమెంటరీ విడుదలైంది.
soundaryaraasi, balivude nati leelanayudu | kavar story | www.NavaTelangana.com
andaaniki maaru paerugaa nilichina prapancha soundaryaraasi, balivude nati, nirmaata, darsakuraalayina leela nayudu mana telugammaayi. oka dasabdam paatu pramukha fyashan magajainlelalo tana photone pramukhamgaa kanipinchedi. cinee jeevitamlo enno vijayaalu chavichusindi... andari mannalanu andukovadamto paatu tanatho oka saari matladithe chaalani entho mandi eduruchuse sthaayilo nilichindi leelanayudu. cinee jeevitam andalam ekkinchinaa... vyaktigata jeevitamlo edurudebbalu tini... bharta, pillalaku dooramai... jeevita charamankamlo ontaritanaanni anubhavinchina ee nati vardhanti julai 28na undi.. ee sandarbhamgaa aamenu smaristuu...
padihenu samvatsaraala vayasulo 1954loo ''femina misn india'' gaa ennikayyaaru leelanayudu. adhe samvatsaram ''vogn'' magagine prapancha vyaaptamgaa nirvahinchina andamaina mahilala potilo jaipure maharani gayatri devi sarasana padi mandi andamaina mahilala jaabitaalo aame okarugaa chotu dakkinchukunnaru. 1950 nundi 1960 varaku prapancha vyaaptamgaa pramukha fyashan magajainlelalo aame photolu prachuritamayyaayi. ''anuraadha'' chitramtho balivudelo cinee ranga pravesam chesina ''yee raste haine pyare kee'' cinemaaloni leela natana paluvuri mannanalu andukundi. konni dasaabdaala paatu leela nayudu selabritigaa velugondutunnapudu aametho matladali.. leda dooram nunchainaa okasari chuste chaalani pramukhulendaro tahatahalaadevaaru aa rojullo. alanti leelanayudu jeevita charamankamlo ekaantaaniki bandhi ayyi ontari jeevitaanni gadipindi. kaga aame marana nantaram 2011loo bhaarata prabhutvam leelanayudu smaarakaartham tapala billanu vidudala chesindi.
leelanayudu 1940 samvatsaramlo bombailo janminchaaru. aandhrapradeshameloo chitturu jilla madanapalleku chendina bhautika saastravetta ''pattipaati ramayya nayudu'', frenchi vanita ''marte maange'' dampatulaku janminchina ekaika kumarte leelanayudu. ramayya nayudu paarismloni unesco saastra salahaadaarugaa, taruvaata tata samsthaki salaha daarugaa panichesaaru. ramayya nayudu unesco saastra salaha daarugaa prapancha prasidda saastravetta nobele graheeta ''medeme curi'' daggara pani chestunnapudu frenchi vanita marte maangenu vivaahamaadaaru. marta jarnalisti, indologisti, dactor marta swisse-frenche moolaaniki chendinavaaru. dakshina-franseloni pante di avignanni nundi, sorbonne nundi pihechedi pondina marta, bhaaratadesaaniki sambandhinchina vishayaalalo parisodhakuraalu. bombailo janminchina leela nayudu airopalo perigindi, switzerlandiloni jeneevaalo unnata paatasaalalo, eekvelle internationalsi scoolle lovidyanu abhyasinchindi.
rajikapuri cinimaalanu niraakarinchina leela
pramukha balivude natudu rajikapuri tana swanta byaanarlo nirmistunna naalugu chitraallo natinchenduku leela nayudu niraakarinchindi. mumbailo shammikapuresh vivaahamlo merupu teegalaa unna leelaanaayudini chusina rajikapuri tana tadupari chitramlo palleturi ammai paatralo leela natinchela oppinchaaru. ayithe indialo vunna palletoollanu eppudu chudani leela agra daggara vunna oka palleturulo rendu vaaraalu vundela rajikapuri erpaatu chesaru. aa tarvaata photo ghaty kosam mumbai areke studioki vellindi leela. photoghotelo vesukovadaniki madaranke dressm ivvadamtho nenu palleturi ammai paatralo kada nenu cheyalsindi ee dressm icharenti? ani aadagadamtho rajikapuri varusagaa teese naalugu cinimaalu meetho teeddaamanukuntunnaara anduke annee dressullo photo ghaty chestunnamani aayana assistanti cheppadamtho adhi nachani leela vaari pratipaadanani tiraskarinchindi. antakumundu leelaki chala mandi cheppaaru. rajikapooreetho jaagrattagaa vundamani aayana tanatho natinche heroinsentho premalo padi pothuntaadani, deentho vaallaki gudmibai cheppesi dhilli tirigi vachesindi leelanayudu. mumbai nundi dhilleeki tiragi vachaka pai chaduvula kosam axeferde prayatnaallo unna samayamlone sitary ravisankarni sodarudi daggara bhaaratanaatyam neerchukunnaaru. idhi ekkuva kaalam konasagaledu.
bhaarata naatyam neerchukuntunna samayamlone leela nayudu 1957 loo oberaaru houtalla sthaapakudu mohani singe oberaaru kumarudu tilakminga oberaaruni vivaham chesukundi. 17 samvatsaraala vayasulovunna leela nayudu kanna oberaaru 16 samvatsaraala peddavaadu. vaariki konnaalla anantaram maaya, pria kavala kumaartelu kaligina samvatsaraanike vaari kutumbamlo imadaleka erpadina vibedala kaaranamgaa tilakrizhantho vidaakulu teesukundi. tilakm oberarutho vidipoyi ammanaannala vaddaku vachesina leela nayudu kortulo pillala samrakshana baadhyatalu tanaku chendaalani kesu vaesaaru. cony, bharta oberaaruke pillala samrakshana baadhyatalu chendutaayani kortu teerpu cheppadamtho, pillala kosam tapinchina dooradashtavanthuraalaina talligaa, 19 samvatsaraalake vivaham, santaanam vidaakulu annee dasalanu chavi chusindi. aa taruvaata leelanayudu tana prayaanaanni konasagistune depressionku lonayyaru. aa samayamlo valla naannaki parichayasthuraalaina sangha sevakuraalu pappula jayakare salaha meraku tatvavetta jiddu kashnamoortini kalusukunna leela nayudu athani bodhanala patla baga aakarshitulayyaaru. parriselo unna samayamlone aame pramukha darsakudu ''jeeni renoire'' taamu vese naatakamlo oka vesham veyamani prothsahinchadamtho paatu natanalo chala melukuvalu nerpadu. jeeni renoiretho prakhyaata spanishe artisti salwadershe daali parichayamayyaaru. aa tarvaata parrise nundi india tirigi vachaaru leelanayudu.
leelanayudu axeferde velli chaduvukovalanna prayatnam aagipoyindi. taruvaati jeevitam emiti ani aalochistunna samayamlo balivude cinee parisrama aame talupu tattindi. ravisankarni bharya kamala chakravarti teesina photolu chusi hashikesh mukharji leela nayuduki avakaasam icharu. 1960 loo hashikesh mukharji darsakatvam vahinchina ''anuraadha'' chitramlo natigaa balarajm saahnito kalisi sineeranga pravesam chesindi. sitary vidvaamsulu ravisankarni swara parichina ee chitramloni paatalu ''hee ree voo din kevne naa aaye'', ''jaane kaise sapnone maini kho gayin ankian'', ''kaise din beete kaisi bt ratine'' prekshakulanu alarinchina, ee chitram baxafise vadda peddagaa vijayavantam kaalekapoyindi. ayithe jaateeya sthaayilo uttama chitramgaa puraskaaram pondadame kakunda 1961loo berline fillem festivalle goldene bereku naamineshannu geluchukuni, prekshakulu, vimarsakula nundi leela prasamsalu andukundi. 1962loo vachina aame tadupari chitram ''ummidke'', ashoke kumare, jaaru mukharjeelatho kalisi leela nayudu ee chitramlo natinchaaru. 1963loo aari.ke. nayari darsakatvam vahinchina ''yee raste haine pyare kee'' loo aame vyabhichaara bharyaga natinchindi. sunile datha, rehamanni thoo kalisi natinchina ee chitram 'kee.emi. naanaavati varsesse state aff maharashtra' kesu aadhaaramgaa yadartha jeevita kathatho roopondinchabadindi. vivaadaaspada theem unnappatikii, ee chitram apajayam paalaindi. ayithe ee cinemaaloni ''yee khamoshian, yee tanahaiyane'' paata baga praachuryam pondindi. ee chitramlo sunilkedati sarasana pooshinchina paatra aameku enaleni paeru tecchipettindi. ide edaadi vachina 'jamesm ivery' darsakatvam vahinchina hindi, ingshishu sinima ''dhi house houldersh'' chitramlo leela nayudu natinchindi. ee chitramlo leela nayudu tirugubaatu chesina yuva vadhuvu pradhaana paatra pooshinchindi. hindi pradhaana sravanti cinemalo 1964loo bagi aame chivari chitram. aa tarvaata 1969loo marchante-ivery chitram ''dhi guru'' chitramlo athithi paatralo kanipinchaaru. 1985 loo shyame benegale chitram ''trikalle'' loo natinchindi. ee chitramlo leela natana prekshakulanu aakattukundi. shyaambenegalli ''trikalle'' chitram leela naayudutho nirminchadaaniki mundu, 1960loo oka fabricke brande kosam oka advartaissi prakatananu chitreekarinchaaru. aame appudu chala andamgaa vundedi. ayithe aa prakatana vachina ventane, taime magagine aamenu prapanchamlone atyanta padi mandi andamaina mahilalalo okarigaa empika chesindi. 1992 loo pradip crishen darsakatvam vahinchina ''electricke moony''loo natinchadam aame chivari sinima. leelanayudu balivudelo tanaku vachina aneka avakaasaalanu tiraskarinchi, kamarsialli paatralaku dooramgaa vuntu ardhavantamaina paatralaku praadhaanyata ichindi. leelanayudu natigaa chala dasaabdaalugaa konasaagina, natinchina cinimaalu chala takkuve ayinappatiki chitrarangampai leela oka adbhutamaina vyaktigaa tanadaina mudra vesindi, aa tarvaata leela nayudu bombaiki chendina kee notesm magaginelo editernga saitam udyogam chesindi. jerri pintotho kalisi leela nayudu ''pyache varky laife'' pustakaanni rachinchaaru.
dacumentaryla nirmaanam
cinee jeevitam anantaram leelanayudu nirmaatagaa, darsakuraaligaa teesina tombai saatam daakyumentariilu attadugu vargala gurinche. bombailo railu pattaala pakkana nivasinche gudise vaasulu, ituka batteelalo pani chese kaarmikulu, landan veedullo chillara poraataalaku dige yuvataram aame kathaa vastuvulu. maanasika vikalaangulaina pillalapai ''shartane chaillea hude'' paerutho daakyumentariini nirmim chaaru. idhi leela nayudu filmse pataakampai kumare shahni darsakatvam vahinchina modati prajecte. taruvaata aame unikarkyn filmse kinda maroka chitram houslesse bambe cheyadaaniki namodu chesindi. ji aari di tata korika meeda oka dacumentory teesi icharu. leelanayudu govaku chendina tana chinnanati snehitudaina prakhyaata rachayita, kavi 'daame morese' thoo kalisi bengalle naksalaitlapai, boggu kaarmikulapai daakyumentariilu teesaaru. ilaa rendu ellapatu pani chesaka 'daame morese' leela daggara vivaha prastaavana tecchaadu. aa pratipaadanaku leela angeekaaram telapindi.
'daame morese' thoo rendava vivaham
1969loo 'daame morese'nu vivaahamaadindi. vaaru hangnackga, neuyarke, dhilli, mumbailalo 25 samvatsaraala paatu vivaahabandham konasaaginchina anantaram vidaakulu teesukunnaru. paatikella paatu kalisi jeevinchina rendava bharta daame morese anoohyamgaa tanani ontarini chesi sarayu srivatsa ane ammayitho vellipovadamto, tana jeevita charamankamlo leelanayudu padella paatu mumbailooni kolabalo ekaantaaniki bandhi ayyi, andarikee dooramayi, karigi poyina kalalatho, tarime ghnaapakaalatho ontari jeevitaanni enchukunnaaru.
ekaantamlo ontari jeevitam
rendava bharta morese nundi vidipovatamto leela nayudu tana praja jeevitam nundi retire kaavadaaniki kaaranamaindi. aame ekaantamlo ontari jeevitam gadiparu. tana tandriki tata chetha ivvabadina kolaba kajive, sarjenti house vadda, ivvabadina platle nivasam erparchukuni sandarsakulanu kalusukuntune, aame tana snehitulanu pilichi, kumaartelu, manavaraallato kaalam gadipedi. selabretigaa velugondina leelanayudu aardhika avasaraala kosam intlo payinge gesteku intini addeku ivvavalasina dusthiti vachindi. aame kumarte pria 8 fibravari 2008 na gundepotutho maraninchadamtho manasthaapaaniki guraindi. leela nayudu 79 samvatsaraala vayasulo oopiritittula vyaadhitho 2009 juulai 28 na 69 ella vayasulo mumbailo kannumuusaaru.
leela jeevita prayaanamlo pramukhulu
leela nayudu jeevita prayaanamlo kalisi panicheyadam leda vaallani prabhaavitam cheyadam, leda vaalla valla taanu prabhaavitam kaavadam lanti pramukhullo kontamandilo bali vudm pramukhulu rajikapuri, hasheekesh mukharji, sunile datha, sasikapuri, sitary vidvaamsulu pandite ravisankarni, bhaarata pradhaanamantri srimati indiraagaandhii, pramukha rajakeeya nayakuralu sarojini nayudu, sweedish nateemani berge maan, spanishe paintershe salwadershe daali, frenche fillem director jeeni renoire, italiane director rojlinni rabarte, pramukha tatvavetta jiddu kashnamoorthy, yoga guruvu bi.ke. ayyangare, media adhipati ramanathe goyanka, paarisraamika vetta je.aari.di tata, oberai houtalm adhinetha mohani singe, modalaina vaaru unnaaru.
terakekkani biography
leelanayudu 2009loo tana semi biographylo ismailli marchante, jamesm aivareelato chitraanni roopondinchadam gurinchi, sampradinchinappatiki, scripte nachaka povadamtho leelanayudu biography chitramgaa roopondaleka poyindi. ayithe aame maranantaram 2009 septemberslo, bidisha raaru dasn, priyanjana datta leelanayudu jeevitampai roopondinchina leela ane dacumentory vidudalaindi.