పాటల కోసమే నాట్లేయడం నేర్చుకున్నా | సరసభారతి ఉయ్యూరు
← జీవితం ఏడిపించాకే నవ్వించడం మొదలు పెట్టాను (శ్రీలక్ష్మి ఓపెన్ హార్ట్ విత్ aandhra jyoti 18-11-13
ఆవంత్స @90 ఇంటర్వ్యూ: పెన్నా శివరామకృష్ణ →
Posted on నవంబర్ 18, 2013	by gdurgaprasad
విమలక్క అంటే పాటను పరవళ్లు తొక్కించే అరుణోదయ కళాకారిణి మాత్రమే కాదు. ప్రజా ఉద్యమాలకే జీవితాన్ని అంకితం చేసిన పోరాట వనిత. ప్రగతిశీల విద్యార్థి సంఘంలో పనిచేస్తున్నప్పుడే జోగిని వ్యవస్థపై పోరాడిన «ధైర్యశీలి. చిన్న వయసులోనే ఉద్యమాల్లో తిరిగిన సాహసి. ఏ క్షణమైనా, ఎలాంటి పరిస్థితిలోనైనా ఉద్యమానికి జై కొట్టడానికి ముందుండే పిడికిలి ఆమె. ప్రస్తుతం తెలంగాణ ఉద్యమంలో ఆమె గొంతు కంచు కంఠమై మోగుతోంది. విమలక్క సొంతూరైన నల్లగొండ జిల్లాలోని ఆలేరు విశేషాలే ఈ వారం మా ఊరు.
నేను పుట్టేనాటికి(1964) మా వూరు ఆలేరుగా మారింది. అంతకుముందు దాని పేరు ఆవులేరట. ఆవులేరని ఎందుకన్నారో తెలియదు కానీ, అది వాగులు ఎక్కువగా ఉన్న ఊరని మాత్రం చెప్పాలి. మా ఊరికి రెండు వైపులా రెండు వాగులుంటాయి. ఒకటి రత్నాలవాగు, ఇంకోటి పెద్దవాగు…అదే ఆలేరువాగు. అది నిండుగా ప్రవహిస్తే ఆ ఏడాది ఫుల్లుగా వర్షాలు పడినట్టు లెక్క. అది ఉప్పొంగితే కరువు పోయినట్టు లెక్క. ఆ వాగుతో ఆలేరు బిడ్డగా నా అనుబంధం మాటల్లో చెప్పలేను. అసలది వాగులా భావించలేదు నేనెప్పుడూ. నాకో ఫ్రెండ్ అనుకునేదాన్ని. ఆదివారం వస్తే వాగులో ఇసుక ఆటలు ఆడుకునేవాళ్లం. నేను తొమ్మిదో తరగతి చదువుతున్నప్పుడు (1978) ఆ ఏడాది పడిన వర్షాలకు పెద్దవాగు నిండటమే కాదు ఉప్పొంగింది. ఆ నీళ్లన్నీ చిక్కటి చాయ్‌లాగా రోడ్లమీద పరుగులు తీస్తుంటే ఊరి జనం తండోపతండాలుగా వచ్చి చూశారు. ఆ రోజు నేను జ్వరంతో ఉన్నా. అది వినాయక చవితి పండగ సమయం. సన్నగా వర్షం పడుతోంది. మా అమ్మ బయటికెళ్లొద్దని నాకు గట్టి వార్నింగ్ ఇచ్చింది అప్పటికే. కానీ నా మనసంతా వాగు పరవళ్లను చూడాలని ఉవ్విళ్లూరుతోంది. దాంతో అమ్మకు తెలియకుండా వెళ్లి చూశాను. అది నీటి ఉ«ధృతే కావచ్చు కానీ, కంటికి ఇంపుగా కనిపించింది. అరగంట పాటు కళ్లనిండుగా చూస్తూ కూర్చున్నాను. నాకు అదొక అద్భుతమైన అనుభవం.
ఆ ఏడాది తరువాత చాన్నాళ్లు మా ఊరికి కరువు అన్నది తెలియలేదు. అప్పుడు నిండుగా ప్రవహించిన వాగు, ఆ తర్వాత 35ఏళ్ల వరకు కనీసం నిండలేదు. ఈ ఏడాది…అంటే మొన్న కురిసిన వర్షాలకు ఉప్పొంగలేదు కానీ, నిండుగా పారింది. మా అన్న ఫోన్ చేసి చెప్పాడు. ఎప్పుడెప్పుడు వెళ్దామా అని ఆరాటపడ్డాను. వెళ్లకపోతే ఏదో ఆత్మీయబంధాన్ని కోల్పోతామన్న ఫీలింగ్ కలిగింది. ఎంత ఆరాటపడినా ఇక్కడున్న బాధ్యతల వల్ల వెళ్లలేకపోయాను. మొదటిసారి అమ్మ వద్దని చెప్పినా వాగు చూడటానికి వెళ్లాను కానీ, ఈ రోజు నాకలా చెప్పడానికి అమ్మ లేదు. అయినా వెళ్లలేక పోయాను. అమ్మ గుర్తు రాగానే ఆ వాగు ఉప్పొంగినట్టే నా కన్నీళ్లూ ఉప్పొంగాయి. రెండేళ్ల క్రితం చనిపోయిన మా అమ్మను దహనం చేసింది కూడా ఆ వాగులోనే!
బాల్యమంతా…ఆటాపాటా
చిన్నప్పటి నుంచీ ఇంట్లోనైనా, ఊళ్లోనైనా నేను స్పెషలే. మేం ముగ్గురు అక్కాచెల్లెళ్లం. మాకు ఇద్దరు అన్నలు. మొత్తం ఐదుగురికీ.. అమ్మే అన్నీ. కడుపులో పెట్టి సాదుకుంది. అమ్మ నర్సమ్మ కష్టజీవి. నాన్నెప్పుడూ ఉద్యమాలు అంటూ బిజీగా ఉండేవాడు.
నేను చిన్నదాన్ని కదా.. నచ్చినట్టు ఉండేదాన్ని. స్కూల్ అయిపోయిన వెంటనే ఎప్పుడూ నేరుగా ఇంటికి వెళ్లలేదు. గ్రౌండ్‌లో ఆడుకొని ఆడుకొని అలిసిపోయాక మెల్లగా ఇంటికి వెళ్లేదాన్ని. అన్ని ఆటలూ ఆడేదాన్ని. ఖోఖో, టెన్నికాయిట్, గోటీలు, చిర్రగోనె… బొంగరాలాట కూడా. మొన్నీమధ్య మా పిల్లాడికి బొంగరం కొనిచ్చి, ఎలా ఆడాలో చూపించాను. 'భలే తిరుగుతుందమ్మా' అని వాడెంత ఆశ్చర్యపోయాడో! నిజంగా అప్పటి నా ఆటపాటలు, అనుభవాలు తియ్యని అనుభూతులు. ఊళ్లో పీరీల పండక్కి దూల ఆడటం, తుమ్మకాయలు కాళ్లకు గజ్జెలుగా కట్టుకుని పరిగెత్తడం, ఇంటిముందున్న కాలువలో నీళ్లు లేనప్పుడు అంగడి ఆటలు ఆడుకోవడం…ఎన్నని చెప్పగలం? కోళ్లు, దూడపిల్లలు, దుడ్డెపిల్లలతో కూడా ఆటలే. అవి కంటున్నప్పడూ చూసేవాళ్లం. ఒకవేళ పుట్టిన బిడ్డ చనిపోతే ఆ పశువుల కంటి నుంచి కారే కన్నీటి ధార కూడా ఇంకా గుర్తుంది నాకు.
సంక్రాంతి పండగొస్తే పుట్టమట్టితో పెద్ద బొమ్మరిల్లు కట్టేదాన్ని. పుసుపు, కుంకుమలతో బొట్లు పెట్టి అందంగా అలంకరించేదాన్ని. దోస్తులను, మా అన్నయ్యలను పిలిచి భోజనం, పాశం(పాయసం) వండి పెట్టేదాన్ని. ఓ ఆడపిల్లగా, ఇంట్లో చిన్న పిల్లగా నాకెన్నో స్వీట్ మెమొరీస్! ఆంక్షలు లేని బాల్యం నాది. చదువులో నేను యావరేజి స్టూడెంట్‌నే కాబట్టి నా సమయమంతా ఆటపాటలకే. టెన్త్ వరకు ఆలేరులోనే చదివాను. ఇంటర్, డిగ్రీ భువనగిరిలో. ఆ ఐదేళ్లు కూడా ట్రెయిన్‌లో అప్ అండ్ డౌన్ చేశాను.
ఇంటినిండా జనమే ఉండేవారు
మాకు 14 ఎకరాల వరకు భూమి ఉండేది. వరి, గోధుముల, జొన్నలు, పొగాకు పండేది. వ్యవసాయం కోసం ఇద్దరు పనివాళ్లు ఉండేది. వండినప్పుడు తప్ప ఎప్పుడూ అన్నం కుండగా నిండుగా ఉండేది కాదు. ఎవరో ఒకరు వచ్చి తింటూ ఉండేవారు. అప్పట్లో ఎంతోమంది విప్లవకారులకు ఆశ్రయం ఇచ్చి, అన్నంపెట్టిన ఇల్లు మాది. సుందరయ్య, చండ్రపుల్లా రెడ్డి, పైలా వాసుదేవరావు, చంద్రన్న వంటిఎంతో మంది నాయకులకు ఆశ్రయమిచ్చింది. టాన్యా అక్క(చంద్రన్న భార్య) మా ఇంట్లోనే అరెస్టు అయ్యింది. వాళ్లది ఆంధ్ర కదా.. ఆమె భాష, యాస వల్లనే దొరికిపోయింది. నేను మా పెద్దమ్మ కూతురు అని చెప్పినా పోలీసులకు నమ్మకం కలగలేదు. నాన్న బండ్రు నర్సింహ్మయ్య రైతుకూలీ సంఘంలో పనిచేయడం వల్ల పోలీసులు ఏదో ఓ కారణం చేత మా ఇంటిమీదికి రైడింగ్ వచ్చేవారు. కొన్నిసార్లయితే మా అమ్మ నర్సమ్మ విసుగుతో పోలీసులను తిట్టిన సందర్భాలున్నాయి. నిజంగా ఆమె భయం తెలియని మనిషి. ఎప్పుడూ పోలీసులతో గొడవపడుతూ ఉండేది. నాన్న రైతుకూలీ సంఘం నాయకుడిగా జిల్లా బాధ్యతలు చూసుకునేవాడు. ఫస్ట్ మా ఇంట్లోనే రేట్లు పెంచి గిట్టుబాటు ధరల కోసం పోరాడేవాడు. మా ఇంటికి, పోలీస్ స్టేషన్‌కు కూతవేటు దూరమే కావడం వల్ల నాన్న జీవితం అండర్‌గ్రౌండ్, జైలు, రైతు కూలీసంఘం..ఇలా గడిచింది. మా అక్కలు, అన్నల పెళ్లిళ్ల్లకు కూడా నాన్న పెరోల్ మీద వచ్చి వెళ్లేవాడు.
గంప నింపుకోవాలనుకున్నా
పొలం పనులు పూర్తయి, కల్లం లేసిన తరువాత ఇంటి ఆడబిడ్డలు గంప నింపుకుంటారు. అంటే వడ్లను ఓ గంపలో నిండుగా నింపుకుని తీసుకుంటారు. అది వాళ్లకే ప్రత్యేకం. అయితే అది ఇంటికి పెద్దవాళ్లెవరో వాళ్లే తీసుకుంటారు. కానీ ఓసారి నాకూ కావాలని పట్టుబట్టాను. 'నువ్ చిన్న పిల్లవు. నీకవసరం లేద'ని నాన్న చెప్పినా వినలేదు. దాంతో 'గంప నింపుకో. కాని దానితో పాటు చిన్న దొయ్యలో నాటేసి పంట పండించుకో' అన్నాడు. సరే అన్నా. నాటేసే టైమ్ వచ్చింది నా దొయ్యలో నేనే నాటువేస్తున్నా. గర్వంగా ఉంది నాకు. సగం అయిపోయిన తర్వాత ఆ బురదలో చేతికి రాయి తగిలి సగం గోరు లేచిపోయింది. వేలు తెగి రక్తం కారుతుంటే ఏడుస్తూ బయటకొచ్చాను. 'కష్టం ఏమిటో అర్థమైందా? గంప నింపుకోవడం అంటే వడ్లు తీసుకోవడం కాదు బిడ్డా. కష్టాన్ని ఇష్టపడటం' అని చెప్పాడు నాన్న. ఆయన ఉన్నతంగా ఆలోచించేవాడు. వస్తు వ్యామోహం ఉండొద్దని చెప్పేవాడు. అందుకే ఇంటర్మీడియెట్‌లో కూడా నేను రెండు జతల బట్టలతోనే సర్దుకోవాల్సి వచ్చింది.
పండగంటే బతుకమ్మే
మా ఇల్లు, వాకిలి, వరండా పెద్దగా ఉండేవి. వాకిట్లో సంక్రాంతికి ముగ్గులేయాలంటే నాలుగైదు గంటల సమయం పట్టేది. నేను చిన్నప్పుడు బాగా ఇష్టపడి చేసిన పనుల్లో ముగ్గులేయడం కూడా ఒకటి. పండగల విషయానికొస్తే ప్రత్యేకంగా చెప్పాల్సింది బతుకమ్మ గురించి. బతుకమ్మ కోసం ప్రతి పనినీ చాలా ఇష్టంగా చేసేదాన్ని. మా ఊరికి మూడు కి.మీ.దూరంలో మా చెలుక ఉండేది. పువ్వుల కోసం అక్కడిదాకా వెళ్లేదాన్ని. వారం ముందు నుంచే గునుగు పువ్వు, ముత్యాలపువ్వులు సేకరించేదాన్ని. ఇంట్లో దాచుకుని వాటిమీద తడిగుడ్డ వేసి కాపాడుకునేదాన్ని. నా చిన్నప్పుడు ఒకసారి నా ఎత్తు బతకమ్మను పేర్చింది అమ్మ. అందుకే మా ఊళ్లో అందరి కంటే పెద్ద బతుకమ్మ మాదే ఉండాలని నా కోరిక. అప్పుడు రంగులు కూడా సహజమైనవే. బ్రహ్మజెముడు కాయల గుజ్జును పిసికితే మెరూన్ కలర్ రంగు వచ్చేది. ఆ రంగునే వాడేవాళ్లం. తంగేడు పూవు, బ్రహ్మజెముడు కాయల కోసం తెగ తిరిగేవాళ్లం. అది ఆడపిల్లల పండుగ కదా. పెద్దక్క అరుణ, చిన్నక్క జయక్క ఇద్దరినీ వాళ్ల అత్తగారింటి నుంచి పండక్కి నేనే తీసుకొచ్చేదాన్ని. ఒక్కోసారి వాళ్లు రాకపోతే ఏడ్చుకుంటూ ఇంటికొచ్చేదాన్ని. ఏమైనా సరే బతుకమ్మ పండగకు మా అక్కలు మా ఇంట్లో ఉండాలనుకునేదాన్ని. మా కురుమ వాడలో ఆడే బతుకమ్మ ఆటే మా ఊరందరికీ హైలైట్. ఎగ్గిడి బీరమ్మ అని ఒక పెద్దావిడ చాలా బాగా పాటలు పాడేది. తర్వాత నేను పాడేదాన్ని.
పాట కోసం
చిన్నప్పుడు పొలం గట్లపై కూర్చుండి కూలీలు నాటేస్తూ పాటలు పాడుతుంటే వినేదాన్ని. మనసుకు ఎంతో హాయిగా ఉండేది. అయితే వాళ్లు నాటు వేస్తూ వేస్తూ గట్టుకు దూరమైపోతుంటే నాకు పాట సరిగా వినబడదనే ఆతృతతో నేను కూడా పొలంలోకి దిగి వాళ్లతో పాటు నాటువేస్తూ పాటలు వినేదాన్ని. అలా చాలాసార్లు చేయడం వల్ల నాటు వేయడం కూడా పూర్తిగా వచ్చేసింది. మా ఊరే నాకు మనోబలాన్ని, జన బలాన్ని ఇచ్చింది. ఈ నిర్బంధాలు, పోలీసు దాడులు, ఉద్యమాలు అన్నీ ఊళ్లో ఉన్నప్పటి నుంచే పరిచయం. నా ఫస్టు పాట మొదలైంది కూడా ఆలేరులోనే. ఇప్పుడు ఆ ఊరు నాకేమిచ్చింది అనే కంటే నా ఊరికి నేనేమి ఇవ్వగలను అని ఆలోచిస్తున్నా. నాకు ఏది సాధ్యమైతదో, నేనేం చేయగలనో వంద శాతం చేయడానికి ప్రయత్నం చేస్తా! ఈ మధ్య జరిగిన మా పూర్వ విద్యార్థుల సమ్మేళనంలో 70 మందిమి కలిశాం. ఆ వేడుకకు నా జీవన సహచరుడు అమర్‌ను కూడా తీసుకెళ్లాను. మా ఊరు గురించి, అక్కడున్న విద్యావంతుల గురించి తెలిశాక అసలిది అలేరు కాదు…అ ఆ ల ఏరు అని ఉద్వేగంగా మాట్లాడాడు. అదే వేడుకలో మా ఊరు కోసం ఏదైనా చేయాలనే నిర్ణయం తీసుకున్నాం. ఆ కార్యక్రమాలు కూడా మొదలయ్యాయి. ఊరుకు దూరంగా ఎవరు, ఎక్కడున్నా వాళ్లు సొంతూరు గురించి ఆలోచించాలి. ఎందుకంటే మన పునాదులు, ఆటలు, పాటలు, జీవితం మొదలైంది అక్కడే కదా.
ఊరి విషాదం
ఆ కాలంలో తెలంగాణలో చాలా చోట్ల ఉన్నట్టే దొరల పెత్తనం, రెడ్డి దౌర్జన్యాలు మా ఊళ్లో కూడా ఉండేవి. ఓ టైమ్‌లో ఊళ్లో భూమి కోసం పోరాడుతున్న ఓ ముస్లిం ఫ్యామిలీ మొత్తం హత్యకు గురైంది. వాళ్లతో నాది మంచి అనుబంధం ఉండేది. అయితే ఆ శవాలను చూసే పరిస్థితి కూడా లేకుండే. అయినా ఇంట్లో ఎవరికీ చెప్పకుండా వెళ్లి చూసొచ్చాను. నాకు ఎన్నో తీపిగుర్తులు పంచిన మా ఊరు అలాంటి ఒక విషాదాన్ని కూడా ఇచ్చింది.
అందరూ చుట్టాలే
ఊరంతా వరసలతో పిలుచుకునేవాళ్లం. గౌడ్స్‌తో మాకు ఎక్కువ అనుబంధం. వాళ్లంతా తాతలు, మామలు మాకు. నన్ను 'ఇమ్లవ్వా..' అని ప్రేమగా పిలిచేవారు. ఇప్పటికీ నేను ఊరెళితే అదే ఆప్యాయత, అదే పలకరింపు. నేనూ అంతే దగ్గరకెళ్లి వాళ్లతో పాటు అరుగు మీద కూర్చుండి కాసేపు మాట్లాడి వస్తాను. నిజానికి మనం ఎలాంటి స్థాయిలో ఉన్నా సొంతూళ్లో, మనవాళ్ల మధ్య అరుగు మీద కూర్చుండి ముచ్చట్లు పెట్టుకోవడంలో ఉన్నంత ఆనందం ఇంకెక్కడా దొరకదేమో!
మా ఇంటిముందున్న స్థూపం అమరుల గుర్తు..
1948 నవంబర్ 28న రజాకార్లకు వ్యతిరేకంగా రైతుకూలీలందరూ ఊరేగింపుగా రావాలని ఓ పిలుపు ఇచ్చారట. ఆ సమయంలో జరిగిన కాల్పుల్లో 13మంది అమరులయ్యారు. వాళ్ల జ్ఞాపకార్థం మా వాకిట్లో స్థూపం కట్టించాడు నాన్న. ఇప్పటికీ ఉందది.
paatala kosame natleyadam nerchukunna | sarasabhaarati uyyuru
u jeevitam edipinchake navvinchadam modalu pettaanu (srilakshmi open hart vith aandhra jyoti 18-11-13
aavantsa @90 intervio: penna sivaramakrishna u
Posted on navambar 18, 2013uby gdurgaprasad
vimalakka ante paatanu paravallu tokkinche arunodaya kalaakaarini matrame kaadu. praja udyamalake jeevitaanni ankitam chesina porata vanita. pragatiseela vidyaarthi sanghamlo panichestunnappude jogini vyavasthapai poraadina edhairyaseeli. chinna vayasulone udyamaallo tirigina saahasi. e kshanamainaa, elanti paristhitiloonainaa udyamaaniki jai kottadaaniki mundunde pidikili aame. prastutam telamgaana udyamamlo aame gontu kanchu kanthamai mogutondi. vimalakka sontuuraina nallagonda jillaalooni aaleru visheshaale ee vaaram maa ooru.
nenu puttenatiki(1964) maa vuuru aalerugaa maarindi. antakumundu daani paeru aavulerata. aavulerani endukannaro teliyadu cony, adhi vaagulu ekkuvagaa unna oorani maatram cheppali. maa ooriki rendu vaipula rendu vaaguluntaayi. okati ratnaalavaagu, inkoti peddavaagunade aaleruvaagu. adhi nindugaa pravahiste aa edaadi fulluga varshaalu padinattu lekka. adhi uppongite karuvu poinattu lekka. aa vaagutho aaleru biddagaa naa anubandham maatallo cheppalenu. asaladi vagula bhavinchaledu neneppuduu. nako frend anukunedaanni. aadivaaram vaste vaagulo isuka aatalu aadukunevallam. nenu tommido taragati chaduvutunnappudu (1978) aa edaadi padina varshaalaku peddavaagu nindatame kaadu uppongindi. aa neellannee chikkati chayilaga rodlameeda parugulu teestunte oori janam tandopatandaalugaa vachi chusaru. aa roju nenu jwaramtho unna. adhi vinayaka chaviti pandaga samayam. sannagaa varsham padutondi. maa amma bayatikelloddani naaku gatti warning ichindi appatike. cony naa manasanta vaagu paravallanu chuudaalani uvvillurutondi. daamto ammaku teliyakunda velli chushanu. adhi neeti ukhruthe kaavachhu cony, kantiki impugaa kanipinchindi. araganta paatu kallanindugaa chustuu kuurchunnaanu. naaku adoka adbhutamaina anubhavam.
aa edaadi taruvaata chaannaallu maa ooriki karuvu annadi teliyaledu. appudu nindugaa pravahinchina vaagu, aa tarvaata 35ella varaku kaneesam nindaledu. ee edadiante monna kurisina varshaalaku uppongaledu cony, nindugaa paarindi. maa anna fon chesi cheppaadu. eppudeppudu veldama ani aaraatapaddaanu. vellakapothe edho aatmeeyabandhaanni kolpotamanna feeling kaligindi. entha aratapadina ikkadunna baadhyatala valla vellalekapoyanu. modatisaari amma vaddani cheppina vaagu chudataniki vellaanu cony, ee roju nakala cheppadaaniki amma ledu. aina vellaleka poyanu. amma gurtu ragane aa vaagu upponginatte naa kanneelluu uppongaayi. rendella kritam chanipoyina maa ammanu dahanam chesindi kuudaa aa vaagulone!
balyamantaihatapata
chinnappati nunchi intlonaina, oolloonainaa nenu speshale. mem mugguru akkachellellam. maaku iddaru annalu. mottam aiduguriki.. amme annee. kadupulo petti saadukundi. amma narsamma kashtajeevi. naanneppuduu udyamaalu antuu bijiga undevaadu.
nenu chinnadaanni kada.. nachinattu undedaanni. scool aipoyina ventane eppuduu nerugaa intiki vellaledu. groundelo aadukoni aadukoni alisipoyaka mellagaa intiki velledaanni. anni aataluu aadedaanni. khokho, tennicait, goteelu, chirragone bongaralata kuudaa. monneemadhya maa pillaadiki bongaram konichi, ela aadaalo chuupimchaanu. 'bhale tirugutundamma' ani vaadenta aascharyapoyado! nijamgaa appati naa aatapaatalu, anubhavaalu tiyyani anubhoothulu. oollo peereela pandakki dhoola aadatam, tummakaayalu kaallaku gajjeluga kattukuni parigettadam, intimundunna kaaluvalo neellu lenappudu angadi aatalu aadukovadameennani cheppagalam? kollu, doodapillalu, duddepillalato kuudaa aatale. avi kantunnappaduu chusevallam. okavela puttina bidda chanipothe aa pasuvula kanti nunchi kaare kanneeti dhara kuudaa inka gurtundi naaku.
sankraanti pandagoste puttamattitho pedda bommarillu kattedaanni. pusupu, kunkumalatho botlu petti andamgaa alankarinchedaanni. dostulanu, maa annayyalanu pilichi bhojanam, paasham(payasam) vandi pettedaanni. oo aadapillagaa, intlo chinna pillagaa nakenno sweet memories! aankshalu laeni balyam naadi. chaduvulo nenu yavareji studentene kabatti naa samayamanta aatapaatalake. tenth varaku aalerulone chadivaanu. inter, digri bhuvanagirilo. aa aidellu kuudaa trainelo ap and doun cheshaanu.
intininda janame undevaaru
maaku 14 ekaraala varaku bhoomi undedi. vari, godhumula, jonnalu, pogaaku pandedi. vyavasaayam kosam iddaru panivaallu undedi. vandinappudu tappa eppuduu annam kundagaa nindugaa undedi kaadu. evaro okaru vachi tintuu undevaaru. appatlo entomandi viplavakaarulaku aashrayam ichi, annampettina illu maadi. sundarayya, chandrapulla reddi, paila vasudevarao, chandranna vantientho mandi naayakulaku aasrayamichindi. tanya akka(chandranna bharya) maa intlone arestu ayyindi. vaalladi aandhra kada.. aame bhasha, yaasa vallane dorikipoyindi. nenu maa peddamma koothuru ani cheppina polisulaku nammakam kalagaledu. naanna bandru narsimhmayya raitukuulii sanghamlo panicheyadam valla poliisulu edho oo kaaranam chetha maa intimeediki raiding vachevaaru. konnisaarlayite maa amma narsamma visugutho poliisulanu tittina sandarbhaalunnaayi. nijamgaa aame bhayam teliyani manishi. eppuduu polisulatho godavapadutuu undedi. naanna raitukuulii sangham nayakudiga jilla baadhyatalu chusukunevadu. fust maa intlone retlu penchi gittubaatu dharala kosam poradevadu. maa intiki, polies stationku koothavetu doorame kaavadam valla naanna jeevitam underground, jailu, raitu kooleesangham..ilaa gadichindi. maa akkalu, annala pellilllaku kuudaa naanna perol meeda vachi vellevaadu.
gampa nimpukovaalanukunnaa
polam panulu puurtayi, kallam lesina taruvaata inti aadabiddalu gampa nimpukuntaaru. ante vadlanu oo gampalo nindugaa nimpukuni teesukuntaaru. adhi vaallake pratyekam. ayithe adhi intiki peddavallevaro vaalle teesukuntaaru. cony osaari naakuu kaavaalani pattubattaanu. 'nuv chinna pillavu. neekavasaram ledha'ni naanna cheppina vinaledu. daamto 'gampa nimpuko. kaani daanitho paatu chinna doyyalo natesi panta pandinchuko' annadu. sare anna. natese time vachindi naa doyyalo nene naatuvestunnaa. garvamgaa undi naaku. sagam aipoyina tarvaata aa buradalo chetiki raayi tagili sagam goru lechipoyindi. velu tegi raktam karutunte edustu bayatakochanu. 'kashtam emito ardhamaindaa? gampa nimpukovadam ante vadlu teesukovadam kaadu bidda. kashtanni ishtapadatam' ani cheppaadu naanna. aayana unnatamgaa alochinchevadu. vastu vyaamoham undoddani cheppevaadu. anduke intermediatelo kuudaa nenu rendu jatala battalathone sardukovalsi vachindi.
pandagante batukamme
maa illu, vaakili, varanda peddagaa undevi. vaakitlo sankraantiki mugguleyalante naalugaidu gantala samayam pattedi. nenu chinnappudu baga ishtapadi chesina panullo mugguleyadam kuudaa okati. pandagala vishayaanikoste pratyekamgaa cheppalsindi batukamma gurinchi. batukamma kosam prati paninee chala ishtamgaa chesedaanni. maa ooriki moodu ki.mee.dooramlo maa cheluka undedi. puvvula kosam akkadidaka velledaanni. vaaram mundu nunche gunugu puvvu, mutyaalapuvvulu sekarinchedaanni. intlo daachukuni vaatimeeda tadigudda vesi kaapaadukunedaanni. naa chinnappudu okasari naa ettu batakammanu perchindi amma. anduke maa oollo andari kante pedda batukamma maade undaalani naa korika. appudu rangulu kuudaa sahajamainave. brahmajemudu kaayala gujjunu pisikithe merun kalar rangu vachedi. aa rangune vaadevaallam. tangedu poovu, brahmajemudu kaayala kosam tega tirigevallam. adhi aadapillala panduga kada. peddakka aruna, chinnakka jayakka iddarinee vaalla attagaarinti nunchi pandakki nene teesukochedaanni. okkosari vaallu rakapothe edchukuntu intikochedaanni. emaina sare batukamma pandagaku maa akkalu maa intlo undaalanukunedaanni. maa kuruma vaadalo audae batukamma autae maa oorandarikee hylite. eggidi beeramma ani oka peddavida chala baga paatalu padedi. tarvaata nenu paadedaanni.
paata kosam
chinnappudu polam gatlapai koorchundi kooleelu naatestuu paatalu paadutunte vinedaanni. manasuku entho haayigaa undedi. ayithe vaallu naatu vestu vestu gattuku dooramaipotunte naaku paata sarigaa vinabadadane aatrutatoe nenu kuudaa polamloki digi vaallatho paatu naatuvestuu paatalu vinedaanni. alaa chaalaasaarlu cheyadam valla naatu veyadam kuudaa puurtigaa vachesindi. maa oore naaku manobalaanni, jana balaanni ichindi. ee nirbandhaalu, polisu daadulu, udyamaalu annee oollo unnappati nunche parichayam. naa fastu paata modalaindi kuudaa aalerulone. ippudu aa ooru naakemicchindi ane kante naa ooriki nenemi ivvagalanu ani aalochistunna. naaku edhi saadhyamaitado, nenem cheyagalano vanda saatam cheyadaaniki prayatnam chesta! ee madhya jarigina maa puurva vidyaarthula sammelanamlo 70 mandimi kalisam. aa vedukaku naa jeevana sahacharudu amarnu kuudaa teesukellaanu. maa ooru gurinchi, akkadunna vidyaavantula gurinchi telisaaka asalidi aleru kadu aa la eru ani udvegamgaa matladadu. adhe vedukalo maa ooru kosam edaina cheyalane nirnayam teesukunnam. aa kaaryakramaalu kuudaa modalayyayi. ooruku dooramgaa evaru, ekkadunna vaallu sonturu gurinchi aalochinchaali. endukante mana punaadulu, aatalu, paatalu, jeevitam modalaindi akkade kada.
oori vishaadam
aa kaalamlo telamgaanalo chala chotla unnatte dorala pettanam, reddi dourjanyaalu maa oollo kuudaa undevi. oo timelo oollo bhoomi kosam poraadutunna oo muslim famili mottam hatyaku guraindi. vaallatho naadi manchi anubandham undedi. ayithe aa savaalanu chuse paristhiti kuudaa lekunde. aina intlo evariki cheppakunda velli chusochaanu. naaku enno teepigurtulu panchina maa ooru alanti oka vishaadaanni kuudaa ichindi.
andaruu chuttale
oorantaa varasalatho piluchukunevallam. goudseetho maaku ekkuva anubandham. vaallantaa taatalu, maamalu maaku. nannu 'imlavva..' ani premagaa pilichevaaru. ippatikee nenu oorelithe adhe aapyaayata, adhe palakarimpu. nenuu anthe daggarakelli vaallatho paatu arugu meeda koorchundi kasepu matladi vastaanu. nijaaniki manam elanti sthaayilo unna sontuulloo, manavalla madhya arugu meeda koorchundi muchhatlu pettukovadamlo unnanta aanandam inkekkada dorakademo!
maa intimundunna sthoopam amarula gurtu..
1948 navambar 28na rajaakaarlaku vyatirekamgaa raitukuuliilandaruu ooregimpugaa ravalani oo pilupu icharata. aa samayamlo jarigina kaalpullo 13mandi amarulayyaru. vaalla ghnaapakaartham maa vaakitlo sthoopam kattinchaadu naanna. ippatikee undadi.