అంతర్జాతీయ మాతృభాషా దినోత్సవాన్ని ప్రతి ఏడాది ఫిబ్రవరి 21వ తేదీన నిర్వహించాలని యునెస్కో 30వ సాధారణ మహాసభ (1999 నవంబరు 17న) ప్రకటించింది. 2000 సంవత్సరం నుంచి ప్రతీ ఏటా మాతృభాషా పరిరక్షణ కార్యక్రమాన్ని యునెస్కో డైరెక్టర్‌ జనరల్‌ ప్రకటిస్తూ వస్తున్నారు. ప్రపంచంలో చిన్న, పెద్ద భాషలన్నిటినీ రక్షించుకోవాలనీ భాషా సాంస్కృతిక వైవిధ్యాన్ని కాపాడుకోవడం ద్వారానే మనం జీవ వైవిధ్యాన్ని కాపాడుకోగలమని యునెస్కో పదే పదే ప్రకటించింది. బహుభాషల విధానాన్ని ప్రోత్సహించాలని, అది విశాల దృష్టిని, శాస్ర్తీయ దృక్పథాన్ని పెంపొందిస్తుందని యునెస్కో ప్రకటించింది. అయితే మాతృభాషను కాపాడుకుంటూనే దాని ద్వారానే తక్కిన భాషల్ని నేర్చుకోవడం, అనంత విజ్ఞానాన్ని పొందడం సరైన మార్గం అని యునెస్కో పదే పదే ప్రకటిస్తోంది. 2002లో ఈ సందర్భంగా యునెస్కో డైరెక్టర్‌ జనరల్‌ తన సందేశంలో ఇలా చెప్పారు: ‘ప్రపంచంలో మాట్లాడే భాషలన్నిటికంటే మనం మన వ్యక్తిగత ప్రపంచంలో ఏ భాషలో మాట్లాడతామో, ఏ భాషలో మన తల్లిదండ్రుల్ని అర్థం చేసుకుంటామో, ఏ భాషలో స్కూల్లో తోటి విద్యార్థులతో మాట్లాడతామో, ఆ భాష మన భావోద్వేగాల అభివృద్ధికీ, జ్ఞానాభివృద్ధికీ ఉపయోగపడటంలో గణనీయమైన పాత్ర నిర్వహిస్తుంది. మాతృభాషా దినోత్సవ ప్రకటన సదర్భంగా ప్రపంచంలోని అన్ని భాషలు సమానంగా గుర్తించబడ్డాయి. ప్రతి భాషా మానవ ప్రతిస్పందనల విశిష్టతలను కలిగి ఉంటుంది. ప్రతి భాషకు సంబంధించిన సజీవ వారసత్వాన్ని మనం అనుభవించాలి’ అని ఆయన ప్రకటించారు. ఇక్కడ మనం స్పష్టంగా తెలుసుకోవలసింది ఏమిటంటే - మాతృభాషలోనే భావోద్వేగాల అభివ్యక్తిని, జ్ఞానాభివృద్ధిని సమున్నతంగా సాధించగలమని. అదే సమయంలో తన వారసత్వాన్ని కాపాడుకోవడం ప్రతి భాషీయుడి హక్కు అని, తన భాషను కాపాడుకోవడం ద్వారానే ఇది సాధ్యమని. భాషను బట్టే జాతి గుర్తించబడుతుంది. కాలగమనంలో రాజ్యాల సరిహద్దులు, పాలకులు మారినా ఆయా జాతుల మాతృభాషలు మారవు. పశ్చిమబెంగాల్‌, బంగ్లాదేశ్‌ ఇందుకు ఒక ఉదాహరణ. మన దేశంలోనే మన తెలుగు జాతిలోనే ఇటీవల రాష్ట్ర విభజన ఫలితంగా ఏర్పడిన ఆంధ్ర-తెలంగాణలు మరొక ఉదాహరణ. ప్రాంతాలను బట్టి, ప్రాకృతికతను బట్టి ఒకే భాషాజాతిలో నెలకొనే సాంస్కృతిక వైవిధ్యాలను, వారి వారసత్వాలను కూడా కాపాడుకోవాలని యునెస్కో సందేశం విశదపరుస్తోంది. ప్రపంచంలోని మౌలిక, వైరూప్య వారసత్వాన్ని రక్షించాలనే ప్రయత్నంలో భాగంగానే భాష విషయంలో యునెస్కో కృషి చేస్తోంది. సంప్రదాయ ప్రజా సంగీతం, నాట్యం, ఆచారాలు, పండుగలు, సంప్రదాయ విజ్ఞానం, వృత్తుల వారసత్వం - వీటిని రక్షించుకోవడం మాతృభాషల రక్షణతోనే వీలవుతుంది. మాతృభాషను కోల్పోతే వారసత్వంగా సాధించుకున్నదంతా కోల్పోయి, ఆ జాతి పూర్తిగా పరాయీకరణ పొంది గుర్తింపును, గౌరవాన్ని కోల్పోతుంది. ఈ కారణంగా పెద్ద భాషలతోపాటు చిన్న, అతి చిన్న భాషలను కూడా కాపాడవలసి ఉంది. మన రాషా్ట్రల్లోనే ఉన్న గిరిజన భాషలను కూడా రక్షించవలసిన అవసరాన్ని మన దేశంలోని పెద్ద భాషల రాషా్ట్రలు, ప్రభుత్వాలు గుర్తించవలసి ఉంది.
antarjaatiiya matrubhasha dinotsavaanni prati edaadi fibravari 21va tedeena nirvahinchaalani unesco 30va saadhaarana mahasabha (1999 navambaru 17na) prakatinchindi. 2000 samvatsaram nunchi pratee eta matrubhasha parirakshana kaaryakramaanni unesco director janaralni prakatistuu vastunnaaru. prapanchamlo chinna, pedda bhaashalannitinii rakshinchukovaalanii bhasha saamskrutika vaividhyaanni kapadukovadam dwarane manam jeeva vaividhyaanni kapadukogalamani unesco pade pade prakatinchindi. bahubhashala vidhaanaanni prothsahinchaalani, adhi visaala drushtini, saasrtiiya drukpathaanni pempondistundani unesco prakatinchindi. ayithe maatrubhaashanu kaapaadukuntuune daani dwarane takkina bhashalni nerchukovadam, ananta vignaanaanni pondadam saraina maargam ani unesco pade pade prakatistondi. 2002loo ee sandarbhamgaa unesco director janaralni tana sandesamlo ilaa cheppaaru: kiprapanchamlo matlade bhashalannitikante manam mana vyaktigata prapanchamlo e bhashalo matladatamo, e bhashalo mana tallidandrulni artham chesukuntamo, e bhashalo schoollo thoti vidyaarthulatho matladatamo, aa bhasha mana bhavodvegala abhivruddhikii, ghnaanaabhivruddhikii upayogapadatamlo gananeeyamaina paatra nirvahistundi. matrubhasha dinotsava prakatana sadarbhamgaa prapanchamloni anni bhashalu samaanamgaa gurtinchabaddaayi. prati bhasha manava pratispandanala vishishtatalanu kaligi untundi. prati bhashaku sambandhinchina sajeeva vaarasatvaanni manam anubhavinchaalim ani aayana prakatinchaaru. ikkada manam spashtamgaa telusukovalasindi emitante - maatrubhaashalone bhavodvegala abhivyaktini, ghnaanaabhivruddhini samunnatamgaa saadhinchagalamani. adhe samayamlo tana vaarasatvaanni kapadukovadam prati bhashiyudi hakku ani, tana bhashanu kapadukovadam dwarane idhi saadhyamani. bhashanu batte jaati gurtinchabadutundi. kaalagamanamlo rajyala sarihaddulu, paalakulu marina aayaa jaatula maatrubhaashalu maaravu. paschimabengalo, bangladeshma induku oka udaaharana. mana desamlone mana telugu jaatiloonae iteevala rashtra vibhajana phalitamgaa erpadina aandhra-telangaanalu maroka udaaharana. praantaalanu batti, praakrutikatanu batti oke bhaashaajaatilo nelakone saamskrutika vaividhyaalanu, vaari vaarasatvaalanu kuudaa kapadukovalani unesco sandesam visadaparustondi. prapanchamloni moulika, vairoopya vaarasatvaanni rakshinchaalane prayatnamlo bhagamgane bhasha vishayamlo unesco krushi chestondi. sampradaaya praja sangeetam, naatyam, aachaaraalu, pandugalu, sampradaaya vignaanam, vruttula vaarasatvam - veetini rakshinchukovadam maatrubhaashala rakshanatone veelavutundi. maatrubhaashanu kolpothe vaarasatvamgaa saadhinchukunnadantaa kolpoi, aa jaati puurtigaa paraayeekarana pondi gurtimpunu, gowravanni kolpotundi. ee kaaranamgaa pedda bhaashalathopaatu chinna, athi chinna bhashalanu kuudaa kapadavalasi undi. mana rashtrallone unna girijana bhashalanu kuudaa rakshinchavalasina avasaraanni mana desamloni pedda bhashala rashtralu, prabhutvaalu gurtinchavalasi undi.