అలీ ఇబ్న్ అబీ తాలిబ్ (అరబ్బీ علي بن أﺑﻲ طالب ) జననం రజబ్ నెల 13వ తేదీన, 24 హిజ్రీ పూర్వం, మార్చి 17 599. మరణం రంజాన్ నెల 21వ తేదీ హిజ్రీ శకం 40, ఫిబ్రవరి 28 661[2] మహమ్మదు ప్రవక్త యొక్క దాయాది, అల్లుడు కూడాను. సున్నీ ముస్లింల ప్రకారం ఇతను నాలుగవ, అంతిమ రాషిదూన్ ఖలీఫా. ఇతని ఖలీఫా కాలం 656 - 661.</ref>
అలీ మక్కా లోని కాబా గృహంలో జన్మించారు. ఇతని తండ్రి అబూ తాలిబ్, తల్లి ఫాతిమా బిన్తె అసద్[1] కానీ ఇతని పెంపకం అంతా మహమ్మదు వారి ఇంటిలోనే జరిగింది. ఇతను 10 సంవత్సరాల వయస్సులో ఇస్లాంను స్వీకరించాడు. ఇస్లాంను స్వీకరించిన బాలురలలో ప్రథముడు.[3][4] మక్కాలో ముస్లింలపై అరాచకాలు జరుగుతున్నపుడు అలీ ముస్లింలకు అండగా నిలిచారు.[5] ఇతని భార్య ఫాతిమా, కుమారులు హసన్, హుసేన్.
పాతబస్తీలో హజ్రత్‌ అలీ మాతం ఊరేగింపు చార్మినార్‌ నుంచి ఒంటెలు, గుర్రాలపై భక్తి ప్రపత్తులతో కొనసాగుతుంది. ఇరాక్‌లోని కోఫియా మసీదులో అమరుడైన హజ్రత్‌ అలీ సంస్మరణార్థం ఏటా పాతబస్తీలో మాతం ఊరేగింపును ఆల్‌ ఇండియా షియా కాన్ఫరెన్స్‌ ఆధ్వర్యంలో నిర్వహిస్తారు. షియా తెగ ముస్లింలు నల్లని వస్త్రాలు ధరించి విషాద గీతాలు ఆలపిస్తూ చురకత్తులు, బ్లేడ్లతో శరీరాన్ని గాయపరుచుకుంటూ భక్తి ప్రపత్తులతో 'మాతం' చేస్తారు. చార్మినార్‌ నుంచి ప్రారంభమమైన ఊరేగింపు మదీనా సర్కిల్‌, చెత్తబజార్‌, పురానీహవేలీ, ఆజాఖానా జోహరా మీదుగా కలీకబర్‌ మూసీనది సమీప మసీదు-ఎ-ఇమామీయా చేరుకొంటుంది..ఊరేగింపులో కలీబర్‌ మసీదు చేరుకొని భక్తి ప్రపత్తులతో సంప్రదాయ ప్రార్థనలు చేస్తారు. అమరుడైన హజ్రత్‌ అలీని స్మరిస్తూ విషాదగీతాలు ఆలపిస్తారు.
aly ibn aby talib (arabby aye yu aye mae ) jananam rajab nela 13va tedeena, 24 hizri puurvam, marchi 17 599. maranam ranjan nela 21va tedee hizri sakam 40, fibravari 28 661[2] mahammadu pravakta yokka daayaadi, alludu kuudaanu. sunnee muslimla prakaaram itanu nalugava, antima rashidun khalifa. itani khalifa kaalam 656 - 661.</ref>
aly makka loni kaba gruhamlo janminchaaru. itani tandri aboo talib, talli fatima binte asad[1] cony itani pempakam antaa mahammadu vaari intilone jarigindi. itanu 10 samvatsaraala vayassulo islaamnu sweekarinchaadu. islaamnu sweekarinchina baaluralalo pradhamudu.[3][4] makkaalo muslimlapai araachakaalu jarugutunnapudu aly muslimlaku andagaa nilichaaru.[5] itani bharya fatima, kumaarulu hasan, husen.
paatabastiiloo hajrathm aly maatam ooregimpu charminerse nunchi ontelu, gurralapai bhakti prapattulatoe konasaagutundi. iraakloni kophia maseedulo amarudaina hajrathm aly samsmaranaartham eta paatabastiiloo maatam ooregimpunu alla india shia conferense aadhvaryamlo nirvahistaaru. shia tega muslimlu nallani vastraalu dharinchi vishaada geetaalu aalapistuu churakattulu, bladelatho sariiraanni gaayaparuchukuntuu bhakti prapattulatoe 'maatam' chestaaru. charminerse nunchi praarambhamamaina ooregimpu madina sarkille, chettabajarkae, puranihaveli, ajakhana johara meedugaa kaleekabare mooseenadi sameepa maseedu-e-imamia cherukontundi..ooregimpulo kaleebary maseedu cherukoni bhakti prapattulatoe sampradaaya praarthanalu chestaaru. amarudaina hajrathm aleeni smaristuu vishaadageetaalu aalapistaaru.