మా గోదావరి: October 2008
భూమిక హెల్ప్ లైన్ గురించి ఈనాడు లో వచ్చిన ఆర్టికల్ ని ఈ లింక్ లో చదవొచ్చు.
ఈనాడు సండేమాగజైన్ చూడండి
కేంద్ర ప్రభుత్వం ఇటీవల 'జాతీయ కుటుంబ, ఆరోగ్య సర్వే-3' నివేదిక ప్రకటించింది. ఈ రిపోర్టు వెల్లడించిన కొన్ని అంశాలు -ముఖ్యంగా దేశంలో గృహహింస బాధిత స్త్రీల సంఖ్యను చూస్తే చాలా బాధాకరంగా, ప్రమాదకరంగా వుంది. నిరక్షరాస్యత, అభివృద్ధి లేమికి మారుపేరైన బీహార్‌లో పరిస్థితి మరీ దారుణంగా వుంది. బీహార్‌లో 50 శాతం మందికి పైగా నిత్యం భర్తల చేతుల్లో భౌతిక హింసకు గురవుతున్నారు. జాతీయ కుటుంబ, ఆరోగ్య సర్వే -3 నివేదికలోని ముఖ్యాంశాలు ఇవి.
బీహార్‌లో 59 శాతం మంది కుటుంబ హింసకు గురవుతున్నారు.
19 శాతం మంది లైంగిక హింసకు బలవుతున్నారు.
దేశ వ్యాప్తంగా ఇంత ఎక్కువ సంఖ్యలో నిత్యం గృహహింసను ఎదుర్కొంట స్త్రీలు బతుకులు వెళ్ళదీయడం అనేది ఏ దేశానికైనా సిగ్గుచేటైన విషయం. కోట్ల సంఖ్యలో స్త్రీలు, గృహహింసనుండి రక్షణ చట్టం వచ్చిన తరువాత కూడా హింసకు గురవ్వడం గమనించినపుడు చట్టాలు ఎంత సొంపుగా అమలవుతాయె అర్ధం చేసుకోవచ్చు. ఈ విషయంలో అగ్రస్థానం సంపాదించిన బీహార్‌లో ఈ రోజుకీ రక్షణాధికారుల నియామకం జరగలేదు. గృహహింస చట్టం అమలు చేయమని, రక్షణాధికారులను నియమించమని ఒక న్యాయవాది శృతిసింగ్ పాట్నా హైకోర్ట్‌లో ప్రజా ప్రయోజనాల వ్యాజ్యం దాఖలు చెయ్యల్సి వచ్చింది. ఈ విషయంలో ఆంధ్రప్రదేశ్‌ ముందంజలో వుంది. వివిధ ఎన్‌.జి.వోలు ఈ చట్టం అమలు విషయమై పట్టుదలతో పనిచేయడంవల్ల పూర్తిస్థాయి రక్షణాధికారుల నియామకం జరిగింది. బాధిత స్త్రీలు వీరి ద్వారా కోర్టులో కేసులు వేయగలుగుతున్నారు. హింసాయుత జీవితాల నుండి విముక్తి పొందగలుగుతున్నారు. అయినప్పటికీ ఈ చట్టం గురించిన అవగాహన, చైతన్యం ఇంకా చాలా మందికి లేదు. ప్రభుత్వం గృహహింస నిరోధక చట్టాన్నయితే తెచ్చింది కానీ ఎలాటి ప్రచార కార్యక్రమాన్ని చేపట్టలేదు. ప్రభుత్వం సరైన రీతిలో ప్రచారం చేపట్టి వుంటే కొంతమంది మహిళలైనా చట్ట సహాయంతో హింసాయుత బతుకుల్లోంచి బయటపడగలిగేవారు.
నిజానికి భారతదేశంలో హెచ్‌ఐవి/ఎయిడ్స్‌ కన్నా గృహహింస వల్ల ఎక్కువ మంది మహిళలు చనిపోతున్నారు. అయినప్పటికీ హెచ్‌ఐవి నిరోధక ప్రచారం కోసం ప్రభుత్వాలు కోట్లాది రపాయలు ఖర్చు చేస్తున్నాయి. గృహహింస అంశాన్ని ప్రభుత్వం హెచ్‌ఐవి కన్నా ఎక్కువ ప్రాధాన్యత నిచ్చి ప్రచారం చేయాల్సి వుంది. ఇప్పుడిప్పుడే ఆ ప్రచారం ప్రారంభమౌతున్నసూచనలు కన్పించడం సంతోషదాయకం. అలాంటి ఒక ప్రచారానికి సంబంధించినదే ''బెల్‌ బజావో'' కార్యక్రమం. నాకు తెలిసి మొట్ట మొదటి సారిగా కేంద్ర శిశు సంక్షేమశాఖ, "బ్రేక్‌ త్రూ" http://www.bellbajao.org/ అనే అంతర్జాతీయంగా పనిచేసే మానవ హక్కుల సంస్థ కలిసి బెల్‌ బజావో ప్రోగ్రామ్‌కి శ్రీకారం చుట్టాయి.
ఈ ప్రోగ్రామ్‌ కింద రెండు వీడియోలను వీరు రూపొందించారు. వీటి ద్వారా గృహహింస మీద మౌనంగా వుండొద్దు అని చెప్పదలిచారు. ముఖ్యంగా ఈ రెండు వీడియోలు బాలురను, పురుషులను టార్గెట్‌గా పెట్టుకున్నాయి. ఒక దానిలో ఒక మొహల్లాలో క్రికెట్‌ ఆడుకుంటున్న మగపిల్లలు, ఒక ఇంట్లో భర్త తలుపులు మూసి భార్యను కొట్టడం, ఆమె గట్టిగా కేకలు పెడుతూ ఏడ్వడం వింటారు. వెంటనే వారు ఆట ఆపేసి, ఆ ఇంటికెళ్ళి, కాలింగ్ బెల్‌ కొడతారు. హింసిస్తున్న భర్త బయటకొచ్చి ఏంటి అని అడుగుతాడు. బాల్‌ పడింది మీ ఇంట్లో అంటారు పిల్లలు. నిజానికి బాల్‌ వాళ్ళ చేతుల్లోనే వుంటుంది. అప్పటికి ఆ ఇంట్లో హింస ఆగుతుంది. ఇంకో వీడియెలో పక్కింట్లో, భార్యను కొడుతున్న భర్త, బిగ్గరగా ఏడుస్తున్న భార్య. పక్కింటాయన లేచి వెళ్ళి బెల్‌ కొట్టి కొన్ని పాలు ఇస్తారా అని అడుగుతాడు. భర్త లోపలికి వెళ్ళిపోతాడు. ఆ ఇంట్లో కూడా అప్పటికి తాత్కాలికంగా హింస ఆగుతుంది.
ఈ చిన్న వీడియోలు అందిస్తున్న సందేశం అద్భుతంగా వుంది. ఇంతకాలం గృహహింస అనేది వ్యక్తిగత వ్యవహారమని, బయటవాళ్ళు కల్గించుకూడదనే అపోహని ఇవి బద్దలు కొట్టాయి. ముఖ్యంగా పురుషుల్ని, మగపిల్లల్ని చైతన్యవంతం చేయడం ద్వారా గృహహంసను ఆపొచ్చు అనేది వీరి ఉద్దేశ్యం. గృహ హింస సామాజికమైందని, ఇది వ్యక్తిగతంకాదని చెప్పడం ద్వారా సమాజం మొత్తం దీన్ని ఆపడానికి ఉద్యమించాలని చెప్పక చెప్పారు ఇందులో. ఈ సందేశాన్ని అంటే 'బెల్‌ బజావో' గంట కొట్టండి, లేదా ''మూసిన తలుపుల్ని కొట్టండి'' అంటూ ఒక వాహనం రూపొందించి దేశవ్యాప్త ప్రచారానికి సన్నాహాలు చేస్తున్నారు. చాలా మంచి ప్రయత్నమని చెప్పాలి. అందుకే నేను మీ అందర్ని కోరుతున్నాను మిత్రులారా? గృహహింసను ఆపడానికి మూసిన తలుపుల్ని తెరిపించండి. గంటకొట్టండి హింసను ఆపడంలో మీరూ భాగస్వాములు కండి.
maa godavari: October 2008
bhoomika help line gurinchi eenaadu loo vachina artical ni ee link loo chadavochu.
eenaadu sandemagazin chudandi
kendra prabhutvam iteevala 'jaateeya kutumba, aarogya sarve-3' nivedika prakatinchindi. ee reportu velladinchina konni amsaalu -mukhyamgaa desamlo gruhimsa baadhita streela sankhyanu chuste chala baadhaakaramgaa, pramaadakaramgaa vundi. niraksharaasyata, abhivruddhi lemiki maaruperaina beeharelo paristhiti mari daarunamgaa vundi. beeharelo 50 saatam mandiki paiga nityam bhartala chetullo bhautika himsaku guravutunnaru. jaateeya kutumba, aarogya sarve -3 nivedikalooni mukhyaamsaalu ivi.
beeharelo 59 saatam mandi kutumba himsaku guravutunnaru.
19 saatam mandi laingika himsaku balavutunnaru.
desha vyaaptamgaa inta ekkuva sankhyalo nityam gruhahimsanu edurkonta streelu batukulu velladeeyadam anedi e deshaanikainaa sigguchetaina vishayam. kotla sankhyalo streelu, gruhahimsanundi rakshana chattam vachina taruvaata kuudaa himsaku guravvadam gamaninchinapudu chattaalu entha sompugaa amalavutaaye ardham chesukovachhu. ee vishayamlo agrasthaanam sampaadinchina beeharelo ee rojuki rakshanaadhikaarula niyaamakam jaragaledu. gruhimsa chattam amalu cheyamani, rakshanaadhikaarulanu niyaminchamani oka nyaayavaadi shruthising patna hycortello praja prayojanaala vyaajyam daakhalu cheyyalsi vachindi. ee vishayamlo aandhrapradeshy mundanjalo vundi. vividha en.ji.volu ee chattam amalu vishayamai pattudalatoe panicheyadamvalla puurtisthaayi rakshanaadhikaarula niyaamakam jarigindi. baadhita streelu veeri dwara kortulo kesulu veyagalugutunnaru. himsaayuta jeevitaala nundi vimukti pondagalugutunnaaru. ayinappatiki ee chattam gurinchina avagaahana, chaitanyam inka chala mandiki ledu. prabhutvam gruhimsa nirodhaka chattaannayithe tecchindi cony elati prachaara kaaryakramaanni chepattaledu. prabhutvam saraina reetilo prachaaram chepatti vunte kontamandi mahilalainaa chatta sahaayamtho himsaayuta batukullonchi bayatapadagaligevaaru.
nijaaniki bhaaratadesamlo heanivi/aidesne kanna gruhimsa valla ekkuva mandi mahilalu chanipotunnaru. ayinappatiki heanivi nirodhaka prachaaram kosam prabhutvaalu kotladi rapaayalu kharchu chestunnayi. gruhimsa amsaanni prabhutvam heanivi kanna ekkuva praadhaanyata nicchi prachaaram cheyalsi vundi. ippudippude aa prachaaram praarambhamoutunnasuulana kanpinchadam santoshadaayakam. alanti oka prachaaraaniki sambandhinchinade ''belli bajao'' kaaryakramam. naaku telisi motta modati saarigaa kendra sishu sankshemashaakha, "breake tru" http://www.bellbajao.org/ ane antarjaatiiyamgaa panichese manava hakkula samstha kalisi belli bajao progromecky srikaram chuttayi.
ee programe kinda rendu veediyolanu veeru roopondinchaaru. veeti dwara gruhimsa meeda mounamgaa vundoddu ani cheppadalichaaru. mukhyamgaa ee rendu veediyolu baluranu, purushulanu targetega pettukunnaayi. oka daanilo oka mohallaalo cricket aadukuntunna magapillalu, oka intlo bharta talupulu moosi bhaaryanu kottadam, aame gattigaa kekalu pedutuu edvadam vintaaru. ventane vaaru aata aapesi, aa intikelli, calling belli kodataru. himsistunna bharta bayatakochi enti ani adugutaadu. balli padindi mee intlo antaaru pillalu. nijaaniki balli vaalla chetullone vuntundi. appatiki aa intlo himsa aagutundi. inko veediyelo pakkintlo, bhaaryanu kodutunna bharta, biggaragaa edustunna bharya. pakkintaayana lechi velli belli kotti konni paalu istara ani adugutaadu. bharta lopaliki vellipotaadu. aa intlo kuudaa appatiki taatkaalikamgaa himsa aagutundi.
ee chinna veediyolu andistunna sandesam adbhutamgaa vundi. intakaalam gruhimsa anedi vyaktigata vyavahaaramani, bayatavallu kalginchukudadane apohani ivi baddalu kottayi. mukhyamgaa purushulni, magapillalni chaitanyavantam cheyadam dwara gruhahamsanu aapochu anedi veeri uddesyam. gruha himsa saamaajikamaindani, idhi vyaktigatamkaadani cheppadam dwara samajam mottam deenni aapadaaniki udyaminchaalani cheppaka cheppaaru indulo. ee sandesaanni ante 'belli bajao' ganta kottandi, leda ''moosina talupulni kottandi'' antuu oka vaahanam roopondinchi deshavyaapta prachaaraaniki sannaahaalu chestunnaru. chala manchi prayatnamani cheppali. anduke nenu mee andarni korutunnanu mitrulara? gruhahimsanu aapadaaniki moosina talupulni teripinchandi. gantakottandi himsanu aapadamlo meeroo bhaagaswaamulu kandi.