భారత రాజ్యాంగం ప్రకారం సమాఖ్య సిద్ధాంతం – ఒక దృక్పథం – Telanganam ™
భారత రాజ్యాంగం ప్రకారం సమాఖ్య సిద్ధాంతం – ఒక దృక్పథం
రాజ్యాంగం అనేది చట్టపరమైన పత్రం, దీనిలో ప్రభుత్వ వివిధ పాలనా సూత్రాలు స్థాపించబడ్డాయి, ప్రభుత్వ విధులు మరియు విధానపరమైన అంశాలు పేర్కొనబడ్డాయి, దీని కింద ప్రభుత్వంలోని వివిధ అవయవాలు పనిచేస్తాయి. రాజ్యాంగం అనేది భూమి యొక్క అత్యున్నత చట్టం, ఇది కెల్సన్ తన స్వచ్ఛమైన లా సిద్ధాంతంలో "గ్రండ్ నార్మ్" గా పేర్కొన్నాడు. యుఎస్ రాజ్యాంగం కెనడియన్ మరియు ఆస్ట్రేలియన్ రాజ్యాంగాల తరువాత అన్ని సమాఖ్య రాజ్యాంగాలలో ముందుంది. భారత ప్రభుత్వ చట్టం 1935 లో ఫెడరల్ ప్రిన్సిపాల్ దత్తత తీసుకున్నారని మరియు రాజ్యాంగ పరిషత్ ద్వారా ముసాయిదా రాజ్యాంగంలో తిరిగి చేర్చబడిందని గుర్తించవచ్చు.
డాక్టర్ బిఆర్ అంబేద్కర్ భారత రాజ్యాంగాన్ని సమాఖ్య మరియు ఏకత్వంగా వర్ణించడం సౌకర్యంగా ఉంది. ఇది సాధారణ పరిస్థితులలో సమాఖ్య రాజ్యాంగాన్ని మరియు యుద్ధం లేదా సంక్షోభం సమయంలో ఏకగ్రీవంగా పనిచేస్తుందని ఆయన అభిప్రాయపడ్డారు. సమాఖ్య సిద్ధాంతం: సాధారణ మరియు ప్రాంతీయ ప్రభుత్వాలు సమన్వయ మరియు స్వతంత్ర రంగంలో ఉండేలా సూత్రాన్ని 'అధికారాలను విభజించే పద్ధతి'గా అర్థం చేసుకోవచ్చు; మరియు ఒకరికొకరు అధీనంలో లేరు – ప్రొఫెసర్ వేర్. ఒకదానికొకటి స్వతంత్రంగా సమన్వయ అధికారుల ఉనికి ఫెడరల్ హెడ్ యొక్క బహుమతి, ఇక్కడ అత్యున్నత సార్వభౌమ అధికారం ఏకైక కేంద్ర అవయవంతో ఉంటుంది, చివరికి రాష్ట్రాన్ని ఏకీకృత ప్రభుత్వ రూపంలో నియంత్రిస్తుంది. ఫెడరలిజం ఒక స్థిరమైనది కాదు కానీ ఒక డైనమిక్ భావన. ఇది ఎల్లప్పుడూ అభివృద్ధి మరియు నిరంతర సర్దుబాటు ప్రక్రియలో ఉంటుంది. కేశవానంద భారతి విషయంలో రాజ్యాంగం యొక్క ప్రాథమిక లక్షణాలలో ఫెడరలిజం ఒకటి అని కూడా నమ్ముతారు.
• లిఖిత మరియు దృఢమైన రాజ్యాంగం ఉండాలి. రాజ్యాంగం భూమి యొక్క అత్యున్నత చట్టం కాబట్టి, దాని ఆధిపత్యాన్ని కాపాడుకోవడానికి ఇది కఠినంగా ఉండాలి.
• సమాఖ్య ప్రభుత్వం బాగా పనిచేయాలంటే వ్రాతపూర్వక రాజ్యాంగం అవసరం.
• కేంద్ర ప్రభుత్వం మరియు రాష్ట్ర ప్రభుత్వాల మధ్య అధికారాల పంపిణీ అనేది సమాఖ్య రాజ్యాంగంలో అత్యంత అవసరమైన మరియు నిర్ణయించబడిన లక్షణం. రెండు ప్రభుత్వాలు సమన్వయంతో మరియు స్వతంత్రంగా తమ తమ ప్రాంతాల్లో ఉండే విధంగా పంపిణీ ఉండాలి.
• స్వతంత్ర మరియు నిష్పాక్షిక న్యాయవ్యవస్థ వివిధ నిబంధనలను వివరించడం ద్వారా మరియు రాజ్యాంగం చేసిన చట్టాలు మరియు చట్టాల మధ్య వివాదాలను పరిష్కరించడం ద్వారా రాజ్యాంగం యొక్క ఆధిపత్యాన్ని నిలబెట్టుకోవడం.
సమాఖ్య అని పిలవబడాలంటే, రాజ్యాంగం సమాఖ్య సూత్రాన్ని పూర్తిగా స్వీకరించాల్సిన అవసరం లేదు. రాజ్యాంగంలో ఫెడరల్ సూత్రం ముందు ఆధిపత్య సూత్రం అయితే సరిపోతుంది. చట్టంలో రాజ్యాంగాన్ని 'పాక్షిక-సమాఖ్య'గా చేసే రాజ్యాంగంలో ఏకీకృత లక్షణాల ఉనికి ఆచరణలో రాజ్యాంగాన్ని ఫెడరల్ ఫెడరల్‌గా ఉండకుండా నిరోధించదు. (HM సర్వై). ప్రొఫెసర్ ఎక్కడ భారతదేశాన్ని ఫెడరల్ లేదా యూనిటరీ అని కాకుండా 'క్వాసి-ఫెడరల్' అని వర్ణించారు. భారత రాజ్యాంగం 26 జనవరి 1950 న అమల్లోకి వచ్చింది, పూర్వ ఆధిపత్యం యొక్క సమాఖ్య సూత్రాన్ని స్వీకరించింది. ఇతర సమాఖ్య రాజ్యాంగాలతో పోలిస్తే ముందస్తు ఆధిపత్యం చాలా తక్కువగా ఉన్నందున HM సర్వై నిర్దేశించిన పూర్వ సార్వభౌమత్వ సూత్రం మంచిది కాదు.
MC సెతల్వాద్ ప్రకారం, "20 వ శతాబ్దం మధ్యలో రూపొందించబడిన భారత రాజ్యాంగం, భారతీయ సమాజం యొక్క ప్రత్యేక అవసరాలకు సరిపోయే ఫెడరేషన్ యొక్క సవరించిన రూపాన్ని అందిస్తుంది." రాజ్యాంగంలోని ఆర్టికల్ 1 రాష్ట్రాల యూనియన్ గురించి వివరిస్తుంది. డాక్టర్ బిఆర్ భారతదేశంలో సమాఖ్య స్వభావం ఉన్నప్పటికీ అంబేద్కర్ భారతదేశాన్ని రాష్ట్రాల యూనియన్‌గా వర్ణించడం ప్రయోజనకరంగా ఉంది. దీని ప్రకారం, సంక్షోభ సమయంలో ఇది ఏకరీతి స్వభావం కలిగి ఉంటుంది. ప్రో ప్రధానంగా ఆర్టికల్ 3, 249, 352 నుండి 360 మరియు 371 వరకు ఉన్న కారణంగా భారతదేశాన్ని పాక్షిక సమాఖ్యగా పరిగణిస్తున్నట్లు అలెగ్జాండ్రోవిట్జ్ చెప్పారు.
అతను లార్డ్ అంబేద్కర్ అభిప్రాయానికి మద్దతు ఇస్తున్నాడని సరిగ్గా చెప్పవచ్చు. సరిహద్దులను మార్చే అధికారం: సమాఖ్య సూత్రాన్ని దెబ్బతీసే రాష్ట్రాల అనుమతి లేకుండా కూడా రాష్ట్రాల సరిహద్దులను మార్చడానికి ఆర్టికల్ 3 పార్లమెంటుకు అధికారం ఇస్తుంది. భారత రాష్ట్రపతికి తన మెమోరాండంలో పశ్చిమ బెంగాల్ రాష్ట్రం, ఆర్టికల్ 3 ని రాష్ట్రాల తలలపై వేలాడుతున్న కత్తితో పోల్చింది. "రాజ్యాంగేతర ఉద్యమాల ద్వారా రాష్ట్రాలు రాష్ట్రాల సరిహద్దులను మార్చడానికి పార్లమెంటును బలవంతం చేశాయి" అని రాష్ట్రాల సరిహద్దులను మార్చే పార్లమెంటు అధికారాన్ని HM సర్వాయి సమర్థించారు.
ఆచరణలో, అందువలన, సమాఖ్య సూత్రం ఉల్లంఘించబడలేదు. కానీ, పార్లమెంటులో అధికారం సమాఖ్య సిద్ధాంతం నుండి తీవ్రమైన నిష్క్రమణ అని సర్వాయి అంగీకరిస్తుంది. ఇంత తీవ్రమైన నిష్క్రమణకు సమాధానం లేదా హేతుబద్ధ ప్రాతిపదిక లేదని చరిత్ర చూపిస్తుంది. అధికారాల పంపిణీ: అధికారాల పంపిణీ మునుపటి అవసరాలలో ఒకటి ఫెడరేషన్ ఆఫ్ స్టేట్స్
అత్యవసర జాబితా ప్రకటన అమలులో ఉంటే (A250) జాతీయ ప్రయోజనాల (ఆర్టికల్ 249) లేదా బి) రాష్ట్ర జాబితా కింద ఏ విషయానికి సంబంధించి పార్లమెంట్ చట్టాలు చేయవచ్చు. కేంద్రం మరియు రాష్ట్ర చట్టాల మధ్య వ్యత్యాసాన్ని తొలగించే నిబంధనలు కూడా కేంద్రం (A251 మరియు 254) -ఏజి నూరానీకి అనుకూలంగా బరువుగా ఉంటాయి. కెనడా రాజ్యాంగాన్ని అనుసరించి కేంద్రానికి అవశేష శక్తి మంజూరు చేయబడిందని గ్వయర్ CJ గమనించాడు. US మరియు ఆస్ట్రేలియన్ రాజ్యాంగం, ఇది నిస్సందేహంగా సమాఖ్య, రాష్ట్రాలకు అవశేష శక్తిని అందిస్తుంది.
కాంగ్రెసేతర ప్రతిపక్ష పార్టీల సమావేశాలు [held in 1986-87] ఫెడరల్ సిద్ధాంతాన్ని బలోపేతం చేయడానికి కొలతగా రాష్ట్రాలకు అవశేష విద్యుత్ డిమాండ్ చేయడానికి పరిష్కరించబడింది.
• మన భారత రాజ్యాంగంలోని ప్రస్తుత నిబంధనల ప్రకారం, రాష్ట్రాలు నిర్దిష్ట ఆదాయ పన్నులు, ప్రధానంగా ఆదాయపు పన్ను మరియు ఎక్సైజ్ సుంకం (సుమారు 45%) ద్వారా మాత్రమే కేంద్ర వాటా ఆదాయానికి అర్హులు.
ఆర్టికల్ 352 ప్రకారం భారత సమాఖ్య ఆర్థిక సంబంధాల బ్యాలెన్సింగ్ వీల్‌గా ఫైనాన్స్ కమిషన్ ఏర్పాటు చేయబడింది
• ఆర్టికల్ 365 రాష్ట్రంలో రాష్ట్రపతి పాలన విధించడం ద్వారా ఫెడరల్ సూత్రాన్ని బలహీనపరుస్తుంది, ఇది కేంద్రాన్ని నిర్దేశించడంలో లేదా పాటించడంలో విఫలమైంది. న్యాయ సమీక్షకు అవకాశం ఉన్నందున సర్వై అధికారాన్ని సమర్థించారు. అయితే రాష్ట్రపతి పాలన విధించడం రాష్ట్రాల స్వతంత్రతను ప్రభావితం చేస్తుందని గమనించవచ్చు. ఏదేమైనా, ఆచరణాత్మకంగా చెప్పాలంటే, ఒకసారి ప్రజాస్వామ్యబద్ధంగా ఏర్పడిన ప్రభుత్వం రాష్ట్రపతి పాలన విధించడం ద్వారా సింహాసనాన్ని చేపట్టిన తర్వాత, అది అప్రజాస్వామికం మాత్రమే కాదు, రాష్ట్ర ఖజానాకు తిరిగి ఎన్నికలు నిర్వహించడం అవసరం. భారం పడుతుంది. న్యాయ సమీక్ష అనేది సమయం తీసుకునే ప్రక్రియ మరియు కొన్ని సమయాలలో, నిర్ణయం ఇచ్చే వరకు ప్రభుత్వ పదవీకాలం ముగియవచ్చు. అందువల్ల, కేంద్రానికి అటువంటి అధికారం ఇవ్వడం అవాంఛనీయమైనది ఎందుకంటే ఇది ప్రజాస్వామ్య ప్రక్రియను ప్రభావితం చేస్తుంది మరియు సమాఖ్య సూత్రాన్ని బలహీనపరుస్తుంది.
రాష్ట్రపతికి ఆర్టికల్ 352 ప్రకారం దేశంలో ఏదైనా ప్రాంతంలో లేదా దేశం మొత్తంలో ఎమర్జెన్సీని ప్రకటించడానికి అధికారం ఉంది. రాజ్యాంగంలోని 44 వ సవరణ "అంతర్గత భంగం" అనే పదాలను మార్చింది మరియు "సాయుధ తిరుగుబాటు" ని చొప్పించింది. 1975 లో అప్పటి భారత ప్రధాన మంత్రి శ్రీమతి ఇందిరాగాంధీ ఏకపక్ష నిర్ణయం ద్వారా ఎమర్జెన్సీని ప్రకటించడం రాజ్యాంగాన్ని సవరించింది మరియు ఎమర్జెన్సీ సమయంలో అధికారం చాలా దారుణంగా దుర్వినియోగం చేయబడింది.
• రాజస్థాన్ v యూనియన్ ఆఫ్ ఇండియాలో సుప్రీంకోర్టు పశ్చిమ బెంగాల్ v యూనియన్‌లో తన పరిశీలనను పునరుద్ఘాటించింది, ఫెడరలిజం యొక్క పరిధి దేశ పురోగతి మరియు అభివృద్ధి అవసరాల ద్వారా ఎక్కువగా ప్రభావితమవుతుంది.
• ఫెడరల్ సూత్రాన్ని బలోపేతం చేయడానికి మన రాజ్యాంగంలో కొన్ని మార్పులను సూచిస్తూ పశ్చిమ బెంగాల్ రాష్ట్రం ఒక మెమోరాండం సమర్పించింది.
ఆర్టికల్ 3 ప్రకారం రాష్ట్ర సరిహద్దులను మార్చే పార్లమెంటు అధికారం రాష్ట్ర ఆమోదానికి లోబడి ఉండాలి. రాజ్యాంగంలోని ఆర్టికల్ 248 ప్రకారం రాష్ట్రాలకు అవశేష అధికారాన్ని అందజేయాలి. ఆర్టికల్ 249 మరియు ఆర్టికల్ 356 నుండి 360 వరకు తొలగింపు సమాఖ్య సూత్రాన్ని బలోపేతం చేసే అవకాశం ఉంది.
• రాజ్యాంగంలోని ఆర్టికల్ 263 సరిగ్గా ఉపయోగించబడకపోవడం దురదృష్టకరం. ఇంటర్ స్టేట్ కౌన్సిల్‌ను స్వయంప్రతిపత్తి, స్వతంత్ర మరియు అధిక శక్తిగా పునర్నిర్మించడానికి ఇది చాలా సమయం. కేంద్రం మరియు రాష్ట్రాల మధ్య అన్ని సమస్యలను పరిష్కరించే బాధ్యతను దానికి అప్పగించాలి. ఫైనాన్స్ కమిషన్ మరియు ప్లానింగ్ కమిషన్‌లను స్వతంత్ర అటానమస్ అథారిటీలుగా చేయాలి మరియు రాష్ట్రాలతో సంప్రదించి నియామకాలు జరుగుతాయి. ఆర్టికల్స్ 3, 249 మరియు 346 లో తగిన సవరణలు చేయడం ద్వారా రాష్ట్రాలకు సాధికారత కల్పించడం ద్వారా తగిన స్వయంప్రతిపత్తి ఇవ్వాలి. రాష్ట్రాలకు అవశేష శక్తిని అందించడం కూడా మంచిది. అంతర్రాష్ట్ర మండలి ద్వారా గవర్నర్‌లను నియమిస్తారు. ప్రత్యేక రాజ్యాంగ ధర్మాసనాల రాజ్యాంగం ద్వారా కేంద్రం మరియు రాష్ట్రాల మధ్య వివాదాలు ఏవైనా ఉంటే త్వరితగతిన పరిష్కరించబడతాయి.
bhaarata raajyaangam prakaaram samakhya siddhaantam – oka drukpatham – Telanganam u
bhaarata raajyaangam prakaaram samakhya siddhaantam – oka drukpatham
raajyaangam anedi chattaparamaina patram, deenilo prabhutva vividha palana suutraalu sthaapinchabaddaayi, prabhutva vidhulu mariyu vidhaanaparamaina amsaalu perkonabaddaayi, deeni kinda prabhutvamloni vividha avayavaalu panichestaayi. raajyaangam anedi bhoomi yokka atyunnata chattam, idhi kelson tana swachchamaina laa siddhaantamlo "grund narm" gaa perkonnadu. us raajyaangam kenadian mariyu australian raajyaamgaala taruvaata anni samakhya raajyaamgaalalo mundundi. bhaarata prabhutva chattam 1935 loo federal prinsipal dattata teesukunnaarani mariyu raajyaamga parishat dwara musaida raajyaangamlo tirigi cherchabadindani gurtinchavacchu.
dactor br ambedkar bhaarata raajyaamgaanni samakhya mariyu ekatvamgaa varninchadam soukaryamgaa undi. idhi saadhaarana paristhitulalo samakhya raajyaamgaanni mariyu yuddham leda sankshobham samayamlo ekagreevangaa panichestundani aayana abhipraayapaddaaru. samakhya siddhaantam: saadhaarana mariyu praantiiya prabhutvaalu samanvaya mariyu swatantra rangamlo undela suutraanni 'adhikaaraalanu vibhajinche paddhati'gaa artham chesukovachhu; mariyu okarikokaru adheenamlo leru – professor vere. okadaanikokati swatantramgaa samanvaya adhikaarula uniki federal head yokka bahumati, ikkada atyunnata sarvabhauma adhikaaram ekaika kendra avayavamtho untundi, chivariki rashtranni ekikruta prabhutva roopamlo niyantristundi. federalism oka sthiramainadi kaadu cony oka dinamic bhavana. idhi ellappuduu abhivruddhi mariyu nirantara sardubaatu prakriyalo untundi. kesavananda bhaarati vishayamlo raajyaangam yokka praathamika lakshanaalalo federalism okati ani kuudaa nammutaaru.
• likhita mariyu drudamaina raajyaangam undaali. raajyaangam bhoomi yokka atyunnata chattam kabatti, daani aadhipatyaanni kapadukovadaniki idhi kathinamgaa undaali.
• samakhya prabhutvam baga panicheyaalante vraatapuurvaka raajyaangam avasaram.
• kendra prabhutvam mariyu rashtra prabhutvaala madhya adhikaaraala pampinee anedi samakhya raajyaangamlo atyanta avasaramaina mariyu nirnayinchabadina lakshanam. rendu prabhutvaalu samanvayamtho mariyu swatantramgaa tama tama praantaallo unde vidhamgaa pampinee undaali.
• swatantra mariyu nishpaakshika nyaayavyavastha vividha nibandhanalanu vivarinchadam dwara mariyu raajyaangam chesina chattaalu mariyu chattala madhya vivaadaalanu parishkarinchadam dwara raajyaangam yokka aadhipatyaanni nilabettukovadam.
samakhya ani pilavabadalante, raajyaangam samakhya suutraanni puurtigaa sweekarinchaalsina avasaram ledu. raajyaangamlo federal suutram mundu aadhipatya suutram ayithe saripotundi. chattamlo raajyaamgaanni 'paakshika-samakhya'gaa chese raajyaangamlo ekikruta lakshanaala uniki aacharanalo raajyaamgaanni federal federalnga undakunda nirodhinchadu. (HM sarvai). professor ekkada bhaaratadesaanni federal leda unitery ani kakunda 'kwasi-federal' ani varninchaaru. bhaarata raajyaangam 26 janavari 1950 na amalloki vachindi, puurva aadhipatyam yokka samakhya suutraanni sweekarinchindi. itara samakhya raajyaamgaalato poliste mundastu aadhipatyam chala takkuvagaa unnanduna HM sarvai nirdesinchina puurva saarvabhoumatva suutram manchidi kaadu.
MC setalwad prakaaram, "20 va sataabdam madhyalo roopondinchabadina bhaarata raajyaangam, bhaarateeya samajam yokka pratyeka avasaraalaku saripoye federation yokka savarinchina roopaanni andistundi." raajyaangamlooni artical 1 rashtrala unian gurinchi vivaristundi. dactor br bhaaratadesamlo samakhya swabhaavam unnappatikii ambedkar bhaaratadesaanni rashtrala unianyingaa varninchadam prayojanakaramgaa undi. deeni prakaaram, sankshobha samayamlo idhi ekareeti swabhaavam kaligi untundi. pro pradhaanamgaa artical 3, 249, 352 nundi 360 mariyu 371 varaku unna kaaranamgaa bhaaratadesaanni paakshika samakhyaga pariganistunnatlu alegzandrovitz cheppaaru.
atanu lard ambedkar abhipraayaaniki maddatu istunnadani sarigga cheppavachhu. sarihaddulanu marche adhikaaram: samakhya suutraanni debbatise rashtrala anumati lekunda kuudaa rashtrala sarihaddulanu maarchadaaniki artical 3 paarlamentuku adhikaaram istundi. bhaarata raashtrapatiki tana memorandamlo paschima bengal rashtram, artical 3 ni rashtrala talalapai velaadutunna kattito polchindi. "rajyangetara udyamaala dwara rashtralu rashtrala sarihaddulanu maarchadaaniki paarlamentunu balavantam chesaayi" ani rashtrala sarihaddulanu marche paarlamentu adhikaaraanni HM sarvai samarthinchaaru.
aacharanalo, anduvalana, samakhya suutram ullanghinchabadaledu. cony, paarlamentulo adhikaaram samakhya siddhaantam nundi teevramaina nishkramana ani sarvai angeekaristundi. inta teevramaina nishkramanaku samadhanam leda hetubaddha praatipadika ledani charitra choopistundi. adhikaaraala pampinee: adhikaaraala pampinee munupati avasaraalalo okati federation af states
atyavasara jabita prakatana amalulo unte (A250) jaateeya prayojanaala (artical 249) leda bi) rashtra jabita kinda e vishayaaniki sambandhinchi parlament chattaalu cheyavachu. kendram mariyu rashtra chattala madhya vyatyaasaanni tolaginche nibandhanalu kuudaa kendram (A251 mariyu 254) -eji nooraaneeki anukuulamgaa baruvugaa untaayi. kenada raajyaamgaanni anusarinchi kendraaniki avashesha sakti manjuru cheyabadindani gwayar CJ gamaninchaadu. US mariyu australian raajyaangam, idhi nissandehamgaa samakhya, rashtralaku avashesha saktini andistundi.
kaangresetara pratipaksha paarteela samavesalu [held in 1986-87] federal siddhaantaanni balopetam cheyadaaniki kolatagaa rashtralaku avashesha vidyut demand cheyadaaniki parishkarinchabadindi.
• mana bhaarata raajyaangamlooni prastuta nibandhanala prakaaram, rashtralu nirdishta aadaaya pannulu, pradhaanamgaa aadaayapu pannu mariyu exise sunkam (sumaru 45u) dwara matrame kendra wata aadaayaaniki arhulu.
artical 352 prakaaram bhaarata samakhya aardhika sambandhaala ballensing veelnga finans kamishan erpaatu cheyabadindi
• artical 365 rashtramlo rashtrapati paalana vidhinchadam dwara federal suutraanni balaheenaparustundi, idhi kendraanni nirdesinchadamlo leda paatinchadamlo viphalamaindi. nyaaya sameekshaku avakaasam unnanduna sarvai adhikaaraanni samarthinchaaru. ayithe rashtrapati paalana vidhinchadam rashtrala swatantratanu prabhaavitam chestundani gamaninchavachhu. edemaina, aacharanaatmakamgaa cheppalante, okasari prajaaswaamyabaddhamgaa erpadina prabhutvam rashtrapati paalana vidhinchadam dwara simhaasanaanni chepattina tarvaata, adhi aprajaswamikam matrame kaadu, rashtra khajanaku tirigi ennikalu nirvahinchadam avasaram. bharam padutundi. nyaaya sameeksha anedi samayam teesukune prakriya mariyu konni samayaalalo, nirnayam iche varaku prabhutva padaveekaalam mugiyavachhu. anduvalla, kendraaniki atuvanti adhikaaram ivvadam avaanchaneeyamainadi endukante idhi prajaaswaamya prakriyanu prabhaavitam chestundi mariyu samakhya suutraanni balaheenaparustundi.
raashtrapatiki artical 352 prakaaram desamlo edaina praantamlo leda desham mottamlo emargenseeni prakatinchadaaniki adhikaaram undi. raajyaangamlooni 44 va savarana "antargata bhangam" ane padaalanu maarchindi mariyu "saayudha tirugubaatu" ni choppinchindi. 1975 loo appati bhaarata pradhaana mantri srimati indiraagaandhii ekapaksha nirnayam dwara emargenseeni prakatinchadam raajyaamgaanni savarinchindi mariyu emergency samayamlo adhikaaram chala daarunamgaa durviniyogam cheyabadindi.
• rajasthan v unian af indialo supreenkortu paschima bengal v unianyelo tana pariseelananu punarudghaatinchindi, federalism yokka paridhi desha purogati mariyu abhivruddhi avasaraala dwara ekkuvagaa prabhaavitamavutundi.
• federal suutraanni balopetam cheyadaaniki mana raajyaangamlo konni maarpulanu suuchistuu paschima bengal rashtram oka memorandam samarpinchindi.
artical 3 prakaaram rashtra sarihaddulanu marche paarlamentu adhikaaram rashtra aamodaaniki lobadi undaali. raajyaangamlooni artical 248 prakaaram rashtralaku avashesha adhikaaraanni andajeyaali. artical 249 mariyu artical 356 nundi 360 varaku tolagimpu samakhya suutraanni balopetam chese avakaasam undi.
• raajyaangamlooni artical 263 sarigga upayoginchabadakapovadam duradrushtakaram. inter state kounsillenu swayampratipatti, swatantra mariyu adhika saktigaa punarnirminchadaaniki idhi chala samayam. kendram mariyu rashtrala madhya anni samasyalanu parishkarinche baadhyatanu daaniki appaginchaali. finans kamishan mariyu planing kamishanlanu swatantra atanamas athaaritiilugaa cheyali mariyu raashtraalatho sampradinchi niyaamakaalu jarugutaayi. articals 3, 249 mariyu 346 loo tagina savaranalu cheyadam dwara rashtralaku saadhikaarata kalpinchadam dwara tagina swayampratipatti ivvali. rashtralaku avashesha saktini andinchadam kuudaa manchidi. antarrashtra mandali dwara governerlanu niyamistaaru. pratyeka raajyaamga dharmasanala raajyaangam dwara kendram mariyu rashtrala madhya vivaadaalu evaina unte tvaritagatina parishkarinchabadataayi.