ఆ ఊరిలో అస్సలు బోర్లే ఉండవు.. అయినా ఊరంతా పచ్చని పంటలే..!
January 13, 2021 | 2:55 pm |
ఈ రోజుల్లో బోర్లు లేకుండ పంటలు పండించడం అసాధ్యం. ఒకవేళ బోరు లేకున్నా ఇతరుల నుంచైనా నీరు తీసుకుని పండించుకుంటారు. బోరు వేసినా దాదాపుగా వెయ్యి ఫీట్లలోతు వేస్తేనే నీరు వస్తుంది. ఎలాగైన సరే.. బోరు లేకుండా మాత్రం పంటలు పండించడం సాధ్యం కాదు . కానీ.. ఆ ఊరిలో అస్సలు ఒక్కబోరు కూడా లేదు. అయినా ఆ గ్రామంలో ఎప్పుడు పచ్చని పంట పొలాలు కళకళలాడుతుంటాయి. యాసంగిలో కూడా పత్తి, పసుపు, గోధుమ, మొక్కజొన్న పంటలతో కనువిందు చేస్తోంది.
ఎన్నో ఏళ్ల క్రితం ఆ గ్రామస్తులు పెట్టుకున్న ఓ 'కట్టుబాటే'నేటికీ నీటి కష్టాన్ని రానివ్వలేదు. గ్రామంలో ఎవరూ బోర్లు వేయరాదనే నిబంధనను నేటికీ పాటిస్తూ ఊట బావులపైనే ఆధారపడుతున్నారు నిర్మల్‌ జిల్లా లక్ష్మణచంద మండంలోని బోరిగాం రైతులు. ఆ గ్రామంలో ఎక్కడ చూసినా ఊటబావుల ద్వారానే పంట పొలాలు సాగుచేస్తుంటారు. దాదాపుగా 40 అడుగులకు పైగా లోతుగా ఉండే ఆ బావుల్లో సగానికి పైగా నీరు ఉంటుంది. నిరంతరం ఊరుతూనే ఉంటాయి.
నాటి కట్టుబాటే..
'మన గ్రామంలో ఎపుడూ నీటి కష్టం రాకూడదంటే ఊర్లో ఎవరూ బోర్లు వేయొద్దు. ఎన్నాళ్లయినా బావులను తవ్వుకునే సాగు చేసుకోవాలి' అని ఎప్పుడో బోరిగాం గ్రామస్తులు ముందు చూపుతో ఇప్పటికీ అక్కడ నీటికి ఢోకా లేదు. 50 ఏళ్ల క్రితం తవ్విన బావులు సైతం ఉన్నావి. వివిధ కారణాలతో కుటుంబ సభ్యులు విడిపోయినా పంపకాల్లో తమకు వచ్చిన భూముల్లో మళ్లీ బావులనే తవ్వుకుంటారు తప్ప బోరు మాత్రం అస్సలు వేయరు.
చెరువుల కారణంగా..
ఓరుగల్లు కాకతీయుల ఏలుబడి ప్రభావం నిర్మల్‌ ప్రాంతంపై ఉంది. నిర్మల్‌ను పరిపాలించిన రాజులు సైతం చెరువులు, కుంటల తవ్వకాలను ప్రోత్సహించేవారు. బోరిగాంలో ఉన్న ఆ మూడు చేరువులే ఇప్పటి ఊటబావులకు చేదోడువాదోడుగా నిలుస్తున్నాయి. ఈ గామానికి ఓ వైపు కొండ ప్రాంతం ఉంది. వానాకాలంలో వాటిపైనుంచి వచ్చే నీరంతా చెరువుల్లో చేరడం. సమీపంలోని ఎస్సారెస్పీ కెనాల్‌ ఉండటంతో భూగర్భ జలాలు అడుగంటకుండా ఉంటున్నాయి. ఊటలకు ఇవి కూడా ప్రధాన కారణమేనని గ్రామ పెద్దలు చెబుతుంటారు.
ఆ గ్రామంలో మొత్తం వ్యవసాయ సాగు విస్తీర్ణం 594 ఎకరాలు. ఇందులో పత్తి 325, వరి 231, పసుపు 60, సోయా 5, కందులు 32 ఎకరాలలో సాగు చేస్తున్నారు. రెండో పంటగా మొక్కజొన్న, గోధుమ, నువ్వులు సాగు చేస్తున్నారు. చాలామంది అంతర పంటలుగా కూరగాయలను సాగు చేస్తున్నారు.
aa oorilo assalu borley undavu.. aina oorantaa pachani pantale..!
January 13, 2021 | 2:55 pm |
ee rojullo borlu lekunda pantalu pandinchadam asaadhyam. okavela boru lekunna itarula nunchainaa neeru teesukuni pandinchukuntaaru. boru vesina daadaapugaa veyyi feetlalothu vestene neeru vastundi. elaagaina sare.. boru lekunda maatram pantalu pandinchadam saadhyam kaadu . cony.. aa oorilo assalu okkaboru kuudaa ledu. aina aa graamamlo eppudu pachani panta polaalu kalakalalaadutuntaayi. yaasangilo kuudaa patti, pasupu, godhuma, mokkajonna pantalatho kanuvindu chestondi.
enno ella kritam aa graamastulu pettukunna oo 'kattubate'netiki neeti kashtanni raanivvaledu. graamamlo evaruu borlu veyaraadane nibandhananu netiki paatistuu oota bavulapaine aadhaarapadutunnaaru nirmalle jilla lakshmanachanda mandamlooni borigam raitulu. aa graamamlo ekkada chusina ootabaavula dwarane panta polaalu saaguchestuntaaru. daadaapugaa 40 adugulaku paiga lothugaa unde aa baavullo sagaaniki paiga neeru untundi. nirantaram oorutuunae untaayi.
naati kattubate..
'mana graamamlo epuduu neeti kashtam rakudadante oorlo evaruu borlu veyoddu. ennallayina baavulanu tavvukune saagu chesukovali' ani eppudo borigam graamastulu mundu chuuputhoo ippatikee akkada neetiki dhoka ledu. 50 ella kritam tavvina baavulu saitam unnavi. vividha kaaranaalatoe kutumba sabhyulu vidipoyina pampakaallo tamaku vachina bhoomullo malli bavulane tavvukuntaaru tappa boru maatram assalu veyaru.
cheruvula kaaranamgaa..
orugallu kaakateeyula elubadi prabhaavam nirmalle praantampai undi. nirmalne paripaalinchina rajulu saitam cheruvulu, kuntala tavvakaalanu prothsahinchevaaru. borigaamlo unna aa moodu cheruvule ippati ootabaavulaku chedoduvadoduga nilustunnaayi. ee gaamaaniki oo vaipu konda praantam undi. vaanaakaalamlo vaatipainunchi vache neerantaa cheruvullo cheradam. sameepamloni essarespy kenalle undatamtho bhugarbha jalaalu adugantakunda untunnaayi. ootalaku ivi kuudaa pradhaana kaaranamenani grama peddalu chebutuntaaru.
aa graamamlo mottam vyavasaaya saagu vistiirnam 594 ekaraalu. indulo patti 325, vari 231, pasupu 60, soya 5, kandulu 32 ekaraalalo saagu chestunnaru. rendo pantagaa mokkajonna, godhuma, nuvvulu saagu chestunnaru. chaalaamandi antara pantalugaa kuuragaayalanu saagu chestunnaru.