పాంథియోన్, రోమ్ - వికీపీడియా
పాంథియోన్, రోమ్
Not to be confused with The Parthenon.
పాంథియోన్ (Pantheon) (pronounced /ˈpænθi.ən/ (UK)[1] or /ˈpænθiːɑːn/ (USA), Latin: Pantheon,[nb 1] Greek: Πάνθειον, ఇది "ప్రతి దేవుడికి" అనే అర్థం వచ్చే ఒక విశేషణం (ఆలయాన్ని సూచించే గ్రీకు పదం, ἱερόν ["హీరాన్"]తో అర్థమవుతుంది) అనేది రోమ్ నగరంలో ఉన్న ఒక భవనం, పురాతన రోమ్‌కు చెందిన సకల దేవతలకు ఉద్దేశించిన ఆలయంగా మార్కస్ అగ్రిప్పా ఈ భవనాన్ని నిర్మించాడు, సుమారుగా 126 ADలో చక్రవర్తి హాడ్రియాన్ ఈ భవనాన్ని పునర్నిర్మించాడు.[2] దాదాపుగా భవన నిర్మాణ కాలానికి చెందిన రచయిత (సుమారుగా 2వ-3వ శతాబ్దం AD) కాసియస్ డియో భవనం చుట్టూ అనేక మంది దేవతల విగ్రహాలు ఉండటం లేదా దీని గోపురం స్వర్గాలను ప్రతిబింబించేలా ఉండటం వలన దీనికి పాంథియోన్ అనే పేరు వచ్చినట్లు సూచించారు.[3] ఫ్రెంచ్ విప్లవం సందర్భంగా ప్యారిస్‌లోని సెయింట్-జెనీవీవ్ చర్చి అపవిత్రం చేయబడింది, ఆపై ఈ చర్చిని పాంథియోన్ ఆఫ్ ప్యారిస్ అనే ఒక లౌకిక స్మారక కట్టడంగా మార్చారు, అప్పటి నుంచి పాంథియోన్‌ను ఒక సాధారణ పదంగా మరణించిన ప్రసిద్ధ వ్యక్తుల గౌరవార్థం నిర్మించిన భవనాన్ని లేదా వారి సమాధి ఉన్న భవనాన్ని సూచించేందుకు అరుదుగా ఉపయోగించడం జరుగుతుంది.[1]
ఈ భవనం మూడు వరుసల భారీ గ్రానైట్ క్రోనిన్‌థియాన్ స్తంభాలు గల (మొదటి వరుసలో ఎనిమిది స్తంభాలు ఉండగా, నాలుగు స్తంభాలు ఉన్న మిగిలిన రెండు వరుసలు ఈ వరుస వెనుక ఉంటాయి) ఒక మండపంతో వృత్తాకారంలో ఉంటుంది, అలంకారం కోసం లోపలి పైకప్పును అరలుగా విభజించారు, వలయాకారంలో కట్టిన కాంక్రీటు గోపురం, దీనికి ముందు ఉండే మండపానికి అందంగా కట్టబడిన ఒక ముఖభాగం ఉంటుంది, భవనం యొక్క గోపురం మధ్య భాగంలో ఆకాశం కనిపించే విధంగా (ఓకులస్) ఒక రంధ్రం ఉంటుంది. ఈ భవనం యొక్క గోపురాన్ని నిర్మించి దాదాపుగా రెండు వేల సంవత్సరాలు పూర్తయినప్పటికీ, ఇది ఇప్పటికీ ప్రపంచంలో అతిపెద్ద రీన్‌ఫోర్స్ చేయని (ఉపబలం చేర్చని) కాంక్రీటు గోపురంగా గుర్తించబడుతుంది.[4] భవనంలో ఓకులస్ (గోపురానికి ఉండే రంధ్రం) వరకు ఎత్తు మరియు అంతర్గత వృత్తం యొక్క వ్యాసం రెండు సమానంగా, 43.3 metres (142 ft) ఉంటాయి.[5] దీర్ఘచతురస్ర నిర్మాణం వరండాను వృత్తాకార మండపం (రోటండా)తో కలుపుతుంది. బాగా సంరక్షించబడిన రోమన్ భవనాల్లో ఇది కూడా ఒకటి. ఈ భవనం చరిత్రవ్యాప్తంగా ఏదో ఒకరకంగా ఉపయోగంలో ఉండటం గమనార్హం, 7వ శతాబ్దం నుంచి ఇది ఉపయోగంలోనే ఉంది, సెయింట్ మేరీ మరియు మృతవీరులకు అంకితం ఇవ్వబడిన ఒక రోమన్ క్యాథలిక్ చర్చిగా పాంథియోన్‌ను ఉపయోగించారు, అనధికారికంగా దీనిని శాంతా మేరియా రోటండాగా గుర్తిస్తారు.[6]
1.1 పురాతన కాలం
1.3 పునరుజ్జీవనోద్యమం
1.4 ఆధునిక కాలం
2.1 మండపం
2.2 గుండ్రని గోపురం (రోటుండా)
2.3 అంతర్గత భాగం
3 ఒక క్రైస్తవ చర్చిగా మార్పులు
4 పాంథియోన్‌ను పోలిన లేదా స్ఫూర్తిగా తీసుకున్న నిర్మాణాలు
4.1 16వ శతాబ్దం
4.2 17వ శతాబ్దం
4.3 18వ శతాబ్దం
4.4 19వ శతాబ్దం
4.5 20వ శతాబ్దం
పురాతన కాలం[మార్చు]
ఆక్టియమ్ యుద్ధం (31 క్రీస్తుపూర్వం) తదనంతర పరిణామాల్లో భాగంగా, మార్కస్ అగ్రిప్పా తన మూడో పాలనా హయాంలో అసలు పాంథియోన్‌ను నిర్మించి, అంకితమిచ్చాడు.[7] నిర్మాణం జరుగుతున్న సమయంలో పాంథియోన్ భవనం రోమ్ శివారుల్లోని మార్టియస్ ప్రాంగణంలో ఉంది, అప్పుడు ఈ ప్రాంతంలో గ్రామీణ వాతావరణం ఉండేది. మార్టియస్ ప్రాంగణం రోమన్ రిపబ్లిక్ హయాంలో ఎన్నికలు మరియు సైన్యం కోసం ఒక సమావేశ ప్రదేశంగా ఉపయోగపడింది. ఇదిలా ఉంటే, ఆగస్టస్ మరియు కొత్త ప్రిన్సిపేట్ హయాంలో ఇవి రెండు అనవసరమైన ప్రదేశాలుగా పరిగణించబడ్డాయి.[8] ఆగస్టస్ సీజర్ మరియు ఆయన మద్దతుదారులు చేపట్టిన ఒక నిర్మాణ కార్యక్రమంలో పాంథియోన్ నిర్మాణం కూడా భాగంగా ఉంది. మార్టియస్ ప్రాగంణంలో వారు ఇరవైకిపైగా కట్టడాలను నిర్మించారు, వీటిలో అగ్రిప్పా స్నానవాటికలు మరియు సాయెప్తా జూలియాలు కూడా ఉన్నాయి.[9] ఆలయం ముందు భాగంలో ఉన్న శాసనం ప్రకారం, ప్రస్తుత భవనాన్ని అగ్రిప్పా నిర్మించాడనే భావన పురాతన కాలం నుంచి ఉంది, ఆయన తరువాత కూడా ఈ భవనానికి మార్పులు జరిగాయి.[10] ఇదిలా ఉంటే, పురావస్తు త్రవ్వకాల్లో అగ్రిప్పా యొక్క పాంథియోన్ పూర్తిగా నాశనం చేయబడిందని వెల్లడైంది, అగ్రిప్పా ఆధ్వర్యంలో నిర్మించబడిన అసలు ఆలయం ఉన్న ప్రదేశంలో పాంథియోన్‌ను చక్రవర్తి హాడ్రియాన్ పునర్నిర్మించాడని పురావస్తు ఆధారాలు తెలియజేస్తున్నాయి.[11]
అగ్రిప్పా నిర్మించిన పాంథియోన్ యొక్క రూపం చర్చనీయాంశంగా ఉంది.[7] 19వ శతాబ్దం చివరి కాలంలో పురావస్తు నిపుణుడు రోడోల్ఫో లాన్సియానీ జరిపిన త్రవ్వకాల్లో, అగ్రిప్పా నిర్మించిన పాంథియోన్ దక్షిణంవైపు ముఖంతో ఉండేదని నిర్ధారణకు వచ్చారు, ప్రస్తుతం ఉన్న భవనం యొక్క ముఖభాగం ఉత్తరంవైపు ఉంటుంది, అంతేకాకుండా ఇది కుదించిన T-ఆకారపు ప్రణాళికతో నిర్మించబడింది, దీని ప్రవేశద్వారం 'T' యొక్క ఆధారం వద్ద ఉంది. 20వ శతాబ్దం చివరి కాలం వరకు ఈ వివరణ విస్తృత ఆమోదం పొందింది. అయితే, మరింత ఇటీవలి పురావస్తు త్రవ్వకాలు ఈ భవనం ప్రస్తుత రూపంలో కాకుండా మరొక రూపంలో ఉండేదని సూచిస్తున్నాయి. అగ్రిప్పా యొక్క పాంథియోన్‌కు ఒక త్రికోణీయ ద్వారమండపంతో వృత్తాకార రూపాన్ని కలిగివుండవచ్చని భావన ఉంది, అంతేకాకుండా తాజా పరిశీలనల్లో తరువాతి పునర్నిర్మాణాలు మాదిరిగానే ఈ పాంథియోన్ కూడా ఉత్తరంవైపు ముఖభాగాన్ని కలిగివుండవచ్చనే అభిప్రాయం వ్యక్తమైంది.[12]
ఆగస్టన్ పాంథియోన్ మిగిలిన భవనాలతోపాటు క్రీస్తుశకం 80లో సంభవించిన భారీ అగ్నిప్రమాదంలో నాశనమైంది. డొమితియన్ పునర్నిర్మించిన పాంథియోన్ క్రీస్తుశకం 110లో మరోసారి దగ్ధమైంది.[13] తయారీదారు ముద్రలతో గల ఇటుకలపై ఒక ఇటీవలి పునఃపరిశీలన ప్రకారం రెండో అగ్నిప్రమాదం సంభవించిన తరువాత కొద్దికాలానికే, మరోసారి నిర్మాణం ప్రారంభమైందని తెలుస్తోంది.[14] అందువలన, భవనం యొక్క నమూనాను హాడ్రియాన్ లేదా అతని వాస్తుశిల్పులు రూపొందించలేదనే విషయం అవగతమవుతుంది. ట్రాజన్ అనే చక్రవర్తి యొక్క వాస్తుశిల్పి డమాస్కస్‌కు చెందిన అపోలోడోరస్ ప్రస్తుతం ఉన్న భవనం యొక్క నమూనాను సృష్టించినట్లు తెలుస్తోంది.[14] హాడ్రియన్ నియమించిన వాస్తుశిల్పులు ఈ భవనంలో ఎటువంటి అలంకరణ కార్యక్రమాలు చేపట్టరనేది అస్పష్టంగా ఉంది. హార్డియన్ పూర్తి చేసిన భవనంగా ఇది పరిగణించబడుతున్నప్పటికీ, ఆయన ఆధ్వర్యంలో నిర్మించబడిన భవనాల్లో ఇది భాగంగా లేదు, హాడ్రియన్ హయాంలో రోమ్‌వ్యాప్తంగా పునర్నిర్మించబడిన భవనాలపై సాధారణంగా కనిపించే కొత్త ముఖభాగంపై ఉన్న అసలు వివరణలో ఈ విషయం చేర్చబడింది ("M·AGRIPPA·L·F·COS·TERTIVM·FECIT ", దీనికి Latin: Marcus Agrippa, Lucii filius, consul tertium fecit అనే అర్థం వస్తుంది, ఈ శాసనం యొక్క అనువాదం "లూసియస్ కుమారుడు, మూడోసారి సైన్యాధిపతి మార్కస్ అగ్రిప్పా దీనిని నిర్మించాడు"). వాస్తవానికి ఈ భవనాన్ని ఎలా ఉపయోగించారనేది తెలియజేయలేదు.
పాంథియోన్ గోపురం. కాంక్రీటు గోపురం యొక్క పెట్టెలను అచ్చుల్లో పోసి, బహుశా తాత్కాలిక స్కాఫోల్డింగ్‌తో సృష్టించినట్లు భావిస్తున్నారు; ఓకులస్ కేవలం కాంతిని మాత్రమే లోపలికి వచ్చేలా చేస్తుంది.
గ్రీకో-రోమన్ సెనెటర్, సైన్యాధిపతి మరియు ఒక సమగ్ర గ్రంథం హిస్టరీ ఆఫ్ రోమ్‌ను రాసిన కాసియస్ డియో పాంథియోన్ పునర్నిర్మాణం జరిగిన 75 సంవత్సరాల తరువాత చేసిన తన రచనలో ఈ గోపుర భవనాన్ని హాడ్రియన్‌కు బదులుగా అగ్రిప్పా నిర్మించినట్లు తప్పుగా పేర్కొన్నాడు. పాంథియోన్ గురించి ప్రస్తావించిన ఏకైక సమకాలీన రచయితగా డియో గుర్తించబడుతున్నాడు. 200 సంవత్సరం సమయానికి కూడా, ఈ భవనం యొక్క మూలం మరియు దాని యొక్క ప్రయోజనంపై అనిశ్చితి కనిపించింది:
సెప్టిమియస్ సెవెరస్ మరియు కారాకల్లా క్రీస్తుశకం 202లో ఈ భవనానికి మరమత్తులు చేయించారు, దీనికి మరో చిన్న శిలాశాసనం ఉంది. ఈ శిలాశాసనంపై "pantheum vetustate corruptum cum omni cultu restituerunt" ('కాలక్రమంలో దెబ్బతిన్న పాంథియోన్ యొక్క ప్రతి భాగాన్ని వారు పునరుద్ధరించారు') అని ఉంటుంది.
609లో, బైజాంటైన్ చక్రవర్తి ఫోకాస్ ఈ భవనాన్ని పోప్ బోనిఫేస్ IVకు ఇచ్చాడు, ఆయన దీనిని ఒక క్రైస్తవ చర్చిగా మార్చి, శాంతా మేరియా మరియు మృతవీరులకు సమర్పించాడు, ఇప్పుడు దీనిని శాంతా మేరియా డి మార్టిరీగా గుర్తిస్తారు: బహుదేవతారాధన విశ్వాసం తొలగించబడిన తరువాత, పాంథియోన్ అని పిలిచే ఈ పాత ఆలయంలో, పవిత్ర కన్య మేరీ మరియు మృతవీరులందరికీ గుర్తుగా ఒక చర్చిని ఏర్పాటు చేసేలా ఆదేశాలు జారీ చేయాలని మరో పోప్, బోనిఫేస్ ఇదే [చక్రవర్తి ఫోకాస్‌ను కాన్‌స్టాంటినోపుల్‌లో] చక్రవర్తిని కోరాడు, తద్వారా గతంలో దేవుళ్లకు కాకుండా దానవులకు పూజలు జరిగిన ఈ ప్రదేశంలో క్రైస్తవ సన్యాసుల సంస్మరణ జరుగుతుందని సూచించారు.[15]
ఒక చర్చిగా మార్చడం వలన ఈ భవనాన్ని విడిచిపెట్టడం జరగలేదు, అదేవిధంగా చర్చిగా స్వీకరించడంతో ఈ భవనంపై ప్రారంభ మధ్యయుగ కాలంలో విధ్వంసం, కొల్లగొట్టడం వంటి ఎటువంటి దాడులు జరగలేదు, ఈ కాలంలో అనేక రోమ్ భవనాలు ఈ దాడుల వలన ధ్వంసమయ్యాయి. పాల్ ది డీకాన్ రాసిన పుస్తకాల్లో కాన్‌స్టాన్స్ II ఈ భవనాన్ని కొల్లగొట్టినట్లు పేర్కొన్నాడు, కాన్‌స్టాన్స్ II జూలై 663లో రోమ్‌ను సందర్శించాడు:
రోమ్ నగరంలో పన్నెండు రోజులపాటు ఉన్న అతను, పురాతన కాలంలో ఈ నగర ఆభరణం (పాంథియోన్) కోసం లోహంతో తయారు చేసిన ప్రతిదానిని కొల్లగొట్టాడు, చివరకు [మేరీకి అంకితమివ్వబడిన] చర్చి పైకప్పును కూడా గుల్లచేశాడు, దీనిని ఒకప్పుడు పాంథియోన్‌గా పిలిచేవారు, దేవుళ్లందరికీ గౌరవసూచకంగా దీనిని నిర్మించారు, ఇప్పుడు మాజీ పాలకుల ఆదేశానుసారం దీనిని మృతవీరులందరి సంస్మరణ ప్రదేశంగా ఉపయోగిస్తున్నారు; అయితే అతను దీనినిలోని కాంస్య పలకలను దోచుకొని, వాటన్నింటినీ ఇతర ఆభరణాలతోపాటు కాన్‌స్టాంటినోపుల్‌కు పంపాడు.
మరింత నాజూకైన బాహ్య పాలరాయి కొన్ని శతాబ్దాలుగా తొలగించబడింది, కొన్ని కుడ్యస్తంభాల (పిలాస్టర్‌లు)‌ నుంచి సేకరించిన బురుజులు బ్రిటీష్ మ్యూజియంలో ఉన్నాయి. రెండు స్తంభాలు పాంథియోన్ తూర్పువైపు పక్కనే నిర్మించిన మధ్యయుగ భవనాల నిర్మాణంలోకి స్వీకరించడం మరియు పోగొట్టుకోవడం జరిగింది. పదిహేడో శతాబ్దం ప్రారంభంలో, అర్బన్ VIII బార్బెరిని ఆదేశాలపై ముఖమండపం యొక్క కాంస్య పైకప్పును బలవంతంగా తొలగించారు, బెర్నిని చేత నిర్మించబడిన ప్రసిద్ధ జంట భవనాలతో మధ్యయుగపు గంట గోపురాన్ని దీని స్థానంలో ఏర్పాటు చేశారు, ఈ జంట గోపురాలను 19వ శతాబ్దం చివరి కాలం వరకు తొలగించలేదు.[16] ఈ భవనానికి జరిగిన మరో నష్టం ఏమిటంటే బాహ్య శిల్పాలు, అగ్రిప్పా యొక్క శిలాశాసనంపై ఈ శిల్పాలతో మండప ముఖభాగాన్ని (పెడిమెంట్) అలకరించారు. పాలరాయితో నిర్మించిన అంతర్గత భాగం దాదాపుగా చెక్కుచెదరకుండా నిలిచివుంది, అయితే దీని కోసం విస్తృతమైన పునరుద్ధరణ చర్యలు చేపట్టారు.
పునరుజ్జీవనోద్యమం[మార్చు]
జార్జ్ డెహియో/గుస్తావ్ వాన్ బెజోల్డ్ నుంచి పాంథియోన్ యొక్క గచ్చు ప్రణాళిక: కిర్చుల్చే బౌకుంస్ట్ డెస్ ఆబెన్‌డ్లాండెస్. స్టర్ట్‌గార్ట్: వెర్లాగ్ డెర్ కోట్టా'షెన్ బుచ్‌హాండ్లుంగ్ 1887-1901.
18వ శతాబ్దంలో పాంథియోన్ అంతర్గత భాగం, గియోవన్నీ పావోలో పానినీ దీనిని చిత్రీకరించారు.[17]
పునరుజ్జీవనోద్యమం నుంచి పాంథియోన్‌ను ఒక సమాధిగా ఉపయోగిస్తున్నారు. చిత్రకారులు రాఫెల్ మరియు అన్నిబేల్ కారాక్కి, స్వరకర్త ఆర్కాంజెలో కోరెల్లీ మరియు వాస్తుశిల్పి బాల్డాస్సారే పెరుజ్జీ తదితరులు ఇక్కడ సమాధి చేయబడిన ప్రముఖ వ్యక్తులు. 15వ శతాబ్దంలో, పాంథియోన్ చిత్రలేఖనాలతో అలకరించబడింది: వీటిలో ముఖ్యమైనది మెలోజ్జో డా ఫోర్లీ గీసిన అన్నున్సియేషన్ . ఫ్లోరెన్స్ కేథడ్రల్ యొక్క గోపురాన్ని నిర్మించే సమయంలో బ్రునెల్లెషి వంటి వాస్తుశిల్పులు పాంథియోన్ నమూనా నుంచి సాయం పొందారు, తమ పనులకు పాంథియోన్‌ను స్ఫూర్తిగా ఉపయోగించుకున్నారు.
పోప్ అర్బన్ VIII (1623 to 1644) పాంథియోన్ మండపం యొక్క రాగి పైకప్పును కరిగించాలని ఆదేశించాడు. కాజిల్ శాంటాంజెలో యొక్క రక్షణ కోసం ఫిరంగులు తయారు చేయడానికి ఈ రాగిలో ఎక్కువ భాగాన్ని ఉపయోగించారు, మిగిలిన దానిని వివిధ ఇతర పనుల కోసం అపోస్టోలిక్ కెమెరా ఉపయోగించింది. సెయింట్ పీటర్స్ బాసిలికాలోని ఎత్తైన దైవపీఠంపై ప్రసిద్ధ బాల్డాచిన్ మండపం)‌ను సృష్టించడం కోసం బెర్నీని పాంథియోన్‌లో సేకరించిన రాగిని ఉపయోగించినట్లు చెప్పబడుతుంది, అయితే ఒక నిపుణుడి అభిప్రాయం ప్రకారం, పోప్ వెల్లడించిన వివరాల్లో 90% రాగిని ఫిరంగులు తయారు చేయడానికి ఉపయోగించారు, బాల్డాచిన్ కోసం ఉపయోగించిన రాగిని వెనిస్ నగరం నుంచి తీసుకొచ్చారు.[18] దీనిని ఆధారంగా చేసుకొని రోమన్ వ్యంగ్య రచయిత పాస్కినో ఈ కింది ప్రసిద్ధ నానుడిని సృష్టించారు: Quod non fecerunt barbari fecerunt Barberini (దీనర్థం "బార్బేరియన్‌లు చేయలేదని బార్బెరినీస్ [అర్బన్ VIII కుటుంబం పేరు] చేశారు").
1747లో, నకిలీ కిటికీలతో గోపురం దిగువన విస్తృతమైన శిల్పాలను పునరుద్ధరించారు, అయితే అసలువాటికి ఇవి అతికొద్ది పోలిక మాత్రమే కలిగివున్నాయి. 20వ శతాబ్దం యొక్క ప్రారంభ దశాబ్దాల్లో, పునరుజ్జీవనోద్యమం చిత్రలేఖనాలు మరియు చిత్రాల నుంచి పునర్నిర్మించిన ఒక అసలు భాగాన్ని ప్యానళ్లలో ఒకదానిపై పునఃసృష్టించారు.
యుంబెర్టో I సమాధి.
ఇటలీ యొక్క ఇద్దరు రాజులను కూడా పాంథియోన్‌లో సమాధి చేశారు: వారి పేర్లు విట్టోరియో ఎమాన్యేల్ II మరియు ఉంబెర్టో I, ఇదిలా ఉంటే ఉంబెర్టో రాణి మార్గెరిటాను కూడా ఇక్కడ సమాధి చేయడం జరిగింది. 1946 నుంచి ఇటలీ గణతంత్ర రాజ్యం అయినప్పటికీ, ఇటాలియన్ రాచరిక సంస్థల స్వచ్ఛంద కార్యకర్తలు పాంథియోన్‌లోని రాజ సమాధుల విషయంలో అప్రమత్తంగా వ్యవహరిస్తున్నారు. రిపబ్లికన్‌లు ఎప్పటికప్పుడు నిరసనలు వ్యక్తం చేస్తుండటంతో ఈ సమాధుల విషయంలో అదనపు జాగ్రత్తలు తీసుకోవడం జరుగుతుంది, ఇదిలా ఉంటే పాంథియోన్ భద్రత మరియు నిర్వహణ కార్యకలాపాలు ఇటలీ సాంస్కృతిక వారసత్వ మంత్రిత్వ శాఖ[19] ఆధీనంలో ఉన్నప్పటికీ, క్యాథలిక్ అధికారిక యంత్రాంగాలు ఇటువంటి సంప్రదాయాన్ని కొనసాగించేందుకు అనుమతి ఇస్తున్నాయి.
పాంథియోన్‌ను ఇప్పటికీ ఒక చర్చిగా ఉపయోగిస్తున్నారు. సామాన్య ప్రజలు ఇక్కడ వేడుకలు జరుపుకుంటారు, ముఖ్యంగా క్యాథలిక్కు పర్వదినాలు మరియు వివాహాలను ఇక్కడ నిర్వహించడం జరుగుతుంది.
ఆంటోనీ డెస్‌గాడ్జెట్ యొక్క పాంథియోన్ రూపం, లెస్ ఎడిఫిసెస్ యాంటిక్వెస్ డి రోమ్, ప్యారిస్, 1779.మూడు నగిషీలు, ఇతర సారుప్యమైన భాగాలు, ఇవి ఎన్నడూ రోమ్‌కు వెళ్లని రూపకర్తలకు నమూనాలుగా ఉపయోగపడ్డాయి.
మండపం[మార్చు]
ఈ భవనంలోకి అడుగుపెట్టేందుకు మొదట ఒక మెట్ల వరుస ఉండేది. పరిసర ప్రాంతంలో భూమి ఎత్తు పురాతన కాలం నుంచి గణనీయంగా పెరిగింది.[6]
మండపంపై ముఖభాగంలో అందంగా నిర్మించిన భాగం (పెడిమెంట్)లో నతోన్నత శిల్పం, ముఖ్యంగా కాంస్యపు పూత ఉన్న శిల్పాలు ఉంటాయి. శిల్పాన్ని పట్టివుంచిన బందులు ఉన్న ప్రదేశంలోని రంధ్రాలు దాని యొక్క నమూనాను ఒక హారంలో డేగ ఉన్న రూపంగా సూచిస్తున్నాయి; హారం నుంచి పెడిమెంట్ యొక్క మూలల్లోకి రిబ్బన్‌లు విస్తరించివున్నాయి.[20]
పాంథియోన్ యొక్క ద్వారమండపంలో మొదట 50 రోమన్ అడుగుల ఎత్తున్న ప్రకాండాలుగా ఏకశిలా గ్రానైట్ స్తంభాలను ఉపయోగించారు, బురుజులు 10 రోమన్ అడుగుల ఎత్తులో కార్నిన్‌థియాన్ శైలిలో ఉంటాయి.[21] ఎత్తైన ద్వారమండపం మధ్య భాగంపై కనిపించే ద్వితీయ ముఖభాగాన్ని కనిపించకుండా చేసే అవకాశం ఉంది. దీనిని అధిగమించేందుకు, భవన నిర్మాతలు కొన్ని సర్దుబాట్లు చేశారు, ఇందుకోసం 40 రోమన్ అడుగుల ప్రకాండాలు మరియు ఎనిమిది రోమన్ అడుగుల ఎత్తున్న బురుజులు ఉపయోగించారు.[22] పాంథియోన్ యొక్క నిర్మాణం సందర్భంగా ఒక దశలో కొన్ని రవాణా ఇబ్బందులు ఏర్పడటంతో ఈ ప్రత్యామ్నాయాన్ని ఉపయోగించినట్లు భావిస్తున్నారు. వాస్తవానికి పాంథియోన్ యొక్క ప్రోనావోస్ కోసం ఉపయోగించిన బూడిద రంగు గ్రానైట్ స్తంభాలను ఈజిప్టు తూర్పుప్రాంత పర్వతాల్లోని మోన్స్ క్లాడియానస్ నుంచి త్రవ్వితీశారు. ప్రతి స్తంభం 39 feet (12 metres) ఎత్తు, ఐదు అడుగుల (1.5 మీటర్లు) వ్యాసం, 60 టన్నుల బరువు కలిగివున్నాయి.[23] గని నుంచి వీటిని కొయ్య మొద్దులపై నది వద్దకు 100 కిమీపైగా దూరం ఈడ్చుకొచ్చారు. వసంతకాలపు వరదల సమయంలో నీటిమట్టం బాగా ఎత్తుగా ఉన్నప్పుడు వీటిని నైలు నదిపై బల్లకట్టుల ద్వారా రవాణా చేశారు, ఆ తరువాత మధ్యధరా సముద్రం దాటేందుకు పెద్ద పడవలను ఉపయోగించి వాటిని ఓస్టియా అనే రోమన్ నౌకాశ్రయానికి తీసుకొచ్చారు. అక్కడి నుంచి వాటిని తిరిగి కొయ్య మొద్దలపై టైబెర్ నది వరకు ఈడ్చుకొచ్చి, ఆపై ఈ నది ద్వారా రోమ్ నగరానికి చేర్చారు.[24]
ఆగస్టస్ మౌసోలియం సమీపంలో వీటిని ఒడ్డుకు చేర్చుకొచ్చిన తరువాత కూడా, పాంథియోన్ నిర్మించిన ప్రదేశం దీనికి 700 మీటర్ల దూరంలో ఉంటుంది.[25] అందువలన వీటిని ఇక్కడ కూడా నిర్మాణ ప్రదేశానికి దుంగలపై లేదా రోలర్ల సాయంతో ఈడ్చుకెళ్లారు.
పాంథియోన్ యొక్క మండపం వెనుకవైపు గోడుల్లో గూళ్లు ఉన్నాయి, బహుశా వీటిని జూలియస్ సీజర్, ఆగస్టస్ సీజర్ మరియు అగ్రిప్పా లేదా కాపిటోలైన్ ట్రియాడ్ లేదా ఇతర దేవతల విగ్రహాల కోసం ఉద్దేశించి నిర్మించివుండవచ్చు.
సెల్లాకు భారీ కాంస్య ద్వారాలకు ఒకప్పుడు బంగారం పూత ఉండేది, ఇవి పురాతనమైనవి, అయితే ఇవి పాంథియోన్ యొక్క అసలు ద్వారాలు కావు. ద్వారా చట్రాలకు అతికొద్ది పరిమాణంలో నిర్మించబడిన, ప్రస్తుతం ఉన్న ద్వారాలను సుమారుగా 15వ శతాబ్దం నుంచి ఉపయోగిస్తున్నారు.[26]
గుండ్రని గోపురం (రోటుండా)[మార్చు]
పియాజ్జా డెల్లా మినెర్వా నుంచి పాంథియోన్ యొక్క ఆగ్నేయ వీక్షణం, 2006.
ఓకులస్‌ను ఏర్పాటు చేసే 9.1 metres (30 feet) వ్యాసంతో ఉన్న వోయుస్సోయిర్‌ల యొక్క ఒక వలయంపై కేంద్రీకృతమై ఉన్న రోమన్ కాంక్రీటు యొక్క బరువు 4,535 metric tons (4,999 short tons) ఉంటుంది, గోపురం యొక్క కిందివైపు పీడనాన్ని ఎనిమిది భాగాలుగా ఉండే 6.4 metres (21 feet) మందంగల డోలుమాదిరి గోడలోని ఎనిమిది బ్యారెల్ వాల్ట్‌లు భరిస్తాయి. గోపురం యొక్క మందం కిందివైపు 6.4 metres (21 feet) నుంచి ఓకులస్ వద్ద 1.2 metres (3.9 feet) వరకు మారుతుంది. పాంథియోన్ నిర్మాణంలో ఉపయోగించిన కాంక్రీటుపై ఎటువంటి తన్యత పరీక్షల ఫలితాలు అందుబాటులో లేవు; అయితే, లిబియాలో రోమన్ శిథిలాల్లో పురాతన కాంక్రీటుపై జరిపిన పరీక్షలపై కోవాన్ చర్చించారు, ఈ పరీక్షల ద్వారా పురాతన కాంక్రీటు యొక్క ఒక సంపీడన బలం 2.8 ksi (20 MPa)గా సూచించారు. ఒక అనుభావిక సంబంధం ఇటువంటి ఒక కట్టడం యొక్క తన్యత బలం 213 psi (1.47 MPa) ఉంటుందని సూచించింది.[27] మార్క్ మరియు హచిసన్ వెల్లడించిన నిర్మాణం యొక్క నిశ్చిత మూలక విశ్లేషణ[28] గరిష్ఠ తన్యత పీడనం గోపురం వెలుపలి గోడను కలిసే చోట కేవలం 18.5 psi (0.128 MPa) మాత్రమే ఉంటుందని పేర్కొంది.[29] గోపురం యొక్క పై పొరల్లో తక్కువ సాంద్రతగల కంకర రాళ్లను ఉపయోగించడం ద్వారా గోపురం యొక్క పీడనాలను గణనీయంగా తగ్గించినట్లు గుర్తించారు. సాధారణ బరువు ఉన్న కాంక్రీటును గోపురం మొత్తం ఉపయోగించినట్లయితే, తోరణంలోని పీడనాలు దాదాపుగా 80% ఎక్కువగా ఉండేవని మార్క్ మరియు హచిసన్ అంచనా వేశారు. అంతర్గత రాగిపూతను కేవలం అలంకారాత్మక ప్రయోజనాలు కోసమే కాకుండా, పైకప్పు యొక్క బరువును తగ్గించేందుకు కూడా ఉపయోగించారు, ఓకులస్‌ను ఉంచడం ద్వారా, భవనం యొక్క శిఖరాన్ని కూడా లేకుండా చేయడం ద్వారా బరువును తగ్గించారు.
రోటుండా గోడ పైభాగంలో ఇటుకలు లేకుండా నిర్మించిన వరుస తోరణాలు ఉంటాయి, బయటివైపు నుంచి వీటిని చూడవచ్చు, వీటిని ఇటుకపని యొక్క ముద్దలోకి ఏర్పాటు చేశారు. పాంథియోన్ పూర్తిగా ఇటువంటి వ్యూహాలతో నిర్మించబడింది- ఉదాహరణకు, లోపలివైపు గూళ్లపై కూడా తోరణాలు ఉన్నాయి - అయితే ఈ తోరణాలు అన్నీ అంతర్గత భాగంలో పాలరాయితో దాచివేయబడి ఉంటాయి, వెలుపలివైపు రాతి చపటా లేదా సన్నగారలతో కప్పబడి ఉంటాయి.
ఓకులస్ యొక్క ఎత్తు మరియు అంతర్గత వలయం యొక్క వ్యాసం రెండూ సమానంగా, 43.3 metres (142 feet) ఉంటాయి, అందువలన మొత్తం అంతర్గత భాగం ఒక ఘనంలో పొసిగే విధంగా ఉంటుంది (అంతేకాకుండా, అంతర్గత భాగం 43.3 metres (142 feet) వ్యాసం గల ఒక గోళాన్ని కలిగివుంటుంది).[30] పురాతన రోమన్ కొలత ప్రమాణాల్లో ఈ కొలతలు స్పష్టంగా అర్థమవతాయి: గోపురం ఆద్యంతం 150 రోమన్ అడుగులు ఉంటుంది; ఓకులస్ 30 రోమన్ అడుగుల వ్యాసం కలిగివుంటుంది; ద్వారమార్గం 40 రోమన్ అడుగుల ఎత్తులో ఉంటుంది.[31] పాంథియోన్ ఇప్పటికీ ప్రపంచంలో అతిపెద్ద ఉపబలం చేర్చని (రీన్‌ఫోర్స్ చేర్చని) కాంక్రీటు గోపురం ఉన్న కట్టడంగా గుర్తించబడుతుంది. పురాతన గోపురాల కంటే ఇది గణనీయమైన స్థాయిలో పెద్ద ఆకారాన్ని కలిగివుంది.[32]
ఒక స్వతంత్ర-కట్టడంగా తరచుగా దీనిని గీస్తున్నప్పటికీ, దీనికి పక్కనే ఒక భవనం ఉంది. ఈ భవనం రోటుండాకు ఒక మద్దతుగోడగా సాయపడుతుంది, అయితే ఒక భవనం నుంచి మరో భవనంలోకి వెళ్లేందుకు ఎటువంటి మార్గం లేదు.[33]
అంతర్గత భాగం[మార్చు]
పాంథియోన్ యొక్క అంతర్గత భాగం.
గోపురం యొక్క అంతర్గత భాగాన్ని స్వర్గాలను తలపించే విధంగా వంపులతో కట్టాలని నిర్ణయించివుండవచ్చు.[30] డోమ్ యొక్క శిఖరం వద్ద ఉన్న ఓకులస్ మరియు ప్రవేశద్వారం మాత్రమే ఈ భవనం అంతర్గత భాగంలోకి వెలుతురు వచ్చే మార్గాలుగా ఉన్నాయి. రోజుపొడవునా, ఓకులస్ నుంచి వచ్చే వెలుతురు భవనం లోపలి భాగం చుట్టూ పడుతుంది, ఇది ఒకరకమైన వ్యతిరేక నీటిగడియారం ప్రభావాన్ని చూపిస్తుంది.[34] ఓకులస్ ఒక చల్లబరిచే మరియు వాయుప్రసరణ మార్గంగా కూడా పనిచేస్తుంది. తుఫానుల సమయంలో, ఓకులస్ గుండా లోపల పడే వర్షపు నీటిని గచ్చు కింద ఉండే ఒక నీటిపారుదల వ్యవస్థ బయటకు పంపుతుంది.
గోపురంలో ఉండే మొత్తం ఇరవై ఎనిమిది వరుసల్లోని ఐదు వరుసలు గుంటలు గల చట్రాలు (కాఫర్‌లు) ఉంటాయి. సమంగా ఖాళీలను ఉంచిన ఈ అమరికను నిర్మించడం చాలా కష్టం, దీనికి సంకేత అర్థం, సంఖ్యా, జ్యామితీయ లేదా చంద్రసంబంధమైన అర్థం ఉండవచ్చనే భావన ఉంది.[35][36] పురాతన కాలంలో, కాఫెర్‌లకు కాంస్య నక్షత్రాలు, రోసెట్టేలు లేదా ఇతర ఆభరణాలు ఉండవచ్చు.
అంతర్గత నమూనా యొక్క వలయాలు మరియు చతురస్రాలు ఏకీకృత ఇతివృత్తాన్ని ఏర్పరుస్తాయి. గోపురం యొక్క చతురస్ర కాఫెర్‌ల కేంద్రీకృత వలయాలకు చెకెర్‌బోర్డు గచ్చు క్రమాలు భిన్నంగా ఉంటాయి. గచ్చు నుంచి పైకప్పు వరకు అంతర్గత భాగం యొక్క ప్రతి భాగం ఒక భిన్నమైన వ్యూహం ప్రకారం ఉపవిభజన చేయబడివుంటాయి. దీని ఫలితంగా, అంతర్గత అలంకార భాగాలు ఒక క్రమంలో ఉండవు. మొత్తంమీద ప్రభావం ఏమిటంటే తక్షణ వీక్షకుడి దృష్టి, భవనం యొక్క ప్రధాన అక్షం ప్రకారం ఉంటుంది, గోళాకార ప్రదేశంపై ఉండే ఒక అర్ధగోళ గోపురం స్పష్టంగా కనిపించదు. ఈ అపశృతి ఎల్లప్పుడూ పూర్తిగా అర్థం కాదు, 18వ శతాబ్దంలో నవ్య ప్రామాణిక అభిరుచి ప్రకారం అటక స్థాయిని నవీకరించారు.[37]
మూస:Wideimage
ఒక క్రైస్తవ చర్చిగా మార్పులు[మార్చు]
అంకితం చేయబడిన సంవత్సరం
సంస్థాగత స్థితి
అంతర్జాల సైట్
ముఖభాగం దిశ
గరిష్ఠ ఎత్తు
రాఫెల్ సమాధి.
ప్రస్తుత ఉన్నతమైన దైవపీఠాలు మరియు మండపాలను పోప్ క్లెమెంట్ XI (1700–1721) ఆదేశాలపై నిర్మించగా, మరియు అలెస్సాండ్రో స్పెచ్చీ వీటికి రూపకల్పన చేశారు. మండపంలో, మడోన్నా యొక్క ఒక బైజాంటైన్ ప్రతిమ నకలును ప్రతిష్ఠించారు. ఇప్పుడు వాటికన్‌లోని చాపెల్ ఆఫ్ ది కానోన్స్‌లో ఉన్న అసలు విగ్రహం 13వ శతాబ్దానికి చెందినది, అయితే సాంప్రదాయిక సూచనలు ఇది ఇంకా పురాతన కాలానికి చెందినదని తెలియజేస్తున్నాయి. పాటకులు నిలిచే ప్రదేశాన్ని 1840లో జోడించారు, దీనిని ల్యుగి పోలెట్టి రూపొందించారు.
ప్రవేశద్వారానికి కుడివైపు మొదటి గూడులో గిర్డిల్‌కు చెందిన మడోన్నా మరియు బారీకి చెందిన సెయింట్ నికోలస్ (1686) చిత్రం ఉంటుంది, దీనిని ఒక అనామక కళాకారుడు చిత్రీకరించాడు. కుడివైపు మొదటి చాపెల్ (చిన్నగుడి) అయిన అన్నున్సియేషన్ చాపెల్‌లో అన్నున్సియేషన్ యొక్క ఒక కుడ్యచిత్రం ఉంటుంది, దీనిని మెలోజ్జో డా ఫోర్లీ చిత్రీకరించినట్లు భావిస్తున్నారు. ఎడమవైపు ఒక కాన్వాస్‌పై గీసిన సెయింట్ లారెన్స్ అండ్ సెయింట్ ఆగ్నెస్ చిత్రం (1645–1650) ఉంటుంది, దీనిని క్లెమెంట్ మోయిలీ చిత్రీకరించారు. కుడివైపు గోడపై ఇన్‌క్రెడులిటీ ఆఫ్ సెయింట్ థామస్ (1633) చిత్రం ఉంది, దీనిని పీట్రో పావోలో బోంజీ చిత్రీకరించారు.
రెండో గూడులో 15వ శతాబ్దపు టుస్కాన్ పాఠశాల కుడ్యచిత్రం ఉంది, ఇది వర్జీన్ పట్టాభిషేకాన్ని వర్ణిస్తుంది. రెండో చాపెల్‌లో రాజు విక్టర్ ఎమ్మాన్యేల్ II సమాధి ఉంది (1878లో ఆయన మరణించారు). ఈ చాపెల్‌ను మొదట హోలీ స్పిరిట్‌కు ఉద్దేశించి ఏర్పాటు చేశారు. దీనిని ఏ వాస్తుశిల్పి రూపొందించాలనే దానిపై ఒక పోటీని నిర్వహించారు. గిసెప్పే సాక్కోనీ ఈ పోటీలో పాల్గొని పరాజయం పాలయ్యారు - దీనికి ఎదురుగా ఉన్న చాపెల్‌లో ఆయన తరువాత యుంబెర్టో I సమాధికి రూపకల్పన చేశారు. మాన్‌ఫ్రెడియో మాన్‌ఫ్రెడీ ఈ పోటీలో విజయం సాధించి, 1885లో తన పనిని ప్రారంభించారు. సమాధిలో ఒక పెద్ద కాంస్య ఫలకం ఉంటుంది, దీనిపై ఒక రోమన్ డేగ మరియు హౌస్ ఆఫ్ సావోయ్ చిహ్నాలు ఉంటాయి. విక్టర్ ఎమ్మాన్యేల్ IIIకి గౌరవసూచకంగా సమాధిపైన బంగారు దీపం ఉంటుంది, ఈ రాజు దేశ బహిష్కరణలో ఉండగా 1947లో మృతి చెందాడు.
మూడో గూడులో సెయింట్ అన్నే మరియు బ్లెస్డ్ వర్జిన్ శిల్పం ఉంది, దీనిని ఐఎల్ లోరెంజోన్ సృష్టించారు. మూడో చాపెల్‌లో 15వ శతాబ్దపు ఉంబ్రియాన్ పాఠశాల సెయింట్ ఫ్రాన్సిస్ మరియు సెయింట్ జాన్ ది బాప్టిస్ట్ మధ్య ఉన్న ది మడోన్నా ఆఫ్ మెర్సీ చిత్రం ఉంది. దీనిని మడోన్నా ఆఫ్ ది రెయిలింగ్‌గా కూడా గుర్తిస్తారు, మండపం యొక్క ఎడమచేతివైపు గూడులో మొదట ఈ చిత్రం వేలాడుతున్నట్లు ఉంది, ఇక్కడ ఇది రెయిలింగ్‌తో రక్షించబడి ఉంటుంది. దీనిని తరువాత అన్నున్సియేషన్ చాపెల్‌కు మార్చారు, ఆపై ప్రస్తుతం ఉన్న ప్రదేశానికి సుమారుగా 1837లో మార్చడం జరిగింది. పోప్ క్లెమెంట్ XI చేపట్టిన సంరక్షణాలయం యొక్క పునరుద్ధణలో కాంస్య శిలాశాసనం ఏర్పాటు చేశారు. కుడివైపు గోడపై చక్రవర్తి ఫోకాస్ ఈ పాంథియోన్‌ను పోప్ బోనిఫేస్ IVకు అందిస్తున్న (1750) కాన్వాస్ ఉంది, దీనిని ఒక అనామక చిత్రకారుడు చిత్రీకరించాడు. గచ్చుపై మూడు స్మారక ఫలకాలు ఉన్నాయి, వీటిలో ఒకటి గిస్మోండా స్థానిక భాషలో రాసిన ఫలకం. కుడివైపు చివరి గూడులో సెయింట్ అనాస్టాసియో (1725) విగ్రహం ఉంది, దీనిని బెర్నార్డినో కామెట్టీ సృష్టించారు.[38]
చిత్రకారుడు రాఫెల్ యొక్క అర్ధాకృతి ప్రతిమ, ఇది పాంతియోన్‌లోని ఆయన సమాధిపై ఉంది.
ద్వారానికి ఎడమవైపు మొదటి గూడులో అజంప్షన్ (1638) ఉంది, దీనిని ఆండ్రియా కామాస్సీ సృష్టించారు. ఎడమవైపు మొదటి చాపెల్‌ను చాపెల్ ఆఫ్ ది సెయింట్ జోసెఫ్ ఇన్ ది హోలీ ల్యాండ్‌గా గుర్తిస్తారు, ఇది పాంథియోన్‌లో ఉన్న చాపెల్ ఆఫ్ ది కాన్ఫాటెర్నిటీ ఆఫ్ ది విర్చువోసీ. ఒక 16వ శతాబ్దపు చర్చి చట్టం డిసిడెరియో డా సెగ్నీ ద్వారా ఏర్పాటు చేయబడిన కళాకారులు మరియు సంగీత కళాకారుల సంప్రదాయాన్ని ఇది సూచిస్తుంది, చాపెల్‌లో ప్రార్థన నిర్వహణను పాటించేలా చేసేందుకు దీనిని ఏర్పాటు చేశారు. దీనిలో మొదటి సభ్యుల్లో ఆంటోనియో డా సాంగాల్లో ది యంగర్, జాకోపో మెనెఘినో, గియోవన్నీ మాంగోన్, జుక్కారీ, డొమినికో బెక్కాఫుమీ, మరియు ఫ్లామినియో వక్కా తదితరులు ఉన్నారు. రోమ్ నగరంలోని ప్రధాన కళాకారులు మరియు వాస్తుశిల్పులుగా పరిగణించబడుతున్నవారిలో కొందరిని సభ్యులుగా ఎంపిక చేయడం ద్వారా ఈ సంప్రదాయం కొనసాగింది, తరువాత దీనిలో సభ్యులుగా ఉన్నవారిలో బెర్నినీ, కార్టోనా, అల్గార్డీ మరియు అనేక మంది ఇతరులు ఉన్నారు. ఈ సంస్థ ఇప్పటికీ ఉంది, ఇప్పుడు దీనిని అకాడెమియా ఫోంటెఫిసియా డి బెల్లె ఆర్టి (ది ఫోంటిఫికల్ అకాడమీ ఆఫ్ ఫైన్ ఆర్ట్స్)గా గుర్తిస్తున్నారు, ఇది కాన్సెల్లెరియా ప్యాలస్‌లో నిర్వహించబడుతుంది. చాపెల్‌లో దైవపీఠం నకిలీ పాలరాయితో కప్పబడి ఉంటుంది. ఈ దైవపీఠంపై సెయింట్ జోసఫ్ మరియు హోలీ చైల్డ్ యొక్క విగ్రహం ఉంటుంది, దీనిని విన్సెంజో డి రోసీ సృష్టించారు. ఒక విర్చౌసీ అయిన ఫ్రాన్సెస్సో కోజ్జా యొక్క చిత్రాలు పక్క భాగాలకు (1661) ఉన్నాయి: ఎడమవైపు అడోరేషన్ ఆఫ్ ది షెఫర్డ్స్ మరియు కుడివైపు అడోరేషన్ ఆఫ్ ది మేగీ చిత్రాలను ఆయన చిత్రీకరించారు. ఎడమవైపు ఉన్న డ్రీమ్ ఆఫ్ సెయింట్ జోసఫ్ చిత్రాన్ని పావోలో బెనాగ్లియా సృష్టించారు, కుడివైపు ఉన్న రెస్ట్ డ్యూరింగ్ ది ఫ్లైట్ ఫ్రమ్ ది ఈజిప్ట్ చిత్రాన్ని కార్లో మోనాల్డీ చిత్రీకరించారు. పైకప్పుకు అనేక 17వ శతాబ్దపు కాన్వాస్‌లు ఉన్నాయి, ఎడమవైపు నుంచి కుడివైపుకు: లుడోవికో గిమిగ్నానీ చిత్రీకరించిన కుమీన్ సిబైల్ ; ఫ్రాన్సెస్కో రోసా యొక్క మోసెస్; ల్యుగీ గార్జీ యొక్క డేవిడ్ ; గియోవన్నీ ఆండ్రియా కార్లోన్ యొక్క ఎరిట్రీన్ సిబైల్ ఉన్నాయి.
రెండో గూడులో ఉన్న సెయింట్ ఆగ్నెస్ విగ్రహాన్ని విన్సెన్కో ఫెలిసీ సృష్టించారు. ఎడమవైపు అర్ధాకృతి ప్రతిమ బాల్డాస్సారే పెరుజ్జీ యొక్క ప్రతిరూపం, గియోవన్నీ డుప్రే సృష్టించిన ఒక ప్లాస్టర్ విగ్రహం నుంచి దీనిని సేకరించారు. రాజు యుంబెర్టో I మరియు ఆయన భార్య మార్గెరిటీ డి సావోయా సమాధి తరువాతి చాపెల్‌లో ఉంది. ఈ చాపెల్‌ను మొదట సెయింట్ మైకెల్ ది ఆర్చాంజెల్‌కు కేటాయించారు, తరువాత సెయింట్ థామస్ ది అపోజిల్‌కు కేటాయించడం జరిగింది. ప్రస్తుత నమూనాను గిసెప్పె సాక్కోనీ సృష్టించారు, ఆయన శిష్యుడు గ్యుడో సిరిల్లీ దీనిని ఆయన మరణించిన తరువాత పూర్తి చేశాడు. ఈ సమాధిలో కాంస్యంతో పూతపూసిన అలబాస్టర్ దిమ్మె భాగంగా ఉంటుంది. దీనిపై యూజెనియో మాక్కాగ్నానీ చిత్రీకరించిన దాతృత్వ మరియు ఆర్నాల్డో జోచ్చీ చిత్రీకరించిన ఔదార్య దృష్టాంత ప్రాతినిధ్యాలు కుడ్యచిత్రంలో భాగంగా ఉన్నాయి. రాజ సమాధులను నేషనల్ ఇన్‌స్టిట్యూట్ ఆఫ్ హానర్ గార్డ్స్ టు ది రాయల్ టాంబ్స్ నిర్వహిస్తుంది, ఈ సంస్థను 1878లో ఏర్పాటు చేశారు. వీరు సమాధుల వద్ద పికెట్ గార్డులను కూడా నిర్వహిస్తున్నారు. రాజ చిహ్నాలతో ఉన్న పీఠాన్ని సిరిల్లీ సృష్టించారు.
మూడో గూడులో గొప్ప కళాకారుడు రాఫెల్ యొక్క మరణానంతర అవశేషాలు ఉన్నాయి - శవపేటికపై ఉన్న వివరణ ప్రకారం అతని ఓస్సా ఎట్ సినెరెస్ ("ఎముకలు మరియు చితాభస్మం") దీనిలో ఉన్నాయి. ఆయన ప్రేయసి మేరియా బిబ్బియెనాను కూడా ఆయన శవపేటిక పక్కనే సమాధి చేశారు; వీరిద్దరూ వివాహం చేసుకోవడానికి ముందే మరణించారు. శవపేటికను పేప్ గ్రెగోరీ XVI అందించారు, దీనిపై ఉండే వివరణ ILLE HIC EST RAPHAEL TIMUIT QUO SOSPITE VINCI / RERUM MAGNA PARENS ET MORIENTE MORI, దీనర్థం ఏమిటంటే "రాఫెల్ ఇక్కడ శాశ్వత విశ్రాంతిలో ఉన్నారు, ప్రకృతి తల్లి ఆయన బతికున్నప్పుడు అతడిని అధిగమించడానికి భయపడింది, ఆయన మరణిస్తున్నప్పుడు ఆమె కూడా మరణించింది". ఈ శిలాశాసనాన్ని పీట్రో బెంబో రాశారు. ప్రస్తుత అమరిక 1811 నుంచి ఉంది, దీనిని ఆంటోనియో మునోజ్ రూపొందించారు. రాఫెల్ యొక్క అర్ధాకృతి ప్రతిమ (1833)ను గ్యుసెప్పే ఫాబ్రిస్ రూపొందించారు. మేరియా బిబ్బీనా మరియు అన్నిబాలే కారాక్కీ సంస్మరణ కోసం రెండు ఫలకాలు ఉన్నాయి. సమాధికి వెనుకవైపు మడోన్నా డెల్ సాస్సో (మడోన్నా ఆఫ్ ది రాక్)గా గుర్తించే విగ్రహం ఉంది, ఆమె బండరాయిపై ఒక కాలిపై ఉన్న కారణంగా ఈ పేరు పెట్టారు. రాఫెల్ ఈ విగ్రహాన్ని చెక్కడం ప్రారంభించారు, లోరెంజెట్టో 1524లో పూర్తి చేశారు.
క్రుసిఫిక్సియాన్ యొక్క చాపెల్‌లో ఉన్న రోమన్ ఇటుక గోడ గూడుల్లో కనిపిస్తుంది. పీఠంపై చెక్కతో చేసిన క్రుసిఫిక్స్ 15వ శతాబ్దం నుంచి ఉంది. ఎడమవైపు గోడపై డిసెంట్ ఆఫ్ ది హోలీ గోస్ట్ (1790) ఉంది, దీనిని పీట్రో లాబ్రుజీ సృష్టించారు. కుడివైపు తక్కువ ఎత్తున్న శిల్పం కార్డినాల్ కాన్సాల్వీ పవిత్రమైన సముద్రానికి పునరుద్ధరించబడిన ఐదు ప్రావీన్స్‌ను పోప్ పియస్ VIIకు అందించడాన్ని తెలియజేస్తుంది (1824), దీనిని డానిష్ శిల్పి బెర్టెల్ థోర్వాల్డ్‌సెన్ రూపొందించారు. ఇక్కడ ఉన్న అర్ధాకృతి ప్రతిమ కార్డినాల్ అగోస్టినో రివారోలా యొక్క ప్రతిరూపం. ఈవైపు చివరి గూడులో సెయింట్ రాసియస్ (సెయింట్ ఎరాసియో ) (1727) విగ్రహం ఉంది, దీనిని ఫ్రాన్సెస్కో మోడెరాటీ రూపొందించారు.[38]
పాంథియోన్‌ను పోలిన లేదా స్ఫూర్తిగా తీసుకున్న నిర్మాణాలు[మార్చు]
వర్జీనియా విశ్వవిద్యాలయం వద్ద జెఫెర్సన్ చేత రూపొందించబడిన రోటుండా.
బాగా సంరక్షించబడిన ఒక పురాతన రోమన్ స్మారక కట్టడానికి అత్యుత్తమ ఉదాహరణగా ఉన్న పాంథియోన్ పశ్చిమ దేశాల వాస్తుశిల్పంపై దాదాపుగా పునరుజ్జీవనోద్యమం నుంచి గణనీయమైన ప్రభావం చూపింది;[39] బ్రునెల్లెషి రూపొందించిన ఫ్లోరెన్స్‌లోని శాంటా మేరియా డెల్ ఫియోర్‌లోని 42 మీటర్ల గోపురంతో పాంథియోన్‌ను పోలిన నిర్మాణాలు సృష్టించడం ప్రారంభమైంది, దీని నిర్మాణం 1436లో పూర్తయింది.[40] పాంథియోన్ యొక్క రూపాన్ని పోలిన కట్టడాలుగా, "పశ్చిమ ఐరోపాలో... బహుశా దీని నుంచి గణనీయమైన స్ఫూర్తిని పొందిన కట్టడాలుగా" అనేక భవనాలు వర్ణించబడుతున్నాయి, ఒక "అత్యున్నత వాస్తుశిల్ప ప్రతిభా చిహ్నం" ఇది గుర్తించబడుతుంది.[8] 19వ మరియు 20వ శతాబ్దాల్లో అనేక భవనాల్లో పాంథియోన్ యొక్క శైలిని గుర్తించవచ్చు: అనేక నగర మందిరాలు, విశ్వవిద్యాలయాలు మరియు ప్రజా గ్రంథాలయాలు పాంథియోన్ యొక్క మండపం మరియు డోమ్ నిర్మాణాన్ని ప్రతిబింబిస్తాయి.
16వ శతాబ్దం[మార్చు]
రోమ్‌లోని సెయింట్ పీటర్స్ బాసిలికాకు బ్రామాంటే తయారు చేసిన నమూనా (1506)
ఇటలీలోని విసెంజా సమీపంలో విల్లా కాప్రా లా రోటండా, దీనికి పల్లాడియో రూపకల్పన చేశారు (1550)
ఇటలీలోని మేసెర్‌లో ఉన్న చాపెల్, దీనికి పల్లాడియో రూపకల్పన చేశారు (1579–80)
శాంటా ఆండ్రియా అల్ క్విరినాల్, రోమ్, దీనికి బెర్నినీ రూపకల్పన చేశారు (1658–70)
ఎస్. మేరియా డెల్'అస్సున్జియోన్, ఆరిసియా, ఇటలీ, దీనికి బెర్నినీ రూపకల్పన చేశారు (1662–64)
స్వీడన్‌లోని కార్ల్స్‌క్రోనాలో ఉన్న హోలీ ట్రినిట్రీ చర్చి, దీనికి నికోడెమస్ టెస్సిన్ ది యంగర్ రూపకల్పన చేశారు
18వ శతాబ్దం[మార్చు]
చిస్విక్ వద్ద బాగ్నో, దీనికి లార్డ్ బుర్లింగ్టన్ రూపకల్పన చేశారు (1717)
సెయింట్ హెడ్జ్‌విగ్స్ కేథడ్రల్ (1747–1773), బెర్లిన్
పాంథియోన్, స్టౌర్‌హెడ్ (1753-4)
శాన్‌సౌసీ యొక్క గోపుర పాలరాయి మందిరం (జర్మనీలోని పోట్స్‌డ్యామ్‌లో ఉన్న ఫ్రెడెరిక్ ది గ్రేట్ వేసవి రాజమందిరం)
పాంథియోన్, ప్యారిస్ (1757లో ప్రారంభమైంది)
ప్యారిస్‌లోని ఎకోల్ డి మెడెసినీ యొక్క అనాటమీ థియేటర్, దీనికి గోండోయిన్ రూపకల్పన చేశారు (1765–75)
డార్‌ట్రేలోని ఆలయం (1770), దీనికి జేమ్స్ వైట్ రూపకల్పన చేశారు
పాంథియోన్, లండన్, దీనికి జేమ్స్ వైట్ రూపకల్పన చేశారు (1770–72)
అజంప్షన్ చర్చి, పులావే, పోలెండ్.
యునైటెడ్ స్టేట్స్ క్యాపిటల్ (1793–1826), వాషింగ్టన్ D.C.
అజంప్షన్ చర్చి, పులావే, పోలెండ్ (1801–1803)
మోంటిసెల్లో, థామస్ జెఫెర్సన్ నివాసం (1809లో ప్రారంభమైంది) మరియు ది రోటుండా (1822–26), వర్జీనియా విశ్వవిద్యాలయం, రెండూ ఛార్లోట్టెస్‌విల్లే, వర్జీనియాలో ఉన్నాయి
సెయింట్ అలెగ్జాండర్స్ చర్చి (1818–1825)[41], వార్సా, పోలెండ్
రోటుండా ఆఫ్ మోస్టా, మాల్టా, గ్రోగ్నెట్ డి వాస్సే రూపకల్పన చేశారు (1833–60)
లండన్‌లోని బ్రిటీష్ మ్యూజియం యొక్క రీడింగ్ రూమ్, స్మిర్కే దీనికి రూపకల్పన చేశారు (1848–1856)
స్టేట్ లైబ్రరీ ఆఫ్ విక్టోరియా (1854), మరియు సుప్రీం కోర్ట్ లైబ్రరీ ఆఫ్ విక్టోరియా, ఇవి రెండూ ఆస్ట్రేలియాలోని మెల్బోర్న్ నగరంలో ఉన్నాయి
కాలిఫోర్నియా స్టేట్ క్యాపిటల్, శాక్రామెంటో (1861)
మీర్ వై పెసాడో ఫ్యామిలీ ఎస్టేట్ యొక్క చాపెల్, టాకుబాయా, మెక్సికో (1879–1882)
లో మెమోరియల్ లైబ్రరీ (1895), కొలంబియా యూనివర్శిటీ, న్యూయార్క్
టెంపుల్ బెత్-ఎల్ (బెన్‌స్టెల్లే థియేటర్), (1902), డెట్రాయిట్
గ్రేట్ డోమ్, కిల్లియాన్ కోర్ట్ (1916), మసాచుసెట్స్ ఇన్‌స్టిట్యూట్ ఆఫ్ టెక్నాలజీ, కేంబ్రిడ్జ్, మసాచుసెట్స్
"గ్రాండ్ ఆడిటోరియం", సింగువా విశ్వవిద్యాలయం, బీజింగ్, (1917)
హెండ్రిక్స్ చాపెల్, సిరాకస్ విశ్వవిద్యాలయం, సిరాకస్, న్యూయార్క్ (1929)
మిచెల్ హాల్, డెలావేర్ యూనివర్శిటీ, నెవార్క్, డెలావేర్ (1930)
మాంచెస్టర్ సెంట్రల్ లైబ్రరీ (1930–34), మాంచెస్టర్, UK
జెఫెర్సన్ మెమోరియల్ (1939–42), వాషింగ్టన్, D.C.
నేషనల్ గ్యాలరీ ఆఫ్ ఆర్ట్ పశ్చిమ భవనం, దీనికి జాన్ రసెల్ పోప్ రూపకల్పన చేశారు, (1938–41), వాషింగ్టన్, D.C.
ట్రింకెల్ హాల్, యూనివర్శిటీ ఆఫ్ మేరీ వాషింగ్టన్, ఫ్రెడెరిక్స్‌బర్గ్, వర్జీనియా (1941)
చర్చ్ ఆఫ్ డివైన్ విజ్డమ్, రోమ్, దీనికి ఎం. పియాసెంటినీ రూపకల్పన చేశారు (1948)
చర్చి ఆఫ్ ది ఇమ్మాకులేట్ హార్ట్ ఆఫ్ మేరీ, రోమ్, దీనికి ఎం. పియాసెంటినీ రూపకల్పన చేశారు (1950–60)
52 మీటర్ల ఎత్తున్న ఒట్టోకార్ ప్రోహాస్జాకా మెమోరియల్ చర్చి, జెకెస్‌ఫెహేర్వార్, హంగేరీ
↑ రేర్లీ పాంథియమ్ . ఇది ప్లినీ యొక్క న్యాచురల్ హిస్టరీ (XXXVI.38)లో కనిపిస్తుంది, ఇక్కడ ఇది ఈ విధంగా వివరించబడింది: Agrippae Pantheum decoravit Diogenes Atheniensis; in columnis templi eius Caryatides probantur inter pauca operum, sicut in fastigio posita signa, sed propter altitudinem loci minus celebrata.
↑ 1.0 1.1 "Pantheon", Oxford English Dictionary, Oxford, England: Oxford University Press, revised December 2008 Check date values in: |date= (help); |access-date= requires |url= (help)
↑ MacDonald 1976, p. 9
↑ కాసియస్ డియో, హిస్టోరీ రోమనే 53.27, రిఫెరెన్స్‌డ్ ఇన్ MacDonald 1976, p. 76
↑ ది రోమన్ పాంథియోన్: ది ట్రింప్ ఆఫ్ కాంక్రీట్
↑ 6.0 6.1 MacDonald 1976, p. 18
↑ 7.0 7.1 Wilson-Jones 2003, The Enigma of the Pantheon: The Interior, పేజీలు 179–182
↑ 8.0 8.1 Thomas 1997, pp. 163–165
↑ Favro 2005, pp. 256–257
↑ Thomas 1997, p. 166
↑ Thomas 1997, pp. 167–169
↑ 14.0 14.1 Hetland 2007
↑ జాన్ ది డీకాన్, మాన్యుమెంటా జర్మనీ హిస్టోరియా (1848) 7.8.20, కోటెడ్ ఇన్ MacDonald 1976, p. 139
↑ పానినీ రూపొందించిన అంతర్గత భాగం యొక్క మరో చిత్రం (1735), లీచెన్‌స్టెయిన్ మ్యూజియం, వియన్నా
↑ Pantheon, The ruins and excavations of ancient Rome, Rodolpho Lanciani, మూలం నుండి 2007-07-01 న ఆర్కైవు చేసారు, retrieved 2010-12-22
↑ "ఆర్కైవ్ నకలు". మూలం నుండి 2008-06-28 న ఆర్కైవు చేసారు. Retrieved 2020-01-09. Cite web requires |website= (help)
↑ Wilson-Jones 2003, The Enigma of the Pantheon: The Exterior, పేజీలు 199-210
↑ Wilson-Jones 2003, The Enigma of the Pantheon: The Exterior, పేజీలు199-206
↑ Parker, Freda, The Pantheon - Rome - 126 AD, Monolithic, మూలం నుండి 2009-05-26 న ఆర్కైవు చేసారు, retrieved 2009-07-08
↑ Wilson-Jones 2003, The Enigma of the Pantheon: The Exterior, పేజీలు 206-212
↑ Wilson-Jones 2003, The Enigma of the Pantheon: The Exterior, పేజీలు 206-207
↑ Cowan 1977, p. 56
↑ మూర్, డేవిడ్, "ది పాంథియోన్", http://www.romanconcrete.com/docs/chapt01/chapt01.htm, 1999
↑ 30.0 30.1 Roth 1992, p. 36
↑ Wilson-Jones 2003, The Enigma of the Pantheon: The Interior, పేజీలు 182-184
↑ Wilson-Jones 2003, The Enigma of the Pantheon: The Interior, పేజీలు 182-183.
↑ Wilson-Jones 2003, The Enigma of the Pantheon: The Interior, పేజీలు 184-197
↑ 38.0 38.1 Marder 1980, p. 35
↑ "Churches in Warsaw", www.destinationwarsaw.com, మూలం నుండి 2009-02-04 న ఆర్కైవు చేసారు, retrieved 2009-03-23
శాంటా మేరియా డెల్ ఫియోర్, ఫ్లోరెన్స్
పాంథియోన్, ప్యారిస్
వోక్‌షాలే (పాంథియోన్ స్ఫూర్తితో నిర్మించిన కట్టడం)
రోమన్ గోపురాల జాబితా
భారీశిలా ప్రదేశాల జాబితా
రోమన్ పురాణాలు
Claridge, Amanda (1998), Rome, Oxford Archaeological Guides, Oxford Oxfordshire: Oxford University Press, ISBN 0192880039
Cowan, Henry (1977), The Master Builders: : A History of Structural and Environmental Design From Ancient Egypt to the Nineteenth Century, New York: John Wiley and Sons, ISBN 0471027405
Hetland, L. M. (2007), "Dating the Pantheon", Journal of Roman Archaeology, 20 (1): 95–112, ISSN 1047-7594
King, Ross (2000), Brunelleschi's Dome, London: Chatto & Windus, ISBN 0701169036
Kleiner, Fred S. (2007), A History of Roman Art, Belmont: Wadsworth Publishing, ISBN 0534638465
Lancaster, Lynne C. (2005), Concrete Vaulted Construction in Imperial Rome: Innovations in Context, Cambridge: Cambridge University Press, ISBN 0521842026
MacDonald, William L. (1976), The Pantheon: Design, Meaning, and Progeny, Cambridge, MA: Harvard University Press, ISBN 0674653459
Marder, Tod A. (1980), "Specchi's High Altar for the Pantheon and the Statues by Cametti and Moderati", The Burlington Magazine, The Burlington Magazine Publications, Ltd., 122 (922): 30–40
Marder, Tod A. (1991), "Alexander VII, Bernini, and the Urban Setting of the Pantheon in the Seventeenth Century", The Journal of the Society of Architectural Historians, Society of Architectural Historians, 50 (3): 273–292, doi:10.2307/990615
Mark, R.; Hutchinson, P. (1986), "On the structure of the Pantheon", Art Bulletin, College Art Association, 68 (1): 24–34, doi:10.2307/3050861
Roth, Leland M. (1992), Understanding Architecture: Its Elements, History, And Meaning, Boulder: Westview Press, ISBN 0064384934
Wilson-Jones, Mark (2003), Principles of Roman Architecture, New Haven: Yale University Press, ISBN 030010202X
పాంథియోన్ రోమ్, వర్చువల్ పనోరమా అండ్ ఫోట్ గ్యాలరీ
పాంథియోన్, ప్లేట్నెర్ యొక్క టోపోగ్రాఫికల్ డిక్షనరీ ఆఫ్ ఏన్షియంట్ రోమ్‌లో వ్యాసం
పాంథియోన్, రోడాల్ఫో లాన్సియానీ యొక్క ర్యూన్స్ అండ్ ఎగ్జావేషన్స్ ఆఫ్ ఏన్షియంట్ రోమ్ 1897 నుంచి సంగ్రహం
రోమన్ కాంక్రీటు పరిశోధన
లైవ్ పాంథియోన్ వెబ్‌క్యామ్
టోమాస్ గార్సియా సాల్గాడో, "ది జ్యామెట్రీ ఆఫ్ ది పాంథియోన్స్ వాల్ట్"
రోమన్ బుక్‌షెల్ఫ్ - వ్యూస్ ఆఫ్ ది పాంథియోన్ ఫ్రమ్ ది 18 అండ్ 19 సెంచరీ
పాంథియోన్ ప్రాజెక్ట్ ఎట్ ది కర్మాన్ సెంటర్ ఫర్ అడ్వాన్స్‌డ్ స్టడీస్ ఇన్ ది హ్యూమానిటీస్, యూనివర్శిటీ ఆఫ్ బెర్న్, స్విట్జర్లాండ్ బైబిలోగ్రఫీ, సెక్షన్స్, లేజర్ స్కానింగ్ డేటా
పాంథియోన్ ఎట్ గ్రేట్ బిల్డింగ్స్/ఆర్కిటెక్చర్ వీక్ వెబ్‌సైట్
ఆర్ట్ & హిస్టరీ పాంథియోన్
సమ్మర్ సోల్‌స్టిస్ ఎట్ ది పాంథియోన్
Thornton, Norman, PoeticPantheon by Norman T. Thornton (3D VRML web application to house poetry ergodic / concrete), retrieved October 3, 2007 More than one of |author= and |last= specified (help)
panthion, rom - vikipedia
panthion, rom
Not to be confused with The Parthenon.
panthion (Pantheon) (pronounced /upunui.un/ (UK)[1] or /upunuiayen/ (USA), Latin: Pantheon,[nb 1] Greek: meanee, idhi "prati devudiki" ane artham vache oka visheshanam (aalayaanni suchinche greeku padam, mae ["heeran"]thoo ardhamavutundi) anedi rom nagaramlo unna oka bhavanam, puraatana romeku chendina sakala devatalaku uddesinchina aalayamgaa markas agrippa ee bhavanaanni nirminchaadu, sumaruga 126 ADloo chakravarti hadrian ee bhavanaanni punarnirminchaadu.[2] daadaapugaa bhavana nirmaana kaalaaniki chendina rachayita (sumaruga 2va-3va sataabdam AD) kasias deo bhavanam chuttu aneka mandi devatala vigrahaalu undatam leda deeni gopuram swargaalanu pratibimbimchelaa undatam valana deeniki panthion ane paeru vachinatlu suuchimchaaru.[3] french viplavam sandarbhamgaa pariseloni seint-genevee charchi apavitram cheyabadindi, aapai ee charchini panthion af paris ane oka loukika smaraka kattadamgaa maarchaaru, appati nunchi paanthiyoonnu oka saadhaarana padamgaa maraninchina prasiddha vyaktula gouravaartham nirminchina bhavanaanni leda vaari samadhi unna bhavanaanni soochinchenduku arudugaa upayoginchadam jarugutundi.[1]
ee bhavanam moodu varusala bhari granite chroninnethian stambhaalu gala (modati varusalo enimidi stambhaalu undagaa, naalugu stambhaalu unna migilina rendu varusalu ee varusa venuka untaayi) oka mandapamtho vruttaakaaramlo untundi, alankaram kosam lopali paikappunu aralugaa vibhajinchaaru, valayaakaaramlo kattina concreetu gopuram, deeniki mundu unde mandapaaniki andamgaa kattabadina oka mukhabhagam untundi, bhavanam yokka gopuram madhya bhaagamlo aakaasam kanipinche vidhamgaa (okulas) oka randhram untundi. ee bhavanam yokka gopuranni nirminchi daadaapugaa rendu vela samvatsaraalu puurtayinappatikii, idhi ippatikee prapanchamlo atipedda reenfors cheyani (upabalam cherchani) concreetu gopuramgaa gurtinchabadutundi.[4] bhavanamlo okulas (gopuraniki unde randhram) varaku ettu mariyu antargata vruttam yokka vyaasam rendu samaanamgaa, 43.3 metres (142 ft) untaayi.[5] deerghachaturasra nirmaanam varandaanu vruttaakaara mandapam (rotanda)thoo kaluputundi. baga samrakshinchabadina roman bhavanaallo idhi kuudaa okati. ee bhavanam charitravyaaptamgaa edho okarakamgaa upayogamlo undatam gamanarham, 7va sataabdam nunchi idhi upayogamlone undi, seint mary mariyu mrutaveerulaku ankitam ivvabadina oka roman cathalic charchigaa paanthiyoonnu upayoginchaaru, anadhikaarikamgaa deenini saantaa maria rotandaga gurtistaaru.[6]
1.1 puraatana kaalam
1.3 punarujjeevanodyamam
1.4 aadhunika kaalam
2.1 mandapam
2.2 gundrani gopuram (rotunda)
2.3 antargata bhagam
3 oka kraistava charchigaa maarpulu
4 paanthiyoonnu polina leda sphuurtigaa teesukunna nirmaanaalu
4.1 16va sataabdam
4.2 17va sataabdam
4.3 18va sataabdam
4.4 19va sataabdam
4.5 20va sataabdam
puraatana kaalam[maarchu]
actiam yuddham (31 kristupurvam) tadanantara parinaamaallo bhagamga, markas agrippa tana moodo palana hayamlo asalu paanthiyoonnu nirminchi, ankitamicchaadu.[7] nirmaanam jarugutunna samayamlo panthion bhavanam rom sivaarullooni martius praamganamlo undi, appudu ee praantamlo graameena vaataavaranam undedi. martius praanganam roman repablic hayamlo ennikalu mariyu sainyam kosam oka samavesa pradesamgaa upayogapadindi. idila unte, augastus mariyu kotta prinsipate hayamlo ivi rendu anavasaramaina pradesaalugaa pariganinchabaddaayi.[8] augastus seaser mariyu aayana maddatudaarulu chepattina oka nirmaana kaaryakramamlo panthion nirmaanam kuudaa bhagamga undi. martius praagamnamlo vaaru iravaikipaigaa kattadaalanu nirminchaaru, veetilo agrippa snaanavaatikalu mariyu saayeptaa julialu kuudaa unnaayi.[9] aalayam mundu bhaagamlo unna saasanam prakaaram, prastuta bhavanaanni agrippa nirminchaadane bhavana puraatana kaalam nunchi undi, aayana taruvaata kuudaa ee bhavananiki maarpulu jarigai.[10] idila unte, puraavastu travvakaallo agrippa yokka panthion puurtigaa naasanam cheyabadindani velladaindi, agrippa aadhvaryamlo nirminchabadina asalu aalayam unna pradesamlo paanthiyoonnu chakravarti hadrian punarnirminchaadani puraavastu aadhaaraalu teliyajestunnaayi.[11]
agrippa nirminchina panthion yokka roopam charchaneeyaamsamgaa undi.[7] 19va sataabdam chivari kaalamlo puraavastu nipunudu rodolpho lanciany jaripina travvakaallo, agrippa nirminchina panthion dakshinamvaipu mukhamtho undedani nirdhaaranaku vachaaru, prastutam unna bhavanam yokka mukhabhagam uttaramvaipu untundi, antekakunda idhi kudinchina T-aakaarapu pranaalikatoe nirminchabadindi, deeni pravesadvaaram 'T' yokka aadhaaram vadda undi. 20va sataabdam chivari kaalam varaku ee vivarana vistruta aamodam pondindi. ayithe, marinta iteevali puraavastu travvakaalu ee bhavanam prastuta roopamlo kakunda maroka roopamlo undedani suuchistunnaayi. agrippa yokka paanthiyoonku oka trikoneeya dwaaramandapamtho vruttaakaara roopaanni kaligivundavacchani bhavana undi, antekakunda taja pariseelanallo taruvaati punarnirmaanaalu maadirigaane ee panthion kuudaa uttaramvaipu mukhabhaagaanni kaligivundavachane abhiprayam vyaktamaindi.[12]
augaston panthion migilina bhavanalathopatu kreestusakam 80loo sambhavinchina bhari agnipramaadamlo naasanamaindi. domitian punarnirminchina panthion kreestusakam 110loo marosari dagdhamaindi.[13] tayaareedaaru mudralatho gala itukalapai oka iteevali punahpariseelana prakaaram rendo agnipramaadam sambhavinchina taruvaata koddikaalaanike, marosari nirmaanam praarambhamaindani telustondi.[14] anduvalana, bhavanam yokka namuunaanu hadrian leda athani vaastusilpulu roopondinchaledane vishayam avagatamavutundi. trajan ane chakravarti yokka vaastusilpi damaskasmaku chendina apolodorus prastutam unna bhavanam yokka namuunaanu srushtinchinatlu telustondi.[14] hadrian niyaminchina vaastusilpulu ee bhavanamlo etuvanti alankarana kaaryakramaalu chepattaranedi aspashtamgaa undi. hardian puurti chesina bhavanamgaa idhi pariganinchabadutunnappa, aayana aadhvaryamlo nirminchabadina bhavanaallo idhi bhagamga ledu, hadrian hayamlo romevyaaptamgaa punarnirminchabadina bhavanalapai saadhaaranamgaa kanipinche kotta mukhabhaagampai unna asalu vivaranalo ee vishayam cherchabadindi ("MuAGRIPPAuLuFuCOSuTERTIVMuFECIT ", deeniki Latin: Marcus Agrippa, Lucii filius, consul tertium fecit ane artham vastundi, ee saasanam yokka anuvaadam "lucias kumarudu, moodosari sainyaadhipati markas agrippa deenini nirminchaadu"). vaastavaaniki ee bhavanaanni ela upayoginchaaranedi teliyajeyaledu.
panthion gopuram. concreetu gopuram yokka pettelanu achullo posi, bahusa taatkaalika scafoldingeatho srushtinchinatlu bhaavistunnaaru; okulas kevalam kaantini matrame lopaliki vachela chestundi.
greeco-roman seneter, sainyaadhipati mariyu oka samagra grandham histery af romenu raasina kasias deo panthion punarnirmaanam jarigina 75 samvatsaraala taruvaata chesina tana rachanalo ee gopura bhavanaanni haadriyanku badulugaa agrippa nirminchinatlu tappugaa perkonnadu. panthion gurinchi prastaavinchina ekaika samakaaleena rachayitagaa deo gurtinchabadutunnadu. 200 samvatsaram samayaniki kuudaa, ee bhavanam yokka moolam mariyu daani yokka prayojanampai anischiti kanipinchindi:
septimius severus mariyu karakalla kreestusakam 202loo ee bhavananiki maramattulu cheyinchaaru, deeniki maro chinna silaasaasanam undi. ee silaasaasanampai "pantheum vetustate corruptum cum omni cultu restituerunt" ('kaalakramamlo debbatinna panthion yokka prati bhaagaanni vaaru punaruddharinchaaru') ani untundi.
609loo, bizantine chakravarti focas ee bhavanaanni pope bonifase IVku ichadu, aayana deenini oka kraistava charchigaa marchi, saantaa maria mariyu mrutaveerulaku samarpinchaadu, ippudu deenini saantaa maria di martiriga gurtistaaru: bahudevataradhana vishwaasam tolaginchabadina taruvaata, panthion ani piliche ee paata aalayamlo, pavitra kanya mary mariyu mrutaveerulandarikii gurtugaa oka charchini erpaatu chesela aadesaalu jaarii cheyalani maro pope, bonifase ide [chakravarti fokassenu conmestantiolope] chakravartini koradu, tadwara gatamlo devullaku kakunda daanavulaku poojalu jarigina ee pradesamlo kraistava sanyaasula samsmarana jarugutundani suuchimchaaru.[15]
oka charchigaa marchadam valana ee bhavanaanni vidichipettadam jaragaledu, adevidhamgaa charchigaa sweekarinchadamtho ee bhavanampai praarambha madhyayuga kaalamlo vidhvamsam, kollagottadam vanti etuvanti daadulu jaragaledu, ee kaalamlo aneka rom bhavanalu ee daadula valana dhvamsamayyaayi. pal dhi deakan raasina pustakaallo constans II ee bhavanaanni kollagottinatlu perkonnadu, constans II juulai 663loo romenu sandarsinchaadu:
rom nagaramlo pannendu rojulapatu unna atanu, puraatana kaalamlo ee nagara aabharanam (panthion) kosam lohamto tayaaru chesina pratidaanini kollagottaadu, chivaraku [mereeki ankitamivvabadina] charchi paikappunu kuudaa gullachesadu, deenini okappudu panthionega pilichevaaru, devullandariki gouravasuchakamgaa deenini nirminchaaru, ippudu maji paalakula aadesaanusaaram deenini mrutaveerulandari samsmarana pradesamgaa upayogistunnaru; ayithe atanu deeninilooni kaamsya palakalanu dochukoni, vaatannintinii itara aabharanaalatopaatu conkestantinoplo pampaadu.
marinta naajuukaina bahya palarayi konni sataabdaalugaa tolaginchabadindi, konni kudyastambhaala (pilasterselu)u nunchi sekarinchina burujulu british musionlo unnaayi. rendu stambhaalu panthion thoorpuvaipu pakkane nirminchina madhyayuga bhavanala nirmaanamloki sweekarinchadam mariyu pogottukovadam jarigindi. padihedo sataabdam praarambhamlo, arban VIII barberini aadesaalapai mukhamandapam yokka kaamsya paikappunu balavantamgaa tolaginchaaru, bernini chetha nirminchabadina prasiddha janta bhavanaalatho madhyayugapu ganta gopuranni deeni sthaanamlo erpaatu chesaru, ee janta gopuralanu 19va sataabdam chivari kaalam varaku tolaginchaledu.[16] ee bhavananiki jarigina maro nashtam emitante bahya shilpaalu, agrippa yokka silaasaasanampai ee silpaalatoe mandapa mukhabhaagaanni (pediment) alakarinchaaru. paalaraayito nirminchina antargata bhagam daadaapugaa chekkuchedarakunda nilichivundi, ayithe deeni kosam vistrutamaina punaruddharana charyalu chepattaru.
punarujjeevanodyamam[maarchu]
jarj dehio/gustav wan bezold nunchi panthion yokka gachu pranaalika: kirchulche boukumst dess abendlandes. stertegart: verlag der kotta'shen buchiandlung 1887-1901.
18va sataabdamlo panthion antargata bhagam, giovanni pavolo paaninii deenini chitreekarinchaaru.[17]
punarujjeevanodyamam nunchi paanthiyoonnu oka samaadhigaa upayogistunnaru. chitrakaarulu rafel mariyu annibale karakki, swarakarta arcongelo corelley mariyu vaastusilpi baldassare perujji taditarulu ikkada samadhi cheyabadina pramukha vyaktulu. 15va sataabdamlo, panthion chitralekhanaalatho alakarinchabadindi: veetilo mukhyamainadi melozzo daa forli geesina annunsiation . florens cathedral yokka gopuranni nirminche samayamlo brunelleshi vanti vaastusilpulu panthion namuunaa nunchi saayam pondaaru, tama panulaku paanthiyoonnu sphuurtigaa upayoginchukunnaru.
pope arban VIII (1623 to 1644) panthion mandapam yokka raagi paikappunu kariginchaalani aadesinchaadu. kajil santanjelo yokka rakshana kosam firangulu tayaaru cheyadaaniki ee raagilo ekkuva bhaagaanni upayoginchaaru, migilina daanini vividha itara panula kosam apostolic kemera upayoginchindi. seint peaters basilikaloni ettaina daivapeetampai prasiddha baldachin mandapam)yunu srushtinchadam kosam berneeni paanthionelo sekarinchina raagini upayoginchinatlu cheppabadutundi, ayithe oka nipunudi abhiprayam prakaaram, pope velladinchina vivaraallo 90u raagini firangulu tayaaru cheyadaaniki upayoginchaaru, baldachin kosam upayoginchina raagini venis nagaram nunchi teesukochaaru.[18] deenini aadhaaramgaa chesukoni roman vyangya rachayita paskino ee kindi prasiddha naanudini srushtinchaaru: Quod non fecerunt barbari fecerunt Barberini (deenartham "barbarianyanlu cheyaledani barberinies [arban VIII kutumbam paeru] chesaru").
1747loo, nakili kitikeelatho gopuram diguvana vistrutamaina silpaalanu punaruddharinchaaru, ayithe asaluvaatiki ivi atikoddi polika matrame kaligivunnayi. 20va sataabdam yokka praarambha dasaabdaallo, punarujjeevanodyamam chitralekhanaalu mariyu chitraala nunchi punarnirminchina oka asalu bhaagaanni pyaanallalo okadaanipai punahsrushtinchaaru.
umberto I samadhi.
italy yokka iddaru rajulanu kuudaa paanthionelo samadhi chesaru: vaari paerlu vittorio emanyel II mariyu umberto I, idila unte umberto raani maargeritaanu kuudaa ikkada samadhi cheyadam jarigindi. 1946 nunchi italy ganatantra rajyam ayinappatiki, italian racharika samsthala swachchanda kaaryakartalu paanthiyoonloni raja samaadhula vishayamlo apramattamgaa vyavaharistunnaaru. repablikannilu eppatikappudu nirasanalu vyaktam chestundatamto ee samaadhula vishayamlo adanapu jaagrattalu teesukovadam jarugutundi, idila unte panthion bhadrata mariyu nirvahana kaaryakalaapaalu italy saamskrutika vaarasatva mantritva saakha[19] aadheenamlo unnappatikii, cathalic adhikaarika yantraamgaalu ituvanti sampradaayaanni konasaginchenduku anumati istunnayi.
paanthiyoonnu ippatikee oka charchigaa upayogistunnaru. saamaanya prajalu ikkada vedukalu jarupukuntaaru, mukhyamgaa kyaathalikku parvadinaalu mariyu vivaahaalanu ikkada nirvahinchadam jarugutundi.
antony desegadget yokka panthion roopam, less edifices antickwes di rom, paris, 1779.moodu nagisheelu, itara saarupyamaina bhaagaalu, ivi ennaduu romeku vellani roopakartalaku namuunaalugaa upayogapaddaayi.
mandapam[maarchu]
ee bhavanamloki adugupettenduku modata oka metla varusa undedi. parisara praantamlo bhoomi ettu puraatana kaalam nunchi gananeeyamgaa perigindi.[6]
mandapampai mukhabhaagamlo andamgaa nirminchina bhagam (pediment)loo natonnata shilpam, mukhyamgaa kaamsyapu pootha unna shilpaalu untaayi. shilpaanni pattivunchina bandulu unna pradesamlooni randhraalu daani yokka namuunaanu oka haaramlo dega unna roopamgaa suuchistunnaayi; haaram nunchi pediment yokka moolalloki ribbanlu vistarinchivunnaayi.[20]
panthion yokka dwaaramandapamlo modata 50 roman adugula ettunna prakaandaalugaa ekasila granite stambhaalanu upayoginchaaru, burujulu 10 roman adugula ettulo carninnethian saililo untaayi.[21] ettaina dwaaramandapam madhya bhagampai kanipinche dviteeya mukhabhaagaanni kanipinchakunda chese avakaasam undi. deenini adhigaminchenduku, bhavana nirmaatalu konni sardubaatlu chesaru, indukosam 40 roman adugula prakaandaalu mariyu enimidi roman adugula ettunna burujulu upayoginchaaru.[22] panthion yokka nirmaanam sandarbhamgaa oka dasalo konni rawana ibbandulu erpadatamtho ee pratyaamnaayaanni upayoginchinatlu bhaavistunnaaru. vaastavaaniki panthion yokka pronavos kosam upayoginchina boodida rangu granite stambhaalanu eejiptu thoorpupraanta parvataalloni mones cladianus nunchi travviteesaaru. prati stambham 39 feet (12 metres) ettu, aidu adugula (1.5 meetarlu) vyaasam, 60 tannula baruvu kaligivunnayi.[23] gani nunchi veetini koyya moddulapai nadi vaddaku 100 kimeepaigaa dooram eedchukochaaru. vasantakaalapu varadala samayamlo neetimattam baga ettugaa unnappudu veetini nailu nadipai ballakattula dwara rawana chesaru, aa taruvaata madhyadhara samudram daatenduku pedda padavalanu upayoginchi vaatini ostia ane roman naukaasrayaaniki teesukochaaru. akkadi nunchi vaatini tirigi koyya moddalapai tiber nadi varaku eedchukochi, aapai ee nadi dwara rom nagaraniki cherchaaru.[24]
augastus mousolium sameepamlo veetini odduku cherchukochina taruvaata kuudaa, panthion nirminchina pradesam deeniki 700 meaterla dooramlo untundi.[25] anduvalana veetini ikkada kuudaa nirmaana pradesaaniki dungalapai leda rolarla saayamtho eedchukellaaru.
panthion yokka mandapam venukavaipu godullo goollu unnaayi, bahusa veetini joolius seaser, augastus seaser mariyu agrippa leda capitoline triad leda itara devatala vigrahaala kosam uddesinchi nirminchivundavachhu.
sellaaku bhari kaamsya dwaaraalaku okappudu bangaram pootha undedi, ivi puraatanamainavi, ayithe ivi panthion yokka asalu dwaaraalu kaavu. dwara chatraalaku atikoddi parimaanamlo nirminchabadina, prastutam unna dwaaraalanu sumaruga 15va sataabdam nunchi upayogistunnaru.[26]
gundrani gopuram (rotunda)[maarchu]
piazja della minerwa nunchi panthion yokka aagneya veekshanam, 2006.
okulasmunu erpaatu chese 9.1 metres (30 feet) vyaasamtho unna voyussoirilla yokka oka valayampai kendreekrutamai unna roman concreetu yokka baruvu 4,535 metric tons (4,999 short tons) untundi, gopuram yokka kindivaipu peedanaanni enimidi bhagaluga unde 6.4 metres (21 feet) mandangala dolumadiri godaloni enimidi byarel waltelu bharistaayi. gopuram yokka mandam kindivaipu 6.4 metres (21 feet) nunchi okulas vadda 1.2 metres (3.9 feet) varaku maarutundi. panthion nirmaanamlo upayoginchina concretepui etuvanti tanyata pareekshala phalitaalu andubaatulo levu; ayithe, libialo roman sithilaallo puraatana concretepui jaripina pareekshalapai kovan charchinchaaru, ee pareekshala dwara puraatana concreetu yokka oka sampeedana balam 2.8 ksi (20 MPa)gaa suuchimchaaru. oka anubhaavika sambandham ituvanti oka kattadam yokka tanyata balam 213 psi (1.47 MPa) untundani suuchimchimdi.[27] mark mariyu hachisan velladinchina nirmaanam yokka nischita moolaka vislaeshana[28] garishta tanyata peedanam gopuram velupali godanu kalise chota kevalam 18.5 psi (0.128 MPa) matrame untundani perkondi.[29] gopuram yokka pai porallo takkuva saandratagala kankara raallanu upayoginchadam dwara gopuram yokka peedanaalanu gananeeyamgaa tagginchinatlu gurtinchaaru. saadhaarana baruvu unna kaankreetunu gopuram mottam upayoginchinatlayithe, thoranamloni peedanaalu daadaapugaa 80u ekkuvagaa undevani mark mariyu hachisan anchana vaesaaru. antargata raagipuutanu kevalam alankaaraatmaka prayojanaalu kosame kakunda, paikappu yokka baruvunu tagginchenduku kuudaa upayoginchaaru, okulasmunu unchadam dwara, bhavanam yokka sikharaanni kuudaa lekunda cheyadam dwara baruvunu tagginchaaru.
rotunda goda paibhaagamlo itukalu lekunda nirminchina varusa thoranaalu untaayi, bayativaipu nunchi veetini chudavachhu, veetini itukapani yokka muddaloki erpaatu chesaru. panthion puurtigaa ituvanti vyuuhaalatoe nirminchabadindi- udaaharanaku, lopalivaipu goollapai kuudaa thoranaalu unnaayi - ayithe ee thoranaalu annee antargata bhaagamlo paalaraayito dachiveyabadi untaayi, velupalivaipu raati chapata leda sannagaaralato kappabadi untaayi.
okulas yokka ettu mariyu antargata valayam yokka vyaasam rendoo samaanamgaa, 43.3 metres (142 feet) untaayi, anduvalana mottam antargata bhagam oka ghanamlo posige vidhamgaa untundi (antekakunda, antargata bhagam 43.3 metres (142 feet) vyaasam gala oka golaanni kaligivuntundi).[30] puraatana roman kolata pramaanaallo ee kolatalu spashtamgaa ardhamavataayi: gopuram aadyantam 150 roman adugulu untundi; okulas 30 roman adugula vyaasam kaligivuntundi; dwaaramaargam 40 roman adugula ettulo untundi.[31] panthion ippatikee prapanchamlo atipedda upabalam cherchani (reenfors cherchani) concreetu gopuram unna kattadamgaa gurtinchabadutundi. puraatana gopurala kante idhi gananeeyamaina sthaayilo pedda aakaaraanni kaligivundi.[32]
oka swatantra-kattadamgaa tarachugaa deenini geestunnappatiki, deeniki pakkane oka bhavanam undi. ee bhavanam rotundaaku oka maddatugodagaa saayapadutundi, ayithe oka bhavanam nunchi maro bhavanamloki vellenduku etuvanti maargam ledu.[33]
antargata bhagam[maarchu]
panthion yokka antargata bhagam.
gopuram yokka antargata bhaagaanni swargaalanu talapinche vidhamgaa vampulatho kattalani nirnayinchivundavachchu.[30] dom yokka sikharam vadda unna okulas mariyu pravesadvaaram matrame ee bhavanam antargata bhagamloki veluturu vache maargaalugaa unnaayi. rojupodavuna, okulas nunchi vache veluturu bhavanam lopali bhagam chuttu padutundi, idhi okarakamaina vyatireka neetigadiyaaram prabhaavaanni choopistundi.[34] okulas oka challabariche mariyu vaayuprasarana maargamgaa kuudaa panichestundi. tuphaanula samayamlo, okulas gunda lopala pade varshapu neetini gachu kinda unde oka neetipaarudala vyavastha bayataku pamputundi.
gopuramlo unde mottam iravai enimidi varusalloni aidu varusalu guntalu gala chatraalu (kaafarlu) untaayi. samangaa khaaliilanu unchina ee amarikanu nirminchadam chala kashtam, deeniki sanketha artham, sankhya, jyaamiteeya leda chandrasambandhamaina artham undavachane bhavana undi.[35][36] puraatana kaalamlo, kaaferlaku kaamsya nakshatraalu, rosettelu leda itara aabharanaalu undavacchu.
antargata namuunaa yokka valayalu mariyu chaturasraalu ekikruta itivruttaanni yerparustaayi. gopuram yokka chaturasra cafferla kendreekruta valayalaku chekermobrdu gachu kramaalu bhinnamgaa untaayi. gachu nunchi paikappu varaku antargata bhagam yokka prati bhagam oka bhinnamaina vyuham prakaaram upavibhajana cheyabadivuntaayi. deeni phalitamgaa, antargata alankara bhaagaalu oka kramamlo undavu. mottammeeda prabhaavam emitante takshana veekshakudi drushti, bhavanam yokka pradhaana aksham prakaaram untundi, golakara pradesampai unde oka ardhagola gopuram spashtamgaa kanipinchadu. ee apashruthi ellappuduu puurtigaa artham kaadu, 18va sataabdamlo navya praamaanika abhiruchi prakaaram ataka sthaayini naveekarinchaaru.[37]
muusa:Wideimage
oka kraistava charchigaa maarpulu[maarchu]
ankitam cheyabadina samvatsaram
samsthaagata sthiti
antarjaala sait
mukhabhagam disha
garishta ettu
rafel samadhi.
prastuta unnatamaina daivapeetaalu mariyu mandapaalanu pope clement XI (1700–1721) aadesaalapai nirminchagaa, mariyu alessandro spechi veetiki roopakalpana chesaru. mandapamlo, madonna yokka oka bizantine pratima nakalunu pratishtinchaaru. ippudu vaatikanloni chapel af dhi cononselo unna asalu vigraham 13va sataabdaaniki chendinadi, ayithe saampradaayika suuchanalu idhi inka puraatana kaalaaniki chendinadani teliyajestunnaayi. paatakulu niliche pradesaanni 1840loo jodinchaaru, deenini lyugi poletti roopondinchaaru.
pravesadvaaraaniki kudivaipu modati goodulo girdilleku chendina madonna mariyu baareeki chendina seint nikolas (1686) chitram untundi, deenini oka anaamaka kalakarudu chitrikarinchaadu. kudivaipu modati chapel (chinnagudi) ayina annunsiation chapelelo annunsiation yokka oka kudyachitram untundi, deenini melozzo daa forli chitreekarinchinatlu bhaavistunnaaru. edamavaipu oka kaanvespai geesina seint larrens and seint agnes chitram (1645–1650) untundi, deenini clement moili chitreekarinchaaru. kudivaipu godapai incredulity af seint thamas (1633) chitram undi, deenini peetro pavolo bonji chitreekarinchaaru.
rendo goodulo 15va sataabdapu tuscan paatasaala kudyachitram undi, idhi varjeen pattaabhishekaanni varnistundi. rendo chapelelo raju wicter emmanyel II samadhi undi (1878loo aayana maraninchaaru). ee chaapelnu modata holy spiriteaku uddesinchi erpaatu chesaru. deenini e vaastusilpi roopondinchaalane daanipai oka poteeni nirvahinchaaru. giseppe saccony ee potilo palgoni parajayam palayyaru - deeniki edurugaa unna chapelelo aayana taruvaata umberto I samadhiki roopakalpana chesaru. manifredio manifredy ee potilo vijayam saadhinchi, 1885loo tana panini praarambhinchaaru. samaadhilo oka pedda kaamsya phalakam untundi, deenipai oka roman dega mariyu hous af savoy chihnalu untaayi. wicter emmanyel IIIki gouravasuchakamgaa samaadhipaina bangaaru deepam untundi, ee raju desha bahishkaranalo undagaa 1947loo mruti chendaadu.
moodo goodulo seint anne mariyu blessed varjin shilpam undi, deenini il lorenzon srushtinchaaru. moodo chapelelo 15va sataabdapu umbrian paatasaala seint fransis mariyu seint jan dhi baptist madhya unna dhi madonna af mersi chitram undi. deenini madonna af dhi railingelaa kuudaa gurtistaaru, mandapam yokka edamachetivaipu goodulo modata ee chitram velaadutunnatlu undi, ikkada idhi reyilingeatho rakshinchabadi untundi. deenini taruvaata annunsiation chaapeleku maarchaaru, aapai prastutam unna pradesaaniki sumaruga 1837loo marchadam jarigindi. pope clement XI chepattina samrakshanaalayam yokka punaruddhanalo kaamsya silaasaasanam erpaatu chesaru. kudivaipu godapai chakravarti focas ee paanthiyoonnu pope bonifase IVku andistunna (1750) conwas undi, deenini oka anaamaka chitrakaarudu chitrikarinchaadu. gachupai moodu smaraka falakaalu unnaayi, veetilo okati gismonda sthaanika bhashalo raasina phalakam. kudivaipu chivari goodulo seint anastacio (1725) vigraham undi, deenini bernardino cometty srushtinchaaru.[38]
chitrakaarudu rafel yokka ardhaakruti pratima, idhi paantiyoonlooni aayana samaadhipai undi.
dwaaraaniki edamavaipu modati goodulo ajampsion (1638) undi, deenini andria camassi srushtinchaaru. edamavaipu modati chaapelnu chapel af dhi seint josef in dhi holy landegna gurtistaaru, idhi paanthionelo unna chapel af dhi confoternity af dhi virchuvosi. oka 16va sataabdapu charchi chattam diciderio daa segney dwara erpaatu cheyabadina kalaakaarulu mariyu sangeeta kalaakaarula sampradaayaanni idhi suuchistumdi, chapelelo praarthana nirvahananu patinchela chesenduku deenini erpaatu chesaru. deenilo modati sabhyullo antonio daa saangaallo dhi yangar, jakopo meneghino, giovanni mangon, jukkari, dominiko bekkafumy, mariyu flaminio vakka taditarulu unnaaru. rom nagaramloni pradhaana kalaakaarulu mariyu vaastusilpulugaa pariganinchabadutunnavaara kondarini sabhyulugaa empika cheyadam dwara ee sampradaayam konasagindi, taruvaata deenilo sabhyulugaa unnavaarilo bernini, cartona, algardy mariyu aneka mandi itarulu unnaaru. ee samstha ippatikee undi, ippudu deenini academia phontephicia di belle aarti (dhi phontifical akadami af fine arts)gaa gurtistunnaru, idhi concelleria pyaalasmlo nirvahinchabadutundi. chapelelo daivapeetam nakili paalaraayito kappabadi untundi. ee daivapeetampai seint josaf mariyu holy chaild yokka vigraham untundi, deenini vinsenjo di rosy srushtinchaaru. oka virchousy ayina francesso kojja yokka chitraalu pakka bhaagaalaku (1661) unnaayi: edamavaipu adoration af dhi sheferds mariyu kudivaipu adoration af dhi megi chitraalanu aayana chitreekarinchaaru. edamavaipu unna dream af seint josaf chitraanni pavolo benaglia srushtinchaaru, kudivaipu unna rest during dhi flite frum dhi egipt chitraanni kaarlo monaldy chitreekarinchaaru. paikappuku aneka 17va sataabdapu kaanvaaslu unnaayi, edamavaipu nunchi kudivaipuku: ludoviko gimignani chitreekarinchina kumin sibail ; fransesco rosa yokka moses; lugey garji yokka david ; giovanni andria carlon yokka eritrin sibail unnaayi.
rendo goodulo unna seint agnes vigrahaanni vinsenco felisi srushtinchaaru. edamavaipu ardhaakruti pratima baldassare perujji yokka pratiroopam, giovanni dupre srushtinchina oka plaster vigraham nunchi deenini sekarinchaaru. raju umberto I mariyu aayana bharya margerity di savoya samadhi taruvaati chapelelo undi. ee chaapelnu modata seint maikel dhi aarchaanjeloku ketaayinchaaru, taruvaata seint thamas dhi apojileku ketayinchadam jarigindi. prastuta namuunaanu giseppe saccony srushtinchaaru, aayana shishyudu gudo cirilley deenini aayana maraninchina taruvaata puurti cheshaadu. ee samaadhilo kaamsyamtho poothapoosina alabaster dimme bhagamga untundi. deenipai usenio makkagnani chitreekarinchina daatrutva mariyu arnaldo jochee chitreekarinchina audaarya drushtaanta praatinidhyaalu kudyachitramlo bhagamga unnaayi. raja samaadhulanu neshanal institute af hanar gards tu dhi rayal tambs nirvahistundi, ee samsthanu 1878loo erpaatu chesaru. veeru samaadhula vadda picket gaardulanu kuudaa nirvahistunnaaru. raja chihnaalatho unna peethaanni cirilley srushtinchaaru.
moodo goodulo goppa kalakarudu rafel yokka marananantara avasheshaalu unnaayi - savapetikapai unna vivarana prakaaram athani ossa ett cineres ("emukalu mariyu chitabhasmam") deenilo unnaayi. aayana preyasi maria bibbiyenanu kuudaa aayana savapetika pakkane samadhi chesaru; veeriddaruu vivaham chesukovadaniki munde maraninchaaru. savapetikanu pape gregory XVI andinchaaru, deenipai unde vivarana ILLE HIC EST RAPHAEL TIMUIT QUO SOSPITE VINCI / RERUM MAGNA PARENS ET MORIENTE MORI, deenartham emitante "rafel ikkada saashwata vishraantilo unnaaru, prakruti talli aayana batikunnappudu atadini adhigaminchadaaniki bhayapadindi, aayana maranistunnappudu aame kuudaa maraninchindi". ee silaasaasanaanni peetro bembo raasaaru. prastuta amarika 1811 nunchi undi, deenini antonio munoj roopondinchaaru. rafel yokka ardhaakruti pratima (1833)nu guseppe fabris roopondinchaaru. maria bibbina mariyu annibale karakki samsmarana kosam rendu falakaalu unnaayi. samadhiki venukavaipu madonna del sasso (madonna af dhi rak)gaa gurtinche vigraham undi, aame bandaraayipai oka kaalipai unna kaaranamgaa ee paeru pettaaru. rafel ee vigrahaanni chekkadam praarambhinchaaru, lorrengetto 1524loo puurti chesaru.
chrusificsian yokka chapelelo unna roman ituka goda goodullo kanipistundi. peethampai chekkatho chesina crusifics 15va sataabdam nunchi undi. edamavaipu godapai dissent af dhi holy gost (1790) undi, deenini peetro labruji srushtinchaaru. kudivaipu takkuva ettunna shilpam cardinal consalvy pavitramaina samudraaniki punaruddharinchabadina aidu praaveensenu pope pius VIIku andinchadaanni teliyajestundi (1824), deenini danish shilpi bertel thorwaldessen roopondinchaaru. ikkada unna ardhaakruti pratima cardinal agostino rivarola yokka pratiroopam. eevaipu chivari goodulo seint rasias (seint erasio ) (1727) vigraham undi, deenini fransesco moderati roopondinchaaru.[38]
paanthiyoonnu polina leda sphuurtigaa teesukunna nirmaanaalu[maarchu]
varjinia vishwavidyaalayam vadda gefferson chetha roopondinchabadina rotunda.
baga samrakshinchabadina oka puraatana roman smaraka kattadaaniki atyuttama udaaharanagaa unna panthion paschima deshaala vaastusilpampai daadaapugaa punarujjeevanodyamam nunchi gananeeyamaina prabhaavam chuupindi;[39] brunelleshi roopondinchina florenseloni santa maria del fioreloni 42 meaterla gopuramtho paanthiyoonnu polina nirmaanaalu srushtinchadam praarambhamaindi, deeni nirmaanam 1436loo poortayindi.[40] panthion yokka roopaanni polina kattadaalugaa, "paschima airopalo... bahusa deeni nunchi gananeeyamaina sphuurtini pondina kattadaalugaa" aneka bhavanalu varninchabadutunnaayi, oka "atyunnata vaastusilpa pratibha chihnam" idhi gurtinchabadutundi.[8] 19va mariyu 20va sataabdaallo aneka bhavanaallo panthion yokka sailini gurtinchavacchu: aneka nagara mandiraalu, vishwavidyaalayaalu mariyu praja grandhaalayaalu panthion yokka mandapam mariyu dom nirmaanaanni pratibimbistaayi.
16va sataabdam[maarchu]
romeloni seint peaters basilikaku bramante tayaaru chesina namuunaa (1506)
italeelooni visenja sameepamlo villa capra laa rotanda, deeniki palladio roopakalpana chesaru (1550)
italeelooni masereelo unna chapel, deeniki palladio roopakalpana chesaru (1579–80)
santa andria all kwirinal, rom, deeniki bernini roopakalpana chesaru (1658–70)
es. maria del'assungion, aricia, italy, deeniki bernini roopakalpana chesaru (1662–64)
sweedanloni carlseakronaalo unna holy trinitry charchi, deeniki nicodemus tessin dhi yangar roopakalpana chesaru
18va sataabdam[maarchu]
chiswik vadda bagno, deeniki lard burlington roopakalpana chesaru (1717)
seint headgevigs cathedral (1747–1773), berlin
panthion, stourehed (1753-4)
sanisousi yokka gopura palarayi mandiram (jarmaneelooni potemedyaam unna frederic dhi grate vesavi rajamandiram)
panthion, paris (1757loo praarambhamaindi)
pariseloni ekol di medesini yokka anatami theater, deeniki gondoin roopakalpana chesaru (1765–75)
daretreloni aalayam (1770), deeniki james white roopakalpana chesaru
panthion, landan, deeniki james white roopakalpana chesaru (1770–72)
ajampsion charchi, pulave, pollend.
unaited states capital (1793–1826), vashington D.C.
ajampsion charchi, pulave, pollend (1801–1803)
montisello, thamas gefferson nivasam (1809loo praarambhamaindi) mariyu dhi rotunda (1822–26), varjinia vishwavidyaalayam, rendoo charlotteseville, varjeeniyaalo unnaayi
seint alegzanders charchi (1818–1825)[41], warsa, pollend
rotunda af mosta, malta, grognet di vasse roopakalpana chesaru (1833–60)
landanleni british musium yokka reading room, smirke deeniki roopakalpana chesaru (1848–1856)
state librari af victoria (1854), mariyu supreem court librari af victoria, ivi rendoo austrelialoni melborn nagaramlo unnaayi
california state capital, saakraamento (1861)
meer vai pesado famili estate yokka chapel, takubaya, mexico (1879–1882)
loo memorial librari (1895), kolambia university, neuark
tempul beth-el (benystelle theater), (1902), detroit
grate dom, killian court (1916), masachusets institute af technology, cambridge, masachusets
"grand auditorium", singuwa vishwavidyaalayam, beasing, (1917)
hendricks chapel, sirakas vishwavidyaalayam, sirakas, neuark (1929)
michel hal, delaver university, nevark, delaver (1930)
manchester central librari (1930–34), manchester, UK
gefferson memorial (1939–42), vashington, D.C.
neshanal gallery af art paschima bhavanam, deeniki jan rasel pope roopakalpana chesaru, (1938–41), vashington, D.C.
trinkel hal, university af mary vashington, frederickesberg, varjinia (1941)
charch af divine vizdam, rom, deeniki em. piassentini roopakalpana chesaru (1948)
charchi af dhi immaculate hart af mary, rom, deeniki em. piassentini roopakalpana chesaru (1950–60)
52 meaterla ettunna ottocar prohaszaka memorial charchi, jeckesfervar, hangeri
u rarli panthium . idhi pliny yokka nyachural histery (XXXVI.38)loo kanipistundi, ikkada idhi ee vidhamgaa vivarinchabadindi: Agrippae Pantheum decoravit Diogenes Atheniensis; in columnis templi eius Caryatides probantur inter pauca operum, sicut in fastigio posita signa, sed propter altitudinem loci minus celebrata.
u 1.0 1.1 "Pantheon", Oxford English Dictionary, Oxford, England: Oxford University Press, revised December 2008 Check date values in: |date= (help); |access-date= requires |url= (help)
u MacDonald 1976, p. 9
u kasias deo, history romane 53.27, referensead in MacDonald 1976, p. 76
u dhi roman panthion: dhi trimp af concreate
u 6.0 6.1 MacDonald 1976, p. 18
u 7.0 7.1 Wilson-Jones 2003, The Enigma of the Pantheon: The Interior, paejeelu 179–182
u 8.0 8.1 Thomas 1997, pp. 163–165
u Favro 2005, pp. 256–257
u Thomas 1997, p. 166
u Thomas 1997, pp. 167–169
u 14.0 14.1 Hetland 2007
u jan dhi deakan, manumenta jarmani historia (1848) 7.8.20, coted in MacDonald 1976, p. 139
u paaninii roopondinchina antargata bhagam yokka maro chitram (1735), leachenstein musium, viyanna
u Pantheon, The ruins and excavations of ancient Rome, Rodolpho Lanciani, moolam nundi 2007-07-01 na aarkaivu chesaru, retrieved 2010-12-22
u "arcaive nakalu". moolam nundi 2008-06-28 na aarkaivu chesaru. Retrieved 2020-01-09. Cite web requires |website= (help)
u Wilson-Jones 2003, The Enigma of the Pantheon: The Exterior, paejeelu 199-210
u Wilson-Jones 2003, The Enigma of the Pantheon: The Exterior, paejeelu199-206
u Parker, Freda, The Pantheon - Rome - 126 AD, Monolithic, moolam nundi 2009-05-26 na aarkaivu chesaru, retrieved 2009-07-08
u Wilson-Jones 2003, The Enigma of the Pantheon: The Exterior, paejeelu 206-212
u Wilson-Jones 2003, The Enigma of the Pantheon: The Exterior, paejeelu 206-207
u Cowan 1977, p. 56
u mur, david, "dhi panthion", http://www.romanconcrete.com/docs/chapt01/chapt01.htm, 1999
u 30.0 30.1 Roth 1992, p. 36
u Wilson-Jones 2003, The Enigma of the Pantheon: The Interior, paejeelu 182-184
u Wilson-Jones 2003, The Enigma of the Pantheon: The Interior, paejeelu 182-183.
u Wilson-Jones 2003, The Enigma of the Pantheon: The Interior, paejeelu 184-197
u 38.0 38.1 Marder 1980, p. 35
u "Churches in Warsaw", www.destinationwarsaw.com, moolam nundi 2009-02-04 na aarkaivu chesaru, retrieved 2009-03-23
santa maria del fior, florens
panthion, paris
vokeshaale (panthion sphuurtithoo nirminchina kattadam)
roman gopurala jabita
bharisila pradesaala jabita
roman puraanaalu
Claridge, Amanda (1998), Rome, Oxford Archaeological Guides, Oxford Oxfordshire: Oxford University Press, ISBN 0192880039
Cowan, Henry (1977), The Master Builders: : A History of Structural and Environmental Design From Ancient Egypt to the Nineteenth Century, New York: John Wiley and Sons, ISBN 0471027405
Hetland, L. M. (2007), "Dating the Pantheon", Journal of Roman Archaeology, 20 (1): 95–112, ISSN 1047-7594
King, Ross (2000), Brunelleschi's Dome, London: Chatto & Windus, ISBN 0701169036
Kleiner, Fred S. (2007), A History of Roman Art, Belmont: Wadsworth Publishing, ISBN 0534638465
Lancaster, Lynne C. (2005), Concrete Vaulted Construction in Imperial Rome: Innovations in Context, Cambridge: Cambridge University Press, ISBN 0521842026
MacDonald, William L. (1976), The Pantheon: Design, Meaning, and Progeny, Cambridge, MA: Harvard University Press, ISBN 0674653459
Marder, Tod A. (1980), "Specchi's High Altar for the Pantheon and the Statues by Cametti and Moderati", The Burlington Magazine, The Burlington Magazine Publications, Ltd., 122 (922): 30–40
Marder, Tod A. (1991), "Alexander VII, Bernini, and the Urban Setting of the Pantheon in the Seventeenth Century", The Journal of the Society of Architectural Historians, Society of Architectural Historians, 50 (3): 273–292, doi:10.2307/990615
Mark, R.; Hutchinson, P. (1986), "On the structure of the Pantheon", Art Bulletin, College Art Association, 68 (1): 24–34, doi:10.2307/3050861
Roth, Leland M. (1992), Understanding Architecture: Its Elements, History, And Meaning, Boulder: Westview Press, ISBN 0064384934
Wilson-Jones, Mark (2003), Principles of Roman Architecture, New Haven: Yale University Press, ISBN 030010202X
panthion rom, varchuval panorama and fot gallery
panthion, platener yokka topographical dictionery af enshiunt romelo vyaasam
panthion, rodalpho lanciany yokka runes and egjavations af enshiunt rom 1897 nunchi sangraham
roman concreetu parisodhana
laiv panthion webecam
tomas garsia salgado, "dhi jyaametri af dhi panthions walt"
roman bookshelph - vyuus af dhi panthion frum dhi 18 and 19 senchary
panthion praject ett dhi karman senter far adwansead stadies in dhi humanities, university af bern, switzerland bibilography, sections, lager scaning data
panthion ett grate bildings/architecture weak webesite
art & histery panthion
sammar solestis ett dhi panthion
Thornton, Norman, PoeticPantheon by Norman T. Thornton (3D VRML web application to house poetry ergodic / concrete), retrieved October 3, 2007 More than one of |author= and |last= specified (help)