బైక్‌ ఉంటే కారు కొనాలనుకుంటాం... చిన్న ఇల్లు ఉంటే పెద్ద విల్లా కట్టాలనుకుంటాం... రెస్టరెంట్‌ స్థాయి మనదైతే ఫైవ్‌స్టార్‌ హోటళ్లొ తినాలని ఆశ పడతాం... కానీ... ఐశ్వర్యంలో పుట్టి... విదేశాల్లో చదివి... విమానాల్లో తిరిగే ఓ కుర్రాడేం చేశాడు? నెలరోజులు దుర్భర దారిద్య్రం అనుభవించాడు! వేల కోట్లకు వారసుడైనా పూట గడవడానికి అగచాట్లు పడ్డాడు! వేలమంది ఉద్యోగులకు యజమానియై ఉండీ చిన్న కొలువు కోసం కాళ్లరిగేలా తిరిగాడు! తండ్రి మాట కోసం కొడుకు అజ్ఞాతవాసం చేస్తే... కొడుక్కి డబ్బు విలువ తెలియాలనీ... అనుభవపాఠం నేర్వాలనీ తండ్రి సంకల్పించాడు... ఆ సంప్రదాయంలో భాగంగా కొద్దిరోజుల కిందటే అనామకుడిలా గడిపి దేశం దృష్టిని ఆకర్షించాడు ద్రవ్య ఢోలాకియా... అతడితో మాట కలిపింది ఈతరం.
అనగనగా ఓ రాజుగారు. ఓ రోజు తన కొడుకుని పిలిచి దేశాటనం చేసి రమ్మన్నారు. ఎక్కడా రాజకుమారుడినని చెప్పకుండా, ఒక సామాన్యుడిగా గడిపి వస్తేనే పట్టాభిషేకం చేస్తామన్నారు...
-ఇలాంటివి కథల్లోనే చదువుతాం అనుకోకండి. ఇప్పుడు కూడా ఇలాంటి తండ్రి ఉన్నారు. తండ్రి మాట మీద గౌరవంతో సామాన్యుడిలా దేశాటనం చేసిన కొడుకూ ఉన్నాడు. ఆ తండ్రి సవ్జీ ఢోలాకియా అయితే, ఆ కొడుకు ద్రవ్య ఢోలాకియా... వాళ్ల కథలోకి వెళితే...!
హరికృష్ణ ఎక్స్‌పోర్ట్స్‌ ప్రైవేట్‌ లిమిటెడ్‌. దేశంలోనే నెంబర్‌వన్‌ వజ్రాల ఎగుమతి కంపెనీ. ఆ సంస్థ వెబ్‌సైట్‌ తెరిస్తే 'మా సంస్థకు నాల్రోజులు సెలవులు ప్రకటించాం. ఉద్యోగులు కుటుంబంతో కలిసి గడపడానికి కేరళ పర్యటనకు వెళ్లారు. పునర్దర్శనం ఆగస్టు 16' అని కనపడుతుంది. ఆ పర్యటనకు అయ్యే ఖర్చంతా భరించేది సంస్థ యజమాని సవ్జీ ఢోలాకియానే. ఇదొక్కటే కాదు గతంలో ఉద్యోగులకు కార్లు, ఇళ్లు, నగలు, విలువైన బహుమతులెన్నో ఇచ్చిన ఘనచరిత్ర ఆయనది. ఇతరులకు పంచినపుడే సంపాదనకు సార్థకత అనేది ఢోలాకియా నమ్మిన సిద్ధాంతం. వేరేవాళ్ల పట్ల ఇంత ఉదారంగా వ్యవహరించే సవ్జీ తన ఏకైక వారసుడికి మాత్రం డబ్బు విలువ తెలియాలంటూ, మానవత్వం రుచి చూపాలంటూ కఠిన పర్యటన చేయమని ఆదేశించారు.
షరతులు వర్తించాయి
అమెరికాలో బిజినెస్‌ మేనేజ్‌మెంట్‌ కోర్సు చదువుతున్న ద్రవ్య వేసవి సెలవులు గడపడానికి జూన్‌లో ఇండియాకొచ్చాడు. కుటుంబ సంప్రదాయం ప్రకారం నెలరోజులు అజ్ఞాత జీవితం గడపాలన్నారు తండ్రి. కొత్త ప్రదేశానికి వెళ్లాలి. సొంతంగా ఉద్యోగం వెతుక్కోవాలి. ఎవరి సాయం తీసుకోవద్దు. వారానికో కొలువు మారాలి. అత్యవసరం అయితే తప్ప ఇంటికి ఫోన్‌ చేయొద్దు. చేతికిచ్చిన ఏడువేల రూపాయల్లోంచి పైసా ముట్టుకోవద్దు. అన్నీ సొంత నిర్ణయాలే తీసుకోవాలి. ఇవీ తండ్రి కొడుక్కి విధించిన షరతులు.
కేరళకు పయనం
మూడు జతల దుస్తులు, ఏడువేల రూపాయలతో జూన్‌ 21న కేరళలోని కోచిలో అడుగుపెట్టాడు ద్రవ్య. అక్కడి వాతావరణం, సంస్కృతి, ఆహారం, భాష అన్నీ కొత్తే. మలయాళం అసలు తెలియదు. కొన్నిచోట్ల హిందీ, ఇంగ్లిష్‌తో నెట్టుకొచ్చినా చాలాసార్లు సైగలు, సంజ్ఞలే భాష అయ్యేది. తొలి కొలువు కోసం నాలుగు రోజుల్లో నలభై చోట్ల తిరిగాడు. ఐదోరోజు అదృష్టం వరించింది. వైటిల్లా ప్రాంతంలో హోటల్‌ ఆర్యాస్‌కు చెందిన బేకరీలో సేల్స్‌మన్‌ ఉద్యోగం దొరికింది. పదకొండు రోజులు పనిచేశాడు. అక్కడి ఉద్యోగులు ఏం తిన్నారో అదే తిన్నాడు. కటిక నేలపై నిద్రించాడు. తర్వాత ఓ పాదరక్షల షోరూంలో పనికి కుదిరాడు. కానీ వినియోగదారుల్ని మెప్పించడం లేదంటూ మర్నాడే ఉద్యోగంలోంచి తీసేశారు. తర్వాత ఎలాగో కష్టపడి ఓ కాల్‌సెంటర్‌లో చేరాడు. ఏ రోజు జీతం ఆరోజే ఇచ్చేలా ఒప్పందం చేసుకున్నాడు. ఆపై మెక్‌డొనాల్డ్‌లో పని దొరికింది.
నమ్మకం కుదిరింది
ఏసీ కార్లలో తిరుగుతూ... విలాసాలు అనుభవించే ద్రవ్యకు కష్టాలే నెలరోజులు నేస్తాలయ్యాయి. పనిచేసినచోట సెక్యూరిటీ గార్డులు, సేల్స్‌మెన్లు, వెయిటర్లు, వీధి వర్తకులు, లాడ్జ్‌ మేనేజర్లే ఆపన్నహస్తం అందించారు. ఆహారం పంచి, ఆశ్రయం ఇచ్చి సన్నిహితులయ్యారు. ఓ జిరాక్స్‌ సెంటర్‌ యజమాని ఉచితంగా కాపీలు తీసిచ్చాడు. సహోద్యోగి భోజనం పెట్టించాడు. సెక్యూరిటీ గార్డు ఉండటానికి ఆశ్రయం ఇచ్చాడు. పర్సు నిండా డబ్బులు... ఐదారు కార్డులు... చుట్టూ స్నేహితులు ఉంటేగానీ బయటికి రాని వాడు జేబులో చిల్లిగవ్వ లేకపోయినా బతకడమెలాగో నేర్చుకున్నాడు.
అనుభవం నేర్పిన పాఠాలెన్నో
ఈ ముప్ఫై రోజుల్లో అతడికి కలిగిన అనుభవాలు అతడి ఆలోచన దృక్పథాన్ని మార్చాయి. జీవితానికి అర్థం చెప్పాయి. కష్టమంటే ఏమిటో నేర్పాయి. సామాన్యుల బతుకులెలా ఉంటాయో అవగాహన కలిగించాయి. ఫలితంగా అతడిలో మంచి మలుపు తీసుకున్న వ్యక్తిత్వం మొగ్గతొడిగింది. అందుకే అతడిప్పుడు అంటున్నాడు... 'మానవత్వం ఉన్నవారు ఎదుటివారి కులం, మతం, ప్రాంతం, రూపు, అలవాట్లు పట్టించుకోరు. అలాంటి వాళ్ల అండతో ఎలాంటి కఠిన సందర్భాలు ఎదురైనా బతకొచ్చనే ఆశ, ధైర్యం, నమ్మకం నాలో కలిగాయి' అని. అతడిప్పుడు చెబుతున్న మాటలకి స్ఫూర్తినిచ్చే శక్తి చేకూరింది... అవేంటో అతడి మాటల్లోనే విందాం!
*అర్థం.. పరమార్థం: ఒకప్పుడు డబ్బును మంచినీళ్లలా ఖర్చు చేశా. ధరెంతో చూడకుండా నచ్చిన ప్రతి వస్తువు సొంతం చేసుకున్నా. కానీ కేరళలో డబ్బులు మిగల్చడానికి చిన్నగదిని 25 మందితో పంచుకున్నా. నచ్చని ఆహారం తిన్నా. అవసరాలు తీర్చుకోవడానికే తప్ప డబ్బు విలాసాల కోసం కాదని అర్థమైంది.
* విలువ: అడక్కముందే అన్నీ ఇచ్చేవారు అమ్మానాన్నలు. నా కోసం ఎన్నో వంటకాలు చేసేవారు. కారం ఎక్కువనో, రుచిగా లేదనో... వంకలు పెట్టేవాణ్ని. అలాంటిది ముప్ఫైరోజులు కేవలం అన్నం, సాంబారు, ఒకే కూరతో సర్దుకుపోయా. అవీ దొరకనివారెందరినో గమనించా.
* వ్యక్తిత్వం: నేనెవరో తెలియక ముందు నన్నో నౌకరులా భావించిన వాళ్లు డబ్బున్నవాడిని అని తెలియగానే గౌరవించడం ప్రారంభించారు. కొందరేమో నన్ను నన్నుగానే ఇష్టపడ్డారు. మనం గౌరవం ఇవ్వాల్సింది డబ్బుకు కాదు... మంచి వ్యక్తిత్వానికి అని తెలుసుకున్నా.
* అర్థం చేసుకోవడం: పాదరక్షల దుకాణంలో పనిచేస్తున్నపుడు వినియోగదారుల్ని నవ్వుతూ పలకరించడం లేదని తీసేశారు. నేను తిండి సరిగా తినలేదనీ, నిద్ర కరువైందనీ, ఒత్తిడిలో ఉన్నానని వాళ్లకేం తెలుసు? ఈ అనుభవంతో ఇక మీదట మా కంపెనీలో ఎవరైనా సరిగా చేయకపోతే వాళ్లని నిందించకుండా కారణమేంటో కనుక్కునే ప్రయత్నం చేస్తా.
* సర్దుబాటు: కొత్త వాతావరణం, కష్టాలు తట్టుకోలేక మొదటి రెండ్రోజులు ఏడ్చా. కొన్నాళ్లు లాడ్జిలో ఉన్నపుడు నేను కలలో కూడా వూహించనంత అపరిశుభ్రమైన వాతావరణం ఉండేది. ఎప్పుడైనా నాకు అసౌకర్యంగా అనిపిస్తే ఆ రోజులు తలచుకొని వూరట చెందుతా.
* నిస్వార్థం: ఉద్యోగం లేదనీ, తిరిగి వాళ్లకేమీ ఇవ్వనని తెలిసీ కొందరు పెద్దమనసుతో సాయం చేశారు. పైగా వాళ్లు డబ్బున్నవాళ్లు కాదు. ఉన్నదాంట్లో ఇతరులకు సాయం చేయాలనే గొప్ప గుణం వాళ్లనుంచి నేర్చుకున్నా.
ఎలా గడిపాడంటే
* సూరత్‌లో సకల సౌకర్యాలున్న పదకొండు అంతస్తుల విశాల భవంతి ద్రవ్య నివాసం. కానీ కేరళలో కొన్నాళ్లు ఓ సెక్యూరిటీ గార్డుకు చెందిన 250 చదరపు అడుగుల చిన్న ఇంట్లో గడిపాడు.
* బెంట్లీ, లాంబోర్గినీలాంటి కోట్ల రూపాయల ఖరీదు చేసే కార్లలో తిరిగేవాడు నెలరోజులు సిటీ బస్సుల్లో ప్రయాణించాడు.
* పాకెట్‌మనీ కింద లక్షలు ఖర్చు చేసే ద్రవ్య రూ.250 లాడ్జీ బిల్లు చెల్లించలేక నాల్రోజులు గుడిలో పడుకున్నాడు.
* 8/8 అడుగుల గదిలో 25 మందితో కలిసి ఉండేవాడు. అది వాళ్లింట్లో బాత్రూమ్‌ కన్నా చిన్నది.
* ద్రవ్య ఇంట్లో దాదాపు ఇరవై మంది నౌకర్లుంటారు. అలాంటిది కేరళలో దుస్తులు తనే ఉతుక్కున్నాడు. సొంతంగా గదిని శుభ్రం చేసుకునేవాడు.
* ఏది కావాలన్నా ఆర్డర్లు వేసి తెప్పించుకునేవాడు కాల్‌సెంటర్‌లో కొలువులో వస్తువులు అమ్మడానికి గంటకు వంద చొప్పున రోజుకి 800 ఫోన్‌కాల్స్‌ మాట్లాడాడు.
* డబ్బును మంచినీళ్లలా ఖర్చు చేసేవాడు ఓసారి మంచినీళ్ల బాటిల్‌ ఖరీదు పదిరూపాయలు తక్కువగా వస్తుందని చాలాసేపు వరుసలో నిల్చున్నాడు.
* తక్కువ ధరకు భోజనం చేయాలని ఓ రోజు ముప్ఫై హోటళ్లు తిరిగాడు.
డబ్బుతో అన్నీ కొనలేం
డబ్బుతో చాలా వస్తువులు కొనొచ్చుగానీ అనుభవాలు, అనుభూతులు కొనలేం. వాటిని స్వయంగా అనుభవించి తీరాల్సిందే. డబ్బుకన్నా మానవత్వం, వ్యక్తిత్వం ముఖ్యం. ప్రతి వ్యక్తికీ సొంత వ్యక్తిత్వం ఉండాలి. ఎవరిపై ఆధారపడకుండా సొంతంగా బతకగలగాలి. నలుగురిలో మసలుతూ నైపుణ్యాలు నేర్చుకోవాలి. అనుభవపూర్వకంగానే ఇవన్నీ సాధ్యం. జీవితం చాలా గొప్పది. మనకు అన్నీ ఇస్తుంది. కృతజ్ఞతాపూర్వకంగా మనమూ ఇతరులకు ఇవ్వాలి. ఇవన్నీ మా పిల్లలు తెలుసుకోవడానికే ఈ సంప్రదాయం ప్రారంభించా. గతంలో నా సోదరుల పిల్లలు పాటించారు. ఇప్పుడు నా కొడుకూ చేసి చూపించాడు.
baike unte kaaru konalanukuntam... chinna illu unte pedda villa kattalanukuntam... resterente sthaayi manadaite fivestorky hotallo tinaalani aasha padatam... cony... aishwaryamlo putti... videsaallo chadivi... vimaanaallo tirige oo kurradem cheshaadu? nelarojulu durbhara daaridyram anubhavinchaadu! vela kotlaku vaarasudainaa poota gadavadaaniki agachaatlu paddaadu! velamandi udyogulaku yajamaniyai undi chinna koluvu kosam kallarigela tirigaadu! tandri maata kosam koduku agnaatavaasam cheste... kodukki dabbu viluva teliyaalanii... anubhavapaatam nervaalanee tandri sankalpinchaadu... aa sampradaayamlo bhagamga koddirojula kindate anamakudila gadipi desham drushtini aakarshinchaadu dravya dolakia... atadito maata kalipindi eetaram.
anaganagaa oo rajugaru. oo roju tana kodukuni pilichi deshaatanam chesi rammannaru. ekkada raajakumaarudinani cheppakunda, oka saamaanyudigaa gadipi vastene pattabhishekam chestaamannaaru...
-ilantivi kathallone chaduvutam anukokandi. ippudu kuudaa ilanti tandri unnaaru. tandri maata meeda gowravamtho samanyudila deshaatanam chesina kodukuu unnaadu. aa tandri savji dolakia ayithe, aa koduku dravya dolakia... vaalla kathaloki velithe...!
harikrishna exeportse private limited. desamlone nembarmevanki vajraala egumati company. aa samstha webesite teriste 'maa samsthaku nalrojulu selavulu prakatinchaam. udyogulu kutumbamtho kalisi gadapadaaniki kerala paryatanaku vellaaru. punardarsanam aagastu 16' ani kanapadutundi. aa paryatanaku ayye kharchanta bharinchedi samstha yajamani savji dolakiane. idokkate kaadu gatamlo udyogulaku kaarlu, illu, nagalu, viluvaina bahumatulenno ichina ghanacharitra aayanadi. itarulaku panchinapude sampaadanaku saarthakata anedi dolakia nammina siddhaantam. verevalla patla inta udaaramgaa vyavaharinche savji tana ekaika vaarasudiki maatram dabbu viluva teliyaalantuu, maanavatvam ruchi chuupaalantuu kathina paryatana cheyamani aadesinchaaru.
sharatulu vartinchaayi
americalo bijinesse managementi korsu chaduvutunna dravya vesavi selavulu gadapadaaniki joonlo indiyaakochaadu. kutumba sampradaayam prakaaram nelarojulu agnaata jeevitam gadapalannaru tandri. kotta pradesaaniki vellaali. sontamgaa udyogam vetukkovali. evari saayam teesukovaddu. varaniko koluvu marali. atyavasaram ayithe tappa intiki fone cheyoddu. chetikicchina eduvela roopaayallonchi paisa muttukovaddu. annee sonta nirnayaale teesukovali. ivee tandri kodukki vidhinchina sharatulu.
keralaku payanam
moodu jatala dustulu, eduvela roopaayalatho joony 21na keralaloni kochilo adugupettaadu dravya. akkadi vaataavaranam, samskruti, aahaaram, bhasha annee kotte. malayalam asalu teliyadu. konnichotla hindi, inglishentho nettukochinaa chaalaasaarlu saigalu, sangnale bhasha ayyedi. toli koluvu kosam naalugu rojullo nalabhai chotla tirigaadu. aidoroju adrushtam varinchindi. vaitilla praantamlo hotale aaryaasku chendina bakerilo salememanki udyogam dorikindi. padakondu rojulu panichesaadu. akkadi udyogulu yem tinnaro adhe tinnadu. katika neelapai nidrinchaadu. tarvaata oo paadarakshala shorunlo paniki kudiraadu. cony viniyogadaarulni meppinchadam ledantu marnade udyogamlonchi teesesaaru. tarvaata elago kashtapadi oo calessentarelo cheraadu. e roju jeetam aroje ichela oppandam chesukunnadu. aapai mchedonaldello pani dorikindi.
nammakam kudirindi
ac kaarlalo tirugutuu... vilaasaalu anubhavinche dravyaku kashtale nelarojulu nestalayyayi. panichesinachota security gaardulu, salememenlu, veyitarlu, veedhi vartakulu, ladge manejarle aapannahastam andinchaaru. aahaaram panchi, aashrayam ichi sannihitulayyaaru. oo jiraxe senter yajamani uchitamgaa kaapeelu teesichaadu. sahodyogi bhojanam pettinchaadu. security gaardu undataaniki aashrayam ichadu. parsu ninda dabbulu... aidaaru kaardulu... chuttu snehitulu untegaanee bayatiki raani vaadu jebulo chilligavva lekapoyina batakadamelago neerchukunnaadu.
anubhavam nerpina paataalenno
ee mupfai rojullo atadiki kaligina anubhavaalu atadi aalochana drukpathaanni marchayi. jeevitaaniki artham cheppai. kashtamante emito nerpai. saamaanyula batukulela untayo avagaahana kaliginchaayi. phalitamgaa atadilo manchi malupu teesukunna vyaktitvam moggatodigindi. anduke atadippudu antunnadu... 'maanavatvam unnavaaru edutivaari kulam, matham, praantam, roopu, alavaatlu pattinchukoru. alanti vaalla andatho elanti kathina sandarbhaalu edurainaa batakochane aasha, dhairyam, nammakam naalo kaligayi' ani. atadippudu chebutunna maatalaki sphuurtinichhe sakti chekurindi... avento atadi matallone vindaam!
*artham.. paramaartham: okappudu dabbunu manchineellalaa kharchu chesha. dharentho chudakunda nachina prati vastuvu sontam chesukunna. cony keralalo dabbulu migalchadaaniki chinnagadini 25 manditho panchukunna. nachani aahaaram tinna. avasaraalu teerchukovadaanike tappa dabbu vilaasaala kosam kaadani ardhamaindi.
* viluva: adakkamunde annee ichevaaru ammaanaannalu. naa kosam enno vantakaalu chesevaaru. kaaram ekkuvano, ruchigaa ledano... vankalu pettevaanni. alantidi mupphairojulu kevalam annam, saambaaru, oke kuurathoo sardukupoya. avy dorakanivaarendarino gamanincha.
* vyaktitvam: nenevaro teliyaka mundu nanno naukarula bhaavinchina vaallu dabbunnavadini ani teliyagaane gouravinchadam praarambhinchaaru. kondaremo nannu nannugaane ishtapaddaaru. manam gowravam ivvaalsindi dabbuku kaadu... manchi vyaktitvaaniki ani telusukunna.
* artham chesukovadam: paadarakshala dukaanamlo panichestunnapudu viniyogadaarulni navvutuu palakarinchadam ledani teesesaaru. nenu tindi sarigaa tinaledanee, nidra karuvaindanii, ottidilo unnaanani vallakem telusu? ee anubhavamtho ika meedata maa companylo evaraina sarigaa cheyakapothe vaallani nindinchakundaa kaaranamento kanukkune prayatnam chesta.
* sardubaatu: kotta vaataavaranam, kashtaalu tattukoleka modati rendrojulu edcha. konnaallu ladgilo unnapudu nenu kalalo kuudaa vuuhimchananta aparisubhramaina vaataavaranam undedi. eppudaina naaku asoukaryamgaa anipiste aa rojulu talachukoni voorata chenduta.
* niswaartham: udyogam ledanee, tirigi vallakemi ivvanani telisi kondaru peddamanasuto saayam chesaru. paiga vaallu dabbunnavallu kaadu. unnadaantlo itarulaku saayam cheyalane goppa gunam vaallanunchi nerchukunna.
ela gadipadante
* suuratmoo sakala soukaryaalunna padakondu antastula visaala bhavanti dravya nivasam. cony keralalo konnaallu oo security gaarduku chendina 250 chadarapu adugula chinna intlo gadipadu.
* bentley, lamborginilanti kotla roopaayala khareedu chese kaarlalo tirigevaadu nelarojulu city bassullo prayaaninchaadu.
* paketmenay kinda lakshalu kharchu chese dravya roo.250 ladgy billu chellinchaleka nalrojulu gudilo padukunnadu.
* 8/8 adugula gadilo 25 manditho kalisi undevaadu. adhi vallintlo batroom kanna chinnadi.
* dravya intlo daadaapu iravai mandi naukarluntaaru. alantidi keralalo dustulu tane utukkunnadu. sontamgaa gadini subhram chesukunevadu.
* edhi kavalanna aardarlu vesi teppinchukunevadu calessentarelo koluvulo vastuvulu ammadaaniki gantaku vanda choppuna rojuki 800 fonecallesse matladadu.
* dabbunu manchineellalaa kharchu chesevadu osaari manchineella batille khareedu padiruupaayalu takkuvagaa vastundani chaalaasepu varusalo nilchunnadu.
* takkuva dharaku bhojanam cheyalani oo roju mupfai hotallu tirigaadu.
dabbutho annee konalem
dabbutho chala vastuvulu konochugaanii anubhavaalu, anubhoothulu konalem. vaatini swayamgaa anubhavinchi teeralsinde. dabbukanna maanavatvam, vyaktitvam mukhyam. prati vyaktikee sonta vyaktitvam undaali. evaripai aadharapadakunda sontamgaa batakagalagaali. nalugurilo masalutuu naipunyaalu nerchukovali. anubhavapoorvakamgaane ivannee saadhyam. jeevitam chala goppadi. manaku annee istundi. krutagnataapuurvakamgaa manamuu itarulaku ivvali. ivannee maa pillalu telusukovadanike ee sampradaayam praarambhinchaa. gatamlo naa sodarula pillalu paatinchaaru. ippudu naa kodukuu chesi chuupimchaadu.