భండారు శ్రీనివాస రావు – వార్తా వ్యాఖ్య: జర్నలిస్టుల జీవితాల్లో పైకి కనిపించని ఓ విషాద కోణం
జర్నలిస్టు వృత్తి జీవితం తొలినాళ్ళలో నేను కలిసి తిరిగిన అనేకమంది మిత్రులు-తదనంతర కాలంలో స్వయంకృషితో ఎదిగి వాళ్ళు పనిచేస్తున్న పత్రికలకే ఎడిటర్లుగా పనిచేసి రిటైర్ అయ్యారు. ఉచ్చస్తితిలో వున్నప్పుడు వాళ్ళని కలుసుకోవాలంటే మహామహులకే దుర్లభంగా వుండేది. విజిటింగ్ కార్డు పంపి అనేకమంది వెయిట్ చేస్తున్న సమయాల్లో కూడా వాళ్ళు- నాతో గతకాలంలో గడిపిన రోజులు మరచిపోకుండా -నన్ను తమ సన్నిహిత వర్గంలోని వాడిగానే పరిగణించి ఆదరించేవారు. అది వారి గొప్పతనంగా నేను భావిస్తాను.
విలేకరిగా వృత్తి జీవితం ప్రారంభించి విలేకరిగానే పదవీ విరమణ చేసినవాడిని నేను. నా బోటి వాళ్ళే ఈ వృత్తిలో ఎక్కువగా వుంటారు. అతికొద్దిమంది మాత్రమె తమ ప్రతిభతో పైమెట్లు ఎక్కగలుగుతారు. నాది ఒక రకంగా సర్కారు ఉద్యోగం కనుక ఎక్కవలసిన మెట్లు తక్కువే. ఎక్కగలిగిందీ తక్కువే. గోదావరిలో ఎన్ని నీళ్ళున్నా – మనం బిందె తీసుకువెడితే బిందెడు నీళ్ళు, చెంబు తీసుకువెడితే చెంబెడు నీళ్ళు – మన ప్రాప్తాన్నిబట్టి తెచ్చుకోగలుగుతామని మా పెద్దన్నయ్య భండారు పర్వతాలరావు గారు చెప్పిన విషయం గుర్తుంచుకోవడం వల్ల ఈ మెట్లెక్కే గొడవ నా మనసుకు ఎక్కలేదు. అయినా ఈనాటి లోకం పోకడ ఇందుకు విరుద్దం. పొజిషన్ ను బట్టి పలకరింపులు, స్తాయిని బట్టి సాన్నిహిత్యాలు, హోదాని బట్టి ఆహావోహోలు. కానీ నా అదృష్టం – నా మిత్రులెవ్వరు ఈ కోవలోకి రారు. అందుకే ఇన్నేళ్ళ తరవాత కూడా వారు నాతో ప్రవర్తించే తీరులో ఇసుమంత తేడా లేదు.
కీర్తి శేషులు, శ్రీయుతులు జి కృష్ణ, నండూరి రామమోహన రావు, పీటీఐ కృష్ణ, హిందూ రాజేంద్రప్రసాద్, ఆంధ్రపత్రిక ముక్కు శర్మ, ఈనాడు శాస్త్రి, యుఎన్ఐ డి సీతారాం, పార్ధసారధి, ఎక్స్ ప్రెస్ సుందరం, నీలంరాజు మురళీధర్, శ్రీకాంత్ విఠల్, ఆలిండియా రేడియో పన్యాల రంగనాధ రావు, నర్రావుల సుబ్బారావు, గోవాడ సత్యారావు, తిరుమలసెట్టి శ్రీరాములు, జ్యోతి దామోదరస్వామి, ప్రభ నంద్యాల గోపాల్, పీటీఐ జమాల్ వంటివారితో కలిసిమెలిసి తిరగగలిగే అదృష్టం నాకు దక్కింది. అలాగే, శ్రీయుతులు – ఆంద్ర జ్యోతి ఆదిరాజు వెంకటేశ్వర రావు, ఈనాడు ఏబీకే ప్రసాద్, ఆంద్రజ్యోతి తుర్లపాటి కుటుంబరావు, ఐ. వెంకట్రావు, ఎన్.ఇన్నయ్య, వేమూరి రాధాకృష్ణ, హిందూ కేశవరావు, ఎస్.నగేష్ కుమార్, కె. శ్రీనివాస రెడ్డి, ప్రభ పొత్తూరి వెంకటేశ్వరరావు, దేవులపల్లి అమర్, నందిరాజు రాధాకృష్ణ, జ్యోతి రామచంద్రమూర్తి, ఆంధ్రభూమి ఎంవీఆర్ శాస్త్రి, క్రానికల్ రబీంద్రనాధ్, పెద్ద బాబాయి కృష్ణారావు, విశాలాంధ్ర శ్రీనివాసరెడ్డి, ఆంధ్రపత్రిక శాస్త్రి, విద్యారణ్య, ప్రజాశక్తి వినయకుమార్, ఎన్ఎస్ఎస్ కొండా లక్ష్మారెడ్డి, ఈనాడు యాదగిరి, వేణుగోపాల్, నందిరాజు రాధాకృష్ణ, ఇండియన్ ఎక్స్ ప్రెస్ నందిరాజు రాధాకృష్ణ, ఆలిండియా రేడియో ఎంఎస్ఆర్ కృష్ణారావు, ఆకిరి రామకృష్ణారావు, ఆర్వీవీ కృష్ణారావు, డి.వెంకట్రామయ్య, మాడపాటి సత్యవతి – ఒకరా ఇద్దరా జర్నలిజంలో కాకలు తీరిన అనేకమందితో చనువుగా మసలగలిగే అవకాశాన్ని నా రేడియో విలేకరిత్వం నాకు అందించింది. నిజానికి వీరిలో చాలామందితో నా సాన్నిహిత్యం – 'గారు' వంటి గౌరవ పద ప్రయోగాలతో ముడిపడివుండలేదు. చాలా చనువుగా పలకరించుకోగల సంబంధ బాంధవ్యాలు వుండేవి. దాదాపు ప్రతి రోజు సెక్రెటేరియేట్ లోని ప్రెస్ రూం లో కలుసుకునేవాళ్ళం. పత్రికా సమావేశాలు లేనప్పుడు కొన్ని గంటలపాటు మా నడుమ ముచ్చట్లు సాగేవి. పెద్దా చిన్నా తేడా లేకుండా ఒక కుటుంబంలోని సభ్యులమాదిరిగా గడిపేవాళ్ళం. ఇండియన్ ఎక్స్ ప్రెస్ రెసిడెంట్ ఎడిటర్ సుందరం కనపడగానే 'సుందరం మనమందరం' అని ఏదో కవిత్వ ధోరణిలో పలకరించినా ఆయన ఏమీ అనుకునేవాడుకాదు. పైగా నవ్వి వూరుకునేవాడు. మా ఇద్దరి నడుమా మరో బాదరాయణ సంబంధం వుండేది. గుజరాత్ గవర్నమెంటు వారి 'గిర్నార్' స్కూటర్ ను మేమిద్దరం ఒకేరోజు, ఒకే డీలర్ దగ్గర కొన్నాము. హైదరాబాదులో అమ్ముడుపోయిన గిర్నార్ స్కూటర్లే బహు తక్కువ. వాటిల్లో రెండింటికి మేమిద్దరమే ఓనర్లం. ఆ రోజుల్లో వెస్పా స్కూట ర్లకు పెద్ద గిరాకీ వుండేది. కొనుక్కోవాలంటే ఎన్నో సంవత్సరాల పాటు వెయిట్ చేయాల్సిన పరిస్థితులు వుండేవి. అందుకే మరో మాట లేకుండా మేమిద్దరం గిర్నార్ స్కూటర్లు కొనుక్కున్నాము. అదీ ఏదో బ్యాంకు అధికారి జర్నలిష్టులమని అప్పివ్వబట్టి.
'ఐ నో సీఎం. ఐ నో పీఎం' అనుకునే జర్నలిస్టుల జీవితాలు పైకి కనిపించినంత గొప్ప కరెన్సీ కాగితాలేమీ కావు. వారికి వృత్తి రీత్యా సమాజంలో ఎంతోమంది తెలుస్తుంటారు. కానీ తోటి జర్నలిస్టుల కుటుంబ సభ్యులతో పరిచయాలకు ఆస్కారం చాలా తక్కువ. అందుకే, కొందరు సాటి జర్నలిస్టులు చనిపోయినప్పుడు విషయం తెలిసికూడా వాళ్ళ ఇళ్ళకు వెళ్లి పరామర్శించలేకపోవడానికి ఇదే కారణం. చనిపోయిన వ్యక్తీ తప్ప వేరే ఎవ్వరు తెలవదు. తెలిసిన 'ఒక్కరికి' మనం వచ్చిన విషయం తెలియదు. ఇది పైకి చెప్పుకోలేని ఓ పెను విషాదం.
bhandaaru srinivasa raavu – varta vyaakhya: jarnalistula jeevitaallo paiki kanipinchani oo vishaada konam
jarnalistu vrutti jeevitam tolinaallalo nenu kalisi tirigina anekamandi mitrulu-tadanantara kaalamlo swayankrushitho edigi vaallu panichestunna patrikalake editarlugaa panichesi retire ayyaru. uchchastitilo vunnappudu vaallani kalusukovalante mahamahulake durlabhamgaa vundedi. visiting kaardu pampi anekamandi veyit chestunna samayaallo kuudaa vaallu- naatho gtakaalamlo gadipina rojulu marachipokunda -nannu tama sannihita vargamlooni vaadigaane pariganinchi aadarinchevaaru. adhi vaari goppatanamgaa nenu bhaavistaanu.
vilekarigaa vrutti jeevitam praarambhinchi vilekarigaane padavee viramana chesinavadini nenu. naa boti vaalle ee vruttilo ekkuvagaa vuntaaru. atikoddimandi matrame tama pratibhatho paimetlu ekkagalugutaaru. naadi oka rakamgaa sarkaaru udyogam kanuka ekkavalasina metlu takkuve. ekkagaligindii takkuve. godavarilo enni neellunnaa – manam binde teesukuvedithe bindedu neellu, chembu teesukuvedithe chembedu neellu – mana praaptaannibatti techukogalugutamani maa peddannayya bhandaaru parvataalaraavu gaaru cheppina vishayam gurtunchukovadam valla ee metlekke godava naa manasuku ekkaledu. aina eenaati lokam pokada induku viruddam. position nu batti palakarimpulu, staayini batti saannihityaalu, hodani batti aahaavoholu. cony naa adrushtam – naa mitrulevvaru ee kovaloki raaru. anduke innella taravaata kuudaa vaaru naatho pravartinche teerulo isumanta teda ledu.
keerti seshulu, sreeyutulu ji krishna, nanduri ramamohana raavu, pti krishna, hindu rajendraprasad, aandhrapatrika mukku sharma, eenaadu saastri, uni di siitaram, paardhasaaradhi, ex press sundaram, neelamraju muralidhar, srikant vital, alindia radio panyala ranganaadha raavu, narraolu subbarao, govada satyaarao, tirumalasetti sriraamulu, jyoti damodaraswamy, prabha nandyaala gopal, pti jamal vantivaaritho kalisimelisi tiragagalige adrushtam naaku dakkindi. alaage, sreeyutulu – aandra jyoti aadiraaju venkateshwara raavu, eenaadu ebeeke prasad, aandrajyoti turlapati kutumbarao, ai. venkatrao, en.innayya, vemuri radhakrishna, hindu keshavarao, es.nagesh kumar, ke. srinivasa reddi, prabha potturi venkateswararao, devulapalli amar, nandiraju radhakrishna, jyoti ramachandramurthy, aandhrabhoomi mvr saastri, cranical rabindranadh, pedda babai krishnarao, visalandhra srinivasareddy, aandhrapatrika saastri, vidyaaranya, prajaasakti vinayakumar, nss konda lakshmareddy, eenaadu yadagiri, venugopal, nandiraju radhakrishna, indian ex press nandiraju radhakrishna, alindia radio msr krishnarao, aakiri ramakrishnarao, arvivy krishnarao, di.venkatramayya, madapati satyavati – okara iddara jarnalijamlo kaakalu teerina anekamandito chanuvugaa masalagalige avakaasaanni naa radio vilekaritvam naaku andinchindi. nijaaniki veerilo chaalaamandito naa saannihityam – 'gaaru' vanti gaurava pada prayogaalato mudipadivundaledu. chala chanuvugaa palakarinchukogala sambandha baandhavyaalu vundevi. daadaapu prati roju secretariate loni press room loo kalusukunevallam. patrika samavesalu lenappudu konni gantalapaatu maa naduma muchhatlu sagevi. pedda chinna teda lekunda oka kutumbamloni sabhyulamaadirigaa gadipevallam. indian ex press resident editer sundaram kanapadagaane 'sundaram manamandaram' ani edho kavitva dhoranilo palakarinchinaa aayana emi anukunevaadukaadu. paiga navvi voorukunevaadu. maa iddari naduma maro baadaraayana sambandham vundedi. gujarat gavarnamentu vaari 'girnar' scooter nu memiddaram okeroju, oke dealer daggara konnamu. hyderabadulo ammudupoyina girnar schooterley bahu takkuva. vaatillo rendintiki memiddarame onarlam. aa rojullo vespa scoota rlaku pedda giraki vundedi. konukkovalante enno samvatsaraala paatu veyit cheyalsina paristhitulu vundevi. anduke maro maata lekunda memiddaram girnar schooterlu konukkunnamu. adhee edho byaanku adhikari jarnalishtulamani appivvabatti.
'ai noo cm. ai noo pm' anukune jarnalistula jeevitaalu paiki kanipinchinanta goppa corrensy kagitalemi kaavu. vaariki vrutti reetya samaajamlo entomandi telustuntaaru. cony thoti jarnalistula kutumba sabhyulatho parichayaalaku askaram chala takkuva. anduke, kondaru saati jarnalistulu chanipoyinappudu vishayam telisikuda vaalla illaku velli paramarsinchalekapovadana ide kaaranam. chanipoyina vyaktee tappa vere evvaru telavadu. telisina 'okkariki' manam vachina vishayam teliyadu. idhi paiki cheppukoleni oo penu vishaadam.