జగమేలు స్వామికిదే నీరాజనం! - muthyala harathiPacha Karpooram harathinakshatra harathi. - EENADU
షోడశోపచార పూజల్లో నీరాజనం ఒకటి. దీనికే హారతి అని పేరు. తిరుమలలో నిత్య కల్యాణ చక్రవర్తి అయిన శ్రీవేంకటేశ్వర స్వామి వారికి సుప్రభాత సేవ మొదలుకొని ఏకాంతసేవ వరకు పలుమార్లు నీరాజనాలను ఇస్తారు. మిగతా ఆలయాల్లోలాగా వీటిని భక్తులందరూ చూసే భాగ్యం ఉండదు. శ్రీఆయా సేవల్లో పాల్గొనే భక్తులకు మాత్రమే వీటిని దర్శించుకునే అవకాశం ఉంది.
నవనీత హారతి: స్వామివారికి ఇచ్చే హారతులు నవనీత హారతితో ప్రారంభమవుతాయి. సుప్రభాత సమయంలో ఈ హారతినిస్తారు. శ్రీవారు స్వయంగా తన భక్తుడైన హథీరాం బావాజీతో పాచికలాడినట్లు చెబుతారు. ఆయన భక్తిని నిదర్శనంగా స్వీకరించేదే ఈ హారతి. తిరుమలలోని హాథీరాంజీ మఠం నుంచి ఒకరు అప్పుడే తీసిన వెన్న, పచ్చకర్పూరం, ఆవుపాలను తీసుకొచ్చి ఆలయ అర్చకులకు అందిస్తారు. సుప్రభాతం చివర్లో మహంతు మఠం నుంచి వచ్చిన ఆవుపాలను నివేదించి... హారతిని ఇస్తారు. దీనికి నవనీత హారతి అని పేరు.
నక్షత్ర హారతి: రోజూ సుప్రభాత సేవ, తోమాల సేవ ముగిసిన వెంటనే సహస్రనామార్చన జరుగుతుంది. శ్రీ వేంకటాచల మహాత్మ్యంలోని సహస్రనామాలు పఠిస్తూ తులసి దళాలతో స్వామిని అర్చిస్తారు. అది పూర్తవగానే ఇచ్చే హారతిని నక్షత్ర హారతి అంటారు. నేతితో అద్దిన 27 వత్తులను నక్షత్రంలా ఉండే హారతి సెమ్మెలో వుంచి వాటిని వెలిగించి హారతి ఇస్తారు.
పచ్చ కర్పూర హారతి: ప్రతి శుక్రవారం స్వామివారికి అభిషేకం అనంతరం పచ్చకర్పూర హారతి ఉంటుంది. పట్టువస్త్రం, ఆభరణాలు, పుష్పమాలలను అలంకరించిన తరువాత ఈ హారతినిస్తారు. స్వామికి రోజూ తెల్లవారుజామున మొదలు రాత్రి వరకు జరిగే ప్రతి సేవకు చివర మూలమూర్తికి కర్పూర హారతినివ్వడం సంప్రదాయం.
ముత్యాల హారతి: రోజూ రాత్రి ఏకాంత సేవ సమయంలో ముత్యాల హారతినిస్తారు. దీన్ని తరిగొండ వేంగమాంబ ముత్యాల హారతి అని పిలుస్తారు. దీనికో కథ ఉంది. ఓసారి వేంగమాంబను ఆలయంలోకి రానివ్వకుండా ఆలయ అర్చకులు అడ్డుకున్నారు. రథోత్సవం సమయంలో వేంగమాంబ ఇంటి దగ్గరకు వచ్చి రథం నిలిచిపోయింది. వేంగమాంబ ఇంటి బయటకు వచ్చి హారతి ఇచ్చాకే ముందుకు కదిలిందని చెబుతారు. అప్పటి నుంచి రాత్రి ఏకాంత సమయంలో ఇచ్చే హారతిని ఆమె పేరుమీద ఇస్తున్నారు.
jagamelu swaamikide neeraajanam! - muthyala harathiPacha Karpooram harathinakshatra harathi. - EENADU
shodashopachara poojallo neeraajanam okati. deenike haarati ani paeru. tirumalalo nitya kalyana chakravarti ayina srivenkateshwara swami vaariki suprabhaata seva modalukoni ekantaseva varaku palumaarlu neeraajanaalanu istaaru. migata alayallologa veetini bhaktulandaru chuse bhagyam undadu. sriaya sevallo palgone bhaktulaku matrame veetini darsinchukune avakaasam undi.
navaneeta haarati: swaamivaariki iche haaratulu navaneeta haaratito praarambhamavutaayi. suprabhaata samayamlo ee haaratinistaaru. srivaaru swayamgaa tana bhaktudaina hathiram baavaajeeto paachikalaadinatlu chebutaaru. aayana bhaktini nidarsanamgaa sweekarinchede ee haarati. tirumalaloni hathiranji matham nunchi okaru appude teesina venna, pachchakarpuram, aavupaalanu teesukochi aalaya archakulaku andistaaru. suprabhaatam chivarlo mahantu matham nunchi vachina aavupaalanu nivedinchi... haaratini istaaru. deeniki navaneeta haarati ani paeru.
nakshatra haarati: roojoo suprabhaata seva, thomala seva mugisina ventane sahasranaamaarchana jarugutundi. shree venkataachala mahaatmyamloni sahasranaamaalu pathistuu tulasi dalaalatoe swaamini archistaaru. adhi puurtavagaanee iche haaratini nakshatra haarati antaaru. netito addina 27 vattulanu nakshatramla unde haarati semmelo vunchi vaatini veliginchi haarati istaaru.
pacha karpura haarati: prati sukravaaram swaamivaariki abhishekam anantaram pachchakarpura haarati untundi. pattuvastram, aabharanaalu, pushpamaalalanu alankarinchina taruvaata ee haaratinistaaru. swaamiki roojoo tellavaarujaamuna modalu raatri varaku jarige prati sevaku chivara moolamoorthiki karpura haaratinivvadam sampradaayam.
mutyaala haarati: roojoo raatri ekanta seva samayamlo mutyaala haaratinistaaru. deenni tarigonda vengamamba mutyaala haarati ani pilustaaru. deeniko katha undi. osaari vengamambanu aalayamloki ranivvakunda aalaya archakulu addukunnaru. rathotsavam samayamlo vengamamba inti daggaraku vachi ratham nilichipoyindi. vengamamba inti bayataku vachi haarati ichake munduku kadilindani chebutaaru. appati nunchi raatri ekanta samayamlo iche haaratini aame paerumeeda istunnaru.