పాలస్తీనా-ఇజ్రాయెల్‌ మధ్య యుద్ధ వాతావరణం నెలకొంది. రెండువైపులా రాకెట్లతో దాడులు జరుగుతున్నాయి. ఇది చినికిచినికి పూర్తిస్థాయి యుద్ధంగా దేనికోసం... .పవిత్ర కొండ ...పూర్తి వివరాలు ~ MANNAMweb.com
పాలస్తీనా-ఇజ్రాయెల్‌ మధ్య యుద్ధ వాతావరణం నెలకొంది. రెండువైపులా రాకెట్లతో దాడులు జరుగుతున్నాయి. ఇది చినికిచినికి పూర్తిస్థాయి యుద్ధంగా దేనికోసం... .పవిత్ర కొండ ...పూర్తి వివరాలు
జెరూసలెంలోని అల్‌-అఖ్సా మసీదు ప్రాంగణంలో కొద్దిరోజుల కిందట పాలస్తీనా, ఇజ్రాయెల్‌ భధ్రతా దళాల మధ్య ఘర్షణతో ఈ గొడవ అందరి దృష్టిని ఆకర్షించింది. ఘర్షణంతా ఈ మసీదు, ప్రాంగణం గురించే! ప్రపంచవ్యాప్తంగా క్రిస్టియన్లు, ముస్లింలు, యూదులు అత్యంత పవిత్రంగా భావించే పాత జెరూసలెంలో ఉంటుందీ అల్‌-అఖ్సా మసీదు.
మూడు మతాలకూ అత్యంత కీలకమైంది కాబట్టే జెరూసలెం పాతబస్తీని యునెస్కో ప్రపంచ వారసత్వ సంపదగా గుర్తించి, ప్రత్యేక రక్షణ కల్పించింది.
అల్‌-అఖ్సా మసీదు ఇస్లాం మతస్థులకు అత్యంత పవిత్రమైన స్థలాల్లో ఒకటి! సుమారు 35 ఎకరాల విస్తీర్ణంలో ఉండే ఈ మసీదు, ప్రాంగణాన్ని ముస్లింలు హరామ్‌ అల్‌-షరీఫ్‌ (పవిత్ర స్థలం) అని పిలుచుకుంటారు. యూదులు ఈ ప్రాంతాన్ని టెంపుల్‌ మౌంట్‌ (ఒకప్పుడు కొండగా ఉండేది)గా భావిస్తారు. ఇస్లామిక్‌ నమ్మకాల ప్రకారం... మహమ్మద్‌ ప్రవక్త మక్కా నుంచి ఒక రాత్రి ఇక్కడికి వచ్చి ప్రార్థన చేసిన తర్వాత స్వర్గారోహణం చేశారంటారు. సుమారు 5వేల మంది ఒకేసారి ప్రార్థనలు చేసుకోవటానికి వీలైన ఈ మసీదును ఎనిమిదో శతాబ్దంలో నిర్మించారు. బంగారు పూతతో కూడిన రాతిచిప్పలాంటి కప్పు దీని ప్రత్యేకత. మసీదు, దాని ప్రాంగణమంతా పవిత్రమైందని భావిస్తూ... సెలవు రోజుల్లో భారీ సంఖ్యలో ప్రజలు ఇక్కడ ప్రార్థనలు చేస్తుంటారు.
యూదులకు టెంపుల్‌మౌంట్‌ అత్యంత పవిత్ర స్థలం. ఎందుకంటే ఒకప్పటి ఈ కొండపై రెండు పురాతన యూదు దేవాలయాలుండేవి. మొదటిదేమో బైబిల్‌ ప్రకారం- కింగ్‌ సాల్మన్‌ నిర్మించింది. ఆ తర్వాత బాబిలోనియన్లు దాన్ని కూలగొట్టారు. రెండోది నిర్మితమై, 600 సంవత్సరాలున్న తర్వాత.. తొలి శతాబ్దిలో రోమన్‌ చక్రవర్తి చేతిలో ధ్వంసమైంది. మెస్సయ్య తిరిగి వచ్చాక ఇక్కడే మళ్లీ దేవాలయం కడతారని... ఇక్కడింకా దైవశక్తి ఉందని యూదుల నమ్మకం.
1967లో జరిగిన అరబ్‌-ఇజ్రాయెల్‌ యుద్దంలో తూర్పు జెరూసలెంను జోర్డాన్‌ నుంచి ఇజ్రాయెల్‌ ఆక్రమించుకుంది. ఈ ప్రాంతంలోనే జెరూసలెం పాతబస్తీ కూడా భాగం. ఆ తర్వాత జెరూసలెంను తమ రాజధానిగా ఇజ్రాయెల్‌ ప్రకటించుకుంది. 1990లో కొంతమంది యూదు అతివాదులు కూల్చిన తమ దేవాలయాలను పునర్‌నిర్మించే ప్రక్రియలో భాగంగా శంకుస్థాపన చేయటానికి ప్రయత్నించటంతో గొడవలు తీవ్రమయ్యాయి. 1994లో జోర్డాన్‌-ఇజ్రాయెల్‌ మధ్య ఓ శాంతి ఒప్పందం జరిగింది. దానిప్రకారం అల్‌-అఖ్సా మసీదు విషయంలో యథాతథ స్థితి కొనసాగించాలనుకున్నారు. జోర్డాన్‌ అధీనంలోని వక్ఫ్‌ అనే ఇస్లామిక్‌ ట్రస్టు మసీదు నిర్వహణను చూస్తోంది. ఇజ్రాయెల్‌ భద్రతా బలగాలు ఆ ప్రాంగణంలోనే ఉంటూ... వక్ఫ్‌ ట్రస్ట్‌తో సమన్వయం చేసుకుంటుంటారు. అయితే ఒప్పందంలో భాగంగా ప్రార్థనలకు ముస్లింలను అనుమతించినట్లు యూదులు, క్రిస్టియన్లను అనుమతించరు. వారు కేవలం ఈ స్థలాన్ని సందర్శించి వెళ్లటానికి మాత్రమే అనుమతి ఉంది. (రాతికప్పు కింద పశ్చిమ భాగంలోని గోడ వద్ద యూదులు ప్రార్థనలు చేస్తారు. ఈ గోడ ఒకప్పుడు టెంపుల్‌మౌంట్‌లో భాగంగా ఉండేదని వారి నమ్మకం.)
ముస్లిమేతరులను ప్రార్థనలకు అనుమతించకుండా వివక్ష చూపుతున్నారంటూ చాలాకాలంగా సాగుతున్న వివాదం.. చినికిచినికి గాలివానగా మారింది. ఇటీవలే ఇజ్రాయెల్‌ 'జెరూసలెం డే' అంటూ నిర్వహించిన సంబరాలు ఈ ఘర్షణలకు ఆజ్యం పోశాయి. జెరూసలెం పట్టణాన్ని స్వాధీనం చేసుకున్న నేపథ్యంలో ఇజ్రాయెల్‌ అధికారికంగా జెరూసలెం డేను నిర్వహించింది. తద్వారా తూర్పు జెరూసలెంలో నివసిస్తున్న పాలస్తీనా వాసులను రెచ్చగొట్టినట్లైంది. అధికారికంగా ఇజ్రాయెల్‌ ప్రభుత్వం యధాతథ స్థితిని (ముస్లిమేతరులకు ప్రార్థనలకు అంగీకరించరు) కొనసాగిస్తామని ప్రకటించినా... ఇజ్రాయెల్‌లోని అనేక మతసంస్థలు తమకూ ప్రార్థనలకు అనుమతి ఇవ్వాలని డిమాండ్‌ చేస్తున్నాయి. ఈ మధ్యకాలంలో భారీసంఖ్యలో యూదులు ఈ ప్రాంతానికి వస్తుండటంపై జోర్డాన్‌ అధికారికంగా ఇజ్రాయెల్‌కు ఫిర్యాదు కూడా చేసింది. కొద్దివారాల కిందట జెరూసలెం పాతబస్తీలో యూదులు, పాలస్తీనీయుల మధ్య గొడవలు చెలరేగాయి. కొంతమంది పాలస్తీనీయులు యూదులపై దాడి చేశారు. ఫలితంగా... అతివాద యూదులు ఆగ్రహంతో వీధుల్లో నిరసన ప్రదర్శనలు చేశారు. ఈ గొడవల నేపథ్యంలో పాతబస్తీలోని కొన్ని ప్రాంతాల్లో రంజాన్‌ ప్రార్థనలను కూడా ఇజ్రాయెల్‌ పోలీసులు నిషేధించారు. దీంతోపాటు... తూర్పు జెరూసలెంలోని కొన్ని ప్రాంతాల నుంచి పాలస్తీనీయులను ఖాళీ చేయించటానికి ఇజ్రాయెల్‌ బలగాలు ప్రయత్నించటంతో ఘర్షణలు తీవ్రమయ్యాయి. తమను ఖాళీ చేయించి యూదు నివాసాలు ఏర్పాటు చేయజూస్తున్నారనేది పాలస్తీనీయుల ఆరోపణ. వీటన్నింటి నేపథ్యంలో జెరూసలెం డేను ఇజ్రాయెల్‌ నిర్వహించటంతో ఘర్షణలు చెలరేగాయి. అల్‌-అఖ్సా మసీదు ప్రాంగణంలో ఇజ్రాయెల్‌ బలగాలతో పాలస్తీనీయులు గొడవకు దిగటంతో ఉద్రిక్తతలు తీవ్రమయ్యాయి.
palastina-izroyele madhya yuddha vaataavaranam nelakondi. renduvaipula raaketlatho daadulu jarugutunnaayi. idhi chinikichiniki puurtisthaayi yuddhamgaa denikosam... .pavitra konda ...puurti vivaraalu u MANNAMweb.com
palastina-izroyele madhya yuddha vaataavaranam nelakondi. renduvaipula raaketlatho daadulu jarugutunnaayi. idhi chinikichiniki puurtisthaayi yuddhamgaa denikosam... .pavitra konda ...puurti vivaraalu
jerusalemloni alla-akhsa maseedu praamganamlo koddirojula kindata palastina, izroyele bhadhrata dalaala madhya gharshanatho ee godava andari drushtini aakarshinchindi. gharshananta ee maseedu, praanganam gurinche! prapanchavyaaptamgaa christianlu, muslimlu, yoodulu atyanta pavitramgaa bhavinche paata jerusalemlo untundee alla-akhsa maseedu.
moodu mataalakuu atyanta keelakamaindi kabatte jerusalem paatabastiini unesco prapancha vaarasatva sampadagaa gurtinchi, pratyeka rakshana kalpinchindi.
alla-akhsa maseedu islam matasthulaku atyanta pavitramaina sthalaallo okati! sumaru 35 ekaraala vistiirnamlo unde ee maseedu, praamganaanni muslimlu harame alla-sharife (pavitra sthalam) ani piluchukuntaaru. yoodulu ee praantaanni tempulle mounte (okappudu kondagaa undedi)gaa bhaavistaaru. islamicke nammakaala prakaaram... mahammadki pravakta makka nunchi oka raatri ikkadiki vachi praarthana chesina tarvaata swargarohanam chesaarantaaru. sumaru 5vela mandi okesari praarthanalu chesukovataniki veelaina ee maseedunu enimido sataabdamlo nirminchaaru. bangaaru poothatho kuudina raatichippalaanti kappu deeni pratyekata. maseedu, daani praamganamantaa pavitramaindani bhaavistuu... selavu rojullo bhari sankhyalo prajalu ikkada praarthanalu chestuntaaru.
yoodulaku tempulmeunte atyanta pavitra sthalam. endukante okappati ee kondapai rendu puraatana yoodu devalayalundevi. modatidemo bibille prakaaram- kingy salmanne nirminchindi. aa tarvaata babilonianlu daanni koolagottaaru. rendodi nirmitamai, 600 samvatsaraalunna tarvaata.. toli sataabdilo romanni chakravarti chetilo dhwamsamaindi. messaiah tirigi vachaka ikkade malli devalayam kadataarani... ikkadinka daivasakti undani yoodula nammakam.
1967loo jarigina arabm-izroyele yuddamlo thoorpu jerusalemnu jordon nunchi izroyele aakraminchukundi. ee praantamlone jerusalem paatabastii kuudaa bhagam. aa tarvaata jerusalemnu tama rajadhaniga izroyele prakatinchukundi. 1990loo kontamandi yoodu ativaadulu koolchina tama devalayalanu punarnirminche prakriyalo bhagamga sankusthaapana cheyataniki prayatninchatamto godavalu teevramayyaayi. 1994loo jordon-izroyele madhya oo saanti oppandam jarigindi. daaniprakaaram alla-akhsa maseedu vishayamlo yathaatatha sthiti konasaginchalanukunna. jordon adheenamloni wakfe ane islamicke trustu maseedu nirvahananu chustondi. izroyele bhadrata balagaalu aa praanganamlone untuu... wakfe truste samanvayam chesukuntuntaru. ayithe oppandamlo bhagamga praarthanalaku muslimlanu anumatinchinatlu yoodulu, christianlanu anumatincharu. vaaru kevalam ee sthalaanni sandarsinchi vellataaniki matrame anumati undi. (raatikappu kinda paschima bhaagamlooni goda vadda yoodulu praarthanalu chestaaru. ee goda okappudu tempulmeuntelo bhagamga undedani vaari nammakam.)
muslimetarulanu praarthanalaku anumatinchakundaa vivaksha chuuputunnaarantuu chalakalanga saagutunna vivaadam.. chinikichiniki gaalivaanagaa maarindi. itivale izroyele 'jerusalem dee' antuu nirvahinchina sambaraalu ee gharshanalaku aajyam poshai. jerusalem pattanaanni swaadheenam chesukunna nepathyamlo izroyele adhikaarikamgaa jerusalem denu nirvahinchindi. tadwara thoorpu jerusalemlo nivasistunna palastina vaasulanu rechchagottinatlaindi. adhikaarikamgaa izroyele prabhutvam yadhaatatha sthitini (muslimetarulaku praarthanalaku angeekarincharu) konasaagistaamani prakatinchinaa... izroyeleloni aneka matasamsthalu tamakuu praarthanalaku anumati ivvaalani demande chestunnayi. ee madhyakaalamlo bhaariisankhyalo yoodulu ee praantaaniki vastundatampai jordon adhikaarikamgaa izroyeleku firyaadu kuudaa chesindi. koddivaaraala kindata jerusalem paatabastiiloo yoodulu, paalastiineeyula madhya godavalu chelaregaayi. kontamandi paalastiineeyulu yoodulapai daadi chesaru. phalitamgaa... ativaada yoodulu aagrahamto veedhullo nirasana pradarsanalu chesaru. ee godavala nepathyamlo paatabastiilooni konni praantaallo ranjan praarthanalanu kuudaa izroyele poliisulu nishedhinchaaru. deenthopaatu... thoorpu jerusalemloni konni praantaala nunchi paalastiineeyulanu khaalii cheyinchataaniki izroyele balagaalu prayatninchatamto gharshanalu teevramayyaayi. tamanu khaalii cheyinchi yoodu nivaasaalu erpaatu cheyajustunnaranedi paalastiineeyula aaropana. veetanninti nepathyamlo jerusalem denu izroyele nirvahinchatamto gharshanalu chelaregaayi. alla-akhsa maseedu praamganamlo izroyele balagaalato paalastiineeyulu godavaku digatamtho udriktatalu teevramayyaayi.