14:30, 8 ఏప్రిల్ 2020 నాటి కూర్పు
700 bytes added , 3 నెలల క్రితం
13:46, 8 ఏప్రిల్ 2020 నాటి కూర్పు (సవరించు)
14:30, 8 ఏప్రిల్ 2020 నాటి కూర్పు (సవరించు) (దిద్దుబాటు రద్దుచెయ్యి)
[[దస్త్రం:Tungabhadra River from Kurnool City.JPG|thumb|250x250px|కర్నూలు వద్ద తుంగభద్ర నది]]
[[తుంగభద్ర]] నది, కర్ణాటక రాష్ట్రం పశ్చిమ కనుములలో తుంగ,భద్ర అనే రెండు నదులుగా ఆవిర్భవించినవి.రెండు కలసి తెలంగాణ, ఆంధ్రప్రదేశ్ మధ్య సరిహద్దులో ప్రవహించే ముందు, చివరికి కర్నూలు జిల్లాలోని సంగమేశ్వరం గ్రామానికి సమీపంలో ఉన్న కృష్ణా నదిలో కలుస్తుంది.రెండు నదులు కలసినందున దీనికి తుంగభద్ర అని పేరు వచ్చింది తుంగభద్రా నది మీద కర్ణాటక రాష్ట్రంలో [[హోస్పేట]] వద్ద [[ఆనకట్ట]] నిర్మించబడింది.రామాయణ ఇతిహాసంలో, తుంగాభద్ర నదిని పంప అనే పేరుతో వ్యవహరించబడింది.ఈ నదీ తీరాన మంత్రాలయం అనే పుణ్యక్షేత్రం ఉంది.
[[దస్త్రం:The Penna near Gandikota.jpg|thumb|250x250px|గండికోటవద్ద పెన్నా నది.]]
[[దస్త్రం:Kundu river.JPG|thumb|250x250px|కుందేరు నది]]
[[కిన్నెరసాని]] నది, తెలంగాణలోని [[వరంగల్ (పట్టణం)|వరంగల్]], భద్రాద్రి జిల్లాల గుందా ప్రవహించి, భద్రాచలానికి కాస్త దిగువన, [[పశ్చిమ గోదావరి జిల్లా]]లో [[బూర్గంపాడు]], [[శ్రీధర-వేలేరు|వేలేరు]] గ్రామాల మధ్యన [[గోదావరి]]లో కలుస్తుంది.<ref>{{Cite web|url=http://www.telanganatourism.gov.in/nk-kinnerasani-dam.html|title=Archived copy|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20151023061524/http://www.telanganatourism.gov.in/nk-kinnerasani-dam.html|archive-date=23 October 2015|access-date=2020-04-06}}</ref> ఇది గోదావరికి ముఖ్యమైన ఉపనది.[[తెలంగాణ|తెలంగాణ రాష్ట్రం]],[[భద్రాద్రి కొత్తగూడెం జిల్లా]],[[పాల్వంచ]] వద్ద ఈ నదిపై కిన్నెరసాని ఆనకట్ట అని పిలువబడే ఆనకట్టను ఈ నదిపై నిర్మించారు.ఆనకట్ట యొక్క వెనుక జలాలు చుట్టుపక్కల కొండలతో చుట్టుముట్టబడి కిన్నెరసాని వన్యప్రాణులను అభయారణ్యం పరిసరాల్లో రక్షించబడతాయి. ఈ నది తెలంగాణలోని గోదావరి కుడి ఒడ్డున ప్రవహిస్తుంది. ప్రధాన గోదావరి నదితో సంగమం కావడానికి ముందు ఆంధ్రప్రదేశ్, తెలంగాణ రాష్ట్రాల మధ్య సాధారణ సరిహద్దును ఏర్పరుస్తుంది.
[[దస్త్రం:Jalapatham.JPG|thumb|250x250px|గండ్లకమ్మ నదిపై నెమలిగుండం జలపాతం]]
[[గుండ్లకమ్మ]] నది, ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రం తూర్పు- మధ్య భాగం గుండా ప్రవహించే కాలానుగుణ జలమార్గం.తూర్పు కనుమల శాఖకు చెందిన [[నల్లమల అడవులు|నల్లమల అడవులలోని]] కొండలలో కర్నూలు జిల్లా, [[నంద్యాల]], [[ఆత్మకూరు]] మండలాల సరిహద్దులో [[గుండ్ల బ్రహ్మేశ్వరం]] వద్ద 800 మీటర్ల (2900 అడుగులు) ఎత్తులో పుడుతుంది. దీని ప్రధాన రిజర్వాయర్ సముద్రమట్టానికి 425 మీటర్ల ఎత్తులో ప్రకాశం జిల్లాలోని [[అర్ధవీడు]] గ్రామానికి 6 కి.మీ. దూరంలో ఉంది.దట్టమైన అటవీ కొండల నుండి అనేక వంపుల తిరుగుతూ ప్రయాణించేటప్పుడు అనేక పర్వత ప్రవాహాలు దీనిలో కలుస్తాయి. ఇది ఉత్తర ఈశాన్య దిశగా ప్రవహిస్తుంది. [[కంభం|కుంభం]] పట్టణం సమీపంలో ఉన్న మైదానంలోకి ప్రవేశించి.అదే పేరుగల పట్టణం గుండా ప్రవహిస్తుంది. [[నల్లమల్ల కొండలు|నల్లమల్ల కొండల]] నుండి ఉద్భవించిన అన్ని నదులలో గుండ్లకమ్మ అతిపెద్దది.
[[దస్త్రం:Eastern Ghats view over Gosthani Reservoir at Tatipudi.jpg|thumb|250x250px|తాటిపూడి వద్ద గోస్తినీ నది]]
[[గోస్తని నది|గోస్తినీ నది]], తూర్పు కనుమలలోని అనంతగిరి కొండలలో జన్మించింది.నది మూలానికి సమీపంలో ఉన్న బొర్రా గుహల గుండా ఈ నది ప్రవహిస్తుంది. భీమునిపట్నం సమీపంలో తీరం ద్వారా బంగాళాఖాతం సముద్రంలో కలవటానికి ముందు 120 కి. మీ. దూరం ప్రవహిస్తుంది.నదీ పరీవాహక ప్రాంతం రెండు తీర జిల్లాలైన విజయనగరం, విశాఖపట్నం జిల్లాల గుండా సాగుతుంది.విశాఖపట్నం జిల్లా మొత్తం వైశాల్యంలో 3% గోస్తినీ నది పరీవాహక విస్తీర్ణం పరిధిలో ఉంది.<ref>{{Cite web|url=https://web.archive.org/web/20100820124526/http://irrigation.cgg.gov.in/dp/VishakapatnamDistrictProfile.jsp|title=Water Resources Information System|date=2010-08-20|website=web.archive.org|access-date=2020-04-05}}</ref> ఈ నది వర్షాధారం ఆధారపడి ప్రవహిస్తుంది.సగటున 110 సెం.మీ. వర్షపాతం అందుతుంది.ఎక్కువ భాగం నైరుతి రుతుపవనాలపై ఆధారపడి ఉంది.
14:30, 8 epril 2020 naati kuurpu
700 bytes added , 3 nelala kritam
13:46, 8 epril 2020 naati kuurpu (savarinchu)
14:30, 8 epril 2020 naati kuurpu (savarinchu) (diddubaatu radducheyyi)
[[dastram:Tungabhadra River from Kurnool City.JPG|thumb|250x250px|karnoolu vadda tungabhadra nadi]]
[[tungabhadra]] nadi, karnaataka rashtram paschima kanumulalo tunga,bhadra ane rendu nadulugaa aavirbhavinchinavi.rendu kalasi telamgaana, andhrapradesh madhya sarihaddulo pravahinche mundu, chivariki karnoolu jillaalooni sangameswaram graamaaniki sameepamlo unna krishna nadilo kalustundi.rendu nadulu kalasinanduna deeniki tungabhadra ani paeru vachindi tungabhadra nadi meeda karnaataka rashtramlo [[hospeta]] vadda [[anakatta]] nirminchabadindi.ramayana itihaasamlo, tungabhadra nadini pampa ane paerutho vyavaharinchabadindi.ee nadee tiiraana mantraalayam ane punyakshetram undi.
[[dastram:The Penna near Gandikota.jpg|thumb|250x250px|gandikotavadda penna nadi.]]
[[dastram:Kundu river.JPG|thumb|250x250px|kunderu nadi]]
[[kinnerasani]] nadi, telangaanaloni [[varangal (pattanam)|varangal]], bhadradri jillala gunda pravahinchi, bhadraachalaaniki kaasta diguvana, [[paschima godavari jilla]]loo [[boorgampaadu]], [[sridhara-veleru|veleru]] gramala madhyana [[godavari]]loo kalustundi.<ref>{{Cite web|url=http://www.telanganatourism.gov.in/nk-kinnerasani-dam.html|title=Archived copy|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20151023061524/http://www.telanganatourism.gov.in/nk-kinnerasani-dam.html|archive-date=23 October 2015|access-date=2020-04-06}}</ref> idhi godavariki mukhyamaina upanadi.[[telamgaana|telamgaana rashtram]],[[bhadradri kottagudem jilla]],[[paalvancha]] vadda ee nadipai kinnerasani anakatta ani piluvabade aanakattanu ee nadipai nirminchaaru.anakatta yokka venuka jalaalu chuttupakkala kondalatho chuttumuttabadi kinnerasani vanyapraanulanu abhayaaranyam parisaraallo rakshinchabadataayi. ee nadi telangaanaloni godavari kudi odduna pravahistundi. pradhaana godavari naditho sangamam kaavadaaniki mundu andhrapradesh, telamgaana rashtrala madhya saadhaarana sarihaddunu erparustundi.
[[dastram:Jalapatham.JPG|thumb|250x250px|gandlakamma nadipai nemaligundam jalapaatam]]
[[gundlakamma]] nadi, andhrapradesh rashtram thoorpu- madhya bhagam gunda pravahinche kaalaanuguna jalamargam.thoorpu kanumala saakhaku chendina [[nallamala adavulu|nallamala adavulalooni]] kondalalo karnoolu jilla, [[nandyaala]], [[aatmakuru]] mandalaala sarihaddulo [[gundla brahmeshwaram]] vadda 800 meaterla (2900 adugulu) ettulo pudutundi. deeni pradhaana reservayar samudramattaaniki 425 meaterla ettulo prakaasam jillaalooni [[ardhaveedu]] graamaaniki 6 ki.mee. dooramlo undi.dattamaina atavi kondala nundi aneka vampula tirugutuu prayaaninchetappudu aneka parvata pravaahaalu deenilo kalustaayi. idhi uttara eesaanya disagaa pravahistundi. [[kambham|kumbham]] pattanam sameepamlo unna maidaanamloki pravesinchi.adhe paerugala pattanam gunda pravahistundi. [[nallamalla kondalu|nallamalla kondala]] nundi udbhavinchina anni nadulalo gundlakamma atipeddadi.
[[dastram:Eastern Ghats view over Gosthani Reservoir at Tatipudi.jpg|thumb|250x250px|tatipudi vadda gostini nadi]]
[[gostani nadi|gostini nadi]], thoorpu kanumalaloni anantagiri kondalalo janminchindi.nadi moolaaniki sameepamlo unna borra guhala gunda ee nadi pravahistundi. bheemunipatnam sameepamlo teeram dwara bangaalaakhaatam samudramlo kalavataaniki mundu 120 ki. mee. dooram pravahistundi.nadee pariivaahaka praantam rendu teera jillaalaina vijayanagaram, visaakhapatnam jillala gunda saagutundi.visaakhapatnam jilla mottam vaisaalyamlo 3u gostini nadi pariivaahaka vistiirnam paridhilo undi.<ref>{{Cite web|url=https://web.archive.org/web/20100820124526/http://irrigation.cgg.gov.in/dp/VishakapatnamDistrictProfile.jsp|title=Water Resources Information System|date=2010-08-20|website=web.archive.org|access-date=2020-04-05}}</ref> ee nadi varshaadhaaram aadhaarapadi pravahistundi.sagatuna 110 sem.mee. varshapaatam andutundi.ekkuva bhagam nairuti ruthupavanaalapai aadhaarapadi undi.