భూసంస్కరణలు: జపాన్, ఇండియాల మధ్య తేడాలు -16 | జాతీయ అంతర్జాతీయ వార్తలు, విశ్లేషణ
భారత వ్యవసాయరంగంలో మార్పులపై ఒక నోట్ – పార్ట్ 16
(15వ భాగం తరువాత……………..)
1947 అనంతర కాలంలో రాష్ట్రానికీ రాష్ట్రానికీ మధ్యా, ప్రాంతానికీ ప్రాంతానికీ మధ్యా వ్యత్యాసాలు ఉన్నాయి. తక్కువ వాణిజ్యీకరణ చెందిన ప్రాంతాలలో -ముందు చూసినట్లుగా- ప్రత్యక్ష ఉత్పత్తిదారుల నుండి మిగులు గుంజుకోవడంలో భూమిపై వ్యవసాయ కౌలు, వినియోగ రుణాలపై వడ్డీలు ప్రధాన పాత్ర పోషిస్తాయి. మెరుగైన వాణిజ్యీకరణ జరిగిన ప్రాంతాల్లో ముడి సరుకులు, ఉత్పత్తుల వాణిజ్యం లతో సంబంధం కలిగిన అధిక వడ్డీ దోపిడీ ప్రధాన పాత్ర పోషిస్తుంది.
ఇతర సమ్మిళత పద్ధతులు కూడా అమలులో ఉన్నాయి. ఏ పద్ధతిలోనైనా పరాన్నభుక్త వర్గాలు ప్రత్యక్ష ఉత్పత్తిదారుల నుండి మిగులు గుంజుకోవడానికే పని చేస్తుంటాయి. ఉత్పాదక శక్తులను విస్తరించడంలో వారికి ఏ ప్రయోజనమూ లేదు. ప్రస్తుతం వ్యవసాయ రంగంలో కొట్టవచ్చినట్లు కనపడేది ఏమిటంటే అధిక స్ధాయిలో వాణిజ్యీకరణ జరిగిన ప్రాంతాల్లో రైతుల ఆత్మహత్యలు ఎక్కువగా చోటు చేసుకోవడం. పంటలో ఎంత ఎక్కువ భాగం అమ్మకం లోకి వెళితే అంత ఎక్కువగా రుణగ్రస్తులు అవుతున్నారు. ఋణ గ్రస్తతకూ అధిక లేదా అధమ వ్యవసాయ అభివృద్ధికీ సానుకూల సంబంధం ఏమీ లేదు. సంపన్న పంజాబ్, హర్యానాలలో చూసినా సాపేక్షికంగా వెనుకబాటు వ్యవసాయం ఉన్న (ఉమ్మడి) ఏ‌పి, కర్ణాటకలలో చూసినా ఋణ గ్రస్తత, ఆత్మహత్యలు ఎక్కువగా ఉన్నాయి.
పంట దిగుబడిలో అమ్మకంలోకి వెళ్ళే భాగం అఖిల భారత సగటు 57% ఉండగా ఈ రాష్ట్రాల్లో దానికంటే 69 నుండి 120 శాతం వరకు ఎక్కువ భాగం అమ్మకం లోకి వెళుతోంది. వలస పాలనలో రైతులు మిగులు పోగేయగలిగేవారు కాదు, అలాగని వ్యవసాయం నుండి బైటికి వెళ్ళే పరిస్ధితీ ఉండేది కాదు. ఇప్పుడు కూడా పరిస్ధితి అదే విధంగా ఉన్నది. ముందు భాగంలో చూసినట్లుగా మిగులులో ప్రధాన భాగం వ్యవసాయ ఉత్పాదక శక్తులను విస్తరించడానికి, చిన్న తరహా పరిశ్రమలు నెలకొల్పడానికి వినియోగం అయే బదులుగా అధిక వడ్డీలను ఆర్జించడానికీ, లగ్జరీలకు, అక్రమంగా కూడబెట్టడానికీ, స్పెక్యులేషన్ వ్యాపారాలకు, ఇతర వ్యాపారాలకు తరలివెళుతోంది.
వ్యాపార పెట్టుబడి, ఋణ పెట్టుబడి వ్యవసాయరంగంలోకి విస్తృతంగా చొచ్చుకు వెళ్లడాన్ని ఈ నేపధ్యంలో అర్ధం చేసుకోవాలి. వడ్డీల ద్వారా నేరుగా మిగులు గుంజుకోవడం, వినియోగం కోసం అప్పులు చేయడం రెండు విభిన్న అంశాలు. అయితే మిగులు సంగ్రహణలో ఒకే వర్గం ఇమిడి ఉన్నదా లేక రెండు విభిన్న వర్గాలు ఉన్నాయా అన్నది వేరే ప్రశ్న. కానీ వెనుకబాటు వ్యవసాయంలో ప్రత్యామ్న్యాయ మిగులు సంగ్రహణ రూపాలు ఉండే అవకాశాన్ని మనం గుర్తించాలి.
వినియోగ రుణాలపై నిత్యకృత్యంగా ఆధారపడడం మొ.న వాటివల్ల ఏర్పడే మారకం సంబంధం మౌలికంగా బలవంతపు స్వభావం కలిగినది. అవి మార్కెట్ లో స్వచ్ఛందంగా పాల్గొనడం వల్ల తలెత్తవు. ఋణ యంత్రాంగం బలవంతం/ఒత్తిడి వల్ల తలెత్తుతాయి.
బలవంతపు వాణిజ్య సంబంధాల నెట్ వర్క్ కు దారి తీసే ఈ అసంకల్పిత మార్కెట్ భాగస్వామ్యం దాదాపు యావత్తు వ్యవసాయ మారకపు సంబంధాల వ్యాపితంగా పాకిపోయింది. చిన్న, బలహీన రైతాంగాన్ని బలవంతపు వాణిజ్యంలోకి ఒత్తిడి చేసే వర్గాలు మిగులు స్వాయత్తం చేసుకునే వర్గాలతో నిర్దిష్ట సంబంధాలు నెరుపుతున్నాయి. తద్వారా రైతులపై తమ పట్టును కొనసాగించగలుగుతున్నాయి. రైతాంగాన్ని ఒత్తిడి చేయడంలో ఈ రెండు వర్గాల పరస్పర ప్రయోజనాల బంధనం దోహదపడుతోంది. బలవంతపు వాణిజ్యం మరియు ఉత్పాదక సంచయంల మధ్యగల సంబంధం యొక్క స్వభావం రైతాంగ వర్గ సంబంధం చేత బలీయంగా ప్రభావితం అవుతుంది. రైతాంగ వర్గ సంబంధం పాత్ర బ్రెన్నర్ అవగానతో పోలి ఉంటుంది, "ఆంగ్లేయ వ్యవసాయ అభివృద్ధిలోని ప్రధాన అంశం: వ్యవసాయ మిగులును నిర్దిష్ట ఉత్పాదకతా వినియోగం కోసం వెచ్చించడం. ఈ వ్యవసాయ మిగులుకు గ్రామీణ వర్గ సంబంధాల ప్రత్యేక స్వభావం ప్రోత్సాహం అందజేస్తుంది." (Robert Brenner: Agrarian Class Structure & Economic Development, P 518)
వ్యవసాయ ఉత్పత్తి స్ధాయి పెరుగుతున్నప్పుడే (వ్యవసాయ) మదుపు ఉత్పాదక పెట్టుబడిగా పరిగణించబడుతుంది. వ్యవసాయ ఉత్పత్తి పంపిణీలో, మదుపు వర్గాలకు అనుకున్న మొత్తం కంటే తక్కువ భాగం లేదా తగ్గుతూ పోయే భాగం అందే విధంగా మార్పులు జరిగినట్లయితే ఆ మదుపు అనుత్పాదక పెట్టుబడిగా పరిగణించబడుతుంది. ఆ విధంగా ఈ అవగాహన మదుపు చేసే వర్గాలు లాభపడేందుకే ఉద్దేశించబడి ఉంటుంది. వాణిజ్య పెట్టుబడి మరియు ఋణ పెట్టుబడులు పేద రైతులకు జారీ చేసే వినియోగ రుణాల రూపంలో ఇలాంటి అనుత్పాదక మదుపు ప్రధానంగా ఉనికిని కలిగి ఉంటుంది. వెనుకబాటు వ్యవసాయంలో ఋణ గ్రస్తత ద్వారా ప్రాధమిక సంచయం, భూమి మార్పిడి కంటే విస్తృతమైన ఆస్తి మార్పిడి ప్రక్రియ. కనుక వెనుకబాటు వ్యవసాయంలో బలవంతపు వాణిజ్యీకరణ ప్రాధమిక సంచయ ప్రక్రియ యొక్క నిర్దిష్ట రూపంగా ఆవిర్భవిస్తుంది. ఈ అంశం అమిత్ భాదురి (ఆర్ధికవేత్త, రచయిత, ఆర్ధిక విమర్శకులు, ప్రొఫెసర్, సామ్రాజ్యవాద వ్యతిరేక కార్యకర్త) వర్క్స్ లో వివరంగా చర్చించబడింది.
ఈ సందర్భంగా జపాన్ వ్యవసాయం అనుబంధ ఉత్పత్తి విధానం నుండి పెట్టుబడిదారీ ఉత్పత్తి విధానంలోకి మారిన క్రమాన్ని ప్రత్యేకించి పరిశిలీంచడం ఉపయోగకరం. ఇండియా వలె కాకుండా జపాన్ 1968 కల్లా పాత వర్గాల పొందికను విసిరికొట్టింది. పాత అనుబంధ ఉత్పత్తి విధానాన్ని రద్దు చేసింది. మీజీ పునరుద్ధరణ జపాన్, నూతన పంధాలో అభివృద్ధి చెందేందుకు మార్గం సుగమం చేసింది. మీజీ పునరుద్ధరణ వల్ల పెట్టుబడిదారీ పూర్వ "అనుబంధ" (tributory) స్ధితి నుండి సరుకుల ఉత్పత్తి, వాణిజ్యీకరణలు గణనీయంగా పురోగమించడం వీలు కలిగింది. జపాన్ ఏకీకృత రాజ్యంగా మార్చబడింది. పరాన్న భుక్త అర్ధ వలస పంధాను నిరోధించి దూకుడు కలిగిన పారిశ్రామిక పెట్టుబడిదారీ శక్తిగా ఆవిర్భవించేందుకు మీజీ పునరుద్ధరణ దోహదం చేసింది. జపాన్ వ్యవసాయ ఆర్ధిక వ్యవస్ధ స్వయం సమృద్ధ స్ధితి నుండి వాణిజ్య ఉత్పత్తి తీసే స్ధితికి అభివృద్ధి చెందింది. మొత్తం మీద చూస్తే వ్యవసాయ ఉత్పత్తిలో సగం లేదా దాదాపు 2/3 వంతు వరకు నేరుగా రైతుల ద్వారాలో లేదా పన్నుల రూపంలో వసూలు అయిన పంటల ద్వారానో మార్కెట్ లోకి ప్రవేశించింది. అనేక మంది రైతులు గ్రామీణ పారిశ్రామిక కార్యకలాపాలలో నిమగ్నం అయ్యారు.
మీజీ పునరుద్ధరణలో రాజ్యం అధికారాన్ని పునర్నిర్మాణం కావించారు. నూతన రాజ్య నాయకత్వం పాత అనుబంధ ఉత్పత్తి విధానం వెనుక నిలిచిన చట్టపరమైన, రాజకీయ మద్దతును ఒక పద్ధతి ప్రకారం నాశనం చేసింది. జపాన్ పెట్టుబడిదారీ పూర్వ వ్యవస్ధకు సంబంధించి రెండు లక్షణాలు ప్రత్యేకంగా పరిశీలించదగినవి. ఒకటి: సమురైలు షోగన్ ల కింద ఉన్న పాలనా ప్రాంతాలను పర్యవేక్షించి రక్షణ వ్యవహారాలు చూసిన యుద్ధ వర్గం. కానీ సమురైలు ఒక వర్గంగా భూమి ఆస్తులకు యజమానులుగా మారకుండా నిషేధించబడ్డారు. ఇండియాలోని మిలట్రీ అనుచరవర్గం ఇందుకు విరుద్ధం. రెండు: తోకుగవా బాకు హాన్ వ్యవస్ధ చట్రం పరిధిలోనే ఆర్ధిక జీవనం అప్పటికే వాణిజ్యీకరణ చెందడం విస్తారంగా జరిగిపోయింది. ఇది జపాన్ లో పెట్టుబడిదారీ విధానం అభివృద్ధి చెందడానికి కావలసిన అత్యంత సానుకూల పునాదిని ఏర్పరిచింది.
Meiji Restoration -art
Toshogu Shrine, Nikko, ca 1880
పైగా రెవిన్యూ, మానవ వనరులపై స్వతంత్ర నియంత్రణ సాధించకుండా సమురైలను నిరోధించారు. కేంద్ర ప్రభుత్వ అధికారాన్ని సవాలు చేయడానికి జంకర్లు గానీ, బడా షావుకార్లు (బ్యారన్లు) గానీ లేరు. సమురైల ప్రయోజనాలు ఎస్టేట్ ల సేవలకు కాకుండా రాజ్య సేవలకు బంధించారు. రాజ్యం ప్రయోజనాలతోనే సమురైల ప్రయోజనాలు గుర్తింప పడడం, శక్తివంతమైన వాణిజ్య బూర్జువాల ఐక్యత, వివిధ పరిశ్రమలకు కావలసిన పునాది తోకుగవా కాలంలోనే తయారు కావడం… ఇవన్నీ కేంద్రీకృత పారిశ్రామికీకరణకు మార్గం ఏర్పరిచాయి.
1975-76లో జరిగిన భూమి శిస్తు రివిజన్ ద్వారా మార్కెట్ లో ప్రవేశించడానికి కావలసిన మిగులు సమీకరించబడింది. వరి ఉత్పత్తిలో 25 శాతం మొత్తాన్ని డబ్బు రూపంలో చెల్లించవలసిన భూమి శిస్తుగా నిర్ణయించారు. ఇవి భూమి యజమానులను పెట్టుబడిదారీ పూర్వ దోపిడి నుండి కాపాడాయి. అలాగే భూస్వాముల చేతుల్లో భూముల కేంద్రీకరణకు దోహదం చేసింది. చిన్న రైతులు శిస్తులు చెల్లించలేక భూములు కోల్పోయారు. తోకుగవా కాలం చివరన, మీజీ కాలంలో భూస్వాములు సాంకేతిక పరిజ్ఞానం అభివృద్ధి చెందడంలో చురుకైన పాత్ర పోషించారు. ఇది అదే కాలంలో ఇండియాలో నెలకొన్న వ్యవసాయ దృశ్యానికి సరిగ్గా విభిన్నం.
జపాన్ వివిధ దశలలో, ముఖ్యంగా యుద్ధ కాలంలో దరిద్రం, ఆహార కొరత సమస్యలను ఎదుర్కొంది. రెండో ప్రపంచ యుద్ధం అనంతరం ఆరంభంలో మిత్ర పక్ష రాజ్యాల బలవంతం వల్లా, అనంతర కాలంలో స్వయంగానూ వ్యవసాయంలో పలు సంస్కరణలు అమలు చేసింది.
యుద్ధం అనంతం 1946లో జపాన్ ప్రభుత్వం వ్యవసాయంలో లేని భూస్వాముల (absentee landlords) భూములను స్వాధీనం చేసుకోవడానికి ఆదేశాలు ఇచ్చింది. భూ యాజమాన్యం కొనసాగిస్తున్న భూస్వాములపై 1 హెక్టార్ పరిమితి విధించి ఆ పైన భూములను స్వాధీనం చేసుకుంది. (హోక్కైడో -ఉత్తరం చివరన ఉన్న పెద్ద ద్వీపం- లో ఈ పరిమితి 4 హెక్టార్లు). అలా స్వాధీనం చేసుకున్న భూములను చట్టం చేసిన 2 సంవత్సరాల లోపు కౌలుదారులకు అమ్మడం పూర్తి చేసింది. 1947-50 కాలంలో నాలుగు సంవత్సరాల పాటు ప్రభుత్వం భూ సంస్కరణలను అమలు చేసింది. అదనపు భూములను కొనుగోలు చేసి కౌలుదారుల యాజమాన్యం కిందికి తరలించింది. కౌలుసాగులో ఉన్న భూమిలో దాదాపు 80 శాతం సంస్కరణల ద్వారా కౌలుదారులకు పంచింది.
భూమి అద్దె (గ్రౌండ్ రెంట్) బూర్జువా వర్గం రెండందాల నష్టపోవడానికి కారణం అవుతుందని మనకు తెలిసిన విషయమే. ఒకటి: అదనపు విలువలో ఒక భాగం లాభాల రియలైజేషన్ లో పాల్గొనదు. రెండు: ఆహార కొరత నెలకొనెంతవరకు వ్యవసాయ ఉత్పత్తుల అమ్మకాలు కనిష్ట లాభదాయకత గలిగిన భూ కమతాల ఉత్పత్తుల ధరల ప్రకారం జరుగుతాయి. సాధారణంగా పెట్టుబడిదారీ ఉత్పత్తి విధానం మెరుగైన రీతిలో అభివృద్ధి చెందడానికి భూమి అద్దె ఉనికి పెద్ద ఆటంకం అవుతుంది. అలాగే గ్రామాలలో పెట్టుబడిదారీ సంబంధాలు అభివృద్ధి చెందకుండా భూమి అద్దె ఆటంకపరుస్తుంది. వ్యవసాయంలో లేని భూ యజమానులు (absentee landlords) వసూలు చేసి కౌలు/భూమి అద్దె తిరిగి వ్యవసాయంలో మదుపు చేయడం జరగదు. ఆ మొత్తం వ్యవసాయం నుండి పూర్తిగా ఉపసంహరించబడుతుంది. అందువలన జపాన్ లో గ్రామాలలో కౌలును రద్దు చేయడం ద్వారా పెట్టుబడిదారీ వ్యవసాయం మెరుగైన రీతిలో అభివృద్ధి చెందడానికి సంస్కరణలు దోహదం చేశాయి.
ఈ సంస్కరణ కౌలుదారుల హక్కులను బలీయం చేశాయి. భూస్వాములు తిరిగి తలెత్తకుండా నిరోధించేందుకు 1952 భూ చట్టం భూమి యాజమాన్యానికి 3 హెక్టార్ల పరిమితి (హొక్కైడో లో 12 హెక్టార్లు) విధించింది. వ్యవసాయ సహకార సంస్ధలు (NOKYO) స్ధాపించారు. అన్ని రకాల వ్యవసాయ ఉత్పత్తులు, ముడి సరుకులు, రుణాలు, భీమా వ్యాపారం… ఈ సహకార సంస్ధల ద్వారానే జరిగింది. గ్రామాలు, పట్టణాలలోని ప్రాంతీయ కార్యాలయాల ద్వారా కొ-ఆపరేటివ్ లు కార్యకలాపాలు నిర్వహించాయి. ఆహార ఉత్పత్తుల పంపిణీపై కో-ఆపరేటివ్ లు గుత్తస్వామ్యం వహించాయి. వరి ధాన్యం, ఎరువులలో 70 శాతం కో-ఆపరేటివ్ ల ద్వారా మార్కెట్ అయ్యాయి. తక్కువ వడ్డీలతో కూడిన సంస్ధాగత రుణాల మంజూరు ద్వారా వారి గుత్తస్వామ్య యాజమాన్యాన్ని మరింత శక్తివంతం చేశారు. ఐనప్పటికీ వ్యవసాయంలో జరిగిన వేగవంతమైన వృద్ధి కూడా పారిశ్రామిక రంగం వృద్ధితో పోటీ పడలేకపోయింది. వ్యవసాయ, పారిశ్రామిక రంగాల మధ్య అసమానతలు నెలకొన్నాయి. పట్టణ, గ్రామీణ జీవన స్ధాయిల మధ్య అంతరాలు కొనసాగాయి. కూలీలు వ్యవసాయ రంగం నుండి వలస వెళ్లడానికి దోహదం చేసింది. వీటిని నిరోధించడానికి 1961లో 'వ్యవసాయ మౌలిక చట్టం' (అగ్రికల్చర్ బేసిక్ లా) తెచ్చారు. వ్యవసాయ ఉత్పాదకతను పెంచే బాధ్యత ప్రభుత్వం పైనే మోపారు. 1960-68 కాలంలో సంబంధిత పారిశ్రామిక వేతనంతో పోల్చితే వ్యవసాయ ఉత్పత్తుల ధరలు రెండింతలు పెరిగాయి. ఉత్పతిదారుకూ, దిగుమతి ధరలకు మధ్య వ్యత్యాసం 50 నుండి 120 శాతం వరకు పెరిగింది.
జపాన్ అనుభవాన్ని 1947 అనంతర ఇండియాతో పోల్చితే మనకు తేడా ఏమిటో అర్ధం అవుతుంది. 1956 నాటికల్లా దాదాపు రాష్ట్రాలన్నింటిలో జమీందారి రద్దు చట్టాలు వచ్చాయి. కానీ వాస్తవ పరిస్ధితి చట్టాలకు పూర్తి భిన్నంగా ఉన్నది. 82 శాతం కౌలు రైతులకు ఎలాంటి భద్రత లేదని 1961 జనాభా లెక్కలు చూపాయి. మొదటి, రెండవ ప్రణాళికా కాలాలు అంతటా కౌలు మొత్తం ఉత్పత్తుల మార్కెట్ ధరలో 50 శాతం వద్దనే కొనసాగింది. 60ల అనంతరం హరిత విప్లవం భూముల ధరలను, కౌలును పెంచివేసింది. పంజాబ్ లో ఇది 70 శాతం వరకు వెళ్లింది. 1970 చివరి నాటికి కేవలం 24 లక్షల ఎకరాలు మాత్రమే మిగులు భూములుగా ప్రకటించారు. ఇది ఇండియాలో మొత్తం సాగు భూమిలో 0.3 శాతం మాత్రమే. 1972లో భూగరిష్ట పరిమితి చట్టంలో మార్పులు చేశారు. కాగితాలపై ఎన్ని రాతలు రాసుకున్నా అధికారికంగా (వాస్తవంగా కాదు) పంపిణీ చేసిన భూములు 2 శాతం మాత్రమే. మొత్తం కౌలు సాగు కింద ఉన్న భూమిలో 70 శాతం మొత్తం కమతాలలో 7 శాతం కమతాల (యాజమానుల) కింద ఉన్నదని 59వ రౌండ్ నేషనల్ శాంపిల్ సర్వే తెలియజేసింది. పెద్ద, భారీ కమతాలలో తప్ప ఇతర అన్ని సైజుల కమతాలలోనూ కౌలు సాగు కమతాల యాజమాన్యం తగ్గుతోంది. అప్పటికీ కౌలు యాజమాన్యం 14 శాతం ఉండగా అది 1960-61 కంటే ఎక్కువ. గ్రామాల్లో అత్యున్నత స్ధాయిలోని 9.5 శాతం కుటుంబాలు 56.6 శాతం వ్యవసాయ విస్తీర్ణానికి యజమానులుగా ఉన్నారు. మిగిలిన 90.5 శాతం కుటుంబాల చేతుల్లో 43.4 శాతం భూ విస్తీర్ణం మాత్రమే ఉన్నది.
వ్యవసాయ ఆదాయం వినియోగ ఖర్చులకు సరిపోదని NSS నిర్వహించిన SASF సర్వే చూపింది. ఒక సగటు రైతు కుటుంబం తన వినియోగ ఖర్చులో 35 శాతం మాత్రమే వ్యవసాయం ద్వారా రాబట్టగలుగుతోంది. వ్యవసాయంపై ఖర్చులు, ఉపకరణాల అరుగుదల కూడా పరిగణిస్తే వ్యవసాయ ఆదాయం మరింత తగ్గిపోతుంది.
రైతు కుటుంబాలలో 88 శాతం లోటు వ్యవసాయాన్ని సాగిస్తున్నారని సర్వేలలో తేలింది. 4 హెక్టార్లకు ఎక్కువ విస్తీర్ణం కమతం గల రైతు కుటుంబాలు మాత్రమే తమ వినియోగ ఖర్చులకు పోను అదనపు ఆదాయం వ్యవసాయం నుండి పొందుతున్నారు. రైతుల చేతుల్లో పెట్టుబడి సంచయానికి సరిపడా మిగులు ఉండడం లేదని దరిమిలా వారు తమ వ్యవసాయ కార్యకలాపాలను విస్తరించలేని స్ధితిలో ఉన్నారని SASF సర్వే వివరాలు చెబుతున్నాయి. 10 హెక్టార్లకు పైబడిన కమతాల యజమానులు, వ్యవసాయేతర అధిక వడ్డీ వ్యాపారులు వ్యవసాయ మిగులును సొంతం చేసుకుంటున్నారు.
జపాన్, ఇండియా ఆర్ధిక వ్యవస్ధలు పరస్పరం వ్యతిరేక దిశల్లో అభివృద్ధి చెందడానికి కారణాలు ఏమిటో ఈ అంశాలు చక్కగా తెలియజేస్తున్నాయి.
(……………….సశేషం)
మే 04, 2016 in ఆర్ధికం, మార్క్సిజం. టాగులు:ఉత్పాదక పెట్టుబడి, జపాన్ పెట్టుబడిదారీ విధానం, భూ సంస్కరణలు, మీజీ పునరుద్ధరణ
bhusamskaranalu: japan, indiala madhya tedaalu -16 | jaateeya antarjaatiiya vaartalu, vislaeshana
bhaarata vyavasaayarangamlo maarpulapai oka not – part 16
(15va bhagam taruvaaniki..)
1947 anantara kaalamlo rashtraniki rashtraniki madhya, praantaanikii praantaanikii madhya vyatyaasaalu unnaayi. takkuva vaanijyeekarana chendina praantaalalo -mundu chusinatlugaa- pratyaksha utpattidaarula nundi migulu gunjukovadamlo bhoomipai vyavasaaya kaulu, viniyoga runaalapai vaddeelu pradhaana paatra pooshistaayi. merugaina vaanijyeekarana jarigina praantaallo mudi sarukulu, utpattula vaanijyam latho sambandham kaligina adhika vaddi dopidi pradhaana paatra pooshistundi.
itara sammilata paddhatulu kuudaa amalulo unnaayi. e paddhatiloonainaa paraannabhukta vargaalu pratyaksha utpattidaarula nundi migulu gunjukovadanike pani chestuntaayi. utpaadaka saktulanu vistarinchadamlo vaariki e prayojanamuu ledu. prastutam vyavasaaya rangamlo kottavachinatlu kanapadedi emitante adhika sdhaayilo vaanijyeekarana jarigina praantaallo raitula aatmahatyalu ekkuvagaa chotu chesukovadam. pantalo entha ekkuva bhagam ammakam loki velithe anta ekkuvagaa runagrastulu avutunnaaru. runha grastatakuu adhika leda adhama vyavasaaya abhivruddhikii saanukuula sambandham emi ledu. sampanna panjab, haryaanaalalo chusina saapekshikamgaa venukabaatu vyavasaayam unna (ummadi) eaepi, karnaatakalalo chusina runha grastata, aatmahatyalu ekkuvagaa unnaayi.
panta digubadilo ammakamloki velle bhagam akhila bhaarata sagatu 57u undagaa ee rashtrallo daanikante 69 nundi 120 saatam varaku ekkuva bhagam ammakam loki velutondi. valasa paalanalo raitulu migulu pogeyagaligevaru kaadu, alaagani vyavasaayam nundi baitiki velle parisdhitii undedi kaadu. ippudu kuudaa parisdhiti adhe vidhamgaa unnadi. mundu bhaagamlo chusinatlugaa migululo pradhaana bhagam vyavasaaya utpaadaka saktulanu vistarinchadaaniki, chinna taraha parisramalu nelakolpadaaniki viniyogam aye badulugaa adhika vaddeelanu aarjinchadaanikii, lagjareelaku, akramamgaa kuudabettadaanikii, speculation vyaapaaraalaku, itara vyaapaaraalaku taralivelutondi.
vyapara pettubadi, runha pettubadi vyavasaayarangamloki vistrutamgaa chochuku velladaanni ee nepadhyamlo ardham chesukovali. vaddiila dwara nerugaa migulu gunjukovadam, viniyogam kosam appulu cheyadam rendu vibhinna amsaalu. ayithe migulu sangrahanalo oke vargam imidi unnada leka rendu vibhinna vargaalu unnaya annadi vere prasna. cony venukabaatu vyavasaayamlo pratyaamnyayaa migulu sangrahana roopaalu unde avakaasaanni manam gurtinchaali.
viniyoga runaalapai nityakrutyamgaa aadhaarapadadam mo.na vativalla erpade maarakam sambandham moulikamgaa balavantapu swabhaavam kaliginadi. avi market loo swachchandamgaa palgonadam valla talettavu. runha yantraangam balavantam/ottidi valla talettutaayi.
balavantapu vaanijya sambandhaala nett work ku daari teese ee asankalpita market bhagaswamyam daadaapu yaavattu vyavasaaya maarakapu sambandhaala vyaapitamgaa paakipoyindi. chinna, balaheena raitaamgaanni balavantapu vaanijyamloki ottidi chese vargaalu migulu swaayattam chesukune vargaalato nirdishta sambandhaalu neruputunnaayi. tadwara raitulapai tama pattunu konasaaginchagalugutunna. raitaamgaanni ottidi cheyadamlo ee rendu vargala paraspara prayojanaala bandhanam dohadapadutondi. balavantapu vaanijyam mariyu utpaadaka sanchayamla madhyagala sambandham yokka swabhaavam raitanga varga sambandham chetha baleeyamgaa prabhaavitam avutundi. raitanga varga sambandham paatra brenner avagaanatho poli untundi, "aangleya vyavasaaya abhivruddhilooni pradhaana amsam: vyavasaaya migulunu nirdishta utpaadakataa viniyogam kosam vecchinchadam. ee vyavasaaya miguluku graameena varga sambandhaala pratyeka swabhaavam prothsaaham andajestundi." (Robert Brenner: Agrarian Class Structure & Economic Development, P 518)
vyavasaaya utpatti sdhaayi perugutunnappude (vyavasaaya) madupu utpaadaka pettubadigaa pariganinchabadutundi. vyavasaaya utpatti pampineelo, madupu vargaalaku anukunna mottam kante takkuva bhagam leda taggutuu poye bhagam ande vidhamgaa maarpulu jariginatlayite aa madupu anutpaadaka pettubadigaa pariganinchabadutundi. aa vidhamgaa ee avagaahana madupu chese vargaalu labhapadenduke uddesinchabadi untundi. vaanijya pettubadi mariyu runha pettubadulu pedha raitulaku jaarii chese viniyoga runaala roopamlo ilanti anutpaadaka madupu pradhaanamgaa unikini kaligi untundi. venukabaatu vyavasaayamlo runha grastata dwara praadhamika sanchayam, bhoomi marpidy kante vistrutamaina aasti marpidy prakriya. kanuka venukabaatu vyavasaayamlo balavantapu vaanijyeekarana praadhamika sanchaya prakriya yokka nirdishta roopamgaa aavirbhavistundi. ee amsam amit bhaduri (aardhikavetta, rachayita, aardhika vimarsakulu, professor, saamraajyavaada vyatireka kaaryakarta) works loo vivaramgaa charchinchabadindi.
ee sandarbhamgaa japan vyavasaayam anubandha utpatti vidhaanam nundi pettubadidaarii utpatti vidhaanamloki maarina kramaanni pratyekinchi parisileenchadam upayogakaram. india vale kakunda japan 1968 kalla paata vargala pondikanu visirikottindi. paata anubandha utpatti vidhaanaanni raddu chesindi. meg punaruddharana japan, noothana pandhaalo abhivruddhi chendenduku maargam sugamam chesindi. meg punaruddharana valla pettubadidaarii puurva "anubandha" (tributory) sdhiti nundi sarukula utpatti, vaanijyeekaranalu gananeeyamgaa purogaminchadam veelu kaligindi. japan ekikruta rajyamga maarchabadindi. paraanna bhukta ardha valasa pandhaanu nirodhinchi dookudu kaligina paarisraamika pettubadidaarii saktigaa aavirbhavinchenduku meg punaruddharana dohadam chesindi. japan vyavasaaya aardhika vyavasdha swayam samruddha sdhiti nundi vaanijya utpatti teese sdhitiki abhivruddhi chendindi. mottam meeda chuste vyavasaaya utpattilo sagam leda daadaapu 2/3 vantu varaku nerugaa raitula dwaaraalo leda pannula roopamlo vasulu ayina pantala dwarano market loki pravesinchindi. aneka mandi raitulu graameena paarisraamika kaaryakalaapaalalo nimagnam ayyaru.
meg punaruddharanalo rajyam adhikaaraanni punarnirmaanam kaavinchaaru. noothana rajya naayakatvam paata anubandha utpatti vidhaanam venuka nilichina chattaparamaina, rajakeeya maddatunu oka paddhati prakaaram naasanam chesindi. japan pettubadidaarii puurva vyavasdhaku sambandhinchi rendu lakshanaalu pratyekamgaa pariseelinchadaginavi. okati: samurailu shogan la kinda unna palana praantaalanu paryavekshinchi rakshana vyavahaaraalu chusina yuddha vargam. cony samurailu oka vargamgaa bhoomi aastulaku yajamaanulugaa marakunda nishedhinchabaddaaru. indialoni milatri anucharavargam induku viruddham. rendu: tokugava baaku han vyavasdha chatram paridhiloonee aardhika jeevanam appatike vaanijyeekarana chendadam vistaaramgaa jarigipoyindi. idhi japan loo pettubadidaarii vidhaanam abhivruddhi chendadaaniki kaavalasina atyanta saanukuula punaadini erparichindi.
Meiji Restoration -art
Toshogu Shrine, Nikko, ca 1880
paiga revinue, manava vanarulapai swatantra niyantrana saadhinchakundaa samurailanu nirodhinchaaru. kendra prabhutva adhikaaraanni savalu cheyadaaniki jankarlu gaanee, bada shaavukaarlu (byaaranlu) gaanee leru. samuraila prayojanaalu estate la sevalaku kakunda rajya sevalaku bandhinchaaru. rajyam prayojanaalatone samuraila prayojanaalu gurtimpa padadam, saktivantamaina vaanijya boorjuvaala aikyata, vividha parisramalaku kaavalasina punaadi tokugava kaalamlone tayaaru kaavadam ivannee kendreekruta paarisraamikeekaranaku maargam erparichaayi.
1975-76loo jarigina bhoomi shistu rivision dwara market loo pravesinchadaaniki kaavalasina migulu sameekarinchabadindi. vari utpattilo 25 saatam mottaanni dabbu roopamlo chellinchavalasina bhoomi shistugaa nirnayinchaaru. ivi bhoomi yajamaanulanu pettubadidaarii puurva dopidi nundi kapadai. alaage bhuswamula chetullo bhoomula kendreekaranaku dohadam chesindi. chinna raitulu shistulu chellinchaleka bhoomulu kolpoyaru. tokugava kaalam chivarana, meg kaalamlo bhuswamulu saanketika parignaanam abhivruddhi chendadamlo churukaina paatra pooshinchaaru. idhi adhe kaalamlo indialo nelakonna vyavasaaya drushyaaniki sarigga vibhinnam.
japan vividha dasalalo, mukhyamgaa yuddha kaalamlo daridram, aahaara korata samasyalanu edurkondi. rendo prapancha yuddham anantaram aarambhamlo mitra paksha rajyala balavantam valla, anantara kaalamlo swayamgaanuu vyavasaayamlo palu samskaranalu amalu chesindi.
yuddham anantam 1946loo japan prabhutvam vyavasaayamlo laeni bhuswamula (absentee landlords) bhoomulanu swaadheenam chesukovadaniki aadesaalu ichindi. bhoo yaajamaanyam konasaagistunna bhuswamulapai 1 hectar parimiti vidhinchi aa paina bhoomulanu swaadheenam chesukundi. (hokkaido -uttaram chivarana unna pedda dveepam- loo ee parimiti 4 hectarlu). alaa swaadheenam chesukunna bhoomulanu chattam chesina 2 samvatsaraala lopu kauludaarulaku ammadam puurti chesindi. 1947-50 kaalamlo naalugu samvatsaraala paatu prabhutvam bhoo samskaranalanu amalu chesindi. adanapu bhoomulanu konugolu chesi kauludaarula yaajamaanyam kindiki taralinchindi. kaulusaagulo unna bhoomilo daadaapu 80 saatam samskaranala dwara kauludaarulaku panchindi.
bhoomi adde (ground rent) burjuva vargam rendandaala nashtapovadaaniki kaaranam avutundani manaku telisina vishayame. okati: adanapu viluvalo oka bhagam labhala realiseshan loo paalgonadu. rendu: aahaara korata nelakonentavaraku vyavasaaya utpattula ammakaalu kanishta laabhadaayakata galigina bhoo kamataala utpattula dharala prakaaram jarugutaayi. saadhaaranamgaa pettubadidaarii utpatti vidhaanam merugaina reetilo abhivruddhi chendadaaniki bhoomi adde uniki pedda aatankam avutundi. alaage graamaalalo pettubadidaarii sambandhaalu abhivruddhi chendakunda bhoomi adde aatamkaparustundi. vyavasaayamlo laeni bhoo yajamaanulu (absentee landlords) vasulu chesi kaulu/bhoomi adde tirigi vyavasaayamlo madupu cheyadam jaragadu. aa mottam vyavasaayam nundi puurtigaa upasamharinchabadutundi. anduvalana japan loo graamaalalo kaulunu raddu cheyadam dwara pettubadidaarii vyavasaayam merugaina reetilo abhivruddhi chendadaaniki samskaranalu dohadam chesaayi.
ee samskarana kauludaarula hakkulanu baleeyam chesaayi. bhuswamulu tirigi talettakunda nirodhinchenduku 1952 bhoo chattam bhoomi yaajamaanyaaniki 3 hectarla parimiti (hokkaido loo 12 hectarlu) vidhinchindi. vyavasaaya sahakara samsdhalu (NOKYO) sdhaapinchaaru. anni rakala vyavasaaya utpattulu, mudi sarukulu, runaalu, bheema vyaparam ee sahakara samsdhala dwarane jarigindi. graamaalu, pattanaalaloni praantiiya kaaryaalayaala dwara komaan-aperative lu kaaryakalaapaalu nirvahinchaayi. aahaara utpattula pampineepai koo-aperative lu guttaswamyam vahinchaayi. vari dhaanyam, eruvulalo 70 saatam koo-aperative la dwara market ayyai. takkuva vaddeelatho kuudina samsdhaagata runaala manjuru dwara vaari guttaswamya yaajamaanyaanni marinta saktivantam chesaru. ainappatiki vyavasaayamlo jarigina vegavantamaina vruddhi kuudaa paarisraamika rangam vruddhitho poty padalekapoyindi. vyavasaaya, paarisraamika rangaala madhya asamaanatalu nelakonnaayi. pattana, graameena jeevana sdhaayila madhya antaraalu konasagayi. kooleelu vyavasaaya rangam nundi valasa velladaaniki dohadam chesindi. veetini nirodhinchadaaniki 1961loo 'vyavasaaya moulika chattam' (agricalchar besic laa) tecchaaru. vyavasaaya utpaadakatanu penche baadhyata prabhutvam paine moparu. 1960-68 kaalamlo sambandhita paarisraamika vetanamtho polchithe vyavasaaya utpattula dharalu rendintalu perigaayi. utpatidaarukuu, digumati dharalaku madhya vyatyaasam 50 nundi 120 saatam varaku perigindi.
japan anubhavaanni 1947 anantara indiatho polchithe manaku teda emito ardham avutundi. 1956 natikalla daadaapu rashtralannintilo jameendaari raddu chattaalu vachayi. cony vaastava parisdhiti chattaalaku puurti bhinnamgaa unnadi. 82 saatam kaulu raitulaku elanti bhadrata ledani 1961 janabha lekkalu chuupaayi. modati, rendava pranalika kaalaalu antataa kaulu mottam utpattula market dharalo 50 saatam vaddane konasagindi. 60la anantaram harita viplavam bhoomula dharalanu, kaulunu penchivesindi. panjab loo idhi 70 saatam varaku vellindi. 1970 chivari naatiki kevalam 24 lakshala ekaraalu matrame migulu bhoomulugaa prakatinchaaru. idhi indialo mottam saagu bhoomilo 0.3 saatam matrame. 1972loo bhoogarishta parimiti chattamlo maarpulu chesaru. kaagitaalapai enni raatalu rasukunna adhikaarikamgaa (vaastavamgaa kaadu) pampinee chesina bhoomulu 2 saatam matrame. mottam kaulu saagu kinda unna bhoomilo 70 saatam mottam kamataalalo 7 saatam kamataala (yaajamaanula) kinda unnadani 59va round neshanal sampil sarve teliyajesindi. pedda, bhari kamataalalo tappa itara anni saijula kamataalaloonuu kaulu saagu kamataala yaajamaanyam taggutondi. appatikee kaulu yaajamaanyam 14 saatam undagaa adhi 1960-61 kante ekkuva. graamaallo atyunnata sdhaayilooni 9.5 saatam kutumbaalu 56.6 saatam vyavasaaya vistiirnaaniki yajamaanulugaa unnaaru. migilina 90.5 saatam kutumbala chetullo 43.4 saatam bhoo vistiirnam matrame unnadi.
vyavasaaya aadaayam viniyoga kharchulaku saripodani NSS nirvahinchina SASF sarve chuupindi. oka sagatu raitu kutumbam tana viniyoga kharchulo 35 saatam matrame vyavasaayam dwara raabattagalugutondi. vyavasaayampai kharchulu, upakaranaala arugudala kuudaa pariganiste vyavasaaya aadaayam marinta taggipotundi.
raitu kutumbaalalo 88 saatam lotu vyavasaayaanni saagistunnaarani sarvelalo telindi. 4 hectarlaku ekkuva vistiirnam kamatam gala raitu kutumbaalu matrame tama viniyoga kharchulaku ponu adanapu aadaayam vyavasaayam nundi pondutunnaaru. raitula chetullo pettubadi sanchayaaniki saripada migulu undadam ledani darimila vaaru tama vyavasaaya kaaryakalaapaalanu vistarinchaleni sdhitilo unnaarani SASF sarve vivaraalu chebutunnaayi. 10 hectarlaku paibadina kamataala yajamaanulu, vyavasaayetara adhika vaddi vyaapaarulu vyavasaaya migulunu sontam chesukuntunnaru.
japan, india aardhika vyavasdhalu parasparam vyatireka disallo abhivruddhi chendadaaniki kaaranaalu emito ee amsaalu chakkaga teliyajestunnaayi.
(maeame.sasesham)
mee 04, 2016 in aardhikam, marksism. tagulu:utpaadaka pettubadi, japan pettubadidaarii vidhaanam, bhoo samskaranalu, meg punaruddharana