శాంతి భద్రతల రక్షణ కోసం పోలీసు చర్య (హైదరాబాద్ అజ్ఞాత చరిత్ర-5) - VSK Telangana
Home Telugu Articles శాంతి భద్రతల రక్షణ కోసం పోలీసు చర్య (హైదరాబాద్ అజ్ఞాత చరిత్ర-5)
హైద్రాబాద్‌లో సంస్థానంతో శాంతి భద్రతల రక్షణకోసం కేంద్ర ప్రభుత్వం 1948 సెప్టెంబర్‌లో సైన్యాన్ని పంపింది. మూడు రోజుల ప్రతిఘటన తరువాత నిజాం మోకరిల్లాడు. సెప్టెంబర్ 17వ తేదీ హైద్రాబాద్ విముక్తి చెందింది. హైద్రాబాద్ సైనిక ప్రభుత్వం నెలకొంది. నారాయణబాబు మృత్యువు జీవనాభిలాషలోకి పరిణితి చెందింది. తనకు రాజకీయ ఖైదీహోదా ఇవ్వాలని కోరాడు. కాని సైనిక ప్రభుత్వం గమనించలేదు. ప్రభుత్వ ఔదాసీన్యం, ఉపేక్షాధోరణి వల్ల ఆయనకు బాధవేసింది. ఫలితంగా 19 రోజుల పాటు నిరాహారదీక్ష వహించాడు. మూత్రంలోంచి రక్తం రాసాగింది. డాక్టర్ మేల్కోటే వ్యక్తిగతంగా వెళ్ళి నచ్చ చెప్పి నిరాహారదీక్ష విరమింపచేసి, చివరకు రాజకీయ ఖైదీ హోదాను ఇప్పించ గలిగారు. నారాయణబాబు, గంగారాంల విడుదలకు ప్రజల ఒత్తిడి తీవ్రంకాసాగింది.
అయినా జైళ్ళ ఇన్‌స్పెక్టర్ జనరల్ వీరిద్దరినీ క్షమాపణ పత్రం వ్రాసి ఇమ్మని అడిగాడు. "తమకు విముక్తి భిక్ష అక్కరలేదని చెప్పి వారిద్దరు తీవ్రంగా మందలించారు. తన కుమారుని క్షమాభిక్ష వేడుకొమ్మని చెప్పి విడిపించుకోవటం తండ్రి పండరీనాథ్‌రావ్‌కు కూడా ఇష్టం లేదు. గంగారామ్ తల్లికూడా స్వాభిమానంతో క్షమాపణపత్రం వ్రాయడానికి నిరాకరించింది. చివరకు భేషరతుగానే 1949 ఆగస్టు 10వ తేదీ నారాయణబాబు, గంగారాంలను విడుదల చేశారు. వీరిద్దరు ఆ తర్వాత ఢిల్లీ వెళ్ళగా నారాయణబాబు వీపు తడుతూ, "నువ్వు నిజాంపై బాంబులు వెయ్యవలసి వచ్చింది. నేను కాల్పులు జరుపవలసి వచ్చింది" అని ప్రశంసించారు.
హైద్రాబాద్‌ను విముక్తం చేయాలనే స్వప్పం సాఫల్యం చెందిన తర్వాత కుటుంబ పోషణార్థం ఏదో ఉద్యోగం చేయక తప్పలేదు. అసంపూర్ణంగా ఉన్న విద్యాయోగ్యత వల్ల ఎలక్ట్రిసిటీ శాఖలో క్లర్కుగా ఉద్యోగం సంపాదించారు. కాని నలభై ఐదు రోజులు ఉద్యోగం చేసిన తర్వాత ఉద్యోగంలోంచి తీసివేశారు. నారాయణబాబు పేరు పోలీసు బ్లాక్ లిస్టులో ఉందనీ, అందువల్ల ప్రభుత్వోద్యోగం చేయడానికి వీల్లేదని అన్నారు. ఆ నలభై ఐదు రోజుల జీతం కూడా ఇవ్వలేదు. ఈ నిర్లక్ష్యం చాలా మంది దేశభక్తుల పట్ల జరిగింది. ఆ తరువాత ఎప్పటికో నారాయణబాబు పేరు బ్లాక్ లిస్టులోంచి తొలగించబడింది.
ఉమ్రీ బ్యాంక్ దోపిడీ
1947 తర్వాత ఉక్కుమనిషి సర్దార్ పటేల్ భారతదేశంలో చిన్న పెద్ద సంస్థానాలన్నింటినీ కేంద్రంలో విలీనం చేశారు. కాని నిజాం పెత్తనం కింద ఉన్న హైద్రాబాద్ మాత్రం మొండిగా స్వతంత్ర ప్రతిపత్తిని కోరింది. అందువల్ల శస్త్రచికిత్స అవసరమైంది. ఆ శస్త్ర చికిత్సయే పోలీస్ చర్యగా పరిణమించింది. అంతకు పూర్వమే అనేకమంది విప్లవవీరులు మాజీ సంస్థాన నిరంకుశ పాలనకు అనేక బాకుపోట్లు పొడిచారు. అనేక మంది యువక వీరులు ప్రాణాలు అర్పించారు. ఈ సంఘటనలలో ఒకటి ఈ "ఉమ్రీ బ్యాంక్ దోపిడి".
ముదఖేడ్‌కర్ బలిదానం
1946 డిసెంబర్ 16 నాటి సాయంత్రం ఉమ్రీ స్టేట్‌బ్యాంక్ (హైద్రాబాద్) ఆవరణలో అకస్మాత్తుగా తుపాకీ కాల్పులకు దత్తాత్రేయ ముదఖేడ్‌కర్ భూమిమీద వొరిగాడు. అతని అన్న దిగంబర్‌రావ్ కూడ తీవ్రంగా గాయపడ్డాడు. కాల్పుల చప్పుడు తర్వాత స్థబ్దత వ్యాపించింది. బ్యాంక్ వాచ్‌మన్ అరబ్బీవాడు జరిపిన కాల్పులకు ముదఖేడ్‌కర్ సోదరులలో ఒకడు నేలకొరిగాడు. మాజీ హైద్రాబాద్ సంస్థానంలో ఉమ్రీపట్టణం ప్రత్తి వ్యాపారానికి ముఖ్యకేంద్రం. ఆ రోజుల్లో ప్రత్తితో నిండిన బండ్లు ఉమ్రీమార్కెట్టుకు వందల సంఖ్యలో వస్తున్నాయి. అది ప్రత్తిపంట కోసిన కాలం.
కాల్పులకు దారితీసిన అసలు విషయం చాలా మామూలైనది. ఉమ్రీ పట్టణంలో మత కలహాలు రెచ్చగొట్టేవారున్నారు ఆ రోజుల్లో. ఒక ముస్లిం ఒక దుకాణానికి వెళ్ళి అగ్గిపెట్టె కొన్నాడు. ఆరుపైసల హాలీకి బదులు ఏడు పైసలహాలీకి ఆ దుకాణదారుడు అగ్గిపెట్టెని అమ్మాడు. ఒక్కపైసాపై గొడవ బయలుదేరింది. హైద్రాబాద్ సంస్థానంలో ఆ రోజుల్లో ముస్లింలందరూ తమకు తామే పాలకులుగా, హిందువులను పాలితులుగా భావించేవారు.
saanti bhadratala rakshana kosam polisu charya (hyderabad agnaata charitra-5) - VSK Telangana
Home Telugu Articles saanti bhadratala rakshana kosam polisu charya (hyderabad agnaata charitra-5)
haidraabaadhlo samsthaanamtho saanti bhadratala rakshanakosam kendra prabhutvam 1948 septemberslo sainyaanni pampindi. moodu rojula pratighatana taruvaata nijam mokarilladu. september 17va tedee haidrabad vimukti chendindi. haidrabad sainika prabhutvam nelakondi. narayanababu mrutyuvu jeevanaabhilaashaloki pariniti chendindi. tanaku rajakeeya khaidihoda ivvaalani koradu. kaani sainika prabhutvam gamaninchaledu. prabhutva audaaseenyam, upekshaadhorani valla aayanaku badhavesindi. phalitamgaa 19 rojula paatu niraharadiksha vahinchaadu. moothramlonchi raktam rasagindi. dactor melkote vyaktigatamgaa velli nacha cheppi niraharadiksha viramimpachesi, chivaraku rajakeeya khaidi hodanu ippincha galigaaru. narayanababu, gangaramla vidudalaku prajala ottidi teevramkaasaagindi.
aina jailla inyspector janaral veeriddarinii kshamaapana patram vraasi immani adigaadu. "tamaku vimukti bhiksha akkaraledani cheppi vaariddaru teevramgaa mandalinchaaru. tana kumaruni kshamabhiksha vedukommani cheppi vidipinchukovatam tandri pandariinaathraaveko kuudaa ishtam ledu. gangaram tallikuda swaabhimaanamtho kshamaapanapatram vraayadaaniki niraakarinchindi. chivaraku bhesharatugaane 1949 aagastu 10va tedee narayanababu, gangaaraamlanu vidudala chesaru. veeriddaru aa tarvaata dhilli vellagaa narayanababu veepu tadutuu, "nuvvu nijampai bambulu veyyavalasi vachindi. nenu kaalpulu jarupavalasi vachindi" ani prasamsinchaaru.
haidraabaadnu vimuktam cheyalane swappam saafalyam chendina tarvaata kutumba pooshanhaartham edho udyogam cheyaka tappaledu. asampuurnamgaa unna vidyaayogyata valla electricity saakhalo klarkugaa udyogam sampaadinchaaru. kaani nalabhai aidu rojulu udyogam chesina tarvaata udyogamlonchi teesivesaaru. narayanababu paeru polisu black listulo undanee, anduvalla prabhutvodyogam cheyadaaniki veelledani annaru. aa nalabhai aidu rojula jeetam kuudaa ivvaledu. ee nirlakshyam chala mandi deshabhaktula patla jarigindi. aa taruvaata eppatiko narayanababu paeru black listulonchi tolaginchabadindi.
umri bank dopidi
1947 tarvaata ukkumanishi sardar patel bhaaratadesamlo chinna pedda samsthaanaalannintinii kendramlo vileenam chesaru. kaani nijam pettanam kinda unna haidrabad maatram mondigaa swatantra pratipattini korindi. anduvalla shastrachikitsa avasaramaindi. aa shastra chikitsaye polies charyaga parinaminchindi. antaku poorvame anekamandi viplavaveerulu maji samsthaana nirankusa paalanaku aneka bakupotlu podichaaru. aneka mandi yuvaka veerulu praanaalu arpinchaaru. ee sanghatanalalo okati ee "umri bank dopidi".
mudakhedker balidanam
1946 dissember 16 naati saayantram umri statebank (haidrabad) aavaranalo akasmaattugaa tupaki kaalpulaku dattatreya mudakhedker bhoomimeeda vorigaadu. athani anna digambarrev kuuda teevramgaa gayapaddadu. kaalpula chappudu tarvaata sthabdata vyaapinchindi. bank vachaman arabbivadu jaripina kaalpulaku mudakhedker sodarulalo okadu nelakorigaadu. maji haidrabad samsthaanamlo umreepattanam pratti vyaapaaraaniki mukhyakendram. aa rojullo prattitoe nindina bandlu umrimaarkettuku vandala sankhyalo vastunnaayi. adhi prattipanta kosina kaalam.
kaalpulaku daariteesina asalu vishayam chala maamuulainadi. umri pattanamlo matha kalahalu rechagottevaarunnaa aa rojullo. oka muslim oka dukaanaaniki velli aggipette konnadu. aarupaisala haliki badulu edu paisalahaaleeki aa dukaanadaarudu aggipetteni ammadu. okkapaisapai godava bayaluderindi. haidrabad samsthaanamlo aa rojullo muslimlandaruu tamaku taame palakuluga, hinduvulanu paalitulugaa bhaavinchevaaru.