పద్యాల మణిహారం
1993 - 1994 ప్రాంతాల్లో అనుకుంటా నాకు ఈ మెయిలు వాడకం మొదటి సారిగా తెలిసింది. దాంతో పాటే uunet newsgroups కూడా పరిచయమైనాయి. మొదట్లో soc.culture.indian అని ఉండేది. మన తమిళ సోదరులు, మరాఠీ సోదరులు, ఇతరత్రా సోదరులు తమ తమ గుంపులు ఏర్పాటు చేసుకోవడం మొదలయ్యి , మన వాళ్ళు కూడా మాకో గుంపు కావాలని ఉద్యమించి soc.culture.indian.telugu ని మొదలెట్టారు. దీన్నే ముద్దుగా స్కిట్ అని పిలుచుకునే వాళ్ళం. ఈ గుంపులో బలే మంచి సందడిగా ఉండేది. సందేహాలు అడగటాలు, తీర్చటాలు, ఇతరుల తప్పులు దిద్దటాలు, తెలుగు రాజకీయ మరియూ సినిమా వార్తలు, సాహిత్య చర్చలు, వాదోపవాదాలు , జ్వాలా యుద్ధాలు (flame wars) .. మధ్య మధ్య శాన్ ఫ్రాన్సిస్కో నించి హైదరబాదు వెళ్ళేందుకు మా అమ్మకి తోడు కావాలని వేడికోళ్ళు .. ఇలా. ఈ సందర్భంలోనే మనం ఇప్పటికీ వాడుతున్న RTS పుట్టింది - పేజీలకి పేజీలు తెలుగుని ఆంగ్ల లిపిలో రాసేవాళ్ళం, చదివే వాళ్ళం. ఈ గుంపులోనే ఎంతో మంది పండితులు విద్వాంసులైన వారి పరిచయ భాగ్యం కలిగింది. సమకాలీనులు కూడా చాలా మంది స్నేహితులయ్యారు.
అంతర్జాలం ఈ బాల్యస్థితిలో ఉండగానే తెలుగు ప్రభంజనం సృష్టించిన ఆద్యుల్లో డా. పిల్లలమర్రి శివరామకృష్ణ గారు ముఖ్యులు. సహృదయులు, సరసులు, సాహిత్యంలో మంచి అభిరుచి ఉన్నవారు. వీరి టపాలన్నీ ఏదో ఒక చమత్కారంతో గిలిగింతలు పెడుతూ, ఒక్కోసారి పదునైన వ్యంగ్యంతో పొడుస్తూ ఉండేవి. తరవాతి రోజుల్లో స్కిట్‌లో పిచ్చిగోల ఎక్కువై సాహిత్య చర్చలకి వేరేగా తెలుసా గుంపు ఏర్పడడంలో వీరు క్రియాశీలక పాత్ర పోషించారు.
రామకృష్ణ గారు 1995 లో ప్రసిద్ధి చెందిన సీస పద్యాన్ని ఒక దాన్ని చెప్పమని సభ్యులతో ఒక సర్వే నిర్వహించారు. ఆ సర్వే ఫలితాలివి.
లలిత రసాల పల్లవ ఖాదియై చొక్కు కోయిల చేరునే , కుటజములకు?
పూర్ణేందు చంద్రికా స్ఫురిత చకోరకం బరుగునే, సాంద్ర నీహారములకు?
పోతన భాగవతము, ప్రహ్లాద చరిత్ర, 4 వోట్లు
కుప్పించి యెగసిన కుండలంబుల కాంతి గగన భాగంబెల్ల గప్పికొనగ
నురికిన నోర్వక యుదరంబులో నున్న జగముల వ్రేగున జగతి గదల
జక్రంబు జేపట్టి చనుదెంచు రయమున బైనున్న పచ్చని పటము జార
నమ్మితి నాలావు నగుబాటు సేయక మన్నింపు మని క్రీడి మరల దిగువ
గరికి లంఘించు సిమ్హంబు కరణి మెరసి
విడువు మర్జున యనుచు మద్విశిఖవృష్టి
దెరలి చనుదెంచు దేవుండు నాకు దిక్కు
పోతన భాగవతము, ప్రథమ స్కంధము, భీష్ముని పై దండేత్తే శ్రీకృష్ణుని స్తుతి - 2 వోట్లు
ఈ తరువాతి పద్యాలన్నీ ఒక్కొక్క వోటు సంపాయించుకున్నాయి.
పోతన భాగవతము, ప్రహ్లాద చరిత్ర
పేర్వేర బొమ్మల పెండ్లిండ్ళు సేయుచు నబలల తోడ వియ్యంబు లందు
గుజ్జెన గూళ్ళను గొమరొప్ప వండించి, చెలులకు బెట్టించు జెలువు మెరసి
రమణీయ మందిరారామ దేశంబుల బువ్వుదీగెలకును బ్రోది వెట్టు
సదమల మణిమయ సౌధ భాగంబుల లీలతో భర్మ డోలికల నూగు
బాలికలతోడ జెలరేగి బంతు లాడు
శారికాకీర పంక్తికి జదువు సెప్పు
బర్హి సంఘములకు మురిపములు గరపు
మద మరాళంబులకు జూపు మంద గతులు
పోతన భాగవతము, రుక్మిణీ కళ్యాణము, రుక్మిణి బాల్యము
ఘుమఘుమా రావ సంకుల ఘోర జీమూత పటల సంచన్నాభ్ర భాగమగుచు
జటుల ఝంఝానిలోత్కట సముద్ధూత నానా విధ జంతు సంతాన యగుచు
జండ దిగ్-వేదండ తుండ నిభాఖండ వారి ధారా పూర్ణ వసుధ యగుచు
విద్యోత మనోగ్ర ఖద్యోత కిరణ జిద్విద్యుద్ద్యుతి-చ్చటా విభవ మగుచు
నడరి జడి గురియగ నిను డస్తమింప
భూరి నీరంధ్ర నిబిడా-ంధకార మేచి
సూచికా-భేద్యమై వస్తు గోచరంబు
గాని యట్లుండ మనము నవ్వాన దడిసి
పోతన భాగవతము, కుచేలోపాఖ్యానము, కృష్ణుడు కుచేలుడు తమ విద్యార్ధి దశను గుర్తు తెచ్చుకొనుట
తిక్కన భారతము, విరాటపర్వము, ద్రౌపది భీమునితో ధర్మరాజు గొప్పను చెప్పుట
రామకృష్ణగారి టపా నకలు ఇక్కడ చూడచ్చు.
ఆ రోజుల్లో ఈ టపా ఎంత ప్రసిద్ధి చెందిందంటే తొలితరం తెలుగు వెబ్ సైట్లలో పెట్టుకున్నారు. మచ్చుకి ఇదొకటి, ఇది ఇంకోటి.
స్కిట్ ఆర్కైవులు ఇక్కడ ఉన్నాయి.
తెలుసా ఆర్కైవులు ఇక్కడ ఉన్నాయి.
కవిత్వం పద్యాలు సీస పద్యం
అవును ఆ గుంపు ఒక చాలా పెద్ద విజ్ఞాన భాండాగారం. నాకు ఈ గుంపు RTS ఎలా పుట్టిందో తెలుసుకుందామని వెతుకుతుంటే దొరికింది.
నేను statistical analysis చేసింది ఆ పద్యాలమీదే. హ గణం గురించి కూడా బాగా అవగాహన కుదిరింది, దాని మీద త్వరలో ఇంకో టపా :)
అన్నట్టు teluguworld మరియు sirigina లంకెలు చెడినవి, సరిదిద్దగలరు.
@ ప్రదీప్ - అవును, స్కిట్ మరియూ తెలుసాలో తెలుగు సాహిత్యానికి సంబంధించి బోలెడు సమాచారం ఉంది. స్కిట్ లో ఐతే ఆ కాలపు రాజకీయాలు, సినిమాల గురించి కూడా .. rec.music.indian.classical అనే గుంపులో శాస్త్రీయ సంగీతాన్ని గురించి మంచి వ్యాసాలు, సూచనలు ఉన్నాయి.
@ రాక్ అ - లంకెలు సవరించాను.
మీరు సీసపద్యాల గురించిన సర్వేమొదలుపెట్టిన దగ్గరనుంచీ వాటికోసం ఉన్న పుస్తకాలన్నింటిలో ప్రత్యేకంగా వెతుకుతున్నాను. ఒక్కొక్క దానిలోనూ కొత్త కొత్త అందాలు పొడసూపుతున్నాయి చదివినకొద్దీ. చాలా థేంకులు!
అబ్బ, ఆ లింకుల్నిచ్చి కొన్ని గొప్ప జ్ఞాపకాల్ని నిద్రలేపారండీ! :-)
teluguworld.org -- దీని అసలు పేరు telugu literary home page-- ని తయారు చేసింది-- drum roll please!-- ఈమాట సురేశ్ గారే! ఇది వెబ్బులో ఇంచుమించు మొదటి తెలుగు వెబ్ సైటు.
SCIT , దాని తోబుట్టువు telusA రెండు చిన్న సైజు సాహితీ సర్వస్వాలు. కానీ అందులో పాల్గోనేవాళ్లు
చాలా మంది (పరుచూరి గారు, కొలిచాల గారు, కొత్తపాళి గారు లాంటి కొందర్ని మినహాయిస్తే,) ఇప్పుడు అస్త్ర సన్యాసం చేసేసారు.
ఈ అస్త్ర సన్యాసం చేసిన వారందరికీ మన బ్లాగాస్త్రాలు ఇస్తే వాటిని ఏ అగ్నేయాస్త్రాలుగానో వాయువ్యాస్త్రాలుగానో, సమ్మోహనాస్త్రాలుగానో వాడతారనుకుంటాను.
padyaala maniharam
1993 - 1994 praantaallo anukunta naaku ee meyilu vaadakam modati saarigaa telisindi. daamto pate uunet newsgroups kuudaa parichayamainaayi. modatlo soc.culture.indian ani undedi. mana tamila sodarulu, maraatii sodarulu, itaratra sodarulu tama tama gumpulu erpaatu chesukovadam modalayyi , mana vaallu kuudaa mako gumpu kaavaalani udyaminchi soc.culture.indian.telugu ni modalettaaru. deenne muddugaa skit ani piluchukune vaallam. ee gumpulo bale manchi sandadigaa undedi. sandehaalu adagataalu, teerchataalu, itarula tappulu diddataalu, telugu rajakeeya mariu sinima vaartalu, saahitya charchalu, vaadopavaadaalu , jwala yuddhaalu (flame wars) .. madhya madhya shaan francissco ninchi haidarabaadu vellenduku maa ammaki thodu kaavaalani vedikollu .. ilaa. ee sandarbhamlone manam ippatikee vaadutunna RTS puttindi - pejeelaki paejeelu teluguni aangla lipilo rasevallam, chadive vaallam. ee gumpulone entho mandi panditulu vidvaamsulaina vaari parichaya bhagyam kaligindi. samakaaleenulu kuudaa chala mandi snehitulayyaaru.
antarjaalam ee baalyasthitilo undagaane telugu prabhanjanam srushtinchina aadyullo daa. pillalamarri sivaramakrishna gaaru mukhyulu. sahrudayulu, sarasulu, saahityamlo manchi abhiruchi unnavaaru. veeri tapalanni edho oka chamatkaaramtho giligintalu pedutuu, okkosari padunaina vyangyamtho podustuu undevi. taravaati rojullo skitle picchigola ekkuvai saahitya charchalaki veregaa telusa gumpu erpadadamlo veeru kriyaaseelaka paatra pooshinchaaru.
ramakrishna gaaru 1995 loo prasiddhi chendina seesa padyaanni oka daanni cheppamani sabhyulatho oka sarve nirvahinchaaru. aa sarve phalitalivi.
lalita rasala pallava khadiyai chokku koyila cherune , kutajamulaku?
poornendu chandrika sphurita chakorakam barugune, sandra neehaaramulaku?
potana bhagavatamu, prahlaada charitra, 4 votlu
kuppinchi yegasina kundalambula kaanti gagana bhagambella gappikonaga
nurikina norvaka yudarambulo nunna jagamula vreguna jagati gadala
jakrambu jepatti chanudenchu rayamuna bainunna pachani patamu jaara
nammiti nalavu nagubaatu seyaka mannimpu mani creedi marala diguva
gariki langhinchu simhambu karani merasi
viduvu marjuna yanuchu madvisikhavrushti
derali chanudenchu devundu naaku dikku
potana bhagavatamu, prathama skandhamu, bheeshmuni pai dandette srikrishnuni stuti - 2 votlu
ee taruvaati padyaalannii okkokka votu sampaayinchukunnaayi.
potana bhagavatamu, prahlaada charitra
pervera bommala pendlindlu seyuchu nabalala thoda viyyambu landu
gujjena goollanu gomaroppa vandinchi, chelulaku bettinchu jeluvu merasi
ramaneeya mandirarama desambula buvvudeegelakunu brodi vettu
sadamala manimaya soudha bhagambula leelatho bharma dolikala noogu
balikalatoda jelaregi bantu laadu
saarikaakiira panktiki jaduvu seppu
barhi sanghamulaku muripamulu garapu
mada maraalambulaku joopu manda gatulu
potana bhagavatamu, rukmini kalyanamu, rukmini balyamu
ghumaghuma raava sankula ghora jeemootha patala sanchannabhra bhaagamaguchu
jatula jhanjaanilotkata samuddhuta nana vidha jantu santaana yaguchu
janda dig-vedanda tunda nibhakhanda vaari dhara puurna vasudha yaguchu
vidyota manogra khadyota kirana jidvidyuddyuti-chchata vibhava maguchu
nadari jadi guriyaga ninu dastamimpa
bhuri neerandhra nibida-ndhakara mechi
suchika-bhedyamai vastu gocharambu
gaani yatlunda manamu navvana dadisi
potana bhagavatamu, kuchelopakhyanamu, krishnudu kucheludu tama vidyaardhi dasanu gurtu tecchukonuta
tikkana bhaaratamu, viraataparvamu, droupadi bheemunitho dharmaraju goppanu chepputa
ramakrishnagari tapa nakalu ikkada chudachu.
aa rojullo ee tapa entha prasiddhi chendindante tolitaram telugu veb saitlalo pettukunnaru. machuki idokati, idhi inkoti.
skit aarkaivulu ikkada unnaayi.
telusa aarkaivulu ikkada unnaayi.
kavitvam padyaalu seesa padyam
avunu aa gumpu oka chala pedda vignaana bhandagaram. naaku ee gumpu RTS ela puttindo telusukundaamani vetukutunte dorikindi.
nenu statistical analysis chesindi aa padyaalameede. ha ganam gurinchi kuudaa baga avagaahana kudirindi, daani meeda twaralo inko tapa :)
annattu teluguworld mariyu sirigina lankelu chedinavi, sarididdagalaru.
@ pradip - avunu, skit mariu telusaalo telugu saahityaaniki sambandhinchi boledu samacharam undi. skit loo aithe aa kaalapu rajakeeyaalu, cinimala gurinchi kuudaa .. rec.music.indian.classical ane gumpulo saastriiya sangeetaanni gurinchi manchi vyaasaalu, suuchanalu unnaayi.
@ rak a - lankelu savarinchaanu.
meeru seesapadyaala gurinchina sarvemodalupettina daggaranunchii vatikosam unna pustakaalannintilo pratyekamgaa vetukutunnaanu. okkokka daaniloonuu kotta kotta andaalu podasuuputunnaayi chadivinakoddii. chala thenkulu!
abba, aa linkulnichi konni goppa ghnaapakaalni nidraleparandi! :-)
teluguworld.org -- deeni asalu paeru telugu literary home page-- ni tayaaru chesindi-- drum roll please!-- eemaata suresh gaare! idhi vebbulo inchuminchu modati telugu veb saitu.
SCIT , daani tobuttuvu telusA rendu chinna saiju saahitii sarvaswalu. cony andulo palgonevallu
chala mandi (paruchuri gaaru, kolichaala gaaru, kottapali gaaru lanti kondarni minahaayisthe,) ippudu astra sanyaasam chesesaru.
ee astra sanyaasam chesina vaarandarikee mana blagastralu iste vaatini e agneyaastraalugaano vaayuvyaastraalugaanaa, sammohanaastraalugaanaa vaadataaranukuntaanu.