ఆంధ్రులకు జీవనాడిగా పేర్కొనే పోలవరం ప్రాజెక్టులో అత్యంత కీలకమైన ఘట్టం పూర్తయింది. కీలకంగా భావించిన డయాఫ్రమ్‌వాల్‌ పనులు శనివారంతో పూర్తయ్యాయి. సుమారు 1397 మీటర్ల పొడవు, 1.5 మీటర్ల వెడల్పుతో నదీగర్భంలో 40 నుంచి 93.5 మీటర్ల లోతున దీన్ని నిర్మించారు. ఈ వాల్ నిర్మాణంపై అనుమానాలను పటాపంచలు చేస్తూ అసాధ్యాన్ని సుసాధ్యం చేశారు. అధికారులు చిత్తశుద్ధితో పనిచేసి రెండు సీజన్లలో ఈ నిర్మాణాన్ని పూర్తిచేశారు. ఫిబ్రవరి 1, 2017 న ముఖ్యమంత్రి చంద్రబాబు చేతులు మీదుగా ప్రారంభించిన ఈ పనులు అదే ఏడాది జులై 24 వరకు సాగాయి. అనంతరం గోదావరిలో నీటి మట్టం పెరగడం, వాతావరణం అనుకూలించకపోవడంతో పనులు నిలిచిపోయాయి. తర్వాత అక్టోబరు 9 న మళ్లీ ప్రారంభించా నవంబరు 15 నుంచి ఓ ఐదు రోజులు నిలిపేశారు. మళ్లీ నవంబరు 20 న పున:ప్రారంభించి జూన్ 9 నాటికి పూర్తిచేశారు.
దాదాపు 412 రోజులు పాటు సాగిన ఈ పనులకు రూ.430 కోట్లు ఖర్చుచేశారు. ఆదివారంతో దీని పనులు ముగియడంతో సోమవారం నాడు సీఎం చంద్రబాబు అక్కడ ఫైలాన్‌ను ఆవిష్కరించనున్నారు. నదీగర్భంలో నిర్మించే డయాఫ్రమ్‌వాల్‌ ఇంటి నిర్మాణానికి పునాది లాంటిది. దాదాపు 194 టీఎంసీల నీటి నిల్వ సామర్థ్యంతో దీనిపై మట్టి, రాయితో 150 అడుగుల ఎత్తున ఎర్త్‌కమ్‌ రాక్‌ ఫిల్‌డ్యామ్‌ను నిర్మిస్తారు. ప్రాజెక్టులో నీరు దిగువన 93 మీటర్ల లోతువరకూ లీక్‌ కాకుండా డయాఫ్రమ్‌వాల్‌ అడ్డుకుంటుంది. అందుకే ప్రాజెక్టు నిర్మాణంలో ఇది అత్యంత కీలకమైనది. ఈ వాల్ కోసం సిమెంటు, ఇసుక, తక్కువ మోతాదులో కంకర వేసిన బెంటోనైట్‌ మిశ్రమాన్ని వాడటం విశేషం. దీన్ని ప్లాస్టిక్‌ కాంక్రీట్‌గా వ్యవహరిస్తారు. కాంక్రీట్‌ మాదిరిగానే పూర్తిస్థాయిలో గట్టి పడి, నదీ గర్భంలో జరిగే మార్పులకు అనుగుణంగా రూపాంతరం చెందడం దీని ప్రత్యేకత.
దశాబ్దాల తరబడి కలగా మిగిలిన పోలవరం ప్రాజెక్టు నిర్మాణానికి ప్రధాన అడ్డంకి గోదావరిపై అడ్డుకట్ట నిర్మాణమే. సాంకేతికత అంతగా లేని రోజుల్లో గోదారమ్మను నిలువరించడం సాధ్యమా అన్న ప్రశ్న ఆనాడు ఉత్పన్నమైంది. నదీగర్భంలో రాయి తగిలేవరకు వెళ్ళి అక్కడ నుంచి కాంక్రీట్‌ వేసుకురావడం జరగని పని భావించారు, అయితే ఆధునిక సాంకేతిక పరిజ్ఞానం అందుబాటులోకి రావడంతో ఇది సుసాధ్యమైంది. జర్మనీ నుంచి ఆధునిక యంత్ర పరికరాలు గ్రాబర్‌లు, కట్టర్‌లు, భారీ క్రేన్‌లు తెప్పించారు. ఆ దేశానికి చెందిన నిపుణులే పోలవరంలో తిష్టవేసి పనులు చేపట్టారు. నదీగర్భంలో తీసిన ప్రతి ప్యానల్‌ వివరాలు జర్మనీ కంపెనీతో అనుసంధానించి, వారు అనుమతి ఇచ్చిన తరువాతే కాంక్రీట్‌ పనులు ప్రారంభించేవారు.
Keywords: పోలవరం ప్రాజెక్టు | డయాఫ్రమ్‌వాల్ నిర్మాణం | ఏపీ ప్రభుత్వం | Polavaram project | Godavari River | diaphragm wall of polavaram project was completed | diaphragm wall | Andhra Pradesh
aandhrulaku jeevanaadigaa perkone polavaram praajectulo atyanta keelakamaina ghattam poortayindi. keelakamgaa bhaavinchina diaframewalli panulu sanivaaramtoe puurtayyaayi. sumaru 1397 meaterla podavu, 1.5 meaterla vedalputho nadeegarbhamlo 40 nunchi 93.5 meaterla lothuna deenni nirminchaaru. ee wal nirmaanampai anumaanaalanu pataapanchalu chestu asaadhyaanni susaadhyam chesaru. adhikaarulu chittasuddhito panichesi rendu seejanlalo ee nirmaanaanni puurtichaesaaru. fibravari 1, 2017 na mukhyamantri chandrababu chetulu meedugaa praarambhinchina ee panulu adhe edaadi julai 24 varaku saagaayi. anantaram godavarilo neeti mattam peragadam, vaataavaranam anukulinchakapovadamto panulu nilichipoyayi. tarvaata aktobaru 9 na malli praarambhinchaa navambaru 15 nunchi oo aidu rojulu nilipesaaru. malli navambaru 20 na puna:praarambhinchi joon 9 naatiki puurtichaesaaru.
daadaapu 412 rojulu paatu saagina ee panulaku roo.430 kotlu kharchuchesaru. aadivaaramtoe deeni panulu mugiyadamtho somavaram naadu cm chandrababu akkada failaannu aavishkarinchanunnaaru. nadeegarbhamlo nirminche diaframewalli inti nirmaanaaniki punaadi lantidi. daadaapu 194 tmcla neeti nilva saamarthyamtho deenipai matti, raayito 150 adugula ettuna erthakamki raaky filedyaamme nirmistaaru. praajectulo neeru diguvana 93 meaterla lothuvarakuu leeky kakunda diaframewalli addukuntundi. anduke praajektu nirmaanamlo idhi atyanta keelakamainadi. ee wal kosam simentu, isuka, takkuva motaadulo kankara vesina bentonite mishramaanni vaadatam visesham. deenni plasticke concretegna vyavaharistaaru. concreate maadirigaane puurtisthaayiloo gatti padi, nadee garbhamlo jarige maarpulaku anugunamgaa roopaantaram chendadam deeni pratyekata.
dasaabdaala tarabadi kalagaa migilina polavaram praajektu nirmaanaaniki pradhaana addanki godavaripai addukatta nirmaaname. saanketikata antagaa laeni rojullo godarammanu niluvarinchadam sadhyama anna prasna aanaadu utpannamaindi. nadeegarbhamlo raayi tagilevaraku velli akkada nunchi concreate vesukuravadam jaragani pani bhaavinchaaru, ayithe aadhunika saanketika parignaanam andubaatuloki raavadamtho idhi susaadhyamaindi. jarmani nunchi aadhunika yantra parikaraalu graaberlu, kattarlu, bhari cranelu teppinchaaru. aa deshaniki chendina nipunule polavaramlo tishtavesi panulu chepattaru. nadeegarbhamlo teesina prati pyanalle vivaraalu jarmani kampeneetho anusandhaaninchi, vaaru anumati ichina taruvathe concreate panulu praarambhinchevaaru.
Keywords: polavaram praajektu | diaframewal nirmaanam | apy prabhutvam | Polavaram project | Godavari River | diaphragm wall of polavaram project was completed | diaphragm wall | Andhra Pradesh