07:27, 24 డిసెంబరు 2019 నాటి కూర్పు
3,925 bytes added , 1 సంవత్సరం క్రితం
రంగోలి పేజీ నుండి కొంత పాఠ్యం
16:00, 27 అక్టోబరు 2019 నాటి కూర్పు (సవరించు)
Ch Maheswara Raju (చర్చ | రచనలు)
(→‎ముగ్గు తయారీ)
07:27, 24 డిసెంబరు 2019 నాటి కూర్పు (సవరించు) (దిద్దుబాటు రద్దుచెయ్యి)
(రంగోలి పేజీ నుండి కొంత పాఠ్యం)
[[Image:Muggu.jpg|thumb|right|250px|[[సంక్రాంతి]] పండుగ నాడు, [[హైదరాబాదు]]లోని ఓ ఇంటి ముందు వేసిన [[రథం]] ముగ్గు.]]
[[Image:Rangoli.jpg|thumb|250px|right|సింగపూర్‌లోని ఓ ముగ్గు]]
[[File:ముగ్గు.jpg|thumb|అనంతపురంలో ముగ్గు]]
'''ముగ్గు''' లేదా '''రంగవల్లి''' అనేది ఇంటి వాకిలి మరియు ఇంటి లోపలా అందంగా అలంకరించు ప్రాచీన కాలం నుండి వస్తున్న భారతీయ సాంప్రదాయం. దీన్ని ఉత్తర భారతదేసంలో రంగోలి అని పిలుస్తారు.
ఇవి ముగ్గు పిండితో వేస్తారు. ఇంటి ముందు పేడ నీటితో కళ్ళాపి జల్లి తడిగా ఉండగానే ఈ పిండితో [[ముగ్గులు]] వేస్తారు. ఇవి ఎక్కువగా స్త్రీలు వేస్తుంటారువేస్తారు. గచ్చులు వేసిన ఇంటి వెలుపలి మరియు, లోపలి భాగాలలో ముగ్గు రాళ్ళతో గాని సుద్ద ముక్కలతో గాని తడిచేసిన తర్వాత వేస్తారు.
ఆధునిక కాలంలో ఇంటిలోపలి ముగ్గులు కొందరు పెయింట్ తో వేస్తున్నారు. ఇవి రోజూ వేసుకోనవసరం లేకుండా కొంతకాలం చెరిగిపోకుండా ఉంటాయి. కొన్ని రకాల పింగాణీ పలకకు ముగ్గు డిజైన్లు శాశ్వతంగా ఉండేటట్లు గదులలో మధ్యన మరియు, అంచుల వెంబటివెంబడీ వేసుకుంటారు.
==ముగ్గు తయారీ==
సాధారణంగా ముగ్గులతోనే పండగలకు కళ వస్తుంటుంది. సంక్రాంతి సందర్భంలో పెట్టే ముగ్గులు దీనికి ఉదాహరణ. [[కార్తీకమాసం]] మొదలుకొని [[సంక్రాంతి]] పూర్తి అయ్యేంతవరకూ ముగ్గులతో ముంగిళ్ళను ఊరంతా నింపుతూ ఉంటారు. సంక్రాతి ముగ్గులను [[బంతి]] పూల రేకులతోను, [[గొబ్బెమ్మ]]లతోను అలంకరిస్తారు.
; చుక్కల ముగ్గు:
ముగ్గు పెట్టడానికి ముందు చుక్కలను పెట్టి, ఆ చుక్కలను కలుపుతూ పెట్టే ముగ్గు. చుక్కల సంఖ్యని బట్టి ఆ ముగ్గులను వివరిస్తారు, ఉదాహరణకి 21 చుక్కల ముగ్గు, చుక్క విడిచి చుక్క మొదలైనవి.
; [[రథం ముగ్గు]]
సంక్రాంతి సందర్భంగా ఇంటి ముందు వేసే రంగుల ముగ్గులు వేసే పరం పరలో చివరి రోజున రథం ముగ్గును వేస్తారు. ఆ రథం ముగ్గుకు ఒక గీతను ముగ్గుతోనె కలుపుతూ పక్కింటి వారి ఇంటి ముందున్న రథం ముగ్గుకు కలుపుతారు. ఆ పక్క వారు కూడా తమ రథం ముగ్గుని తమపక్క వారి దానితో కలుపుతారు. సంక్రాంతి ముగ్గులకు ఇదే చివరి రోజు. ఆ తర్వాత వేసే వన్ని సాధారణ ముగ్గులే.
మధ్య భారతదేశంలో ప్రధానంగా ఛత్తీస్‌గర్ రంగోలిని చౌక్ అని పిలుస్తారు. సాధారణంగా ఇల్లు లేదా మరేదైనా భవనం ప్రవేశద్వారం వద్ద గీస్తారు. ఎండిన బియ్యం పిండి లేదా ఇతర రకాల తెల్ల దుమ్ము పొడి ముగ్గ్గురాయిని గీయడానికి ఉపయోగిస్తారు. అనేక సాంప్రదాయిక నమూనాలు ఉన్నప్పటికీ, దానిని గీసే వ్యక్తి యొక్క సృజనాత్మకతను బట్టి మరెన్నో సృష్టించవచ్చు. కుటుంబంలో అదృష్టం తెచ్చి పెడుతుందని భావిస్తారు.
మహారాష్ట్ర, కర్ణాటకలలో, ఇళ్ళ తలుపులపై రంగోలి గీస్తారు, తద్వారా దుష్ట శక్తులు తిప్పికొట్టవచ్చని నమ్ముతారు. కేరళలోని [[ఓణం|ఓనం]] పండుగ సందర్భంగా, వేడుకల యొక్క ప్రతి పది రోజులలో ప్రతిదానికి పువ్వులు వేస్తారు.
తమిళనాడు, ఆంధ్రప్రదేశ్, కర్ణాటక, మహారాష్ట్రలోని అనేక ప్రాంతాలలో, ముగ్గు లేదా రంగోలి లేదా కోలం ప్రతిరోజూ గీస్తారు. రాజస్థాన్‌లో మందలను గోడలపై చిత్రించారు., వివిధ పండుగలు, ప్రధాన పండుగలు మరియు బ్రుతువుల ఆధారంగా వర్గీకరించవచ్చు. దాని పరిమాణాన్ని బట్టి వివిధ ఆకృతులను కూడా పంచుకోవచ్చు.
కుమావున్ "రైటింగ్ బీట్" లేదా వివిధ రకాల ప్లాటింగ్ చిహ్నాలలో థాపా, కళాత్మక నమూనాలు, బెల్బుటోన్ ఉపయోగించబడుతుంది. ఒడిశాలో, ముర్జాను తులసి మొక్క ముందు ప్రతి ఇంటి అంగన్ వద్ద "తులసి చాహురా" అని పిలుస్తారు. రంగోలి నమూనాలు ఎక్కువగా కృష్ణుడు మరియు జగన్నాథ్ లకు అంకితం చేయబడ్డాయి. ముర్జా పండుగ కార్తీక పూర్ణిమతో ముగిసే పవిత్ర కార్తీకా నెలలో పాటిస్తారు.
రంగోలిలో ఉపయోగించే కొన్ని ప్రధాన చిహ్నాలు తామర పువ్వు, దాని ఆకులు, మామిడి, చేపలు, చిలుకలు, హంసలు, నెమళ్ళు, వివిధ రకాల పక్షులు. దీపావళి వంటి ప్రత్యేక సందర్భాలలో ముగ్గులు వేస్తారు. దీపావళి రంగోలికి కొన్ని ప్రత్యేక నమూనాలు దీపా, దీపా గణేశ, లక్ష్మి, పువ్వులు లేదా భారతదేశ పక్షులు అని కూడా పిలుస్తారు.
Imageదస్త్రం:Muggu1.jpg|
Imageదస్త్రం:Muggu2.jpg|
Fileదస్త్రం:Rangoli at Nizampet 01.JPG|
Fileదస్త్రం:Sankranti Muggu with flowers at Nizampet.jpg|
బొమ్మదస్త్రం:Rangoli at hotel 2008-02-21.jpg|
Fileదస్త్రం:New year Rangoli at Visakhapatnam.JPG|
Fileదస్త్రం:Samkranti muggulu 2015 (3).JPG
Fileదస్త్రం:Samkranti muggulu, 2015 (3).JPG
[[File:Peacock Rangoli.JPG|thumb|సంక్రాంతి సంబరాలు పొన్నూరు మండల స్థాయి ముగ్గుల పోటిలలో ద్వితీయ బహుమతి పొందిన ముగ్గు ఇది. బహుమతి గ్రహీత పి. దుర్గా విజయలక్ష్మి (12-1-2015) దందమూడి.]]
07:27, 24 disembaru 2019 naati kuurpu
3,925 bytes added , 1 samvatsaram kritam
rangoli pagy nundi kontha paatyam
16:00, 27 aktobaru 2019 naati kuurpu (savarinchu)
Ch Maheswara Raju (charcha | rachanalu)
(kemuggu tayaarii)
07:27, 24 disembaru 2019 naati kuurpu (savarinchu) (diddubaatu radducheyyi)
(rangoli pagy nundi kontha paatyam)
[[Image:Muggu.jpg|thumb|right|250px|[[sankraanti]] panduga naadu, [[haidaraabaadu]]loni oo inti mundu vesina [[ratham]] muggu.]]
[[Image:Rangoli.jpg|thumb|250px|right|singapoorleni oo muggu]]
[[File:muggu.jpg|thumb|anantapuramlo muggu]]
'''muggu''' leda '''rangavalli''' anedi inti vaakili mariyu inti lopala andamgaa alankarinchu praacheena kaalam nundi vastunna bhaarateeya saampradaayam. deenni uttara bharatadesamlo rangoli ani pilustaaru.
ivi muggu pinditho vestaaru. inti mundu peda neetitho kallapi jalli tadigaa undagaane ee pinditho [[muggulu]] vestaaru. ivi ekkuvagaa streelu vestuntaaruvestaaru. gachulu vesina inti velupali mariyu, lopali bhaagaalalo muggu raallatho gaani sudda mukkalatho gaani tadichesina tarvaata vestaaru.
aadhunika kaalamlo intilopali muggulu kondaru paint thoo vestunnaru. ivi roojoo vesukonavasaram lekunda kontakaalam cherigipokunda untaayi. konni rakala pingaanii palakaku muggu desinelu saasvatamgaa undetatlu gadulalo madhyana mariyu, anchula vembativembadii vesukuntaaru.
==muggu tayaarii==
saadhaaranamgaa muggulathone pandagalaku kala vastuntundi. sankraanti sandarbhamlo pette muggulu deeniki udaaharana. [[kaartiikamaasam]] modalukoni [[sankraanti]] puurti ayyentavarakuu muggulatho mungillanu oorantaa nimputuu untaaru. sankraati muggulanu [[banti]] poola rekulathonu, [[gobbemma]]lathonu alankaristaaru.
; chukkala muggu:
muggu pettadaaniki mundu chukkalanu petti, aa chukkalanu kaluputuu pette muggu. chukkala sankhyani batti aa muggulanu vivaristaaru, udaaharanaki 21 chukkala muggu, chukka vidichi chukka modalainavi.
; [[ratham muggu]]
sankraanti sandarbhamgaa inti mundu vese rangula muggulu vese param paralo chivari rojuna ratham muggunu vestaaru. aa ratham mugguku oka geetanu mugguthone kaluputuu pakkinti vaari inti mundunna ratham mugguku kaluputaaru. aa pakka vaaru kuudaa tama ratham mugguni tamapakka vaari daanitho kaluputaaru. sankraanti muggulaku ide chivari roju. aa tarvaata vese vanni saadhaarana muggule.
madhya bhaaratadesamlo pradhaanamgaa chhattisegar rangolini chouk ani pilustaaru. saadhaaranamgaa illu leda maredaina bhavanam pravesadvaaram vadda geestaaru. endina biyyam pindi leda itara rakala tella dummu podi muggguraayini geeyadaaniki upayogistaaru. aneka saampradaayika namuunaalu unnappatikii, daanini geese vyakti yokka srujanaatmakatanu batti marenno srushtinchavachhu. kutumbamlo adrushtam tecchi pedutundani bhaavistaaru.
maharashtra, karnaatakalalo, illa talupulapai rangoli geestaaru, tadwara dushta saktulu tippikottavachani nammutaaru. keralaloni [[onam|onam]] panduga sandarbhamgaa, vedukala yokka prati padi rojulalo pratidaaniki puvvulu vestaaru.
tamilanadu, andhrapradesh, karnaataka, mahaaraashtralooni aneka praantaalalo, muggu leda rangoli leda kolam pratiroju geestaaru. rajasthaannelo mandalanu godalapai chitrinchaaru., vividha pandugalu, pradhaana pandugalu mariyu brutuvula aadhaaramgaa vargeekarinchavachchu. daani parimaanaanni batti vividha aakrutulanu kuudaa panchukovachhu.
kumavun "raiting beat" leda vividha rakala platting chihnaalalo thapa, kalaatmaka namuunaalu, belbutone upayoginchabadutundi. odisaalo, murjaanu tulasi mokka mundu prati inti angan vadda "tulasi chahura" ani pilustaaru. rangoli namuunaalu ekkuvagaa krishnudu mariyu jagannath laku ankitam cheyabaddayi. murja panduga kaarteeka puurnimatoe mugise pavitra kartika nelalo paatistaaru.
rangolilo upayoginche konni pradhaana chihnalu taamara puvvu, daani aakulu, mamidi, chepalu, chilukalu, hamsalu, nemallu, vividha rakala pakshulu. deepaavali vanti pratyeka sandarbhaalalo muggulu vestaaru. deepaavali rangoliki konni pratyeka namuunaalu deepa, deepa ganesha, lakshmi, puvvulu leda bharatadesa pakshulu ani kuudaa pilustaaru.
Imagedastram:Muggu1.jpg|
Imagedastram:Muggu2.jpg|
Filedastram:Rangoli at Nizampet 01.JPG|
Filedastram:Sankranti Muggu with flowers at Nizampet.jpg|
bommadastram:Rangoli at hotel 2008-02-21.jpg|
Filedastram:New year Rangoli at Visakhapatnam.JPG|
Filedastram:Samkranti muggulu 2015 (3).JPG
Filedastram:Samkranti muggulu, 2015 (3).JPG
[[File:Peacock Rangoli.JPG|thumb|sankraanti sambaraalu ponnuru mandala sthaayi muggula potilalo dviteeya bahumati pondina muggu idhi. bahumati graheeta pi. durga vijayalakshmi (12-1-2015) dandamudi.]]