కాఠ్మండు - వికీపీడియా
(ఖాట్మండు నుండి దారిమార్పు చెందింది)
కాఠ్మండు నేపాల్ దేశ రాజధాని. 2015లో సంభవించిన భూకంపం లో ఈ నగరం సర్వనాశనమైనది.
కాఠ్మండు మెట్రోపాలిటన్ నగరము
మెట్రోపాలిటన్ నగరము
పైనుండి సవ్య దిశలో: కాఠ్మండు చుట్టుపక్కల కనిపించే తోరణాలు , దెగుతలేజు నేపధ్యములో కాఠ్మండు దర్బార్ స్క్వేర్, బుద్దనాధ స్థూపము, బాగ్‌మతి నది, బుద్దనీల్‌కంఠ, సింఘ దర్బార్, స్వయంభూనాధ్ ఆలయము రాత్రి వేళ, పశుపతినాథ్ దేవాలయం
కాఠ్మండు జిల్లా
అక్షరాస్యత శాతము
1,400 మీ (4 అ.)
నేపాలీ భాష (లేదా నెవర్ భాష), నేపాలీ భాష, ఆంగ్లము
UTC+5:45 (నేపాల్ ప్రామాణిక కాలము)
3 భౌగోళిక ప్రాంతము
4 కాఠ్మండు నగర పరిధి
5 వాతావరణము
6 దర్శనీయ ప్రదేశాలు
కాష్ఠమండపము
కాఠ్మండు నగరానికి ఆ పేరు కాష్ఠమండపము ఆలయం ద్వారా వచ్చింది. సంస్కృతములో కాష్ఠ (काष्ठ) అనగా కొయ్య , మండప్ (/मण्डप) అనగా కప్పబడిన ప్రదేశము అని అర్థము. స్థానిక భాషలో దీనిని మారు సతాల్ అని కూడా పిలుస్తారు. దీనిని 1596వ సంవత్సరంలో రాజు లక్ష్మీ నరసింగ మల్ల నిర్మించాడు. రెండు అంతస్తులుగా నిర్మింపబడిన ఈ ఆలయంలో పూర్తిగా కొయ్య సామాగ్రినే వాడారు. ఇనుప మేకులు గానీ లేదా ఇతర సామాగ్రి కానీ వాడనేలేదు. విశ్వసనీయ సమాచారం ప్రకారం ఈ దేవాలయానికి కావలసిన చెక్క సామాగ్రి అంతా ఒకే చెట్టు నుండి సేకరించడం జరిగింది[4].
చంద్రహాస ధారుడైన మంజుశ్రీ అనే బౌద్ధ భక్తుడు. ఇతడే నేపాల్ లోయను సృష్టించినట్లు ఒక నమ్మకము
ఇక్కడ జరిగిన తవ్వకాల ప్రకారం గతంలో ఇక్కడ నాగరికత వెలిసినట్లు ఆధారాలు లభించాయి. ఈ త్రవ్వకాలలో భాగంగా మలిగావ్లో క్రీస్తు శకం 185వ సంవత్సరానికి చెందిన ప్రతిమ లభించినది[5]. దండోచైత్య సొరంగంలో బ్రహ్మీ లిపిలో లిఖింపబడిన వాక్యాలున్న ఒక ఇటుక లభ్యమైనది. పురాతత్వ శాస్త్రవేత్తలు దీనిని 2000 సంవత్సరాలనాటిగా అంచనా వేస్తున్నారు[5].
భౌగోళిక ప్రాంతముసవరించు
సెంట్రల్ కాఠ్మండు పటము
కాఠ్మండు నగరీకరణ విస్తరణ
కాఠ్మండు నగర పరిధిసవరించు
అధికారికంగా కాఠ్మండు నగర పరిధి నిర్థారించనప్పటికీ, ఈ నగర పరిధి మూడు జిల్లాలలో విస్తరించి ఉన్నది . ఈ మూడు జిల్లాలలోనే దేశ జనాభాలో అత్యధిక జనాభా కేంద్రీకృతమై ఉంది. ఆ వివరాలు ఈ క్రింది పట్టికలో ఇవ్వబడ్డాయి.
విస్తీర్ణము (km²)
జన సాంద్రత (/km²)
కాఠ్మండు 395 1,081,845 1,740,977 4408
కాఠ్మండు నగర పరిధి 899 1,645,091 2,510,788 2793
నేపాల్ లో ముఖ్యంగా ఐదు రకాలైన వాతావరణ ప్రదేశాలు చూడవచ్చు. ఈ కేంద్రాలలో భాగంగా కాఠ్మాండు ఉష్ణ ప్రాంతములో ( సముద్ర మట్టానికి 1,200–2,300 మీటర్లు (3,900–7,500 ft) ) విస్తరించి ఉంది. ఈ నగరంలో ఉష్ణోగ్రత సాధారణంగా ఉంటుంది.
kaatmandu - vikipedia
(khatmandu nundi daarimaarpu chendindi)
kaatmandu nepal desha rajadhani. 2015loo sambhavinchina bhookampam loo ee nagaram sarvanaasanamainadi.
kaatmandu metropaliton nagaramu
metropaliton nagaramu
painundi savya disalo: kaatmandu chuttupakkala kanipinche thoranaalu , degutaleju nepadhyamulo kaatmandu darbar skware, buddanadha sthoopamu, bagnati nadi, buddaneelenkanta, singha darbar, swayambhoonaadh aalayamu raatri vaela, pasupatinath devalayam
kaatmandu jilla
aksharaasyata saatamu
1,400 mee (4 a.)
nepali bhasha (leda never bhasha), nepali bhasha, aanglamu
UTC+5:45 (nepal praamaanika kaalamu)
3 bhougolika praantamu
4 kaatmandu nagara paridhi
5 vaataavaranamu
6 darsaneeya pradesaalu
kaashtamandapamu
kaatmandu nagaraniki aa paeru kaashtamandapamu aalayam dwara vachindi. samskrutamulo kaashta (mae) anagaa koyya , mandap (/mae) anagaa kappabadina pradesamu ani ardhamu. sthaanika bhashalo deenini maaru satal ani kuudaa pilustaaru. deenini 1596va samvatsaramlo raju lakshmi narasinga malla nirminchaadu. rendu antastulugaa nirmimpabadina ee aalayamlo puurtigaa koyya saamaagrine vaadaaru. inupa mekulu gaanee leda itara saamagri cony vaadaneledu. vishwasaneeya samacharam prakaaram ee devalayaniki kaavalasina chekka saamagri antaa oke chettu nundi sekarinchadam jarigindi[4].
chandrahasa dhaarudaina manjushree ane bouddha bhaktudu. itade nepal loyanu srushtinchinatlu oka nammakamu
ikkada jarigina tavvakaala prakaaram gatamlo ikkada naagarikata velisinatlu aadhaaraalu labhinchayi. ee travvakaalalo bhagamga maligaavlo kreestu sakam 185va samvatsaraaniki chendina pratima labhinchinadi[5]. dandochaitya sorangamlo brahmi lipilo likhimpabadina vaakyaalunna oka ituka labhyamainadi. puraatatva saastravettalu deenini 2000 samvatsaraalanaatigaa anchana vestunnaru[5].
bhougolika praantamusavarinchu
central kaatmandu patamu
kaatmandu nagareekarana vistarana
kaatmandu nagara paridhisavarinchu
adhikaarikamgaa kaatmandu nagara paridhi nirthaarinchanappatikii, ee nagara paridhi moodu jillaalalo vistarinchi unnadi . ee moodu jillalalone desha janabhalo atyadhika janabha kendreekrutamai undi. aa vivaraalu ee krindi pattikalo ivvabaddaayi.
vistiirnamu (kmu)
jana saandrata (/kmu)
kaatmandu 395 1,081,845 1,740,977 4408
kaatmandu nagara paridhi 899 1,645,091 2,510,788 2793
nepal loo mukhyamgaa aidu rakaalaina vaataavarana pradesaalu chudavachhu. ee kendraalalo bhagamga kaatmaandu ushna praantamulo ( samudra mattaniki 1,200–2,300 meetarlu (3,900–7,500 ft) ) vistarinchi undi. ee nagaramlo ushnograta saadhaaranamgaa untundi.