గిరిజనులను పోరాట యోధులుగా మార్చిన శ్రీకాకుళం ఉద్యమం | Prajasakti::Telugu Daily
Home » ఎడిటోరియల్ » గిరిజనులను పోరాట యోధులుగా మార్చిన శ్రీకాకుళం ఉద్యమం
గిరిజనులను పోరాట యోధులుగా మార్చిన శ్రీకాకుళం ఉద్యమం
- నేడు కోరన్న, మంగన్న వర్ధంతి
1967 అక్టోబర్‌ 31.... గిరిజన సంఘం శ్రీకాకుళం జిల్లా మహాసభకు మొండింఖల్‌ ప్రాంతం ముస్తాబైంది. సిపిఎం రాష్ట్రనాయకులు నండూరి ప్రసాదరావుకు సాదరంగా స్వాగతం పలికింది. కొండకోనల నుండి మైళ్ల కొద్దీ నడుస్తూ, పాటలు పాడుకుంటూ ఎర్రజెండాలు పట్టుకుని గుంపులు గుంపులుగా తరలివస్తున్న గిరిజనాన్ని చూసి భూస్వాముల గుండెల్లో గుబులు పుట్టింది. ఎలాగైనా ఎర్ర జెండాను, గిరిజన సంఘాన్ని అంతం చేయాలనే కుట్రకు భూస్వాములు పూనుకున్నారు. వారికి పోలీసుల సహకారం పూర్తిగా ఉంది. ప్రధాన నాయకత్వాన్ని హతమార్చాలని భూస్వాములు మేడిద సత్యం నాయకత్వంలో భద్రగిరి పోలీసు స్టేషన్‌కు కూతవేటుదూరాన కాపు కాసారు. గుమ్మ నుండి పారమ్మ నాయకత్వంలో మహిళాదళం మహాసభకు వస్తుంటేవారిని అడ్డుకొని అవమానపర్చారు. రక్తం కారేటట్లే కొట్టారు. ఇది తెలిసి మహాసభ ప్రాంగణం నుంచి యువకులు పెద్ద ఎత్తున లేవిడి బయలుదేరి వచ్చారు. ఎసిగిపడే కెరాటంలా కదిలి వస్తున్న యువకులపై అప్పటికే కాపుకాసిన భూస్వామి మేడిద సత్యం, సర్కిల్‌ ఇన్‌స్పెక్టర్‌ వద్ద తుపాకీ లాక్కొని కాల్పులు జరిపాడు. ఆ కాల్పుల్లో కోరన్న, మంగన్న అమరులైనారు. శ్రీకాకుళ గిరిజన రైతాంగ పోరాట చరిత్రను అమరత్వంతో లిఖించిన తొలి అమరవీరులు వారు. ఇది జరిగి నేటికి 48 సంవత్సరాలైంది.
నా అమరత్వం దేశ ప్రజలను పోరాటంలో దుమికిస్తుందన్న భగత్‌సింగ్‌ మాట ఇక్కడ నిజమైంది. వీర మరణం పొందిన కోరన్న, మంగన్న మృతదేహాలను ఊరూర తిప్పుతూ భూస్వామ్య విధానాన్ని అంతం చేసే వరకూ ఉద్యమాన్ని మునుముందుకు తీసుకెళ్తామని గిరిజనులు ప్రతిన బూనారు. గిరిజనుల్లో పోరాట స్ఫూర్తి. తెగువ పెరిగింది.
1958లో ప్రారంభమైన శ్రీకాకుళం గిరిజన సంఘం అనేక పోరాటాల్లో రాటుదేలి అంచెలంచెలుగా అభివృద్ధి చెందింది. పాలకొండ ఏజెన్సీ, సీతంపేటకు ఆరు కిలోమీటర్ల దూరంలో ఉన్న మండ అనే గిరిజన గ్రామంలో ఉపాధ్యాయుడిగా పని చేస్తున్న పల్లె రాముల మాస్టారు ఆ కాలంలో గిరిజన గ్రామాల్లో ప్రజలపై భూస్వాములు చేస్తున్న దోపిడీని చూసి చలించిపోయారు. గిరిజనులను చైతన్యపర్చడం ప్రారంభించారు. అప్పటికే పాలకొండలో కమ్యూనిస్టు పార్టీ కార్యకర్తలుగా పనిచేస్తున్న హయగ్రీవరావు, పత్తిరాజుతో కలిసి ఊరూరా గిరిజన సంఘాలు ఏర్పాటు చేశారు. కమ్యూనిస్టు పార్టీని గిరిజన ప్రాంతానికి విస్తరింప చేశారు.
నీళ్లధార ప్రయాణం
గిరిజనులను తొలుత సంఘాల్లో చేర్పించేందుకు నీళ్లదార ప్రమాణం చేయించేవారు. గ్రామంలో ఆడ, మగ పిల్లలందరీతో సమావేశపర్చి నీళ్లధార వదిలి, గడ్డిపూచ తుంచి వారిచే ప్రమాణం చేయించేవారు. అప్పటినుండి వాళ్లు సంఘంలో సభ్యులైనట్లే. అలా ప్రారంభమైన గిరిజన సంఘాలు గ్రామగ్రామాన విస్తరించాయి. 1960నాటికి అంటే కేవలం రెండేళ్లకే జిల్లాలోని గిరిజన ప్రాంతమంతా ఎర్రజెండాపై గిరిజన సంఘం అని రాసి ఎగురవేయబడ్డాయి. సుందరయ్య డైరెక్షన్‌, నండూరి ప్రసాదరావు ప్రత్యక్ష సహకరాంతో ఉద్యమం నడిచింది. 1961లో మొట్టమొదటి గిరిజన సంఘం మహాసభను మొండెంఖలో అత్యంత జయప్రదంగా నిర్వహించారు. 4 వేలమందితో భారీ బహిరంగసభ జరిపారు. ఈ సభకు పార్టీ తరపున నండూరి ప్రసాదరావు హాజరైనారు. వెట్టిచాకిరీ అంతం చేయాలని, కూలిరేట్లు పెంచుకోవాలని సంఘం పిలుపునిచ్చింది. ఈ పిలుపుతో అనేక చోట్ల ఉద్యమాలు ఊపందుకున్నాయి. ఈ ఉద్యమాలకు పల్లె రాము మస్టారు, హయగ్రీవరావు, పత్తిరాజులతోబాటు, ఉపాధ్యాయుగా పనిచేస్తున్న వెంపటాపు సత్యం, అప్పుడే చురగ్గా కదలి పని చేస్తున్న పంచాది కృష్ణమూర్తి, చౌదరి తేజేశ్వరరావు నాయకత్వం వహించారు. మైదాన ప్రాంతం నుంచి వసంతాడ రామలింగాచారి అండగా నిలిచారు. అంటే ఈ ఉద్యమం ఉపాధ్యాయులు, మేధావులను ఆకర్షించింది. మొదటి మహాసభ పిలుపును గ్రామగ్రామన తీసుకెళ్లేందుకు దళాలుగా ఏర్పడి పాటలు పాడుకుంటూ, రాత్రుళ్లు గ్రామాల్లో ఉండి అక్కడ బడులను నడిపి గిరిజనులకు చదువు నేర్పి పోరాట చైతన్యాన్ని అందించారు. గోచీకి బదులు లుంగీ, బనియన్‌, తుండు కట్టుకొనేలా ఆహార్యాన్ని మార్చారు. సారాయి మాన్పించారు. వెయ్యి ఎకరాలకు ఆసామి అయిన పగడాల నాయుడు మొండెంఖల్‌ ప్రాంతానికి మొఖసాదారు. నీలకంఠపురం, జుంభిరిలో ఇళ్లన్నీ అతనివే. ఈ ప్రాంతంలో మగాళ్లందరూ పాలేర్లు గానూ, ఆడవాళ్లంతా పాలెకత్తులు గానూ పనిచేయాలి. వారు అప్పులు తీరే వరకూ గిరిజనులు వెట్టి చాకిరీ చేయాల్సిందే. ఇంత దుర్మార్గమైన వెట్టి చాకిరీ, బానిసత్వాన్ని అంతమొందించింది ఈ ఉద్యమం.
గిరిజన ఉద్యమం సాధించిన విజయాలు
శ్రీకాకుళం గిరిజన పోరాటం గోచీకట్టుకొన్న గిరిజనులను పోరాటయోధులుగా మార్చింది. వేలాది ఎకరాలు భూములు సాధించింది. అటవీశాఖాధికారుల వేధింపులు, భూస్వాముల వెట్టిచాకిరీ నుంచి విముక్తి చేసింది. గిరిజన విద్య, వసతి, రోడ్లు ఐటిడిఎ సాధించింది. గిరిజన కార్పొరేషన్‌ ద్వారా గిరిజన ఉత్పత్తులు కొనుగోలు చేసేలా ప్రభుత్వంపై ఒత్తిడి తెచ్చి సాధించింది.
ఇలా అనేక పోరాటాల ద్వారా గిరిజనులు సాధించుకున్న హక్కులను నేటి ప్రభుత్వం కాలరాయడానికి పూనుకుంది. గిరిజన విద్యను ధ్వంసం చేస్తున్నారు. సవర విద్యావాలంటీర్లను తొలగించి సవర విద్యార్థులకు చదువులేకుండా చేస్తున్నారు. ఎన్నో పోరాటాల ఫలితంగా వచ్చిన పోడు భూములకు పట్టాలిచ్చే జీవోను అమలు చేయకుండా నీర్చుగార్చే ప్రయత్నం చేస్తున్నారు. మరోవైపు మైదాన ప్రాంతాల్లో పారిశ్రామికాభివృద్ధి పేరుతో ప్రజల భూములను అక్రమంగా లాక్కొంటున్నారు. భావనపాడు ధర్మల్‌ ప్లాంటు, కన్నెగిరి కొండల గ్రానైట్‌, సోంపేట, చాకరాపల్లిలో థర్మల్‌ పవర్‌ప్లాంట్‌, పోలాకి, కొవ్వాడ అణువిద్యుత్‌ ప్లాంట్లు, భోగాపురం ఎయిర్‌పోర్టు తదితరాల పేరుతో వేల ఎకరాలను ప్రజలనుండి లాక్కొంటున్నది. ఇలాంటి తరుణంలో నాటి శ్రీకాకుళం గిరిజన పోరాట స్ఫూర్తితో నేటి భూపోరాటాలు, గిరిజన ప్రాంత సమస్యలపై ఉద్యమాలు నిర్వహించాల్సిన అవసరం ఎంతైనా ఉంది.
girijanulanu porata yodhulugaa maarchina srikaakulam udyamam | Prajasakti::Telugu Daily
Home u editorial u girijanulanu porata yodhulugaa maarchina srikaakulam udyamam
girijanulanu porata yodhulugaa maarchina srikaakulam udyamam
- nedu koranna, manganna vardhanti
1967 actobere 31.... girijana sangham srikaakulam jilla mahasabhaku mondinkhalle praantam mustaabaindi. cpm raashtranaayakulu nanduri prasaadaraavuku saadaramgaa swaagatam palikindi. kondakonala nundi mailla koddi nadustuu, paatalu paadukuntuu errajendaalu pattukuni gumpulu gumpulugaa taralivastunna girijanaanni chusi bhuswamula gundello gubulu puttindi. elagaina erra jendaanu, girijana sanghaanni antam cheyalane kutraku bhuswamulu poonukunnaaru. vaariki polisula sahakaaram puurtigaa undi. pradhaana naayakatvaanni hatamaarchaalani bhuswamulu medida satyam naayakatvamlo bhadragiri polisu stationku koothavetuduranaa kaapu kasaru. gumma nundi paramma naayakatvamlo mahilaadalam mahasabhaku vastuntevaarini addukoni avamaanaparchaaru. raktam karetatle kottaru. idhi telisi mahasabha praanganam nunchi yuvakulu pedda ettuna levidi bayaluderi vachaaru. esigipade keratamla kadili vastunna yuvakulapai appatike kaapukaasina bhuswami medida satyam, sarkille inyspectersi vadda tupaki lakkoni kaalpulu jaripadu. aa kaalpullo koranna, manganna amarulainaaru. srikaakula girijana raitanga porata charitranu amaratvamtho likhinchina toli amaraveerulu vaaru. idhi jarigi netiki 48 samvatsaraalaindi.
naa amaratvam desha prajalanu poraatamlo dumikistundanna bhagathisinga maata ikkada nijamaindi. veera maranam pondina koranna, manganna mrutadehaalanu ooroora tipputuu bhuswamya vidhaanaanni antam chese varakuu udyamaanni munumunduku teesukeltaamani girijanulu pratina boonaaru. girijanullo porata sphurthy. teguva perigindi.
1958loo praarambhamaina srikaakulam girijana sangham aneka poraataallo raatudeli anchelanchelugaa abhivruddhi chendindi. palakonda agency, seetampetaku aaru kilometerla dooramlo unna manda ane girijana graamamlo upaadhyaayudigaa pani chestunna palle ramula maastaaru aa kaalamlo girijana graamaallo prajalapai bhuswamulu chestunna dopideeni chusi chalinchipoyaru. girijanulanu chaitanyaparchadam praarambhinchaaru. appatike palakondalo kamyuunistu party kaaryakartalugaa panichestunna hayagreevarao, pattiraajuto kalisi ooruraa girijana sanghaalu erpaatu chesaru. kamyuunistu paartiini girijana praantaaniki vistarimpa chesaru.
neelladhaara prayaanam
girijanulanu toluta sanghaallo cherpinchenduku neelladaara pramaanam cheyinchevaaru. graamamlo aada, maga pillalandareetho samavesaparchi neelladhaara vadili, gaddipucha tunchi vaariche pramaanam cheyinchevaaru. appatinundi vaallu sanghamlo sabhyulainatle. alaa praarambhamaina girijana sanghaalu gramagramana vistarinchaayi. 1960naatiki ante kevalam rendellake jillaalooni girijana praantamantaa errajendapai girijana sangham ani rasi eguraveyabaddaayi. sundarayya direction, nanduri prasaadaraavu pratyaksha sahakaraamtho udyamam nadichindi. 1961loo mottamodati girijana sangham mahasabhanu mondenkhalo atyanta jayapradamgaa nirvahinchaaru. 4 velamandito bhari bahirangasabha jariparu. ee sabhaku party tarapuna nanduri prasaadaraavu haajarainaaru. vettichaakirii antam cheyalani, kooliretlu penchukovaalani sangham pilupunichindi. ee piluputho aneka chotla udyamaalu oopandukunnaayi. ee udyamaalaku palle ramu mastaru, hayagreevarao, pattiraajulatobaatu, upaadhyaayugaa panichestunna vempataapu satyam, appude churagga kadali pani chestunna panchaadi krishnamoorthy, chaudari tejeshwararao naayakatvam vahinchaaru. maidaana praantam nunchi vasantada ramalingachari andagaa nilichaaru. ante ee udyamam upaadhyaayulu, medhaavulanu aakarshinchindi. modati mahasabha pilupunu gramagramana teesukellenduku dalaalugaa erpadi paatalu paadukuntuu, raatrullu graamaallo undi akkada badulanu nadipi girijanulaku chaduvu nerpi porata chaitanyaanni andinchaaru. gocheeki badulu lungee, baniyan, tundu kattukonela aahaaryaanni maarchaaru. sarai maanpinchaaru. veyyi ekaraalaku asami ayina pagadaala nayudu mondenkhalle praantaaniki mokhasaadaaru. neelakantapuram, jumbhirilo illannee atanive. ee praantamlo magaallandaruu paalerlu gaanuu, aadavaallantaa paalekattulu gaanuu panicheyaali. vaaru appulu teere varakuu girijanulu vetti chaakiri cheyalsinde. inta durmaargamaina vetti chaakiri, baanisatvaanni antamondinchindi ee udyamam.
girijana udyamam saadhinchina vijayaalu
srikaakulam girijana poratam gochikattukonna girijanulanu poraatayodhulugaa maarchindi. velaadi ekaraalu bhoomulu saadhinchindi. ataveesaakhaadhikaarula vedhimpulu, bhuswamula vettichaakirii nunchi vimukti chesindi. girijana vidya, vasati, rodlu itda saadhinchindi. girijana carporation dwara girijana utpattulu konugolu chesela prabhutvampai ottidi tecchi saadhinchindi.
ilaa aneka poraataala dwara girijanulu saadhinchukunna hakkulanu neti prabhutvam kaalaraayadaaniki poonukundi. girijana vidyanu dhwamsam chestunnaru. savara vidyaavaalantiirlanu tolaginchi savara vidyaarthulaku chaduvulekunda chestunnaru. enno poraataala phalitamgaa vachina podu bhoomulaku pattaliche jeevonu amalu cheyakunda neerchugaarche prayatnam chestunnaru. marovaipu maidaana praantaallo paarisraamikaabhivrudh paerutho prajala bhoomulanu akramamgaa laakkontunnaaru. bhavanapadu dharmalm plaantu, kannegiri kondala granite, sompeta, chaakaraapallilo tharmalm pavarmlanti, polaki, kovwada anuvidyuti plantlu, bhogapuram aireportu taditaraala paerutho vela ekaraalanu prajalanundi laakkontunnadi. ilanti tarunamlo naati srikaakulam girijana porata sphuurtithoo neti bhuupooraataalu, girijana praanta samasyalapai udyamaalu nirvahinchaalsina avasaram entainaa undi.