మహాగణపతి-మహాజలయజ్ఞం
వానాకాలంలో పొంగి ప్రవహించే వరద నీటిని మళ్ళించి సద్వినియోగం చేసుకోగలగడమే జలయజ్ఞం. కరువుకాటకాలతో తల్లడిల్లే పుడమితల్లిపై స్వచ్ఛ జలాలు ప్రవహింపజేయడం ఓ పరమక్రతువు. ఇలాంటి క్రతువును అలనాడు భగీరథుడు చేశాడు. ఆకాశంలోఉన్న గంగను తన తపస్శక్తితో భూమికి దింపి, తాను కోరుకున్నట్టు రీతిలో పుణ్యగంగామాతను నడిపించాడు. మార్గమద్యంలో వచ్చే వాగులూ, వంకలను కలుపుకుంటూ గంగానది సాగింది. దీంతో కరువుకాటకాలు తొలిగిపోయి పాడిపంటలతో ప్రజలు సుఖంగా ఉన్నారు. ఇంతటి భగీరథుని సంకల్పానికి మూలశక్తి మహాగణపతి మంత్రమే. యజ్ఞం తలపెట్టినా, క్రతువు ప్రారంభించినా ఆ శివపుత్రుడిని ధ్యానించాల్సిందే. భగీరథుని ప్రయత్నం విజయవంతం కావడంవెనుక వ్యూహకర్త, మూలపురుషుడు నిశ్చయంగా మహాగణపతులవారే.
మహాగణపతి ఆరాధనతోనే పకృతి పులకిస్తుంది. ప్రాణాధారమైన జలం సంవృద్ధిగా దొరుకుతుంది. ఈ ప్రకృతి ధర్మాన్ని మానవాళి మరచిపోకుండా ఉండేందుకే ఏడాదికొకసారి మహాగణపతి ఆరాధనోత్సవాలను మనం జరుపుకుంటున్నాం. గణపతి పండుగలోని అంతరార్థం, ఆయనకు ఉండ్రాళ్లు పెట్టడం, భారీ విగ్రహాలను ప్రతిష్టించడం, పూనకం వచ్చినట్టు ఊగిపోవడంకానేకాదు. ఏ మట్టిని సస్యశ్యామలం చేయడంలో ప్రేరణశక్తిగా తానైఉన్నాడో అట్టి గణపతిని శ్రద్ధతో పూజించడమే మనం చేయాల్సింది. మహాగణపతి అంటే మహా విగ్రహంకాదు, మట్టి వినాయకుడే మహాగణపతి అని గ్రహించాలి. అన్నం పెట్టే మట్టిని మరచిపోకుండా ఉండేందుకే మట్టిగణపతి ఆరాధన.
ఇది పర్యావరణ పండుగ
నీటిలో కలిసిపోయే గుణం విశేషంగా ఉండీ, పకృతి ప్రసాదించిన పదార్థంతోనే గణపతి మూర్తిని తయారుచేసి ఆరాధించమని పూర్వీకులు చెబుతుండేవారు. ఇందులోనూ విశేష గుణమున్న పదార్థాలు రెండు. 1. మట్టి, 2. పసుపు.
మట్టి అంటే భూమాతకు చిహ్నం. ఏ పదార్థమైనా ఆమె స్వరూపమే. భూదేవికి మనసారా నమస్కరించి, ప్రేమపూర్వకంగా కాస్తంత మట్టిని తీసుకుని గణపతి ప్రతిమచేయాలి. అలాగే, ప్రకృతిమాత ప్రసాదించిన పసుపుకొమ్ములను దంచి పసుపు పొడిలో నీళ్లు కలిపి ముద్దగా చేసి ఆరాధించాలి. అంతేకానీ, నీటిలో కరగని పదార్థాలతోనూ, కాలుష్యం పెంచే రసాయనాలతోనూ వినాయకుని బొమ్మలను తయారుచేయమని ఎక్కడాలేదు. చక్కటి పర్యావరణ పండుగను తెలిసోతెలియకో అపరిశుభ్రం చేస్తున్నాం. పకృతికి విరుద్ధంగా నడుచుకుంటున్నాం. ఫలితంగా రోగాలు, రొచ్చులు తప్పడంలేదు.
పూడికతీతే అసలు రహస్యం
పూర్వీకులు. చెరువుల్లోనూ, కుంటల్లోనో మట్టి తీసుకువచ్చి గణపతి ప్రతిమలు చేయమని చెప్పేవారు. గ్రామపెద్దలు, ఊరి మతపెద్దలు వర్షాకాలానికి ముందే సమావేశమై మట్టి విగ్రహాల గురించి ఓ నిర్ణయం తీసుకునేవారు. ఊర్లోని ఆసక్తికల యువకులను , ఇతరులను ఎంచుకుని మట్టి ప్రతిమలు చేసే పనిని పురమాయించేవారు. అంతే, యువశక్తి ముందు కదిలేది. చెరువుల్లోనూ, కుంటల్లోనూ మట్టి తవ్విప్రోగేసేవారు. వానాకాలం ఇంకా రాలేదు కనుక మట్టి తవ్వితీయడం చాలా సులువు. అలా ఒక క్రమపద్దతిలో మట్టి తీయడంతో కాలవులు, కుంటలు, చెరువుల్లో నీటినిలువ సామర్థ్యం పెరిగేది. అంటే వినాయకుని ప్రతిమల తయారీ వెనుక, చెరువులు, కాల్వల పూడికతీత పనులే అంతరార్థంగా ఉన్నదన్నమాట. వినాయకుడు రాకముందే (వినాయక చవితి రాకముందే) ఈ పనంతా అయిపోవాలి. ఆయన మన ఇంట కాలుమోపే సమయానికి జలరాశితో ప్రకృతికాంత పులకించిపోవాలి. అందుకే గణపతిని ప్రార్థించి ఈ జలయజ్ఞం పనులను గణేష్ చతుర్థికి ముందే ప్రారంభించేవారు.
వానాకాలం ముందే పూడికతీత పనులు పూర్తయితే, ఆ తర్వాత వానలు పడ్డప్పుడు చెరువులు, కుంటల్లో నీళ్లు ఎక్కువగా నిల్వఉండేవి. నీటి నిల్వ సామర్థ్యం పెరిగేది. ఇలా నిలిచిన నీటిలో అధికభాగం ఆ ఊరి వ్యవసాయానికి, త్రాగునీటికీ, ఇతర అవసరాలకు ఉపయోగపడేది. పైగా, మట్టి వినాయకుల తయారీ వల్ల పూడికతీత పనులు కూడా పూర్తికావడంతో సహజంగానే భూగర్భజల మట్టం పెరిగేది. చెరువులు, కుంటల్లోని నీరు క్రమంగా భూమిలోకి ఇంకడంతో ఇరుగుపొరుగు గ్రామాల్లోకూడా భూగర్భజలం సంవృద్ధిగా ఉండేది. తద్వారా ఎండాకాలంలో చెరువులు, కుంటలు ఎండిపోయినప్పటికీ, భూగర్భజలమట్టం పెరిగిన కారణంగా బావుల్లో నీరు ఇంకిపోయేదికాదు. ఇది మహాగణపతి జలయజ్ఞ ఫలం.
mahaganapati-mahaajalayagnam
vaanaakaalamlo pongi pravahinche varada neetini mallinchi sadviniyogam chesukogalagadame jalayagnam. karuvukaatakaalato talladille pudamitallipai swachcha jalaalu pravahimpajeyadam oo paramakratuvu. ilanti kratuvunu alanadu bhagiirathudu cheshaadu. aakaasamloounna ganganu tana tapassaktito bhoomiki dimpi, taanu korukunnattu reetilo punhyagamgaamaatanu nadipinchaadu. maargamadyamlo vache vaaguluu, vankalanu kalupukuntu gangaanadi saagindi. deentho karuvukaatakaalu toligipoyi paadipantalato prajalu sukhamgaa unnaaru. intati bhagiirathuni sankalpaaniki moolasakti mahaganapati mantrame. yagnam talapettina, kratuvu praarambhinchinaa aa sivaputrudini dhyaninchalsinde. bhagiirathuni prayatnam vijayavantam kaavadamvenuka vyuuhakarta, moolapurushudu nischayamgaa mahaganapatulavare.
mahaganapati aaraadhanathone pakruti pulakistundi. praanaadhaaramaina jalam samvruddhigaa dorukutundi. ee prakruti dharmanni maanavaali marachipokunda undenduke edaadikokasaari mahaganapati aaraadhanotsavaalanu manam jarupukuntunnam. ganapati pandugalooni antaraartham, aayanaku undraallu pettadam, bhari vigrahaalanu pratishtinchadam, poonakam vachinattu oogipovadamkaanekaadu. e mattini sasyasyaamalam cheyadamlo preranasaktigaa tanaiunnado atti ganapatini shraddhatho poojinchadame manam cheyalsindi. mahaganapati ante mahaa vigrahankaadu, matti vinayakude mahaganapati ani grahinchaali. annam pette mattini marachipokunda undenduke mattiganapati aaraadhana.
idhi paryaavarana panduga
neetilo kalisipoye gunam visaeshamgaa undi, pakruti prasaadinchina padaarthamthone ganapati muurtini tayaaruchesi aaraadhinchamani poorveekulu chebutundevaaru. induloonuu visesha gunamunna padaarthaalu rendu. 1. matti, 2. pasupu.
matti ante bhuumaataku chihnam. e padaarthamainaa aame swaroopame. bhudeviki manasara namaskarinchi, premapuurvakamgaa kaastanta mattini teesukuni ganapati pratimacheyaali. alaage, prakrutimaata prasaadinchina pasupukommulanu danchi pasupu podilo neellu kalipi muddagaa chesi aaraadhinchaali. antekani, neetilo karagani padaarthaalatoonuu, kaalushyam penche rasaayanaalatoonuu vinaayakuni bommalanu tayaarucheyamani ekkadaaledu. chakkati paryaavarana panduganu telisoteliyako aparisubhram chestunnam. pakrutiki viruddhamgaa naduchukuntunnam. phalitamgaa rogaalu, rochulu tappadamledu.
puudikatiitee asalu rahasyam
poorveekulu. cheruvulloonuu, kuntallono matti teesukuvacchi ganapati pratimalu cheyamani cheppevaaru. graamapeddalu, oori matapeddalu varshaakaalaaniki munde samavesamai matti vigrahaala gurinchi oo nirnayam teesukunevaaru. oorlooni aasaktikala yuvakulanu , itarulanu enchukuni matti pratimalu chese panini puramaayinchevaaru. anthe, yuvasakti mundu kadiledi. cheruvulloonuu, kuntalloonuu matti tavviprogesevaaru. vaanaakaalam inka raledu kanuka matti tavviteeyadam chala suluvu. alaa oka kramapaddatilo matti teeyadamtho kaalavulu, kuntalu, cheruvullo neetiniluva saamarthyam perigedi. ante vinaayakuni pratimala tayaarii venuka, cheruvulu, kaalvala puudikatiita panule antaraarthamgaa unnadannamaata. vinayakudu rakamunde (vinayaka chaviti rakamunde) ee pananta aipovali. aayana mana inta kalumope samayaniki jalaraasitoe prakrutikaanta pulakinchipovali. anduke ganapatini praarthinchi ee jalayagnam panulanu ganesh chaturthiki munde praarambhinchevaaru.
vaanaakaalam munde puudikatiita panulu puurtayithee, aa tarvaata vaanalu paddappudu cheruvulu, kuntallo neellu ekkuvagaa nilvaundevi. neeti nilva saamarthyam perigedi. ilaa nilichina neetilo adhikabhaagam aa oori vyavasaayaaniki, traaguneetikii, itara avasaraalaku upayogapadedi. paiga, matti vinaayakula tayaarii valla puudikatiita panulu kuudaa puurtikaavadamtoe sahajamgaane bhoogarbhajala mattam perigedi. cheruvulu, kuntalloni neeru kramangaa bhoomiloki inkadamtho iruguporugu gramallokuda bhoogarbhajalam samvruddhigaa undedi. tadwara endaakaalamlo cheruvulu, kuntalu endipoinappatiki, bhoogarbhajalamattam perigina kaaranamgaa baavullo neeru inkipoyedikaadu. idhi mahaganapati jalayagna phalam.