Leave a Comment / Special Stories / By admin / alfred nobel, award, chemistry, december 10, first nobel prize, literature, medicine, nobel, nobel prize, peace, physics, physiology, sweden, నోబ‌ల్ బ‌హుమ‌తి, నోబెల్‌
Nobel Prize award డైన‌మెట్‌ను క‌నిపెట్టిన ఆల్‌ఫ్రెడ్ నోబెల్ ఈ నోబెల్ బ‌హుమ‌తి ప్ర‌దానానికి అంకురార్ప‌ణ చేశారు. ప్ర‌పంచంలో అత్యుత్త‌మ బ‌హుమ‌తిగా గౌర‌వింప‌బ‌డుతున్న‌దీ నోబెల్ ప్రైజ్. మాన‌వ జాతికి తాము అందించిన విశిష్ట సేవ‌ల‌ను చిహ్నంగా ఈ బ‌హుమ‌తి ప్ర‌దానం జ‌రుగుతుంది. బ‌హుమ‌తి గ్ర‌హీత‌కు ప్ర‌పంచంలోనే ఒక గొప్ప హోదా ద‌క్కుతుంది. 1901వ సంవ‌త్స‌రంలో ఏర్ప‌డిన ఈ బ‌హుమ‌తి ప్ర‌ధాన విధానం భౌతిక శాస్త్రం(ఫిజిక్స్‌), ర‌సాయ‌న శాస్త్రం (కెమెస్ట్రీ), శ‌రీర‌శాస్త్రం/ వైద్య చికిత్స‌(ఫిజియాల‌జీ/ మెడిసిన్‌), సాహిత్య‌ము (లిట‌రేచ‌ర్‌) మ‌రియూ శాంతి (పీస్‌)ల‌కు గానూ, అత్యంత నిగ్ణాతులు, ప్ర‌సిద్ధ సేవ‌లకుల‌కు గుర్తింపుగా (Nobel Prize award)గౌర‌వించ‌డం కోసం ఏర్ప‌డిన‌ది.
ఆర్థిక‌శాస్త్ర విజ్ఞానంలో బ‌హుమ‌తిని స్విరిజెస్ రిక్స్‌బ్యాంక్ (Sveriges Riks Bank of Sweeden) స్వీడ‌న్‌కు చెందిన ఒక బ్యాంకు వారు 1968 లో సంస్థాపించారు. ఈ స్థాప‌న ఆల్‌ఫ్రెడ్ నోబెల్ స్మార్‌కార్థ‌మే ఏర్పాటు చేయ‌డం జ‌రిగింది. ఈ బ‌హుమ‌తి చిహ్నంగా ఒక మెడ‌ల్ (ప‌త‌కం), ఒక వ్య‌క్తిగ‌త ప్ర‌శంసా ప‌త్ర‌ము మ‌రియూ, బ‌హుమ‌తి సొమ్ము బ‌హుమ‌తి గ్ర‌హీత‌కు ఇవ్వ‌డం జ‌రుగుతుంది.
కొంత‌కాలం త‌ర్వాత ఈ బ‌హుమ‌తి ప్ర‌దానానికి సంబంధించిన నిబంధ‌న‌ల‌లో మార్పులు జ‌రిగాయి. ఉదాహ‌ర‌ణ‌కు ప్ర‌ధ‌మ ద‌శ‌లో బ‌హుమ‌తి సొమ్మును ముగ్గురు క‌న్నా ఎక్కువ మందికి పంచ‌డం జ‌రిగేది. 1968లో నోబెల్ ఫౌండేష‌న్ నిబంధ‌న‌ల‌లో 4వ అంశం బ‌హుమ‌తి ముగ్గురుకు ప‌రిమితం చేస్తూ, అధికుల‌కు పంచ‌కుండా ఉండేలా నిర్ణ‌యం తీసుకున్నారు. అంతేగాక మ‌ర‌ణానంత‌రం కూడా ఈ బ‌హుమ‌తి ప్ర‌దానం జ‌ర‌ప‌వ‌చ్చున‌ని కూడా నిబంధ‌న రూపొందించ‌బ‌డింది. అయితే అలా బ‌హుమ‌తి ఇవ్వ‌వ‌లెనంటే ప్ర‌తిపాద‌న అదే సంవ‌త్స‌రం ఫిబ్ర‌వ‌రి 1వ తేదీలోగా జ‌రిగి ఉండాలి. ఈ నిబంధ‌న 1947లో మార్పు జ‌రిగింది. స‌ర్వ‌సాధార‌ణంగా అక్టోబ‌ర్ నెల‌లో బ‌హుమ‌తి ప్రదానం జ‌రుగుతుంది.
కాబ‌ట్టి ఆ సంవ‌త్స‌రం బ‌హుమ‌తిక‌ర‌ణం ఎన్నిక అయిన వ్య‌క్తి ఆ సంవ‌త్స‌రం డిసెంబ‌ర్ నెల 10వ తేదీలోగా మ‌ర‌ణించినా బ‌హుమ‌తి పొందే అర్హ‌త క‌లిగి ఉంటాడు. ప్ర‌తి సంవ‌త్స‌రం డిసెంబ‌ర్ నెల 10వ తేదీన బ‌హుమ‌తి ప్ర‌దానం చేయ‌డం ఆన‌వాయితీగా వ‌స్తుంది. సాధార‌ణంగా నోబెల్ బ‌హుమ‌తి గ్ర‌హీత అన‌గానే అత‌ను త‌ప్ప‌కుండా విజ్ఞాన శాస్త్ర‌వేత్త‌(సైంటిస్టు) అయివుంటాడ‌నే భావ‌న మ‌నుసులో మెద‌ల‌వుతుంది. స‌హ‌జంగా సాహిత్య‌వేత్త‌లు, ఆర్థిక శాస్త్ర‌వేత్త‌లు, ప్ర‌పంచ శాంతి దూత‌ల‌ను, గుర్తుంచుకునే జ‌నం అరుదుగా ఉంటారు.
Leave a Comment / Special Stories / By admin / alfred nobel, award, chemistry, december 10, first nobel prize, literature, medicine, nobel, nobel prize, peace, physics, physiology, sweden, noble baehumati, nobele
Nobel Prize award dinemetenu kanipettina aleafred nobel ee nobel baehumati praedaanaaniki ankuraarpana chesaru. propanchamlo atyuthanima baehumatigaa gourivimpaylakudutunna nobel prise. maniwa jaatiki taamu andinchina visishta sevalanu chihnamgaa ee baehumati praedaanam jaerugutundi. baehumati grehitaenku propanchamlone oka goppa hoda dankutundi. 1901va samvaethsaramlo erpadina ee baehumati pradhaana vidhaanam bhautika saastram(fizicke), rasaayamana saastram (chemestry), samrirasastram/ vaidya chikithsa(fisialoisy/ medicine), saahityamu (literichari) mariu saanti (peese)layku gaanuu, atyanta nignaatulu, prisiddha sevalakulaneku gurtimpugaa (Nobel Prize award)gourivinchandam kosam erpadinaindi.
aardhikasaastra vignaanamlo baehumatini swirizes rexebank (Sveriges Riks Bank of Sweeden) sweedenke chendina oka byaanku vaaru 1968 loo samsthaapinchaaru. ee sthaapana aleafred nobel smarekarthani erpaatu cheyadam jaerigindi. ee baehumati chihnamgaa oka medel (paetankam), oka vyaktigaenta prisamsa paniramu mariu, baehumati sommu baehumati grehitaenku ivendam jaerugutundi.
kontakaalam tahyrvaata ee baehumati praedaanaaniki sambandhinchina nibandhanelamlae maarpulu jairigaayi. udahiranameku praedhama daeshalo baehumati sommunu mugguru kanna ekkuva mandiki panchandam jamigedi. 1968loo nobel foundation nibandhanelamlae 4va amsam baehumati mugguruku panimitam chestu, adhikulanku panchankunda undela nirnayam teesukunnaru. antegaaka maynaranantamiram kuudaa ee baehumati praedaanam jamraepaenchunakani kuudaa nibandhana roopondinchabakidandi. ayithe alaa baehumati iverivalenante praetipaadana adhe samvaethsaram fibrevari 1va teedeelogaa jamigi undaali. ee nibandhana 1947loo maarpu jaerigindi. samrisaadhaaramenamgaa actober nelelo baehumati pradaanam jaerugutundi.
kabotti aa samvaethsaram baehumatikayiramnam ennika ayina vyaekti aa samvaethsaram dissember nela 10va teedeelogaa maniranchinaa baehumati ponde arhaeta kaligi untaadu. praeti samvaethsaram dissember nela 10va tedeena baehumati praedaanam cheyadam aanivaayitiigaa vastundi. saadhaaramangaa nobel baehumati grehitiita anegaane athanu thampaekundaa vignaana saastramettai(cientistu) ayivuntaadane bhaavana manusulo medalivanutundi. saehnajamgaa saahityaevettaalamu, aardhika saastramettaela, propancha saanti doothelanu, gurtunchukune jaenam arudugaa untaaru.