లినక్స్ గూర్చి తెలుసుకో....?
Homelinux basicsలినక్స్ గూర్చి తెలుసుకో....?
telugurealwalls June 28, 2012
దేని గురించైనా తెలుసుకోవాలంటే దాని ఆకారం లేదా ప్రవర్తన గూర్చి తెలుసుకోవటం ఎంతైనా అవసరం. అలాగే లినక్స్ గూర్చి తెలుసుకోవటానికి దాని డైరెక్టరీ క్రమం గూర్చి తెలుసుకోవటం ఉపయోగకరం. అందులోనూ లినక్స్ కు మరియు విండోస్ కు, వాటి వాటి పొందికలలో చాలా వ్యత్యాసం ఉంది. ఎక్కడెక్కడ ఏ ఏ విషయాలకు సంబందించిన దాఖలాలు ఉంటాయో ఈ టపాలో తెలుసుకొందాం.
విండోస్ లో ఏదైనా ఫైల్ ఉన్న దారి సూచించాలంటే క్రింద తెలిపిన విధంగా వాడతాము.
అదే లినక్స్ లో అయితే ఇలా వాడతాము
ఇక్కడ గమనిస్తే, విండోస్ లో వాడిన స్లాష్ గుర్తు వెనక్కు వాలినదై ఉంది(back slash). అదే లినక్స్ లో ఐతే ముందుకు వాలినదై ఉంటుంది.
అలాగే విండోస్ లో లాగా లినక్స్ లో సీ మరియు డీ డ్రైవ్ ల లాంటివి కనపడవు. ఎందువలనంటే లినక్స్ లో ప్రతి ఒక్క డ్రైవ్ లేదా ఫైల్ లేదా ఏ డివైస్ అయినా కాని ఒకే ఒక పార్టిషన్ క్రింద ఉన్న డైరెక్టరీలలో ఎక్కుపెట్టబడి ఉంటాయి. దాని పేరు రూట్ పార్టిషన్. దానిని / గుర్తుతో సూచిస్తారు. పైన తెలిపిన వాడుకను గమనిస్తే ఆ దారిలో మొదటి గుర్తు / గా ఉంది.
విండోస్ కు మరియు లినక్స్ కు మరో తేడా ఉంది. విండోస్ లో దారి సూచించేటప్పుడు పెద్ద C కు మరియు చిన్న c కు తేడా లేదు. అందుకే c:\folder\subfolder\file.txt మరియు C:\FOLDER\subfolder\file.txt విండోస్ లో ఒక్కటే. కానీ లినక్సులో /folder/subfolder/file.txt మరియూ /FOLDER/subfolder/file.txt ఒకటి కాదు.
లినక్సులో మనం తెలుసుకోవలసిన డైరెక్టరీల పట్టీ ఇది:
/bin/ - బిన్
/dev/ - డెవ్
/etc/ - ఈ.టి.సీ.
/home/ - హోం
/lib/ - లిబ్
/media/ - మీడియా
/root/ - రూట్
/sbin/ - ఎస్ బిన్
/tmp/ - టెంప్
/var/ - వ్యార్
డైరెక్టరీ అందులో ఏం ఉంటాయి?
బిన్ (bin) ఇందులో ప్రతి యూజర్ వాడుకోగలిగే అన్ని ప్రోగ్రాంలు ఉంటాయి. అన్నీ బైనరీ ఫైళ్ళే. అందుకే దీని పేరు bin(ary). ఉదాహరణకి : cat, ls, cp ప్రోగ్రాంలు ఇందులోనే ఉంటాయి.
డెవ్ (dev) ఇందులో హార్డ్ డిస్కులు, మోడెం లు , సౌండ్ కార్డ్ లాంటి అన్ని పరికరాలని(devices) సూచించే ఫైల్లు ఉంటాయి.
ఇటిసి (etc) ఇందులో టెల్ నెట్, ఎస్ ఎస్ హెచ్, ఎస్.యమ.టి.పి/పాప్౩ లాంటివాటి సెట్టింగులు ఉంటాయి. DSN సెట్టింగుల లాంటివి ఇందులో ఉన్న ఫైల్ లలో నే ఉంటాయి.
హోం (home) ప్రతి యూజర్ ఎకౌంటు కు ఒక డైరెక్టరీ ఇందులో ఉంటుంది. మీరు లాగిన్ అయినప్పుడు మీకు కనపడే డెస్క్టాపు కుడా ఈ డైరెక్టరి లోని భాగమే. దిని యొక్క చిరునామా - /home/username/Desktop టెర్మినల్ ద్వారా లాగిన్ ఐతే ఆ యూజర్ యొక్క హోం డైరెక్టరీ లోనికి తిసుకేలుతుంది. /home/username ఈ డైరెక్టరీ ని మార్చాలంటే ఈ.టి.సీ లో ఉన్న ఫైల్ ను ఒకదానిని మార్చాలి.
రూట్ (root) లినక్స్ లో సర్వాధికారాలు కలిగిన వాడుకరి పేరు రూట్. ఈ వాడుకరికి తన హోం డైరెక్టరి /home లో ఇవ్వటానికి బదులు /root గా ఇవ్వబడుతుంది
లిబ్ (lib) ఇందులో కెర్నెల్ మాడ్యుళ్ళు మరియూ కంప్యుటర్ భాష లకు (పెర్ల్, పైతాన్, సీ మొ
) సంభందించిన లైబ్రరీలు(libraries) ఉంటాయి
మీడియా (media) ఇందులో హార్డ్ డిస్క్ డ్రైవ్ లు, సీ.డీ.డ్రైవ్ లు, పెన్ డ్రైవ్ లు లాంటివి ఎక్కుపెట్టబడి ఉంటాయి. విండోస్ లో మై-కంప్యుటర్ లో కనిపించినవన్నమాట.
ఎస్.బిన్ (sbin) సిస్టం ప్రోగ్రాంలు ఇక్కడ ఉంచబడుతాయి(secure binary files అన్నమాట.). పార్టిషన్ లు తయారు చేయటం, నెట్వర్క్ పరికరాలు లాంటివి. సాధారణ వాడుకరులకు ఇవి అందుబాటులో ఉండవు.
టెంప్ (tmp) తాత్కాలికంగా(temporary) ఏదైనా ఫైల్ ను భద్రపరచాలంటే ఈ డైరెక్టరీ ని వాడుతారు. యుట్యూబ్ లో విడియో లు చూస్తున్న సమయము లో, ఈ డైరెక్టరీ లో ఆ విడియో ఫైల్ ఉంటుంది. అలాగే ఏదైనా ఇంస్టాల్ చేస్తున్నప్పుడు తాత్కాలింకంగా కావలసిన ఫైళ్ళను ఇక్కడ ఉంచుతుంది.
వ్యార్ (var) డేటా బేసులు, సర్వర్లు, లాగ్ ఫైల్లు, సిస్టం యొక్క మెయిల్ మెసేజ్ లు ఇక్కడుంటాయి. అలాగే ఇంస్టాల్ చేసిన కొన్ని సాఫ్ట్వేర్ ల యొక్క బైనరీ ఫైల్లు కూడా ఇందులో ఉంటాయి
linaks goorchi telusuko....?
Homelinux basicslinaks goorchi telusuko....?
telugurealwalls June 28, 2012
deni gurinchainaa telusukovalante daani aakaaram leda pravartana goorchi telusukovatam entainaa avasaram. alaage linaks goorchi telusukovataaniki daani directory kramam goorchi telusukovatam upayogakaram. anduloonuu linaks ku mariyu vindos ku, vaati vaati pondikalalo chala vyatyaasam undi. ekkadekkada e e vishayaalaku sambandinchina daakhalaalu untayo ee tapalo telusukondam.
vindos loo edaina fail unna daari suchinchaalante krinda telipina vidhamgaa vaadataamu.
adhe linaks loo ayithe ilaa vaadataamu
ikkada gamaniste, vindos loo vaadina slash gurtu venakku vaalinadai undi(back slash). adhe linaks loo aithe munduku vaalinadai untundi.
alaage vindos loo laga linaks loo see mariyu d drive la lantivi kanapadavu. enduvalanante linaks loo prati okka drive leda fail leda e divis aina kaani oke oka partition krinda unna directorylalo ekkupettabadi untaayi. daani paeru root partition. daanini / gurthutho suuchistaaru. paina telipina vaadukanu gamaniste aa daarilo modati gurtu / gaa undi.
vindos ku mariyu linaks ku maro teda undi. vindos loo daari soochinchetappudu pedda C ku mariyu chinna c ku teda ledu. anduke c:ufolderusubfolderufile.txt mariyu C:uFOLDERusubfolderufile.txt vindos loo okkate. cony linaksulo /folder/subfolder/file.txt mariu /FOLDER/subfolder/file.txt okati kaadu.
linaksulo manam telusukovalasina directoryla patty idhi:
/bin/ - bin
/dev/ - dev
/etc/ - ee.ti.see.
/home/ - homem
/lib/ - lib
/media/ - media
/root/ - root
/sbin/ - es bin
/tmp/ - temp
/var/ - vyar
directory andulo yem untaayi?
bin (bin) indulo prati user vaadukogalige anni prograamlu untaayi. annee binery faille. anduke deeni paeru bin(ary). udaaharanaki : cat, ls, cp prograamlu indulone untaayi.
dev (dev) indulo hard diskulu, modem lu , sound card lanti anni parikaraalani(devices) suchinche faillu untaayi.
itisi (etc) indulo tel nett, es es hehch, es.yama.ti.pi/pape lantivati settingulu untaayi. DSN settingula lantivi indulo unna fail lalo nee untaayi.
homem (home) prati user ekountu ku oka directory indulo untundi. meeru lagin ayinappudu meeku kanapade desctapu kuda ee directory loni bhagame. dini yokka chirunama - /home/username/Desktop terminal dwara lagin aithe aa user yokka homem directory loniki tisukelutundi. /home/username ee directory ni marchalante ee.ti.see loo unna fail nu okadaanini marchali.
root (root) linaks loo sarvaadhikaaraalu kaligina vaadukari paeru root. ee vaadukariki tana homem directory /home loo ivvataaniki badulu /root gaa ivvabadutundi
lib (lib) indulo kernel maadyullu mariu computer bhasha laku (perl, paitan, see mo
) sambhandinchina librarilu(libraries) untaayi
media (media) indulo hard disc drive lu, see.d.drive lu, pen drive lu lantivi ekkupettabadi untaayi. vindos loo mai-computer loo kanipinchinavannamata.
es.bin (sbin) sistam prograamlu ikkada unchabadutaayi(secure binary files annamata.). partition lu tayaaru cheyatam, netwark parikaraalu lantivi. saadhaarana vaadukarulaku ivi andubaatulo undavu.
temp (tmp) taatkaalikamgaa(temporary) edaina fail nu bhadraparachaalante ee directory ni vaadutaaru. yutube loo video lu chustunna samayamu loo, ee directory loo aa video fail untundi. alaage edaina instal chestunnappudu taatkaalinkamgaa kaavalasina phaillanu ikkada unchutundi.
vyar (var) data besulu, sarvarlu, lag faillu, sistam yokka mail messeg lu ikkaduntaayi. alaage instal chesina konni saftvare la yokka binery faillu kuudaa indulo untaayi