మంచిర్యాల, వెలుగు: జిల్లాలోని రైస్​ మిల్లర్లు ప్రభుత్వానికి కస్టమ్​ మిల్లింగ్​ రైస్​ (సీఎమ్మార్​) ఇవ్వడానికి మొండికేస్తున్నారు. గత వానాకాలం, యాసంగి సీజన్లకు సంబంధించి వేల క్వింటాళ్ల బియ్యం బకాయిపడ్డారు. ఇప్పటికీ పలుమార్లు గడువు పొడిగించినా చాలామంది టార్గెట్​ రీచ్​ కాలేదు. దీంతో మరోసారి ఈ నెలాఖరు వరకు గడువు ఇచ్చారు. మరోవైపు ఈ వానాకాలం సీజన్​ వడ్ల కొనుగోళ్లు ప్రారంభమయ్యాయి. మిల్లులకు వచ్చిన వడ్లను యాసంగి సీజన్​లోగా మిల్లింగ్​ చేసి ప్రభుత్వానికి సీఎమ్మార్​ అప్పగించాల్సి ఉంటుంది. అయినప్పటికీ ఇటు మిల్లర్లు, అటు అధికారులు నిర్లక్ష్యంగా వ్యవహరించడంపై విమర్శలు వస్తున్నాయి.
మిల్లింగ్​ చేసి అమ్ముకున్నరు...
గత వానాకాలం, యాసంగి సీజన్లలో రైతులు పండించిన వడ్లను ప్రభుత్వం కొనుగోలు కేంద్రాల ద్వారా సేకరించింది. జిల్లాలోని రైస్​ మిల్లుల కెపాసిటీని బట్టి సీఎమ్మార్​ కోసం కేటాయించింది. మిల్లర్లు ఈ వడ్లను మిల్లింగ్​ చేసి క్వింటాల్​కు 67 కిలోల చొప్పున ఫుడ్​ కార్పొరేషన్​ ఆఫ్​ ఇండియా (ఎఫ్​సీఐ), సివిల్​ సప్లైయ్స్​ కార్పొరేషన్​కు అప్పగించాలి. మిల్లింగ్​ చార్జీలను ప్రభుత్వం చెల్లిస్తుంది. కానీ చాలామంది మిల్లర్లు ప్రభుత్వం ఇచ్చిన వడ్లను మిల్లింగ్​ చేసి ఓపెన్​ మార్కెట్​కు తరలించారు. కిలో రూ.30 నుంచి రూ.35 చొప్పున అమ్ముకున్నారు. మరికొందరు మిల్లర్లు ఏకంగా వడ్లనే పక్కదారి పట్టించారు. తడిసిన వడ్లను బేవరేజెస్​ కంపెనీలకు తరలించారు. దీంతో చాలా మిల్లుల్లో ఉండాల్సిన వడ్ల కన్నా తక్కువగా ఉన్నాయి. ఎఫ్​సీఐ అధికారులు తనిఖీలకు వచ్చినప్పుడు కొందరు మిల్లులను మూసివేయగా, మరికొందరు 'మేనేజ్​' చేశారనే విమర్శలు వచ్చాయి.
ఎఫ్​సీఐకే ఎక్కువ పెండింగ్​...
నిరుడు వానాకాలం సీజన్​లో జిల్లాలోని రైస్​మిల్లులు 91,910 మెట్రిక్​ టన్నుల సీఎమ్మార్​కు గాను ఇప్పటివరకు 52,381 మెట్రిక్​ టన్నులు మాత్రమే ఇచ్చారు. ఇంకా 39,538 మెట్రిక్​ టన్నులు పెండింగ్​ ఉండగా, ఇందులో సివిల్​ సప్లైయ్స్​ కార్పొరేషన్​కు 2,224, ఎఫ్​సీఐకి 37,304 మెట్రిక్​ టన్నుల బియ్యం బకాయి పడ్డారు. అలాగే యాసంగి సీజన్​లో 52,529 మెట్రిక్​ టన్నులకు గాను కేవలం 10,887 మెట్రిక్​ టన్నుల సీఎమ్మార్​ అప్పగించారు. ఇంకా 41,486 మెట్రిక్​ టన్నుల్లో సివిల్​ సప్లైయ్స్​ కార్పొరేషన్​కు 8,288, ఎఫ్​సీఐకి 33,342.99 మెట్రిక్​ టన్నుల బియ్యం ఇవ్వాల్సి ఉంది. యాసంగిలో రా రైస్​ మాత్రమే తీసుకుంటామని ఎఫ్​సీఐ స్పష్టం చేయడంతో మిల్లర్లు కంగుతిన్నారు. ఆ తర్వాత బాయిల్డ్​ రైస్ సేకరణకు ఒప్పుకున్నప్పటికీ ఇప్పుడు మిల్లుల్లో సరిపడా వడ్లు లేకపోవడంతో పరేషాన్​ అవుతున్నారు.
రేషన్​ బియ్యం రీసైక్లింగ్​...
ప్రభుత్వం ఇచ్చిన వడ్లను పక్కదారి పట్టించిన మిల్లర్లు రేషన్​ బియ్యం రీసైక్లింగ్​ ద్వారా మరో అక్రమానికి తెరలేపారు. జిల్లాలోని రేషన్​ లబ్దిదారులకు ఇచ్చిన బియ్యాన్ని డీలర్లు, దళారుల దగ్గర కిలో రూ.20 నుంచి రూ.22కు కొని సివిల్​ సప్లైయ్స్​ కార్పొరేషన్​కు సీఎమ్మార్​ పెడుతున్నారు. మంచిర్యాల, మందమర్రి, జైపూర్​, హాజీపూర్, లక్సెట్టిపేట మండలాల్లోని మిల్లుల్లో రీసైక్లింగ్​ దందా జోరుగా నడుస్తోంది. ఈ బియ్యం నాణ్యతా ప్రమాణాలకు అనుగుణంగా లేకపోవడంతో ఎఫ్​సీఐ తీసుకోవడం లేదు. మరో వారం రోజులే గడువు ఉండడంతో ఈ లోటును భర్తీ చేయడానికి మిల్లర్లు అపసోపాలు పడుతున్నారు.
manchiryaala, velugu: jillaalooni raise millarlu prabhutvaaniki kastam millingli raise (cmmare) ivvadaaniki mondikestunnaru. gatha vaanaakaalam, yasangi seejanlaku sambandhinchi vela kvintaalla biyyam bakayipaddaru. ippatikee palumaarlu gaduvu podiginchinaa chaalaamandi targetse reechy kaaledu. deentho marosari ee nelakharu varaku gaduvu icharu. marovaipu ee vaanaakaalam seejan vadla konugollu praarambhamayyaayi. millulaku vachina vadlanu yasangi seejanlogaa millingli chesi prabhutvaaniki cmmare appaginchaalsi untundi. ayinappatiki itu millarlu, atu adhikaarulu nirlakshyamgaa vyavaharinchadampai vimarsalu vastunnaayi.
millingli chesi ammukunnaru...
gatha vaanaakaalam, yasangi seejanlalo raitulu pandinchina vadlanu prabhutvam konugolu kendrala dwara sekarinchindi. jillaalooni raise millula kepasitini batti cmmare kosam ketayinchindi. millarlu ee vadlanu millingli chesi kvintaalleku 67 kilola choppuna fude carporation aff india (efsi), sivilli suppleiyse kaarporeshanniku appaginchaali. millingli chaarjeelanu prabhutvam chellistundi. cony chaalaamandi millarlu prabhutvam ichina vadlanu millingli chesi open marketeaku taralinchaaru. kilo roo.30 nunchi roo.35 choppuna ammukunnaru. marikondaru millarlu ekamgaa vadlane pakkadari pattinchaaru. tadisina vadlanu bevaragessi companylaku taralinchaaru. deentho chala millullo undaalsina vadla kanna takkuvagaa unnaayi. efsi adhikaarulu tanikheelaku vachinappudu kondaru millulanu moosiveyagaa, marikondaru 'maeneji' chesarane vimarsalu vachayi.
efsica ekkuva pendingli...
nirudu vaanaakaalam seejanlo jillaalooni raismillulu 91,910 metricke tannula cmmarenku gaanu ippativaraku 52,381 metricke tannulu matrame icharu. inka 39,538 metricke tannulu pendingli undagaa, indulo sivilli suppleiyse kaarporeshanniku 2,224, efsic 37,304 metricke tannula biyyam bakayi paddaaru. alaage yasangi seejanlo 52,529 metricke tannulaku gaanu kevalam 10,887 metricke tannula cmmare appaginchaaru. inka 41,486 metricke tannullo sivilli suppleiyse kaarporeshanniku 8,288, efsic 33,342.99 metricke tannula biyyam ivvalsi undi. yaasangilo raa raise matrame teesukuntaamani efsi spashtam cheyadamtho millarlu kangutinnaru. aa tarvaata boilde rais sekaranaku oppukunnappatiki ippudu millullo saripada vadlu lekapovadamto pareshan avutunnaaru.
reshanni biyyam resiclinge...
prabhutvam ichina vadlanu pakkadari pattinchina millarlu reshanni biyyam resiclinge dwara maro akramaaniki teralepaaru. jillaalooni reshanni labdidaarulaku ichina biyyanni dealerlu, dalaarula daggara kilo roo.20 nunchi roo.22ku koni sivilli suppleiyse kaarporeshanniku cmmare pedutunnaaru. manchiryaala, mandamarri, jaipure, hajipur, laksettipeta mandalaalloni millullo resiclinge danda jorugaa nadustondi. ee biyyam naanhyataa pramaanaalaku anugunamgaa lekapovadamto efsi teesukovadam ledu. maro vaaram rojule gaduvu undadamtho ee lotunu bharti cheyadaaniki millarlu apasopalu padutunnaru.