సాంఘిక దురాచారాలు, మూఢ విశ్వాసాలతో భారతీయ సంస్కృతి పతనమవుతున్న సమయంలో జాతిని మేల్కొలిపి ఆధునిక యుగం వైపు నడిపించేందుకు ప్రయత్నించిన తొలి సంఘసంస్కర్త రాజా రామ్‌మోహన్‌రాయ్‌. అర్థం లేని ఆచారాలను, ఆడవారి పట్ల వివక్షను విడనాడాలని ఆయన నినదించాడు. భారతీయుల పురోగతికి, తార్కిక, శాస్త్రీయ విజ్ఞానం కోసం ఆంగ్ల విద్య అవసరమని చెప్పాడు. బ్రిటిష్‌ పాలకులతో సఖ్యంగా ఉంటూ భారత జాతి ఉద్ధరణకు పలు సంస్కరణలు అమలు చేయించాడు.
ఆధునిక భారతదేశ చరిత్రను ప్రభావితం చేసిన చారిత్రక శక్తుల్లో ముఖ్యమైంది పాశ్చాత్య సమాజంతో మనవాళ్లకు ఏర్పడిన సాంగత్యం. 19వ శతాబ్దం అర్ధభాగం గడిచేసరికి బ్రిటిషర్లు భారతదేశ పాలకులయ్యారు. ఆంగ్లేయ పాలకులతోపాటు వారి ఆహార, ఆహార్య అలవాట్లు, భాష, మతం, ఆచారాలు, విద్య, జీవనవిధానం దేశంలో ప్రవేశించి ఇక్కడి వారిని పూర్తిగా ప్రభావితం చేశాయి. ఒక దశలో భారత జాతి గత వైభవాన్ని మర్చిపోయి పరాయి సంస్కృతీ వ్యామోహంలో పడింది. మన సంస్కృతి హేళనకు గురైంది.
ఆనాటి భారతీయ సమాజంలోని అనేక సామాజిక రుగ్మతలైన శిశు హత్యలు, బాల్య వివాహాలు, సతి, బహుభార్యత్వం, స్త్రీ విద్య నిరాకరణ, నరబలులు, కుల వ్యవస్థ లాంటివి తీవ్ర విమర్శలకు గురయ్యాయి. వీటికి క్రైస్తవ మిషనరీల విమర్శలు తోడై భారతీయులను ఆత్మన్యూనతా భావంలోకి నెట్టివేశాయి. దీన్ని ఆసరాగా చేసుకొని యూరోపియన్‌ మిషనరీలు భారతీయులను పెద్దఎత్తున క్రైస్తవంలోకి మార్చడానికి ఉద్యమం చేపట్టాయి. ఈ నేపథ్యంలో పాశ్చాత్య విద్యావిధానంలో విద్యను అభ్యసించిన కొంత మంది విద్యావంతులు పతనమవుతున్న సమాజాన్ని సంరక్షించడానికి సంస్కరణ ఉద్యమాలకు శ్రీకారం చుట్టారు. ఆంగ్ల విద్య వారికి మానవతావాదం, తార్కిక, శాస్త్రీయ దృక్పథాలను పరిచయం చేసింది. తద్వారా తత్త్వవేత్తలు, రాజనీతి పండితులైన వోల్టేర్, రూసో, జేమ్స్‌ మిల్, జాన్‌ స్టువర్ట్‌ మిల్‌ల సిద్ధాంతాలు అవగాహన చేసుకోగలిగారు. వీటి సహాయంతో తరతరాలుగా మనలో కొనసాగుతున్న సాంఘిక దురాచారాలు, మత అంధ విశ్వాశాలు ఆనాటి యుగధర్మానికి ఎంత వ్యతిరేకమో తెలుసుకొని వాటి నుంచి జాతిని సంస్కరించడానికి నడుం బిగించారు. వీటినే ‘మత, సాంఘిక సంస్కరణ ఉద్యమాలు’ లేదా ‘సాంస్కృతిక పునరుజ్జీవనం’ అంటారు.
పునరుజ్జీవన ఉద్యమానికి ముఖ్య కారణాలు:
* బ్రిటిషర్ల పాలనా ప్రభావం, ఆంగ్ల విద్య, ప్రాచీన భారతీయ సాహిత్య ప్రభావం.
* జాతీయత భావాలు, భారతీయ మత సమాజాలపై క్రైస్తవ మిషనరీలు చేసిన విమర్శల దాడి.
* భారతీయ సంస్కృతి అణిచివేతపై వ్యతిరేకత.
ఆనాడు పుట్టుకొచ్చిన కొత్త సామాజిక వర్గాలు సంస్కరణలను ఆహ్వానించాయి. భారతీయులు ఇతర మతాల ప్రభావానికి గురికాకుండా అడ్డుకునేందుకు, హైందవ సమాజంలో పాతుకుపోయిన దురాచారాలను నిర్మూలించేందుకు రాజా రామ్‌మోహన్‌రాయ్, స్వామి దయానంద సరస్వతి, రామకృష్ణ పరమహంస, స్వామి వివేకానంద లాంటి మహనీయులు సంస్కరణోద్యమాలు చేపట్టారు.
రాజా రామ్‌మోహన్‌ రాయ్‌ (1772 - 1833)
మత సాంఘిక సంస్కరణ ఉద్యమాలకు ఆద్యుడు, ఆధునిక భారతదేశ సాంస్కృతిక పునరుజ్జీవనానికి పితామహుడు రాజా రామ్‌మోహన్‌రాయ్‌. ఈయన జన్మస్థలం బెంగాల్‌లోని రాధానగరం. ఈస్ట్‌ ఇండియా కంపెనీలో కొంతకాలం ఉద్యోగిగా చేశాడు. బెంగాలీ, అరబ్బీ, పారశీకం, సంస్కృతం, ఇంగ్లిష్, ఫ్రెంచ్, లాటిన్, గ్రీక్, హిబ్రూ భాషల్లో ప్రతిభ సాధించిన బహుభాషాకోవిదుడు. మొగల్‌ చక్రవర్తి రెండో అక్బర్‌ ఈయనకు ‘రాజా’ అనే బిరుదును ప్రదానం చేశాడు. క్రైస్తవం, ఇస్లాం, బౌద్ధ, జైన మత గ్రంథాలు చదివి వాటి సారాంశాలను అర్థం చేసుకున్నాడు. ఉపనిషత్తుల్లోని ఏకేశ్వర, నిరాకారతత్వాన్ని అంగీకరించాడు. మానవ సమాజంలో ఐక్యతను ఆకాంక్షించాడు. రాయ్‌ ప్రాక్పశ్చిమ ఆలోచనా విధానాలకు ప్రతినిధి. అర్థం లేని ఆచారాలతో నిభిడీకృతమై నానాటికీ ప్రాధాన్యం కోల్పోయి నిర్జీవమవుతున్న హిందూ మతం, సమాజాన్ని సంస్కరించడానికి సంకల్పించాడు.
రామ్‌మోహన్‌ రాయ్‌ ఉపనిషత్తుల్లోని ఏకేశ్వర వాదాన్ని (దేవుడు ఒక్కడే) ప్రచారం చేయడానికి 1814లో ఆత్మీయ సభను స్థాపించాడు. ప్రాచీన వేద సాహిత్యం ఏకేశ్వర ఉపాసననే ప్రబోధించిందని నిరూపించాడు. 1828లో బ్రహ్మసభను స్థాపించాడు (తర్వాత ఇది బ్రహ్మసమాజ్‌గా మారింది). హేతువాదం, ఉపనిషత్తుల సారాంశం ఈ సమాజ మూల స్తంభాలు. రాయ్‌ ఆలోచనలే బ్రహ్మసమాజ్‌ సిద్ధాంతాలు. సమాజ్‌ సర్వ ప్రపంచానికి మూలదేవుడు ఒక్కడే అని తెలిపింది. ఏకేశ్వర ఉపాసనను సమర్థించింది. భగవంతుడు నిరాకారుడని, విగ్రహారాధన కూడదని, బహు దేవతా ఆరాధన అర్థరహితమని చెప్పింది. మతం పేరిట కర్మకాండను, పురోహిత వర్గ ఆధిపత్యాన్ని తిరస్కరించింది. ఉపనిషత్తుల్లో ఆధ్యాత్మిక భావనే మోక్షమార్గం అని ఉద్ఘాటించింది. ఈయన మిషనరీలు చేసే విమర్శల జడివాన నుంచి వైదిక మతాన్ని, వేదాంతాన్ని రక్షించాడు. బ్రహ్మసమాజ్‌ భారతీయ సామాజిక, మత సంస్కరణోద్యమంలో కీలకపాత్ర పోషించింది.
సామాజిక విషయాల్లో ఆనాటి సాంఘిక దురాచారాలపై సమరభేరి మోగించిన నవయుగ వైతాళికుడు రామ్‌మోహన్‌ రాయ్‌. స్త్రీల హక్కుల కోసం పోరాడిన ధీరుడు. భర్త చితిపైనే సజీవంగా ఉన్న భార్యను కూడా దహనం చేసే సతి అనే దురాచారాన్ని తీవ్రంగా ఖండించాడు. శిశుహత్యలు, బాల్య వివాహాలు, బహు భార్యత్వం నిర్మూలనకు విశేషంగా ప్రచారం చేశాడు. స్త్రీకి విద్య అవసరమని వాదించాడు. వితంతు వివాహాల కోసం కృషి చేశాడు. స్త్రీలకు ఆస్తి వారసత్వ హక్కులు కోరాడు. ఈయన ప్రమేయంతోనే నాటి గవర్నర్‌ జనరల్‌ విలియం బెంటింక్‌ ప్రభుత్వం 1829లో సతి దురాచారాన్ని, శిశు హత్యలను నిషేధించింది. రాయ్‌ మానవ సమానత్వాన్ని ప్రబోధించాడు. కుల వ్యవస్థను తిరస్కరించాడు. భారతీయుల్లో అంటరానితనం అప్రజాస్వామ్యం, అమానుషమని పేర్కొన్నాడు.
సమకాలీన జాతీయ, అంతర్జాతీయ పరిస్థితులను రాయ్‌ చక్కగా అర్థం చేసుకున్నాడు. భారతీయుల అనైక్యతకు మూలకారణం కుల వ్యవస్థ అని ఉద్ఘాటించాడు. భారతీయుల పురోగతికి, పాశ్చాత్య విద్య అవసరమని గుర్తించి గవర్నర్‌ జనరల్‌ అమ్హేరెస్ట్‌ను పాశ్చాత్య శాస్త్రీయ విజ్ఞానంలో భారతీయులకు శిక్షణ ఇవ్వాల్సిందిగా అభ్యర్థించాడు. ఆంగ్ల విద్యను ప్రోత్సహించడానికి కలకత్తాలో నివసిస్తున్న డేవిడ్‌ హేర్‌ అనే స్కాట్లాండ్‌ గడియారాల వ్యాపారి 1817లో హిందూ కాలేజీని స్థాపించగా రాయ్‌ అతడిని ప్రోత్సహించాడు. తర్వాత అది ప్రెసిడెన్సీ కళాశాలగా మారింది. ఆంగ్లేయ విద్య, భారతీయ శాస్త్రాలు బోధించడానికి రామ్‌మోహన్‌ రాయ్‌ 1825లో వేదాంత కళాశాలను స్థాపించాడు. బ్రిటిష్‌ ప్రభుత్వం చేపట్టిన సాంఘిక సంస్కరణలు, ఆధునిక విద్యాసంస్థల ఏర్పాటును ప్రశంసించాడు.
రామ్‌మోహన్‌ రాయ్‌ మంచి పాత్రికేయుడు, రచయిత. ఎ గిఫ్ట్‌ టు మోనోతిస్టు అనే గ్రంథంలో ఏకేశ్వర ఉపాసనను సమర్థించాడు. 1821లో సంవాద కౌముది అనే బెంగాలీ పత్రికను స్థాపించాడు. ఇది మనదేశంలో భారతీయులు స్థాపించిన తొలి పత్రిక. ఇది సాంఘిక దురాచారాలు, సతి, విగ్రహారాధనకు వ్యతిరేకంగా పోరాటం చేసింది. రామ్‌మోహన్‌ రాయ్‌ బంగదూత అనే పత్రికను ప్రచురించాడు. పర్షియన్‌ భాషలో మిరాత్‌-వుల్‌-అక్బర్‌ పత్రికను స్థాపించాడు. ది ప్రెసెప్ట్స్‌ ఆఫ్‌ జీసస్‌ - 1820 (ఇంగ్లిష్‌), ది గైడ్‌ టు పీస్‌ అండ్‌ హ్యాపీనెస్‌ - 1820 (ఇంగ్లిష్‌) లను సంకలనం చేశాడు. తహజల్‌ అద్‌-ముహుద్దీన్‌ (పర్షియా)ను సంకలనం చేశాడు. తన రచనలు, పత్రికల ద్వారా ప్రజల్లో చైతన్యం తీసుకురావడానికి అవిరళ కృషి చేశాడు.
రాజకీయ పోరాట యోధుడు
రామ్‌మోహన్‌ రాయ్‌ సమాజంలోని స్తబ్దత, అలసత్వం, అవినీతి పట్ల ఆవేదన చెందాడు. బెంగాల్‌ జమీందార్లు భూమిశిస్తు కోసం రైతులను పీడించడాన్ని గర్హించాడు. కంపెనీ ఉద్యోగాల్లో భారతీయులకు అవకాశం కల్పించాలని కంపెనీ ప్రభుత్వాన్ని అభ్యర్థించాడు. భారతీయ ఎగుమతులకు ఇంగ్లండ్‌లో కస్టమ్స్‌ సుంకం తగ్గించాలని డిమాండ్‌ చేశాడు. కంపెనీ ఉన్నత ఉద్యోగాల్లో భారతీయులను నియమించాలని కోరాడు.
విశ్వమానవతావాది
మానవాళి అంతా పెద్ద కుటుంబం. అసంఖ్యాక దేశాలు, ప్రజలు ఆ కుటుంబ శాఖలే. అన్ని దేశాల మేధావులు విశ్వ మానవ సౌభ్రాతృత్వాన్ని, విశ్వమానవ శ్రేయోభివృద్ధిని సాధించడంలో ఎలాంటి అడ్డంకులు ఎదురైనా అధిగమించి వారిలో పరస్పర స్నేహ సహకారాలు పెంపొందించడానికి ప్రోత్సహించాలని రామ్‌మోహన్‌ రాయ్‌ ఉద్ఘాటించాడు.
మొగల్‌ చక్రవర్తి రెండో అక్బర్‌ పెన్షన్‌ పెంపు విషయం గురించి బ్రిటిష్‌ ప్రభుత్వంతో సంప్రదింపులు జరపడానికి ఇంగ్లండ్‌ వెళ్లిన రాయ్‌ అక్కడే బ్రిస్టల్‌ నగరంలో 1833లో మరణించాడు. దేవేంద్రనాథ్‌ ఠాగూర్, ప్రసన్నకుమార్‌ ఠాగూర్, చంద్రశేఖర్‌ దేవ్, తారాచంద్‌ చక్రవర్తి, డేవిడ్‌ హేర్, అలెగ్జాండర్‌ డఫ్‌ లాంటివారు ఈయన ముఖ్య అనుచరులు. రామ్‌మోహన్‌ రాయ్‌ మరణానంతరం దేవేంద్రనాథ్‌ ఠాగూర్‌ నాయకత్వంలో బ్రహ్మ సమాజ్‌ కార్యకలాపాలు కొనసాగాయి. దేవేంద్రనాథ్‌ ఠాగూర్‌ తత్త్వబోధిని సభ, తత్త్వబోధిని పత్రికను స్థాపించి రామ్‌ మోహన్‌రాయ్‌ ఆదర్శాలను కొనసాగించాడు.
పునరుజ్జీవ స్వేచ్ఛా భారతం రాయ్‌ స్వప్నం: మాతృభూమి జాగృతీ వికాసంలో నిర్ణయాత్మక పాత్రను పోషించిన తొలి ఆధునికుడు, మహాసంస్కర్త రాజా రామ్‌మోహన్‌ రాయ్‌ చైతన్య భారత వినీలాకాశంలో ఎప్పటికీ ధ్రువతారే.
రచయిత: వి.వి.ఎస్‌.రామావతారం
మరిన్ని అంశాలు ... మీ కోసం!
‣ భారతదేశంలో ఆంగ్లేయుల ఆక్రమణ క్రమం
‣ సాంఘిక, మత సంస్కరణ ఉద్యమాలు
‣ రాబర్ట్‌ క్లైవ్‌ తర్వాత పరిస్థితులు
‣ ప్ర‌తిభ పేజీలు
‣ ప్ర‌తిభ ప్ర‌త్యేక పేజీలు - 2022
‣ ప్ర‌తిభ ప్ర‌త్యేక పేజీలు - 2015
Posted Date : 27-06-2022
Tags :
3) యూరోపియన్ల రాక: బ్రిటిష్ పరిపాలన ప్రారంభం
Group - II
Lesson
Modern India- Religious and Social Reforms
Paper - II
telangana history
TSPSC
ఆధునిక భారతదేశం- మత
గ్రూప్‌ - II
టీఎస్‌పీఎస్సీ
తెలంగాణ సామాజిక
పేప‌ర్ - II
మౌలికాంశాలు
యూనిట్ - 3
విస్తరణ: సామాజిక విధానాలు
సామాజిక సంస్కరణలు
సాంస్కృతిక చరిత్ర
సెక్షన్ - 1 - భారతదేశం
గమనిక : ప్రతిభ.ఈనాడు.నెట్‌లో కనిపించే వ్యాపార ప్రకటనలు వివిధ దేశాల్లోని వ్యాపారులు, సంస్థల నుంచి వస్తాయి. మరి కొన్ని ప్రకటనలు పాఠకుల అభిరుచి మేరకు కృత్రిమ మేధస్సు సాంకేతికత సాయంతో ప్రదర్శితమవుతుంటాయి. ఆ ప్రకటనల్లోని ఉత్పత్తులను లేదా సేవలను పాఠకులు స్వయంగా విచారించుకొని, జాగ్రత్తగా పరిశీలించి కొనుక్కోవాలి లేదా వినియోగించుకోవాలి. వాటి నాణ్యత లేదా లోపాలతో ఈనాడు యాజమాన్యానికి ఎలాంటి సంబంధం లేదు. ఈ విషయంలో ఉత్తర ప్రత్యుత్తరాలకు, ఈ-మెయిల్స్ కి, ఇంకా ఇతర రూపాల్లో సమాచార మార్పిడికి తావు లేదు. ఫిర్యాదులు స్వీకరించడం కుదరదు. పాఠకులు గమనించి, సహకరించాలని మనవి.
saanghika duraachaaraalu, moodha vishwaasaalatho bhaarateeya samskruti patanamavutunna samayamlo jaatini melkolipi aadhunika yugam vaipu nadipinchenduku prayatninchina toli sanghasamskarta raja ramemohannriyari. artham laeni aachaaralanu, aadavaari patla vivakshanu vidanaadaalani aayana ninadinchaadu. bhaaratheeyula purogatiki, taarkika, saastriiya vignaanam kosam aangla vidya avasaramani cheppaadu. british paalakulatho sakhyamgaa untuu bhaarata jaati uddharanaku palu samskaranalu amalu cheyinchaadu.
aadhunika bharatadesa charitranu prabhaavitam chesina chaaritraka saktullo mukhyamaindi paaschaatya samaajamtho manavallaku erpadina saangatyam. 19va sataabdam ardhabhaagam gadichesariki britisharlu bharatadesa paalakulayyaaru. aangleya paalakulatopaatu vaari aahaara, aahaarya alavaatlu, bhasha, matham, aachaaraalu, vidya, jeevanavidhaanam desamlo pravesinchi ikkadi vaarini puurtigaa prabhaavitam chesaayi. oka dasalo bhaarata jaati gatha vaibhavaanni marchipoyi paraayi samskrutii vyaamohamlo padindi. mana samskruti helanaku guraindi.
aanaati bhaarateeya samaajamlooni aneka saamaajika rugmatalaina sishu hatyalu, balya vivaahaalu, sathi, bahubhaaryatvam, stree vidya niraakarana, narabalulu, kula vyavastha lantivi teevra vimarsalaku gurayyai. veetiki kraistava mishanareela vimarsalu thodai bhaaratheeyulanu aatmanyuunataa bhaavamloki nettivesaayi. deenni aasaraagaa chesukoni europiany mishanareelu bhaaratheeyulanu peddaettuna kraistavamloki maarchadaaniki udyamam chepattayi. ee nepathyamlo paaschaatya vidyaavidhaanamlo vidyanu abhyasinchina kontha mandi vidyaavantulu patanamavutunna samaajaanni samrakshinchadaaniki samskarana udyamaalaku srikaram chuttaaru. aangla vidya vaariki maanavataavaadam, taarkika, saastriiya drukpathaalanu parichayam chesindi. tadwara tattvavettalu, raajaneeti panditulaina volter, rooso, jamesm mill, jaan stuverte mille siddhaantaalu avagaahana chesukogaligaru. veeti sahaayamtho tarataraalugaa manalo konasaagutunna saanghika duraachaaraalu, matha andha vishwaasaalu aanaati yugadharmaaniki entha vyatirekamo telusukoni vaati nunchi jaatini samskarinchadaaniki nadum biginchaaru. veetine yematha, saanghika samskarana udyamalue leda esaamskrutika punarujjeevannam antaaru.
punarujjeevana udyamaaniki mukhya kaaranaalu:
* britisharla palana prabhaavam, aangla vidya, praacheena bhaarateeya saahitya prabhaavam.
* jaateeyata bhaavaalu, bhaarateeya matha samaajaalapai kraistava mishanareelu chesina vimarsala daadi.
* bhaarateeya samskruti anichivetapai vyatirekata.
aanaadu puttukochina kotta saamaajika vargaalu samskaranalanu aahvaaninchaayi. bhaaratheeyulu itara mataala prabhaavaaniki gurikakunda addukunenduku, haindava samaajamlo paatukupoyina duraachaaraalanu nirmoolinchenduku raja ramemohannray, swami dayananda saraswati, ramakrishna paramahamsa, swami vivekaananda lanti mahaneeyulu samskaranodyamaalu chepattaru.
raja ramemohane rayi (1772 - 1833)
matha saanghika samskarana udyamaalaku aadyudu, aadhunika bharatadesa saamskrutika punarujjeevanaaniki pitamahudu raja ramemohannriyari. eeyana janmasthalam bengalleni radhanagaram. eesshe india companylo kontakaalam udyogigaa cheshaadu. bengali, arabby, paaraseekam, samskrutam, inglish, french, latin, greek, hibroo bhaashallo pratibha saadhinchina bahubhashakovidudu. mogalni chakravarti rendo akbary eeyanaku erajae ane birudunu pradaanam cheshaadu. kraistavam, islam, bouddha, jaina matha grandhaalu chadivi vaati saaraamsaalanu artham chesukunnadu. upanishattulloni ekeshwara, niraakaaratatvaanni angeekarinchaadu. manava samaajamlo aikyatanu aakaankshinchaadu. rayi praakpaschima alochana vidhaanaalaku pratinidhi. artham laeni aachaaralatho nibhideekrutamai naanaatikii praadhaanyam kolpoi nirjeevamavutunna hindu matham, samaajaanni samskarinchadaaniki sankalpinchaadu.
ramemohane rayi upanishattulloni ekeshwara vaadaanni (devudu okkade) prachaaram cheyadaaniki 1814loo aatmeeya sabhanu sthaapinchaadu. praacheena vedha saahityam ekeshwara upasanane prabodhinchindani niroopinchaadu. 1828loo brahmasabhanu sthaapinchaadu (tarvaata idhi brahmasamajniga maarindi). hetuvaadam, upanishattula saaraamsam ee samaja muula stambhaalu. rayi aalochanale brahmasamajm siddhaantaalu. samaje sarva prapanchaaniki mooladevudu okkade ani telipindi. ekeshwara upaasananu samarthinchindi. bhagavantudu niraakaarudani, vigrahaaraadhana koodadani, bahu devata aaraadhana ardharahitamani cheppindi. matham paerita karmakandanu, purohita varga aadhipatyaanni tiraskarinchindi. upanishattullo aadhyaatmika bhavane mokshamargam ani udghaatinchindi. eeyana mishanareelu chese vimarsala jadivaana nunchi vaidika mataanni, vedaantaanni rakshinchaadu. brahmasamajm bhaarateeya saamaajika, matha samskaranodyamamlo keelakapatra pooshinchindi.
saamaajika vishayaallo aanaati saanghika duracharalapai samarabheri moginchina navayuga vaitalikudu ramemohane rayi. streela hakkula kosam poraadina dheerudu. bharta chitipaine sajeevamgaa unna bhaaryanu kuudaa dahanam chese sathi ane duraachaaraanni teevramgaa khandinchaadu. sisuhatyalu, balya vivaahaalu, bahu bhaaryatvam nirmuulanaku visaeshamgaa prachaaram cheshaadu. streeki vidya avasaramani vaadinchaadu. vitantu vivahala kosam krushi cheshaadu. streelaku aasti vaarasatva hakkulu koradu. eeyana prameyamthone naati gavarnershe janaralni viliyam bentinky prabhutvam 1829loo sathi duraachaaraanni, sishu hatyalanu nishedhinchindi. rayi manava samaanatvaanni prabodhinchaadu. kula vyavasthanu tiraskarinchaadu. bhaaratheeyullo antaraanitanam aprajaswamyam, amanushamani perkonnadu.
samakaaleena jaateeya, antarjaatiiya paristhitulanu rayi chakkaga artham chesukunnadu. bhaaratheeyula anaikyataku moolakaaranam kula vyavastha ani udghaatinchaadu. bhaaratheeyula purogatiki, paaschaatya vidya avasaramani gurtinchi gavarnershe janaralni amharestenu paaschaatya saastriiya vignaanamlo bhaaratheeyulaku sikshana ivvaalsindigaa abhyardhinchaadu. aangla vidyanu prothsahinchadaaniki kalakattaalo nivasistunna davide haeri ane scatlandi gadiyarala vyaapaari 1817loo hindu kaalejeeni sthaapinchagaa rayi atadini prothsahinchaadu. tarvaata adhi presidency kalaasaalagaa maarindi. aangleya vidya, bhaarateeya saastraalu bodhinchadaaniki ramemohane rayi 1825loo vedaanta kalaasaalanu sthaapinchaadu. british prabhutvam chepattina saanghika samskaranalu, aadhunika vidyaasamsthala erpaatunu prasamsinchaadu.
ramemohane rayi manchi paatrikeyudu, rachayita. e giffen tu monotistu ane grandhamlo ekeshwara upaasananu samarthinchaadu. 1821loo samvaada kaumudi ane bengali patrikanu sthaapinchaadu. idhi manadesamlo bhaaratheeyulu sthaapinchina toli patrika. idhi saanghika duraachaaraalu, sathi, vigrahaaraadhanaku vyatirekamgaa poratam chesindi. ramemohane rayi bangaduuta ane patrikanu prachurinchaadu. parshiyanni bhashalo mirathe-vulli-akbary patrikanu sthaapinchaadu. dhi preseptses aff jeesse - 1820 (inglish), dhi gaide tu peese andi happenise - 1820 (inglish) lanu sankalanam cheshaadu. tahajalni adha-muhuddine (parshia)nu sankalanam cheshaadu. tana rachanalu, patrikala dwara prajallo chaitanyam teesukuraavadaaniki avirala krushi cheshaadu.
rajakeeya porata yodhudu
ramemohane rayi samaajamlooni stabdata, alasatvam, avineeti patla aavedana chendaadu. bengalle jameendaarlu bhoomisistu kosam raitulanu peedinchadaanni garhinchaadu. company udyogaallo bhaaratheeyulaku avakaasam kalpinchaalani company prabhutvaanni abhyardhinchaadu. bhaarateeya egumatulaku inglandelo kastamse sunkam tagginchaalani demande cheshaadu. company unnata udyogaallo bhaaratheeyulanu niyaminchaalani koradu.
vishwamaanavataavaadi
maanavaali antaa pedda kutumbam. asankhyaka deshaalu, prajalu aa kutumba saakhale. anni deshaala medhaavulu vishwa manava soubhraatrutvaanni, vishwamaanava shreyobhivruddhini saadhinchadamlo elanti addankulu edurainaa adhigaminchi vaarilo paraspara sneha sahakaaraalu pempondinchadaaniki prothsahinchaalani ramemohane rayi udghaatinchaadu.
mogalni chakravarti rendo akbary penshan pempu vishayam gurinchi british prabhutvamto sampradimpulu jarapadaaniki inglande vellina rayi akkade bristalle nagaramlo 1833loo maraninchaadu. devendranathma tagur, prasannakumarsam tagur, chandrasekhare dev, tarachanda chakravarti, davide haer, alegjandersari duff lantivaru eeyana mukhya anucharulu. ramemohane rayi maranaanantaram devendranathma tagure naayakatvamlo brahma samaje kaaryakalaapaalu konasagayi. devendranathma tagure tattvabodhini sabha, tattvabodhini patrikanu sthaapinchi rami mohanerayy aadarsaalanu konasaginchadu.
punarujjeeva swechha bhaaratam rayi swapnam: maatrubhoomi jaagrutii vikaasamlo nirnayaatmaka paatranu pooshinchina toli aadhunikudu, mahasamskarta raja ramemohane rayi chaitanya bhaarata viniilaakaasamloo eppatiki dhruvatare.
rachayita: vi.vi.esi.ramavataram
marinni amsaalu ... mee kosam!
u bhaaratadesamlo aangleyula aakramana kramam
u saanghika, matha samskarana udyamaalu
u rabarte clive tarvaata paristhitulu
u praetibha paejeelu
u praetibha prethyeka paejeelu - 2022
u praetibha prethyeka paejeelu - 2015
Posted Date : 27-06-2022
Tags :
3) europianla raaka: british paripaalana praarambham
Group - II
Lesson
Modern India- Religious and Social Reforms
Paper - II
telangana history
TSPSC
aadhunika bharatadesam- matha
groop - II
tsmps
telamgaana saamaajika
paper - II
moulikaamsaalu
unit - 3
vistarana: saamaajika vidhaanaalu
saamaajika samskaranalu
saamskrutika charitra
section - 1 - bharatadesam
gamanika : pratibha.eenaadu.netlo kanipinche vyapara prakatanalu vividha deshaalloni vyaapaarulu, samsthala nunchi vastaayi. mari konni prakatanalu paatakula abhiruchi meraku krutrima medhassu saanketikata saayamtho pradarsitamavutuntaayi. aa prakatanalloni utpattulanu leda sevalanu paatakulu swayamgaa vichaarinchukoni, jaagrattagaa pariseelinchi konukkovali leda viniyoginchukovali. vaati naanhyata leda lopalatho eenaadu yaajamaanyaaniki elanti sambandham ledu. ee vishayamlo uttara pratyuttaraalaku, ee-mails ki, inka itara roopaallo samachara maarpidiki taavu ledu. firyaadulu sweekarinchadam kudaradu. paatakulu gamaninchi, sahakarinchaalani manavi.