పెళ్లికొడుకు మెడలో తాళి కట్టిన పెళ్లికూతురు.. ఎందుకిలా చేశారు? ఇది ఏమి ఆచారం? - BBC News తెలుగు
పెళ్లికొడుకు మెడలో తాళి కట్టిన పెళ్లికూతురు.. ఎందుకిలా చేశారు? ఇది ఏమి ఆచారం?
ఇమ్రాన్ ఖురేషి బీబీసీ కోసం
https://www.bbc.com/telugu/india-47574213
Image copyright Baragundi family
పెళ్లి మంటపంలో ఓ పెళ్లికూతురు పెళ్లికొడుకు మెడలో తాళి కట్టేసింది.. ఈ ఘటన కర్నాటకలోని విజయపుర జిల్లా నాలతవాడ గ్రామంలో జరిగింది. ఈ సంఘటన విని అందరూ ఆశ్చర్యపోయారు.
ఆ కళ్యాణమంటపంలో రెండు పెళ్లిళ్లు జరిగాయి. ఒక జంట అమిత్-ప్రియ, మరొక జంట ప్రభు శంభులింగ-అంకిత. ఈ రెండు పెళ్లిళ్లూ కులాంతర వివాహాలే.
కర్నాటకలో ఓ పెళ్లిలో మంటపంలో రెండు పెళ్లిళ్లు జరుగుతున్నాయి. అక్కడున్న మంగళసూత్రాన్ని ఇద్దరు పెళ్లికూతుళ్లు, తమ భర్తల మెడలో కట్టారు. మీరు చదివింది నిజమే.. పెళ్లికొడుకుల మెడలో మంగళసూత్రం కట్టడం ఓ పురాతన సంప్రదాయమట.
ఈ పెళ్లి వార్తలను స్థానిక పత్రికల్లో చదివాక ప్రజలు.. 'అసలు ఏం జరుగుతోంది..?' 'ఇదెక్కడి వింత..!' అని ముక్కున వేలేసుకున్నారు. ఈ పెళ్లిళ్లతో.. పెళ్లికొడుకు తండ్రి అశోక్ బారగుండి కుటుంబం అందర్నీ ఆశ్చర్యంలో ముంచెత్తింది.
''ఇందులో వింత ఏముంది? మా కుటుంబంలో చాలా పెళ్లిళ్లు ఇలానే జరిగాయి'' అని అశోక్ బీబీసీతో అన్నారు.
ఆ పెళ్లి మంటపంలో ఇద్దరు పెళ్లికూతుళ్లు, ఇద్దర పెళ్లికుమారులు కూర్చున్నారు. వారి పక్కగా 12వ శతాబ్దానికి చెందిన సంఘసంస్కర్త బసవణ్ణ విగ్రహాన్ని ఏర్పాటుచేశారు. ఆ విగ్రహం పక్కన శ్రీ మహంతేశ్వర సంస్థాన మఠంకు చెందిన గురుమహంత స్వామీజీ, ఇల్కల్ ఇద్దరూ కూర్చున్నారు.
ఇద్దరు వరులకు రుద్రాక్షలతో చేసిన వివాహముద్రలను చెరొకటి ఇచ్చారు. ఇవి మంగళసూత్రంతో సమానం. భారతదేశంలోని కొన్ని ప్రాంతాల్లో మంగళసూత్రానికి బదులు వీటినే ధరిస్తారు.
ఈ వివాహముద్రలను వరులు ఇద్దరూ.. తమకు కాబోయే భార్యల మెడలో కట్టారు. తర్వాత, వాటిని పెళ్లికూతుళ్లకు ఇచ్చారు. వారిద్దరూ పెళ్లికుమారుల మెడలో ఆ వివాహముద్రలను కట్టారు.
అనంతరం వధూవరులు పూలదండలను ఒకరి మెడలో ఒకరు వేసుకుని, స్వామీజీతోపాటు లేచి నిలబడ్డారు. ఆయన ఈ కొత్త జంటలతో కొన్ని ప్రమాణాలు చేయించారు.
''ఈ పెళ్లి కేవలం వైవాహికమైనది మాత్రమే కాదు.. ఇది ప్రేమ, ఆధ్యాత్మికతల సంయోగం.
ఒకరినొకరు అర్థం చేసుకుని, ఇద్దరం ఒక్కటిగా జీవిస్తాం. స్వార్థ, సామాజిక ప్రయోజనాల కోసం కాకుండా, ఇతరుల పట్ల సేవ, ధర్మం కలిగివుండి, సమాజ హితం కోసం జీవిస్తాం.
వీటికితోడు ధర్మం, రాజ్యం, కుటుంబ వాతావరణం, ఆనందం.. విషయాల పట్ల కూడా అప్రమత్తంగా ఉంటాం.
అసూయ, మూఢనమ్మకాలు, మూఢాచారాలకు దూరంగా జీవిస్తాం. పరుల సొమ్ము ఆశించక, ఇతరులను నిందించక, హింసించక, నిష్కళంకమైన జీవితం గడుపుతాం.
అత్యాశ, చెడు నడవడిక, దురలవాట్ల ప్రభావాలకు లోనుకాకుండా, సన్మార్గంలో నడుస్తాం.
బసవణ్ణ, ఇతర మతపెద్దలు చెప్పినట్లుగా.. జ్ఞానంతో కూడిన జీవితాన్ని జీవిస్తూ, ప్రపంచానికి మంచిని పంచుతామని.. ధర్మగురువు బసవణ్ణను అనుసరించే 'శరణ వర్గం'కు చెందిన ప్రజల ముందు ప్రమాణం చేస్తున్నాం. జై గురు బసవణ్ణ శరణు శరణతి'' అని ప్రతిజ్ఞ చేశారు.
అక్షింతలూ లేవు, కన్యాదానమూ లేదు
వీరి పెళ్లిలో వధూవరులపై ఎవరూ అక్షింతలు వేయలేదు. వారిపై పూలు వేసి ఆశీర్వదించారు. పెళ్లళ్లలో సాధారణంగా కనిపించే కన్యాదాన ఆచారం కూడా జరగలేదు.
అంతే.. పెళ్లయిపోయింది.
అగ్నిగుండం చుట్టూ వధూవరులు తిరగడం, ముహూర్తం చూసుకుని పెళ్లి చేసుకోవడం లాంటివి ఈ పెళ్లిలో కనిపించలేదు.
బసవణ్ణను అనుసరించే చాలామంది లింగాయత్ కులానికి చెందినవారిలాగే.. పెళ్లిమంటపంలోని బారగుండి, దుడ్డగి కుటుంబాలకు కూడా ఈ ఆచారం కొత్తదేమీ కాదు.
ముంబై-కర్నాటక, హైదరాబాద్-కర్నాటక ప్రాంతాల్లోని లింగాయత్ వర్గానికి చెందిన కుటుంబాల్లో ఇది ఓ ఆచారం. (వీరశైవులను వ్యతిరేకించి, వేదాల్లోని కొన్ని ఆచారాలను ప్రత్యేకంగా ఆకళింపు చేసుకున్నారు.)
ఇల్కల్ మఠానికి చెందిన కీ.శే. డా.మహంత స్వామిగళు చితరాగిని అనుసరించే వారిలో ఈ ఆచారం ఎక్కువగా కనిపిస్తుంది.
''12వ శతాబ్దంలో చెప్పిన బసవణ్ణ స్వామి ఉపదేశాలను ఆచరిస్తూ, ఆయన వరకట్న వ్యతిరేక ఉద్యమాన్ని నడిపారు. మహిళలను దానంగా ఇవ్వడాన్ని ఆయన అంగీకరించరు. అందుకే ఈ ఆచారంలో కన్యాదానం ఉండదు. స్త్రీని దానం చేశాక, ఆమె.. ఒక మనిషిగా విలువ కోల్పోతుంది. అందుకే పురుషుడు ఆమె పట్ల అనుచితంగా ప్రవర్తిస్తాడు'' అని గురుమహంత స్వామీజీ అన్నారు.
''వివాహముద్ర అన్నది ఈ మఠానికి చెందిన ఒక కొత్త విధానం. బసవణ్ణ ప్రవచనాలను అనుసరించేవారు ఈ ఆచారాలను పాటిస్తారు. వేదకర్మలను ఆచరించడం మొదలైన తర్వాత, ప్రజలు బసవణ్ణను నిర్లక్ష్యం చేశారు. కానీ ఇల్కా మఠానికి చెందిన సీనియర్ స్వామీజీ బసవణ్ణ విధానాలను అనుసరించి, వాటికి ప్రచారం కల్పించారు'' అని వచన స్టడీస్ మాజీ డైరెక్టర్ రమజాన్ దర్గా అన్నారు.
''గత ముప్పై సంవత్సరాలుగా మేము ఈ ఆచారాన్ని పాటిస్తున్నాం. మా తమ్ముడు సంజీవ్ కూడా ఇలానే పెళ్లి చేసుకున్నాడు. నా కూతురు పూజతోపాటు షీలా, పూర్ణిమల పెళ్లిళ్లు కూడా ఇలానే జరిగాయి'' అని అశోక్ అన్నారు.
కష్టాలకు లొంగలేదు.. తన కష్టాన్నే ఆయుధంగా మలుచుకుంది
అంధత్వం: మేనరికాలు, దగ్గరి సంబంధాలు.. పుట్టబోయే పిల్లలకు శాపం
''పురుషుడిపై కూడా నైతికపరమైన ఒత్తిడి ఉండాలన్నది ఈ వివాహముద్రల ముఖ్యోద్దేశం. ఇలా చేస్తే పురుషుడు పరాయి స్త్రీని పెళ్లాడటంకానీ, జీవించడంకానీ చేయడు'' అని గురుమహంత స్వామీజీ అన్నారు.
మహిళలు తాళిని ధరించినట్లుగా అమిత్ బారగుండి కూడా ఈ వివాహమద్రను ఎల్లప్పుడూ మెడలో ధరిస్తారా?
''అవును.. తప్పకుండా ధరిస్తాను. ఈ క్రతువు మొత్తం, స్త్రీ పురుషుల మధ్య సమానత్వం గురించి చెబుతుంది. కానీ ఈ వివాహముద్రలు పురుషుడిపై నైతికపరమైన ఒత్తిడి కలిగిస్తుందని నేననుకోను. అది.. దంపతుల మధ్య ఉండాల్సిన ఒక అవగాహన'' అని పెళ్లికొడుకు అమిత్ బారగుండి అన్నారు. ఈయన ఆస్ట్రేలియాలో సాఫ్ట్‌వేర్ ఇంజినీర్‌.
ఈ పందిట్లో జరిగిన రెండు పెళ్ళళ్లూ.. కులాంతర వివాహాలే. అమిత్ భార్య ప్రియ, ఆస్ట్రేలియాలో తన కంపెనీలోనే పని చేస్తున్నారు. ఇద్దరూ కొలీగ్స్.
అలా ప్రేమలోపడిన ఇద్దరూ, తల్లిదండ్రుల అంగీకారంతో పెళ్లి చేసుకున్నారు. ప్రియ కురుబ కులానికి చెందినవారు.
''ఇది ఓ గొప్ప అనుభూతి. స్త్రీపురుషులు ఇద్దరూ సమానమేనని మా అత్తమామలు నిరూపించారు. ఆచారంలో భాగంగా, పురుషుడి మెడలో వివాహముద్రను కట్టాలన్నపుడు నేను చాలా ఆశ్చర్యపోయాను'' అని ప్రియ అన్నారు.
pellikoduku medalo taali kattina pellikuturu.. endukila chesaru? idhi emi aachaaram? - BBC News telugu
pellikoduku medalo taali kattina pellikuturu.. endukila chesaru? idhi emi aachaaram?
imran khureshi bbc kosam
https://www.bbc.com/telugu/india-47574213
Image copyright Baragundi family
pelli mantapamlo oo pellikuturu pellikoduku medalo taali kattesindi.. ee ghatana karnaatakalooni vijayapura jilla nalatawada graamamlo jarigindi. ee sanghatana vini andaruu aascharyapoyaaru.
aa kalyaanamantapamlo rendu pellillu jarigai. oka janta amit-priya, maroka janta prabhu sambhulinga-ankita. ee rendu pellilluu kulantara vivahale.
karnatakalo oo pellilo mantapamlo rendu pellillu jarugutunnaayi. akkadunna mangalasuutraanni iddaru pellikuutullu, tama bhartala medalo kattaru. meeru chadivindi nijame.. pellikodukula medalo mangalasutram kattadam oo puraatana sampradaayamata.
ee pelli vaartalanu sthaanika patrikallo chadivaka prajalu.. 'asalu yem jarugutondi..?' 'idekkadi vinta..!' ani mukkuna velesukunnaru. ee pellillatho.. pellikoduku tandri ashok baragundi kutumbam andarnee aascharyamlo munchettindi.
''indulo vinta emundi? maa kutumbamlo chala pellillu ilaane jarigai'' ani ashok bbctatho annaru.
aa pelli mantapamlo iddaru pellikuutullu, iddara pellikumaarulu kuurchunnaaru. vaari pakkaga 12va sataabdaaniki chendina sanghasamskarta basavanna vigrahaanni erpaatuchesaaru. aa vigraham pakkana shree mahanteshwara samsthaana mathanku chendina gurumahanta swamiji, ilkal iddaruu kuurchunnaaru.
iddaru varulaku rudraakshalato chesina vivaahamudralanu cherokati icharu. ivi mangalasuutramtoe samanam. bhaaratadesamlooni konni praantaallo mangalasuutraaniki badulu veetine dharistaaru.
ee vivaahamudralanu varulu iddaruu.. tamaku kaboye bhaaryala medalo kattaru. tarvaata, vaatini pellikuutullaku icharu. vaariddaruu pellikumaarula medalo aa vivaahamudralanu kattaru.
anantaram vadhuuvarulu pooladandalanu okari medalo okaru vesukuni, swaameejeethopaatu lechi nilabaddaaru. aayana ee kotta jantalatho konni pramaanaalu cheyinchaaru.
''ee pelli kevalam vaivaahikamainadi matrame kaadu.. idhi prema, aadhyaatmikatala samyogam.
okarinokaru artham chesukuni, iddaram okkatigaa jeevistam. swaartha, saamaajika prayojanaala kosam kakunda, itarula patla seva, dharmam kaligivundi, samaja hitam kosam jeevistam.
veetikitodu dharmam, rajyam, kutumba vaataavaranam, aanandam.. vishayaala patla kuudaa apramattamgaa untaam.
asuya, moodhanammakaalu, muudaachaaraalaku dooramgaa jeevistam. parula sommu aasinchaka, itarulanu nindinchaka, himsinchaka, nishkalankamaina jeevitam gaduputam.
atyaasa, chedu nadavadika, duralavaatla prabhaavaalaku lonukakunda, sanmaargamlo nadustam.
basavanna, itara matapeddalu cheppinatlugaa.. ghnaanamtho kuudina jeevitaanni jeevistuu, prapanchaaniki manchini panchutamani.. dharmaguruvu basavannanu anusarinche 'sarana vargam'ku chendina prajala mundu pramaanam chestunnam. jai guru basavanna saranu saranati'' ani pratigna chesaru.
akshintaluu levu, kanyaadaanamuu ledu
veeri pellilo vadhuuvarulapai evaruu akshintalu veyaledu. vaaripai poolu vesi aasiirvadimchaaru. pellallalo saadhaaranamgaa kanipinche kanyaadaana aachaaram kuudaa jaragaledu.
anthe.. pellayipoyindi.
agnigundam chuttu vadhuuvarulu tiragadam, muhurtam chusukuni pelli chesukovadam lantivi ee pellilo kanipinchaledu.
basavannanu anusarinche chaalaamandi lingayat kulaniki chendinavaarilaage.. pellimantapamloni baragundi, duddagi kutumbaalaku kuudaa ee aachaaram kottademi kaadu.
mumbai-karnataka, hyderabad-karnataka praantaallooni lingayat vargaaniki chendina kutumbaallo idhi oo aachaaram. (veerasaivulanu vyatirekinchi, vedaalloni konni aachaaralanu pratyekamgaa aakalimpu chesukunnaru.)
ilkal mathaaniki chendina kee.shee. daa.mahanta swaamigalu chitaraagini anusarinche vaarilo ee aachaaram ekkuvagaa kanipistundi.
''12va sataabdamlo cheppina basavanna swami upadesaalanu aacharistuu, aayana varakatna vyatireka udyamaanni nadipaaru. mahilalanu daanamgaa ivvadaanni aayana angeekarincharu. anduke ee aachaaramlo kanyaadaanam undadu. streeni daanam chesaka, aame.. oka manishigaa viluva kolpotundi. anduke purushudu aame patla anuchitamgaa pravartistaadu'' ani gurumahanta swamiji annaru.
''vivahamudra annadi ee mathaaniki chendina oka kotta vidhaanam. basavanna pravachanaalanu anusarinchevaaru ee aachaaralanu paatistaaru. vedakarmalanu aacharinchadam modalaina tarvaata, prajalu basavannanu nirlakshyam chesaru. cony ilka mathaaniki chendina seanier swamiji basavanna vidhaanaalanu anusarinchi, vaatiki prachaaram kalpinchaaru'' ani vachana stadies maji director ramajan darga annaru.
''gatha muppai samvatsaraalugaa memu ee aachaaraanni paatistunnaam. maa tammudu sanjiv kuudaa ilaane pelli chesukunnadu. naa koothuru poojathopaatu sheela, puurnimala pellillu kuudaa ilaane jarigai'' ani ashok annaru.
kashtalaku longaledu.. tana kashtanne aayudhamgaa maluchukundi
andhatvam: menarikaalu, daggari sambandhaalu.. puttaboye pillalaku shaapam
''purushudipai kuudaa naitikaparamaina ottidi undaalannadi ee vivaahamudrala mukhyoddesam. ilaa cheste purushudu paraayi streeni pellaadatankaanii, jeevinchadamkaanii cheyadu'' ani gurumahanta swamiji annaru.
mahilalu taalini dharinchinatlugaa amit baragundi kuudaa ee vivaahamadranu ellappuduu medalo dharistara?
''avunu.. tappakunda dharistaanu. ee kratuvu mottam, stree purushula madhya samaanatvam gurinchi chebutundi. cony ee vivaahamudralu purushudipai naitikaparamaina ottidi kaligistundani nenanukonu. adhi.. dampatula madhya undaalsina oka avagaahana'' ani pellikoduku amit baragundi annaru. eeyana australialo saffeyver ingineer.
ee panditlo jarigina rendu pellalluu.. kulantara vivahale. amit bharya priya, australialo tana companylone pani chestunnaru. iddaruu colligs.
alaa premalopadina iddaruu, tallidandrula angeekaaramtho pelli chesukunnaru. priya kuruba kulaniki chendinavaaru.
''idhi oo goppa anubhooti. streepurushulu iddaruu samaanamenani maa attamaamalu niruupinchaaru. aachaaramlo bhagamga, purushudi medalo vivaahamudranu kattalannapudu nenu chala aascharyapoyaanu'' ani priya annaru.