పెద వేంకట రాయలు 1632-1642 కాలంలో విజయనగర సామ్రాజ్యాన్ని పాలించాడు. ఇతన్ని పెద వేంకట రాయలు అని చారిత్రికులు ఉదహరిస్తారు. ఇతడు తెలుగు కుటుంబానికి చెందినవాడు, [1][2][3] అళియ రామరాయల మనవడు.[4][5][6] అతని బావమరదులు దామర్ల వెంకటప్ప నాయకుడు, దామర్ల అయ్యప్ప నాయకుడు. ఈ ఇద్దరూ దామర్ల చెన్నప్ప నాయకుడి కుమారులు [7][8][9][10][11]
విషయాలు
1 తిమ్మరాజు ఆక్రమణ
2 మద్రాసు భూదానం
3 దక్షిణాది నాయకుల నుండి ఇబ్బంది
4 రెండవ శ్రీరంగ రాయల తిరుగుబాటు
5 గోల్కొండ దళాలు
6 మూలాలు
తిమ్మరాజు ఆక్రమణ[మార్చు]
వెంకటపతి రాయల బాబాయి, మొదటి శ్రీరంగ రాయల సోదరుడూ అయిన తిమ్మరాజు, రాజయ్యే అర్హత తనకే ఎక్కువ ఉందని భావించి, వెల్లూరు కోటను స్వాధీనం చేసుకున్నాడు. పెద వేంకట రాయలు తన స్వంత ఊరు అనెకొండలోనే ఉండేలా చేశాడు. జింగీ, తంజోర్, మదురై నాయకులు పెద వేంకట రాయలుకు మద్దతు ప్రకటించగా, తిమ్మరాజుకు ఎవ్వరి మద్దతూ లేదు. అందరూ అతన్ని కుట్రదారుగా భావించారు.
అయినప్పటికీ తిమ్మరాజు చాలా ఇబ్బంది పెట్టాడు. 1635 లో అతడు మరణించే వరకూ అంతర్గత కల్లోలం కొనసాగుతూనే ఉంది. ప్రారంభంలో అతను గెలిచాడు, రాజు పెద వెంకట రాయల మేనల్లుడు రెండవ శ్రీరంగ రాయలు మైదానంలోకి వెళ్లి తిమ్మ రాజును పులికాట్‌లోని డచ్‌వారి సహాయంతో ఓడించాడు. పెద వెంకట రాయల వాదనను అంగీకరించక తప్పలేదు. కొన్ని భూభాగాలను తిమ్మరాజు ఉంచుకోవడానికి పెద వేంకట రాయలు అనుమతించాడు. కాని తిమ్మరాజు మళ్ళీ ఇబ్బంది పెట్టాడు. ఈసారి, 1635 లో, అతడు జింజీ నాయకుడు చంపేసాడు.
చివరకు శాంతి పునరుద్ధరించబడింది. పెద వేంకట రాయలు బాధ్యతలు స్వీకరించడానికి వెల్లూరుకు తిరిగి వచ్చాడు.
మద్రాసు భూదానం[మార్చు]
1639 ఆగస్టు 22 న ఈస్ట్ ఇండియా కంపెనీ కోరమాండల్ తీరంలో వాణిజ్య కార్యకలాపాల కోసం కర్మాగారాన్ని, గిడ్డంగినీ నిర్మించేందుకు గాను, పెద వేంకట రాయలు కంపెనీకి చెందిన చెందిన ఫ్రాన్సిస్ డేకు కొంత భూమిని దానం చేసాడు. ఈ ప్రాంతం కాళహస్తి, వండవాసికి చెందిన రేచెర్ల వెలమ నాయకుడు, దామెర్ల వెంకటాద్రి నాయకుడి ఆధీనంలో ఉండేది. వెంకటాద్రి నాయకుడు దామెర్ల చెన్నప్ప నాయకుడి కుమారుడు. చెన్నై (మద్రాస్) మహానగరానికి పునాది పడిన ఘటన ఇది. దీన్ని మద్రాస్ దినోత్సవంగా జరుపుకుంటున్నారు.
దక్షిణాది నాయకుల నుండి ఇబ్బంది[మార్చు]
1637 లో, తంజావూరు మదురై నాయకులు, కొన్ని సమస్యల కారణంగా, పెద వేంకట రాయలును ఓడించేందుకు ఉద్దేశంతో వెల్లూరుపై దాడి చేశారు కాని ఓడిపోయారు. శాంతి నెలకొంది.
రెండవ శ్రీరంగ రాయల తిరుగుబాటు[మార్చు]
రాజుకు నమ్మకమైన మేనల్లుడు, రెండవ శ్రీరంగ రాయలు కొన్ని కారణాల వల్ల 1638 లో రాజుకు ఎదురు తిరిగాడు. బీజాపూర్ నుండి దండయాత్రకు రూపకల్పన చేశాడు. బీజాపూర్ - రెండవ శ్రీరంగ రాయల సంయుక్త సైన్యం మొదట్లో బెంగళూరుపై దాడి చేసింది, పెద వేంకట రాయలు చాలా వెల చెల్లించి శాంతి ఒప్పందం కుదుర్చుకున్నాడు. 1641 లో మళ్ళీ అదే సంయుక్త సైన్యం మరొక దాడి చేసింది. వెల్లూరు కోట నుండి కేవలం 12 మైళ్ళ దూరంలో ఉండగా, వారి శిబిరంపై దక్షిణాది నాయకుల మద్దతుతో దాడి పెద వేంకట రాయలు దాడి చేసి తరిమేసాడు
గోల్కొండ దళాలు[మార్చు]
ఈ అశాంతిని గమనిస్తూ ఉన్న గోల్కొండకు చెందిన కుతుబ్ షాహి రాజవంశం, తరువాతి సంవత్సరంలో (1641) తూర్పు తీరం వెంబడి భారీ సైన్యాన్ని పంపింది. గోల్కొండ సైన్యం, మద్రాసు సమీపంలో వెంకటపతి రాయల సైన్యం నుండి గట్టి ప్రతిఘటన ఎదుర్కొంది. కాళహస్తికి చెందిన దామెర్ల వెంకటాద్రి నాయకుడు, జింజీ నాయకుడు అతడికి తోడ్పడ్డారు. వీళ్ళ ప్రతిఘటనను ఎదుర్కొంటూనే గోల్కొండ సైన్యం వెల్లూరు కోట దిశగా కదిలింది. అన్ని వైపుల నుండి ముంచుకొచ్చిన ముప్పు చూసి పెద వేంకట రాయలు, చిత్తూరు అడవుల్లోకి పారిపోయి, అక్కడే 1642 అక్టోబరులో మరణించాడు.
పెద వేంకట రాయలుకు కుమారుడు లేడు. అతని తరువాత అతని నమ్మకద్రోహ మేనల్లుడు రెండవ శ్రీరంగ రాయలు, బీజాపూర్ శిబిరాన్ని విడిచిపెట్టి వెల్లూరు కోటకు వచ్చి గద్దెనెక్కాడు.
మూలాలు[మార్చు]
↑ Aryan Books Internationa, Sākkoṭṭai Krishṇaswāmi Aiyaṅgār (2000). Vijayanagara: History and Legacy (in ఇంగ్లీష్). p. 186. ISBN 9788173051685.
↑ MH, Karnatak Historical Research Society (1992). THE Karnatak Historical Review (in ఇంగ్లీష్). p. 2.
↑ National Book Trust, India, Robert Sewell, Domingos Paes, Fernão Nunes, Vasundhara Filliozat (1999). Vijayanagar: As Seen by Domingos Paes and Fernao Nuniz (in ఇంగ్లీష్). p. 51. ISBN 9788123726588.
↑ Books International, Ajit Mani (2018). The Nawab's Tears (in ఇంగ్లీష్). p. 266. ISBN 9781543704280.
↑ DS, deepak s (2016). Indian civilization (in ఇంగ్లీష్). p. 266.
↑ AC, Amitava Chatterjee (2014). History: UGC-NET/SET/JRF (Paper II and III) (in ఇంగ్లీష్). p. 2. ISBN 9789332537040.
↑ Popular Prakashan, M. H. Rāma Sharma (1978). The history of the Vijayanagar Empire (in ఇంగ్లీష్). p. 203.
↑ Books, Superintendent Government Printing (1942). Proceedings of the Session, Volume 18 (in ఇంగ్లీష్). p. 20.
↑ C. S. Srinivasachariar, V. Vriddhagirisan (1995). The Nayaks of Tanjore (in ఇంగ్లీష్). p. 2. ISBN 9788120609969.
↑ Tirumala Tirupati Devasthanams, T. K. T. Viraraghavacharya (1997). History of Tirupati: The Thiruvengadam Temple (in ఇంగ్లీష్). p. 599.
↑ south India, Tamil University (1983). Tamil Civilization: Quarterly Research Journal of the Tamil University, Volume 1, Issues 2-4 (in ఇంగ్లీష్). p. 18.
"https://te.wikipedia.org/w/index.php?title=పెద_వేంకట_రాయలు&oldid=3104948" నుండి వెలికితీశారు
వర్గాలు:
తెలుగు రాజులు
1642 మరణాలు
హిందూ రాజులు
దాచిన వర్గం:
CS1 ఇంగ్లీష్-language sources (en)
మార్గదర్శకపు మెనూ
వ్యక్తిగత పరికరాలు
లాగిన్ అయిలేరు
ఈ IP కి సంబంధించిన చర్చ
మార్పుచేర్పులు
ఖాతా సృష్టించుకోండి
లాగినవండి
పేరుబరులు
వ్యాసం
చర్చ
తెలుగు
చూపులు
చదువు
మార్చు
చరిత్ర
మరిన్ని
మార్గదర్శకము
మొదటి పేజీ
యాదృచ్ఛిక పేజీ
రచ్చబండ
వికీపీడియా గురించి
సంప్రదింపు పేజీ
విరాళాలు
పరస్పరక్రియ
సహాయసూచిక
సముదాయ పందిరి
ఇటీవలి మార్పులు
కొత్త పేజీలు
దస్త్రం ఎక్కింపు
పరికరాల పెట్టె
ఇక్కడికి లింకున్న పేజీలు
సంబంధిత మార్పులు
దస్త్రపు ఎక్కింపు
ప్రత్యేక పేజీలు
శాశ్వత లింకు
పేజీ సమాచారం
ఈ పేజీని ఉల్లేఖించండి
వికీడేటా అంశం
ముద్రణ/ఎగుమతి
ఓ పుస్తకాన్ని సృష్టించండి
PDF రూపంలో దించుకోండి
అచ్చుతీయదగ్గ కూర్పు
ఇతర భాషలు
English
हिन्दी
தமிழ்
مصرى
বাংলা
Italiano
日本語
Polski
Русский
Українська
Bân-lâm-gú
లంకెలను మార్చు
ఈ పేజీలో చివరి మార్పు 21 జనవరి 2021న 02:58కు జరిగింది.
పాఠ్యం క్రియేటివ్ కామన్స్ అట్రిబ్యూషన్/షేర్-ఎలైక్ లైసెన్సు; క్రింద లభ్యం అదనపు షరతులు వర్తించవచ్చు. మరిన్ని వివరాలకు వాడుక నియమాలను చూడండి.
peda venkata rayalu 1632-1642 kaalamlo vijayanagara saamraajyaanni palinchadu. itanni peda venkata rayalu ani chaaritrikulu udaharistaaru. itadu telugu kutumbaaniki chendinavaadu, [1][2][3] aliya ramarayala manavadu.[4][5][6] athani baavamaradulu damarla venkatappa nayakudu, damarla ayyappa nayakudu. ee iddaruu damarla chennappa nayakudi kumaarulu [7][8][9][10][11]
vishayaalu
1 timmaraju aakramana
2 madrasu bhudaanam
3 dakshinaadi naayakula nundi ibbandi
4 rendava sriranga rayala tirugubaatu
5 golkonda dalaalu
6 moolaalu
timmaraju aakramana[maarchu]
venkatapati rayala babai, modati sriranga rayala sodaruduu ayina timmaraju, rajayye arhata tanake ekkuva undani bhavinchi, velluru kotanu swaadheenam chesukunnadu. peda venkata rayalu tana swanta ooru anekondalone undela cheshaadu. jingi, tanjor, madurai naayakulu peda venkata rayaluku maddatu prakatinchagaa, timmarajuku evvari maddatuu ledu. andaruu atanni kutradaarugaa bhaavinchaaru.
ayinappatiki timmaraju chala ibbandi pettaadu. 1635 loo atadu maraninche varakuu antargata kallolam konasagutune undi. praarambhamlo atanu gelichaadu, raju peda venkata rayala menalludu rendava sriranga rayalu maidaanamloki velli timma rajunu pulikaatloni dochavari sahaayamtho odinchaadu. peda venkata rayala vaadananu angeekarinchaka tappaledu. konni bhuubhaagaalanu timmaraju unchukovadaaniki peda venkata rayalu anumatinchaadu. kaani timmaraju mallee ibbandi pettaadu. eesaari, 1635 loo, atadu jinji nayakudu champesadu.
chivaraku saanti punaruddharinchabadindi. peda venkata rayalu baadhyatalu sweekarinchadaaniki velluruku tirigi vachaadu.
madrasu bhudaanam[maarchu]
1639 aagastu 22 na eest india company coramandal teeramlo vaanijya karyakalapala kosam karmagaranni, giddanginii nirminchenduku gaanu, peda venkata rayalu kampeneeki chendina chendina fransis deku kontha bhoomini daanam chesadu. ee praantam kaalahasti, vandavaasiki chendina recherla velama nayakudu, damerla venkataadri nayakudi aadheenamlo undedi. venkataadri nayakudu damerla chennappa nayakudi kumarudu. chennai (madras) mahaanagaraaniki punaadi padina ghatana idhi. deenni madras dinotsavamgaa jarupukuntunnaru.
dakshinaadi naayakula nundi ibbandi[maarchu]
1637 loo, tanjavuru madurai naayakulu, konni samasyala kaaranamgaa, peda venkata raayalunu odinchenduku uddesamto vellurupai daadi chesaru kaani odipoyaaru. saanti nelakondi.
rendava sriranga rayala tirugubaatu[maarchu]
rajuku nammakamaina menalludu, rendava sriranga rayalu konni kaaranaala valla 1638 loo rajuku eduru tirigaadu. beejapur nundi dandayaatraku roopakalpana cheshaadu. beejapur - rendava sriranga rayala samyukta sainyam modatlo bengalurupai daadi chesindi, peda venkata rayalu chala vela chellinchi saanti oppandam kudurchukunnadu. 1641 loo mallee adhe samyukta sainyam maroka daadi chesindi. velluru kota nundi kevalam 12 mailla dooramlo undagaa, vaari sibirampai dakshinaadi naayakula maddatuto daadi peda venkata rayalu daadi chesi tarimesadu
golkonda dalaalu[maarchu]
ee asaantini gamanistuu unna golkondaku chendina kutub shahi rajavansam, taruvaati samvatsaramlo (1641) thoorpu teeram vembadi bhari sainyaanni pampindi. golkonda sainyam, madrasu sameepamlo venkatapati rayala sainyam nundi gatti pratighatana edurkondi. kaalahastiki chendina damerla venkataadri nayakudu, jinji nayakudu atadiki todpaddaaru. veella pratighatananu edurkontune golkonda sainyam velluru kota disagaa kadilindi. anni vaipula nundi munchukochina muppu chusi peda venkata rayalu, chitturu adavulloki paaripoyi, akkade 1642 aktobarulo maraninchaadu.
peda venkata rayaluku kumarudu ledu. athani taruvaata athani nammakadroha menalludu rendava sriranga rayalu, beejapur sibiraanni vidichipetti velluru kotaku vachi gaddenekkaadu.
moolaalu[maarchu]
u Aryan Books Internationa, Sukkoyuai Krishuaswumi Aiyaugur (2000). Vijayanagara: History and Legacy (in ingleesh). p. 186. ISBN 9788173051685.
u MH, Karnatak Historical Research Society (1992). THE Karnatak Historical Review (in ingleesh). p. 2.
u National Book Trust, India, Robert Sewell, Domingos Paes, Fernuo Nunes, Vasundhara Filliozat (1999). Vijayanagar: As Seen by Domingos Paes and Fernao Nuniz (in ingleesh). p. 51. ISBN 9788123726588.
u Books International, Ajit Mani (2018). The Nawab's Tears (in ingleesh). p. 266. ISBN 9781543704280.
u DS, deepak s (2016). Indian civilization (in ingleesh). p. 266.
u AC, Amitava Chatterjee (2014). History: UGC-NET/SET/JRF (Paper II and III) (in ingleesh). p. 2. ISBN 9789332537040.
u Popular Prakashan, M. H. Ruma Sharma (1978). The history of the Vijayanagar Empire (in ingleesh). p. 203.
u Books, Superintendent Government Printing (1942). Proceedings of the Session, Volume 18 (in ingleesh). p. 20.
u C. S. Srinivasachariar, V. Vriddhagirisan (1995). The Nayaks of Tanjore (in ingleesh). p. 2. ISBN 9788120609969.
u Tirumala Tirupati Devasthanams, T. K. T. Viraraghavacharya (1997). History of Tirupati: The Thiruvengadam Temple (in ingleesh). p. 599.
u south India, Tamil University (1983). Tamil Civilization: Quarterly Research Journal of the Tamil University, Volume 1, Issues 2-4 (in ingleesh). p. 18.
"https://te.wikipedia.org/w/index.php?title=పెద_వేంకట_రాయలు&oldid=3104948" nundi velikiteesaaru
vargaalu:
telugu rajulu
1642 maranaalu
hindu rajulu
daachina vargam:
CS1 ingleesh-language sources (en)
maargadarsakapu menoo
vyaktigata parikaraalu
lagin ayileru
ee IP ki sambandhinchina charcha
maarpucherpulu
khata srushtinchukondi
laginavandi
perubarulu
vyaasam
charcha
telugu
chuupulu
chaduvu
maarchu
charitra
marinni
maargadarsakamu
modati pagy
yaadrucchika pagy
rachabanda
vikipedia gurinchi
sampradimpu pagy
viraalaalu
parasparakriya
sahaayasuchika
samudaya pandiri
iteevali maarpulu
kotta paejeelu
dastram ekkimpu
parikaraala pette
ikkadiki linkunna paejeelu
sambandhita maarpulu
dastrapu ekkimpu
pratyeka paejeelu
saashwata linku
pagy samacharam
ee paejeeni ullekhinchandi
vikideta amsam
mudrana/egumati
oo pustakaanni srushtinchandi
PDF roopamlo dinchukondi
achutiiyadagga kuurpu
itara bhashalu
English
maeame
mae
mae
mae
Italiano
aye
Polski
meani
meaneeare
Bun-lum-gu
lankelanu maarchu
ee paejeelo chivari maarpu 21 janavari 2021na 02:58ku jarigindi.
paatyam creative comans attribution/share-elic licensu; krinda labhyam adanapu sharatulu vartinchavachhu. marinni vivaraalaku vaaduka niyamaalanu chudandi.