తొమ్మిది గంటల కరెంటు చాలంటున్న తెలంగాణ రైతులు - BBC News తెలుగు
అంజయ్య తవిటి బీబీసీ
https://www.bbc.com/telugu/india-41406240
సాధారణంగా రైతులు కరెంటు కావాలంటూ రోడ్డెక్కి ఆందోళనలు చేస్తుంటారు. కోతల్లేకుండా విద్యుత్ ఇవ్వాలంటూ ప్రభుత్వాలకు వినతి పత్రాలు అందజేస్తుంటారు. కానీ ఇప్పుడు తెలంగాణ రాష్ట్రంలోని కొన్ని ప్రాంతాల్లో మాత్రం పరిస్థితి ఇందుకు భిన్నంగా ఉంది.
'మాకు రోజుకు 24 గంటలు విద్యుత్ వద్దు, తొమ్మిది గంటలు చాలు' అంటూ రాజన్న సిరిసిల్ల జిల్లా గంభీరావుపేట మండలం గోరంటాల గ్రామ రైతులంతా కలిసి తీర్మానం చేశారు. తీర్మాన పత్రంపై సంతకాలు చేసి రాష్ట్ర మంత్రి కే. తారకరామారావుకు సమర్పించారు.
Image copyright Anji reddy
''మా ఊళ్లో నీటి వనరులు తక్కువ. బోర్లపై ఆధారపడే వ్యవసాయం చేస్తున్నాం. 24 గంటల కరెంటు ఇస్తే భూగర్భ జలాలను మోటార్లు తొందరగా లాగేస్తున్నాయి. దాంతో భవిష్యత్తులో బోర్లన్నీ ఎండిపోయే ప్రమాదం ఉంది'' అని యెర్రం అంజిరెడ్డి అనే రైతు బీబీసీతో చెప్పారు.
తెలంగాణలో చాలా ప్రాంతాల్లో వ్యవసాయానికి బోర్ పంపులే ఆధారం. అయితే నీటిని బాగా తోడెయ్యడం, వర్షాభావం వంటి కారణాలతో భూగర్భ జలాలు వేగంగా అడుగంటి పోతున్నాయి. దీంతో ప్రభుత్వం కొన్ని జిల్లాల్లో రైతులు కొత్తగా బోర్లు వేయగూడదంటూ నిషేధం కూడా విధించింది.
గతంలో కరెంటు కోతలు, లోవోల్టేజి వంటి సమస్యలతో తెలంగాణ రైతులు అనేక సమస్యలు ఎదుర్కొన్నారు. ప్రత్యేక రాష్ట్ర ఉద్యమంలో ఇదొక ముఖ్య సమస్యగా ముందుకు వచ్చింది. ఇటీవల ఈ పరిస్థితి మెరుగుపడింది.
అయితే ఇప్పుడు తమ గ్రామంలో బోర్లు ఎండిపోకుండా కాపాడుకునేందుకు తమకు రోజుకు 9 గంటలు కరెంటు ఇస్తే చాలని రైతులు అధికారులను కోరుతున్నారు.
అధికారులు మాత్రం ఈ సీజన్ వరకు ఇలాగే 24 గంటలు కరెంటు సరఫరా కొనసాగిస్తామని, ఆ తర్వాతే తగ్గిస్తామని చెబుతున్నారు.
''మా ఊరిలో రైతులంతా 24 గంటల కరెంటు వద్దంటున్నారు. రాత్రీ పగలు బోర్లు నడిస్తే భూమిలో నీళ్లు లేకుండా పోతాయని భయపడుతున్నారు. అందుకే తొమ్మిది గంటలు చాలంటున్నారు'' అని నల్గొండ జిల్లా అన్నెపర్తి గ్రామ సర్పంచి యేదుల్ల పుష్పలత బీబీసీకి తెలిపారు.
నల్గొండ జిల్లాలో వ్యవసాయానికి చాలామంది రైతులు బోర్లపైనే ఆధారపడతారు. గతంలో ఎంతో మంది బోర్లు వేసి నష్టపోయారు కూడా.
ఈసారి వర్షాలు బాగానే పడ్డాయి కాబట్టి కొన్ని బోర్లలో నీళ్లున్నాయని, కానీ, 24 గంటలు మోటార్లు నడిపిస్తే అవి కూడా ఎండిపోతాయని రైతులు చెబుతున్నారు.
''అందుకే 9 గంటలు ఇవ్వాలని ఉన్నతాధికారులకు వినతి పత్రం ఇచ్చాం. దాంతో 12 గంటలకు తగ్గించారు'' అని అప్పాజీపేట గ్రామానికి చెందిన రైతు సతీష్ తెలిపారు.
ఈ పరిస్థితిపై విద్యుత్ శాఖ డివిజనల్ ఇంజనీర్ నీలం జానయ్య బీబీసీతో మాట్లాడుతూ.. ''పైలట్ ప్రాజెక్ట్ కింద ఉమ్మడి మెదక్, నల్గొండ, కరీంనగర్ జిల్లాల్లో జూలై 18న 24 గంటల విద్యుత్ సరఫరాను ప్రభుత్వం ప్రారంభించింది. రానున్న రబీ సీజన్ నుంచి రాష్ట్రవ్యాప్తంగా 24 గంటల పాటు కరెంటు ఇవ్వాలని నిర్ణయించింది.''
ప్రస్తుతం రైతుల నుంచి 24 గంటలు వద్దని డిమాండ్లు వస్తున్నా సరఫరాను తగ్గించమని ప్రభుత్వం అధికారికంగా చెప్పడంలేదు. కానీ, రైతుల విజ్ఞప్తుల మేరకు స్థానిక అధికారులే నిర్ణయం తీసుకుని కొన్ని చోట్ల 9-12గంటలకు తగ్గిస్తున్నారు.
''24 గంటలు అవసరం లేదనుకునేవారు మోటార్లు ఆపేసుకోవాలి. ఇన్నాళ్లూ వినియోగించిన ఆటోమేటిక్ స్టార్టర్లను తొలగించుకుంటే మంచిది'' అని ఆయన అన్నారు.
అయితే తమ మోటారు ఆపేస్తే, అక్కడి నీరు పక్క రైతుల బోరు బావుల్లోకి మళ్లుతాయని చాలా మంది భయపడుతున్నారు. దాంతో నీళ్లు అవసరం లేకున్నా చాలామంది మోటార్లను ఆపకుండా కరెంటు ఉన్నంత సేపు నీటిని తోడేస్తున్నారు.
ప్రస్తుతం 12 గంటలు ఇస్తున్న చోట పగలు 6 గంటలు, రాత్రి 6 గంటల చొప్పున ఇస్తున్నారు. అలా కాకుండా మొత్తం పగటి పూటే ఇవ్వాలని కొందరు రైతులు ప్రభుత్వాన్ని డిమాండ్ చేస్తున్నారు.
తెలంగాణలో వ్యవసాయం ఎక్కువగా బోరు బావులపైనే ఆధారపడి నడుస్తుంది. ఒక్క ఉమ్మడి నల్గొండ జిల్లాలోనే దాదాపు 3.7 లక్షల బోర్లు ఉన్నాయి.
tommidi gantala karentu chaalantunna telamgaana raitulu - BBC News telugu
anjayya taviti bbc
https://www.bbc.com/telugu/india-41406240
saadhaaranamgaa raitulu karentu kaavaalantuu roddekki aandolanalu chestuntaaru. kotallekunda vidyut ivvaalantuu prabhutvaalaku vinati patraalu andajestuntaaru. cony ippudu telamgaana rashtramloni konni praantaallo maatram paristhiti induku bhinnamgaa undi.
'maaku rojuku 24 gantalu vidyut vaddu, tommidi gantalu chaalu' antuu rajanna sirisilla jilla gambheeraopeta mandalam gorantala grama raitulanta kalisi teermaanam chesaru. teermaana patrampai santakaalu chesi rashtra mantri kee. taarakaraamaaraavuku samarpinchaaru.
Image copyright Anji reddy
''maa oollo neeti vanarulu takkuva. borlapai aadhaarapade vyavasaayam chestunnam. 24 gantala karentu iste bhugarbha jalaalanu motarlu tondaragaa lagestunnayi. daamto bhavishyattulo borlanni endipoye pramaadam undi'' ani yerram anjireddy ane raitu bbctatho cheppaaru.
telamgaanalo chala praantaallo vyavasaayaaniki bor pampule aadhaaram. ayithe neetini baga todeyyadam, varshaabhaavam vanti kaaranaalatoe bhugarbha jalaalu vegamgaa aduganti potunnayi. deentho prabhutvam konni jillaallo raitulu kottagaa borlu veyagudadantu nishedham kuudaa vidhinchindi.
gatamlo karentu kotalu, lovoltagi vanti samasyalatho telamgaana raitulu aneka samasyalu edurkonnaru. pratyeka rashtra udyamamlo idoka mukhya samasyagaa munduku vachindi. iteevala ee paristhiti merugupadindi.
ayithe ippudu tama graamamlo borlu endipokunda kaapaadukunenduku tamaku rojuku 9 gantalu karentu iste chaalani raitulu adhikaarulanu korutunnaru.
adhikaarulu maatram ee seasen varaku ilaage 24 gantalu karentu sarafara konasaagistaamani, aa tarvate taggistaamani chebutunnaru.
''maa oorilo raitulanta 24 gantala karentu vaddantunnaru. raatrii pagalu borlu nadiste bhoomilo neellu lekunda potayani bhayapadutunnaru. anduke tommidi gantalu chaalantunnaaru'' ani nalgonda jilla anneparti grama sarpanchi yedulla pushpalata bbcc telipaaru.
nalgonda jillaalo vyavasaayaaniki chaalaamandi raitulu borlapaine aadhaarapadataaru. gatamlo entho mandi borlu vesi nashtapoyaru kuudaa.
eesaari varshaalu bagane paddai kabatti konni borlalo neellunnaayani, cony, 24 gantalu motarlu nadipiste avi kuudaa endipotayani raitulu chebutunnaru.
''anduke 9 gantalu ivvaalani unnataadhikaarulaku vinati patram icham. daamto 12 gantalaku tagginchaaru''  ani appajipeta graamaaniki chendina raitu satish telipaaru.
ee paristhitipai vidyut saakha divisonal injaneer neelam jaanayya bbctatho maatlaadutuu.. ''pilat praject kinda ummadi medak, nalgonda, karinnagar jillaallo juulai 18na 24 gantala vidyut sarafaraanu prabhutvam praarambhinchindi. raanunna rabi seasen nunchi raashtravyaaptamgaa 24 gantala paatu karentu ivvaalani nirnayinchindi.''
prastutam raitula nunchi 24 gantalu vaddani demandlu vastunna sarafaraanu tagginchamani prabhutvam adhikaarikamgaa cheppadamledu. cony, raitula vignaptula meraku sthaanika adhikaarule nirnayam teesukuni konni chotla 9-12gantalaku taggistunnaru.
''24 gantalu avasaram ledanukunevaaru motarlu aapesukovali. innaalluu viniyoginchina automatic starterlanu tolaginchukunte manchidi'' ani aayana annaru.
ayithe tama motaru aapeste, akkadi neeru pakka raitula boru bavulloki mallutaayani chala mandi bhayapadutunnaru. daamto neellu avasaram lekunna chaalaamandi motarlanu apakunda karentu unnanta sepu neetini todestunnaru.
prastutam 12 gantalu istunna chota pagalu 6 gantalu, raatri 6 gantala choppuna istunnaru. alaa kakunda mottam pagati poote ivvaalani kondaru raitulu prabhutvaanni demand chestunnaru.
telamgaanalo vyavasaayam ekkuvagaa boru bavulapaine aadhaarapadi nadustundi. okka ummadi nalgonda jillaalone daadaapu 3.7 lakshala borlu unnaayi.