హిందూపురం చిరుతిళ్లు - ముచ్చట
హిందూపురం చిరుతిళ్లు
నీలం సంజీవరెడ్డి , కల్లూరు సుబ్బారావు , ఎన్ టీ రామారావులాంటి హేమాహేమీలను ప్రతినిధులుగా ఎన్నుకున్నఊరు హిందూపురం . ఇంగ్లీషు పైత్యం అంతటా ప్రకోపించి పేర్లు మారినట్లే – హిందూపురం కాస్త హిందూపూర్ అయ్యింది . తెలుగుదేశం పార్టీ ఆవిర్భావం నుండి హిందూపురం స్థానికనాయకత్వం కోల్పోయి , వలసవచ్చే నాయకులమీద ఆధారపడుతోంది . హిందూపురానికి మొదట్లో నాన్ లోకల్ నాయకత్వం అవమానంగా తోచలేదు ; తరువాత తోచినా చేతులుకాలాక ఆకులు దొరకలేదు . ఆపై ఆకులు దొరికినా ఎందుకో లోకల్ చేతులు పైకిలేవలేదు .
పేరుకు హిందూపురం ఆంధ్రప్రదేశ్ లో ఉంటుంది కానీ ; హిందూపురానికి జబ్బుచేస్తే బెంగళూరే వైద్యం చేస్తుంది . హిందూపురానికి బట్టలు , నగలు కావాలంటే బెంగళూరే కొనిపెడుతుంది . హిందూపురం భాషలో , వేషంలో , తిండిలో అణువణువునా కన్నడ రాజ్యలక్ష్మి పట్టుచీరకట్టుకుని పరవళ్లు తొక్కుతూ ఉంటుంది .
మిగతా విషయాలు తరువాత ఎప్పుడయినా చూడవచ్చు . హిందూపురం రుచులు , చిరు తిండ్ల మీద ఇప్పటివరకు ఎవరూ సమగ్రమయిన పరిశోధన , డాక్యుమెంటరీ చేయకపోవడం నిజంగా కడుపు దహించుకుపోయేవిషయం . రెండు లక్షల జనాభా ఉన్న ఊరు . కానీ రెండు వందల రకాల చిరుతిళ్లు ఉంటాయి . దశాబ్దాలుగా హిందూపురం రోడ్లమీద , ప్రత్యేకించి వాసవీ ధర్మశాల రోడ్ బండ్లమీద తిన్న టిఫిన్ లు , ఇతర నానాజాతి ఆహార పదార్థాల విలువ కడితే రాయలసీమలో కరువు ఉందన్న మాట పూర్వపక్షం అవుతుంది . ఒక ఊరు ఊరంతా అలా రోడ్లమీద నిరంతరాయంగా తినడంలో ఒక ఐకమత్యం , ఆనందం , సమభావం లాంటి సుగుణాలేవో ఉన్నాయి . సెలవురోజుల్లో రోడ్లమీద బండ్లదగ్గర నిలబడ్డానికి చోటు దొరికితే బాంబే ఐ ఐ టీ లో సీటు దొరికినట్లే .
పానీపూరీలు , సాండ్ విచ్ లు , బజ్జిలు , బారామసాలాలు , కట్ బజ్జిలు , దాల్ మసాలా , చెక్కిలం మసాలా , చాట్ , బెల్ పూరీ , బోటి మసాలా , కట్ లెట్ , ఇడ్లిలు , వడలు , దోసెలు . . . ఇలా నిత్యనూతనంగా రకరకాల పేర్లతో రకరకాల కాంబినేషన్లతో హిందూపురం తినే ఆహారపదార్థాలకు బయటివారు మొదట ఆశ్చర్యపడతారు ; తరువాత అసూయపడతారు ; చివర వారిలాగాతినలేక ఆయాసపడతారు .
తిండిగలిగితే కండ గలదోయ్ ;
కండగలవాడే
మనిషోయ్ ;
దేశమంటే
మట్టికాదోయ్ ;
దేహమంటే
చిరుతిండేనోయ్ . . . అని గురజాడ కవితను తిరగరాసి రాత్రీపగలూ హిందూపురం తింటూనే ఉంటుంది . అన్నట్లు పాతికేళ్ల కిందట అదే రోడ్లమీద ఇలాగే నేనూ తిన్నవాడినే . అమ్మ పుట్టిల్లు మేనమామకెరుక . హిందూపురం చిత్ర విచిత్ర చిరు తిండ్లు నాకుగాక ఇంకెవరికెరుక ?
hindupuram chirutillu - muchhata
hindupuram chirutillu
neelam sanjeevareddy , kalluru subbarao , en t ramaraolulanti hemaahemeelanu pratinidhulugaa ennukunnauru hindupuram . ingleeshu paityam antataa prakopinchi paerlu marinatle – hindupuram kaasta hindupur ayyindi . telugudesam party aavirbhaavam nundi hindupuram sthaanikanaayakatvam kolpoi , valasavachhe naayakulameeda aadhaarapadutondi . hinduupuraaniki modatlo nan lokal naayakatvam avamaanamgaa thochaledu ; taruvaata tochina chetulukalaka aakulu dorakaledu . aapai aakulu dorikina enduko lokal chetulu paikilevaledu .
peruku hindupuram andhrapradesh loo untundi cony ; hinduupuraaniki jabbucheste bengalure vaidyam chestundi . hinduupuraaniki battalu , nagalu kavalante bengalure konipedutundi . hindupuram bhashalo , veshamlo , tindilo anuvanuvunaa kannada rajyalakshmi pattucheerakattukuni paravallu tokkutuu untundi .
migata vishayaalu taruvaata eppudayina chudavachhu . hindupuram ruchulu , chiru tindla meeda ippativaraku evaruu samagramayina parisodhana , dacumentory cheyakapovadam nijamgaa kadupu dahinchukupoyevishayam . rendu lakshala janabha unna ooru . cony rendu vandala rakala chirutillu untaayi . dasaabdaalugaa hindupuram rodlameeda , pratyekinchi vasavi dharmasala rod bandlameeda tinna tiffin lu , itara naanaajaati aahaara padaarthaala viluva kadithe raayalaseemalo karuvu undanna maata poorvapaksham avutundi . oka ooru oorantaa alaa rodlameeda nirantaraayamgaa tinadamlo oka aikamatyam , aanandam , samabhavam lanti sugunalevo unnaayi . selavurojullo rodlameeda bandladaggara nilabaddaaniki chotu dorikithe bambe ai ai t loo seetu dorikinatle .
paaneepuuriilu , sand vitch lu , bajjilu , baramasalalu , kat bajjilu , dal masala , chekkilam masala , chat , bel puri , boti masala , kat lett , idlilu , vadalu , doselu . . . ilaa nityanuutanamgaa rakarakaala paerlatho rakarakaala combinationlato hindupuram tine aahaarapadaarthaalaku bayativaaru modata aascharyapadataaru ; taruvaata asuyapadataru ; chivara vaarilaagaatinaleka aayaasapadataaru .
tindigaligite kanda galadoy ;
kandagalavade
manishoy ;
deshamante
mattikadoy ;
dehamante
chirutindenoy . . . ani gurajada kavitanu tiragarasi raatreepagaluu hindupuram tintoone untundi . annatlu paatikella kindata adhe rodlameeda ilaage nenuu tinnavaadine . amma puttillu menamamakeruka . hindupuram chitra vichitra chiru tindlu naakugaaka inkevarikeruka ?