ఊసుల్లో ఉయ్యూరు –12 చెవులు తుప్పు వదిలించే సంక్రాంతి మేళాలు | సరసభారతి ఉయ్యూరు
← పొంగల్ హంగామా
సంగీత సద్గురు శ్రీ త్యాగ రాజ స్వామి —5 →
Posted on జనవరి 15, 2012	by gdurgaprasad
ఊసుల్లో ఉయ్యూరు –12
చెవులు తుప్పు వది లించే సంక్రాంతి మేళాలు
మా వూర్లో మా చిన్న తనం లో సంక్రాంతి సంబరాలు ఘనం గా జరిగేవి .నెల రోజులు ఒకటే హడావిడి. ముఖ్యం గా సంక్రాంతి రోజున మంగళ వాద్యాల మేళా చూసి తీరాల్సిందే .ఉదయం ఏడు గంటలు ఆయె సరికి నాదస్వరం వాయించే వాళ్ళు అంటే నాయీ బ్రాహ్మలు ,ఒక డోలు కూడా వాయించే వాణ్ని వెంట వేసు కోని ,వీపుకు ఒక గోనే సంచీ వేసుకొని ఊదు కొంటు ,డోలు మోగించు కొంటు వచ్చే వాళ్ళు .వూళ్ళో ప్రతి ఇంటికి తిరిగే వారు .ఆ కాలమ్ లో అందరికి వ్యవ సాయం వుండేది కనుక ధాన్యం అప్పటికే కొత్త ధాన్యం వచ్చేది కనుక ధాన్యమే వాళ్లకు పెట్టె వారు .పెద్ద వాళ్ళు పూజా ,,పునస్కారాలతో ,పితృ దేవతలకు తర్పణాలు ఇవ్వటం లో ,బూడిద గుమ్మడి కాయతో ధాన్యం -దానం ఇవ్వటం తో మునిగి పోయే వారు .కనుక మేళ గాళ్ళ కు ధాన్యం పెట్టె బాధ్యత ను మా బోటి పిల్లలకు అప్ప గించే వారు .అప్పటికే కొట్లోనుంచి రెండు మూడు బస్తాల ధాన్యం ను పాలేళ్ళ తో తీయించి సావిట్లో పెట్టించే వారు .వాళ్లకు కొలిచి పెట్ట టానికి ,పాల డబ్బా ,సేరు ,అడ్డ అంటే రెండున్నర సేర్లు పట్టే కొల పాత్ర,మరకం అంటే నాలుగు సేర్లు పట్టే కొల పాత్ర సిద్ధం చేసి పెట్టు కొనే వాళ్ళం .
మేళ గాళ్ళు వాకిట్లోకి రావటమే ఊదు కొంటు ,డోలు మోగించు కొంటు వచ్చే వారు .మామూలు వాళ్ళు అయితె ఒక గొట్టం తో వడ్లు వాళ్ల సంచీలో చేటలో లేక పళ్ళెం లో ముందే పోసుకొని,పెట్టె వాళ్ళం .వీళ్ళ వాయిద్యం చెవులకు ఇంపు గా వుండేది కాదు .కొంచెం బాగా వాయించే వారు వచ్చే వారు .వారితో కాసేపు ఎక్కువ సేపు వాయింప జేసి ఒక సేరో .ఒక అడ్డడో పెట్టె వాళ్ళం .
ఇంకా సుస్వర వాయిద్యం విని పించిన వారిని ఇంకాసేపు వాయింప జేసి ,ఒక మరకం వడ్లు చేట లో పోసి వాళ్ల సంచీ లో పోసే వాళ్ళం .వాళ్ళంతా సంతోషపడి నమస్కరిస్తూ వెళ్ళే వాళ్ళు .ఒక బాచ్ తర్వాత ఇంకో బాచ్ వచ్చేది .ఖాళీ వుండేది కాదు చేతి నిండా పనే .చాలా స్పీడ్ గా పెట్టి పంపించే వాళ్ళం .ఇంకా బాగా తెలిసిన మేళ గాళ్ళు వస్తే రెండు మూడు మరకాలు కొలిచి పోసే వాళ్ళం .ఊపిరి ఆడేది కాదు .నెమ్మది గా ఇంటి మంగలి వాళ్ళు వచ్చే వారు .వాళ్లకు వార్షికం గా ధాన్యం కొల్చే వారు సంవత్సరం అయింతర్వాత .అయితే ఇది ప్రత్యేకం .వారికి కనీసం పావు బస్తా కొలిచి పోసే వాళ్ళం .ఎంతో పొంగి పోయే వాళ్ళు .ఒక్కో సారి మా పెద్ద వాళ్ల మాట ప్రకారం అర బస్తా కూడా కొలిచి ఇచ్చే వాళ్ళం .ఈ పెద్ద మొత్తం ఇచ్చే టప్పుడు పాలేళ్ళ తో కోలి పించే వాళ్ళం .దాదాపుమధ్యాహ్నం పన్నెండు గంటల దాకా ఈ సందడే సందడి .క్షణం తీరిక వుండేది కాదు .ఒక్కో సారి నడుములు నెప్పి పుట్టేవి ..అప్పటికే స్నానాలు ,కాఫీలు అయి పోయేవి కనుక జనం అయి పోయే దాకా అదో బాధ్యత గా నిర్వ హించే వాళ్ళం .నాకు మా తమ్ముడు ,మా అక్కయ్య లు తోడుండే వారు .ఈఅయిదు గంటలూ .సన్నాయి మేళం ,డోలు మోతలతో వూరు, ఇల్లు మొగి పోతూండేది .చెవి తుప్పు వదిలి పోయేది .ఇందులో చాలా మంది వాయించటం రాని వాళ్ళే .ఘోరం గా వుండేది వింటుంటే .అయితె చెవులు మూసు కొంటు ,భరిస్తూ వడ్లు పెట్టె వాళ్ళం .కొందరి సంచులు నిండి పోయి ,ఇంటికి పంపించి ,మళ్ళీ వచ్చే వారు .ఊరంతా తిరగటం కదా .అందరు వితరణ శీలులే .పెద్ద ఆసాములు ఇంకా ఎక్కువ గా పెట్టి వాళ్ళను సంతృప్తి పరచే వారు .ఒక కోలా హలం గా జరిగి పోయేది .ఇలా సంవత్సరం లో ఒక్క సంక్రాంతి నాడే వచ్చే వారు .మళ్ళీ కని పించే వారు కాదు .అదీ దీని ప్రత్యేకత .ఒక్కో సారి వచ్చిన వాళ్ళే మళ్ళీ వస్తుండే వారు .ఒక యాక్టర్ మారే వాడు .లేక ఒక చిన్న పిల్లాణ్ణి తెచ్చు కొనే వారు .వీళ్ళను తేలిగ్గా నే గుర్తు పట్టే వాళ్ళం .కోప పడి ,ఏదో కొంత ఇచ్చి పంపే వాళ్ళం . సందట్లో సడే మియా గా మొండి బండల వాళ్ళు ,కోయ వాళ్ళు ,లంబాడీలు ,చెంచులు వచ్చే వారు .వీరికీ తోచిన ధాన్యం వేసే వాళ్ళం .కొందరు ధాన్యం తీసు కొనే వారు కాదు .అందుకని అలాంటి వారి కోసం చిల్లర డబ్బులు రెడి చేసు కొనే వాళ్ళం .పావలా దగ్గర్నుంచి ,రూపాయి దాకా వేసే వాళ్ళం .కప్పల్ని ఆడించుకొంటు కొందరు వచ్చే వారు .వీరికీ యధా శక్తి ఇచ్చే వాళ్ళం .ఇంకో తమాషా కూడా వుండేది .బాలింత రాలు అని ఒక చేట లో ,పసి పిల్లాదినో ,పిల్లనో తీసుకొని కొందరు చెంచు ఆడ వాళ్ళు వచ్చే వారు .జాలి పడి ఎక్కువ ధాన్యమో ,డబ్బు లో ఇచ్చే వాళ్ళం .వీళ్ళ అరుపులు ,కేకలు ,అడుక్కోవ టాలు తో వాకిలి రణ రంగం గా వుండేది .దాసరి వాళ్ళు వచ్చే వారు.వాళ్ల తో పాటు గంగి రెద్దు మేళ గాళ్ళు తప్పని సరి .గంగి రెద్దు వాళ్ళు భోగి ,సంక్రాంతి ,కనుమ నాడు కూడా వచ్చే వారు .రుంజ వాయించు కొంటు కొందరు వచ్చే వారు .వీరి మధ్య లో హరిదాస్సులు చిడతలు వాయించుకొంటూ "హరిలో రంగ హరి "అను కుంటు వచ్చే వారు .వాళ్ల నెత్తిమీద గుండ్రని ఇత్తడి పాత్ర వుండేది .వాళ్ల కు ఏదైనా వేయాలంటే పాపం వాళ్ళు ప్రతి ఇంటి ముందువంగాల్సి వచ్చేది .అప్పుడు వేసే వాళ్ళం .వాళ్ళు చాలా వేగం గా ఊరంతా తిరి గేవాళ్ళు . .దీవించి వెళ్ళే వాళ్ళు .వీరి తో బాటు బైరాగులు వచ్చే వాళ్ళు .భోం భోం అని శంఖంఊదు కొంటు .యధా శక్తి గా వాళ్ళను తృప్తి పరిచే వాళ్ళం .ఇందులో "పాన కాలు "అనే అతను బ్రహ్మం గారి తత్వాలను చేదు నిజాలైన వాటిని తీయ గా పాడే వాడు ..అతను వారానికి ఒక సారే వచ్చే వాడు .అతని తత్వాలు అంటే నాకెందుకో చాలా ఇష్టం గా ఉండేవి .ఆసక్తి గా వినే వాడిని . కొందరు పగటి భాగవతులు కూడా వచ్చే వారు .పిచ్చుక గుంట వాళ్ళు ,తుపాకీరాముళ్ళు అనే పిట్టల దొరలూ ,నూనె గుడ్డల వాళ్ళు రావటం బాగా గుర్తు .పిట్టల దొరల కబుర్లు కోటలు దాటేవి .సరదా గా వినే వాళ్ళం .వాళ్ల మాటల ప్రవాహం లో పడి కొట్టు కు పోవటమే .వాళ్లకు డబ్బులు ఇచ్చే వాళ్ళం .పాత బట్టలు ఇచ్చే వాళ్ళం .
లేపాక్షి నంది అంతటి గంగి రెద్దు లతో వచ్చే వాళ్ళుగంగి రెద్దు వాళ్ళు . .మంచి అలంకరణ చేసే వాళ్ళు ఎద్దులకు .ఒళ్లంతా దుప్పట్లు ,బొంతలు కప్పే వారు ముఖానికి పసుపు పెట్టి బొట్టు పెట్టె వారు బంతి పూల దండలతో మెడను అలంకరించే వారు .చక్క గా ఇంటి ముందు ఆడించే వారు "అయ్య గారికీ దణ్ణం పెట్టు ,అమ్మ గారికి దండం పెట్టు "అంటే అవి చెప్పి నట్లు చేసేవి .తల ఊగించ మంటే వూగించేవి అందుకే "డూడూ బస వన్న "అనే పేరు వచ్చింది .చక్కగా కూచో మంటే కూచునేవి .డాన్సు చేయ మంటే చేసేవి .చక్క గా వాయిస్తూ ,వాకిట్లో గొప్ప సందడి చేసే వారు .వారు పంచె .చొక్కా ,తల పాగా కోటు జోలె తో వచ్చే వారు .దాదాపు సంక్రాంతి నెల మొత్తం మీద కనీసం యాభై గంగి రెద్దులు వచ్చేవి .నాగరకత క్రమంగా పెర గటం ,నగర జీవన శైలి ఏర్పడటం ,ఆదరణ తగ్గటం వల్ల ఇవాళ ఇవన్నీ కని పించ టం లేదు .మేళ గాళ్ళు రావటం మానేసి దాదాపు పది హేనేళ్ళు అవుతోంది .అట్లాగే పిట్టల దొరలూ లేరు .గంగి రెడ్డ్ల వారు తగ్గారు .చెంచులు ,కోయదొరలు అసలే లేరు .వీరికి తోడూ ఎరుకల వాళ్ళు ,ఏనాది వాళ్ళు వచ్చే వారు .వారూ లేరు .కనుక సంక్రాంతి సందడి చాలా భాగం తగ్గి పోయింది ,ఇప్పుడిప్పుడే మళ్ళీ ఈ తరానికి వాటిని పరి చాయం చేయ టానికి కొంత ప్రయత్నం చేస్తున్నారు .అయినా nativity రావటం లేదు .వీళ్ళకు తోడూ" ఉపాదానం బ్రాహ్మలు "కనీసం పది మంది " సీతా రామాభ్యాం నమః "అంటూ వచ్చే వారు .వీరినే" యాయ వారం బ్రాహ్మలు"అనే వారు . వీరికి బియ్యం మాత్రమేపెట్టె వాళ్ళం ."
ఇంట్లో పెద్ద వాళ్ళు దాన ధర్మాలు చేస్తారు అని ముందే చెప్పాను .బ్రాహ్మలను ముందే చెప్పి ఉంచు కొనే వాళ్ళు .గుమ్మడి కాయలు బాగా పండేవి దొడ్లో .వాటిని సద్విని యోగం చేసుకోవాలి .అందుకని ,బ్రాహ్మణులకు కూష్మాండ దానం చేసే వారు .దానికి బంగారం జత చేసి ,ధాన్యం లో నో ,బియ్యం లోనో వుంచి ,విఘ్నేశ్వర పూజ ,గుమ్మిడి కాయకు పసుపు కుంకుమ పెట్టి పూజ చేసి ,కాళ్ళు కడిగి ,నెత్తిన పాదోదకం చల్లు కోని అప్పుడు దానం చేసే వారు .సంక్రమణం ఎప్పుడు వస్తుందా అని ఎదురు చూసే వారు .దీనికి కూడా బ్రాహ్మలు అనేక మంది వచ్చే వారు .దంపత్యుక్తం గా దానాన్ని మడి బట్టలతో చేసే వాళ్ళు .మా తరం లోను మేమూ చేస్తున్నాం .వారసత్వాన్ని కాపాడు కొంటూనే వున్నాం .ఇప్పుడు దానం తీసుకోవ టానికి రమ్మంటే వచ్చే వారే కరు వైనారు .కాల మహిమ .అయినా వారు వచ్చే దాకా ఎదురు చూసి ఇస్తున్నాం .వాళ్ళలో కొందరికి భోజనాలు ఉండేవి .అమ్మ ,ఆ తర్వాత నా శ్రీమతి ప్రభావతి మడి వంట చేసి వడ్డించే వారు .సంక్రాంతి నాడు పితృ దేవతలకు ప్రీతి కర మైన రోజూ .అందుకని కొత్త బట్టలను ఒక పళ్ళెం లో వుంచి ,దేవుడి దగ్గర పెట్టి ,పెద్దల పేరు చెప్పుకొని ,భోజనాల తరువా త కట్టు కొనే వాళ్ళం .మిగిలిన కులాల వాళ్ళు కూడా యధాశక్తి బియ్యం ,తోట కూర కూర గాయాలు పెద్దల పేరు చెప్పి బ్రాహ్మలకు దానం ఇచ్చే వారు .
ధనుర్మాసం డిసెంబర్ పదిహేడున ప్రవేశిస్తుంది .వాకిళ్ళల్నీ ఆవు పేడ తో అలికి ,ముచ్చటైనముగ్గులు పెట్టటం తెలుగింటి ఆచారం .ఆవు పెడ తో గొబ్బెమ్మలు చేసి రంగ వాల్లు లలో అందం గా కొలువు చేసి పసుపు ,కుంకుమ పెట్టి బంతి పూలతో అలంకరించి ,పూజించటం ఆన వాయితీ .ఇవే సంక్రాంతి గొబ్బెమ్మలు .భోగి నాడు పిల్లలంతా కలిసి "సుబ్బి గొబ్బెమ్మా సుబ్బంనివ్వవే ,చేమంతి పువ్వంటి చేల్లెల్నివ్వవే ,తామరపూవంటీ తమ్మున్నివ్వవే ,మొగలి పువ్వంటి మొగున్నివ్వవే ,మల్లె పూవంటి మామా నివ్వవే "అని సాయంత్రం పూట సందె గొబ్బెమ్మలను పెట్టి పాడు తారు .సెనగలు అటుకులు వగైరా పంచి పెడ తారు .పాటలతో ,ఆటలతోకాల క్షేపం చేస్తారు .రోజూ గొబ్బెమ్మలను సాయంత్రం తీసిగోడకు పిడకలు గా కొట్టి ఎండిన తర్వాత దాచి రధ సప్తమి నాడు అంటే మాఘ శుద్ధసప్తమి రోజూ ఆ పిదకలపై పాలు పొంగించి పరవాన్నం వండి సూర్యునికి నైవేద్యం పెట్టి ,చిక్కుడు ఆకుల్లో ప్రసాదం గా పెట్టు కోని తింటారు .సంక్రాంతి కి ఇళ్ళల్లో బొమ్మల కోలు వు పెట్టటం ఒక అల వాటు ,.చిన్న పిల్లలకు బోగి నాడు భోగి పళ్ళు పోస్తారు .రేగి పళ్ళు వచ్చే కాలమ్ కనుక ,రేగి పళ్ళు ,చిల్లర డబ్బులు చెరుకు , ముక్కలు కలిపి నెత్తిన పోస్తారు .దిష్టి తీస్తారు .పేరంటం చేస్తారు ,భోగి ఉదయాన్నే భోగి మంటలు పెద్ద ఎత్తున వేసే వారు ,చలి కాచుకొనే వారు .ఈన్తిల్లిఇంటిల్లి పాదినీ ఒక వరుస గా కూర్చో పెట్టి,ముఖాలకు బొట్టు పెట్టి, హారతి ఇచ్చి అప్పుడుతలంటి పోసే వాళ్ళు .ఒళ్లంతా నువ్వ్వుల నూనె పట్టించి ,పెసరపింది ని వొళ్ళంతా పట్టించి ,నలిచి కుంకుడు కాయ రసం తో తలంటి స్నానం చేయించే వాళ్ళు .మగ వాళ్లకు ఇంటి మంగళ్ళు వచ్చి ఈ పని చేసే వారు .ఆడ పిల్లలు మంగళ హారతి పట్టి పాట పాడే వాళ్ళు .వాళ్లకు హారతి మామూలు ఇచే వారు .ఇది గొప్ప సంప్ర దాయం .
సంక్రాంతికి కొత్త అల్లుళ్ళ తో లోగిళ్ళు కళ కళ లాడేవి .వాకిళ్ళ లో ధాన్యం పురులు లక్ష్మీ దేవికి సంకేతం గా ఉండేవి .కొత్త బట్టలు కొని అందరు కట్టు కోవటం పరిపాటి .పాలేళ్ళకు కూడా కొత్త బట్టలు పెట్టె వాళ్ళం .పండగ మామూళ్ళు ఇచ్చే వాళ్ళం .అలాగే దసరాకు వీరమ్మ తల్లి ,తిరుణాలకు ఇవ్వటం వుండేది .కనుమ నాడు గారెలు వండటం పరి పాటి .కనుమ నాడు పశువులను కాలువలో కడిగి ,పసుపు కుంకం పెట్టి పూజించే వారు .ఆ మధ్యాహ్నం నుంచి పాలేళ్ళు గైరు హాజరు .సినీమా లకు ,కోడి పందాలకు వెళ్ళే వారు .సంక్రాంతి అంటే కోడి పందాల హోరు చెప్ప టానికి వీలు లేదు .పందెం కోళ్ళ ను తయారు చేసి జీడి పప్పు లాంటివి పెట్టి పందాలు ఆడించటం తెలుగింటి ఆచారం .వాటిపై డబ్బు కాయటం పోగొట్టు కోవటం సరదా .ఈ కోడి పందాలే నాగమ నాయుడికి ,నాగమ్మకు వైరానికి కారణమై ,దాయాదుల యుద్ధం కురు క్షేత్ర యుద్ధం అంత ఎత్తున జరిగింది ".పేకాటా" మా మూలే .మందు బాబుల విందు రోజూ లివి .పట్ట శక్యం కాదు .నడవటం వుండదు .తూలు కుంటు దొర్లు కుంటు పోవటమే .
ఇళ్ళల్లో సంక్రాంతి పిండి వంటలు భారీగా చేసు కొనే వారు .ఇరుగమ్మ ,పోరుగమ్మ సాయం చేసే వారు సామూహికం గా అరిసెలు ,చక్కిలాలు జంతికలు కారప్పూస చేయటం వుండేది .ఆ నాడు అంత తీరు బడి వుండేది .ఇవాళ అంతా బిజీ లైఫ్ .లోగిలి అంటే నే వొళ్ళు పులకించి పోయేట్లు వుండేది .లక్ష్మీ దేవి నాట్యం చేసు వాకిట్లో కొలువై ఉండేదా అన్నట్లుండేది ప్రతి ఇల్లు ,వాకిలి .అదో గత వైభవం .గుర్తు చేసుకోవటం మన ధర్మం .
అసలు మా వూళ్ళో ధను ర్మాసం వచ్చిందంటే "హరికధలు "కు కొలువు కూటం గా ఉండేవి .కాపుల వీధి రామాలయం దగ్గర నెల రోజులు హరి కధలు జరిగేవి .పెద్ద పెద్ద తాటాకు పందిళ్ళు వేసి కధలు చెప్పించే వారు .ఆంద్ర దేశం లో లబ్ధ ప్రతిస్తులైన హరిదాసు లందరూ వచ్చి కధలు చెప్పి రంజింప జేసే వారు .పొడుగు పాండు రంగ దాసు ,పట్నాల మల్లేశ్వర రావు ,కోట సచ్చిదానంద శాస్త్రి ,కడలి వీరయ్య ,మోపర్రు దాసు ,చైనా రాకెట్ అని పిలువబడిన ప్రభ ,జగన్నాధ దాసు ,శంకర రావు ,మొదలైన హేమా హేమీ లంతా వచ్చి కధలు చెప్పే వారు .చివరి రోజున వారికి ఘన సన్మానాలు .దానికోసం ఊరంతా తిరిగి చందాలు వసూలు చేయ టాలు బలే రంజు గా వుండేది .కాపులరామాలయం దగ్గర సూపర్ వైజర్ సుబ్బా రావు గారు దీని బాధ్యత చే పట్టే వారు .
తరు వాత పోటీ ఎరిగింది .శివాలయం లో చెప్పించటం ప్రారంభించారు .దీనికి గోవింద రాజుల సత్యం ,కొలచల చల పతి వగైరా లు సారధ్యం వహించే వారు ,ఇది కాక విష్ణాలయం లో మొదటి నుంచీ హరి కధలు జారి గేవి .ముదు నూరు శంకర రావు గారు అనే భాగవ తార్ గారు రామాయణం ,బారతాలు చెప్పేవారు నెల రోజులు .ఉయ్యూరు లోచేవూరి కనక రత్నం గారు అనే విశ్వ బ్రాహ్మణ భాగవతార్ వుండే వారు .పచ్చగా ,దబ్బ పండు ఛాయ తో కళ గలవెడల్పు ముఖంతో చేతులకు ,కాళ్ళకు బంగారు కడియాల్తో .కొంచెం ఆడ తనం గా మాట్లాడే వారు .వ్రుత్తి బంగారు పని ప్రవ్రుత్తి హరి కధ ."సువర్ణ కంకణ కేయూర బిరుదాంకితులు"అనే వారాయన్ను .మంచి పేరు ప్రఖ్యాతు లుండేవి .బందర్లో మిగిలిన నగ రాలలో కధ చెబితే ఇసకేస్తే రాలనట్లు జనం వచ్చే వారని చెప్పు కొనే వారు .అదే పొరపాటున ఎప్పుడైనా ఉయ్యూరు లో కధ పెడితే పట్టు మని పది మంది వుండే వాళ్ళు కాదు .నా మిత్రుడు స్వర్గీయ పెద్ది భొట్ల ఆదినారాయణ ,ఆయన శిష్యరికం చేసి కొంత నేర్చాడు .ఒక సారి మా భజనకార్య క్రమం లో హరికద చెప్పాడు .బానే చెప్పాడు .పోరు గింటి పుల్ల కూర రుచి అంటే ఇదేనేమో .ఇదీ మా వూరి సంక్రాంతి గురించిన కొన్ని జ్ఞాపకాలు .మీతో పంచుకున్నందుకుఆనందం. గా వుంది .
సంక్రాంతి శుభా కాంక్షలతో —
మీ –గబ్బిట దుర్గా ప్రసాద్ –15 -01 -12 .
2 Responses to ఊసుల్లో ఉయ్యూరు –12 చెవులు తుప్పు వదిలించే సంక్రాంతి మేళాలు
prem అంటున్నారు:
9:49 సా. వద్ద జనవరి 15, 2012
మీ గు వ్వ్లలు బా గావూన్నయి
11:54 సా. వద్ద జనవరి 18, 2012
addedu antae rendu maanikalu.meeru rendunnara saerlu annaaru.marakam antae enimidi saerlu.
bandavaallantae savaraalu thayaaruchaesaevaallu. mari mondi bandalavaallu evaro alaagae noone guddalavaallevaro koodaa vivaristhae baagundaedi.thupaakee raamullu kaadu–thupaakee raayullu anukuntaanu.gobbemmala gurinchina mee vivarana entho baagundi. kodi pandaala vivaadam naagamanaayudikee,naagammakee madhyakaadu; brahmanaayudikee, naagammakoo madhya jarigindi.aemainaa okasaari chaduvarulandarinee gatha kaalaalaku theesukellaaru–mee chakkati varnanatho.dhanyavaadaalu.
oosullo uyyuru –12 chevulu tuppu vadilinche sankraanti melaalu | sarasabhaarati uyyuru
u pongal hangama
sangeeta sadguru shree tyaaga raja swami u5 u
Posted on janavari 15, 2012uby gdurgaprasad
oosullo uyyuru –12
chevulu tuppu vadi linche sankraanti melaalu
maa voorlo maa chinna tanam loo sankraanti sambaraalu ghanam gaa jarigevi .nela rojulu okate hadavidi. mukhyam gaa sankraanti rojuna mangala vaadyaala melaa chusi teeralsinde .udayam edu gantalu aaye sariki naadaswaram vaayinche vaallu ante naayee brahmalu ,oka dolu kuudaa vaayinche vaanni venta vesu koni ,veepuku oka gone sanchi vesukoni oodu kontu ,dolu moginchu kontu vache vaallu .voollo prati intiki tirige vaaru .aa kalam loo andariki vyava saayam vundedi kanuka dhaanyam appatike kotta dhaanyam vachedi kanuka dhanyame vaallaku pette vaaru .pedda vaallu poojaa ,,punaskaaraalato ,pitru devatalaku tarpanaalu ivvatam loo ,boodida gummadi kaayatho dhaanyam -daanam ivvatam thoo munigi poye vaaru .kanuka meela gaalla ku dhaanyam pette baadhyata nu maa boti pillalaku appa ginche vaaru .appatike kotlonunchi rendu moodu bastala dhaanyam nu paalella thoo teeyinchi saavitlo pettinche vaaru .vaallaku kolichi petta taniki ,paala dabba ,seru ,adda ante rendunnara serlu patte kola paatra,marakam ante naalugu serlu patte kola paatra siddham chesi pettu kone vaallam .
meela gaallu vaakitloki ravatame oodu kontu ,dolu moginchu kontu vache vaaru .maamuulu vaallu ayite oka gottam thoo vadlu vaalla sancheelo chetalo leka pallem loo munde posukoni,pette vaallam .veella vaayidyam chevulaku impu gaa vundedi kaadu .konchem baga vaayinche vaaru vache vaaru .vaaritho kasepu ekkuva sepu vaayimpa jesi oka sero .oka addado pette vaallam .
inka suswara vaayidyam vini pinchina vaarini inkaasepu vaayimpa jesi ,oka marakam vadlu cheta loo posi vaalla sanchi loo pose vaallam .vaallantaa santoshapadi namaskaristuu velle vaallu .oka bach tarvaata inko bach vachedi .khaalii vundedi kaadu cheti ninda pane .chala speed gaa petti pampinche vaallam .inka baga telisina meela gaallu vaste rendu moodu marakaalu kolichi pose vaallam .oopiri aadedi kaadu .nemmadi gaa inti mangali vaallu vache vaaru .vaallaku vaarshikam gaa dhaanyam kolche vaaru samvatsaram ayintarvaata .ayithe idhi pratyekam .vaariki kaneesam paavu basta kolichi pose vaallam .entho pongi poye vaallu .okko saari maa pedda vaalla maata prakaaram ara basta kuudaa kolichi iche vaallam .ee pedda mottam iche tappudu paalella thoo koli pinche vaallam .daadaapunadhyaahnam pannendu gantala daka ee sandade sandadi .kshanam teerika vundedi kaadu .okko saari nadumulu neppi puttevi ..appatike snaanaalu ,kaafiilu ayi poyevi kanuka janam ayi poye daka adho baadhyata gaa nirva hinche vaallam .naaku maa tammudu ,maa akkayya lu thodunde vaaru .eeayidu gantaluu .sannayi melam ,dolu mothalatho vuuru, illu mogi pothoondedi .chevi tuppu vadili poyedi .indulo chala mandi vaayinchatam raani vaalle .ghoram gaa vundedi vintunte .ayite chevulu moosu kontu ,bharistuu vadlu pette vaallam .kondari sanchulu nindi poyi ,intiki pampinchi ,mallee vache vaaru .oorantaa tiragatam kada .andaru vitarana sheelule .pedda aasaamulu inka ekkuva gaa petti vaallanu santrupti parache vaaru .oka kola halam gaa jarigi poyedi .ilaa samvatsaram loo okka sankraanti nade vache vaaru .mallee kani pinche vaaru kaadu .adhee deeni pratyekata .okko saari vachina vaalle mallee vastunde vaaru .oka actor mare vaadu .leka oka chinna pillaanni tecchu kone vaaru .veellanu teliggaa nee gurtu patte vaallam .kopa padi ,edho kontha ichi pampe vaallam . sandatlo sade mia gaa mondi bandala vaallu ,koya vaallu ,lambaadeelu ,chenchulu vache vaaru .veerikee thochina dhaanyam vese vaallam .kondaru dhaanyam teesu kone vaaru kaadu .andukani alanti vaari kosam chillara dabbulu redi chesu kone vaallam .pavala daggarnunchi ,roopaayi daka vese vaallam .kappalni aadinchukontu kondaru vache vaaru .veerikee yadhaa sakti iche vaallam .inko tamasha kuudaa vundedi .baalinta raalu ani oka cheta loo ,pasi pilladino ,pillano teesukoni kondaru chenchu aada vaallu vache vaaru .jaali padi ekkuva dhaanyamo ,dabbu loo iche vaallam .veella arupulu ,kekalu ,adukkova taalu thoo vaakili rana rangam gaa vundedi .dasari vaallu vache vaaru.vaalla thoo paatu gangi reddu meela gaallu tappani sari .gangi reddu vaallu bhogi ,sankraanti ,kanuma naadu kuudaa vache vaaru .runja vaayinchu kontu kondaru vache vaaru .veeri madhya loo haridaassulu chidatalu vaayinchukontuu "harilo ranga hari "anu kuntu vache vaaru .vaalla nettimeeda gundrani ittadi paatra vundedi .vaalla ku edaina veyalante paapam vaallu prati inti munduvangaalsi vachedi .appudu vese vaallam .vaallu chala vegam gaa oorantaa tiri gevallu . .deevinchi velle vaallu .veeri thoo baatu bairagulu vache vaallu .bhom bhom ani sankhanoodu kontu .yadhaa sakti gaa vaallanu trupti pariche vaallam .indulo "paana kaalu "ane atanu brahmam gaari tatvaalanu chedu nijaalaina vaatini teeya gaa pade vaadu ..atanu vaaraaniki oka saare vache vaadu .athani tatvaalu ante naakenduko chala ishtam gaa undevi .aasakti gaa vine vaadini . kondaru pagati bhaagavatulu kuudaa vache vaaru .picchuka gunta vaallu ,tupaakeeraamullu ane pittala doraluu ,noone guddala vaallu ravatam baga gurtu .pittala dorala kaburlu kotalu datevi .sarada gaa vine vaallam .vaalla maatala pravaham loo padi kottu ku povatame .vaallaku dabbulu iche vaallam .paata battalu iche vaallam .
lepakshi nandi antati gangi reddu latho vache vaallugangi reddu vaallu . .manchi alankarana chese vaallu eddulaku .ollantaa duppatlu ,bontalu kappe vaaru mukhaniki pasupu petti bottu pette vaaru banti poola dandalatho medanu alankarinche vaaru .chakka gaa inti mundu aadinche vaaru "ayya gaariki dannam pettu ,amma gaariki dandam pettu "ante avi cheppi natlu chesevi .tala oogincha mante vooginchevi anduke "doodoo basa vanna "ane paeru vachindi .chakkaga kucho mante koochunevi .daansu cheya mante chesevi .chakka gaa vaayistuu ,vaakitlo goppa sandadi chese vaaru .vaaru panche .chokka ,tala paga kotu jole thoo vache vaaru .daadaapu sankraanti nela mottam meeda kaneesam yabhai gangi reddulu vachevi .naagarakata kramangaa pera gatam ,nagara jeevana saili erpadatam ,aadarana taggatam valla ivaala ivannee kani pincha tam ledu .meela gaallu ravatam manesi daadaapu padi henellu avutondi .atlage pittala doraluu leru .gangi reddla vaaru taggaaru .chenchulu ,koyadoralu asale leru .veeriki thoduu erukala vaallu ,enaadi vaallu vache vaaru .vaaruu leru .kanuka sankraanti sandadi chala bhagam taggi poyindi ,ippudippude mallee ee taraaniki vaatini pari chaayam cheya taniki kontha prayatnam chestunnaru .aina nativity ravatam ledu .veellaku thoduu" upaadaanam brahmalu "kaneesam padi mandi " seetaa ramabhyam namah "antuu vache vaaru .veerine" yaaya vaaram brahmalu"ane vaaru . veeriki biyyam matramepette vaallam ."
intlo pedda vaallu daana dharmalu chestaaru ani munde cheppaanu .braahmalanu munde cheppi unchu kone vaallu .gummadi kaayalu baga pandevi dodlo .vaatini sadvini yogam chesukovali .andukani ,braahmanulaku kushmanda daanam chese vaaru .daaniki bangaram jatha chesi ,dhaanyam loo noo ,biyyam lono vunchi ,vighneshwara pooja ,gummidi kaayaku pasupu kunkuma petti pooja chesi ,kaallu kadigi ,nettina paadodakam challu koni appudu daanam chese vaaru .sankramanam eppudu vastundaa ani eduru chuse vaaru .deeniki kuudaa brahmalu aneka mandi vache vaaru .dampatyuktam gaa daanaanni madi battalatho chese vaallu .maa taram lonu memu chestunnam .vaarasatvaanni kaapaadu kontoone vunnam .ippudu daanam teesukova taniki rammante vache vaare karu vainaru .kaala mahima .aina vaaru vache daka eduru chusi istunnam .vaallalo kondariki bhojanaalu undevi .amma ,aa tarvaata naa srimati prabhaavati madi vanta chesi vaddinche vaaru .sankraanti naadu pitru devatalaku preeti kara maina roojoo .andukani kotta battalanu oka pallem loo vunchi ,devudi daggara petti ,peddala paeru cheppukoni ,bhojanala taruva ta kattu kone vaallam .migilina kulaala vaallu kuudaa yadhasakti biyyam ,thota kuura kuura gaayalu peddala paeru cheppi braahmalaku daanam iche vaaru .
dhanurmasam dissember padiheduna pravesistundi .vaakillalnee aavu peda thoo aliki ,muchatainamuggulu pettatam teluginti aachaaram .aavu peda thoo gobbemmalu chesi ranga vaallu lalo andam gaa koluvu chesi pasupu ,kunkuma petti banti poolatho alankarinchi ,poojinchatam aana vaayitii .ive sankraanti gobbemmalu .bhogi naadu pillalanta kalisi "subbi gobbemma subbamnivvave ,chemanti puvvanti chellelnivvave ,taamarapuuvantii tammunnivvave ,mogali puvvanti mogunnivvave ,malle poovanti mama nivvave "ani saayantram poota sande gobbemmalanu petti paadu taaru .senagalu atukulu vagaira panchi peda taaru .paatalatho ,aatalatokaala kshepam chestaaru .roojoo gobbemmalanu saayantram teesigodaku pidakalu gaa kotti endina tarvaata daachi radha saptami naadu ante magha suddhasaptami roojoo aa pidakalapai paalu ponginchi paravaannam vandi suuryuniki naivedyam petti ,chikkudu aakullo prasaadam gaa pettu koni tintaaru .sankraanti ki illallo bommala kolu vu pettatam oka ala vaatu ,.chinna pillalaku bogi naadu bhogi pallu postaaru .regi pallu vache kalam kanuka ,regi pallu ,chillara dabbulu cheruku , mukkalu kalipi nettina postaaru .dishti teestaaru .perantam chestaaru ,bhogi udayaanne bhogi mantalu pedda ettuna vese vaaru ,chali kachukone vaaru .eentilliintilli paadinee oka varusa gaa kurcho petti,mukhalaku bottu petti, haarati ichi appudutalanti pose vaallu .ollantaa nuvvvula noone pattinchi ,pesarapindi ni vollantaa pattinchi ,nalichi kunkudu kaaya rasam thoo talanti snaanam cheyinche vaallu .maga vaallaku inti mangallu vachi ee pani chese vaaru .aada pillalu mangala haarati patti paata pade vaallu .vaallaku haarati maamuulu iche vaaru .idhi goppa sampra daayam .
sankraantiki kotta allulla thoo logillu kala kala ladevi .vaakilla loo dhaanyam purulu lakshmi deviki sanketam gaa undevi .kotta battalu koni andaru kattu kovatam paripati .paalellaku kuudaa kotta battalu pette vaallam .pandaga maamoollu iche vaallam .alaage dasaraku veeramma talli ,tirunaalaku ivvatam vundedi .kanuma naadu gaarelu vandatam pari paati .kanuma naadu pasuvulanu kaaluvalo kadigi ,pasupu kunkam petti poojinche vaaru .aa madhyaahnam nunchi paalellu gairu haajaru .cinema laku ,kodi pandaalaku velle vaaru .sankraanti ante kodi pandaala horu cheppa taniki veelu ledu .pandem kolla nu tayaaru chesi jeedi pappu lantivi petti pandaalu aadinchatam teluginti aachaaram .vaatipai dabbu kaayatam pogottu kovatam sarada .ee kodi pandale nagama nayudiki ,nagammaku vairaniki kaaranamai ,daayaadula yuddham kuru kshetra yuddham anta ettuna jarigindi ".pekata" maa moole .mandu baabula vindu roojoo livi .patta sakyam kaadu .nadavatam vundadu .thoolu kuntu dorlu kuntu povatame .
illallo sankraanti pindi vantalu bhariga chesu kone vaaru .irugamma ,porugamma saayam chese vaaru saamuuhikam gaa ariselu ,chakkilaalu jantikalu kaarappuusa cheyatam vundedi .aa naadu anta teeru badi vundedi .ivaala antaa biji life .logili ante nee vollu pulakinchi poyetlu vundedi .lakshmi devi naatyam chesu vaakitlo koluvai undeda annatlundedi prati illu ,vaakili .adho gatha vaibhavam .gurtu chesukovatam mana dharmam .
asalu maa voollo dhanu rmasam vachindante "harikadhalu "ku koluvu kootam gaa undevi .kaapula veedhi ramalayam daggara nela rojulu hari kadhalu jarigevi .pedda pedda taataaku pandillu vesi kadhalu cheppinche vaaru .aandra desham loo labdha pratistulaina haridasu landaroo vachi kadhalu cheppi ranjimpa jese vaaru .podugu paandu ranga daasu ,patnaala malleshwara raavu ,kota sachidaananda saastri ,kadali veerayya ,moparru daasu ,chaina racket ani piluvabadina prabha ,jagannadha daasu ,sankara raavu ,modalaina hema haemee lantaa vachi kadhalu cheppe vaaru .chivari rojuna vaariki ghana sanmaanaalu .daanikosam oorantaa tirigi chandaalu vasulu cheya taalu bale ranju gaa vundedi .kapularamalayam daggara super viser subba raavu gaaru deeni baadhyata chee patte vaaru .
taru vaata poty erigindi .sivaalayam loo cheppinchatam praarambhinchaaru .deeniki govinda rajula satyam ,kolachala chala pathi vagaira lu saaradhyam vahinche vaaru ,idhi kaaka vishnaalayam loo modati nunchi hari kadhalu jaari gevi .mudu nooru sankara raavu gaaru ane bhagava tar gaaru ramayanam ,baarataalu cheppevaaru nela rojulu .uyyuru lochewuri kanaka ratnam gaaru ane vishwa brahmana bhagavatar vunde vaaru .pacchagaa ,dabba pandu chaaya thoo kala galavedalpu mukhamtho chetulaku ,kaallaku bangaaru kadiyaaltho .konchem aada tanam gaa matlade vaaru .vrutti bangaaru pani pravrutti hari kadha ."suvarna kankana keyura birudaankitulu"ane vaaraayannu .manchi paeru prakhyaatu lundevi .bandarlo migilina naga raalalo kadha chebithe isakeste raalanatlu janam vache vaarani cheppu kone vaaru .adhe porapaatuna eppudaina uyyuru loo kadha pedithe pattu mani padi mandi vunde vaallu kaadu .naa mitrudu swargeeya peddi bhotla aadinaaraayana ,aayana shishyarikam chesi kontha nerchaadu .oka saari maa bhajanakarya kramam loo harikada cheppaadu .baane cheppaadu .poru ginti pulla kuura ruchi ante idenemo .idhee maa vuuri sankraanti gurinchina konni ghnaapakaalu .meetho panchukunnandukuanandam. gaa vundi .
sankraanti shubha kaankshalato u
mee –gabbita durga prasad –15 -01 -12 .
2 Responses to oosullo uyyuru –12 chevulu tuppu vadilinche sankraanti melaalu
prem antunnaru:
9:49 saa. vadda janavari 15, 2012
mee gu vvlalu baa gavunnayi
11:54 saa. vadda janavari 18, 2012
addedu antae rendu maanikalu.meeru rendunnara saerlu annaaru.marakam antae enimidi saerlu.
bandavaallantae savaraalu thayaaruchaesaevaallu. mari mondi bandalavaallu evaro alaagae noone guddalavaallevaro koodaa vivaristhae baagundaedi.thupaakee raamullu kaadu–thupaakee raayullu anukuntaanu.gobbemmala gurinchina mee vivarana entho baagundi. kodi pandaala vivaadam naagamanaayudikee,naagammakee madhyakaadu; brahmanaayudikee, naagammakoo madhya jarigindi.aemainaa okasaari chaduvarulandarinee gatha kaalaalaku theesukellaaru–mee chakkati varnanatho.dhanyavaadaalu.