బందులు, దాడులు తగ్గుముఖం
నిర్మాణంలో ప్రతిష్ఠాత్మక విద్యాసంస్థలు
నూతనంగా ఏడు వైద్య కళాశాలలు
కేంద్ర పాలిత ప్రాంతంగా ఏర్పడి నేటితో ఏడాది జమ్మూకశ్మీర్‌... కేంద్ర పాలిత ప్రాంతంగా ఆవిర్భవించి ఏడాది పూర్తయ్యింది. ఈ సమయంలో ఎన్నో కీలక పరిణామాలు చోటుచేసుకున్నాయి. ప్రత్యేక ప్రతిపత్తిని కల్పించే రాజ్యాంగ అధికరణ 370 రద్దుతో నిరసనలు ఎగసినప్పటికీ అవి తీవ్ర రూపం దాల్చకుండా నిరోధించటంలో ప్రభుత్వం విజయం సాధించింది. పరిస్థితులు క్రమంగా మెరుగుపడటంతో గృహ నిర్బంధంలో ఉంచిన రాజకీయ నేతలు ఒక్కొక్కరుగా విడుదల అవుతున్నారు. రాళ్ల దాడులు, ఉగ్ర మూకల్లో యువకుల చేరికలూ తగ్గుముఖం పట్టాయి. విద్య, వైద్యం, మౌలిక వసతుల కల్పనలకు నిధుల కేటాయింపులు పెరిగాయి. జమ్మూకశ్మీర్‌ వెలుపల వ్యక్తులను వివాహమాడినప్పటికీ తమ కుమార్తెలకు ఆస్తిలో వాటాను ఇవ్వగలుగుతున్నందుకు తల్లిదండ్రులు సంతోషపడుతున్నారు. దీర్ఘకాలంపాటు తాము ఎదుర్కొన్న వివక్ష కాలగతిలో కలిసిపోయినట్లేనని జమ్మూ ప్రాంత ప్రజలు హర్షం వ్యక్తం చేస్తున్నారు.
ఐఐటీ, ఐఐఎంల నిర్మాణం
ప్రధాన మంత్రి మోదీ ఇచ్చిన హామీల్లో భాగంగా ఐఐటీ, ఐఐఎంతో పాటు రెండు ఎయిమ్స్‌ల (జమ్మూలో ఒకటి, శ్రీనగర్‌లో ఒకటి) నిర్మాణం కొనసాగుతోంది. ఏడు వైద్య కళాశాలలు మంజూరయ్యాయి. ఇప్పటికే ఉన్న ఆసుపత్రుల్లో భారీగా మౌలిక వసతులు కల్పిస్తున్నారు. జమ్మూకశ్మీర్‌ ఆరోగ్య పథకం కింద ప్రజలందరికీ ఆరోగ్య బీమా వర్తింపజేస్తున్నారు. ఆయుష్మాన్‌ భారత్‌ పథకం కింద ఇప్పటికే 78వేల మంది ఉచిత వైద్య చికిత్సలు పొందారు. రూ.5లక్షల చొప్పున 15 లక్షల కుటుంబాలకు బీమా సదుపాయం కల్పించారు.
ఉగ్ర నియామకాల్లో క్షీణత
కేంద్ర పాలిత ప్రాంతంగా విభజన జరిగినప్పటి నుంచి గత ఏడాది కాలంలో జమ్మూకశ్మీర్‌లో ఉగ్ర సంస్థల్లో స్థానిక యువకుల చేరిక 42శాతం మేర తగ్గిందని కేంద్ర హోంమంత్రిత్వ శాఖ గణాంకాలు వెల్లడిస్తున్నాయి. 2019, ఆగస్టు 5కు ముందు ఏడాది కాలంలో 172 మంది ఉగ్రవాదుల్లో చేరగా...ఆ తర్వాత ఏడాది కాలంలో ఇటువంటి వారి సంఖ్య 100కే పరిమితం అయ్యింది. నియంత్రణ రేఖ వెంట చొరబాట్లు కూడా 241 నుంచి 162కు తగ్గాయి. బందుల పిలుపులూ తగ్గిపోయాయి. 2018లో 532 రాళ్ల దాడుల ఘటనలు నమోదు కాగా ఈ ఏడాదిలో ఇప్పటి వరకూ 102 ఘటనలు మాత్రమే చోటుచేసుకున్నాయి.
పరిశ్రమల స్థాపనకు కృషి
జమ్మూకశ్మీర్‌ సర్వతోముఖాభివృద్ధికి చర్యలు ప్రారంభమయ్యాయి. పర్యాటక, ఆతిథ్య రంగాల్లో అవకాశాలు మెరుగుపడతాయనే ఆశావహ దృక్పథం అంతటా కనిపిస్తోంది. పరిశ్రమల స్థాపనకు అవసరమైన భూముల సేకరణ జమ్మూతో పాటు కశ్మీర్‌లోనూ జరుగుతోంది. గ్లోబల్‌ ఇన్వెస్టర్స్‌ సమ్మిట్‌-2020 నిర్వహణకు రంగం సిద్ధమవుతోందని జమ్మూకశ్మీర్‌ పారిశ్రామిక అభివృద్ధి మండలి మేనేజింగ్‌ డైరెక్టర్‌ రవీందర్‌ కుమార్‌ వివరించారు. కరోనా వైరస్‌ వల్ల సదస్సు ప్రస్తుతం వాయిదా పడింది. అయితే, వ్యాధి ఉద్ధృతి తగ్గిన తర్వాత జమ్మూ, శ్రీనగర్‌లలో ఈ సదస్సులను నిర్వహిస్తామని ఆయన తెలిపారు.
సేవల మెరుగుపై ఆశలు
జమ్మూకశ్మీర్‌, లద్ధాఖ్‌లు రెండు కేంద్ర పాలిత ప్రాంతాలుగా ఏర్పాటు చేసిన తర్వాత క్షేత్రస్థాయిలో పరిస్థితులు మెరుగుపడ్డాయని, ఈ విభజనను మూడు ప్రాంతాల ప్రజలు స్వాగతించారని ప్రభుత్వం, స్థానిక నాయకులు చెబుతున్నారు. జమ్మూకశ్మీర్‌ నుంచి వేరుచేయటం ద్వారా కేంద్ర ప్రభుత్వం నుంచి తమకు నేరుగా నిధులు వస్తాయని లద్ధాఖ్‌ చెందిన కొందరు ఆశాభావం వ్యక్తం చేశారు.
పునరుద్ధరణ చర్యలకు చైనా అవరోధం
జమ్మూకశ్మీర్‌లో సాధారణ జనజీవన పరిస్థితులు నెలకొంటున్న సమయంలో కరోనా వైరస్‌ వ్యాప్తి ఒక విధంగా దెబ్బతీయగా లద్దాఖ్‌లో చైనా దూకుడు మరో విధంగా అంతరాయం కలిగించింది. ఆందోళనలు సద్దుమణిగి రేపోమాపో రాజకీయ కార్యకలాపాల పునరుద్ధరణ జరుగుతుందని భావిస్తున్న సమయంలో గల్వాన్‌ లోయలో చైనా అతిక్రమణలు జమ్మూకశ్మీర్‌తో పాటు లద్దాఖ్‌ పైనా తీవ్ర ప్రభావం చూపాయి. జమ్మూకశ్మీర్‌లో పూర్తిస్థాయి రాజకీయ కార్యకలాపాలకు సమయం ఆసన్నమైందని భాజపా జాతీయ ప్రధాన కార్యదర్శి రామ్‌ మాధవ్‌ మే 21న ఓ పత్రికలో రాసిన వ్యాసంలో అభిప్రాయపడ్డారు. దీనికి కొనసాగింపు అన్నట్లుగా అప్నీ పార్టీ నాయకుడు అల్తాఫ్‌ బుఖారీ నేతృత్వంలో జమ్మూకశ్మీర్‌లో సలహా మండలి ఏర్పాటు కానుందనే వార్తలు వచ్చాయి. జమ్మూకశ్మీర్‌లో కేంద్ర ప్రభుత్వ అజెండాను ముందుకు తీసుకెళ్లేందుకు ఏర్పాటైన సాధనమే అప్నీ పార్టీ. బుఖారీ నేతృత్వంలో 24 మంది సభ్యులతో కూడిన సలహా మండలిని జూన్‌ మొదటి వారంలో ప్రకటిస్తారని భావించారు. అయితే, కరోనా వైరస్‌ వల్ల అది వాయిదాపడిందని కొందరు అంటుంటే.. తూర్పు లద్దాఖ్‌ సరిహద్దుల్లో చైనాతో అప్పటికే ప్రారంభమైన ఘర్షణలూ కారణంకావచ్చని సీనియర్‌ పాత్రికేయుడు భరత్‌ భూషణ్‌ అభిప్రాయపడ్డారు. ''సలహా మండలి ఏర్పాటు కూడా పాలనలో ప్రజల భాగస్వామ్యాన్ని పెంపొందించటం, వాయిదాపడిన ఎన్నికల నిర్వహణ దిశగా చేపట్టిన చర్యే. జమ్మూకశ్మీర్‌లో శాంతియుత పరిస్థితులను నెలకొల్పే పరిణామాలు పాకిస్థాన్‌ మాదిరిగానే చైనాకూ రుచించవు'' అని భరత్‌ భూషణ్‌ పేర్కొన్నారు.
bandulu, daadulu taggumukham
nirmaanamlo pratishtaatmaka vidyaasamsthalu
noothanamgaa edu vaidya kalaasaalalu
kendra paalita praantamgaa erpadi netitho edaadi jammookashmeersha... kendra paalita praantamgaa aavirbhavinchi edaadi puurtayyindi. ee samayamlo enno keelaka parinaamaalu chotuchesukunnayi. pratyeka pratipattini kalpinche raajyaamga adhikarana 370 raddutho nirasanalu egasinappatiki avi teevra roopam dalchakunda nirodhinchatamlo prabhutvam vijayam saadhinchindi. paristhitulu kramangaa merugupadatamto gruha nirbandhamlo unchina rajakeeya nethalu okkokkarugaa vidudala avutunnaaru. raalla daadulu, ugra mookallo yuvakula cherikaluu taggumukham pattayi. vidya, vaidyam, moulika vasatula kalpanalaku nidhula ketayimpulu perigaayi. jammookashmeersha velupala vyaktulanu vivaahamaadinappatikii tama kumaartelaku aastilo vaataanu ivvagalugutunnanduku tallidandrulu santoshapadutunnaru. deerghakaalampaatu taamu edurkonna vivaksha kaalagatilo kalisipoyinatlenani jammoo praanta prajalu harsham vyaktam chestunnaru.
iit, iimla nirmaanam
pradhaana mantri modii ichina haameello bhagamga iit, iimto paatu rendu aimsela (jammoolo okati, srinagarelo okati) nirmaanam konasagutondi. edu vaidya kalaasaalalu manjurayyaayi. ippatike unna aasupatrullo bhariga moulika vasatulu kalpistunnaru. jammookashmeersha aarogya pathakam kinda prajalandarikee aarogya beema vartimpajestunnaaru. aayushman bharathm pathakam kinda ippatike 78vela mandi uchita vaidya chikitsalu pondaaru. roo.5lakshala choppuna 15 lakshala kutumbaalaku beema sadupayam kalpinchaaru.
ugra niamakallo ksheenata
kendra paalita praantamgaa vibhajana jariginappati nunchi gatha edaadi kaalamlo jammookashmeerlamo ugra samsthallo sthaanika yuvakula cherika 42saatam mera taggindani kendra hommantritva saakha ganaankaalu velladistunnaayi. 2019, aagastu 5ku mundu edaadi kaalamlo 172 mandi ugravaadullo cheragaa...aa tarvaata edaadi kaalamlo ituvanti vaari sankhya 100kee parimitam ayyindi. niyantrana rekha venta chorabaatlu kuudaa 241 nunchi 162ku taggaayi. bandula pilupuluu taggipoyayi. 2018loo 532 raalla daadula ghatanalu namodu kaga ee edaadilo ippati varakuu 102 ghatanalu matrame chotuchesukunnayi.
parisramala sthaapanaku krushi
jammookashmeersha sarvatomukhaabhivruddhika charyalu praarambhamayyaayi. paryaataka, aatidhya rangaallo avakaasaalu merugupadataayane aasaavaha drukpatham antataa kanipistondi. parisramala sthaapanaku avasaramaina bhoomula sekarana jammootho paatu kashmeerloonuu jarugutondi. globalle investersi sammite-2020 nirvahanaku rangam siddhamavutondani jammookashmeersha paarisraamika abhivruddhi mandali manejingce director ravindersh kumare vivarinchaaru. karona vairism valla sadassu prastutam vaayidaa padindi. ayithe, vyaadhi uddhruti taggina tarvaata jammoo, srinagarelalo ee sadassulanu nirvahistaamani aayana telipaaru.
sevala merugupai aasalu
jammookashmeersha, laddhaakhna rendu kendra paalita praantaalugaa erpaatu chesina tarvaata kshetrasthaayilo paristhitulu merugupaddaayani, ee vibhajananu moodu praantaala prajalu swaagatinchaarani prabhutvam, sthaanika naayakulu chebutunnaru. jammookashmeersha nunchi verucheyatam dwara kendra prabhutvam nunchi tamaku nerugaa nidhulu vastaayani laddhakh chendina kondaru aasaabhaavam vyaktam chesaru.
punaruddharana charyalaku chaina avarodham
jammookashmeerlamo saadhaarana janajeevana paristhitulu nelakontunna samayamlo karona vairism vyaapti oka vidhamgaa debbateeyagaa laddaakhnalo chaina dookudu maro vidhamgaa antaraayam kaliginchindi. aandolanalu saddumanigi repomapo rajakeeya karyakalapala punaruddharana jarugutundani bhaavistunna samayamlo galwan loyalo chaina atikramanalu jammookashmeerna paatu laddakh paina teevra prabhaavam chuupaayi. jammookashmeerlamo puurtisthaayi rajakeeya kaaryakalaapaalaku samayam aasannamaindani bhajapa jaateeya pradhaana kaaryadarsi rami madhave mee 21na oo patrikalo raasina vyaasamlo abhipraayapaddaaru. deeniki konasagimpu annatlugaa apney party nayakudu altaff bukhari netrutvamlo jammookashmeerlamo salaha mandali erpaatu kaanundane vaartalu vachayi. jammookashmeerlamo kendra prabhutva ajendaanu munduku teesukellenduku erpaataina saadhaname apney party. bukhari netrutvamlo 24 mandi sabhyulatho kuudina salaha mandalini joony modati vaaramlo prakatistaarani bhaavinchaaru. ayithe, karona vairism valla adhi vaayidaapadindani kondaru antunte.. thoorpu laddakh sarihaddullo chainatho appatike praarambhamaina gharshanaluu kaaranamkaavacchani seeniery paatrikeyudu bharathn bhushan abhipraayapaddaaru. ''salaha mandali erpaatu kuudaa paalanalo prajala bhagaswamyanni pempondinchatam, vaayidaapadina ennikala nirvahana disagaa chepattina charye. jammookashmeerlamo saantiyuta paristhitulanu nelakolpe parinaamaalu pakisthanni maadirigaane chainaakuu ruchinchavu'' ani bharathn bhushan perkonnaru.