వైకుంటము వాకిలి వద్ద కావలి ఉండే జయవిజయులు తపోదనులైన మునులను లోనికి వెళ్ళనీయక అడ్డుకొని అపహాస్యం చేయడంతో వారు కోపించి రాక్షసులు కమ్మని శపిస్తారు. విష్ణువును శరణు వేడిన జయవిజయులకు శ్రీహరి మూడు జన్మలు నావిరోదులుగా పుట్టి నా చేతిలో మరణించి తిరిగి నావద్దకు వస్తారని చెపుతాడు.
==కధాగమనం==
హిరణ్యాక్షుడు శ్రీహరి చేతిలో వరాహరూపం ద్వారా మరణించినట్లు తెలుసుకొన్న హిరణ్యకశిపుడు శ్రీహరిని మట్టుపెట్టాలంటే కొన్ని శక్తులు కావాలని బ్రహ్మ కోసమై ఘోర తపస్సు చేసి తనకు పగలు కాని, రాత్రి కాని- బయటా, లోపలా కాని- మనిషి వలన కాని, జంతువువలన కాని, ఏ ఆయుధముల వలన కాని మరణం లేకుండా వరం పొందుతాడు.
హిరణ్యకశిపుడు తపస్సు చేయుచున్నపుడు ఇంద్రుడు ఆమె భార్యను అపహరించి తీసుకొని పొతున్నపుడు నారదుడు అడ్డుకొని ఆమెను తన ఆశ్రమమునకు తీసుకొని వెళతాడు. అక్కడ ఆమెకు శ్రీహరి గురించి జ్ఞానభోద చేయుచున్నపుడు ఆమె కడుపున కల ప్రహ్లాదుడు వింటుంటాడు. తపస్సు ముగించి వచ్చిన హిరణ్యకశిపుడు తన భార్యను నారద ముని ఆశ్రమమునుండి తీసుకెళ్ళి, సమస్త లోకాలనూ జయించి దేవతలను బానిసలుగా చేసుకొంటాడు.
ప్రహ్లాదుడు పెరిగుతూ హరిభక్తిని కూడా పెంచుకొంటుంటాడు. తండ్రికి అది ఇష్టముండదు. హరి మనకు శత్రువు అతడిని ద్వేషించమని చెప్తాడు. అయినా హరినామ స్మరణ చేస్తూ తన తోటి వారిని కూడ హరి భక్తులుగా మార్చుతుంటాడు.నేక విదాలుగా చెప్పి చెప్పి విసిగిన హిరణ్యకశిపుడు ప్రహ్లాదుని చంపివేయమని ఆదేశిస్తాడు. ప్రహ్లాదుని చంపుటకు తీసుకొని పోయిన వారు అతడిని అనేక విదాలుగా చంపుటకు ప్రయత్నించిననూ ప్రహ్లాదుడు హరి ప్రభావము వలన చనిపోడు. హిరణ్య కశిపుని వద్దకు వచ్చి వారు మహరాజా! పాములతో కరిపించితిమి, కొండలపై నుండి తోయించితిమి, ఏనుగులతో తొక్కించితిమి, మంటలలో వేయించితిమి, సముద్రములో పడవేసితిమి అయిననూ ప్రహ్లాదునికేయు అవ్వలేదని చెపుతారు. హిరణ్య కశిపుడు తన చేతులతో విషము తాగించినా ప్రహ్లాదుడు చనిపోక తనను అనుక్షణం ఆ శ్రీహరి రక్షిస్తూ ఉంటాడని చెపుతాడు. నిన్ను రక్షించిన శ్రీహరి ఎక్కడున్నడని అడిగిన తండ్రితో సర్వాంతర్యామి అయిన శ్రీహరి ఎక్కడైనా, అంతటా తానై ఉంటాడని అంటాడు ప్రహ్లాదుడు. అయితే ఈ స్థంభములో ఉంటాడా నీ శ్రీహరి చూపించు అని, స్థంభమును బ్రద్దలు కొడతాడు హిరణ్యకశిపుడు. స్థంభమునుండి నృసింహావతారమున వెలువడిన శ్రీ మహావిష్ణువు సంద్యా సమయమున, ఇంటి బయటాలోనా కాని గడపపై, మానవ శరీరము, జంతువు కాని రూపములో ఆయుధము లేకుండా తన వాడి గోళ్ళతో హిరణ్యకశిపుని సంహరిస్తాడు
vaikuntamu vaakili vadda kaavali unde jayavijayulu tapodanulaina munulanu loniki vellaneeyaka addukoni apahasyam cheyadamtho vaaru kopinchi raakshasulu kammani sapistaaru. vishnuvunu saranu vaedina jayavijayulaku srihari moodu janmalu naavirodulugaa putti naa chetilo maraninchi tirigi naavaddaku vastaarani cheputaadu.
==kadhagamanam==
hiranyaakshudu srihari chetilo varaharoopam dwara maraninchinatlu telusukonna hiranyakasipudu sriharini mattupettalante konni saktulu kaavaalani brahma kosamai ghora tapassu chesi tanaku pagalu kaani, raatri kaani- bayata, lopala kaani- manishi valana kaani, jantuvuvalana kaani, e aayudhamula valana kaani maranam lekunda varam pondutaadu.
hiranyakasipudu tapassu cheyuchunnapudu indrudu aame bhaaryanu apaharinchi teesukoni potunnapudu naradudu addukoni aamenu tana aasramamunaku teesukoni velataadu. akkada aameku srihari gurinchi ghnaanabhoda cheyuchunnapudu aame kadupuna kala prahlaadudu vintuntaadu. tapassu muginchi vachina hiranyakasipudu tana bhaaryanu naarada muni aasramamunundi teesukelli, samasta lokaalanuu jayinchi devatalanu banisaluga chesukontadu.
prahlaadudu perigutuu haribhaktini kuudaa penchukontuntaadu. tandriki adhi ishtamundadu. hari manaku satruvu atadini dveshinchamani cheptaadu. aina harinama smarana chestu tana thoti vaarini kuuda hari bhaktulugaa maarchutuntaadu.neka vidaalugaa cheppi cheppi visigina hiranyakasipudu prahlaaduni champiveyamani aadesistaadu. prahlaaduni champutaku teesukoni poyina vaaru atadini aneka vidaalugaa champutaku prayatninchinanuu prahlaadudu hari prabhaavamu valana chanipodu. hiranya kasipuni vaddaku vachi vaaru maharaja! paamulatho karipinchitimi, kondalapai nundi thoyinchitimi, enugulatho tokkinchitimi, mantalalo veyinchitimi, samudramulo padavesitimi ayinanuu prahlaadunikeyu avvaledani cheputaaru. hiranya kasipudu tana chetulatho vishamu taginchina prahlaadudu chanipoka tananu anukshanam aa srihari rakshistuu untaadani cheputaadu. ninnu rakshinchina srihari ekkadunnadani adigina tandritho sarvaantaryaami ayina srihari ekkadaina, antataa taanai untaadani antaadu prahlaadudu. ayithe ee sthambhamulo untada nee srihari chuupinchu ani, sthambhamunu braddalu kodataadu hiranyakasipudu. sthambhamunundi nrusimhaavataaramuna veluvadina shree mahavishnuvu sandya samayamuna, inti bayatalona kaani gadapapai, manava sareeramu, jantuvu kaani roopamulo aayudhamu lekunda tana vaadi gollatho hiranyakasipuni samharistaadu