యర్రపు రెడ్డి రామనాధ రెడ్డి: సృజన + ఆత్మక'థ'
"కోటి కోటి గుండెలలో పులకింతలు పులకింతలు
కోటి కోటి గొంతులలో ప్రభవించే ఆశయాలు
సాటి మనుషులందరిపై సౌమనస్య భావనలు
మేటి మేటి నడతలోన రేపటి మన నవ్వులు
చిరునవ్వులు చిరునవ్వులు చిరునవ్వులు"
ఆకాశవాణిలో ఆదివారం మధ్యాహ్నం ప్రసారమయ్యే "పాట నేర్చుకుందాం" కార్యక్రమంలోని పాట. పిల్లలకోసం చిత్తరంజన్‌గారు నిర్వహించే ఈ కార్యక్రమం ఆకాశవాణి హైదరాబాదు కేంద్రం నుండి ప్రసారమయేది. దాన్ని మా కడపకేంద్రం రిలే చేసేది. ఈ పాటను విని నేర్చుకొనే జ్ఞానము వయసు రెండూ నాకు లేని వయసులో మా నాయన రేడియో వింటూ నాతో రాయించి అర్థం చెబుతూ నేర్పినాడు.
ఆ తరువాత ఇదేపాటను నేను శ్రీనివాసా కాన్వెంట్లో, మా జడ్‌.పీ‌ హైస్కూల్లో, రాయచోటి భారతి స్కూల్లో, ఆ తరువాత ముక్కావారి పల్లెలో పాడిందే పాడరా పాసిపండ్ల దాసరీ అన్నట్టుగా శ్రోతలు మారినప్పుడల్లా చెడబాడి 'బహు'మతులు పోగొట్టాను/రాబట్టాను. ఇవన్నీ మరచిపోతానేమోగానీ పదేళ్ల వయసులో "బాలవిహార్" చిన్నపిల్లల కార్యక్రమంలో ఈ పాటను పాడటం మాత్రం మరపురాని అనుభవం. ఆకాశవాణి కడప కేంద్రంలో రికార్డయి ప్రసారం చేయబడిన నా ఏకైక కార్యక్రమం ఇదే.
మన ఆంధ్రదేశంలోని ఎంసెట్ జాడ్యం నన్నూ సోకిన తరువాత పాటలు, పుస్తక పఠనం, ఆటలు మొదలైనవాటిపై నా ఆసక్తి, సృజన వాడిపోయినాయి. కళ్లకు జోళ్లొచ్చినాయి. మెడిసిన్ సీటు మాత్రం రాలా. ఆ తరువాతేముందీ... కడుపు చించుకుంటే కాళ్లమీద పడుతుంది అనుకుంటుండగా తంతే బూరెల బుట్టలో పడినట్టు ఈ రంగంలోకొచ్చి పడ్డాను.
సరే, మళ్లీ పాటలోకొస్తే ఈ క్రింది చరణం అనుకోకుండానే అప్పుడప్పుడూ మనసులో మెదులుతూ ఉంటుంది. మెదిలిన ప్రతిసారీ మూడో పంక్తి గుర్తుకు రాదు. రాని ప్రతిసారీ నా నాయనకేమైనా గుర్తుందేమో అడుగాలనుకొంటాను. అనుకొన్న ప్రతిసారీ తప్పకుండా మరచిపోతాను. ఇదిగో ఆ చరణం:
"మనమూ మనమని పలికే మనసుంటే అదే మతం
సౌజన్యం, సహజీవన సౌశీల్యం మనిషి వ్రతం
మానవతకు విలువ పెంచి సాగాలోయ్ అనవరతం సాగాలోయ్ అనవరతం" |కోటి కోటి|
మంచి విషయం కదా! ఈ పాట రచయిత పేరు "సంపత్" అన్నట్టు గుర్తు. రికార్డింగ్ రూము సౌండ్‌ప్రూఫ్ అని తెలుసుకొని అదెలా చేస్తారోనని చాలా ఆశ్చర్యంగా ఆలోచించాను. రకరకాల మైకులు, అద్దాల గోడలు, నెమ్మదిగా తనంతట తానే మూసుకొనే తలుపు, రౌండ్‌ టేబులు, ఇడ్లీమూసల్లాంటి రికార్డింగ్ టేప్ పరికరాలు చూడటం అదే మొదటిసారి. ఒకోదాని గురించీ చాలాచాలా ఆలోచనలు.
ఫలానా ఆదివారం నా పాట రేడియోలో ప్రసారమౌతుందనగా ఆ రోజు నేను మా బంధువుల ఇంట్లో ఉన్నాను. సరిగ్గా ప్రసార సమయం దగ్గరవుతుండగా మా తాత (అమ్మ యొక్క నాన్న - ష.త.సమాసము) వాళ్లవూరికి ప్రయాణం కమ్మని అందరినీ తొందరపెట్టి, నా అభ్యంతరమనే పూచికపుల్లకు అగ్గిబెట్టడంతో రేడియోలో నా పాటను వినే అవకాశం నాకు లేకుండాపోయింది. బస్సులో ప్రయాణమౌతూ "ఈ పాటికి రేడియోలో నా పాట అయిపోయుంటుంది, ఎవరైనా విన్నారో లేదో" అని నాకు నేనే అనుకోవాల్సి వచ్చింది. మా నాయన ఆ రోజు నాతోపాటు ఉండి ఉంటే ఇదంతా జరగనిచ్చేవాడు కాదు.
ఇది జరిగిన సంవత్సరానికి బాలవిహార్ కార్యక్రమంలో ఆకాశవాణి కడపకేంద్రం పన్నెండేళ్లలోపు పిల్లలకు ఒక చిన్న పోటీ పెట్టింది. "కలసి ఉంటే కలదు సుఖం, దురాశ దుఃఖానికి చేటు, చెరపకురా చెడేవు, ..." ఇలా ఐదారు సామెతలు చెప్పి, వాటిలో ఏదో ఒకటి ఎంచుకొని దాని ఆధారంగా ఒక కథ రాసి పంపమన్నారు. ఆ కథ నేనే రాశానని, నా వయస్సు పన్నెండులోపేనని ధృవీకరిస్తూ మా పాఠశాల ప్రధానోపాధ్యాయులుంగారి చేవ్రాలు తప్పనిసరి. కథరాసి అయ్యవారి సముఖమునకు గైకొనివెళ్లగా, అసలందులో ఏముందో చూడకుండా "ఆ... అది!" అనేసి సంతకం పెట్టి, అటెస్టెడ్ అని రాజముద్రవేసి "ఫో!" అనేశారు చేపపిల్లను మళ్లీ నీళ్లలో వదులుతున్న పిల్లాడిలాగా సంబరంగా మొహంబెట్టి. ఆయన ఆ కథను చదివి మెచ్చుకొని ఏమైనా సవరణలు సూచిస్తారేమోననుకొనడం వల్ల కొద్దిపాటి నిరాశ. రాజముద్రితమైన పిదప/తదుపరి/తరువాత ఆ పత్రమును రిజిస్టర్డ్ పోస్ట్ చేసి ఇంటికొచ్చేశాను.
అదే నా మొదటి కథ. ఈనాటివరకూ అదే చివరిదీనూ.
కథ ఎలా రాశానో గుర్తులేదుగానీ ఇతివృత్తం ఏమిటంటే - వీరబల్లెలాంటి ఒక చిన్న ఊరిలో ఒక శెట్టిగారు కిరాణాషాపు పెట్టుకొని భార్యాపిల్లలతో సంతోషంగా జీవిస్తుంటాడు. ఆయన పక్కనే ఉంటున్న మరో ఆసామికి కాలం కలిసొచ్చి ధనయోగం పట్టడంతో మంచి మేడ కట్టేస్తాడు. నడమంత్రపుసిరి కలిగించిన మిడిసిపాటుతో ఆసామి ఇల్లాలు పెడసరంగా మాట్లాడటంతో శెట్టిభార్య నొచ్చుకుంటుంది. తానెంతగానో ఇష్టపడే పడతి తనఎదుట బొటబొటా కన్నీరుకారుస్తూ వగచి వాపోవడాన్ని శెట్టి భరించలేకపోతాడు. ఆసామికి ఇల్లాలికి దీటుగా తనఇల్లాలిని చూసుకోవాలనే తాపత్రయంలో ఆవేశంలో ఆస్తులు తెగనమ్మి డంబాలకై ఖర్చుచేసి చిక్కుల్లోపడతాడు. తానెంత పెద్దతప్పు చేస్తున్నాడో ఆలస్యంగానైనా గ్రహించి ఆ మొగుడూపెళ్లాలిద్దరూ ఊహాలోకాన్ని వదలి ఇహలోకంలోకి రావడంతో కథ ముగుస్తుంది. నేనెంచుకున్న సామెత - "పులిని చూసి నక్క వాతలు పెట్టుకొన్నట్లు".
ఈ కథ పోటీలో మొదటిస్థానం సంపాదించింది. కానీ అది రేడియోలో ప్రసారమైనప్పుడు నేను వినలేకపోయాను. స్కూలు మరి. అలా నా రెండు కార్యక్రమాలూ నేను వినలేదు. నేను తప్ప మిగతా అందరూ విన్నారు. "కర్మణ్యేవాధికారః తే, మా ఫలేషు, కదా చిన్నా!?" అని చిన్నికృష్ణుడు చిన్నప్పుడే చిన్నపిల్లలకు అర్థమయ్యేలా చెప్పేశాడంటారు, మీరేమైనా విన్నారా?.
పెద్దబాలశిక్షలో ఒక కథ ఉంది. ఎద్దును బెదిరించాలని ఒక మూర్ఖపు కప్ప తన పొట్టను పెద్దదిగా చేసి బుసకొడుతూ, ఉపిరి పీల్చి పీల్చి పొట్టపగిలి చస్తుంది. ఈ కథే నా కథకు మూలం. ఇలా ఒకదాని నుండి మరోటి సృష్టించడమే కదా సృజనకు నాంది. మీగ్గానీ సాలూరి రాజేశ్వరరావు గారబ్బాయి కోటి గుర్తొస్తున్నాడా? కోటి కోటి గుండెలలో పులకింతలు పుట్టించే మంచి సంగీతాన్ని ఆయన సృజించారు కూడా కదా! :)
కాబట్టి కామ్రేడ్స్ ఇంతకూ నేన్‌జెప్పేదేమిటంటే (యమగోలలో అన్నగారు) - రేడియోలో పిల్లల కార్యక్రమాలు వినడం, వినిపించడం, పెద్దబాలశిక్ష చదివించడం, వీటన్నిటి వెనక తల్లి/తండ్రి శ్రధ్ధవహించడం వల్ల ఒక సామాన్యుడైన పిల్లకాయ యొక్క తలకాయ కాస్త పెద్దకాయ అవుతుంది. వాడు కోటి కావచ్చు, రెహమాన్ అయినా అయిపోవచ్చు ఆశ్చర్యంలేదు. చిన్నపిల్లలలో సహజంగా ఉండే సృజనశక్తిని పెంపొందించడం తల్లిదండ్రుల బాధ్యత. "హూఁ... ఇట్టాటి బేకార్ మాటలు యింటా గూసుంటే మావోనికి మార్కులొచ్చినట్టే" అంటారా? ఎక్కువ కష్టపడకుండా మార్కులు రావాలంటే మెదడు లేతచిగురులాగా ఉండాలంటారు తెలిసినవారు. సిలబస్ చట్రంలో మెదడును బిగించేస్తే చిగురించే లక్షణాన్ని అనగా సృజనాత్మకతను కోల్పోయి మొద్దుబారునని అనుభవపూర్వకంగా చెబుతున్నాను నేను.
సిలబస్ తప్ప ఇంకే పుస్తకంతోనైనా తమ బిడ్డను చూస్తే - "వీడు మన వంశ వినాశనానికై శాపవశమున జన్మించిన కలుపుమొక్క" అని తీర్మానించి, "ఈ పోటీ ప్రపంచంలో ...." అని చాలా సీరియస్‌గా మొదలుబెట్టి జన్మమధ్యంలో మళ్లీ వాడు కోలుకోకుండా చికిత్స జరిపే తల్లి, తండ్రి, గురువు మొదలగు దైవములను చూస్తుంటాము.
మార్కుల మాఫియా, ర్యాంకుల మాయా రెసిడెన్షియల్ స్కూళ్లలో కాలేజీలలో తమ పిల్లలను మగ్గబెడుతున్న వారందరూ తాము ఏ ప్రవాహంలో కొట్టుకుపోతున్నారో కొట్టుమిట్టాడుతున్నారో ఒక మారు ఆగి గమనించాలి.
"ఈ పోటీ ప్రపంచంలో ...." అనే సీరియస్ సీనియర్ సిటిజనులు తాము తేలికపడటానికై ఒకసారి చూడవలసిన సన్నివేశం "గోదావరి నదీ తీరంలో....". "ఔనన్నా కాదన్నా" అనే చిత్రంలో ధర్మవరపు సుబ్రహ్మణ్యంగారి అద్భుత పాటవం - "గోదావరి నదీ తీరంలో... వెన్నెల వెలుగులో ... మేం ఒంటరిగా స్నానమాచరిస్తున్నాం... మాకు అల్లంత దూరంలో ... ముగ్గురు దేవతా స్త్రీలు వివస్త్రలై జలకాలాడుతున్నారు..." ఇలా తమ భావుకతను అక్కడికక్కడ ప్రదర్శించగలగడమే సృజన. కదా!?
ఏమిటో మరి అంతా కంగారు కాలం అయిపోయింది. అయినా కొందరు బాగానే బాలెన్స్ చేస్తున్నారనుకుంట. మన డాక్టరు గారు లేరూ ?
మీరు రేడియో అంటే గుర్తొచ్చింది. అది మేము వరంగల్ లో ఉన్నప్పుడు. ఒక సారి ఇలాగే నాకూ రేడియో లో పాడే అవకాశం వచ్చింది. పిల్లల ప్రోగ్రాము అన్నమాట. "పిల్లలూ ఇందులో నీతేంటి ?" అని ఏదో ప్రోగ్రాం వస్తుందే అది.
అక్కడ ఇక అందరం కాసేపు ఊదరగొట్టాము... నాకు వచ్చిన పాట నేనూ పాడాను అప్పుడు. అందరూ చప్పట్లు కొట్టగానే ఛాతీ పొంగిపోయింది.
ఆ ప్రోగ్రాము ఎప్పుడొస్తుందో కనుక్కుని ఆ సమయానికి రేడియో ఆన్ చేస్తే తెలిసింది అది FM ఉన్న రేడియోలోనే వస్తుందని. ఇక పక్కింట్లోకి పరుగు. అక్కడ జనాలు కూడా నాతో పాటూ పాడారు లేండి. ఇక ఊపిరి బిగపట్టి వింటుండగా టప్.. కరెంటాఫ్. మళ్ళీ కరెంటొచ్చేసరికి "పిల్లలూ నీతి..." దగ్గరొచ్చి ఆగింది. మాకందరికీ మొహాలూ మాడిపోయాయి మరి దెబ్బకి. (తర్వాత మళ్ళీ ప్రసారం అయి విన్నామనుకోండి.)
అదో తీపి జ్ఞాపకం. బాగా గుర్తు చేసావు రానారె.
Mar 30, 2007, 12:25:00 PM
raanaare gaaru,
Your experience brought me back pleasant memories from my school days. My school used to prepare for balaanandam (vinodam) (whichever is the slot for younger of the kids on saturday) for every independence day. I was lucky to get chosen for one such event.
I couldn't hear mine either, because it was a live event.
I try to recreate to some extent, such simple pleasures like listening to balanandam, reading Chandamama etc., through my website.
Can I say that creativity, or any talent for that matter, doesn't get lost. It may only take a back seat while other things take turns taking their due priority.
As parents and teachers, while we encourage creativity, it is also our responsibility to set limits for kids.
Your thoughts on parenting are interesting. You will not forget to refer to your notes when you are on that path, will you? :-)
Mar 30, 2007, 12:42:00 PM
నాకు మిమ్మలిని చూస్తుంటే చాలా ముచ్చటేస్తుంది.ఏదో తెలీకుండానే మీ నాన్నగారి మీద[ఇలా అంటే రాజుల వంశం అనుకుంటారేమో?మా తూగోజీలో ఇలాగే అంటారు]చాలా గౌరవం,అభిమానం ఇంకా ఇలాంటి ఎన్నో మంచి అభిప్రాయాలు కలిగేస్తున్నాయి.పిల్లల్లో కళా తృష్ణ ను పెంచేవాళ్ళు చాలా తక్కువమంది వుంటారు.పెద్దవాళ్ళు నేర్పారు కదా అని నేర్చేసుకునే పిల్లలు ఎంతమంది వుంటారు?మన రానారే ఎంతన్నా గ్రేట్ కదా.బహుముఖ ప్రజ్ఞాశాలి రానారే కు ఒక "ఓ"వేసుకొండి.నిజం గా చెపుతున్నాను మా అబ్బాయిని రానారే లా చెయ్యాలనుకుంటున్నాను.
Mar 30, 2007, 4:20:00 PM
మీ అభిమానానికి చాలా సంతోషం కలిగింది. నేనేదో చాలా సాధించేశాననే భావం కలుగజేసినట్లున్నాను. అదే బహుశా నా బహుముఖప్రజ్ఞ. అంతకుమించి ఇంకేం లేదు. కలాం అంటారు - "నాకు పూర్వం లక్షరెట్ల ప్రతిభ, పట్టుదల, కమిట్‌మెంట్ కలిగిన గురువులు, దార్శనికులు చూపినదారిలో నడవడం తప్ప నా గొప్పేమీలేదు" అని. మేరువులాంటి మనీషి. అయనే తననెవరైనా ప్రజ్ఞావంతుడవంటే ఈ మాటతో కొట్టివేస్తారు. మరి అంతటి వారే ఆ మాటంటే, నేనేమిటి గడ్డిపోచను కూడా కాను. Jack of all trades, master of none అనే మాట వినే ఉంటారు. నాలాంటివాడికి "ప్రజ్ఞ" అనేది చాలా పెద్ద పదం కదండి. అయితే, మీ మాటవిని ఎవరైనా కొన్ని "ఓ"లు వేసుకొంటే మాత్రం తప్పకుండా తీసుకొంటాను. కాలనాళికలో భద్రపరచను. ఇంతకూ మీరీ టపామీద మీ అభిప్రాయం చెప్పలేదు.
మీ వెబ్‌సైటు చాలా గొప్ప ప్రయత్నం. మీ అభిప్రాయాలు తెలిపినందుకు ధన్యవాదాలు. మీరన్నది నిజం. తల్లిదండ్రులు తమ పిల్లలకు హద్దులు పెట్టవలసిందే, వారి సృజనాత్మకతకు కాదు, దానికి మాత్రం పదునుపెట్టాలి. చివరగా మీరడిగిన ప్రశ్నకు నేనిప్పుడు మాటల్లో సమాధానం చెప్పడం నిరుపయోగం అనుకుంటున్నాను.
ప్రవీణ్, నా కార్యక్రమం మాత్రం మళ్లీ ప్రసారమైన సంగతి మా అమ్మో నాయనో చెబితేనేగానీ తెలీలేదు :(
Mar 30, 2007, 8:36:00 PM
మీ కథ దాని తరువాత పిల్లల గురించి మీ అభిప్రాయం బాగున్నాయి. పిల్లలలోని స్పృజనని మెచ్చుకుంటూ వారిని ప్రోత్సహిస్తూ కూడా వారి చదువులకి ఆటంకం లేకుండా చేయవచ్చేమో. ఎందుకంటే ఇప్పటి రోజులలో రెండూ అవసరమే. చదువుని పక్కన పెట్టేస్తే ఈ పోటీ ప్రపంచంలో కష్టం కదా. అలా అని చదువే లోకం కాకూడదు. పిల్లల ఇష్టాలకి, వారి అభిప్రాయాలకి విలువనిస్తూ వారిని ప్రోత్సహించాలి. రేపు పెద్దయాక వాళ్ళు మనల్ని వేలెత్తి చూపేటట్లు వుండకూడదు. మీరు మమ్ముల్ని చదువుకోమని చెప్పలేదు అని వాళ్ళు అనేటట్లు వుండకూడదు కదా? వాళ్ళకి దేనిమీద మక్కువైతే దానిని ఎంచుకోనివ్వాలి. కాకపోతే దాని మంచిచెడులు, దాని పర్యవసానములు అన్నీ వాళ్ళకి విడమరిచి చెప్పాలి.Decision making వాళ్ళకే వదిలి వేయాలి, కాని మన guidance వుండాలి.
Mar 31, 2007, 1:21:00 AM
రానారే మళ్ళీ తినేసాడు. చాలామంచివిషయాలు చెప్పారు. ఎప్పుడూ చదువో అని పోరుపెట్టడంకన్నా పిల్లల సృజనాత్మకత పెంచడం ముఖ్యం. రాధికగారూ. క్షమించండి. మీఅబ్బాయిని మీఅబ్బాయిలాగే పెరగనివ్వండి. మా అమ్మాయి ఒకసారి అడిగింది,'నాన్నా, నేను పెద్దయ్యాకా ఎవరిలా అవ్వాలనుకొంటున్నావు'. శ్రావ్య(తన పేరు) లా అవ్వు అన్నా.
Mar 31, 2007, 8:36:00 AM
bAgumdi mI anubhavam. sounD rikArDing rUmanTE gurtu vaccindi... O sAri ilAgE #curiosity# koddI rikArDing rUm elA unTUnDO chUddAmani veLLi irukku pOyA. akkaDEmO mATlADarAdu. O pakkEmO gAlunDadu ... visugoccEsindi nEnu veLLina maniShi rikArDing pUrti ayyEsariki.
Apr 3, 2007, 9:28:00 PM
Myriad Enigmas said...
kadapa radio station ki velli rhymes paatalu paadina gnaapakaalu gurthu chesaru. ala vocchina 2 3 programs maa vallu record cheyyadam valla ippatiki vinadam veelavuthondi.
Apr 7, 2007, 12:31:00 AM
అబ్బో, మన బ్లాగ్లోకంలో చాలామంది బాల కళాకారులున్నారే! చాలా సంతోషం.
రానారె - టపా .. యధావిధిగా .. చాలా బాగుంది.
నెలకొకటి రాసినా .. గంగిగోవు పాలల్లాగా .. బహురుచిగా ఉంటున్నాయి. నీ చమత్కారం కూడా ఒక మెట్టు పైకెక్కింది ఈ టపాలో .. బహుశా పొద్దు గడి ప్రభావమా? :-)
అద్సరేగానీ, "అమ్మ యొక్క నాన్న" - షష్ఠీ తత్పురుష అవుతుంది, పంచమి కాదు :-))
"నువ్వు నీలానే పెరుగు" అన్న సత్యసాయిగారి ఆశీస్సుకూడా బాగుంది.
సృజనాత్మకతో బాటు పిల్లలకి సహజంగా ఉండేది, మనం దోహదం చెయ్యాల్సింది ఇంకోటి ఉంది - negotiating skill. పిల్లలు కాస్త మాట్లాడే వయసు వచ్చేప్పటికి మనం బిజీ ఐపోయి, డిసిప్లిన్ పేరిట జులుం చెలాయించడం మొదలవుతుంది. ఆ తరవాత జీవితంలో, వాళ్ళేర్పరుచుకునే సంబంధాల్లో పిల్లలు కూడా ఈ నమూనానే పాటిస్తారు - ఏ సమస్యనైనా negotiate చేసి సాధించవచ్చు అనే సత్యాన్ని మరిచిపోతారు.
Apr 11, 2007, 11:07:00 AM
కొత్తపాళీ గారూ, మీకు ప్రత్యేక ధన్యవాదాలు. ఈ టపాలోని చమత్కారాలను ఎవరైనా గమనిస్తారేమోనని ఎదురుచూశాను. కానీ దాదాపు అందరూ "విషయం" పైనే దృష్టి నిలిపారు. పంచమి తత్పురుషమని రాయలేదండీ, నేను రాసిందిదీ:
(అమ్మ యొక్క నాన్న - ష.త.సమాసము)
సిరిసిరిమువ్వగారు, మీ అభిప్రాయమే నాదీను. చదువును నిర్లక్ష్యం చేయకూడదు. అలాగని దాన్ని నెత్తికేసి రుద్దరూడదు. మార్గనిర్దేశం పెద్దలది. నిర్ణయం పిల్లలదే. ధన్వవాదాలు.
కొవ్వలిగారు, థాంక్యూ. మీ మాటకు శ్రావ్య ఏమందో చెప్పలేదు.
యస్ మరియు మిరియడ్ ఎనిగ్మాస్ గార్లకు -- కృతజ్ఞతలు. మీ జ్ఞాపకాలను నిదురలేపినందుకు నాకూ ఆనందంగా ఉంది.
Apr 11, 2007, 1:43:00 PM
"ముక్కు పగిలేదాకా సూటిగానే పోదాం..."
బాగా చెప్పారు. ఈ విషయంలో మీ ముక్కు వెలకాలే నా ముక్కు ఉంది. :)
Apr 14, 2007, 2:52:00 PM
శ్రావ్య ఏమందో, ఏమనుకొందో చెప్పలేనేమో కాని, రాధికగారు ఫీలయినట్లున్నారని ఊహించగలను.
Apr 22, 2007, 4:44:00 AM
సత్యసాయిగారూ అయ్యయ్యో ఎంత మాట.ఈ టపా వచ్చి చాలా రోజులయిపోయింది కదా అందునా నాకు కూడలిలో ఈ కామెంట్లు కనిపించలేదు.చివరిలో మీరిచ్చిన రాధిక ఫీల్ అయివుంటుందన్న కామెంటు తప్ప.అది చూసి ఇటు వచ్చాను అంతే గానీ ఫీల్ అవ్వడాలు అలాంటివి ఏమీ లేవండి.ఒకవేళ నిజం గా ఫీల్ అయితే బాధపడ్డాను అనొ మరోటనో కామెంటు పెట్టేస్తాను.అయినా మీరన్నది చాలా మంచి మాట.ఏమన్నా పిల్లలమీద మన ఇష్టాలు రుద్దకూడదుకదా.నేను అన్నది ఏమిటంటే ఒక్క చదువు మీదే కాకుండా మిగిలిన అన్నింటిలోను మా అబ్బాయికి తన ఇష్టం వచ్చినట్టు వుండేలా[నేర్చుకునేలా] చేసి మంచి వ్యక్తిత్వం నేర్పుతాను అని.రానారేలా చేస్తాను అనడం కన్నా రానారే నాన్నగారిలా వుంటాను అనాల్సింది.ఈ కాలం లో చూస్తూనే వున్నాము కదా చదువే కాకుండా మిగిలిన వాటికి కూడా తల్లిదండ్రులు చాలా ప్రాముక్యతను ఇస్తూన్నారు.కానీ అవి పిల్లలకి ఇష్టమో కాదో చూడకుండా మ్యూసిక్ క్లాసుకు,కరాటే క్లాసుకు,స్విమ్మింగ్ క్లాసులుకు అని కాసులు సమర్పించి పసితనాన్ని క్లాసుల పాలు చేసేస్తున్నారు.నేను అలా వుండకుండా వుండడానికి ప్రయత్నిస్తాను.
Apr 22, 2007, 9:15:00 AM
రానారే ఈ టపా మీద అభిప్రాయం చెప్పలేదన్నారు.నేను టపాకన్నా టపాలోని విషయానికి ఎక్కువ ఆకర్షితురాలినయ్యాను.అందుకే నా మనసు నుండి అలాంటి మాటలు వచ్చాయి.ఇలా చెప్పాను అంటే టపాకూడా బాగున్నట్టేకదా.అయినా ఏదో ఒక్క సారి బాగా రాస్తే చెపుతాము కానీ అన్ని సార్లూ బాగా రాసేస్తే చెప్తామా ఏమిటి?అర్ధం చేసుకోరూ..[ఈ చివరి పదాన్ని అదేదో సినిమాలో భానుప్రియ అన్నట్టు చదువుకోంది ]
Apr 22, 2007, 9:24:00 AM
రాధికగారు నావ్యాఖ్యలని సహృదయంతో తీసుకొన్నారని తెలిసి సంతోషం. ఒక్కోసారి విజృంభించి వ్యాఖ్యలు రాసేస్తుంటా. ఆనక అనిపిస్తుంది - ఏమైనా శృతి మించిందా అని.
yarrapu reddi ramanadha reddi: srujana + aatmaka'tha'
"koti koti gundelalo pulakintalu pulakintalu
koti koti gontulalo prabhavinche aasayaalu
saati manushulandaripai soumanasya bhaavanalu
meti meti nadatalona repati mana navvulu
chirunavvulu chirunavvulu chirunavvulu"
aakaasavaanilo aadivaaram madhyaahnam prasaaramayye "paata nerchukundam" kaaryakramamloni paata. pillalakosam chittaranjannayu nirvahinche ee kaaryakramam aakaasavaani haidaraabaadu kendram nundi prasaaramayedi. daanni maa kadapakendram rile chesedi. ee paatanu vini nerchukone ghnaanamu vayasu rendoo naaku laeni vayasulo maa naayana radio vintuu naatho raayinchi artham chebutuu nerpinadu.
aa taruvaata idepaatanu nenu srinivasa conventlo, maa jady.paie haiscoollo, rayachoti bhaarati schoollo, aa taruvaata mukkavari pallelo paadinde padara pasipandla dasari annattugaa shrotalu marinappudalla chedabadi 'bahu'matulu pogottaanu/raabattaanu. ivannee marachipotanemogani padella vayasulo "balawihar" chinnapillala kaaryakramamlo ee paatanu paadatam maatram marapurani anubhavam. aakaasavaani kadapa kendramlo rikardayi prasaaram cheyabadina naa ekaika kaaryakramam ide.
mana aandhradesamloni emset jaadyam nannoo sokina taruvaata paatalu, pustaka pathanam, aatalu modalainavaatipai naa aasakti, srujana vaadipoyinaayi. kallaku jollochinayi. medicin seetu maatram rala. aa taruvatemundii... kadupu chinchukunte kaallameeda padutundi anukuntundagaa tante boorela buttalo padinattu ee rangamlokochi paddaanu.
sare, malli paatalokosthe ee krindi charanam anukokundane appudappuduu manasulo medulutuu untundi. medilina pratisaarii moodo pankti gurtuku raadu. raani pratisaarii naa nayanakemaina gurtundemo adugaalanukontaanu. anukonna pratisaarii tappakunda marachipotanu. idigo aa charanam:
"manamuu manamani palike manasunte adhe matham
soujanyam, sahajeevana sousheelyam manishi vratam
maanavataku viluva penchi sagaloy anavaratam sagaloy anavaratam" |koti koti|
manchi vishayam kada! ee paata rachayita paeru "sampat" annattu gurtu. recording roomu soundeproof ani telusukoni adela chestaronani chala aascharyamgaa aalochinchaanu. rakarakaala maikulu, addaala godalu, nemmadigaa tanantata taane moosukone talupu, rounde tebulu, idleemusallanti recording tape parikaraalu chudatam adhe modatisaari. okodani gurinchi chalachala aalochanalu.
falana aadivaaram naa paata radiolo prasaaramoutundanagaa aa roju nenu maa bandhuvula intlo unnaanu. sarigga prasara samayam daggaravutundagaa maa taata (amma yokka naanna - sha.ta.samasamu) vaallavuuriki prayaanam kammani andarinee tondarapetti, naa abhyantaramane poochikapullaku aggibettadamto radiolo naa paatanu vine avakaasam naaku lekundapoyindi. bassulo prayaanamouthuu "ee paatiki radiolo naa paata ayipoyuntundi, evaraina vinnaro ledho" ani naaku nene anukovalsi vachindi. maa naayana aa roju naatopaatu undi unte idantaa jaraganichevadu kaadu.
idhi jarigina samvatsaraaniki balawihar kaaryakramamlo aakaasavaani kadapakendram pannendellalopu pillalaku oka chinna poty pettindi. "kalasi unte kaladu sukham, durasa dukkhaniki chetu, cherapakura chedevu, ..." ilaa aidaaru saametalu cheppi, vaatilo edho okati enchukoni daani aadhaaramgaa oka katha rasi pampamannaru. aa katha nene raasaanani, naa vayassu pannendulopenani dhruvikaristu maa paatasaala pradhaanopaadhyaayulunga chevraalu tappanisari. katharasi ayyavari samukhamunaku gaikonivellagaa, asalandulo emundo chudakunda "aa... adhi!" anesi santakam petti, atested ani rajamudravesi "foo!" anesaaru chepapillanu malli neellalo vadulutunna pilladilaga sambaramgaa mohambetti. aayana aa kathanu chadivi mecchukoni emaina savaranalu suchistaremonanukonado valla koddipati niraasa. raajamudritamaina pidapa/tadupari/taruvaata aa patramunu resisterd post chesi intikochesaanu.
adhe naa modati katha. eenaativarakuu adhe chivarideenuu.
katha ela rasano gurtuledugaanii itivruttam emitante - veeraballelanti oka chinna oorilo oka settigaaru kiraanaashaapu pettukoni bhaaryaapillalato santoshamgaa jeevistuntaadu. aayana pakkane untunna maro aasaamiki kaalam kalisochi dhanayogam pattadamtho manchi meda kattestaadu. nadamantrapusiri kaliginchina midisipaatuto asami illaalu pedasaramgaa matladatamtho settibharya nochukuntundi. taanentagaano ishtapade padati tanaeduta botabota kanneerukaarustuu vagachi vaapovadaanni shetti bharinchalekapotadu. aasaamiki illaliki deetugaa tanillaalini chusukovalane taapatrayamlo aavesamlo aastulu teganammi dambalakai kharchuchesi chikkullopadataadu. taanenta peddatappu chestunnado aalasyamgaanainaa grahinchi aa moguduupellaaliddaruu oohaalokaanni vadali ihalokamloki raavadamtho katha mugustundi. nenenchukunna saameta - "pulini chusi nakka vaatalu pettukonnatlu".
ee katha potilo modatisthaanam sampaadinchindi. cony adhi radiolo prasaaramainappudu nenu vinalekapoyanu. skoolu mari. alaa naa rendu kaaryakramaaluu nenu vinaledu. nenu tappa migata andaruu vinnaru. "karmanyevadhikarakah thee, maa phaleshu, kada chinna!?" ani chinnikrishnudu chinnappude chinnapillalaku arthamayyela cheppesadantaru, meeremainaa vinnara?.
peddabaalasikshalo oka katha undi. eddunu bedirinchaalani oka moorkhapu kappa tana pottanu peddadigaa chesi busakodutuu, upiri peelchi peelchi pottapagili chastundi. ee kathe naa kathaku moolam. ilaa okadaani nundi maroti srushtinchadame kada srujanaku naandi. meeggaanee saluri rajeshwararao garabbai koti gurtostunnada? koti koti gundelalo pulakintalu puttinche manchi sangeetaanni aayana srujinchaaru kuudaa kada! :)
kabatti comrades intakuu nenijeppedemitante (yamagolalo annagaaru) - radiolo pillala kaaryakramaalu vinadam, vinipinchadam, peddabalasiksha chadivinchadam, veetanniti venaka talli/tandri shradhdhavahinchadam valla oka saamaanyudaina pillakaya yokka talakaaya kaasta peddakaaya avutundi. vaadu koti kaavachhu, rehaman aina ayipovachhu aascharyamledu. chinnapillalalo sahajamgaa unde srujanasaktini pempondinchadam tallidandrula baadhyata. "hooam... ittati bekar maatalu yinta goosunte mavoniki markulochinatte" antara? ekkuva kashtapadakunda maarkulu ravalante medadu letachigurulaagaa undaalantaaru telisinavaaru. silabas chatramlo medadunu bigincheste chigurinche lakshanaanni anagaa srujanaatmakatanu kolpoi moddubaarunani anubhavapuurvakamgaa chebutunnaanu nenu.
silabas tappa inke pustakamtoonainaa tama biddanu chuste - "veedu mana vamsa vinaasanaanikai saapavasamuna janminchina kalupumokka" ani teermaaninchi, "ee poty prapanchamlo ...." ani chala seeriyasgaa modalubetti janmamadhyamlo malli vaadu kolukokunda chikitsa jaripe talli, tandri, guruvu modalagu daivamulanu chustuntamu.
maarkula mafia, ryaankula maya recidential skoollalo collagylalo tama pillalanu maggabedutunna vaarandaruu taamu e pravaahamlo kottukupotunnaro kottumittadutunna oka maaru aagi gamaninchaali.
"ee poty prapanchamlo ...." ane seerius seanier sitijanulu taamu telikapadataanikai okasari chudavalasina sannivesam "godavari nadee teeramlo....". "aunanna kadanna" ane chitramlo dharmavarapu subrahmanyamgaari adbhuta paatavam - "godavari nadee teeramlo... vennela velugulo ... mem ontarigaa snaanamaacharistunnaam... maaku allanta dooramlo ... mugguru devata streelu vivastralai jalakaalaadutunnaaru..." ilaa tama bhaavukatanu akkadikakkada pradarsinchagalagadame srujana. kada!?
emito mari antaa kangaaru kaalam ayipoyindi. aina kondaru bagane ballens chestunnaranukunta. mana daaktaru gaaru laeruu ?
meeru radio ante gurtochindi. adhi memu varangal loo unnappudu. oka saari ilaage naakuu radio loo pade avakaasam vachindi. pillala prograamu annamata. "pillaluu indulo neethenti ?" ani edho program vastunde adhi.
akkada ika andaram kasepu oodaragottaamu... naaku vachina paata nenuu paadaanu appudu. andaruu chappatlu kottagaane chaatii pongipoyindi.
aa prograamu eppudostundo kanukkuni aa samayaniki radio aan cheste telisindi adhi FM unna radiolone vastundani. ika pakkintloki parugu. akkada janaalu kuudaa naatho paatuu paadaaru lendi. ika oopiri bigapatti vintundagaa tup.. correntaf. mallee karentochesariki "pillaluu neethi..." daggarochi aagindi. maakandarikii mohalu madipoyayi mari debbaki. (tarvaata mallee prasaaram ayi vinnamanukondi.)
adho teepi ghnaapakam. baga gurtu chesavu ranare.
Mar 30, 2007, 12:25:00 PM
raanaare gaaru,
Your experience brought me back pleasant memories from my school days. My school used to prepare for balaanandam (vinodam) (whichever is the slot for younger of the kids on saturday) for every independence day. I was lucky to get chosen for one such event.
I couldn't hear mine either, because it was a live event.
I try to recreate to some extent, such simple pleasures like listening to balanandam, reading Chandamama etc., through my website.
Can I say that creativity, or any talent for that matter, doesn't get lost. It may only take a back seat while other things take turns taking their due priority.
As parents and teachers, while we encourage creativity, it is also our responsibility to set limits for kids.
Your thoughts on parenting are interesting. You will not forget to refer to your notes when you are on that path, will you? :-)
Mar 30, 2007, 12:42:00 PM
naaku mimmalini chustunte chala muchatestundi.edho teleekundaane mee naannagaari meeda[ilaa ante rajula vamsam anukuntaremo?maa thoogojeelo ilaage antaaru]chala gowravam,abhimanam inka ilanti enno manchi abhipraayaalu kaligestunnayi.pillallo kalaa trushna nu penchevaallu chala takkuvamandi vuntaaru.peddavaallu nerpaaru kada ani nerchesukune pillalu entamandi vuntaaru?mana ranare entanna grate kada.bahumukha pragnaasaali ranare ku oka "oo"vesukondi.nijam gaa cheputunnaanu maa abbaini ranare laa cheyyaalanukuntunnaana.
Mar 30, 2007, 4:20:00 PM
mee abhimaanaaniki chala santosham kaligindi. nenedo chala saadhinchesaanane bhavam kalugajesinatlunnanu. adhe bahusa naa bahumukhapragna. antakuminchi inkem ledu. kalaam antaaru - "naaku puurvam laksharetla pratibha, pattudala, commitment kaligina guruvulu, daarsanikulu chuupinadaariloo nadavadam tappa naa goppemeeledu" ani. meruvulanti maneeshi. ayane tananevarainaa prajnaavantudavante ee maatatho kottivestaaru. mari antati vaare aa matante, nenemiti gaddipochanu kuudaa kaanu. Jack of all trades, master of none ane maata vine untaaru. naalaantivaadiki "prajna" anedi chala pedda padam kadandi. ayithe, mee maatavini evaraina konni "oo"lu vesukonte maatram tappakunda teesukontaanu. kaalanaalikalo bhadraparachanu. intakuu meery tapameeda mee abhiprayam cheppaledu.
mee webesaitu chala goppa prayatnam. mee abhipraayaalu telipinanduku dhanyavaadaalu. meerannadi nijam. tallidandrulu tama pillalaku haddulu pettavalasinde, vaari srujanaatmakataku kaadu, daaniki maatram padunupettaali. chivaragaa meeradigina prasnaku nenippudu maatallo samadhanam cheppadam nirupayogam anukuntunnanu.
praveen, naa kaaryakramam maatram malli prasaaramaina sangati maa ammo nayano chebithenegaanii teleeledu :(
Mar 30, 2007, 8:36:00 PM
mee katha daani taruvaata pillala gurinchi mee abhiprayam bagunnayi. pillalalooni sprujanani mecchukuntu vaarini prothsahistuu kuudaa vaari chaduvulaki aatankam lekunda cheyavachemo. endukante ippati rojulalo rendoo avasarame. chaduvuni pakkana petteste ee poty prapanchamlo kashtam kada. alaa ani chaduve lokam kaakuudadu. pillala ishtalaki, vaari abhipraayaalaki viluvanistuu vaarini prothsahinchaali. repu peddayaaka vaallu manalni veletti choopetatlu vundakudadu. meeru mammulni chaduvukomani cheppaledu ani vaallu anetatlu vundakudadu kada? vaallaki denimeeda makkuvaite daanini enchukonivvali. kakapothe daani manchichedulu, daani paryavasaanamulu annee vaallaki vidamarichi cheppali.Decision making vaallake vadili veyali, kaani mana guidance vundaali.
Mar 31, 2007, 1:21:00 AM
ranare mallee tinesadu. chalamanchivishayalu cheppaaru. eppuduu chaduvo ani porupettadankanna pillala srujanaatmakata penchadam mukhyam. raadhikagaaruu. kshaminchandi. meabbaini meabbailage peraganivvandi. maa ammai okasari adigindi,'nanna, nenu peddayyaka evarila avvaalanukontunnavu'. shraavya(tana paeru) laa avvu anna.
Mar 31, 2007, 8:36:00 AM
bAgumdi mI anubhavam. sounD rikArDing rUmanTE gurtu vaccindi... O sAri ilAgE #curiosity# koddI rikArDing rUm elA unTUnDO chUddAmani veLLi irukku pOyA. akkaDEmO mATlADarAdu. O pakkEmO gAlunDadu ... visugoccEsindi nEnu veLLina maniShi rikArDing pUrti ayyEsariki.
Apr 3, 2007, 9:28:00 PM
Myriad Enigmas said...
kadapa radio station ki velli rhymes paatalu paadina gnaapakaalu gurthu chesaru. ala vocchina 2 3 programs maa vallu record cheyyadam valla ippatiki vinadam veelavuthondi.
Apr 7, 2007, 12:31:00 AM
abbo, mana blaglokamlo chaalaamandi baala kalaakaarulunnaare! chala santosham.
ranare - tapa .. yadhaavidhigaa .. chala bagundi.
nelakokati rasina .. gangigovu palallaga .. bahuruchigaa untunnaayi. nee chamatkaram kuudaa oka mettu paikekkindi ee tapalo .. bahusa poddu gadi prabhavama? :-)
adsaregaanii, "amma yokka naanna" - shashtee tatpurusha avutundi, panchami kaadu :-))
"nuvvu neelaane perugu" anna satyasaayigaari aasissukuda bagundi.
srujanaatmakato baatu pillalaki sahajamgaa undedi, manam dohadam cheyyalsindi inkoti undi - negotiating skill. pillalu kaasta matlade vayasu vacheppatiki manam biji aipoi, disiplin paerita julum chelaayinchadam modalavutundi. aa taravaata jeevitamlo, vaallerparuchukune sambandhaallo pillalu kuudaa ee namuunaanee paatistaaru - e samasyanaina negotiate chesi saadhinchavachchu ane satyaanni marichipotaru.
Apr 11, 2007, 11:07:00 AM
kottapaalii gaaruu, meeku pratyeka dhanyavaadaalu. ee tapaloni chamatkaaraalanu evaraina gamanistaremonani eduruchusaanu. cony daadaapu andaruu "vishayam" paine drushti nilipaaru. panchami tatpurushamani rayaledandi, nenu rasindidii:
(amma yokka naanna - sha.ta.samasamu)
sirisirimuvvagaaru, mee abhiprayame naadeenu. chaduvunu nirlakshyam cheyakudadu. alaagani daanni nettikesi ruddarudadu. marganirdesam peddaladi. nirnayam pillalade. dhanvavaadaalu.
kovvaligaaru, thankyu. mee maataku shraavya emando cheppaledu.
yas mariyu miriad enigmas gaarlaku -- krutagnatalu. mee ghnaapakaalanu niduralepinanduku naakuu aanandamgaa undi.
Apr 11, 2007, 1:43:00 PM
"mukku pagiledaka suutigaanee podam..."
baga cheppaaru. ee vishayamlo mee mukku velakaale naa mukku undi. :)
Apr 14, 2007, 2:52:00 PM
shraavya emando, emanukondo cheppalenemo kaani, raadhikagaaru pheelayinatlunnaarani oohinchagalanu.
Apr 22, 2007, 4:44:00 AM
satyasaayigaaruu ayyayyo entha maata.ee tapa vachi chala rojulayipoyindi kada anduna naaku koodalilo ee commentlu kanipinchaledu.chivarilo meericchina raadhika feel ayivuntundanna kaamentu tappa.adhi chusi itu vachanu anthe gaanee feel avvadaalu alantivi emi levandi.okavela nijam gaa feel ayithe badhapaddanu ano marotano kaamentu pettestaanu.aina meerannadi chala manchi maata.emanna pillalameeda mana ishtaalu ruddakudadukadaa.nenu annadi emitante okka chaduvu meede kakunda migilina annintiloonu maa abbaiki tana ishtam vachinattu vundela[nerchukunela] chesi manchi vyaktitvam neerputaanu ani.ranarela chestaanu anadam kanna ranare nannagarila vuntaanu anaalsindi.ee kaalam loo chustune vunnaamu kada chaduve kakunda migilina vaatiki kuudaa tallidandrulu chala praamukyatanu istuunnaaru.cony avi pillalaki ishtamo kaado chudakunda music klaasuku,karate klaasuku,swimming klaasuluku ani kaasulu samarpinchi pasitanaanni klaasula paalu chesestunnaru.nenu alaa vundakunda vundadaaniki prayatnistaanu.
Apr 22, 2007, 9:15:00 AM
ranare ee tapa meeda abhiprayam cheppaledannaru.nenu tapakanna tapaloni vishayaaniki ekkuva aakarshituraalinayyaanu.anduke naa manasu nundi alanti maatalu vachayi.ilaa cheppaanu ante tapakuda bagunnattekada.aina edho okka saari baga raste cheputaamu cony anni saarluu baga raseste cheptama emiti?ardham chesukoru..[ee chivari padaanni adedo cinemalo bhanupriya annattu chaduvukondi ]
Apr 22, 2007, 9:24:00 AM
raadhikagaaru naavyaakhyalani sahrudayamtho teesukonnaarani telisi santosham. okkosari vijrumbhinchi vyaakhyalu rasestunta. aanaka anipistundi - emaina shruthi minchinda ani.