చిన్ననాటి ముచ్చట్లు/పెండ్లి - వికీసోర్స్
చిన్ననాటి ముచ్చట్లు/పెండ్లి
←కేసరీకుటీరం ప్రథమావస్థ
తొలి కాపురం→
59458చిన్ననాటి ముచ్చట్లు — పెండ్లికె. ఎన్. కేసరి1953
నేను మద్రాసులో జీవనోపాయమును సంపాదించుకొన్నందున నా మేనమామగారు నాకు పిల్లనిచ్చి పెండ్లి చేసెదనని జాబును వ్రాసిరి. మంచిదని జవాబిచ్చితిని. పెండ్లి సన్నాహమునకు కావలసిన సామానులను సమకూర్చుకొనవలసి వచ్చెను. నాచేత డబ్బు లేనందున చిన్ననాటి స్నేహితుడగు అన్నం చెన్నకేశవులు శెట్టిగారిని మరల ఆశ్రయించితిని. శెట్టిగారు యింటిలో స్వతంత్రులు గారు. చిన్నవారు తల్లిదండ్రుల చాటున నున్నవారు. గనుక వారివద్ద ఆ సమయమున రొఖ్కం లేదు. ఆ కాలమున మద్రాసులో ధనికులు, పురుషులు కూడ చేతులకు బంగారుకాపులను (మురుగులు) గొలుసులను ధరించుకొనుచుండిరి. మా శెట్టిగారు కూడ లావాటి మురుగులను గొలుసులను తొడుగుకొని యుండిరి. ఆ మురుగులు గొలుసులు వారి చేతికి వదులుగ నుండెను. అప్పుడు శెట్టిగారు కంసలిబత్తుని వద్దకుపోయి తన చేతుల మురుగులలోని బంగారమును కొంత కోసి నాకు యిచ్చి పెండ్లి నగలు చేయించుకొమ్మని చెప్పిరి. ఆ బంగారముతో ఆ కాలపు నాజూకు నగ, నెల్లూరి గజ్జలపట్టెడను చేయించితిని. కాళ్లకు యేనుగు గొలుసులు, పావడాలు, పట్టెగొలుసులు మేలైన జర్మను సిల్వరుతో తయారు చేయించితిని. ఆ కాలమున పేరుపొందిన బాలామణియను ఒక దేవదాసి యుండెను. నాటకములలో ప్రసిద్ధి చెందిన నటకురాలు. తారాశశాంకము, డంబాచారి విలాసము యను నాటకములలో బాలామణిని చూచుటకు మద్రాసులో వేలకొలది ప్రేక్షకులు పోవుచుండిరి. బాలామణి అక్క కోకిలాంబ పురుషవేషమును ధరించెడిది. అప్పడు ఆ బాలామణి పేరుతో చీరలను నేసి, బాలామణి చీరెలని అమ్మెడువారు. ఆ చీరెలను రెంటిని నా పెండ్లికి కొంటిని. మెడకు పట్టెడ, కాళ్లకు గొలుసులు, కట్టుచీరెలతో పెండ్లి కి ప్రయాణమై వూరికిపోతిని. పట్నం నుంచి పల్లెటూరికి పెండ్లి సన్నాహముతో పోగానే వూరివారందరు పట్నం చీరెలను, నగలను చూచుటకు పరుగెత్తి వచ్చిరి. ప్రదర్శనము జరిగెను.
నా పెండ్లి మావూరికి సమీపమున చెదలవాడయను గ్రామమున యుండు శ్రీరాముల దేవాలయములో జరిగెను. మా వూరికిని చెదలవాడకును నడుమ గుండ్లకమ్మ యేరు అడ్డము. నిండు యిసుకలో చెదలవాడకు నడచిపోవలయును. ముహూర్తము నాడు తెల్లవారగనే మాకు మంగళస్నానములయినవి. పాతపల్లకి వచ్చినది. చాకలివారు పల్లకిని మోయుటకు హంసపాదికలతో సిద్దమైరి. మంగలివారే భజంత్రీలు కూడాను. పల్లకిలో కూర్చుంటిమి. పల్లకి సాగినది, ఏరు దాటినది. ఇసుకలోకి పోగానే చాకలివారి కాళ్ళు కాలి ముందుకు పరుగిడవలసి వచ్చెను. మేళగాండ్లు వెనుక చిక్కిరి. కూడ వచ్చు పెండ్లివారి సంగతి నిక చెప్పనేలా! తిన్నగ 12 గంటలకు దేవాలయము ప్రవేశించితిమి. ఒక మూల వంట ప్రయత్నము, మరియొకచోటు పెండ్లి ప్రయత్నములు జరిగెను.
చెదలవాడ గ్రామము భోగము పడుచులకు ప్రసిద్ధికెక్కినది. ఈ గ్రామమున యుండు భోగమువారందరు దేవాలయ మాన్యములను అనుభవించుచు దేవుని కొలుచువారే. వీరిలో ముఖ్యముగ యెఱ్ఱబాయి, నల్లబాయి యను పేరుగల యిద్దరు వేశ్యలుండిరి. వీరికీ పేరు శరీరపు రంగును బట్టియే వచ్చినవి. ఈ యెఱ్ఱబాయమ్మ మామగారికి స్నేహితురాలగుటచే పెండ్లి సరఫరా చక్కగ జరిగినది. సాయంత్రము చదురు కూడ జరిగినది. పెండ్లి ముగించుకొని పల్లకినెక్కి చీకటికి ముందటనే యిల్లు చేరితిమి.
ఆ రాత్రియే వూరిలో వూరేగింపు కూడ. మా వూరేగింపు చూచుటకు వూరి వారందరు కూడిరి. ఆ కాలమున నూనె దివిటీలకు బదులు కుడప పీడకలను కిరసనాయిలులో తడిపి దివిటీలు వెలిగించుచుండిరి. చాకండ్లు దివిటీలను పట్టుకొనిరి. పల్లకి లేచినది. ఊరేగింపు నడివీధికి పోయినది. ఈ దివిటీల కిరసనాయిల పొగ వాసనకు పెండ్లికూతురు తట్టుకోలేక కడుపులో త్రిప్పి వమనమును చేసుకొనినది. ఆ వమనము యెదుటనున్న నావళ్ళోనే జరిగెను. ఇదియే నాకును ఆమెకును జరిగిన ప్రథమ పరిచయము.
వివాహానంతరము నేను మనుగుడుపులకు అత్తవారి యింట్లో వారమురోజులుంటిని. ఈ దినములలో గ్రామమునసబు, కరణం మొదలగువారు వారి తాతముత్తాతల నాటి పాత కోర్టు రికార్డులను తీసుకువచ్చి నన్ను చదివి అర్ధము చెప్పమనేవారు. పూర్వాచారపరాయణులు కొందరొచ్చి 'అబ్బాయి! పట్నంలో జాతివాడు మరద్రిప్పిన గొట్టములోని నీరు త్రాగుచున్నారటనే నిజమేనా? మద్రాసులోని కూరలు తినిన ఏనుగ కాళ్లగుట నిజమేనా?' అని అడిగేవారు. నన్ను చూడవచ్చిన ప్రతి వకరును తమకు, తమకు కావలసిన వస్తువులను తలా వకటి, ఈసారి వచ్చినప్పుడు తెచ్చిపెట్టమని నన్ను అడిగేవారు. నీళ్లు నిల్వచేసుకొనుటకు పెద్ద కొయ్య పీపాయిని తెచ్చిపెట్టమని ఒకరు చాలాదూరం ప్రార్ధించిరి.
మాయింటి ప్రక్కన, ఒకనాడు వారి దొడ్లోనుంచి వెఱ్ఱికేక వినబడినది. ఆ కేకను విని అక్కడికి వెళ్లి చూచితిని. నులకమంచము మీద ఆడుబిడ్డను కూర్చుండబెట్టి మసిలే నీళ్లను ముంతతో ఆ పిల్లనెత్తిన పోయుచుండెను. మరియొక ముంత మంచముమీద పోయుచుండెను. ఆ బిడ్డ కన్నతల్లిని అడిగితిని. పిల్ల తలనిండుగ పేలున్నవనిన్నీ, మంచము నిండుగ నల్లులున్నవనిన్నీ వాటిని చంపుటకు యిట్లు చేయుచున్నాననిన్నీ చెప్పెను. ఆ ప్రకారము ఆ తల్లి యెంతకాలమునుంచి చేయుచున్నదో గాని కొంత కాలమునకు ఆపిల్లకు మతిచెడివెఱ్ఱిచూపుల పిల్ల అయినది. పేలకు, నల్లులకు సిద్ధౌషధమును కనిపెట్టిన భాగ్యశాలి! ఈ వూరిలోనే నేను కూడ పుట్టినది.
"https://te.wikisource.org/w/index.php?title=చిన్ననాటి_ముచ్చట్లు/పెండ్లి&oldid=186747" నుండి వెలికితీశారు
chinnanati muchhatlu/pendli - viccysores
chinnanati muchhatlu/pendli
chcacericuteeram pradhamaavastha
toli kapuram
59458chinnanati muchhatlu u pendlike. en. kesari1953
nenu madraasulo jeevanopaayamunu sampaadinchukonnanduna naa menamaamagaaru naaku pillanicchi pendli chesedanani jaabunu vraasiri. manchidani javaabichitini. pendli sannaahamunaku kaavalasina saamaanulanu samakuurchukonavalasi vachenu. nachetha dabbu lenanduna chinnanati snehitudagu annam chennakesavulu settigaarini marala aasrayinchitini. settigaaru yintilo swatantrulu gaaru. chinnavaaru tallidandrula chaatuna nunnavaaru. ganuka vaarivadda aa samayamuna rokhkam ledu. aa kaalamuna madraasulo dhanikulu, purushulu kuuda chetulaku bangaarukaapulanu (murugulu) golusulanu dharinchukonuchundiri. maa settigaaru kuuda lavati murugulanu golusulanu todugukoni yundiri. aa murugulu golusulu vaari chetiki vaduluga nundenu. appudu settigaaru kamsalibattuni vaddakupoyi tana chetula murugulaloni bangaaramunu kontha kosi naaku yichi pendli nagalu cheyinchukommani cheppiri. aa bangaaramutho aa kaalapu naajuuku naga, nelluri gajjalapattedanu cheyinchitini. kaallaku yenugu golusulu, paavadaalu, pattegolusulu melaina jarmanu silvarutho tayaaru cheyinchitini. aa kaalamuna perupondina balamaniyanu oka devadasi yundenu. naatakamulalo prasiddhi chendina natakuraalu. taaraasasaankamu, dambachari vilaasamu yanu naatakamulalo balamanini chuuchutaku madraasulo velakoladi prekshakulu povuchundiri. balamani akka kokilamba purushaveshamunu dharinchedidi. appadu aa balamani paerutho cheeralanu nesi, balamani cheerelani ammeduvaaru. aa cheerelanu rentini naa pendliki kontini. medaku patteda, kaallaku golusulu, kattucheerelatho pendli ki prayaanamai voorikipotini. patnam nunchi palleturiki pendli sannaahamutho pogane voorivaarandaru patnam cheerelanu, nagalanu chuuchutaku parugetti vachiri. pradarsanamu jarigenu.
naa pendli maavuuriki sameepamuna chedalavaadayanu graamamuna yundu sriramula devalayamulo jarigenu. maa voorikini chedalavaadakunu naduma gundlakamma yeru addamu. nindu yisukalo chedalavaadaku nadachipovalayunu. muhurtamu naadu tellavaaragane maaku mangalasnaanamulayinavi. paatapallaki vachinadi. chaakalivaaru pallakini moyutaku hamsapaadikalatoe siddamairi. mangalivare bhajantreelu kuudaanu. pallakilo koorchuntimi. pallaki saaginadi, eru daatinadi. isukaloki pogane chaakalivaari kaallu kaali munduku parugidavalasi vachenu. melagandlu venuka chikkiri. kuuda vachhu pendlivaari sangati nika cheppanela! tinnaga 12 gantalaku devalayamu pravesinchitimi. oka muula vanta prayatnamu, mariyokachotu pendli prayatnamulu jarigenu.
chedalawada graamamu bhogamu paduchulaku prasiddhikekkinadi. ee graamamuna yundu bhogamuvaarandaru devalaya maanyamulanu anubhavinchuchu devuni koluchuvare. veerilo mukhyamuga yeambai, nallabai yanu paerugala yiddaru veshyalundiri. veerikee paeru sareerapu rangunu battiye vachinavi. ee yeabaayamma maamagaariki snehituraalagutache pendli sarafara chakkaga jariginadi. saayantramu chaduru kuuda jariginadi. pendli muginchukoni pallakinekki cheekatiki mundatane yillu cheritimi.
aa ratriye voorilo vooregimpu kuuda. maa vooregimpu chuuchutaku vuuri vaarandaru kuudiri. aa kaalamuna noone diviteelaku badulu kudapa peedakalanu kirasanaayilulo tadipi diviteelu veliginchuchundiri. chaakandlu diviteelanu pattukoniri. pallaki lechinadi. ooregimpu nadiveedhiki poyinadi. ee diviteela kirasanaayila poga vaasanaku pendlikuturu tattukoleka kadupulo trippi vamanamunu chesukoninadi. aa vamanamu yedutanunna naavallone jarigenu. idiye naakunu aamekunu jarigina prathama parichayamu.
vivaahaanantaramu nenu manugudupulaku attavaari yintlo vaaramurojuluntini. ee dinamulalo gramamunasabu, karanam modalaguvaaru vaari taatamuttaatala naati paata kortu rikaardulanu teesukuvacchi nannu chadivi ardhamu cheppamanevaaru. puurvaachaaraparaayanulu kondarochi 'abbai! patnamlo jaativaadu maradrippina gottamuloni neeru traaguchunnaaratane nijamena? madraasulooni kuuralu tinina enuga kaallaguta nijamena?' ani adigevaaru. nannu chudavachina prati vakarunu tamaku, tamaku kaavalasina vastuvulanu talaa vakati, eesaari vachinappudu tecchipettamani nannu adigevaaru. neellu nilvachesukonutaku pedda koyya peepaayini tecchipettamani okaru chaalaaduuram praardhinchiri.
maayinti prakkana, okanadu vaari dodlonunchi vearikeka vinabadinadi. aa kekanu vini akkadiki velli chuuchitini. nulakamanchamu meeda aadubiddanu koorchundabetti masile neellanu muntatho aa pillanettina poyuchundenu. mariyoka munta manchamumeeda poyuchundenu. aa bidda kannatallini adigitini. pilla talaninduga pelunnavaninni, manchamu ninduga nallulunnavaninni vaatini champutaku yitlu cheyuchunnaananinnii cheppenu. aa prakaaramu aa talli yentakaalamununchi cheyuchunnado gaani kontha kaalamunaku aapillaku matichediverichuupula pilla ayinadi. pelaku, nallulaku siddhoushadhamunu kanipettina bhaagyasaali! ee voorilone nenu kuuda puttinadi.
"https://te.wikisource.org/w/index.php?title=చిన్ననాటి_ముచ్చట్లు/పెండ్లి&oldid=186747" nundi velikiteesaaru