లంచం తీసుకోవడం నేరం. ఎవరైనా మిమ్మల్ని మనీ అడిగితే మాకు చెప్పండంటూ యాంటీ కరప్షన్ బ్యూరో ఫుల్లుగా ప్రచారం చేస్తూనే ఉంటుంది. లంచం తీసుకోవడమే కాదు.. ఇవ్వడం కూడా నేరమే అని అధికారులు హెచ్చరించినా.. లంచాలకు మరిగిన వారిలో మార్పు రావడం లేదు. ఎలాగైతేనేం పనిజరగడం ముఖ్యం అనుకుంటున్నారు ప్రజలు. దీంతో ఏటా కోట్లాది రూపాయలకు లెక్కా పత్రం లేకుండా పోతోంది. అయితే ఇంత జరుగుతున్నా లంచాలు ఇచ్చుకోవడంలో.. పుచ్చుకోవడంలో మనోళ్లు అంగుళం కూడా వెనక్కి తగ్గలేదు. పల్లెటూర్ల నుంచి పట్టణాల వరకు, చదువుకున్నవాళ్ల నుంచి అక్షరం రాని వాళ్ల వరకు… అందరూ ఇదే రూట్ లో వెళ్తున్నారు. పట్టణాల్లో ఉంటున్న కుటాంబాలు ఏడాదికి దాదాపు 4వేల 4 వందల రూపాయలు లంచం రూపంలో సమర్పించుకుంటున్నాయట. అదే గ్రామీణ ప్రాంతాల్లో అయితే 2 వేల 9 వందల వరకు ఇతరుల చేతుల్లో పెట్టేస్తున్నారట. కేవలం రోడ్ పక్కన పల్లీలు, బఠాణీలు అమ్ముకునే వారు కూడా ప్రతీ నెలా వారి సంపాదనలో 13 శాతం వరకు లంచాల రూపంలో ఇస్తున్నారు.
నేషనల్ కౌన్సిల్ ఆఫ్ అప్లైడ్ ఎకానమిక్ రీసెర్చ్ నిర్వహించిన సర్వేలో ఈ విషయాలు వెల్లడయ్యాయి. లక్నో, పాట్నా, భువనేశ్వర్, చెన్నై, హైదరాబాద్ లలో చేసిన సర్వేలో చాలా ఇంట్రెస్టింగ్ విషయాలు తెలిశాయి. ఉద్యోగం కోసం కొందరు, బదిలీ కోసం మరికొందరు, ప్రభుత్వ ఆఫీసుల్లో పనిజరగడానికి ఇంకొందరు… ఇలా చాలామంది ఏదో ఒక రకంగా లంచం ఇస్తూనే ఉన్నారని సర్వే రిపోర్ట్స్ చెబుతున్నాయి. ఇక ప్రభుత్వ నిర్ణయాల లీకేజీ కోసం భారీగానే డబ్బులు చేతులు మారుతున్నాయట. ఇక ప్రభుత్వ పథకాల్లో అవినీతి లేకుండా చూస్తాం అని ప్రభుత్వాలు ఎన్ని చెబుతున్నా లంచాలు ఇవ్వనిదే అవి ప్రజలకు చేరడం లేదనే విషయంపై ఫుల్ క్లారిటీ ఇచ్చింది సర్వే. రూరల్ జాబ్ గ్యారంటీ స్కీం, పౌరసరఫరాలు, ఇందిరా ఆవాస్ యోజన, స్కాలర్ షిప్ ల వంటి వాటిలో లబ్ధి పొందాలంటే చేతులు తడపాల్సిందే అంటున్నారు పబ్లిక్. వంద నుంచి మొదలెడితే కోట్ల రూపాయలు లంచం పేరుమీద దారి తప్పుతున్నాయని సర్వే లో వెల్లడైంది. మరో ఇంట్రస్టెంటింగ్ విషయం కూడా ఉంది. దేశంలో బ్లాక్ మనీ పెరిగిపోవడానికి ఈ లంచాలే కారణమవుతున్నాయట. వీటిని కంట్రోల్ చేస్తే… బ్లాక్ మనీ అంతా సెట్ రైట్ అవుతుందని చెబుతున్నారు ఫైనాన్షియల్ ఎక్స్ పర్ట్స్.
lancham teesukovadam neram. evaraina mimmalni manee adigithe maaku cheppandantu anty karapsion beuro fulluga prachaaram chestune untundi. lancham teesukovadame kaadu.. ivvadam kuudaa nerame ani adhikaarulu hecharinchinaa.. lanchaalaku marigina vaarilo maarpu ravadam ledu. elagaithenem panijaragadam mukhyam anukuntunnaru prajalu. deentho eta kotladi roopaayalaku lekka patram lekunda potondi. ayithe inta jarugutunna lanchaalu ichukovadamlo.. puchukovadamlo manollu angulam kuudaa venakki taggaledu. palletoorla nunchi pattanaala varaku, chaduvukunnavalla nunchi aksharam raani vaalla varaku andaruu ide root loo veltunnaaru. pattanaallo untunna kutambalu edaadiki daadaapu 4vela 4 vandala roopaayalu lancham roopamlo samarpinchukuntunnaay. adhe graameena praantaallo ayithe 2 vela 9 vandala varaku itarula chetullo pettestunnarata. kevalam rod pakkana palleelu, bathaaneelu ammukune vaaru kuudaa pratee nela vaari sampaadanalo 13 saatam varaku lanchaala roopamlo istunnaru.
neshanal counsil af aplide ekanamic reserch nirvahinchina sarvelo ee vishayaalu velladayyaayi. lakno, patna, bhuvaneshwar, chennai, hyderabad lalo chesina sarvelo chala intresting vishayaalu telisai. udyogam kosam kondaru, badili kosam marikondaru, prabhutva aaficello panijaragadaaniki inkondarim ilaa chaalaamandi edho oka rakamgaa lancham istune unnaarani sarve reports chebutunnaayi. ika prabhutva nirnayaala leekagy kosam bhaareegaane dabbulu chetulu maarutunnaayata. ika prabhutva pathakaallo avineeti lekunda chustam ani prabhutvaalu enni chebutunna lanchaalu ivvanide avi prajalaku cheradam ledane vishayampai ful clarity ichindi sarve. rooral jab garanty skeem, pourasarafaraalu, indira aavas yojana, scaller ship la vanti vaatilo labdhi pondalante chetulu tadapalsinde antunnaru pablic. vanda nunchi modaledithe kotla roopaayalu lancham paerumeeda daari tapputunnaayani sarve loo velladaindi. maro intrastanting vishayam kuudaa undi. desamlo black manee perigipovadaaniki ee lanchale kaaranamavutunnaayata. veetini control chesthe black manee antaa sett rait avutundani chebutunnaru finansial ex purts.