ఈ చిన్ని అద్దంలో కౌముది!
You are here: Home / స్మరణ / ఈ చిన్ని అద్దంలో కౌముది!
~ కేక్యూబ్ వర్మJanuary 16, 2016 12 Comments
చిన్న అద్దంలో కొండని చూపించడం లాంటిదే కౌముది గారిని చిరు వ్యాసంలో పరిచయం చేయడం! ఆయన కవి, కమ్యూనిస్టు పార్టీ సభ్యుడు,అభ్యుదయ రచయితల సంఘానికి క్రియాశీల కార్యవర్గ సభ్యుడు. ఖమ్మం జిల్లాలో అరసం వ్యవస్థాపకుడు. కమ్యూనిస్టు పార్టీ యువజన పత్రిక "యువజన" కి సంపాదకుడు. "విశాలాంధ్ర" ఉద్యోగిగా జీవితం ప్రారంభించి, అధ్యాపకత్వంలో స్థిరపడ్డారు. అక్షరోద్యమ నేత గా మారుమూల ప్రాంతాల్లో రాత్రనకా పగలనకా పర్యటించి, అక్షర సేవలో కన్ను మూసిన ఉద్యమ శీలి. ప్రజానాట్య మండలిలో కొన్ని వందల స్టేజీ నాటకాలపై నటించిన ప్రజా నటుడు, గాయకుడు. ఇవన్నీ కాక, రచయితగా అనేక కథలూ, అనువాద రచనలూ అందించిన సృజన శీలి.
అలనాటి కమ్యూనిస్టు ఉద్యమాలతో కలిసి నడిచిన కార్యశీలిగా, ప్రజా నాట్యమండలి కళాకారునిగా ప్రాచీన కవిత్వం నుండి అత్యాధునిక కవిత్వం వరకు విశ్లేషించే సాహిత్య పిపాసిని ఈ కొద్ది మాటల్లో పరిచయం చేయడం -కొండను అచ్చంగా అద్దంలో చూపడమే.
చాలా సరళంగా అందరికీ అర్థమయ్యే రీతిలో సమకాలీన అంశాలను తన కవితలలో ప్రతిబింబిస్తూ వచన కవితా స్థాయిని ఏమాత్రం చెక్కుచెదరకుండా నిలిపి వుంచిన అక్షరశిల్పి కౌముది గారు. తన రచనా సమాహారం 'అల్విదా' ముందుమాటలో ప్రముఖ కవి ఖాదర్ మొహియుద్దీన్ చెప్పినట్లు కౌముదిగారు కవీ, రచయితా, విమర్శకుడూ, తన యవ్వన దశని ప్రగతిశీల సాంస్కృతిక ఉద్యమానికి పరిపూర్ణంగా వెచ్చించిన సమరశీలి, ప్రతిభాశాలి. ఇంతకుమించి ఆయనకు ఎలాంటి విశేషణాలు అవసరం లేదు. కొందరి సాహితీ మూర్తిమత్వాలు ఏ విశేషణాలకూ అందవు. అటువంటి కొందరిలో ఒకరు కౌముది గారు అని అంటారు. ఇది నిఖార్సయిన నిజం. తన రచనలలోని సమరశీలత ప్రగతిశీల ధృక్పథం నేటికీ మనలను కట్టి పడేస్తాయి. ఆలోచనలను ఉర్రూతలూగిస్తాయి. రచనలలోని సమకాలీన రాజకీయ ప్రాంతీయ స్థల కాల విశ్లేషణలు నాటి సమాజాన్ని మన కనుల ముందు సాక్షాత్కరింప చేస్తాయి. ఉదాహరణకు బంగ్లాదేశ్ ఆవిర్భావం గురించి రాసిన 'ముక్తి వాహినీ విజయ్ కరే' కవితలో
చెప్పు తల్లీ! చెప్పు మళ్ళీ
ఎందుకు పుట్టాడు దానవుడు
ఏ అపరాధం చేశాడని
వంగభూమిలో మానవుడు
నిద్రిస్తూన్న శిశువుమీద
నిండు చూలాలిమీద
మంచిమీద మానవత్వం మీద
అఘాయిత్యాల సంపుటి
అమ్మా! ఇది గుండె మీది కుంపటి!
మతాలు, గతానుగతికాలు
మనస్సును కుంచించే సంకుచితాలు కుత్సితాలు!
మానవతామృధ్జ్యోత్స్నావగాహుడైన మనిషికి
కానే కావు సమ్మతాలు
చలనశీలమైన సమాజంలో మార్పును కాంక్షించే అభ్యుదయ వాదిగా కౌముది గారు 'ఇలాగే వస్తుంది మార్పు' కవితలో –
ఇలాగే వస్తుంది మార్పు
ప్రజలు వినిపించినప్పుడు తీర్పు
నగరాలు నినాదాలు యిస్తాయి
రాస్తాలు వూరేగింపులు తీస్తాయి
రేపటి వుదయానికి ఆకాశం
పంచరంగుల పోస్టర్లను ఆవిష్కరిస్తుంది
పిల్లగాలుల పత్రికా విలేకర్లు
ఈ వార్తను అందుకొని ఎగిరిపోతారు
దిక్కులు భేరీ భాంకృతుల్తో ఈ సత్యాన్ని ప్రకటిస్తాయి
-అని రేపటి మార్పుని ఓ గొప్ప ఆశావహ దృక్పథంతో ఆవిష్కరిస్తారు.
ప్రతీ కవితలో అన్నార్తుల అభాగ్యుల జీవన వేదనను చిత్రిస్తూ చివరిగా రేపటి తరంలోని మంచి మార్పును ఆశించి సాగిన కవిత్వం కౌముది గారిది. నాటి అభ్యుదయ భావజాలం నేటి సామాజిక స్థితికి కూడా దగ్గరగా వుండడం వారి రచనలలోని సజీవత్వానికి నిదర్శనం. 'ఉదయిస్తున్నాడు రేపటి రవి' కవితలో
పాలులేక మరణించిన
పసిపాప సమాధిమీద
పాడె బట్ట నోచుకోని
పరమదరిద్రుడి శవం మీద
ఇరుకు బ్రతుకు, మురికి గుడిశ
ఆకటి, చీకటి, చిత్తడుల మీద
పచ్చ పచ్చగా వెలుతురు
పరుగెత్తుతూంది చూడు!
– అంటారు..
హరించిపోతున్న మానవత్వం కోసం పరితపించడం కౌముది గారి కవితలలో ప్రతి చోటా మనల్ని నిలువనీయదు. సూటిగా ప్రశ్నించడం తన కవితలలో ఓ గొప్ప లక్షణం. చాలా నిక్కచ్చిగా నిర్మొహమటంగా మనలోని సంకుచితత్వాన్ని మతతత్వాన్ని ప్రశ్నిస్తూనే రేపటి ఉషస్సుకోసం ఆరాటపడడం ప్రతి కవితలో ప్రస్ఫుటం. వెన్నెలను కలం పేరుగా మార్చుకున్నా తన రచనలలో మాత్రం అగ్నిశిఖలా వెలిగిపోవడం కౌముది గారి ప్రత్యేకత. చివరిగా మహాకవి, మహానాయకుడు మఖ్దూమ్ స్మృతిలో తను రాసిన కవితా పాదాలే తనకోసం ఉదహరిస్తూ 'అల్విదా' తో ముగిస్తాను.
గీతశిల్పి వెళ్ళిపోయాడు
గీతం తెగిపోయింది
ఏ సంకేతమూ లేకుండా
ఎవ్వరికీ చెప్పకుండా
అనుకోకుండా తెగి
గాలిలో కరిగిపోయే నక్షత్రంలా
అకస్మాత్తుగా జారి
మట్టిలో కలిసిపోయే కన్నీటి చుక్కలా
ఉన్నట్టుండి హఠాత్తుగా
సభ మధ్యలోంచి తలవంచుకొని
షాయర్ వెళ్ళిపోయాడు
ముషాయరా ఆరిపోయింది…
Filed Under: స్మరణ Tagged With: కేక్యూబ్ వర్మ
ముషాయరా మాత్రం సాగుతూనే ఉంటుంది మనందరిలో ఇలా . వెళ్ళిపోవడం బాధాకరమే కాని గుండెల్ని వెలిగించి వెళ్ళిన వాళ్ళు మనతోనే , జనంలోనే .
చాల విషయాలు తెలుసుకున్నాను సర్ జీ థాంక్స్
వెలుగు దివ్వేలకు జోహార్లు
Koumudi gari jeevanayaanam spoorthidaayakam… johaarlu.
స్పందించిన మీకు dhanyavaadaalu ప్రసూన గారు
వర్మగారూ ,కౌముదిగారి గురించి వినటమే తప్ప వారి రచనలు చదవలేదు యింతవరకు ,మీ వ్యాసం మరికొంత పరిచయం చేసింది. బాగుంది .అభినందనలు
Esaari మనం కలిసినప్పుడు మీకు ఓ కాపి ఇస్తాను సర్..ధన్యవాదాలు
విష్వక్సేనుడు వినోద్ says:
Good to know about him sir. well introduced and inspiration to young poets.
"ఇప్పుడెందుకో ఒక్కో (యోధుడి) సమాధిని శుభ్రం చేయాలనుంది " అన్న కెక్యూబ్ వర్మ గారు! నా చిరకాల కోరిక తీర్చారు.
రచయితా, విమర్శకుడూ, తన యవ్వన దశని ప్రగతిశీల సాంస్కృతిక ఉద్యమానికి పరిపూర్ణంగా వెచ్చించిన సమరశీలి, ప్రతిభాశాలి, అక్షరశిల్పి, అక్షర సేవలో కన్ను మూసిన ఉద్యమ శీలి కౌముది ( షంషుద్దీన్ 1940 -1998 ) గారి గురించి ఇన్నాళ్ళూ తెలుసుకోని నేరభావన నుండి కొంత విముక్త భావన కలిగించారు.
జనవరి 18న కౌముది గారి వర్ధంతి సందర్భంగా వారిని స్మరించటం సందర్భోచితంగా ఉన్నది.
కౌముది గారి "కల్యాణ మంజీరాలు" పుస్తకం వీక్షణం వేణు గారిని కాని, రిషీవ్యాలీ రాధ మండువ గారిని కాని అభ్యర్దించి సంపాదించి చదవాలని ఉంది. అలాగే కౌముది గారి రచనల సమగ్ర సంకలనాలు అచ్చులోకి తీసుకురావడానికి సంకల్పించిన " కౌముది రచనల ప్రచురణల సమితి" ( గుర్రం సీతారాములు; Email: seetaramulu@gmail.com ) గురించిన వివరాలు తెలుసుకోవాలని ఉన్నది.
మీ మాటల్లోనే " వెలుగు దివ్వే కౌముది గారికి జోహార్లు ".
గుర్రం సీతారాములు says:
రామయ్య గారికి కౌముది గారి కళ్యాణ మంజీరాలు (కళంకిని – శిలప్పాధికారం మాతృక ) నా దగ్గర ఉంది కావాలి అంటే జీరాక్ష్ ఇస్తాను. ఇక పోతే కౌముది కవిత్వం 'అల్విదా' విశాలాంద్ర లో అందుబాటులో ఉంది. ఇంకా ఆయన రాసిన 'విజయ' నవల దొరకడం లేదు వెతికే పనిలో ఉన్నా. వేటపాలెం లైబ్రరీ లో దొరకొచ్చు. చానా విలువయిన సమీక్షలు, విమర్శనా వ్యాసాలూ, కవిత్వం ఇంకా మూడు నాలుగు పుస్తకాలు గా వేయగలిగినంత రాసి ఉంటారు. అయన ఒక అరుదయిన వ్యక్తి నేను ఎరిగిన గొప్ప పండితుడు. అడుగులకు మడుగులు వత్తే పనికి మాలిన వెధవల చెత్త అంతా పుస్తకాల అల్మారాలో ఉంది. అంత గొప్ప వ్యక్తి సాహిత్యం సమగ్రంగా తేలేక పోయినందుకు బాధగా ఉంది. నేను వ్యక్తిగత బాధ్యతగా అయన శిష్యుడు గా తప్పకుండా ఆ పని చేస్తా. ఇంకా పరిశోదన లోనే ఉండడం మూలంగా ఆ పని చేయలేక పోయా త్వరలో అన్నీ సేకరించి వచ్చే కనీసం వచ్చే వర్దంతి కల్లా అఫ్సర్ తో కలిసి ఈ పని పూర్తి చేస్తా
కౌముది గారి గురించి విన్నాను కాని ఆయన గురించి మీరు చేసిన చిరుపరిచయంలో ఆయన గురించిన విషయాలు తెలిశాయి. ఆయనకి ఈ సందర్భంగా నివాళులు అర్పించుకుంటున్నాను.
ఎంత కదిలించే కవిత్వం? నిజమైన కవిత్వానికి చిరునామా! చాలా బాగుంది. ధన్యవాదాలు.
కౌముది గారి పట్ల ఆర్తితో స్పందించి వారి రచనలు లభించే వివరాలు తెలియజేసిన గుర్రం సీతారాములు గారూ, కృతజ్ఞతలు. కౌముది లాంటి ఓ అరుదైన విలువైన వ్యక్తిని ఎరిగున్న మీరు ధ్యన్యులు. మీ కృషి ద్వారా కౌముది రచనలు నలుగురికీ లభించాలని ఆశిస్తున్నాను.
ee chinni addamlo kaumudi!
You are here: Home / smarana / ee chinni addamlo kaumudi!
u kekyub varmaJanuary 16, 2016 12 Comments
chinna addamlo kondani choopinchadam lantide kaumudi gaarini chiru vyaasamlo parichayam cheyadam! aayana kavi, kamyuunistu party sabhyudu,abhyudaya rachayitala sanghaaniki kriyaaseela karyavarga sabhyudu. khammam jillaalo arasam vyavasthaapakudu. kamyuunistu party yuvajana patrika "yuvajana" ki sampaadakudu. "visalandhra" udyogigaa jeevitam praarambhinchi, adhyaapakatvamlo sthirapaddaaru. aksharodyama netha gaa maarumuula praantaallo raatranakaa pagalanaka paryatinchi, akshara sevalo kannu moosina udyama sheeli. prajaanaatya mandalilo konni vandala stagey naatakaalapai natinchina praja natudu, gayakudu. ivannee kaaka, rachayitagaa aneka kathaluu, anuvaada rachanaluu andinchina srujana sheeli.
alanati kamyuunistu udyamaalato kalisi nadichina kaaryaseeligaa, praja naatyamandali kalaakaarunigaa praacheena kavitvam nundi atyaadhunika kavitvam varaku visleshinche saahitya pipaasini ee koddi maatallo parichayam cheyadam -kondanu achangaa addamlo chuupadamee.
chala saralamgaa andarikee arthamayye reetilo samakaaleena amsaalanu tana kavitalalo pratibimbistuu vachana kavita sthaayini ematram chekkuchedarakunda nilipi vunchina aksharasilpi kaumudi gaaru. tana rachana samaharam 'alvida' mundumaatalo pramukha kavi khadar mohiuddin cheppinatlu kaumudigaaru kavi, rachayita, vimarsakuduu, tana yavvana dasani pragatiseela saamskrutika udyamaaniki paripuurnamgaa vecchinchina samaraseeli, pratibhaasaali. intakuminchi aayanaku elanti visaeshanhaalu avasaram ledu. kondari saahitii moortimatvaalu e visaeshanhaalakuu andavu. atuvanti kondarilo okaru kaumudi gaaru ani antaaru. idhi nikhaarsayina nijam. tana rachanalaloni samaraseelata pragatiseela dhrukpatham netiki manalanu katti padestayi. aalochanalanu urrootaluugistaayi. rachanalaloni samakaaleena rajakeeya praantiiya sthala kaala vislaeshanhalu naati samaajaanni mana kanula mundu saakshaatkarimpa chestayi. udaaharanaku bangladesh aavirbhaavam gurinchi raasina 'mukti vahini vijay kare' kavitalo
cheppu talli! cheppu mallee
enduku puttaadu daanavudu
e aparaadham chesadani
vangabhoomilo manavudu
nidristuunna sisuvumeeda
nindu chuulaalimeeda
manchimeeda maanavatvam meeda
aghaayityaala samputi
amma! idhi gunde meedi kumpati!
mataalu, gtaanugatikaalu
manassunu kunchinche sankuchitaalu kutsitaalu!
maanavataamrudjyatsan manishiki
kaane kaavu sammataalu
chalanaseelamaina samaajamlo maarpunu kankshinche abhyudaya vaadigaa kaumudi gaaru 'ilaage vastundi maarpu' kavitalo –
ilaage vastundi maarpu
prajalu vinipinchinappudu teerpu
nagaraalu ninaadaalu yistai
raastaalu vooregimpulu teestaayi
repati vudayaaniki aakaasam
pancharangula posterlanu aavishkaristundi
pillagaalula patrika vilekarlu
ee vaartanu andukoni egiripotaru
dikkulu bheri bhaankrutultho ee satyaanni prakatistaayi
-ani repati maarpuni oo goppa aasaavaha drukpathamtho aavishkaristaaru.
pratee kavitalo annaartula abhagyula jeevana vedananu chitristuu chivarigaa repati taramlooni manchi maarpunu aasinchi saagina kavitvam kaumudi gaaridi. naati abhyudaya bhaavajaalam neti saamaajika sthitiki kuudaa daggaragaa vundadam vaari rachanalaloni sajeevatvaaniki nidarsanam. 'udayistunnadu repati ravi' kavitalo
paaluleka maraninchina
pasipapa samaadhimeeda
pade batta nochukoni
paramadaridrudi shavam meeda
iruku bratuku, muriki gudisa
aakati, cheekati, chittadula meeda
pacha pacchagaa veluturu
parugettutuundi chudu!
– antaaru..
harinchipotunna maanavatvam kosam paritapinchadam kaumudi gaari kavitalalo prati chota manalni niluvaneeyadu. suutigaa prasninchadam tana kavitalalo oo goppa lakshanam. chala nikkacchigaa nirmohamatamgaa manaloni sankuchitatvaanni matatatvaanni prasnistune repati ushassukosam aaraatapadadam prati kavitalo prasphutam. vennelanu kalam paerugaa marchukunna tana rachanalalo maatram agnisikhala veligipovadam kaumudi gaari pratyekata. chivarigaa mahakavi, mahanayakudu makhdum smrutilo tanu raasina kavita paadaale tanakosam udaharistuu 'alvida' thoo mugistaanu.
geetasilpi vellipoyaadu
geetam tegipoyindi
e sanketamuu lekunda
evvarikee cheppakunda
anukokunda tegi
gaalilo karigipoye nakshatramla
akasmaattugaa jaari
mattilo kalisipoye kanneeti chukkala
unnattundi hataattugaa
sabha madhyalonchi talavanchukoni
shayar vellipoyaadu
mushayara aaripoindia
Filed Under: smarana Tagged With: kekyub varma
mushayara maatram saagutuunee untundi manandarilo ilaa . vellipovadam badhakarame kaani gundelni veliginchi vellina vaallu manathone , janamlone .
chaala vishayaalu telusukunnaanu sar jee thanks
velugu divvelaku joharlu
Koumudi gari jeevanayaanam spoorthidaayakamu johaarlu.
spandinchina meeku dhanyavaadaalu prasuuna gaaru
varmagaaruu ,kaumudigaari gurinchi vinatame tappa vaari rachanalu chadavaledu yintavaraku ,mee vyaasam marikonta parichayam chesindi. bagundi .abhinandanalu
Esaari manam kalisinappudu meeku oo kaapi istaanu sar..dhanyavaadaalu
vishvaksenudu vinod says:
Good to know about him sir. well introduced and inspiration to young poets.
"ippudenduko okko (yodhudi) samaadhini subhram cheyalanundi " anna kekyub varma gaaru! naa chirakala korika teerchaaru.
rachayita, vimarsakuduu, tana yavvana dasani pragatiseela saamskrutika udyamaaniki paripuurnamgaa vecchinchina samaraseeli, pratibhaasaali, aksharasilpi, akshara sevalo kannu moosina udyama sheeli kaumudi ( shanshuddin 1940 -1998 ) gaari gurinchi innaalluu telusukoni nerabhavana nundi kontha vimukta bhavana kaliginchaaru.
janavari 18na kaumudi gaari vardhanti sandarbhamgaa vaarini smarinchatam sandarbhochitamgaa unnadi.
kaumudi gaari "kalyana manjeeraalu" pustakam veekshanam vaenu gaarini kaani, risheevyaalii raadha manduva gaarini kaani abhyardinchi sampaadinchi chadavalani undi. alaage kaumudi gaari rachanala samagra sankalanaalu achuloki teesukuraavadaaniki sankalpinchina " kaumudi rachanala prachuranala samiti" ( gurram seetaaraamulu; Email: seetaramulu@gmail.com ) gurinchina vivaraalu telusukovalani unnadi.
mee matallone " velugu divve kaumudi gaariki joharlu ".
gurram seetaaraamulu says:
ramayya gaariki kaumudi gaari kalyaana manjeeraalu (kalankini – silappadhikaram maatruka ) naa daggara undi kavali ante jeeraksh istaanu. ika pothe kaumudi kavitvam 'alvida' visalandra loo andubaatulo undi. inka aayana raasina 'vijaya' navala dorakadam ledu vetike panilo unna. vetapalem librari loo dorakochu. chana viluvayina sameekshalu, vimarsanaa vyaasaaluu, kavitvam inka moodu naalugu pustakaalu gaa veyagaliginanta rasi untaaru. ayana oka arudayina vyakti nenu erigina goppa panditudu. adugulaku madugulu vatte paniki maalina vedhavala chetta antaa pustakaala almaralo undi. anta goppa vyakti saahityam samagramgaa teleka poyinanduku badhaga undi. nenu vyaktigata baadhyatagaa ayana shishyudu gaa tappakunda aa pani chesta. inka parisodana lone undadam moolamgaa aa pani cheyaleka poya twaralo annee sekarinchi vache kaneesam vache vardanti kalla afser thoo kalisi ee pani puurti chesta
kaumudi gaari gurinchi vinnaanu kaani aayana gurinchi meeru chesina chiruparichayamlo aayana gurinchina vishayaalu telisai. aayanaki ee sandarbhamgaa nivaalulu arpinchukuntunnaanu.
entha kadilinche kavitvam? nijamaina kavitvaaniki chirunama! chala bagundi. dhanyavaadaalu.
kaumudi gaari patla aartito spandinchi vaari rachanalu labhinche vivaraalu teliyajesina gurram seetaaraamulu gaaruu, krutagnatalu. kaumudi lanti oo arudaina viluvaina vyaktini erigunna meeru dhyanyulu. mee krushi dwara kaumudi rachanalu nalugurikee labhinchaalani aasistunnaanu.