సెల్‌ఫోన్లో ఎవరితోనైనా మాట్లాడాలంటే సరిపడా టాక్‌టైమ్‌ ఉండాలి. టాక్‌టైమ్‌కి 'టాప్‌ అప్‌' అనే ప్లాన్స్‌ని అదనంగా జోడిస్తే.. తక్కువ కాల్‌ ఖర్చుతో ఎక్కువసేపు మాట్లాడుకునే సౌకర్యం ఉంటుంది. సరిగ్గా ఇలాగే బీమా పాలసీలకు మరిన్ని ప్రయోజనాలు అందేలా చేసేవే రైడర్స్‌. అసలు రైడర్స్‌ అంటే ఏమిటి? జీవిత బీమా పాలసీలకు రైడర్స్‌కు ఉన్న సంబంధం ఏమిటి? ఇదే ఇవాల్టీ 'రూపాయి' కథనం.
బీమా రంగంలో ఇటీవల కాలంలో బాగా వినిపించే మాట 'రైడర్‌'. బీమా పాలసీలంటేనే పాలసీదారుడికి, అతడి కుటుంబానికి ఆపద సమయంలో ప్రయోజనాలను అందించే పథకాలని ప్రజల్లో ఓ నమ్మకం ఉంది. అలాంటి పథకాలకు 'రైడర్‌' తోడైతే ఆకస్మిక, ఆపద సమయాల్లో మరిన్ని ప్రయోజనాలు అందుతాయి. అంటే ఒక సంప్రదాయ బీమా పాలసీకి అనుబంధంగా, దానికి అదనంగా స్వల్పమొత్తంలో చెల్లింపు చేస్తూ వస్తుంటే, అసలు పాలసీకి దక్కే ప్రయోజనాలతోపాటు అదనపు లాభాలను, రక్షణని అందించేవే రైడర్స్‌.
బీమా, ఆరోగ్య బీమాపాలసీలంటేనే అనుకోని ప్రమాదం, అనారోగ్య సమయాల్లో ఆపద్బంధువుగా ఆదుకునేవి. అయితే ఇవి అన్ని సమయాల్లోనూ పాలసీదారుడికి నూరు శాతం అక్కరకు రావు. తీవ్రమైన ప్రమాదాలు, మరణం సంభవించినప్పుడే ఆయా పాలసీల ప్రయోజనం సంపూర్ణంగా అందుతుంటుంది. కానీ 'రైడర్‌' తోడైతే యాక్సిడెంట్‌ డెత్‌ అడిషనల్‌ కవర్‌, డిజేబిలిటీ కవర్‌, క్రిటికల్‌ ఇల్‌నెస్‌ కవర్‌, హాస్పిటలైజేషన్‌ కవర్‌ వంటి ప్రయోజనాలు అదనంగా చేరతాయి. దీనివల్ల అనుకోని సందర్భాల్లో రైడర్‌తో కూడిన బీమా పాలసీ రక్షణగా ఉందనే భరోసా ఉంటుంది. వ్యక్తిగత జీవితానికి అనుగుణంగా జీవిత పాలసీలకు ఏ రైడర్‌ని ఎంచుకుంటే బావుంటుందో పరిశీలించి, రైడర్స్‌ని ఎంపిక చేసుకోవచ్చు.
సాధారణ బీమా పాలసీలతో పోల్చితే రైడర్లపై చెల్లించాల్సిన ప్రీమియంలు చాలా నామినల్‌ (స్వల్పం)గానే ఉంటాయి. అసలు బీమా పాలసీ కాలపరిమితికి సమానంగా రైడర్లకు చెల్లింపులు చేయాల్సిన పనిలేదు. వ్యక్తిగత జీవితానికి తగ్గట్టుగా ఫలానా కాలంలో రైడర్స్‌ ఉండాలి. ఫలానా సమయంలో పెద్దగా అవసరం ఉండదు.. అని బేరీజు వేసుకుని, రైడర్స్‌ని ఎంపిక చేసుకునే వెసులుబాటు కూడా ఉంటుంది.
ఎల్‌ఐసీతో సహా అనేక బీమా కంపెనీలు రైడర్లను వివిధ రూపాల్లో ఖాతాదారులకు అందిస్తున్నాయి. మన వైద్య, ఆరోగ్య, జీవితావసరాలకు అనుగుణంగా వాటిని ఎంపిక చేసుకోవచ్చు. వాటిల్లో ముఖ్యంగా యాక్సిడెంటల్‌ రైడర్స్‌, హెల్త్‌ రైడర్స్‌, టెర్మ్‌ రైడర్స్‌, ప్రీమియం రద్దు రైడర్స్‌, ట్యాక్స్‌ రైడర్స్‌ ఇలా అనేక పేర్లతో అయా బీమా కంపెనీలు రైడర్‌ ప్రయోజనాలను అందిస్తున్నాయి.
బీమా పాలసీలంటేనే వయసు, ఆరోగ్యాన్నిబట్టి ఏ పాలసీ అనువుగా ఉంటుందో చూసుకుని, ఎంపిక చేసుకోవాలి. ఆయా కంపెనీలు కూడా ఖాతాదారుడు కోరుకునే బీమా పాలసీలను ఇబ్బడిముబ్బడిగా ఇవ్వడానికి సిద్ధంగా ఉండవు. వయసు పైబడిన వారికి బీమా పాలసీలు ఇవ్వడానికి అనేక ఆరోగ్యపరమైన నియమ, నిబంధనల్ని పరిగణనలోకి తీసుకుంటాయి. అవన్నీ తృప్తికరంగా ఉంటేనే ఖాతాదారుల్ని ప్రోత్సహిస్తాయి. రైడర్స్‌ విషయంలోనూ అలాంటి కఠిన నిబంధనలు పెద్దగా ఉండకపోయినాగానీ వయసు అవసరాలు, జీవనశైలి, లైఫ్‌స్టైల్‌ అలవాట్లు, వంశపారంపర్యంగా వచ్చే వ్యాధులు ఇలా అనేక ఆరోగ్య, వైద్య అంశాలను పరిగణనలోకి తీసుకుని, అందుకుతగ్గ అదనపు ప్రయోజనాలు కలగడానికి రైడర్స్‌ బాగా ఉపయోగపడతాయి. అందుకోసం బీమా పాలసీలు తీసుకునేటప్పుడు రైడర్‌ గురించి మరీ అడిగి, వాటిని జోడించి బీమా అదనపు బలం సమకూర్చుకోండి!!
బుందేల్‌ఖండ్‌లో రోటీ బ్యాంకు ఉంది. నగదు బదులు అక్కడ రొట్టెలను జమ చేస్తారు. ఇంటి ముందుకే వచ్చిన బ్యాంకు సిబ్బంది వాటిని తీసుకుని లెక్కలు రాసుకుంటారు. అక్కడ డిపాజిట్‌ అయిన రొట్టెలు అన్నార్తుల ఆకలి తీర్చి ఖాతాదారులకు మానవత్వ ఖాతాను, తృప్తిని వడ్డీతో సహా చెల్లిస్తోంది.
వెనుకబడిన ప్రాంతమైన బుందేల్‌ఖండ్‌లోని మహోబా జిల్లాలో కొందరు యువకుల ఆలోచనే రోటీ బ్యాంకు. అక్కడి ప్రభుత్వాసుపత్రులకు వచ్చిన పేదలు, నిరాదరణకు గురై రైల్వేస్టేషన్లలో మగ్గుతున్న వృద్ధులు, కాశీరాం కాలనీకి చెందిన బీదబిక్కీ వెతలు వారికి కొత్త విషయం కాదు. తాము కూడగట్టిన డబ్బుతో ఎంతమందికని ఆకలి తీర్చేది. వారిది మితాదాయమే. కళ్ల ముందే ఆకలితో నకనకలాడుతూ సోలిపోయిన వీధి బాలల నిస్సారమైన చూపులు వారి ప్రయాణాలకు టాటాలు, బైబైలు చెప్పేవి. ఆ చూపులు నిద్రపట్టనిచ్చేవి కావు. తమ ప్రాంతంలో ఏ ఒక్కరూ ఖాళీ కడుపుతో నిద్రపోకూడదని నిర్ణయించుకున్నారు. రోటీ బ్యాంకును తెరముందుకు తెచ్చారు. బుందేలీ సమాజ్‌ పెద్ద హాజీ ముద్దాన్‌ వీరికి అండగా నిలిచాడు. మరో నలుగురు పెద్దలు 40 మంది యువత కలిసి రోటీ బ్యాంకును నెలకొల్పారు. ఇంటింటికీ తిరిగి వారి బ్యాంకు సేవలను వివరించారు. ఇంట్లో వృథాగా పోయే రోజుకు రెండు రొట్టెలను తమకు అందిస్తే వాటిని పాడుచేయకుండా అన్నార్తులకు అందిస్తామని, తప్పు లేకుండా జమలెక్కలు రాసుకుంటామని గృహిణులకు చెప్పారు. పాడైపోయిన వాటిని కాకుండా తాజాగా ఉన్న రొట్టెలను సేకరించేందుకు సరైన సమయానికి రొట్టెల బాక్సులను తీసుకుని స్వయంగా యువకులే ఇళ్లకు వెళతారు. తమ రిజిస్టర్‌లో నమోదైన ఇళ్ల తలుపులను తట్టి తమ బ్యాంకు నినాదాన్ని వినిపిస్తారు. వారిచ్చిన రొట్టెలను మొహల్లా మిల్కీపూర్‌లోని కార్యాలయంలో జమ చేస్తారు. వాటిని గుర్తించిన ప్రాంతాలకు తీసుకెళ్లేది మరో జట్టు. స్థానిక ఆస్పత్రులు, పేదల నివాసాలు, రైల్వే స్టేషన్‌, వీధి బాలల కేంద్రాలకు చకచకా వాటిని తరలిస్తారు. రొట్టెలు పాడవకుండా బ్యాంకులో నిల్వచేస్తారు. తొలుత 10 ఇళ్లవారు రొట్టెలను ఇచ్చేందుకు ముందుకు వచ్చారు. ఆ తర్వాత క్రమక్రమంగా 400 ఇళ్ల నుంచి రొట్టెలు అందుతున్నాయి. వీటన్నింటి నుంచి వచ్చిన 800 రొట్టెలు చాలామంది ఆకలిని తీరుస్తున్నాయి. రొట్టెలతో పాటు కూరగాయలను కూడా సేకరిస్తున్నారు. మహోబా పట్టణాన్ని 8 సెక్టార్లగా చేసుకుని, ప్రతి సెక్టార్‌కు ఒక కూడలిని ఎంచుకుని చాలా పక్కాగా ఈ కార్యక్రమాన్ని రోజూ ఎటువంటి ఆటంకం కలగకుండా నిర్వహిస్తున్నారు. నీరసంతో చేయి నోటికి అందించలేనివారికి స్వయంగా యువతే రొట్టెలను తినిపించడం చూసి చలించిపోయిన వారు జట్టులో చేరుతున్నారు. ప్రతి గృహంలో ఏదో ఒక రకంగా ఆహారం వృథా అవుతోందని దీన్ని అన్నార్తులకు అందిస్తే చాలా వరకు ఆకలి సమస్య సమసిపోతుందని వారు చెబుతున్నారు. చాలా మంది గృహిణులకు వృథా ఆహారాన్ని పేదలకు అందించాలని ఉన్నా సమయం, అందుబాటు సమస్యలున్నాయని తాము గ్రహించామని వివరించారు. అలా ఇవ్వజూపినా కొందరు ఆత్మాభిమానం గల పేదలు దాన్ని భిక్షగా భావించి చేయి చాపరని అసలైన విషయాన్ని పట్టారు. అదే ఓ సంఘంగా అందరికీ చేర్చితే అది మానవతా కార్యక్రమంగా వస్తుందని, వాటిని తీసుకునేందుకు వెనుకాడరని రోటీ బ్యాంకు యువత వివరిస్తోంది. విజయవంతమైన తమ ఆలోచనను మరింత విస్తరించేందుకు ప్రయత్నాలు చేస్తున్నారు. రోటీ బ్యాంకుపై దాతల విశ్వాసం సడలకుండా వారు అందించే ఆహారం వృథా కాకుండా ఓ జట్టు పట్టణంలో తిరుగుతూ అన్నార్తుల లిస్టును తయారుచేస్తుంది. పక్కా వ్యూహంతో ఒక్క రొట్టె కూడా వృథా పోకుండా అన్నార్తుల పొట్ట నింపడమే వీరి లక్ష్యం. బొట్టు బొట్టూ కలిసి సముద్రం అయినట్టు, రొట్టె రొట్టె కలిసి ఆకలిని ఆ ప్రాంతం నుంచి వెళ్లగొడుతోంది.
selephonlo evarithonainaa matladalante saripada tochetime undaali. tochetimechi 'tapm ap' ane plansemi adanamgaa jodiste.. takkuva kale kharchuto ekkuvasepu matladukune soukaryam untundi. sarigga ilaage beema paalaseelaku marinni prayojanaalu andela cheseve raiderse. asalu raiderse ante emiti? jeevita beema paalaseelaku raiderseku unna sambandham emiti? ide ivalty 'roopaayi' kathanam.
beema rangamlo iteevala kaalamlo baga vinipinche maata 'raidery'. beema palaseelantene paalaseedaarudiki, atadi kutumbaaniki aapada samayamlo prayojanaalanu andinche pathakaalani prajallo oo nammakam undi. alanti pathakaalaku 'raidery' thodaithe aakasmika, aapada samayaallo marinni prayojanaalu andutaayi. ante oka sampradaaya beema paalaseeki anubandhamgaa, daaniki adanamgaa swalpamottamlo chellimpu chestu vastunte, asalu paalaseeki dakke prayojanaalatopaatu adanapu laabhaalanu, rakshanani andincheve raiderse.
beema, aarogya beemapalasilantene anukoni pramaadam, anarogya samayaallo aapadbandhuvugaa aadukunevi. ayithe ivi anni samayaalloonuu paalaseedaarudiki nooru saatam akkaraku raavu. teevramaina pramaadaalu, maranam sambhavinchinappude aayaa paalaseela prayojanam sampuurnamgaa andutuntundi. cony 'raidery' thodaithe accidente dethy adishanalle kavarn, desebility kavarn, criticalle ilenesse kavarn, haspitalijeshanki kavarn vanti prayojanaalu adanamgaa cheratayi. deenivalla anukoni sandarbhaallo raidernatho kuudina beema polasy rakshanagaa undane bharosa untundi. vyaktigata jeevitaaniki anugunamgaa jeevita paalaseelaku e raiderni enchukunte bavuntundo pariseelinchi, raiderseni empika chesukovachhu.
saadhaarana beema paalaseelatho polchithe raidarlapai chellinchaalsina preemiyamlu chala naminale (swalpam)gaane untaayi. asalu beema polasy kaalaparimitiki samaanamgaa raidarlaku chellimpulu cheyalsina paniledu. vyaktigata jeevitaaniki taggattugaa falana kaalamlo raiderse undaali. falana samayamlo peddagaa avasaram undadu.. ani bereeju vesukuni, raiderseni empika chesukune vesulubaatu kuudaa untundi.
elicto sahaa aneka beema companylu raidarlanu vividha roopaallo khaataadaarulaku andistunnaayi. mana vaidya, aarogya, jeevitaavasaraalaku anugunamgaa vaatini empika chesukovachhu. vaatillo mukhyamgaa accidentalli raiderse, helthe raiderse, terme raiderse, preemium raddu raiderse, taxee raiderse ilaa aneka paerlatho ayaa beema companylu raidery prayojanaalanu andistunnaayi.
beema palaseelantene vayasu, aarogyaannibatti e polasy anuvugaa untundo chusukuni, empika chesukovali. aayaa companylu kuudaa khatadarudu korukune beema paalaseelanu ibbadimubbadiga ivvadaaniki siddamgaa undavu. vayasu paibadina vaariki beema paalaseelu ivvadaaniki aneka aarogyaparamaina niyama, nibandhanalni parigananaloki teesukuntaayi. avannee truptikaramgaa untene khaataadaarulni prothsahistaayi. raiderse vishayamloonuu alanti kathina nibandhanalu peddagaa undakapoyinagaanii vayasu avasaraalu, jeevanasaili, lifestilee alavaatlu, vamsapaaramparyamgaa vache vyaadhulu ilaa aneka aarogya, vaidya amsaalanu parigananaloki teesukuni, andukutagga adanapu prayojanaalu kalagadaaniki raiderse baga upayogapadataayi. andukosam beema paalaseelu teesukunetappudu raidery gurinchi mari adigi, vaatini jodinchi beema adanapu balam samakurchukondi!!
bundeleekhandlaa roty byaanku undi. nagadu badulu akkada rottelanu jama chestaaru. inti munduke vachina byaanku sibbandi vaatini teesukuni lekkalu rasukuntaru. akkada depajite ayina rottelu annaartula aakali teerchi khaataadaarulaku manavatva khaataanu, truptini vaddeetho sahaa chellistondi.
venukabadina praantamaina bundeelkhandkaeloni mahoba jillaalo kondaru yuvakula aalochane roty byaanku. akkadi prabhutvaasupatrulaku vachina pedalu, niraadaranaku gurai railvestationlalo maggutunna vruddhulu, kashiram kaalaneeki chendina beedabikki vetalu vaariki kotta vishayam kaadu. taamu koodagattina dabbutho entamandikani aakali teerchedi. vaaridi mitadayame. kalla munde aakalitho nakanakalaadutuu solipoyina veedhi baalala nissaaramaina chuupulu vaari prayaanaalaku taataalu, baibailu cheppevi. aa chuupulu nidrapattanichevi kaavu. tama praantamlo e okkaruu khaalii kaduputho nidrapokudadani nirnayinchukunnaaru. roty byaankunu teramunduku tecchaaru. bundeli samaje pedda haji muddan veeriki andagaa nilichaadu. maro naluguru peddalu 40 mandi yuvata kalisi roty byaankunu nelakolpaaru. intintikii tirigi vaari byaanku sevalanu vivarinchaaru. intlo vruthaagaa poye rojuku rendu rottelanu tamaku andiste vaatini paducheyakunda annaartulaku andistaamani, tappu lekunda jamalekkalu rasukuntamani gruhinulaku cheppaaru. paadaipoyina vaatini kakunda taajaagaa unna rottelanu sekarinchenduku saraina samayaniki rottela baaksulanu teesukuni swayamgaa yuvakule illaku velataaru. tama resister namodaina illa talupulanu tatti tama byaanku ninaadaanni vinipistaaru. vaaricchina rottelanu mohalla milkipuriloni kaaryaalayamlo jama chestaaru. vaatini gurtinchina praantaalaku teesukelledi maro jattu. sthaanika aaspatrulu, pedala nivaasaalu, railve station, veedhi baalala kendraalaku chakachaka vaatini taralistaaru. rottelu padavakunda byaankulo nilvachestaaru. toluta 10 illavaaru rottelanu ichenduku munduku vachaaru. aa tarvaata kramakramangaa 400 illa nunchi rottelu andutunnaayi. veetanninti nunchi vachina 800 rottelu chaalaamandi aakalini teerustunnaayi. rottelatho paatu kuuragaayalanu kuudaa sekaristunnaru. mahoba pattanaanni 8 sectarlaga chesukuni, prati sectarke oka kuudalini enchukuni chala pakkaga ee kaaryakramaanni roojoo etuvanti aatankam kalagakunda nirvahistunnaaru. neerasamtho cheyi notiki andinchalenivaariki swayamgaa yuvathe rottelanu tinipinchadam chusi chalinchipoyina vaaru jattulo cherutunnaru. prati gruhamlo edho oka rakamgaa aahaaram vruthaa avutondani deenni annaartulaku andiste chala varaku aakali samasya samasipotundani vaaru chebutunnaru. chala mandi gruhinulaku vruthaa aahaaraanni pedalaku andinchaalani unna samayam, andubaatu samasyalunnaayani taamu grahinchaamani vivarinchaaru. alaa ivvajuupinaa kondaru aatmaabhimaanam gala pedalu daanni bhikshagaa bhavinchi cheyi chaaparani asalaina vishayaanni pattaaru. adhe oo sanghamgaa andarikee cherchithe adhi manavata kaaryakramamgaa vastundani, vaatini teesukunenduku venukaadarani roty byaanku yuvata vivaristondi. vijayavantamaina tama aalochananu marinta vistarinchenduku prayatnaalu chestunnaru. roty byankupai daatala vishwaasam sadalakunda vaaru andinche aahaaram vruthaa kakunda oo jattu pattanamlo tirugutuu annaartula listunu tayaaruchestundi. pakka vyuuhamtoe okka rotte kuudaa vruthaa pokunda annaartula potta nimpadame veeri lakshyam. bottu bottoo kalisi samudram ayinattu, rotte rotte kalisi aakalini aa praantam nunchi vellagodutondi.