ఆరుతడి పంటల్లో వంకాయసాగు | కిసాన్‌ | www.NavaTelangana.com
భారతదేశంలోనే ప్రాచీన కాలంలో నుండి పండించే కూరగాయల్లో వంగ పంట ప్రధానమైనది. ఈ పంట అన్ని రుతువుల్లోనూ పండించేందుకు అనుకూలం. పర్వత ప్రాంతాల్లో వేసవిలోనే పండిస్తారు. మన రాష్ట్రంలో రంగారెడ్డి, వికారాబాద్‌, సిద్దిపేట, కరీంనగర్‌ జిల్లాల్లో ఎక్కువ విస్తీర్ణంలో సాగు చేస్తున్నారు.
విత్తే సమయం: నారుకోసం యాసంగి పంటల్లో అక్టోబరు నుంచి నవంబరు వరకు, వేసవి కాలపు పంటను జనవరి రెండో పక్షం నుండి ఫిబ్రవరి మొదటి పక్షం వరకు నారు పోసుకోవచ్చు.
నారు నాటకునే సమయం: 30నుంచి 35 రోజుల వయస్సు కలిగిన నారును నాటుకోవాలి. చలికాలం నారును నవంబరు, డిసెంబరులో వేసవి నారును ఫిబ్రవరి, మార్చి మొదటి వారంలో నాటుకోవచ్చు.
నేలలు: బాగా నీరు ఇంకే నేలలు, ఒక మాదిరి నుంచి హెచ్చు సారవంతమైన నేలలు ఈ పంట సాగుకు అనుకూలమైనవి. చౌడు నేలలు పనికిరావు.
విత్తనం: ఎకరానికి సూటి రకాలకు 260 గ్రా, సంకర జాతి రకాలకు 120 గ్రాముల విత్తనం కావాలి.
రకాలు: ప్రాంతీయ మార్కెట్‌లో వినియోగదారుల అభిరుచినిబట్టి రకాలు ఎంపిక చేసుకోవాలి. మన రాష్ట్రంలో పూసా, క్రాంతి,పూసాపర్పుల్‌,క్లస్టర్‌, శ్యామల రకాలు ఎక్కువగా వాడుతారు.
సంకర జాతి రకాలు
ఊదారంగు గుండ్రటి రకాలు: అర్కనపనీత్‌,పూసా హైబ్రిడ్‌-6, మహికో హైబ్రిడ్‌ నెం.2, 54, ఉత్కర్ష,మోహిని, అగోరా, మంజు,సంజు, మ్యూ-మ్యూ.
ఊదారంగు గుత్తి రకాలు: మహికో హైబ్రిడ్‌ నెం.9, గ్రీన్‌లాంగ్‌, హరిత, హర్షిత, బిహెచ్‌-0028,1311-1444
పచ్చటి గుండ్రటి రకాలు: మహికో హైబ్రిడ్‌ నెం.56,గ్రీన్‌ మోతి
ఊదారంగు చారల రకాలు: కల్పతరు, మహికో హైబ్రీడ్‌ నెం.11,16, విజరు
నేల తయారీ: నేలను నాలుగైదుసార్లు దున్ని చదును చేయాలి. వర్షాకాలపు పంటకు బోదెలు, కాల్వలు ఏర్పాటు చేయాలి. శీతాకాలం వేసవి పంటలకు 4ఇంటు5 చ.మీ మడులను తయారు చేసుకోవాలి.
నారుమడి పెంపకం: 6 అంగుళాలు ఎత్తు ఉండే 4ఇంటు1 మీ సైజుగల నారుమడులను తయారు చేసుకోవాలి. ఒక ఎకరానికి 10నుంచి 12 నారుమడులు సరిపోతాయి. 260 గ్రా. మిత్తనాన్ని 10 సె.మీ వరుసల్లో విత్తుకోవాలి. అయితే విత్తే ముందు విత్తనాలను 50 డిగ్రీల సెల్సియస్‌ ఉష్ణోగ్రత గల నీటిలో 30 నిమిషాలపాటు నానబెట్టి నీడలో ఆడబెట్టాలి. ఆ తర్వాత కిలో విత్తనానికి 4గ్రా.ల చొప్పున ట్రైకోడెర్మా విరిడి కల్చర్‌ను కూడా పట్టించి విత్తుకోవాలి. విత్తిన తర్వాత మాగుడు తెగులు కనిపించిన వెంటనే కాపర్‌ ఆక్సిక్లోరైడ్‌ మందును లీటరు నీటికి 3 గ్రాముల చొప్పున కలిపి వారం రోజుల వ్యవధి ఇస్తూ రెండు మూడుసార్లు నారుమడిని బాగా తడపాలి. నారును పీకడానికి వారం రోజుల ముందు 250గ్రా. కార్బోప్యూరాన్‌ గుళికలను 100 చ.మీ నారుమడికి వేయాలి.
నాటే దూరం: పొడవుగా నిటారుగా పెరిగే రకాలకు పూసాపర్పుల్‌ లాంగ్‌, పూసాపర్పుల్‌ క్లస్టర్‌, పూసాపర్సుల్‌ రౌండు,భాగ్యమతి, శ్యామల, 60ఇంటు60 సెం.మీ గుబురుగా పెరిగే రకాలకు పూసా క్రాంతి, అర్కకుసుమాకర్‌ గులాబి 75ఇంటు50 సెం.మీ దూరం పాటించి నాటాలి. ఎకరానికి 200 కిలోల చొప్పున వేప పిండిని దుక్కిలో వేసి కలియదున్నాలి. బాక్టీరియా ఎండు తెగులు ఉండే ప్రాంతాల్లో ఎకరానికి 6కిలోల చొప్పున బ్లీచింగ్‌ పొడిని వేసుకోవాలి. రసం పీల్చే పురుగులు ఆశించకుండా ఎకరానికి 10కిలోల చొప్పున కార్బోప్యురాన్‌ గుళికలను నాటేముందు వేసుకోవాలి.
ఎరువులు: ఎకరానికి 6నుంచి 8 టన్నుల పశువుల ఎరువును ఆఖరి దుక్కిలో వేసి కలియదున్నాలి. 24 కిలోల భాస్వరం (150కిలోల సూపర్‌ ఫాస్పేట్‌), 24కిలోల పోటాష్‌లనిచ్చే ఎరువులను (40కిలోల మ్యూరేట్‌ ఆఫ్‌ పొటాష్‌) చివరి దుక్కిలో వేయాలి. 40కిలోల నత్రజనిని, (200కిలోల అమ్మోనియ సల్ఫేట్‌ లేదా 85కిలోల యూరియా) మూడు భాగాలుగా చేసి 30,60,75వ రోజున పైపాటుగా వేయాలి. సంకరజాతి రకాలకు ఈ ఎరువుల మోతాదు 50శాతం అధిక చేసి వేయాల్సి ఉంటుంది.
కలుపు నివారణ,అంతరకృషి: విత్తిన లేదా నాటిన ఒకటి రెండు రోజుల్లో అలాక్లోర్‌ 1.0లీ తేలిక నేలలు, 1.5లీటర్ల చొప్పున, బరువు నేలలకు ఎకరానికి పిచికారి చేయాలి. నాటిన నెల రోజుల్లో గొర్రు లేదా గుంటకతో అంతరకృషి చేయాలి.పైపాటు ఎరువులు వేసే ప్రతిసారి బోదెలు సరిచేస్తే పంట బాగా పెరుగుతుంది.
నీటి యాజమాన్యం: నాటే ముందు లేదా నాటిన తర్వాత నీరు పెట్టాలి. భూమిలో తేమనుబట్టి నీరుపెట్టాలి.బరువైన నల్లరేగడి నేలల్లో తప్పకుండా మురుగు నీటి పారుదల సౌకర్యం కల్పించాలి.
aarutadi pantallo vankaayasaagu | kisan | www.NavaTelangana.com
bharatadesamlone praacheena kaalamlo nundi pandinche kuuragaayallo vanga panta pradhaanamainadi. ee panta anni rutuvulloonuu pandinchenduku anukuulam. parvata praantaallo vesavilone pandistaaru. mana rashtramlo rangareddy, vikarabadi, siddipeta, kareemnagarm jillaallo ekkuva vistiirnamlo saagu chestunnaru.
vitte samayam: narukosam yasangi pantallo aktobaru nunchi navambaru varaku, vesavi kaalapu pantanu janavari rendo paksham nundi fibravari modati paksham varaku naaru posukovachhu.
naaru naatakune samayam: 30nunchi 35 rojula vayassu kaligina naarunu natukovali. chalikaalam naarunu navambaru, decemberulo vesavi naarunu fibravari, marchi modati vaaramlo naatukovachhu.
neelalu: baga neeru inke neelalu, oka maadiri nunchi hechu saaravantamaina neelalu ee panta saaguku anukuulamainavi. choudu neelalu panikirao.
vittanam: ekaraaniki suuti rakalaku 260 gra, sankara jaati rakalaku 120 graamula vittanam kavali.
rakalu: praantiiya marchetelo viniyogadaarula abhiruchinibatti rakalu empika chesukovali. mana rashtramlo pusa, kraanti,poosaparpule,clusterse, shyaamala rakalu ekkuvagaa vaadutaaru.
sankara jaati rakalu
oodaarangu gundrati rakalu: arkanapaneethy,pusa hibride-6, mahiko hibride nem.2, 54, utkarsha,mohini, agora, manju,sanju, mue-mue.
oodaarangu gutti rakalu: mahiko hibride nem.9, greenlangi, harita, harshita, biheche-0028,1311-1444
pachati gundrati rakalu: mahiko hibride nem.56,green mothi
oodaarangu chaarala rakalu: kalpataru, mahiko hibreade nem.11,16, vijaru
neela tayaarii: neelanu naalugaidusaarlu dunni chadunu cheyali. varshaakaalapu pantaku bodelu, kaalvalu erpaatu cheyali. sheethaakaalam vesavi pantalaku 4intu5 cha.mee madulanu tayaaru chesukovali.
narumadi pempakam: 6 angulaalu ettu unde 4intu1 mee saijugala naarumadulanu tayaaru chesukovali. oka ekaraaniki 10nunchi 12 naarumadulu saripotayi. 260 gra. mittanaanni 10 se.mee varusallo vittukovali. ayithe vitte mundu vittanaalanu 50 degreela selsiussi ushnograta gala neetilo 30 nimishaalapaatu nanabetti needalo aadabettali. aa tarvaata kilo vittanaaniki 4gra.la choppuna tricoderma viridi kalcharnu kuudaa pattinchi vittukovali. vittina tarvaata magudu tegulu kanipinchina ventane kapare axicloride mandunu leetaru neetiki 3 graamula choppuna kalipi vaaram rojula vyavadhi istuu rendu moodusaarlu naarumadini baga tadapali. naarunu peekadaaniki vaaram rojula mundu 250gra. carbopeurani gulikalanu 100 cha.mee naarumadiki veyali.
naate dooram: podavugaa nitaarugaa perige rakalaku poosaparpule langn, poosaparpule clusterse, pusaparsule roundu,bhaagyamati, shyaamala, 60intu60 sem.mee guburugaa perige rakalaku pusa kraanti, arkakusumakari gulabi 75intu50 sem.mee dooram paatinchi natali. ekaraaniki 200 kilola choppuna vepa pindini dukkilo vesi kaliyadunnaali. bacteria endu tegulu unde praantaallo ekaraaniki 6kilola choppuna bleachingli podini vesukovali. rasam peelche purugulu aasinchakundaa ekaraaniki 10kilola choppuna carbopurany gulikalanu naatemundu vesukovali.
eruvulu: ekaraaniki 6nunchi 8 tannula pasuvula eruvunu akhari dukkilo vesi kaliyadunnaali. 24 kilola bhaswaram (150kilola supere faspete), 24kilola potashilanichhe eruvulanu (40kilola murate aff potashe) chivari dukkilo veyali. 40kilola natrajanini, (200kilola ammonia sulfete leda 85kilola euria) moodu bhagaluga chesi 30,60,75va rojuna paipatuga veyali. sankarajaati rakalaku ee eruvula motaadu 50saatam adhika chesi veyalsi untundi.
kalupu nivaarana,antarakrishi: vittina leda naatina okati rendu rojullo alaclore 1.0lee telika neelalu, 1.5leaterla choppuna, baruvu neelalaku ekaraaniki pichikari cheyali. naatina nela rojullo gorru leda guntakatho antarakrishi cheyali.paipatu eruvulu vese pratisaari bodelu saricheste panta baga perugutundi.
neeti yaajamaanyam: naate mundu leda naatina tarvaata neeru pettali. bhoomilo temanubatti neerupettaali.baruvaina nallaregadi nelallo tappakunda murugu neeti paarudala soukaryam kalpinchaali.