ఇలాగా గోప్యత?
తొమ్మిది నెలల క్రితం చోటుచేసుకున్న సైబర్‌ దాడిలో 45 లక్షల మంది ఎయిరిండియా వినియోగదారుల వ్యక్తిగత వివరాలు బహిర్గతమయ్యాయి. ఐఆర్‌సీటీసీ వెబ్‌సైట్‌ నుంచి నిరుడు తస్కరణకు గురైన తొమ్మిది లక్షల మంది రైలు ప్రయాణికుల ఫోన్‌ నంబర్లు, మెయిల్‌ ఐడీలు వంటివి- ఆ వెంటనే డార్క్‌వెబ్‌లో ప్రత్యక్షమయ్యాయి. ఆన్‌లైన్‌ వేదికగా వివిధ సేవలందించే ప్రముఖ ప్రైవేటు సంస్థలూ సైబరాసురులకు సులభ లక్ష్యాలవుతున్నాయి. రాబోయే రోజుల్లో వారి ఆగడాలు ఇంకా పెచ్చరిల్లే ప్రమాదం ఉన్నట్లు పలు అధ్యయనాలు హెచ్చరిస్తున్నాయి. తమ పౌరుల వ్యక్తిగత సమాచార సంరక్షణ కోసం దాదాపు 128 దేశాలు ప్రత్యేక శాసనాలను తీర్చిదిద్దుకున్నాయి. గోప్యతను మానవ హక్కుగా గుర్తించే అంతర్జాతీయ ఒప్పందంపై 1948లోనే భారతదేశం సంతకం చేసింది. ఆ మేరకు పటిష్ఠ చట్టాన్ని పట్టాలెక్కించడంలో మాత్రం ఇంకా వెనకబడే ఉంది! వ్యక్తుల వివరాలు అంగడి సరకులు కాకూడదంటే- దేశీయంగా అందుకు తగిన ఏర్పాట్లు అత్యవసరమని అత్యున్నత న్యాయస్థానం లోగడే స్పష్టీకరించింది. వ్యక్తిగత గోప్యతను పౌరుల ప్రాథమిక హక్కుగా అభివర్ణించిన న్యాయపాలిక- దాని పరిరక్షణ బాధ్యతను పాలకుల భుజస్కంధాలపై మోపింది. ఆ దరిమిలా డిజిటల్‌ ఆర్థిక వ్యవస్థ పురోగతిలో కీలకాంశమైన సమాచార భద్రతపై మేలిమి సూచనలు అందించేందుకు విశ్రాంత న్యాయమూర్తి జస్టిస్‌ శ్రీకృష్ణ సారథ్యంలో కేంద్రం ఒక నిపుణుల సంఘాన్ని కొలువుతీర్చింది. ఆ సంఘం నివేదిక ఆధారంగా రూపొందిన వ్యక్తిగత సమాచార పరిరక్షణ బిల్లు 2019లో పార్లమెంటు గడపతొక్కింది. రెండేళ్ల చర్చోపచర్చల తరవాత ఆ బిల్లుకు సంయుక్త పార్లమెంటరీ సంఘం (జేపీసీ) తాజాగా ఆమోదముద్ర వేసింది. ఈ క్రమంలో అంతర్జాతీయ ప్రమాణాలను ఔదలదాల్చినట్లుగా జేపీసీ సారథి పి.పి.చౌధురి చెబుతున్నా- చట్టం పరిధి నుంచి ప్రభుత్వ సంస్థలకు గంపగుత్తగా మినహాయింపులు దఖలుపరచే నిబంధనలపై తీవ్ర ఆందోళనలు వ్యక్తమవుతున్నాయి!
సమాచార యుగంలో వ్యక్తిగత గోప్యతకు ప్రభుత్వ, ప్రభుత్వేతర పక్షాల నుంచి ప్రమాదాలు ఎదురవుతున్నాయని జస్టిస్‌ పుట్టస్వామి కేసులో సుప్రీంకోర్టు ఆందోళన వ్యక్తంచేసింది. వాటిని నిలువరించేలా సమర్థ శాసనాన్ని రూపొందించే క్రతువులో భాగంగా- పౌరుల వ్యక్తిగత ప్రయోజనాలు, న్యాయమైన ప్రభుత్వ బాధ్యతల మధ్య సంతులనాన్ని సాధించడంలో జాగరూకతతో వ్యవహరించాల్సి ఉంటుందని ఉద్ఘాటించింది. చరిత్రాత్మకమైన ఆ తీర్పు ప్రమాణాలకు తాజా బిల్లు గండికొడుతోందని జేపీసీలోని ప్రతిపక్ష సభ్యులు గళమెత్తుతున్నారు. కీలకమైన సమాచార పరిరక్షణ ప్రాధికార సంస్థ(డీపీఏ)పై ప్రభుత్వ ప్రభావాన్ని అధికం చేసేలా విధివిధానాలను రూపొందించినట్లు వారు ఆక్షేపిస్తున్నారు. దేశభద్రత వంటి అంశాల్లో వ్యక్తుల అనుమతులతో నిమిత్తం లేకుండానే సమాచారాన్ని సేకరించే అధికారాన్ని పోలీసు యంత్రాంగంతో పాటు ఇతర దర్యాప్తు సంస్థలకు ప్రతిపాదిత బిల్లు కట్టబెడుతోంది. అస్పష్టమైన నిబంధనలు పౌరస్వేచ్ఛకు విఘాతకరమన్నది నిర్వివాదాంశం! వ్యక్తుల ఇష్టాయిష్టాలకు అతీతంగా ప్రైవేటు సంస్థలు వారి వివరాలు సేకరించకుండా కట్టడిచేసే ప్రతిపాదనలు కీలకం. వినియోగదారుల వ్యక్తిగత వివరాలను అపారంగా పోగేసే సామాజిక సంస్థలకు పగ్గాలు వేయడం కచ్చితంగా అవసరం! బలమైన సమాచార సంరక్షణా చట్టం(జీడీపీఆర్‌)తో పౌరహక్కులకు యూరోపియన్‌ యూనియన్‌ గొడుగు పడుతోంది. జీవించే హక్కులో అంతర్భాగమైన ఆంతరంగిక స్వేచ్ఛకు మన్నన దక్కాలంటే దేశీయంగానూ పకడ్బందీ శాసనం, దాన్ని పక్కాగా అమలుచేసే పటుతర వ్యవస్థ తప్పనిసరి! ప్రతిపాదిత బిల్లును పార్లమెంటు కూలంకషంగా సమీక్షించి, సహేతుక విధివిధానాలతో దాన్ని తీర్చిదిద్దితేనే- డిజిటల్‌ శకంలో రాజ్యాంగ విలువలకు సరైన మన్నన దక్కుతుంది!
చైనాకు వ్యతిరేకంగా తైవాన్‌ రక్షణకు తాము రంగంలోకి దిగుతామంటూ అమెరికా అధ్యక్షుడు జో బైడెన్‌ ఇటీవల చేసిన ప్రకటన ప్రపంచం దృష్టిని ఆకట్టుకుంది. దీనికితోడు, తాజాగా తైవాన్‌లో అమెరికా కాంగ్రెస్‌ ప్రతినిధి ...
తీర ప్రాంతాల గుండెకోత
నిత్యం అలల హోరుతో పోటెత్తే సముద్రం పోనుపోను పెద్ద మొత్తంలో తీర ప్రాంతాన్ని కబళిస్తోంది. స్థానిక ప్రజలకు ఇది పెను శాపంగా పరిణమిస్తోంది. ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో తీర ప్రాంతం తీవ్ర స్థాయిలో క్రమక్షయానికి గురవుతున్నట్లు భూ విజ్ఞాన మంత్రిత్వ శాఖ పరిధిలోని జాతీయ తీరప్రాంత పరిశోధన కేంద్రం (ఎన్‌సీసీఆర్‌) తాజాగా వెల్లడించింది.
ilaga gopyata?
tommidi nelala kritam chotuchesukunna saibery daadilo 45 lakshala mandi airindia viniyogadaarula vyaktigata vivaraalu bahirgatamayyaayi. irctc webesite nunchi nirudu taskaranaku guraina tommidi lakshala mandi railu prayaanikula fone nambarlu, mailli ideelu vantivi- aa ventane darkyvebelo pratyakshamayyaayi. anline vedikagaa vividha sevalandinche pramukha praivetu samsthaluu saibaraasurulaku sulabha lakshyaalavutunnaayi. raboye rojullo vaari aagadaalu inka pecharille pramaadam unnatlu palu adhyayanaalu hecharistunnaayi. tama pourula vyaktigata samachara samrakshana kosam daadaapu 128 deshaalu pratyeka saasanaalanu teerchididdukunnaaya. gopyatanu manava hakkugaa gurtinche antarjaatiiya oppandampai 1948lone bharatadesam santakam chesindi. aa meraku patishta chattaanni pattaalekkinchadamlo maatram inka venakabade undi! vyaktula vivaraalu angadi sarakulu kakudadante- desheeyamgaa anduku tagina erpaatlu atyavasaramani atyunnata nyaayasthaanam logade spashteekarinchindi. vyaktigata gopyatanu pourula praathamika hakkugaa abhivarninchina nyaayapaalika- daani parirakshana baadhyatanu paalakula bhujaskandhaalapai mopindi. aa darimila dijitalli aardhika vyavastha purogatilo keelakaamsamaina samachara bhadratapai melimi suuchanalu andinchenduku vishraanta nyaayamuurti justisse srikrishna saarathyamlo kendram oka nipunula sanghaanni koluvutiirchindi. aa sangham nivedika aadhaaramgaa roopondina vyaktigata samachara parirakshana billu 2019loo paarlamentu gadapatokkindi. rendella charchopacharchala taravaata aa billuku samyukta parlamentary sangham (jpc) taajaagaa aamodamudra vesindi. ee kramamlo antarjaatiiya pramaanaalanu audaladaalchinatlugaa jpc saarathi pi.pi.chaudhuri chebutunna- chattam paridhi nunchi prabhutva samsthalaku gampaguttagaa minahaayimpulu dakhaluparache nibandhanalapai teevra aandolanalu vyaktamavutunnaayi!
samachara yugamlo vyaktigata gopyataku prabhutva, prabhutvetara pakshaala nunchi pramaadaalu eduravutunnaayani justisse puttaswamy kesulo supreenkortu aandolana vyaktamchaesindi. vaatini niluvarinchela samartha saasanaanni roopondinche kratuvulo bhagamga- pourula vyaktigata prayojanaalu, nyaayamaina prabhutva baadhyatala madhya santulanaanni saadhinchadamlo jaagaruukatatoe vyavaharinchaalsi untundani udghaatinchindi. charitraatmakamaina aa teerpu pramaanaalaku taja billu gandikodutondani jpcysloni pratipaksha sabhyulu galamettutunnaru. keelakamaina samachara parirakshana praadhikaara samstha(dpa)pai prabhutva prabhaavaanni adhikam chesela vidhividhaanaalanu roopondinchinatlu vaaru aaksheepistunnaaru. deshabhadrata vanti amsaallo vyaktula anumatulato nimittam lekundane samaachaaraanni sekarinche adhikaaraanni polisu yantraamgamtho paatu itara daryaaptu samsthalaku pratipaadita billu kattabedutondi. aspashtamaina nibandhanalu pourasvechchaku vighaatakaramannadi nirvivaadaamsam! vyaktula ishtaayishtaalaku ateetamgaa praivetu samsthalu vaari vivaraalu sekarinchakunda kattadichese pratipaadanalu keelakam. viniyogadaarula vyaktigata vivaraalanu apaaramgaa pogese saamaajika samsthalaku paggaalu veyadam kachitamgaa avasaram! balamaina samachara samrakshana chattam(gdpr)thoo pourahakkulaku europiany uniani godugu padutondi. jeevinche hakkulo antarbhaagamaina aantarangika swechchaku mannana dakkalante desheeyamgaanuu pakadbandi saasanam, daanni pakkaga amaluchese patutara vyavastha tappanisari! pratipaadita billunu paarlamentu koolankashamgaa sameekshinchi, sahetuka vidhividhaanaalatho daanni teerchididditene- dijitalli sakamlo raajyaamga viluvalaku saraina mannana dakkutundi!
chainaaku vyatirekamgaa taivan rakshanaku taamu rangamloki digutaamantuu america adhyakshudu joo baiden iteevala chesina prakatana prapancham drushtini aakattukundi. deenikitodu, taajaagaa taivaanlo america congresse pratinidhi ...
teera praantaala gundekota
nityam alala horutho potette samudram ponuponu pedda mottamlo teera praantaanni kabalistondi. sthaanika prajalaku idhi penu saapamgaa parinamistondi. aandhrapradeshame teera praantam teevra sthaayilo kramakshayaaniki guravutunnatlu bhoo vignaana mantritva saakha paridhilooni jaateeya tiirapraanta parisodhana kendram (nescissri) taajaagaa velladinchindi.