విమానం - వికీపీడియా
ఆకాశం లో తిరుగు వాహనం
(విమానము నుండి దారిమార్పు చెందింది)
విమానం (ఆంగ్లం Aeroplane) అనేది సాధారణ వాడుకలో గాలిలో ప్రయాణించడానికి వీలుగా తయారుచేయబడిన వాహనము. వీటినే ఎయిర్‌ప్లేన్‌లు అని ఉత్తర అమెరికాలో(యు.ఎస్. కెనడా), ఏరోప్లేన్‌లు అని కామన్‌వెల్త్ దేశాల్లో (ఒక కెనడా తప్ప), ఐర్లాండ్లో వ్యవహరిస్తారు. ఈ పదాలు గ్రీకు భాష నుండి ఆవిర్భవించాయి. గ్రీక్ భాషలో αέρας (ఏరాస్) అనగా "గాలి" అని అర్థం[1]. 1903లో రైట్ సోదరులు "ఏరోప్లేన్" అన్న పదాన్ని ఒక రెక్కను వివరించడానికి మాత్రమే వాడారు [2], కాని అది పూర్తి విమానానికి పేరుగా వాడుకలోకి వచ్చింది.
ఫిక్స్‌డ్ వింగ్ ఎయిర్‌క్రాఫ్ట్
జెట్2.కామ్ వారి బోయింగ్ 737-300, ఆధునిక ప్యాసెంజర్ విమానం
గాలికన్నా తేలికైనవి(aerostats)
• బెలూన్ • Airship
గాలికన్నా బరువైనవి(aerodynes)
ఎయిర్ ఫ్రాన్స్‌కు చెందిన బోయింగ్ 777, అత్యాధునిక పాసెంజర్ జెట్.
విమానాన్ని సాంకేతిక పరిభాషలో ఫిక్స్డ్-వింగ్ ఎయిర్ క్రాఫ్ట్ (fixed-wing aircraft) అని అంటారు - అంటే స్థిరంగా, కదలకుండా రెక్కలు ఉండే విమానం. ఇతర విమానాలతో (రోటరీ వింగ్ ఏర్‌క్రాఫ్ట్ లేదా ఆర్నిథాప్టర్స్) వీటిని వేరు చేయడానికి అనువుగా ఈ పదాన్ని వాడతారు. ఫిక్స్డ్-వింగ్ ఎయిర్ క్రాఫ్ట్ గాలికంటే బరువైనదై ఉండడంతో పాటు రెక్కలు ఎగరడానికి కావాలసిన శక్తిని విమానానికి ఇవ్వలేవు.
1 పని చేసే సూత్రం
2 విమానాల్లో రకాలు
3 విమానం ఆగే పద్ధతి
పని చేసే సూత్రంసవరించు
గాలిలో ప్రయాణించే ఏ వస్తువు మీదైనా ప్రధానంగా నాలుగు బలాలు పని చేస్తాయని శాస్త్రజ్ఞుడు జార్జి కేలీ సూత్రీకరించాడు. అవి
పైన ప్రయాణిస్తుండే వస్తువును నిరంతరం కిందకు లాగుతుండే గురుత్వాకర్షణ శక్తి. అదే దాని బరువు. భౌతిక శాస్త్రంలో దీనినే భారము అని కూడ అంటారు.{{{భారము=ద్రవ్యరాశి * గురుత్వాకర్షణ శక్తి----(W=mg) (w=భారము;m=ద్రవ్యరాశి;g=గురుత్వాకర్షణ శక్తి)}}}
ఈ బరువుకు వ్యతిరేకంగా అది కిందకు పడిపోకుండా నిరంతరం దాన్ని పైకి లేపుతూ అది తేలుతూ ఉండేలా చూసే బలం రెండోది. అదే తేలు లేదా లిఫ్ట్. ఇది విమాన యానానికి అత్యంత కీలకమైన బలం. విమానం బరువుకు వ్యతిరేకంగా, బరువు కంటే ఎక్కువగా తేలు పని చేస్తున్నపుడే విమానం తేలుతుంది. పైపైకి లేస్తుంటుంది. ఈ "తేలు" బలాన్ని రెక్కలు సృష్టించాలి. విమానం చలన వేగాన్ని పెంచడం ద్వారా లేదా రెక్కల కోణాన్ని మార్చడం ద్వారా ఈ తేలు (లిఫ్ట్) బలాన్ని పెంచవచ్చు. కిందకు లాగే బరువు పైకి లేపే లిఫ్ట్ సరి సమానంగా ఉంటే విమానం గాలిలో అక్కడే తేలుతుంటుంది. లిఫ్ట్ ఎక్కువైతే విమానం పైకి లేస్తుంది. తక్కువైతే కిందకు దిగుతుంది.
విమానాన్ని బలంగా ముందుకు లాక్కుపోతుండే బలం... థ్రస్ట్. విమానం లోని ఇంజన్ , ప్రొఫెల్లర్లు గాలిని వేగంగా వెనక్కి నెడుతూ ఈ గుంజుడు బలాన్ని సృష్టిస్తాయి.
ఇదే సమయంలో పుట్టే ఎదురు గాలి సృష్టించే అవరోధం నాలుగోది. అదే డ్రాగ్. ఈ డ్రాగ్ కంటే కూడా దాన్ని ముందుకు లాగే బలం (థ్రస్ట్) ఎక్కువగా ఉంటేనే విమానం ముందుకు సాగిపోతుంది.
విమానము పనిచేసే సూత్రం
చిన్న విమానము. హైదరాబాద్ లో తీసిన చిత్రము
విమానాల్లో రకాలుసవరించు
గ్లైడర్‌లు :
ప్రొపెల్లర్ విమానాలు :
ప్రొపెల్లర్ సాయంతో నడిచే సెస్నా 177.
USAF en:Lockheed SR-71 Blackbird ట్రైనర్
జెట్ విమానాలు :
రాకెట్‌తో నడిచే విమానం :
Bell X-1A గాలిలో ఎగురుతున్నప్పటి దృశ్యం.
రామ్‌జెట్ విమానం :
స్క్రామ్‌జెట్ విమానం :
విమానం ఆగే పద్ధతిసవరించు
అతి జోరుగా (దరిదాపు గంటకి 500 మైళ్లు లేదా ??? కిమీలు) ప్రయాణించే విమానం నేల మీదకి దిగి ఆగాలంటే దానీ వేసే మరకట్టుకి సాధనాలు ఏమిటో చూద్దాం. విమానం రెక్కకి కొద్దిగా వెనక ఉన్న కుర్చీలో కూర్చుని రెక్క వైపు జాగ్రత్తగా చూస్తే విమానం ఆఘడానికి చోదకుడు చేసే పని కొంతవరకు అర్థం అవుతుంది. ఇక్కడ చూడవలసిన అంశాలు మూడు: ఒకటి, రెక్క వెనక భాగం. విమానం ఇంఖా ఆకాశంలో ఎగురుతూ ఉండగానే ఇది వైశాల్యంలో విస్తరిస్తుంది. ఇది ఇలా వెడల్పు అవుతూన్న కొద్దీ బరువు పాలు ఎక్కువ అవుతుంది, తేలు పాలు తగ్గుతుంది కనుక విమానం నెమ్మదిగా దిగుతుంది. రెండు, విమానం చక్రాలు నేలని తగలగానే మళ్లా పైకి, గాలిలోకి, లేచిపోకుండా ఉంచేందుకుగాను, రెక్కల మీద ఉన్న రెండు రేకులలాంటివి పైకి లేస్తాయి. గాలికి ఎదురయి ఇవి కలిగించే అవరోధానికి విమానం జోరు తగ్గుతుంది. మూడు, ఇంజను వెనక భాగం చూస్తే అక్కడ ఒక చట్రం లాంటి ఉపకరణం ఇంజను నుండి ఊడిపోతోందా అనేటట్లు వెనక్కి వస్తుంది - ఒక్క క్షణం పాటు. అప్పుడు ఇంజను పెద్దగా హోరుమని శబ్దం చేస్తుంది. ఈ ప్రక్రియ ముందుకి వెళుతూన్న విమానాన్ని వెనక్కి తోస్తుంది. ఇదొక రకం మరకట్టు. అప్పటికి విమానం జోరు పందెపు కారు జోరంత ఉండొచ్చు. అప్పుడు పుంజుగుంటలో ఉన్న చోదకుడు తిరుగుతూన్న చక్రాలకి మరకట్టు వేస్తాడు. ఇంత హడావుడి చేస్తే కాని విమానాన్ని ఆపలేం!!
↑ "Aeroplane", ఆక్స్‌ఫర్డ్ నిఘంటువు, Second edition, 1989.
↑ U.S. Patent 821,393 Archived 2013-09-16 at the Wayback Machine — Wright brothers' patent for "Flying Machine"
vimanam - vikipedia
aakaasam loo tirugu vaahanam
(vimanamu nundi daarimaarpu chendindi)
vimanam (aanglam Aeroplane) anedi saadhaarana vaadukalo gaalilo prayaaninchadaaniki veelugaa tayaarucheyabadina vahanamu. veetine aireplenile ani uttara americalo(yu.es. kenada), eroplenelu ani comanmelth deshaallo (oka kenada tappa), irelandlo vyavaharistaaru. ee padaalu greeku bhasha nundi aavirbhavinchaayi. greek bhashalo mae (aeras) anagaa "gaali" ani artham[1]. 1903loo rait sodarulu "aeroplen" anna padaanni oka rekkanu vivarinchadaaniki matrame vaadaaru [2], kaani adhi puurti vimaanaaniki paerugaa vaadukaloki vachindi.
fixead ving airecrapht
jett2.kaam vaari boing 737-300, aadhunika passenger vimanam
galikanna telikainavi(aerostats)
• beloon • Airship
galikanna baruvainavi(aerodynes)
air fraanseku chendina boing 777, atyaadhunika passenzer jett.
vimaanaanni saanketika paribhaashalo ficksed-ving air craft (fixed-wing aircraft) ani antaaru - ante sthiramgaa, kadalakunda rekkalu unde vimanam. itara vimaanaalatoe (rotery ving erecraft leda arnithopters) veetini vaeru cheyadaaniki anuvugaa ee padaanni vaadataaru. ficksed-ving air craft galikante baruvainadai undadamtho paatu rekkalu egaradaaniki kaavaalasina saktini vimaanaaniki ivvalevu.
1 pani chese suutram
2 vimaanaallo rakalu
3 vimanam aage paddhati
pani chese suutramsavarinchu
gaalilo prayaaninche e vastuvu meedainaa pradhaanamgaa naalugu balaalu pani chestayani saastrajnudu jarji keli suutriikarimchaadu. avi
paina prayaanistunde vastuvunu nirantaram kindaku lagutunde gurutwakarshana sakti. adhe daani baruvu. bhautika saastramlo deenine bharamu ani kuuda antaaru.{{{bharamu=dravyaraasi * gurutwakarshana sakti----(W=mg) (w=bharamu;m=dravyaraasi;g=gurutwakarshana sakti)}}}
ee baruvuku vyatirekamgaa adhi kindaku padipokunda nirantaram daanni paiki leputu adhi teelutuu undela chuse balam rendodi. adhe teelu leda lift. idhi vimana yaanaaniki atyanta keelakamaina balam. vimanam baruvuku vyatirekamgaa, baruvu kante ekkuvagaa teelu pani chestunnapude vimanam telutundi. paipaiki lestuntundi. ee "teelu" balaanni rekkalu srushtinchaali. vimanam chalana vegaanni penchadam dwara leda rekkala konanni marchadam dwara ee teelu (lift) balaanni penchavacchu. kindaku lage baruvu paiki lepe lift sari samaanamgaa unte vimanam gaalilo akkade telutuntundi. lift ekkuvaithe vimanam paiki lestundi. takkuvaite kindaku digutundi.
vimaanaanni balangaa munduku lakkupotunde balam... thrust. vimanam loni injan , profellarlu gaalini vegamgaa venakki nedutuu ee gunjudu balaanni srushtistaayi.
ide samayamlo putte eduru gaali srushtinche avarodham naalugodi. adhe drag. ee drag kante kuudaa daanni munduku lage balam (thrust) ekkuvagaa untene vimanam munduku saagipotundi.
vimanamu panichese suutram
chinna vimanamu. hyderabad loo teesina chitramu
vimaanaallo rakaalusavarinchu
gliderelu :
propeller vimaanaalu :
propeller saayamtho nadiche sesna 177.
USAF en:Lockheed SR-71 Blackbird triner
jett vimaanaalu :
raketytho nadiche vimanam :
Bell X-1A gaalilo egurutunnappati drushyam.
ramizet vimanam :
scromsete vimanam :
vimanam aage paddhatisavarinchu
athi jorugaa (daridaapu gantaki 500 maillu leda ??? kimeelu) prayaaninche vimanam neela meedaki digi aagalante daanee vese marakattuki saadhanaalu emito chuddam. vimanam rekkaki koddigaa venaka unna kurcheelo kuurchuni rekka vaipu jaagrattagaa chuste vimanam aaghadaaniki chodakudu chese pani kontavaraku artham avutundi. ikkada chudavalasina amsaalu moodu: okati, rekka venaka bhagam. vimanam inkha aakaasamlo egurutuu undagaane idhi vaisaalyamlo vistaristundi. idhi ilaa vedalpu avutuunna koddi baruvu paalu ekkuva avutundi, teelu paalu taggutundi kanuka vimanam nemmadigaa digutundi. rendu, vimanam chakralu neelani tagalagaane malla paiki, gaaliloki, lechipokunda unchendukugaanu, rekkala meeda unna rendu rekulalantivi paiki lestayi. gaaliki edurayi ivi kaliginche avarodhaaniki vimanam joru taggutundi. moodu, injanu venaka bhagam chuste akkada oka chatram lanti upakaranam injanu nundi oodipotonda anetatlu venakki vastundi - okka kshanam paatu. appudu injanu peddagaa horumani sabdam chestundi. ee prakriya munduki velutuunna vimaanaanni venakki tostundi. idoka rakam marakattu. appatiki vimanam joru pandepu kaaru joranta undochu. appudu punjuguntalo unna chodakudu tirugutunna chakralaki marakattu vestaadu. inta hadavudi cheste kaani vimaanaanni aapalem!!
u "Aeroplane", auxiferd nighantuvu, Second edition, 1989.
u U.S. Patent 821,393 Archived 2013-09-16 at the Wayback Machine u Wright brothers' patent for "Flying Machine"