కాంక్రీటు నీటి ప్రవాహపు దారి (754 m), నీటి ప్రవాహంలేని రాతి నిర్మాణపు అడ్డుకట్ట (560 m) & మట్టి అడ్డుకట్ట (1600 m)
పోలవరం ప్రాజెక్టు గోదావరి, కృష్ణా నదులను అనుసంధానిస్తూ పశ్చిమ గోదావరి జిల్లా, పోలవరం సమీపంలో నిర్మాణంలో ఉన్న బహుళార్థ సాధక నీటిపారుదల పథకం. విశాఖపట్నం, ఉభయ గోదావరి, కృష్ణా జిల్లాలలోని మెట్టప్రాంతాలకు సాగునీటిని అందించేందుకు, ఆంధ్ర ప్రదేశ్ రాష్ట్ర ప్రభుత్వం చేపట్టిన ఈ పథకాన్ని జాతీయ ప్రాజెక్టుగా కేంద్ర ప్రభుత్వం గుర్తించింది[3]. మొదట్లో, రామపాద సాగర్ గా పిలువబడిన ఈ పథకాన్ని, ప్రస్తుతం పోలవరం సాగునీటి ప్రాజెక్టు అని పేరుతో వ్యవహరిస్తున్నారు. పోలవరం జలాశయం, ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రంతో బాటు, ఛత్తీస్ గఢ్, ఒరిస్సాలలోకి కూడా విస్తరించి ఉంటుంది.
ఈ పథకం పూర్తయిన తర్వాత విశాఖపట్నం, ఉభయ గోదావరి, కృష్ణా జిల్లాల సాగునీటి అవసరాలే కాక, విశాఖ మహానగరం యొక్క తాగునీటి అవసరాలు, విశాఖపట్నం చుట్టుపక్కలనున్న తీరప్రాంత పరిశ్రమల పారిశ్రామిక అవసరాలు కూడా తీరుస్తుందని అంచనా. అంతేగాకుండా, విద్యుదుత్పత్తి, జలరవాణాలోని ఇబ్బందులను అధిగమించడానికి, చేపల పెంపకానికి ఉపయోగపడుతుంది. ఈ పథకంలో భాగంగా 80 టి.ఎం.సీల గోదావరి నీళ్లని కృష్ణా నదిలోకి మళ్ళిస్తారు. మిగులు జలాలు అధికంగా ఉన్న నదుల నుండి నీటి కొరత ఉండే నదులకి నీటిని మళ్ళించే బృహత్ పథకం "గంగా - కావేరి నదుల అనుసంధానం"లో పోలవరం పథకం ఒక భాగం. ఇక్కడ గోదావరి మిగులు జలాలు ఉన్న నది. కృష్ణానది నీటి కొరత ఉన్న నది. పశ్చిమగోదావరి జిల్లాలోని రామాలపేట గ్రామం వద్ద, (రాజమండ్రి - కొవ్వూరు రోడ్డు నుండి 34 కి.మీ ల దూరం, ధవళేశ్వరం లోని కాటన్ ఆనకట్టకి 42 కి.మీ ఎగువన) నిర్మిస్తున్న ఈ పథకం యొక్క అంచనా విలువ రూ. 16716 కోట్లు.
ఆంధ్రప్రదేశ్ ఆర్థికవ్యవస్థ ప్రధానంగా వ్యవసాయాధారితమైనది.భారతదేశంలోని సగటు సాగుభూమి శాతం (22.2%), ఉత్తరప్రదేశ్ సాగుభూమి శాతం (22%), పంజాబ్ సాగుభూమి శాతం (35%) తో పోలిస్తే, ఆంధ్రప్రదేశ్ సాగుభూమి శాతం (14%) చాలా తక్కువ. కాలువలద్వారా నీటిలభ్యత ఉన్న కృష్ణా-గోదావరి డెల్టాలలో 22 లక్షల ఎకరాలలోనూ, నాగార్జునసాగర్ ద్వారా నీటి లభ్యత ఉన్న నల్లగొండ, గుంటూరు, ప్రకాశం జిల్లాలలోని 20 లక్షలలో మాత్రమే సాగు జరుగుతున్నది. గోదావరికి ఎడమవైపునున్న తూర్పుగోదావరి, విశాఖపట్నం జిల్లాలలోని మెట్టప్రాంతాలు, కుడివైపునున్న పశ్చిమ గోదావరి, కృష్ణా జిల్లాలలోని మెట్టప్రాంతాలకు గోదావరి తప్ప మఱో నమ్మకమైన నీటివనరు లేదు. వర్షాలు సరిగా కురవని సమయాలలో కరువుకి గుఱవుతూ ఉన్నాయి. ఈ ప్రాంతాలలో ప్రవహించే ఏర్లు, నదులు పూర్తిగా వర్షాధారాలు, ఆధారాపడదగినవి కావు. అందువలన ఈ ప్రాంతాలలో సాగుని ఆధారపడదగిన నీటిపారుదల సౌకర్యాన్ని కల్పించడం ద్వారా పరిరక్షించాల్సి ఉంది. పోలవరం పథకం వలన మాత్రమే ఈ అనిశ్చిత పరిస్థితులు, ఈ ప్రాంతాల వెనుకబాటుతనము పోగలవు.
పోలవరం అంధ్ర ప్రదేశ్ జీవనాధారంగా పిలువ బడ్తుంది. సర్ ఆర్థర్ కాటన్ భారతదేశపు నదుల అనుసంధానం గుఱించి ప్రాథమిక సూచనలు చేసినప్పటికీ, 1930-40 ల వఱకూ పెద్దగా ఎవరూ పట్టించుకోలేదు. 1941 లో, మద్రాసు రాష్ట్ర ప్రధాన ఇంజనీరు, దివాన్ బహుద్దూర్ ఎల్. వెంకటకృష్ణ అయ్యర్, గోదావరి నది పైన పోలవరం వద్ద జలాశయాన్ని నిర్మించాలని ప్రతిపాదించాడు. 1946-47లో ప్రఖ్యాత ఇంజనీరు కె.ఎల్ .రావు ఇచ్చిన నివేదికలో భద్రాద్రి రాముని పేరున “రామపాద సాగరం”గా పిలిచిన ప్రాజెక్టు యొక్క వివరాలు ఇవి,
కుడి వైపు, కృష్ణా నది వఱకూ 200 కి.మీ ల పొడవైన కాలువ.[4] అటుపైన, గుండ్లకమ్మ నది వఱకూ మరో 143 కి.మీ పొడవైన కాలువ,,
2004 లో ప్రారంభించబడి, 2015లో జాతీయ ప్రాజెక్టుగా చేయబడింది. 2017 జూన్ నాటికి పురోగతి క్రింది విధంగా ఉంది. రిజర్వాయర్ లో మట్టిపని 68%, కరకట్ట 9%, కుడికాలవ పనిలో మట్టిపని 100%, లైనింగ్ 81%, ఎడమకాలవ పనిలో మట్టిపని 87%, లైనింగ్ 62% పూర్తయ్యాయి.[5]
పోలవరం పూర్తి కావడానికి చాలా సమయం పడుతుంది కావున ప్రజలు ఇబ్బందులు ఎదుర్కోకుండా రాష్ట్రం ప్రభుత్వం సొంత నిధులతో పట్టిసీమ, పురుషోత్తమపట్నం ఎత్తిపోతల (లిఫ్ట్ ఇరిగేషన్) పథకాలు చేపట్టింది. పట్టిసీమ ఎత్తిపోతల పథకం పోలవరం మండలంలోని పట్టిసం వద్ద పోలవరం కుడికాలవకు నీరు తరలించడానికి నిర్మించారు. 2015లో దీని నిర్మాణం రూ.1299 కోట్లు ఖర్చుతో పూర్తయింది. రూ.1,638 కోట్ల అంచనా వ్యయంతో పురుషోత్తమపట్నం ఎత్తిపోతల పథకం 2017 ఆగస్టులో తొలి విడత పూర్తి అయింది. దీని ద్వారా ఎడమ కాలువ ద్వారా గోదావరి జలాలను ఏలేరు జలాశయానికి తరలిస్తారు. [5]
↑ "2021కి పోల‌వ‌రం పూర్తి: ప‌నుల పైన నిపుణుల ఆడిటింగ్‌..సీఎం జ‌గ‌న్‌..!". OneIndia. 2019-06-20. Archived from the original on 2019-07-17. Retrieved 2019-07-17.
↑ 5.0 5.1 "పోలవరం ప్రాజెక్టు: ఎప్పుడు మొదలైంది? ఇప్పుడు ఎక్కడుంది?". BBC. 2017-12-26. Archived from the original on 2019-07-06.
concreetu neeti pravaahapu daari (754 m), neeti pravaahamleni raati nirmaanapu addukatta (560 m) & matti addukatta (1600 m)
polavaram praajektu godavari, krishna nadulanu anusandhaanistuu paschima godavari jilla, polavaram sameepamlo nirmaanamlo unna bahulartha saadhaka neetipaarudala pathakam. visaakhapatnam, ubhaya godavari, krishna jillaalaloni mettapraantaalaku saaguneetini andinchenduku, aandhra pradesh rashtra prabhutvam chepattina ee pathakaanni jaateeya praajektugaa kendra prabhutvam gurtinchindi[3]. modatlo, ramapada sagar gaa piluvabadina ee pathakaanni, prastutam polavaram saguneeti praajektu ani paerutho vyavaharistunnaaru. polavaram jalasayam, andhrapradesh rashtramtho baatu, chhattis gath, orissaalaloki kuudaa vistarinchi untundi.
ee pathakam puurtayina tarvaata visaakhapatnam, ubhaya godavari, krishna jillala saguneeti avasaraale kaaka, visakha mahanagaram yokka taguneeti avasaraalu, visaakhapatnam chuttupakkalanunna tiirapraanta parisramala paarisraamika avasaraalu kuudaa teerustundani anchana. antegakunda, vidyudutpatti, jalaravaanaaloni ibbandulanu adhigaminchadaaniki, chepala pempakaaniki upayogapadutundi. ee pathakamlo bhagamga 80 ti.em.seela godavari neellani krishna nadiloki mallistaaru. migulu jalaalu adhikamgaa unna nadula nundi neeti korata unde nadulaki neetini mallinche bruhat pathakam "gangaa - kaveri nadula anusandhaanam"loo polavaram pathakam oka bhagam. ikkada godavari migulu jalaalu unna nadi. krushnaanadi neeti korata unna nadi. paschimagodavari jillaalooni ramalapeta graamam vadda, (rajamandri - kovvuru roddu nundi 34 ki.mee la dooram, dhavaleshwaram loni catan aanakattaki 42 ki.mee eguvana) nirmistunna ee pathakam yokka anchana viluva roo. 16716 kotlu.
andhrapradesh aardhikavyavastha pradhaanamgaa vyavasaayaadhaaritamainadi.bhaaratadesamlooni sagatu saagubhoomi saatam (22.2u), uttarapradesh saagubhoomi saatam (22u), panjab saagubhoomi saatam (35u) thoo poliste, andhrapradesh saagubhoomi saatam (14u) chala takkuva. kaluvaladwara neetilabhyata unna krishna-godavari deltalalo 22 lakshala ekaraalaloonuu, nagarjunasagar dwara neeti labhyata unna nallagonda, gunturu, prakaasam jillaalaloni 20 lakshalalo matrame saagu jarugutunnadi. godavariki edamavaipununna thoorpugodaavari, visaakhapatnam jillaalaloni mettapraantaalu, kudivaipununna paschima godavari, krishna jillaalaloni mettapraantaalaku godavari tappa may nammakamaina neetivanaru ledu. varshaalu sarigaa kuravani samayaalalo karuvuki guravutuu unnaayi. ee praantaalalo pravahinche yerlu, nadulu puurtigaa varshaadhaaraalu, aadhaaraapadadaginavi kaavu. anduvalana ee praantaalalo saaguni aadhaarapadadagina neetipaarudala soukaryaanni kalpinchadam dwara parirakshinchaalsi undi. polavaram pathakam valana matrame ee anischita paristhitulu, ee praantaala venukabaatutanamu pogalavu.
polavaram andhra pradesh jeevanaadhaaramgaa piluva badtundi. sar arther catan bhaaratadesapu nadula anusandhaanam gurinchi praathamika suuchanalu chesinappatiki, 1930-40 la vayakuu peddagaa evaruu pattinchukoledu. 1941 loo, madrasu rashtra pradhaana injaneeru, divan bahuddur el. venkatakrishna ayyar, godavari nadi paina polavaram vadda jalaasayaanni nirminchaalani pratipaadinchaadu. 1946-47loo prakhyaata injaneeru ke.el .raavu ichina nivedikalo bhadradri ramuni paeruna yramapada saagaramgaa pilichina praajektu yokka vivaraalu ivi,
kudi vaipu, krishna nadi vayakuu 200 ki.mee la podavaina kaaluva.[4] atupaina, gundlakamma nadi vayakuu maro 143 ki.mee podavaina kaaluva,,
2004 loo praarambhinchabadi, 2015loo jaateeya praajektugaa cheyabadindi. 2017 joon naatiki purogati krindi vidhamgaa undi. reservayar loo mattipani 68u, karakatta 9u, kudikalava panilo mattipani 100u, lining 81u, edamakalava panilo mattipani 87u, lining 62u puurtayyaayi.[5]
polavaram puurti kaavadaaniki chala samayam padutundi kaavuna prajalu ibbandulu edurkokunda rashtram prabhutvam sonta nidhulatho pattiseema, purushottamapatnam ettipotala (lift irigation) pathakaalu chepattindi. pattiseema ettipotala pathakam polavaram mandalamlooni pattisam vadda polavaram kudikaalavaku neeru taralinchadaaniki nirminchaaru. 2015loo deeni nirmaanam roo.1299 kotlu kharchuto poortayindi. roo.1,638 kotla anchana vyayamtho purushottamapatnam ettipotala pathakam 2017 aagastulo toli vidata puurti ayindi. deeni dwara edama kaaluva dwara godavari jalaalanu eleru jalaasayaaniki taralistaaru. [5]
u "2021ki polevaram puurti: panula paina nipunula auditinge..cm jangen..!". OneIndia. 2019-06-20. Archived from the original on 2019-07-17. Retrieved 2019-07-17.
u 5.0 5.1 "polavaram praajektu: eppudu modalaindi? ippudu ekkadundi?". BBC. 2017-12-26. Archived from the original on 2019-07-06.