భారతదేశంలో ఫ్రాన్స్ అధ్యక్షుని ఆధికారిక పర్యటన సందర్భంగా భారతదేశం- ఫ్రాన్స్ సంయుక్త ప్రకటన (మార్చి, 10 2018)
1. ప్రధాన మంత్రి శ్రీ నరేంద్ర మోదీ అహ్వానం మేరకు ఫ్రెంచ్ రిపబ్లిక్ అధ్యక్షులు శ్రీ ఇమాన్యుయల్ మాక్రాన్ 2018 మార్చి నెల 10వ తేదీ నుండి 12 తేదీ మధ్య భారతదేశంలో ఆధికారిక పర్యటనకై విచ్చేశారు. 11వ తేదీన ఉభయ దేశాల నాయకులు అంతర్జాతీయ సౌర కూటమి వ్యవస్థాపక శిఖర సమ్మేళనాన్ని సహ ఆతిథేయిలుగా నిర్వహించారు. ఈ సందర్భంగా విస్తృత శ్రేణి అంశాలపైన ఇరువురు నిర్మాణాత్మక చర్చలు జరిపి ప్రాంతీయ, అంతర్జాతీయ అంశాలపై ఉభయ దేశాల మధ్య అభిప్రాయాలు పరస్పరం ఒకే ఒరవడిలో వ్యక్తం అవుతున్నాయని ప్రకటించారు.
2. భారతదేశం ప్రప్రథమంగా ఏర్పాటు చేసిన భారత్- ఫ్రాన్స్ వ్యూహాత్మక భాగస్వామ్యం 20వ వార్షికోత్సవాన్ని పురస్కరించుకొని దానిని మరింత ముందుకు నడిపించాలన్న కట్టుబాటు ను ప్రకటించారు. భారత ప్రధాన మంత్రి, ఫ్రాన్స్ అధ్యక్షుల మధ్య ప్రతి రెండు సంవత్సరాలకు ఒకసారి శిఖర సమ్మేళనాన్ని నిర్వహించడం ద్వారా ఈ సహకారాన్ని కొత్త శిఖరానికి తీసుకువెళ్లాలని నిర్ణయించారు. ఉభయ దేశాల మధ్య ప్రజాస్వామ్యం, స్వేచ్ఛ, చట్టపరమైన పరిపాలన, మానవ హక్కులను గౌరవించడం వంటి ఉమ్మడి సిద్ధాంతాలు, విలువల ఆధారంగా ద్వైపాక్షిక సహకారం మరింత బలోపేతం చేసుకోవాలని కూడా వారు నిర్ణయించారు.
3. ఒకటో ప్రపంచ యుద్ధ కాలంలో భారతదేశ సైనికులు, ఫ్రెంచి సైనికులు చేసిన సాహసోపేతమైన త్యాగాలను గుర్తు చేసుకొంటూ 2018 నవంబర్ 11వ తేదీన పారిస్ లో జరుగనున్న ఒకటో ప్రపంచ యుద్ధ శత వార్షిక వేడుకలలో పాల్గొనేందుకు ప్రధాన మంత్రి శ్రీ మోదీ అంగీకారం తెలిపారు. ఈ సందర్భంగా పారిస్ శాంతి వేదిక ఏర్పాటుకు ప్రధాన మంత్రి మద్దతు తెలుపగా, అందుకు అధ్యక్షుడు శ్రీ మాక్రాన్ కృతజ్ఞతలు తెలిపారు.
I. వ్యూహాత్మక భాగస్వామ్యం
4. "ర‌క్షిత స‌మాచారంగా గుర్తించిన స‌మాచారాన్ని ప‌ర‌స్ప‌రం అందించుకోవ‌డం, ప‌ర‌స్పర ర‌క్షణ క‌ల్పించ‌డం కోసం ఉభయ దేశాల మ‌ధ్య కుదిరిన అంగీకారాన్ని" ఉభయ నాయ‌కులు ఆహ్వానించారు. ఉభయ దేశాల మ‌ధ్య గల వ్యూహాత్మక విశ్వాసానికి ఇది నిద‌ర్శ‌న‌మ‌ని వారు పేర్కొన్నారు. మంత్రిత్వ స్థాయిలో వార్షిక ర‌క్షణ చ‌ర్చ‌లు నిర్వ‌హించ‌డానికి అవ‌స‌ర‌మైన ఏర్పాట్లు చేయాల‌ని కూడా నాయ‌కులు అంగీకారానికి వ‌చ్చారు.
5. హిందూ మ‌హాస‌ముద్ర ప్రాంతంలో స‌హ‌కార విస్తృతికి మ‌రింత లోతుగా చ‌ర్చ‌లు నిర్వ‌హించాల‌న్న‌నిర్ణ‌యాన్ని ఉభ‌యులు ఆహ్వానించారు. ఈ భాగ‌స్వామ్యానికి క‌ర‌దీపిక‌గా నిలచేలా రూపొందించిన "హిందూ మ‌హాస‌ముద్రంలో భారత్- ఫ్రాన్స్ స‌హ‌కారం ఉమ్మ‌డి వ్యూహాత్మక విజ‌న్" ను కూడా వారు ఆహ్వానించారు. అంత‌ర్జాతీయ చ‌ట్టాల‌కు లోబ‌డి వాణిజ్యం, క‌మ్యూనికేష‌న్ ల నిరంతర ప్ర‌వాహానికి ఎలాంటి అవ‌రోధం క‌ల‌గ‌కుండా చూసుకోవాలంటే స‌ముద్ర జ‌లాల్లో ఉగ్ర‌వాదం, చౌర్యాన్ని అరిక‌ట్ట‌డం, సాగర జ‌లాల ర‌క్ష‌ణ‌పై చైత‌న్యం క‌ల్పించ‌డం, సామ‌ర్థ్యాల నిర్మాణం, ప్రాంతీయ అంశాల‌పై ప్రాంతీయ/అంత‌ర్జాతీయ‌ వేదిక‌లలో స‌హ‌క‌రించుకోవ‌డం ద్వారా అంత‌ర్జాతీయ జ‌లాల్లో భ‌ద్ర‌త‌ను ప‌రిర‌క్షించ‌డానికి అవ‌స‌ర‌మైన స‌హ‌కారం అందించుకోవ‌ల‌సిన అవ‌స‌రం ఉన్న‌ద‌ని వారు గుర్తించారు.
6. "సాయుధ ద‌ళాల కోసం ఇచ్చి పుచ్చుకొనే ధోర‌ణిలో లాజిస్టిక్స్ మ‌ద్ద‌తు ఇచ్చేందుకు భారత గణతంత్రం, ఫ్రాన్స్ గణతంత్రంల మ‌ధ్య కుదిరిన అంగీకారాన్ని" వారు ఈ ఒప్పందం కింద ఉభయ దేశాలు భారత, ఫ్రెంచ్ సాయుధ‌ ద‌ళాల‌కు ప‌ర‌స్పర లాజిస్టిక్స్ స‌హ‌కారం ప‌రిధిలో తమ వ‌ద్ద ఉన్న స‌దుపాయాల‌ను ప‌ర‌స్పరం వినియోగించుకొనేందుకు అనుమ‌తిస్తారు. భారత-ఫ్రాన్స్ బంధంలో ఏర్ప‌డిన ప‌రిణ‌తికి, వ్యూహాత్మ‌క‌మైన గాఢతకు ఇది నిద‌ర్శ‌న‌మ‌ని వారు పేర్కొన్నారు.
7. క్ర‌మం త‌ప్ప‌కుండా ఉమ్మ‌డి సైనిక విన్యాసాలను నిర్వ‌హించుకోవ‌ల‌సిన అవ‌స‌రం ఉంద‌ని ఉభయ దేశాల నాయ‌కులు నొక్కి చెప్పారు. 2017 ఏప్రిల్ లో ఫ్రాన్స్ లో వ‌రుణ నౌకాదళ విన్యాసాలు, 2018 జ‌న‌వ‌రిలో ఫ్రాన్స్ లో శ‌క్తి సైనిక విన్యాసాలు విజ‌యవంతంగా నిర్వ‌హించ‌డాన్ని వారు స్వాగ‌తించారు. రానున్న వారాల్లో భార‌త్ లో జ‌రుగ‌నున్న వ‌రుణ నౌకాదళ విన్యాసాలు, 2019లో ఫ్రాన్స్ లో జ‌రుగ‌నున్న గ‌రుడ వాయుదళ విన్యాసాల కోసం ఆస‌క్తిగా ఎదురు చూస్తున్న‌ట్టు వారు ప్ర‌క‌టించారు. ఈ ఉమ్మ‌డి మిలిట‌రీ విన్యాసాల‌ను మ‌రింత‌గా విస్త‌రించుకోవాల‌న్న ఆకాంక్ష‌తో పాటు రానున్న కాలంలో ఇలాంటి విన్యాసాల నాణ్యతను పెంచుకోవాల‌ని కూడా అంగీకారానికి వ‌చ్చారు.
8. 2016 లో కుదిరిన రఫాల్ విమానాల ఒప్పందంతో స‌హా ఉభయ దేశాల మ‌ధ్య కుదిరిన వివిధ అంగీకారాల అమ‌లు నిర్ణీయ స‌మ‌యానికి అనుగుణంగానే పురోగ‌మిస్తూ ఉండ‌డం ప‌ట్ల ఇద్ద‌రు నాయ‌కులు సంతృప్తిని వ్యక్తం చేశారు. ఫ్రాన్స్ కు చెందిన నౌకానిర్మాణ సంస్థ స‌హ‌కారంతో మాఝ్ గావ్ డాక్ షిప్ బిల్డ‌ర్స్ లిమిటెడ్ మొట్ట‌మొద‌టిసారిగా భార‌తదేశం లో నిర్మించిన తొలి జ‌లాంత‌ర్గామి ఐఎన్ఎస్ క‌ల్వ‌రి విజ‌య‌వంతం కావ‌డం ప‌ట్ల హ‌ర్ష ప్ర‌క‌టించారు.
9. ప్ర‌స్తుతం అమ‌లులో ఉన్న ర‌క్షణ త‌యారీ భాగ‌స్వామ్యాన్ని మ‌రింత‌గా విస్త‌రించే దిశ‌గా చ‌ర్చ‌లు కొన‌సాగించాల‌ని నిర్ణ‌యించారు. ర‌క్షణ ప‌రిక‌రాలు ఉమ్మ‌డిగా త‌యారు చేసి, ఉమ్మ‌డిగా ఉత్ప‌త్తి చేసేందుకు భారత, ఫ్రెంచి ర‌క్షణ సంస్థ‌ల‌కు మేక్ ఇన్ ఇండియా చ‌క్క‌ని అవ‌కాశం క‌ల్పించింద‌ని వారు ప్ర‌శంసించారు. అంద‌రి ప‌ర‌స్పర ప్ర‌యోజ‌నం ల‌క్ష్యంగా ప‌రిజ్ఞానాన్ని, సాంకేతిక విజ్ఞానాన్ని మార్పిడి చేసుకొనేందుకు కూడా ఇది వేదిక క‌ల్పించింద‌ని వారు అన్నారు. భారత, ఫ్రెంచి కంపెనీల మ‌ధ్య కుదిరిన భాగ‌స్వామ్యాల‌ను కూడా వారు ఆహ్వానిస్తూ కొత్త భాగ‌స్వామ్యాల ఏర్పాటును ప్రోత్స‌హించాల‌న్న వచనబద్ధతను ప్ర‌క‌టించారు.
10. యుద్ధ‌విమానానికి ఇంజ‌ిన్ ను త‌యారుచేసేందుకు డిఆర్ డిఒ కు, ఎస్ఎఎఫ్ఆర్ఎఎన్ కు మ‌ధ్య ప్ర‌స్తుతం జ‌రుగుతున్న చ‌ర్చ‌ల‌కు మ‌ద్ద‌తు ప్ర‌క‌టిస్తూ దాన్ని స‌త్వ‌రం పూర్తి చేసుకొనేందుకు అవ‌స‌ర‌మైన స‌హ‌కారం అందించాల‌ని ఉభ‌యులు నిర్ణ‌యించారు.
11. సీమాంతర ఉగ్ర‌వాదం స‌హా ఫ్రాన్స్ లో, భార‌తదేశంలో ఉగ్ర‌వాద సంబంధిత సంఘ‌ట‌న‌ల‌ను ఖండిస్తూ ఉగ్ర‌వాద చ‌ర్యల‌ను ఏ విధంగా స‌మ‌ర్థించేది లేద‌న్న క‌ట్టుబాటును పున‌రుద్ఘాటించారు. ఏ కార‌ణంగా అయినా, ప్రాంతాలు, జాతులు, జాతీయ‌త‌లు, వ‌ర్ణాల పేరిట అయినా ఎలాంటి ఉగ్ర‌వాద చ‌ర్య‌లైనా న్యాయ‌బ‌ద్ధం కావ‌ని ప్ర‌క‌టించారు. 2016 జ‌న‌వ‌రి లో ఉగ్ర‌వాదాన్ని ఖండిస్తూ ఉభయ దేశాలు ఆమోదించిన ఉమ్మ‌డి ప్ర‌క‌ట‌న‌ను ప్ర‌స్తావిస్తూ ఎక్కడ క‌నిపించినా ఉగ్ర‌వాదాన్ని నిర్మూలించాల‌న్న క‌ట్టుబాటు ను పున‌రుద్ఘాటించారు. ఉగ్ర‌వాద చ‌ర్య‌ల‌కు ఆర్థిక స‌హాయం అందించే ధోర‌ణుల నుంచి అంత‌ర్జాతీయ స‌మాజాన్ని దూరం చేయ‌డానికి మ‌రింత కృషి చేయాల్సిన అవ‌స‌రాన్ని గుర్తించారు. 2018 ఏప్రిల్ లో ఫ్రెంచి ప్ర‌భుత్వ నిర్వ‌హ‌ణ‌లో ఉగ్ర‌వాద ఫైనాన్సింగ్ వ్య‌తిరేక అంత‌ర్జాతీయ స‌హ‌కారం సంఘం స‌మావేశానికి మ‌ద్ద‌తును ప్ర‌క‌టించారు.
12. ద‌క్షిణాసియా మరియు స‌హేల్ ప్రాంతం స‌హా వివిధ ప్రాంతాలలో శాంతికి, భ‌ద్ర‌త‌కు విఘాతం క‌లిగిస్తున్న అల్ కాయిదా, దాయేశ్/ఐఎస్ ఐఎస్, జైశ్- ఎ- మొహ‌మ్మ‌ద్, హిజ్బుల్‌ ముజాహిదీన్, ల‌ష్క‌ర్- ఎ- త‌యబా, వాటి అనుబంధ ఉగ్ర‌వాద బృందాల సీమాంతర క‌ద‌లిక‌ల‌ను నిలువ‌రించాల‌ని, ఆయా సంస్థ‌ల‌కు ఆర్థిక స‌హాయాన్ని అందించే మార్గాల‌ను మూసివేయాల‌ని, ఉగ్ర‌వాదుల‌కు సుర‌క్షిత స్థావ‌రాల‌ను నిర్మూలించాల‌ని ప్ర‌పంచ‌ దేశాల‌న్నింటికీ వారు పిలుపు ఇచ్చారు.
13. ఉభయ దేశాల‌కు చెందిన ఇంట‌ర్ వెన్ష‌న్ ద‌ళాలు (ఎన్ఎస్ జి- జిఐజిఎన్), ద‌ర్యాప్తు సంస్థల మ‌ధ్య అద్భుత స‌హ‌కారానికి తోడుగా భారత, ఫ్రెంచ్ ఉగ్ర‌వాద వ్య‌తిరేక పోరాట సంస్థల మ‌ధ్య స‌హ‌కారం విస్త‌రించుకోవాల‌ని కూడా నిర్ణ‌యించారు. భిన్న మార్గాల్లో ప్ర‌త్యేకించి ఆన్ లైన్ లో ఉగ్ర‌వాద ప్రోత్సాహక ప్ర‌చార కార్య‌క్ర‌మాల‌ను నిలువ‌రించ‌డంలో కొంగ్రొత్త స‌హ‌కారం పెంచుకోవాల‌ని కూడా నిర్ణ‌యించారు. ఐక్య‌రాజ్య‌స‌మితి, జిసిటిఎఫ్, ఎఫ్ ఎటిఎఫ్, జి20 వంటి వివిధ బ‌హుముఖీన సంస్థ‌లు వేదిక‌గా ఉగ్ర‌వాద వ్య‌తిరేక పోరాటాన్ని మ‌రింత బ‌లోపేతం చేయాల‌ని కూడా వారు ఒక అంగీకారానికి వ‌చ్చారు. ఉగ్ర‌వాద సంస్థల ప్ర‌క‌ట‌న‌కు సంబంధించిన ఐక్య‌రాజ్య‌స‌మితి భ‌ద్ర‌త మండ‌లి తీర్మానం 1267, అదే త‌ర‌హా లోని ఇతర తీర్మానాల‌ను స‌త్వరం అమ‌లు చేయాల‌ని స‌మితి స‌భ్య దేశాల‌కు పిలుపు ఇచ్చారు. ఐక్య‌రాజ్య‌స‌మితిలో అంత‌ర్జాతీయ ఉగ్ర‌వాద స‌మ‌గ్ర కూట‌మి (సిసిఐటి) స‌త్వర ఏర్పాటు కోసం క‌లిసి కృషి చేయాల‌ని నిర్ణ‌యించారు.
14. మత్తుమందులు, సైకోట్రాపిక్ సబ్ స్టన్సెస్ మరియు కెమికల్ ప్రికర్సర్స్ అక్రమ ర‌వాణాను, అక్రమ వినియోగాన్ని అరిక‌ట్టేందుకు స‌మ‌ర్థ‌వంత‌మైన వ్య‌వ‌స్థాత్మక సంప్ర‌దింపుల కోసం ఉభయ దేశాల మ‌ధ్య కుదిరిన ఒప్పందాన్ని వారు ఆహ్వానించారు.
15. శాంతియుత ప్ర‌యోజ‌నాల‌కే పరమాణు శ‌క్తి వినియోగంపై భారతదేశానికి, ఫ్రాన్స్ కు మ‌ధ్య 2008 సంవ‌త్స‌రంలో కుదిరిన ఒప్పందం, 2016 లో స‌హ‌కారానికి రూపొందించిన ప్ర‌ణాళిక రెండింటికీ అనుగుణంగా మ‌హారాష్ట్రలోని జైతాపూర్ లో ఆరు న్యూక్లియర్ రియాక్టర్ ల ఏర్పాటుకు ఎన్‌పిసిఐఎల్, ఇడిఎఫ్ ల మ‌ధ్య కుదిరిన ఒప్పందం ప‌ట్ల ఇద్ద‌రు నాయ‌కులు సంతృప్తిని వ్యక్తం చేశారు.
16. జైతాపూర్‌ లో ప‌నులు 2018 చివ‌రకు ప్రారంభం కావాల‌న్న ల‌క్ష్యాన్ని పున‌రుద్ఘాటిస్తూ ఇందుకు సంబంధించిన కాంట్రాక్టుప‌ర‌మైన చ‌ర్య‌ల‌ను వేగ‌వంతం చేయాల‌ని ఎన్ పిసిఐఎల్, ఇడిఎఫ్‌ ల‌ను కోరారు. ఇది పూర్త‌ి అయితే జైతాపూర్ ప్రాజెక్టు 9.6 గీగా వాట్ల సామ‌ర్థ్యంతో ప్ర‌పంచంలోనే అతి పెద్ద పరమాణు విద్యుత్తు ప్లాంటు అవుతుంది. 2030 కల్లా శక్తి ఉత్ప‌త్తిలో 40 శాతం శిలాజేతర ఇంధ‌నాల నుండి స‌మ‌కూర్చుకోవాల‌న్న భారతదేశం ల‌క్ష్యానికి ఇది తోడ్పాటును అందిస్తుంది. ఫ్రాన్స్ నుండి అందే ఆర్థిక ప్యాకేజి అండ‌గా ఈ ప్రాజెక్టు విద్యుత్తు ఉత్ప‌త్తి వ్య‌యాల‌ను త‌గ్గించి స‌ర‌స‌మైన ధ‌ర‌ల‌కు విద్యుత్తును అందుబాటులోకి తేవాల‌ని వారు పిలుపు ఇచ్చారు. జైతాపూర్ ప్లాంటులకు జీవిత కాలం పొడ‌వునా ఇంధన స‌ర‌ఫ‌రా, సాంకేతిక ప‌రిజ్ఞానం బ‌దిలీ అందించేందుకు, భార‌తదేశం లోనే త‌యారీ కార్య‌క‌లాపాల‌కు మ‌ద్ద‌తు ఇచ్చేందుకు ఫ్రాన్స్ అంగీకారం తెలిపింది.
17. అణు ప్ర‌మాదాల కార‌ణంగా పౌరుల‌కు ఏర్ప‌డే న‌ష్టాల‌కు బాధ్యత వ‌హించే విధంగా కుదిరిన అంగీకారాన్ని జైతాపూర్ కు కూడా విస్త‌రించాల‌న్న నిర్ణ‌యాన్ని ఉభ‌యులు ఆహ్వానించారు. సివిల్ లిబర్టీ ఫర్ న్యూక్లియర్ డామేజ్ యాక్ట్, 2010 కి, సివిల్ లయబులిటీ ఫర్ న్యూక్లియర్ డామేజ్ రూల్స్, 2011 కు అనుగుణంగా ఈ అవగాహనను కుదుర్చుకొన్నారు.
18. ఉభ‌య‌ దేశాల అణుశక్తి సంస్థల మ‌ధ్య తర‌చుగా సంప్ర‌దింపుల‌ను, ప‌ర‌స్పర ప్ర‌యోజ‌నం ప్రాతిప‌దికన స‌హాకార విస్తృతిని ఆహ్వానిస్తూ సిఇఎ/ఐఎన్ఎస్‌టిఎన్, డిఎఇ/ జిసిఎన్ఇపి ల మ‌ధ్య శాంతియుత స‌హ‌కారానికి పరమాణు శ‌క్తి ఒప్పందాల‌కు మ‌ద్ద‌తును ప్ర‌క‌టించారు. భారతదేశ అటామిక్ ఎనర్జి రెగ్యులేటరీ బోర్డు (ఎఇఆర్ బి), ఫ్రాన్స్ కు చెందిన ఆటోరైట్ డి ష్యూరిటి న్యూక్లియర్ (ఎఎస్ఎన్) ల మ‌ధ్య విలువైన అనుభ‌వాలు, ఉత్తమ ప్ర‌మాణాలు, అణు భ‌ద్రత, నియంత్రణ అంశాల్లో తాజా ప‌రిణామాలు పంచుకొనేందుకు త‌ర‌చుగా సంప్ర‌దింపులు, దీర్ఘ‌కాలిక బంధం నెల‌కొన‌డాన్ని ప్ర‌శంసించారు.
అంతరిక్ష సహకారం
19. పౌర సంబంధ అంతరిక్ష విభాగంలో చారిత్రక అనుసంధాన నిర్మాణాన్ని ఉభయులు ఆహ్వానిస్తూ ''ఇండియా ఫ్రాన్స్ జాయింట్ విజన్ ఫర్ స్పేస్ కోఆపరేషన్'' కు వారు మద్దతు పలికారు. ప్రత్యేకించి మూడో ఉమ్మడి ఉపగ్రహ కార్యక్రమం తృష్ణ (పర్యావరణ వ్యవస్థ, నీటి వినియోగం పర్యవేక్షణ) కోసం ఉభయ దేశాల అంతరిక్ష సంస్థల మధ్య సహకారం, భారతదేశానికి చెందిన ఓషన్ శాట్-3 ఉపగ్రహంలో ఫ్రెంచి పరికరాన్ని తరలించడానికి కుదిరిన అంగీకారాన్ని ఆహ్వానించారు.
II. ఆర్థిక, విద్య, శాస్త్రసాకేంతిక, సాంస్కృతి మరియు ప్రజాసహకార రంగాలు
20. ఆర్థిక, విద్యా, శాస్త్ర, సాంస్కృతిత, పర్యాటక రంగాలలో ఉభయ దేశాల మధ్య లోతైన బంధం నెలకొనడం పట్ల ప్రధాన మంత్రి శ్రీ మోదీ, అధ్యక్షులు శ్రీ మాక్రాన్ లు సంతృప్తిని వ్యక్తంచేశారు.
21. ఉభయ దేశాల మధ్య ప్రవేశానికి, దీర్ఘకాలిక నివాసానికి సంబంధించిన షరతులను సరళీకరిస్తూ విద్యార్థులు, వృత్తి నిపుణుల కదలికలు, వలసకు మార్గం సుగమం చేసే విధంగా ద్వైపాక్షిక భాగస్వామ్య ఒప్పందంపై సంతకాలు చేయడాన్ని వారు ఆహ్వానించారు.
22. ఉభయ దేశాల ప్రజల మధ్య పరస్పర మార్పిడికి సంబంధించి అమలు జరుగుతున్న కార్యక్రమం పురోగతి పట్ల ప్రధాన మంత్రి శ్రీ మోదీ, అధ్యక్షులు శ్రీ మాక్రాన్ లు సంతృప్తిని వెలిబుచ్చుతూ ఉభయ దేశాల సంస్కృతులపై పరస్పర అవగాహన కోసం యువత మధ్య కూడా పరస్పర అవగాహన కల్పన కార్యక్రమాల అవసరాన్ని నొక్కిపలికారు. ఇందుకు అనుగుణంగా ఉభయ దేశాల యువత మధ్య పరస్పర సంప్రదింపులు, సహకారం విస్తరణకు ఉద్దేశించి ఫ్రాన్స్, ఇండియా ల భవిష్యత్ కార్యక్రమం పేరిట ఒక కార్యక్రమం ఫ్రెంచి చొరవతో ప్రారంభించడాన్ని ప్రశంసించారు.
23. భారతదేశం లో ప్రస్తుతం అమలులో ఉన్న, కొత్తగా ఏర్పాటు కాబోతున్న వివిధ వస్తు తయారీ ప్రాజెక్టులలో ఫ్రెంచి కంపెనీల భాగస్వామ్యం పట్ల ఇద్దరు నాయకులు సంతృప్తి ప్రకటించారు. ఆయా కంపెనీలు భారతదేశం లో పరిశోధన, అభివృద్ధి కార్యకలాపాలను పెద్ద ఎత్తున చేపట్టడం పట్ల హర్షం ప్రకటించారు. భారతదేశ ఇన్వెస్టర్లకు ఫ్రాన్స్ ఆకర్షణీయ గమ్యం అని కూడా వారు ప్రముఖంగా అంగీకరించారు.
24. ఇటీవల కాలంలో ద్వైపాక్షిక వాణిజ్యం విస్తరణపై కూడా ఉభయులు సంతృప్తి ప్రకటిస్తూ 2022 కల్లా ఉభయ దేశాల మధ్య ద్వైపాక్షిక వాణిజ్యం 15 బిలియన్ యూరో లకు పెంచడం లక్ష్యంగా ఈ జోరు కొనసాగేలా చూడాలని ఉభయులు అంగీకారానికి వచ్చారు. ఉభయ దేశాల మధ్య పెరుగుతున్న ఆర్థిక, వాణిజ్య సహకారంలో ఎస్ఎమ్ఇలు, మధ్య శ్రేణి కంపెనీల ప్రాధాన్యాన్ని వారు ప్రత్యేకంగా ప్రస్తావించారు. ద్వైపాక్షిక వాణిజ్యం, పెట్టుబడుల విస్తరణ కోసం :
– భారత-ఫ్రాన్స్ జాయింట్ కమిటీ ఆధ్వర్యంలో నిరంతరాయంగా ఆర్థికసహకార చర్చలు నిర్వహించాలని నిర్ణయించారు.
– 2018 మార్చిలో ఢిల్లీలో జరిగినన సిఇఒల ఫోరమ్ సహాధ్యక్షుల కొత్త సిఫారసులను ఆహ్వానించారు.
25. ఆర్థిక, ఫైనాన్షియల్ విభాగాలలో సహకారం మరింత లోతుగా విస్తరింపచేసుకొనేందుకు మంత్రిత్వ స్థాయిలో వార్షిక సమావేశాల నిర్వహణ ప్రాధాన్యాన్ని గుర్తించారు.
విద్య, శాస్త్ర సాంకేతిక సహకారం
26. 2020 కల్లా 10 వేల మంది విద్యార్థుల స్థాయికి చేరడం లక్ష్యంగా విద్యార్థుల మార్పిడి కార్యక్రమం నాణ్యతను, సంఖ్యను పెంచడానికి విశ్వవిద్యాలయాలు, ప్రభుత్వ యంత్రాంగం స్థాయిలో నెలకొన్న గతశీల సహకారం పట్ల సంతృప్తి ప్రకటించారు. భారత విద్యార్థులు ఫ్రాన్స్ లోను, ఫ్రెంచి విద్యార్థులు భారతదేశం లోను విద్యాభ్యాసం చేయడాన్ని ప్రోత్సహించే దిశగా డిగ్రీలకు పరస్పర గుర్తింపు ఇవ్వడం కోసం ఒక ఒప్పందంపై సంతకాలు చేయడాన్ని ఆహ్వానించారు. పరిశోధన, ఉన్నత విద్యలపై 2018 మార్చి 10వ, 11 వ తేదీలలో న్యూ ఢిల్లీలో విజ్ఞ‌ాన సదస్సు జరగడం పట్ల హర్షాన్ని వ్యక్తం చేశారు.
27. ఉభయ దేశాలకు నైపుణ్యాల అభివృద్ధి ప్రాధాన్యతాంశమని పేర్కొంటూ భారత కార్మిక శక్తిలో నైపుణ్యాలు పెంచేందుకు, తాము పని చేస్తున్న రంగాలలో మరింత చురుకైన భాగస్వాములు కావడానికి అవకాశం కల్పిస్తూ ఫ్రెంచి కంపెనీలు భారతదేశం లో నిర్వహిస్తున్న శిక్షణ కార్యక్రమాల పట్ల సంతృప్తిని ప్రకటించారు. ఉభయ దేశాల్లోని నైపుణ్య శిక్షణ సంస్థలు, ఏజెన్సీల మధ్య మరిన్ని భాగస్వామ్యాలు నెలకొనాలని పిలుపు నిచ్చారు.
28. 2017లో జరిగిన భారత ఫ్రెంచి అడ్వాన్స్ డ్ పరిశోధన కేంద్రం 30వ వార్షికోత్సవాన్ని పురస్కరించుకుని శుభాకాంక్షలు తెలియచేస్తూ ఈ సంస్థ పోషిస్తున్న పాత్ర ప్రాధాన్యాన్ని ప్రశంసించారు. పరిశోధన, విపణి, సామాజిక అవసరాల రంగాలలో సంస్థ మరింత చురుకైన కార్యకలాపాలు చేపట్టాల్సి ఉన్నదని పిలుపు నిచ్చారు. శాస్త్ర, సాంకేతిక, నవకల్పనల విభాగాల్లో ద్వైపాక్షిక సహకారాన్ని విస్తరించుకోవడం లక్ష్యంగా 2018 సంవత్సరంలో శాస్త్ర సాంకేతిక వ్యవహారాల ఉమ్మడి కమిటీ సమావేశం యొక్క ప్రాధాన్యాన్ని ప్రత్యేకంగా గుర్తించారు.
సంస్కృతి సంబంధిత ఆదాన ప్రదానం
29. 2016 సంవత్సరంలో నిర్వహించిన "నమస్తే ఫ్రాన్స్" విజయవంతం కావడం పట్ల ఉభయ నాయకులు ప్రశంసలు కురిపించారు. ఫ్రాన్స్ లోని 41 నగరాల్లో ఈ కార్యక్రమం కింద భారతీయ సంస్కృతిని వెలుగులోకి తెచ్చే 83 కార్యక్రమాలు నిర్వహించారు. అలాగే భారత్లో నిర్వహించిన 'Bonjour India' (నమస్తే ఇండియా) కార్యక్రమం కింద 33 నగరాల్లో 300 ప్రాజెక్టులు చేపట్టడం పట్ల సంతృప్తి ప్రకటించారు. ఫ్రాన్స్ లో ఏడాది పాటు "ఇండియా@70" పేరిట భారతదేశం కార్యక్రమాల నిర్వహించడాన్ని కూడా నాయకులు అభినందించారు.
30. ఉభయ దేశాల మధ్య స్నేహపూర్వక సంబంధాలను ప్రోత్సహించడంలో సాహిత్యం ప్రాధాన్యతను ప్రత్యేకంగా గుర్తించారు. 2020 లో జరుగనున్న Salon du Livre de Paris (ఫ్రెంచి బుక్ ఫేర్) లో భారతదేశానికి గౌరవ ఆతిథ్యం దక్కడాన్ని వారు ఆహ్వానించారు. 2022 వ సంవత్సరంలో న్యూ ఢిల్లీ వరల్డ్ బుక్ ఫేర్ లో ఫ్రాన్స్ గౌరవ అతిథిగా పాల్గొననుంది.
31. రెండు దేశాల మధ్య పర్యాటకుల రాకపోకలు పెరగడం పట్ల ప్రధాన మంత్రి శ్రీ మోదీ, అధ్యక్షుడు శ్రీ మాక్రాన్ లు సంతృప్తి ప్రకటించారు. 2014 సంవత్సరంలో ఫ్రాన్స్ కు భారత పర్యాటకుల సంఖ్య 69 శాతం కన్నా పెరిగింది. 2020 కల్లా ఒక మిలియన్ భారత పర్యాటకుల ఫ్రాన్స్ సందర్శన, 335,000 ఫ్రెంచి పర్యాటకుల భారత సందర్శన లక్ష్యాలుగా నిర్దేశించుకొన్నారు.
III. భూగోళంపై భాగస్వామ్యం
32. వాతావరణ న్యాయం, వాతావరణ సమతుల్యత, హరిత వాయువులకు హానికరమైన వాయువుల విడుదల తగ్గింపు సిద్ధాంతాల ఆధారంగా వాతావరణ మార్పులకు వ్యతిరేకంగా పోరాటంపై ఉభయ వర్గాలు తమ వచనబద్ధతను పునరుద్ఘాటించాయి. సిఒపి 24 లో ఐక్యరాజ్యసమితి వాతావరణ మార్పుల ఒడంబడిక (యుఎన్ ఎఫ్ సిసిసి) ఆమోదించిన పారిస్ ఒప్పందాన్ని పూర్తిగా అమలు చేయడానికి ఉభయులు కట్టుబాటు ప్రకటించారు.
33. పర్యావరణ విషయంలో అంతర్జాతీయ ఒప్పందం కోసం తాము చేస్తున్న కృషికి భారతదేశం ఇస్తున్న మద్దతు కు ప్రధాన మంత్రి కి ఫ్రెంచి అధ్యక్షులు ధన్యవాదాలు తెలిపారు.
అంతర్జాతీయ సౌర కూటమి
34. అంతర్జాతీయ సౌర కూటమి (ఐఎస్ఎ) ఒప్పందం అమలు లోకి రావడం పట్ల ఉభయులు హర్షం ప్రకటించారు. 2018 మార్చి 11వ తేదీన ఐఎస్ఎ వ్యవస్థాపక సదస్సు నిర్వహణ కోసం ఎదురుచూస్తున్నట్టు పేర్కొన్నారు. సౌర ఇంధనాన్ని భారీగా అందుబాటులోకి తేవడం కోసం చేపట్టే ప్రాజెక్టులకు తక్కువ ధరల్లో ఆర్థిక సహాయం అందించేందుకు ఐఎస్ఎ ఆధ్వర్యంలో నిర్మాణాత్మక ప్రాజెక్టులు, కార్యక్రమాలు మరింత లోతుగా అమలు చేయడానికి ఉభయులు కట్టుబాటు ప్రకటించారు.
నవీకరణ యోగ్య శక్తి
35. ఉమ్మడి ప్రాధాన్యంగా నవీకరణ యోగ్య శక్తి రంగంలో భారతదేశం, ఫ్రాన్స్ సాంకేతిక సహకారం మరింత బలోపేతం చేసుకోవాలని ఉభయులు కట్టుబాటును పునరుద్ఘాటించారు. సౌర శక్తి అభివృద్ధి కోసం ప్రభుత్వ, ప్రయివేటు నిధులను సమీకరించాల్సిన అవసరాన్ని నొక్కి పలికారు. అంతర్జాతీయ సౌర కూటమిలో భాగంగా అంతర్జాతీయ పారిశ్రామిక మండలుల సమాఖ్య ఏర్పాటు కోసం కుదిరిన అంగీకారాన్ని, ఇందులో భాగస్వాములు కావడానికి ఎమ్ఇడిఇఎఫ్, ఎస్ఇఆర్, ఎఫ్ఐసిసిఐ మరియు సిఐఐ లు ప్రకటించిన సంసిద్ధతను వారు ఆహ్వానించారు.
మన్నికైన చలనశీలత
36. భారతదేశం, ఫ్రాన్స్ స్థిరమైన అభివృద్ధిని, ఆర్థిక వృద్ధిని సాధించాలంటే అతి తక్కువ వ్యర్థాలను వదిలే రవాణా వ్యవస్థ కీలకమని ఉభయులు గుర్తించారు. విద్యుత్తు వాహనాల తయారీపై ఉభయదేశాలు బలీయమైన ఆకాంక్షలు ప్రకటించిన విషయం ఇరువురు గుర్తు చేశారు. ఈ దిశగా ఫ్రాన్స్ కు చెందిన వాతావరణ సమతుల్యత మరియు సమ్మిళిత రవాణా మంత్రిత్వ శాఖ, నీతి ఆయోగ్ ల మధ్య ఫ్రెంచి డివెలప్ మెంట్ ఏజెన్సీ (ఎఎఫ్ డి) నిర్వహణలో ఫ్రెంచి సాంకేతిక సహకారంపై ఒక అంగీకారం కుదరడం పట్ల వారు సంతృప్తి ప్రకటించారు.
37. రైల్వేల అభివృద్ధిలో సహకారాన్ని బలోపేతం చేసుకొనేందుకు ఉభయ దేశాల మధ్య కుదిరిన అంగీకారానికి కట్టుబాటును పునరుద్ఘాటించారు. ఢిల్లీ, చండీగఢ్ సెక్షన్ లో సెమి- హైస్పీడ్ వ్యవస్థ అభివృద్ధి కోసం సాధ్యాసాధ్యాల అధ్యయనం పూర్తి కావడంతో పాటు అంబాలా, లూధియానా స్టేషన్ల అభివృద్ధి కోసం అధ్యయనం పూర్తి కావడం పట్ల వారు సంతృప్తి ప్రకటించారు. ప్రయాణికుల రవాణా, సరకు రవాణా భవిష్యత్తు అవసరాల ఆధారంగా ఢిల్లీ-చండీగఢ్ మధ్య వేగాన్ని పెంచే అంశంపై భవిష్యత్తులో జరగనున్న సాంకేతిక చర్చలు దృష్టి కేంద్రీకరించాలని వారు నిర్ణయించారు. శాశ్వత ప్రాతిపదికన భారత-ఫ్రెంచి రైల్వే ఫోరమ్ ఏర్పాటు కావడం పట్ల నాయకులు హర్షం ప్రకటించారు. ఫ్రాన్స్ కు చెందిన వాతావరణ సమతుల్యత మరియు సమ్మిళిత రవాణా మంత్రిత్వ శాఖ, ఎస్ ఎన్ సిఎఫ్ (ఫ్రెంచి రైల్వే), భారత రైల్వే మంత్రిత్వ శాఖ ఇందులో భాగస్వాములుగా ఉన్నాయి.
38. సుస్థిర నగరాలు, స్మార్ట్ సిటీల అభివృద్ధి కోసం భారత, ఫ్రెంచి భాగస్వామ్యం అద్భుత పురోగతి పట్ల ప్రధాన మంత్రి శ్రీ మోదీ, అధ్యక్షులు శ్రీ మాక్రాన్ సంతృప్తి ప్రకటించారు. ఫ్రెంచి, భారత కంపెనీల మధ్య చక్కని, ఫలవంతమైన భాగస్వామ్యాలు అనేకం నెలకొన్న విషయం వారు గుర్తించారు. చండీగఢ్, నాగపూర్, పుదుచ్చేరి.. ఈ మూడు నగరాల విషయంలో అసాధారణ సహకారం నెలకొనడాన్ని వారు ఆహ్వానించారు.
IV. ప్రపంచ వ్యూహాత్మక సహకారం విస్తరణ
39. వ్యూహాత్మక భాగస్వాములుగా ఉభయ దేశాలు కీలకమైన ప్రాంతీయ, ప్రపంచ స్థాయి అంశాలపై ఉభయుల మధ్య ఏకీభావాన్ని పంచుకోవడంతో పాటు ఉమ్మడి ఆసక్తి గల అంశాలపై సంప్రదింపులు, సమన్వయం విస్తరించుకొంటాయి.
40. ఐక్యరాజ్యసమితి భద్రత మండలిలో భారతదేశానికి శాశ్వత సభ్యత్వం కోసం ఫ్రాన్స్ తన మద్దతును పునరుద్ఘాటించింది. అలాగే భారీ జన విధ్వంసం కలిగించే ఆయుధాల వ్యాప్తిని నిరోధించడంపై కూడా ఉమ్మడి ఆందోళనలను రెండు దేశాలు పునరుద్ఘాటించాయి.
41. భారతదేశం 2016 జూన్ లో ఎమ్ టిసిఆర్ లో సభ్యత్వ దేశం కావడం, 2017 డిసెంబర్ లో వాసెనార్ అంగీకారంలో భాగస్వామి కావడం పట్ల ఫ్రాన్స్ హర్షం ప్రకటించింది. వాసెనార్ అంగీకారంలో భారతదేశ భాగస్వామ్యానికి మద్దతు ఇచ్చినందుకు అధ్యక్షుడు శ్రీ మాక్రాన్ కు ప్రధాన మంత్రి శ్రీ మోదీ ధన్యవాదాలు తెలిపారు. ఆస్ట్రేలియా గ్రూపు లో భారతదేశం భాగస్వామ్యానికి కూడా మద్దతు ప్రకటించినందుకు ఫ్రాన్స్ కు ఆయన ధన్యవాదాలు తెలిపారు. ప్రపంచ వ్యాప్తంగా ఆయుధ విస్తరణను నిలువరించేందుకు పరమాణు సరఫరా దేశాల బృందంలో భారతదేశం సభ్యత్వానికి గట్టి మద్దతును ఫ్రాన్స్ పునరుద్ఘాటించింది.
42. డి పి ఆర్ కె అణ్వాయుధాలు, ఖండాంతర క్షిపణుల కార్యక్రమాన్నినిరంతరాయంగాచేపడుతూ ఉండడం, దాని విస్తరణ అనుసంధానత కారణంగా అంంతర్జాతీయ శాంతికి, సుస్థిరతకు ఎనలేని ముప్పు ఎదురవుతోందని వారన్నారు. డిపిఆర్ కె అంగీకరించిన మేరకు కొరియా ద్వీపకల్పంలో పరమాణు కార్యక్రమం, క్షిపణి కార్యక్రమాల తనిఖీకి, బాధ్యత మోపేందుకు సహకరించాలని వారు కోరారు. ఈ సవాలును దీటుగా ఎదుర్కొనడంలో అంతర్జాతీయ దేశాలన్నీ ఐక్యంగా నిలవాల్సిన అవసరం ఉన్నదని వారు నొక్కి చెప్పారు. చర్చల ద్వారా శాంతియుత పరిష్కారం సాధించేందుకు ఐక్యరాజ్యసమితి విధించిన ఆంక్షలను అంతర్జాతీయ సమాజం యావత్తు పూర్తి స్థాయిలో అమలుపరచాలని పిలుపు ఇచ్చారు.
43. ఇరాన్, ఇ3+3 ల మధ్య కుదిరిన ఉమ్మడి సమగ్ర కార్యాచరణ ప్రణాళిక (జెసిపిఒఎ) పూర్తి స్ధాయిలో అమలుపరిచేందుకు భారతదేశం, ఫ్రాన్స్ మద్దతు ప్రకటించాయి. పరమాణు సంబంధిత జెసిపిఒఎ వచనబద్ధతకు ఇరాన్ కట్టుబడి ఉందన్న విషయం అంతర్జాతీయ అణు శక్తి సంస్థ (ఐఎఇఎ) ధ్రువీకరణను తాము గుర్తిస్తున్నట్టు వారు ప్రకటించారు. ఐక్యరాజ్యసమితి భద్రత మండలి ఆమోదంతో కుదిరిన ఆ ఒప్పందం తు.చ. తప్పకుండా సమర్థవంతంగా అమలు జరగాలని పిలుపునిచ్చారు. భద్రతమండలి తీర్మానం 2231 పూర్తి స్థాయిలో అమలుపరచాలని వారు పిలుపు ఇచ్చారు.
44. సిరియా సంక్షోభానికి సమగ్ర శాంతియుత పరిష్కారం సాధించేందుకు ఐక్యరాజ్య సమితి పర్యవేక్షణలో జెనీవా ఒడంబడిక ప్రాధాన్యాన్ని వారు పునరుద్ఘాటించారు. పౌరుల రక్షణ, పౌర సహాయానికి అనుమతించడం అత్యంత ప్రాధాన్యతాంశాలని వారు పేర్కొన్నారు. సంక్షోభంలో భాగస్వామ్యం గల వర్గాలు, వారి మద్దతుదారులు తమ కట్టుబాట్లను గౌరవించాలని కోరారు. సిరియా సార్వభౌత్వాన్ని, ప్రాదేశిక సమగ్రతను గౌరవించడం మినహా సైనిక చర్య పరిష్కారం కాదని వారు అభిప్రాయపడ్డారు. రసాయనిక ఆయుధాల వినియోగానికి తావుండరాదని వారన్నారు.
45. ఉమ్మడి సిద్ధాంతాలు, విలువల ఆధారంగా యూరోపియన్ యూనియన్, ఇండియా ల మధ్య వ్యూహాత్మక భాగస్వామ్యానికి మద్దతును వారు పునరుద్ఘాటించారు. బహుముఖీన, భద్రతాపరమైన అంశాల్లో భారతదేశం, ఇయు సహకారం విస్తరించాలని వారు అంగీకరించారు. న్యూ ఢిల్లీ లో 2017 అక్టోబర్ 6న జరిగిన ఇండియా- ఇయు శిఖరాగ్ర సదస్సు సాధించిన ఫలితాలను వారు ఆహ్వానించారు. విస్తృత ప్రాతిపదికన ఇయు- ఇండియా వాణిజ్య, పెట్టుబడుల అంగీకారంపై సరైన సమయంలో తిరిగి ప్రారంభించే దిశగా సహకరించుకోవాలని నిర్ణయించారు.
46. నేటి ప్రపంచీకరణ యుగంలో అనుసంధానం ప్రాధాన్యాన్ని ఉభయ దేశాలు అంగీకరించాయి. అంతర్జాతీయ నిబంధనలు, సత్పరిపాలన, దేశీయ చట్టాలకు కట్టుబాటు, దాపరికం లేని వైఖరి, పారదర్శక, సామాజిక-పర్యావరణ ప్రమాణాలు పాటించడం, ఆర్థిక బాధ్యతల సిద్దాంతాలు, రుణాలకు సంబంధించి ఆర్థిక సహాయం వ్యవహారాలలో బాధ్యతాయుత ధోరణి వంటి అంశాల ఆధారంగా సార్వభౌమత్వాన్ని, ప్రాదేశిక సమగ్రతను కాపాడుకొంటూ అనుసంధానత చొరవలు ముందుకు సాగాలని వారు అభిప్రాయపడ్డారు.
47. బలమైన, సుస్థిరమైన, సమతూకం కలిగిన, సమ్మిళితమైన వృద్ధి లక్ష్యంగా జి20 సభ్యత్వ దేశాలతో కలిసి పని చేయడం ద్వారా జి20 కూటమి నిర్ణయాలను అమలుపరిచేందుకు భారతదేశం, ఫ్రాన్స్ కట్టుబాటు ను ప్రకటించాయి.
48. సుస్థిరమైన వృద్ధిని, అభివృద్ధిని సాధించాలంటే స్వేచ్ఛాయుతమైన, దాపరికాలు లేనిన, న్యాయబద్ధమైన, నిబంధనల ఆధారిత బహుముఖీన వాణిజ్య వ్యవస్థ కు కీలక ప్రాధాన్యం ఉందని నాయకులు పునరుద్ఘాటించారు. డబ్ల్యుటిఒ లో సభ్యత్వ దేశాలన్నింటితో కలిసి ఈ దిశగా పని చేయడానికి వారు కట్టుబాటును ప్రకటించారు.
49. అంతర్జాతీయ ఆర్థిక, ఫైనాన్షియల్ పాలనా వ్యవస్థను మెరుగుపరిచేందుకు, మితిమీరిన అంతర్జాతీయ అసమానతలు తగ్గించేందుకు, సమ్మిళిత, అనుసంధానిత అభివృద్ధికి కలిసి కృషి చేయాలని భారతదేశం, ఫ్రాన్స్ అంగీకరించాయి. ఉగ్రవాదం, పేదరికం, ఆకలి, ఉపాధికల్పన, వాతావరణ మార్పులు, ఇంధన భద్రత, లింగపరమైన అసమానతలు సహా వివిధ రకాల అసమానతల తొలగింపు వంటి సవాళ్ల పరిష్కారానికి కలిసి కృషి చేయాలని నిర్ణయించాయి.
50. ఆఫ్రికా సుసంపన్నత, సుస్థిరత లు లక్ష్యంగా సహకారం, సమన్వయం అందించుకోవడానికి భారతదేశం, ఫ్రాన్స్ అంగీకరించాయి. 2017 జూన్ లో పారిస్ లో జరిగిన తొలి ఆఫ్రికా చర్చల ఆధారంగా క్షేత్ర స్థాయిలో ఉమ్మడి ప్రాజెక్టులను అమలు చేయడానికి సంసిద్ధతను పునరుద్ఘాటించారు. ఉగ్రవాదం, అంతర్జాతీయ నేరాల అదుపు వంటి తీవ్రమైన సవాళ్లను పరిష్కరించుకునే దిశగా ఆఫ్రికా దేశాలు తమ సంసిద్ధతను ప్రకటిస్తూ జి5 సహేల్ జాయింట్ ఫోర్స్ ఏర్పాటును నాయకులు ఆహ్వనించారు.
51. ఇండియన్ ఓశన్ రిమ్ అసోసియేశన్ (ఐఒఆర్ఎ), దాని విలువల ప్రోత్సాహానికి నాయకులు తమ మద్దతు ప్రకటించారు.
52. తూర్పు ఆసియా, మధ్య ప్రాచ్యం పై నిపుణుల స్థాయిలో నిరంతర అధికారిక చర్చల నిర్వహణకు, ఏకాభిప్రాయం గల అందరినీ కూడగట్టి పరిధిని విస్తరించేందుకు అంగీకరించారు. రెండు దేశాల విదేశాంగ మంత్రిత్వ శాఖల మధ్య వార్షిక విధాన, ప్రణాళిక చర్చలు కూడా ప్రారంభించాలని నిర్ణయించారు.
53. తనకు, తనతో వచ్చిన ప్రతినిధివర్గానికి ఎంతో సాదర సత్కారాలు చేసినందుకు ప్రధాన మంత్రి శ్రీ మోదీకి అధ్యక్షులు శ్రీ మాక్రాన్ ధన్యవాదాలు తెలుపుతూ, ఫ్రాన్స్ లో ప్రధాన మంత్రికి స్వాగతం పలికేందుకు తాను ఆసక్తిగా ఎదురుచూస్తున్నట్టు తెలిపారు.
bhaaratadesamlo frans adhyakshuni aadhikaarika paryatana sandarbhamgaa bharatadesam- frans samyukta prakatana (marchi, 10 2018)
1. pradhaana mantri shree narendra modii ahvanam meraku french repablic adhyakshulu shree imanual macran 2018 marchi nela 10va tedee nundi 12 tedee madhya bhaaratadesamlo aadhikaarika paryatanakai vichesaaru. 11va tedeena ubhaya deshaala naayakulu antarjaatiiya soura kootami vyavasthaapaka sikhara sammelanaanni saha aatidheyilugaa nirvahinchaaru. ee sandarbhamgaa vistruta shreni amsaalapaina iruvuru nirmaanaatmaka charchalu jaripi praantiiya, antarjaatiiya amsaalapai ubhaya deshaala madhya abhipraayaalu parasparam oke oravadilo vyaktam avutunnaayani prakatinchaaru.
2. bharatadesam praprathamamgaa erpaatu chesina bharat- frans vyuuhaatmaka bhagaswamyam 20va vaarshikotsavaanni puraskarinchukoni daanini marinta munduku nadipinchaalanna kattubaatu nu prakatinchaaru. bhaarata pradhaana mantri, frans adhyakshula madhya prati rendu samvatsaraalaku okasari sikhara sammelanaanni nirvahinchadam dwara ee sahakaaraanni kotta sikharaaniki teesukuvellaalani nirnayinchaaru. ubhaya deshaala madhya prajaaswaamyam, swechha, chattaparamaina paripaalana, manava hakkulanu gouravinchadam vanti ummadi siddhaantaalu, viluvala aadhaaramgaa dwaipaakshika sahakaaram marinta balopetam chesukovalani kuudaa vaaru nirnayinchaaru.
3. okato prapancha yuddha kaalamlo bharatadesa sainikulu, frenchi sainikulu chesina saahasopetamaina tyaagaalanu gurtu chesukontu 2018 navambar 11va tedeena paris loo jaruganunna okato prapancha yuddha sata vaarshika vedukalalo palgonenduku pradhaana mantri shree modii angeekaaram telipaaru. ee sandarbhamgaa paris saanti vedika erpaatuku pradhaana mantri maddatu telupagaa, anduku adhyakshudu shree macran krutagnatalu telipaaru.
I. vyuuhaatmaka bhagaswamyam
4. "ranctita samacharanga gurtinchina samacharanni panisparim andinchukovaedam, panispara ranctiona kalpinchandam kosam ubhaya deshaala maydhya kudirina angikaaraanni" ubhaya naayakulu aahvaaninchaaru. ubhaya deshaala maydhya gala vyuuhaatmaka vishwaasaaniki idhi nidarsanimanami vaaru perkonnaru. mantritva sthaayilo vaarshika ranctiona chaarnaelu nirveehinchaedaaniki avisarimaina erpaatlu cheyalani kuudaa naayakulu angikaaraaniki vaecchaaru.
5. hindu mahasamudur praantamlo saehkara vistrutiki mayrinta lothugaa chaarnaelu nirvihanchaalanannani ubhayulu aahvaaninchaaru. ee bhaagaeswaamyaaniki kamaedeepikanagaa nilachela roopondinchina "hindu memahimudramlo bharat- frans saehkaram ummedi vyuuhaatmaka visen" nu kuudaa vaaru aahvaaninchaaru. antarjaatiiya chattalaniku lobedi vaanijyam, chomunication la nirantara premaahaaniki elanti avirodham kalinaykunda chusukovalante samudra jalaallo ugriwaadam, chouryaanni arikettandam, saagara jalaala ranchanipaepai chaitamyam kalpinchandam, saamirthyaala nirmaanam, praantiiya amsaalami praantiiya/antarjatiyae vedikaelalo simhakirinchukovadam dwara antarjaatiiya jalaallo bhandaetani panirikshinchanadaaniki avisarimaina saehkaram andinchukovalisamina avisaram unnadani vaaru gurtinchaaru.
6. "saayudha daelaala kosam ichi puchukone dhoramilo lajistics maydanitu ichenduku bhaarata ganatantram, frans ganatantramla maydhya kudirina angikaaraanni" vaaru ee oppandam kinda ubhaya deshaalu bhaarata, french saayudha daelaalanku panispara lajistics saehkaram panidhilo tama vaecda unna sandupayalanu panisparam viniyoginchukonenduka anumitistaaru. bhaarata-frans bandhamlo erpadina pamiraniki, vyuuhaathamaekamainai gaadataku idhi nidarsanimanami vaaru perkonnaru.
7. kremam thampaekundaa ummedi sainika vinyaasaalanu nirvihanchukovalisami avisaram undani ubhaya deshaala naayakulu nokki cheppaaru. 2017 epril loo frans loo vayruna naukaadala vinyaasaalu, 2018 janiwarililo frans loo shanti sainika vinyaasaalu vijayavantamgaa nirveehinchaedaanni vaaru swaagaetinchaaru. raanunna vaaraallo bharan loo jayruganunna vayruna naukaadala vinyaasaalu, 2019loo frans loo jayruganunna gayruda vaayudala vinyaasaala kosam aasiktigaa eduru chustunnateettu vaaru prekaninchaaru. ee ummedi militiri vinyaasaamamuna mamintamgaa vistarinchukovalani aakaankhaetho paatu raanunna kaalamlo ilanti vinyaasaala naanhyatanu penchukovaalani kuudaa angikaaraaniki vaecchaaru.
8. 2016 loo kudirina rafal vimaanaala oppandamtho saha ubhaya deshaala maydhya kudirina vividha angikarala amilu nirneeya sameyaniki anugunamgaane purogamistuu undoedam paitla iddaru naayakulu santruptini vyaktam chesaru. frans ku chendina naukaanirmaana samstha saehakaaramtho maash gav dack ship billears limited mottimonatisaarigaa bhaaraetadesam loo nirminchina toli jalantamrgami ins kalvari vijayamavantam kaavaedam paitla hairsha prekaninchaaru.
9. proestutam amilulo unna ranctiona tayari bhaagaeswaamyaanni mamintamgaa vistarinche dishangaa chaarnaelu konaesaaginchaalani nirnayinchaaru. ranctiona panikaralu ummadigaa tayaru chesi, ummadigaa utpaetti chesenduku bhaarata, frenchi ranctiona samsthamlaku mek in india chankeni avakasam kalpinchindaemini vaaru praesamsimchaaru. andari panispara preyosinam lanctyamgaa pamijnaanaanni, saanketika vignaanaanni marpidy chesukonenduku kuudaa idhi vedika kalpinchindaemini vaaru annaru. bhaarata, frenchi companyla maydhya kudirina bhaagaeswaamyaalanu kuudaa vaaru aahvaanistuu kotta bhagamswamyala erpaatunu prothsaihinchaalane vachanabaddhatanu prekaninchaaru.
10. yudhyamivimaanaaniki inzin nu tayaruchesenduku dr do ku, sffrani ku maydhya proestutam jayrugutunna chaernaelaku maydanitu prekanistuu daanni saethmaram puurti chesukonenduku avisarimaina saehkaram andinchaalani ubhayulu nirnayinchaaru.
11. seemantara ugriwaadam saha frans loo, bhaaraetadesamlo ugramaada sambandhita sanghanekanilanu khandistu ugramaada chaaryalanu e vidhamgaa samirandhinchedi ledanna kantubaatunu punirudghaatinchaaru. e kaaramangaa aina, praantaalu, jaatulu, jaateeyaamalu, vamraala paerita aina elanti ugramaada charyamaina nyaayaemaddham kaavani prekaninchaaru. 2016 janiwari loo ugriwaadaanni khandistu ubhaya deshaalu aamodinchina ummedi prekanetanenu pristaavistuu ekkada kanipinchinaa ugriwaadaanni nirmuulinchaalanae kattubatu nu punirudghaatinchaaru. ugramaada chaaryamilaku aardhika saehaayam andinche dhoranula nunchi antarjaatiiya samajanni dooram cheyadaaniki mayrinta krushi cheyalsina avisaraanni gurtinchaaru. 2018 epril loo frenchi praebhutva nirvaemahamelo ugramaada financing vyaetireka antarjaatiiya saehkaram sangham samavesaniki maydanitunu prekaninchaaru.
12. dancinasia mariyu sahel praantam saha vividha praantaalalo saantiki, bhandaetamaku vighaatam kaligistunna all kayida, dayesh/is is, jaish- e- mohemnid, hizbulle mujahidin, laishnir- e- tayaba, vaati anubandha ugramaada brundaala seemantara kanilikanilanu niluvarinchaalani, aayaa samsthamlaku aardhika saehaayaanni andinche maargaalanu moosiveyaalani, ugramaadulaneku surikshita sthaamaraalamuna nirmuulinchaalani prepancham deshaalannintiki vaaru pilupu icharu.
13. ubhaya deshaalaku chendina inter venshan daelaalu (ns ji- gign), damayyaaptu samsthala maydhya adbhuta saehakaaraaniki thodugaa bhaarata, french ugramaada vyaetireka porata samsthala maydhya saehkaram vistarinchukovalaani kuudaa nirnayinchaaru. bhinna maargaallo prethyekinchi aan line loo ugramaada prothsaahaka prachaara kaaryekramamaalanu niluvarinchanikamlo kongrotta saehkaram penchukovaalani kuudaa nirnayinchaaru. aikaraajyaesaemamiti, gctf, ef atf, ji20 vanti vividha baehumukheena samsthamlu vedikaegaa ugramaada vyaetireka poraataanni mayrinta baelopetam cheyalani kuudaa vaaru oka angikaaraaniki vaecchaaru. ugramaada samsthala prekanetaneku sambandhinchina aikaraajyaesaemamiti bhandaeta mandeli teermaanam 1267, adhe tairamaa loni itara teermaanaalamuna saetvaram amilu cheyalani samiti saebhya deshaalaku pilupu icharu. aikaraajyaesaemamitilo antarjaatiiya ugramaada samingra kootemi (ccity) saetvara erpaatu kosam kalisi krushi cheyalani nirnayinchaaru.
14. mattumandulu, sicotrapic sab stonsess mariyu kemical precursers akrama ramaanaanu, akrama viniyogaanni arikittenduku samirthamevanthamaina vyaemasthaathmaka sampraninpulu kosam ubhaya deshaala maydhya kudirina oppandaanni vaaru aahvaaninchaaru.
15. saantiyuta preyojanalanike paramaanu shanti viniyogampai bhaaratadesaaniki, frans ku maydhya 2008 samvaethsaramlo kudirina oppandam, 2016 loo saehakaaraaniki roopondinchina pranaalika rendintikii anugunamgaa mamharashtraloni jaitapur loo aaru neuclier reactor la erpaatuku enpicile, idf la maydhya kudirina oppandam paitla iddaru naayakulu santruptini vyaktam chesaru.
16. jaitapuri loo panulu 2018 chivaraku praarambham kaavaalanna lanctianni punirudghaatistuu induku sambandhinchina contractuparinamina charyaelanu vegaevantam cheyalani en pcil, idf lanu koraru. idhi puurni ayithe jaitapur praajektu 9.6 geega vaatla saamirthyamtho propanchamlone athi pedda paramaanu vidyuttu plaantu avutundi. 2030 kalla sakti utpaettilo 40 saatam silajetara indhamaala nundi samikoorchukovalaninna bharatadesam lanctianiki idhi thodpaatunu andistundi. frans nundi ande aardhika pyakeji andaegaa ee praajektu vidyuttu utpaetti vyayaamaenu tanginchi samrasamaina dharilanku vidyuttunu andubaatuloki tevaalani vaaru pilupu icharu. jaitapur plaantulaku jeevita kaalam podevuna indhana saripharia, saanketika pamijnaanam banili andinchenduku, bhaaraetadesam lone tayari kaaryaekalaapaalaakanu maydanitu ichenduku frans angeekaaram telipindi.
17. anhu premaadaala kaaramangaa pourulanku erpade naeshtaalanku baadhyata vaehinche vidhamgaa kudirina angikaaraanni jaitapur ku kuudaa vistarinchaalaninna nirnayaanni ubhayulu aahvaaninchaaru. sivil liberty far neuclier damage act, 2010 ki, sivil layabulity far neuclier damage rools, 2011 ku anugunamgaa ee avagaahananu kudurchukonnaru.
18. ubhaya deshaala anusakti samsthala maydhya taraechugaa sampraninpulani, panispara preyosinam praatipaedikana sahakara vistrutini aahvaanistuu cia/insetiin, dai/ jcnipi la maydhya saantiyuta saehakaaraaniki paramaanu shanti oppandaalaniku maydanitunu prekaninchaaru. bharatadesa atamic enerji regulatory bordu (air bi), frans ku chendina autorit di shyooriti neuclier (acn) la maydhya viluvaina anubhamaalu, uttama premaanaalu, anhu bhandarata, niyantrana amsaallo taja paninaamaalu panchukonenduku tayranchugaa sampraninpulu, deerghakaalika bandham nelikonadanni praesamsimchaaru.
antariksha sahakaaram
19. poura sambandha antariksha vibhaagamlo chaaritraka anusandhaana nirmaanaanni ubhayulu aahvaanistuu ''india frans jaint vijan far space cooaperation'' ku vaaru maddatu palikaaru. pratyekinchi moodo ummadi upagraha kaaryakramam trushna (paryaavarana vyavastha, neeti viniyogam paryavekshana) kosam ubhaya deshaala antariksha samsthala madhya sahakaaram, bhaaratadesaaniki chendina oshan shat-3 upagrahamlo frenchi parikaraanni taralinchadaaniki kudirina angikaaraanni aahvaaninchaaru.
II. aardhika, vidya, saastrasaakentika, saamskruti mariyu prajasahakara rangaalu
20. aardhika, vidya, saastra, saamskrutita, paryaataka rangaalalo ubhaya deshaala madhya lotaina bandham nelakonadam patla pradhaana mantri shree modii, adhyakshulu shree macran lu santruptini vyaktamchaesaaru.
21. ubhaya deshaala madhya pravesaaniki, deerghakaalika nivaasaaniki sambandhinchina sharatulanu saralikaristuu vidyaarthulu, vrutti nipunula kadalikalu, valasaku maargam sugamam chese vidhamgaa dwaipaakshika bhagaswamya oppandampai santakaalu cheyadaanni vaaru aahvaaninchaaru.
22. ubhaya deshaala prajala madhya paraspara maarpidiki sambandhinchi amalu jarugutunna kaaryakramam purogati patla pradhaana mantri shree modii, adhyakshulu shree macran lu santruptini velibuchhutuu ubhaya deshaala samskrutulapai paraspara avagaahana kosam yuvata madhya kuudaa paraspara avagaahana kalpana kaaryakramaala avasaraanni nokkipalikaaru. induku anugunamgaa ubhaya deshaala yuvata madhya paraspara sampradimpulu, sahakaaram vistaranaku uddesinchi frans, india la bhavishyat kaaryakramam paerita oka kaaryakramam frenchi choravatho praarambhinchadaanni prasamsinchaaru.
23. bharatadesam loo prastutam amalulo unna, kottagaa erpaatu kaabotunna vividha vastu tayaarii praajectulalo frenchi companyla bhagaswamyam patla iddaru naayakulu santrupti prakatinchaaru. aayaa companylu bharatadesam loo parisodhana, abhivruddhi kaaryakalaapaalanu pedda ettuna chepattadam patla harsham prakatinchaaru. bharatadesa investerlaku frans aakarshaneeya gamyam ani kuudaa vaaru pramukhamgaa angeekarinchaaru.
24. iteevala kaalamlo dwaipaakshika vaanijyam vistaranapai kuudaa ubhayulu santrupti prakatistuu 2022 kalla ubhaya deshaala madhya dwaipaakshika vaanijyam 15 billian euro laku penchadam lakshyamgaa ee joru konasagela chuudaalani ubhayulu angikaaraaniki vachaaru. ubhaya deshaala madhya perugutunna aardhika, vaanijya sahakaaramlo smili, madhya shreni companyla praadhaanyaanni vaaru pratyekamgaa prastaavinchaaru. dwaipaakshika vaanijyam, pettubadula vistarana kosam :
– bhaarata-frans jaint commity aadhvaryamlo nirantaraayamgaa aardhikasahakaara charchalu nirvahinchaalani nirnayinchaaru.
– 2018 maarchilo dhilleelo jariginana ciola foram sahaadhyakshula kotta siphaarasulanu aahvaaninchaaru.
25. aardhika, finansial vibhaagaalalo sahakaaram marinta lothugaa vistarimpachesukonenda mantritva sthaayilo vaarshika samavesala nirvahana praadhaanyaanni gurtinchaaru.
vidya, saastra saanketika sahakaaram
26. 2020 kalla 10 vela mandi vidyaarthula sthaayiki cheradam lakshyamgaa vidyaarthula marpidy kaaryakramam naanhyatanu, sankhyanu penchadaaniki vishwavidyaalayaalu, prabhutva yantraangam sthaayilo nelakonna gatasheela sahakaaram patla santrupti prakatinchaaru. bhaarata vidyaarthulu frans lonu, frenchi vidyaarthulu bharatadesam lonu vidyaabhyaasam cheyadaanni prothsahinche disagaa degreelaku paraspara gurtimpu ivvadam kosam oka oppandampai santakaalu cheyadaanni aahvaaninchaaru. parisodhana, unnata vidyalapai 2018 marchi 10va, 11 va tedeelalo nyoo dhilleelo vignaena sadassu jaragadam patla harshanni vyaktam chesaru.
27. ubhaya deshaalaku naipunyaala abhivruddhi praadhaanyataamsamani perkontu bhaarata kaarmika saktilo naipunyaalu penchenduku, taamu pani chestunna rangaalalo marinta churukaina bhaagaswaamulu kaavadaaniki avakaasam kalpistuu frenchi companylu bharatadesam loo nirvahistunna sikshana kaaryakramaala patla santruptini prakatinchaaru. ubhaya deshaalloni naipunya sikshana samsthalu, agencyla madhya marinni bhagaswamyalu nelakonaalani pilupu nicchaaru.
28. 2017loo jarigina bhaarata frenchi adwans d parisodhana kendram 30va vaarshikotsavaanni puraskarinchukuni subhaakaankshalu teliyachestuu ee samstha pooshistunna paatra praadhaanyaanni prasamsinchaaru. parisodhana, vipani, saamaajika avasaraala rangaalalo samstha marinta churukaina kaaryakalaapaalu chepattalsi unnadani pilupu nicchaaru. saastra, saanketika, navakalpanala vibhaagaallo dwaipaakshika sahakaaraanni vistarinchukovadam lakshyamgaa 2018 samvatsaramlo saastra saanketika vyavahaaraala ummadi commity samavesam yokka praadhaanyaanni pratyekamgaa gurtinchaaru.
samskruti sambandhita aadaana pradaanam
29. 2016 samvatsaramlo nirvahinchina "namaste frans" vijayavantam kaavadam patla ubhaya naayakulu prasamsalu kuripinchaaru. frans loni 41 nagaraallo ee kaaryakramam kinda bhaarateeya samskrutini veluguloki techhe 83 kaaryakramaalu nirvahinchaaru. alaage bhaaratlo nirvahinchina 'Bonjour India' (namaste india) kaaryakramam kinda 33 nagaraallo 300 praajektulu chepattadam patla santrupti prakatinchaaru. frans loo edaadi paatu "india@70" paerita bharatadesam kaaryakramaala nirvahinchadaanni kuudaa naayakulu abhinandinchaaru.
30. ubhaya deshaala madhya snehapurvaka sambandhaalanu prothsahinchadamlo saahityam praadhaanyatanu pratyekamgaa gurtinchaaru. 2020 loo jaruganunna Salon du Livre de Paris (frenchi buk fare) loo bhaaratadesaaniki gaurava aatithyam dakkadaanni vaaru aahvaaninchaaru. 2022 va samvatsaramlo nyoo dhilli werald buk fare loo frans gaurava atithigaa paalgonanundi.
31. rendu deshaala madhya paryaatakula rakapokalu peragadam patla pradhaana mantri shree modii, adhyakshudu shree macran lu santrupti prakatinchaaru. 2014 samvatsaramlo frans ku bhaarata paryaatakula sankhya 69 saatam kanna perigindi. 2020 kalla oka millian bhaarata paryaatakula frans sandarsana, 335,000 frenchi paryaatakula bhaarata sandarsana lakshyaalugaa nirdesinchukonnaaru.
III. bhoogolampai bhagaswamyam
32. vaataavarana nyaayam, vaataavarana samatulyata, harita vaayuvulaku haanikaramaina vaayuvula vidudala taggimpu siddhaantaala aadhaaramgaa vaataavarana maarpulaku vyatirekamgaa poraatampai ubhaya vargaalu tama vachanabaddhatanu punarudghaatinchaayi. siopi 24 loo aikyaraajyasamiti vaataavarana maarpula odambadika (un ef sisisi) aamodinchina paris oppandaanni puurtigaa amalu cheyadaaniki ubhayulu kattubaatu prakatinchaaru.
33. paryaavarana vishayamlo antarjaatiiya oppandam kosam taamu chestunna krushiki bharatadesam istunna maddatu ku pradhaana mantri ki frenchi adhyakshulu dhanyavaadaalu telipaaru.
antarjaatiiya soura kootami
34. antarjaatiiya soura kootami (iss) oppandam amalu loki ravadam patla ubhayulu harsham prakatinchaaru. 2018 marchi 11va tedeena iss vyavasthaapaka sadassu nirvahana kosam eduruchustunnattu perkonnaru. soura indhanaanni bhariga andubaatuloki tevadam kosam chepatte praajektulaku takkuva dharallo aardhika sahayam andinchenduku iss aadhvaryamlo nirmaanaatmaka praajektulu, kaaryakramaalu marinta lothugaa amalu cheyadaaniki ubhayulu kattubaatu prakatinchaaru.
naveekarana yogya sakti
35. ummadi praadhaanyamgaa naveekarana yogya sakti rangamlo bharatadesam, frans saanketika sahakaaram marinta balopetam chesukovalani ubhayulu kattubaatunu punarudghaatinchaaru. soura sakti abhivruddhi kosam prabhutva, prayivetu nidhulanu sameekarinchaalsina avasaraanni nokki palikaaru. antarjaatiiya soura kootamilo bhagamga antarjaatiiya paarisraamika mandalula samakhya erpaatu kosam kudirina angikaaraanni, indulo bhaagaswaamulu kaavadaaniki midfe, sir, eficci mariyu cii lu prakatinchina samsiddhatanu vaaru aahvaaninchaaru.
mannikaina chalanaseelata
36. bharatadesam, frans sthiramaina abhivruddhini, aardhika vruddhini saadhinchaalante athi takkuva vyardhaalanu vadile rawana vyavastha keelakamani ubhayulu gurtinchaaru. vidyuttu vahanala tayaareepai ubhayadesaalu baleeyamaina aakaankshalu prakatinchina vishayam iruvuru gurtu chesaru. ee disagaa frans ku chendina vaataavarana samatulyata mariyu sammilita rawana mantritva saakha, neethi aayog la madhya frenchi divelap ment agency (ef di) nirvahanalo frenchi saanketika sahakaarampai oka angeekaaram kudaradam patla vaaru santrupti prakatinchaaru.
37. railvela abhivruddhilo sahakaaraanni balopetam chesukonenduku ubhaya deshaala madhya kudirina angikaaraaniki kattubaatunu punarudghaatinchaaru. dhilli, chandigad section loo semi- hysped vyavastha abhivruddhi kosam saadhyaasaadhyaala adhyayanam puurti kaavadamtho paatu ambala, ludhiana stationla abhivruddhi kosam adhyayanam puurti kaavadam patla vaaru santrupti prakatinchaaru. prayaanikula rawana, saraku rawana bhavishyattu avasaraala aadhaaramgaa dhilli-chandigad madhya vegaanni penche amsampai bhavishyattulo jaraganunna saanketika charchalu drushti kendreekarinchaalani vaaru nirnayinchaaru. saashwata praatipadikana bhaarata-frenchi railve foram erpaatu kaavadam patla naayakulu harsham prakatinchaaru. frans ku chendina vaataavarana samatulyata mariyu sammilita rawana mantritva saakha, es en cf (frenchi railve), bhaarata railve mantritva saakha indulo bhagaswamuluga unnaayi.
38. susthira nagaraalu, smart siteela abhivruddhi kosam bhaarata, frenchi bhagaswamyam adbhuta purogati patla pradhaana mantri shree modii, adhyakshulu shree macran santrupti prakatinchaaru. frenchi, bhaarata companyla madhya chakkani, phalavantamaina bhagaswamyalu anekam nelakonna vishayam vaaru gurtinchaaru. chandigad, nagapur, puducheri.. ee moodu nagaraala vishayamlo asaadhaarana sahakaaram nelakonadaanni vaaru aahvaaninchaaru.
IV. prapancha vyuuhaatmaka sahakaaram vistarana
39. vyuuhaatmaka bhagaswamuluga ubhaya deshaalu keelakamaina praantiiya, prapancha sthaayi amsaalapai ubhayula madhya ekibhavanni panchukovadamtho paatu ummadi aasakti gala amsaalapai sampradimpulu, samanvayam vistarinchukontaayi.
40. aikyaraajyasamiti bhadrata mandalilo bhaaratadesaaniki saashwata sabhyatvam kosam frans tana maddatunu punarudghaatinchindi. alaage bhari jana vidhvamsam kaliginche aayudhaala vyaaptini nirodhinchadampai kuudaa ummadi aandolanalanu rendu deshaalu punarudghaatinchaayi.
41. bharatadesam 2016 joon loo em tcr loo sabhyatva desham kaavadam, 2017 dissember loo vasenar angeekaaramlo bhagaswamy kaavadam patla frans harsham prakatinchindi. vasenar angeekaaramlo bharatadesa bhaagaswaamyaaniki maddatu ichinanduku adhyakshudu shree macran ku pradhaana mantri shree modii dhanyavaadaalu telipaaru. australia groopu loo bharatadesam bhaagaswaamyaaniki kuudaa maddatu prakatinchinanduku frans ku aayana dhanyavaadaalu telipaaru. prapancha vyaaptamgaa aayudha vistarananu niluvarinchenduku paramaanu sarafara deshaala brundamlo bharatadesam sabhyatvaaniki gatti maddatunu frans punarudghaatinchindi.
42. di pi ar ke anvaayudhaalu, khandantara kshipanula kaaryakramaanniniranta undadam, daani vistarana anusandhaanata kaaranamgaa anntarjaatiiya saantiki, susthirataku enaleni muppu eduravutondani vaarannaaru. dpr ke angeekarinchina meraku koria dweepakalpamlo paramaanu kaaryakramam, kshipani kaaryakramaala tanikheeki, baadhyata mopenduku sahakarinchaalani vaaru koraru. ee savaalunu deetugaa edurkonadamlo antarjaatiiya deshaalannii aikyamgaa nilavaalsina avasaram unnadani vaaru nokki cheppaaru. charchala dwara saantiyuta parishkaaram saadhinchaenduku aikyaraajyasamiti vidhinchina aankshalanu antarjaatiiya samajam yaavattu puurti sthaayilo amaluparachaalani pilupu icharu.
43. iran, i3+3 la madhya kudirina ummadi samagra kaaryaacharana pranaalika (jcpo) puurti sdhaayilo amaluparichenduku bharatadesam, frans maddatu prakatinchaayi. paramaanu sambandhita jcpo vachanabaddhataku iran kattubadi undanna vishayam antarjaatiiya anhu sakti samstha (iai) dhruveekarananu taamu gurtistunnattu vaaru prakatinchaaru. aikyaraajyasamiti bhadrata mandali aamodamto kudirina aa oppandam tu.cha. tappakunda samarthavantamgaa amalu jaragaalani pilupunicchaaru. bhadratamandali teermaanam 2231 puurti sthaayilo amaluparachaalani vaaru pilupu icharu.
44. siria sankshobhaaniki samagra saantiyuta parishkaaram saadhinchaenduku aikyarajya samiti paryavekshanhalo jeniva odambadika praadhaanyaanni vaaru punarudghaatinchaaru. pourula rakshana, poura sahaayaaniki anumatinchadam atyanta praadhaanyataamsaalani vaaru perkonnaru. sankshobhamlo bhagaswamyam gala vargaalu, vaari maddatudaarulu tama kattubaatlanu gouravinchaalani koraru. siria saarvabhoutvaanni, praadesika samagratanu gouravinchadam minaha sainika charya parishkaaram kaadani vaaru abhipraayapaddaaru. rasaayanika aayudhaala viniyogaaniki taavundaraadani vaarannaaru.
45. ummadi siddhaantaalu, viluvala aadhaaramgaa europian unian, india la madhya vyuuhaatmaka bhaagaswaamyaaniki maddatunu vaaru punarudghaatinchaaru. bahumukheena, bhadrataaparamaina amsaallo bharatadesam, iyu sahakaaram vistarinchaalani vaaru angeekarinchaaru. nyoo dhilli loo 2017 actober 6na jarigina india- iyu sikharagra sadassu saadhinchina phalitaalanu vaaru aahvaaninchaaru. vistruta praatipadikana iyu- india vaanijya, pettubadula angeekaarampai saraina samayamlo tirigi praarambhinche disagaa sahakarinchukovalani nirnayinchaaru.
46. neti prapancheekarana yugamlo anusandhaanam praadhaanyaanni ubhaya deshaalu angeekarinchaayi. antarjaatiiya nibandhanalu, satparipaalana, desheeya chattaalaku kattubaatu, daaparikam laeni vaikhari, paaradarsaka, saamaajika-paryaavarana pramaanaalu paatinchadam, aardhika baadhyatala siddaantaalu, runaalaku sambandhinchi aardhika sahayam vyavahaaraalalo baadhyataayuta dhorani vanti amsaala aadhaaramgaa saarvabhoumatvaanni, praadesika samagratanu kaapaadukontuu anusandhaanata choravalu munduku saagaalani vaaru abhipraayapaddaaru.
47. balamaina, susthiramaina, samatukam kaligina, sammilitamaina vruddhi lakshyamgaa ji20 sabhyatva deshaalatho kalisi pani cheyadam dwara ji20 kootami nirnayaalanu amaluparichenduku bharatadesam, frans kattubaatu nu prakatinchaayi.
48. susthiramaina vruddhini, abhivruddhini saadhinchaalante swechchaayutamaina, daaparikaalu laenina, nyaayabaddhamaina, nibandhanala aadhaarita bahumukheena vaanijya vyavastha ku keelaka praadhaanyam undani naayakulu punarudghaatinchaaru. dableatia loo sabhyatva deshaalannintito kalisi ee disagaa pani cheyadaaniki vaaru kattubaatunu prakatinchaaru.
49. antarjaatiiya aardhika, finansial palana vyavasthanu meruguparichenduku, mitimeerina antarjaatiiya asamaanatalu tagginchenduku, sammilita, anusandhaanita abhivruddhiki kalisi krushi cheyalani bharatadesam, frans angeekarinchaayi. ugravaadam, pedarikam, aakali, upaadhikalpana, vaataavarana maarpulu, indhana bhadrata, lingaparamaina asamaanatalu sahaa vividha rakala asamaanatala tolagimpu vanti savalla parishkaaraaniki kalisi krushi cheyalani nirnayinchaayi.
50. africa susampannata, susthirata lu lakshyamgaa sahakaaram, samanvayam andinchukovadaaniki bharatadesam, frans angeekarinchaayi. 2017 joon loo paris loo jarigina toli africa charchala aadhaaramgaa kshetra sthaayilo ummadi praajektulanu amalu cheyadaaniki samsiddhatanu punarudghaatinchaaru. ugravaadam, antarjaatiiya neraala adupu vanti teevramaina savaallanu parishkarinchukune disagaa africa deshaalu tama samsiddhatanu prakatistuu ji5 sahel jaint fores erpaatunu naayakulu aahvaninchaaru.
51. indian oshan rim asosiation (iors), daani viluvala prothsaahaaniki naayakulu tama maddatu prakatinchaaru.
52. thoorpu asia, madhya praachyam pai nipunula sthaayilo nirantara adhikaarika charchala nirvahanaku, ekabhiprayam gala andarinee koodagatti paridhini vistarinchenduku angeekarinchaaru. rendu deshaala videsaanga mantritva saakhala madhya vaarshika vidhaana, pranaalika charchalu kuudaa praarambhinchaalani nirnayinchaaru.
53. tanaku, tanatho vachina pratinidhivargaaniki entho saadara satkaaraalu chesinanduku pradhaana mantri shree modeeki adhyakshulu shree macran dhanyavaadaalu teluputuu, frans loo pradhaana mantriki swaagatam palikenduku taanu aasaktigaa eduruchustunnattu telipaaru.