రామరాజభూషణుడు గా పేరుగాంచిన భట్టుమూర్తి, శ్రీకృష్ణదేవరాయల ఆస్థానములోని అష్టదిగ్గజాల లో ఒకడు. ఈయన 16వ శతాబ్దముకు చెందిన తెలుగు కవి, సంగీత విద్వాంసుడు. ఈయన శ్రీకృష్ణదేవరాయల అల్లుడు అళియ రామరాయల ఆస్థానమునకు ఆభరణము వలె ఉండటము వలన ఈయనకు 'రామరాజభూషణుడు' అని పేరు వచ్చింది. ఒక గొప్ప ఆంధ్రకవి. ఈయన జన్మభూమి బల్లారికి సమీపము లోని పాలమండలము అను ప్రదేశంలో ఉండే భట్టుపల్లె. ఇతడు శాలివాహనశకము 13 వ శతాబ్ద మధ్యకాలమున జీవించి ఉన్నట్లు తెలుస్తున్నది. ఇతడు రచియించిన గ్రంథములు వసుచరిత్రము, హరిశ్చంద్ర నలోపాఖ్యానము, కావ్యాలంకారసంగ్రహము. అందు మొదటిది రెండవదానివలె శుద్ధశ్లేషమయము కాకపోయినను శ్లేషనే అనుజీవించి ఉండును. దీనివలె కఠినశైలి కలదిఁయు మధురము అయినదియు అగు శ్లేషకావ్యము మఱియొక్కటి తెలుగులో లేదు. రెండవది కేవలశ్లేషమయమై హరిశ్చంద్రుని యొక్కయు నలుని యొక్కయు చరిత్రములను తెలుపుచు ఉంది. మూడవది కావ్యాలంకార లక్షణములను తెలుపునది. తెనుఁగునందు మేలైన అలంకార శాస్త్రము ఇది ఒక్కటే కనబడుతూ ఉంది. ఈతని కావ్యములు మిక్కిలి శ్లాఘనీయములుగా ఉన్నాయి. అయినను అవి ఇంచుక మతాంతరలక్షణమును తెలుపును. ఇతనికి రామరాజభూషణుఁడు, భట్టుమూర్తి అను బిరుదాంకము కృష్ణదేవరాయలచే ఇయ్యఁబడెను.
నెల్లూరు ప్రాంతమునకు చెందిన భట్టుమూర్తి వసుచరిత్రము, హరిశ్చంద్ర, నలోపాఖ్యనము, నరసభూపాలీయము అని కావ్యములను రచించాడు. వీటన్నిటిలో వసుచరిత్ర చాలా ప్రసిద్ధమైనది. ఇందులోని శ్లేష ప్రయోగము ప్రశంసనీయము. ఆ తరువాత కాలములో వచ్చిన చేమకూరి వెంకటకవి భట్టుమూర్తి శైలిని అనుకరించాడు.
ఇతనిని గూర్చి పింగళి లక్ష్మీకాంతం ఇలా వ్రాసాడు - "ఈ కవి గాయకుడు. సంగీత కళానిధి. సంగీతమునకు, కవిత్వమునకు గల పొత్తును ఇతనివలె మరి యే కవియు గ్రహించలేదు. ఇతని పద్యములన్నియు లయ గమకములు గలవి. కీర్తనలవలె పాడదగినవి. అంతే గాక ఈ కవి గొప్ప విద్వాంసుడు. నానాశాస్త్ర నిష్ణాతుడైన బుద్ధిశాలి. పద్య రామణీయకత, ప్రౌఢ సాహిత్యము, విజ్ఞాన పటిమ ఇతని రచనలలో గోచరించును. .... ఇతనికి శ్లేష సహజము. రామరాజభూషణునివలె పద్యము వ్రాయగలవారు లేరు. .. కవులలోనింతటి లాక్షణికుడు లేడు.[1]
విషయాలు
1 కావ్యాలంకారసంగ్రహము
2 వసుచరిత్రము
3 హరిశ్చంద్రనలోపాఖ్యానము
4 ఉదాహరణ పద్యాలు
5 మూలాలు
6 బయటి లింకులు
కావ్యాలంకారసంగ్రహము[మార్చు]
భట్టుమూర్తి రచించిన మొదటి గ్రంథము కావ్యాలంకార సంగ్రహము. ఇది 5 ఆశ్వాసాల అలంకార శాస్త్రము. నరసభూపాలీయమని దీనికి మరో పేరు. ఇది సంస్కృతంలో విద్యానాథుడు రచించిన ప్రతాపరుద్రయశోభూషణమును అనుసరించి వ్రాయబడిన గ్రంథము. కావ్య ధ్వని రసాలంకారముల గురించి, నాయికానాయకులను గురించి, గుణదోషముల గురించి ఇందులో వివరించబడింది. నాలుక కదలనక్కరలేని అక్షరములతో రచించిన అలజిహ్వము_
భోగాంబువాహ వాహ విభాగేహాభావుకాంగభావభావమహా
భాగ మహీభాగమహాభోగావహబాహుభోగిపుంగవభోగా
అన్న పద్యంలో నాలుక కదపనక్కరలేని అక్షరాలున్నాయి. గర్భ కవిత్వము, బంధ కవిత్వము మొదలుగునవి కూడా నరసభూపాలీయములో భట్టుమూర్తి ప్రదర్శించాడు.
వసుచరిత్రము[మార్చు]
ఇది భారతములోని ఉపరిచర వసువు కథ, ఇది కవిత్రయము రాసిన మహా భారతంలో 45 పద్యాలలో ఉన్నది, దీనిని రామరాజభూషణుడు విస్తరిస్తూ ఆరు ఆశ్వాసాలు కల ఒక ప్రత్యేక గ్రంథంగా మలిచారు, తిరుమల నాయునికి ఈ కృతి అంకితమివ్వబడింది.
ఉపరిచర వసువు, మహా తపస్సు చేస్తాడు, ఆ తపస్సుకి ఇంద్రుడు ప్రత్యక్షమై ఒక దివ్యవిమానాన్ని ఇచ్చి అప్పుడప్పుడూ తన లోకానికి రమ్మన మంటాడు, దీనికి ప్రతిగా ఉపరిచర వసువు తన రాజ్యంలో పూజలు చేసే ఏర్పాటూ చేస్తాడు. అధిష్ఠానపురం రాజధానిగా చేసుకుని పరిపాలిస్తాడు. కోలాహలుడు అనే పర్వతము, శుక్తిమతి అనే నది ప్రేమలో పడతారు. కోలాహలునికి, శుక్తిమతికి ఒక కూతురు, ఒక కొడుకు పుడతారు. కూతురి పేరు గిరిక, కొడుకు వసుపదుడు. గిరికను వసు మహారాజు చూసి తనను గాంధర్వ విధిన వివాహం చేసుకుంటాడు. వసుపదుని సేనాధిపతిగా నియమిస్తాడు. ఇదీ వృత్తాంతం.
వసుచరిత్రలో శుక్తిమతీ కోలాహల వృత్తాంతం అత్యంత రమణీయమైన ఘట్టం. ఈ సందర్భంలో కవి నదీ పర్వతాలకు దైవీరూపాన్ని ఆపాదించి రచించాడు.ఇలా రచించడం చమత్కారానికి మాత్రమే కాదు లౌకికానుభవానికి సంబంధించిన రాగబంధు రీతులను తెలియపరచాడానికి అని అనవచ్చును. ఇంకా భౌగోళిక సంబంధాన్ని మానవ దృష్టితో పరిశీలించి విమర్శించడం కోసం అని కూడా అనుకోవచ్చును. శుక్తిమతి యొక్క నిత్యనిర్మలాకార కాంతిధార కు కోలాహలుడు వశుడవడం విచిత్రమైన మనోవిలాసం. శుక్తిమతి తనని ఆదరిస్తుందని కోలాహలుని నమ్మకం. ఆమె అభిమతం తెలుసుకోకుండా ఆమెను పొందడానికి నిశ్చితాత్ముడు అవుతాడు కోలాహలుడు. కావ్యదృష్టితో పరికించేవారు శుక్తిమతీ కోలాహల వృత్తాంతాన్ని రసాభాసమన్నారు.ఏకత్రైనురాగం కారణంగా ఈ సన్నివేశంలో పోషింపబడినది రసాభాసమనడం సమ్మతమే. ఇందుకు ఇంకొక కారణం కూడా ఉన్నది: నదులకు, పర్వతాలకు ప్రణయం పొసగదని శుక్తిమతి ఇందులో వాచ్యం చేస్తుంది.పర్వతాలకు, నదులకు సఖ్యమా? వినటానికే యుక్తంగా లేదు పర్వతాల నుండి నదులు పల్లానికి ప్రవహిస్తాయి.ఆ నదీ జలం పర్వతానికెక్కడం ప్రకృతి విరుద్ధం. జన్య జనక సంబంధంలో పుత్రికా వాత్సల్యం ఉండాలి కాని అనుచతిమైన ప్రణయానురాగం ఉండకూడదని శుక్తిమతి ఉగ్గడిస్తుంది.వావి వరసలు తెలిసి వర్తించాలని బోధిస్తుంది. మదనవికారంలో గౌరవాన్ని మరచిపోకూడదు అంటుంది. పుణ్యదేశాలు తిరిగి భర్తృవియోగ తపనంచేత శరీరం కృశించగా, భర్తను (సముద్రుని) వెదకికొనిపోయె అభిసారికనని వాచ్యం చేస్తుంది. నదులు కొండలలో పుట్టి పుణ్యప్రదేశాలలో ప్రవహించి సముద్రాన్ని చెందుట లక్షణం. ఇటువంటి తనపై ఉద్దతి పనికిరాదని అతడు తరుణులైన రంభాదులను ఆశ్రయించడం యుక్తమని శుక్తిమతి చెబుతుంది. దీనికి కోలాహలుడు తనది పూర్వజన్మజన్మలప్రేమ అని అతడు చివరికి బలముతో పొందుతాడు.అందుకే వసురాజు దీనిని ఖలగోత్ర ధ్వంసనం అంటాడు. ఇది ఇలా ఉండగా రామరాజభూషణుడి వర్ణన, కవిత్వ పటిమ ఇందులో స్పష్టంగా కనిపిస్తుంది.
ఇది మూడు రోజుల్లో జరిగే కథ.
ప్రథమాశ్వాసము: కృతిభర్త వంశచరిత్ర, కోలాహలం శుక్తిమతి నదికి అడ్డంపడటం.
ద్వితీయాశ్వాసము: కోలాహలం శుక్తిమతుల ప్రేమ.
తృతీయాశ్వాసము: గిరిక, వసుపదుల పుట్టుక
చతుర్థాశ్వాసము:
పంచమాశ్వాసము:
షష్ఠమాశ్వాసము:
హరిశ్చంద్రనలోపాఖ్యానము[మార్చు]
ఇది ఒక ద్వ్యర్థి కావ్యము అంటే ఒకే పద్యములో రెండు అర్థాలు వస్తాయి, ఒకటి నలుని పరంగా ఒకటి హరిశ్చంద్రుడి పరంగా అన్వయించుకొని చదవాలి.
ఉదాహరణ పద్యాలు[మార్చు]
మ. హరిదం భోరుహ లోచనల్ గగన రంగాభోగ రంగత్తమో
భర నేపథ్యము నొయ్య నొయ్య సడలింపన్ రాత్రి శైలూషికిన్
వరుసన్మౌక్తిక పట్టమున్ నిటలమున్ వక్త్రంబునున్ దోఁచె నా
హరిణాం కాకృతి వొల్చె రేకయి సగంబై బింబమై తూర్పునన్
గగన రంగాభోగం వేదిక. ఆభోగం అంటే విశాలమైనది. తమోభర నేపథ్యం అంటే చీకటి యవనిక. రాత్రి అనే శైలూషి (అంటే నటి). దిక్కులు అనే స్త్రీలు - హరిదంభోరుహ లోచనల్, హరిత్తులు అంటే దిక్కులు - ఆ చీకటి తెరనూ కొంచెం కొంచెం దించుతున్నారు. ముందు నిశాశైలూషి మౌక్తిక పట్టం కనిపించింది. తరువాత నొసరు కనిపించింది. ఆపైన ముఖం పూర్తిగా కనిపించింది. అలా క్రమక్రమంగా చంద్రబింబపు ఆకారం, ముందు రేఖలాగా, తర్వాత అర్ధచంద్రుని లాగా, ఆ తర్వాత పూర్ణబింబంగా తూర్పు దిక్కున కనిపించింది. నటీమణులు నొసటిపైన ముత్యాల పట్టీ ధరించడం ప్రసిద్ధం. స్త్రీ నొసరు చంద్రరేఖలా ఉండడం, స్త్రీ వదనం పూర్ణ చంద్రునిలా ఉండడం కూడా ప్రసిద్ధ కవి సమయాలే. తాను నాటకాల్లో చూసిన నటీమణి రంగప్రవేశాన్ని మనసుకు తెచ్చుకొని, కవిత్వంలో దానికి అందంగా చంద్రోదయంతో పోలిక సంధించాడు, రామరాజ భూషణకవి. చాలా సహజంగా ఉంది కదా, పోలిక! జానపదుల నిత్యానుభవ దృశ్యాలు ప్రతిబింబించిన కవిత్వం ఎంత నిసర్గంగా ఉంటుందో ఈ పద్యం చెప్పకనే చెపుతున్నది.[2]
మూలాలు[మార్చు]
↑ పింగళి లక్ష్మీకాంతం - ఆంధ్ర సాహిత్య చరిత్ర
↑ ఈ మాట - అంతర్జాల పత్రిక - మార్చి 2009 - "నాకు నచ్చిన పద్యం" - చీమలమర్రి బృందావనరావు
బయటి లింకులు[మార్చు]
రామరాజభూషణుని పై వ్యాసము Archived 2005-12-27 at the Wayback Machine
వసుచరిత్రము-ప్రబంధం-సవ్యాఖ్యానము
నరసభూపాలీయము
అష్టదిగ్గజములు
అల్లసాని పెద్దన | నంది తిమ్మన | ధూర్జటి | మాదయ్యగారి మల్లన | అయ్యలరాజు రామభధ్రుడు | పింగళి సూరన | రామరాజభూషణుడు | తెనాలి రామకృష్ణుడు
"https://te.wikipedia.org/w/index.php?title=రామరాజభూషణుడు&oldid=3708959" నుండి వెలికితీశారు
వర్గాలు:
రాయల యుగం కవులు
అష్టదిగ్గజములు
ప్రాచీన తెలుగు కవులు
దాచిన వర్గం:
Webarchive template wayback links
మార్గదర్శకపు మెనూ
వ్యక్తిగత పరికరాలు
లాగిన్ అయిలేరు
ఈ IP కి సంబంధించిన చర్చ
మార్పుచేర్పులు
ఖాతా సృష్టించుకోండి
లాగినవండి
పేరుబరులు
వ్యాసం
చర్చ
తెలుగు
చూపులు
చదువు
మార్చు
చరిత్ర
మరిన్ని
మార్గదర్శకము
మొదటి పేజీ
యాదృచ్ఛిక పేజీ
రచ్చబండ
వికీపీడియా గురించి
సంప్రదింపు పేజీ
విరాళాలు
పరస్పరక్రియ
సహాయసూచిక
సముదాయ పందిరి
ఇటీవలి మార్పులు
కొత్త పేజీలు
దస్త్రం ఎక్కింపు
పరికరాల పెట్టె
ఇక్కడికి లింకున్న పేజీలు
సంబంధిత మార్పులు
దస్త్రపు ఎక్కింపు
ప్రత్యేక పేజీలు
శాశ్వత లింకు
పేజీ సమాచారం
ఈ పేజీని ఉల్లేఖించండి
వికీడేటా అంశం
ముద్రణ/ఎగుమతి
ఓ పుస్తకాన్ని సృష్టించండి
PDF రూపంలో దించుకోండి
అచ్చుతీయదగ్గ కూర్పు
ఇతర ప్రాజెక్టులలో
Wikimedia Commons
Wikisource
ఇతర భాషలు
English
தமிழ்
లంకెలను మార్చు
ఈ పేజీలో చివరి మార్పు 26 అక్టోబరు 2022న 15:59కు జరిగింది.
పాఠ్యం క్రియేటివ్ కామన్స్ అట్రిబ్యూషన్/షేర్-ఎలైక్ లైసెన్సు; క్రింద లభ్యం అదనపు షరతులు వర్తించవచ్చు. మరిన్ని వివరాలకు వాడుక నియమాలను చూడండి.
ramarajabhushanudu gaa paerugaanchina bhattumurthy, srikrushnadevaraayala aasthaanamulooni ashtadiggajaala loo okadu. eeyana 16va sataabdamuku chendina telugu kavi, sangeeta vidvaamsudu. eeyana srikrushnadevaraayala alludu aliya ramarayala aasthaanamunaku aabharanamu vale undatamu valana eeyanaku 'ramarajabhushanudu' ani paeru vachindi. oka goppa aandhrakavi. eeyana janmabhoomi ballariki sameepamu loni paalamandalamu anu pradesamlo unde bhattupalle. itadu saalivaahanasakamu 13 va sataabda madhyakaalamuna jeevinchi unnatlu telustunnadi. itadu rachiyinchina grandhamulu vasucharitramu, harischandra nalopakhyanamu, kavyalankarasangrahma. andu modatidi rendavadaanivale suddhashleshamayamu kaakapoyinanu shleshane anujeevinchi undunu. deenivale kathinasaili kaladinu madhuramu ayinadiyu agu sleshakaavyamu mariokkati telugulo ledu. rendavadi kevalasleshamayamai harischandruni yokkayu naluni yokkayu charitramulanu telupuchu undi. moodavadi kavyalankara lakshanamulanu telupunadi. tenugunandu melaina alankara saastramu idhi okkate kanabadutuu undi. eethani kaavyamulu mikkili slaaghaneeyamulugaa unnaayi. ayinanu avi inchuka mataantaralakshanamunu telupunu. itaniki ramarajabhushanudamu, bhattumurthy anu birudankamu krishnadevaraayalache iyyebadenu.
nelluru praantamunaku chendina bhattumurthy vasucharitramu, harischandra, nalopakhyanamu, narasabhupaliyamu ani kaavyamulanu rachinchaadu. veetannitilo vasucharitra chala prasiddhamainadi. indulooni shlesha prayogamu prasamsaneeyamu. aa taruvaata kaalamulo vachina chemakuri venkatakavi bhattumurthy sailini anukarinchaadu.
itanini goorchi pingali lakshmikantam ilaa vraasaadu - "ee kavi gayakudu. sangeeta kalanidhi. sangeetamunaku, kavitvamunaku gala pottunu itanivale mari yee kaviyu grahinchaledu. itani padyamulanniyu laya gamakamulu galavi. keertanalavale paadadaginavi. anthe gaaka ee kavi goppa vidvaamsudu. nanasastra nishnaatudaina buddhisaali. padya raamaneeyakata, prouda saahityamu, vignaana patima itani rachanalalo gocharinchunu. .... itaniki shlesha sahajamu. ramarajabhushanunivale padyamu vraayagalavaaru leru. .. kavulaloonintati lakshanikudu ledu.[1]
vishayaalu
1 kavyalankarasangrahma
2 vasucharitramu
3 harischandranalopakhya
4 udaaharana padyaalu
5 moolaalu
6 bayati linkulu
kavyalankarasangrahma[maarchu]
bhattumurthy rachinchina modati grandhamu kavyalankara sangrahamu. idhi 5 aaswaasaala alankara saastramu. narasabhoopaaleeyamani deeniki maro paeru. idhi samskrutamlo vidyaanaathudu rachinchina prataaparudrayasobhooomanhaman anusarinchi vraayabadina grandhamu. kaavya dhwani rasalankaramula gurinchi, naayikaanaayakulanu gurinchi, gunadoshamula gurinchi indulo vivarinchabadindi. naaluka kadalanakkaraleni aksharamulatho rachinchina alajihwamu_
bhogambuwaha vaaha vibhagehabhavakunambhavava
bhaga maheebhagamahaabhogaawahaaaaee
anna padyamlo naaluka kadapanakkaraleni aksharaalunnaayi. garbha kavitvamu, bandha kavitvamu modalugunavi kuudaa narasabhoopaaleeyamulo bhattumurthy pradarsinchaadu.
vasucharitramu[maarchu]
idhi bhaaratamulooni uparichara vasuvu katha, idhi kavitrayamu raasina mahaa bhaaratamlo 45 padyaalalo unnadi, deenini ramarajabhushanudu vistaristuu aaru aaswaasaalu kala oka pratyeka grandhamgaa malichaaru, tirumala naayuniki ee kruti ankitamivvabadindi.
uparichara vasuvu, mahaa tapassu chestaadu, aa tapassuki indrudu pratyakshamai oka divyavimaanaanni ichi appudappuduu tana lokaniki rammana mantaadu, deeniki pratigaa uparichara vasuvu tana raajyamlo poojalu chese erpaatuu chestaadu. adhishtaanapuram rajadhaniga chesukuni paripaalistaadu. kolahaludu ane parvatamu, suktimati ane nadi premalo padataaru. kolaahaluniki, suktimatiki oka koothuru, oka koduku pudataaru. koothuri paeru girika, koduku vasupadudu. girikanu vasu maharaju chusi tananu gandharva vidhina vivaham chesukuntadu. vasupaduni senaadhipatigaa niyamistaadu. idhee vruttaantam.
vasucharitralo suktimatii kolahala vruttaantam atyanta ramaneeyamaina ghattam. ee sandarbhamlo kavi nadee parvataalaku daiviiruupaanni aapaadinchi rachinchaadu.ilaa rachinchadam chamatkaaraaniki matrame kaadu loukikaanubhavaaniki sambandhinchina ragabandhu reetulanu teliyaparachaadaaniki ani anavacchunu. inka bhougolika sambandhaanni manava drushtitho pariseelinchi vimarsinchadam kosam ani kuudaa anukovachhunu. suktimati yokka nityanirmalaakaara kantidhara ku kolahaludu vasudavadam vichitramaina manovilasam. suktimati tanani aadaristundani kolahaluni nammakam. aame abhimatam telusukokunda aamenu pondadaaniki nischitaatmudu avutaadu kolahaludu. kaavyadrushtito parikinchevaaru suktimatii kolahala vruttaantaanni rasaabhaasamannaaru.ekatrainuraagam kaaranamgaa ee sannivesamlo pooshimpabadinadi rasabhasamanadam sammatame. induku inkoka kaaranam kuudaa unnadi: nadulaku, parvataalaku pranayam posagadani suktimati indulo vaachyam chestundi.parvataalaku, nadulaku sakhyama? vinataanike yuktamgaa ledu parvataala nundi nadulu pallaaniki pravahistaayi.aa nadee jalam parvataanikekkadam prakruti viruddham. janya janaka sambandhamlo putrika vaatsalyam undaali kaani anuchatimaina pranayaanuraagam undakudadani suktimati uggadistundi.vaavi varasalu telisi vartinchaalani bodhistundi. madanavikaaramlo gowravanni marachipokudadu antundi. punhyadesaalu tirigi bhartruviyoga tapanancheta sareeram krusinchagaa, bhartanu (samudruni) vedakikonipoye abhisaarikanani vaachyam chestundi. nadulu kondalalo putti punyapradesaalalo pravahinchi samudraanni chenduta lakshanam. ituvanti tanapai uddati panikiraadani atadu tarunulaina rambhaadulanu aasrayinchadam yuktamani suktimati chebutundi. deeniki kolahaludu tanadi poorvajanmajanmalaprema ani atadu chivariki balamutho pondutaadu.anduke vasuraju deenini khalagotra dhwamsanam antaadu. idhi ilaa undagaa ramarajabhushanudi varnana, kavitva patima indulo spashtamgaa kanipistundi.
idhi moodu rojullo jarige katha.
pradhamaashvaasamu: krutibharta vamsacharitra, kolahalam suktimati nadiki addampadatam.
dviteeyaaswaasamu: kolahalam suktimatula prema.
trutiiyaaswaasamu: girika, vasupadula puttuka
chaturthaashvaasamu:
panchamaaswaasamu:
shashtamaashvaasamu:
harischandranalopakhya[maarchu]
idhi oka dwyarthi kaavyamu ante oke padyamulo rendu arthaalu vastaayi, okati naluni paramgaa okati harischandrudi paramgaa anvayinchukoni chadavali.
udaaharana padyaalu[maarchu]
ma. haridam bhoruha lochanal gagana rangaabhoga rangattamo
bhara nepathyamu noyya noyya sadalimpan raatri sailushikin
varusanmouktika pattamun nitalamun vaktrambunun donche naa
harinam kaakruti volche rekayi sagambai bimbamai thoorpunan
gagana rangabhogam vedika. aabhogam ante visaalamainadi. tamobhara nepathyam ante cheekati yavanika. raatri ane sailushi (ante nati). dikkulu ane streelu - haridambhoruha lochanal, harittulu ante dikkulu - aa cheekati teranuu konchem konchem dinchutunnaaru. mundu nisaasailuushi mouktika pattam kanipinchindi. taruvaata nosaru kanipinchindi. aapaina mukham puurtigaa kanipinchindi. alaa kramakramangaa chandrabimbapu aakaaram, mundu rekhalaagaa, tarvaata ardhachandruni laga, aa tarvaata poornabimbamgaa thoorpu dikkuna kanipinchindi. nateemanulu nosatipaina mutyaala patty dharinchadam prasiddham. stree nosaru chandrarekhala undadam, stree vadanam puurna chandrunila undadam kuudaa prasiddha kavi samayale. taanu naatakaallo chusina nateemani rangapravesaanni manasuku tecchukoni, kavitvamlo daaniki andamgaa chandrodayamto polika sandhinchaadu, ramaraja bhushanakavi. chala sahajamgaa undi kada, polika! jaanapadula nityaanubhava drushyaalu pratibimbimchina kavitvam entha nisargamgaa untundo ee padyam cheppakane cheputunnadi.[2]
moolaalu[maarchu]
u pingali lakshmikantam - aandhra saahitya charitra
u ee maata - antarjaala patrika - marchi 2009 - "naaku nachina padyam" - cheemalamarri brundavanarao
bayati linkulu[maarchu]
ramarajabhushanuni pai vyaasamu Archived 2005-12-27 at the Wayback Machine
vasucharitramu-prabandham-savyaakhyaanamu
narasabhupaliyamu
ashtadiggajamulu
allasani peddana | nandi timmana | dhurjati | maadayyagaari mallana | ayyalaraju ramabhadhrudu | pingali suurana | ramarajabhushanudu | tenaali ramakrishnudu
"https://te.wikipedia.org/w/index.php?title=రామరాజభూషణుడు&oldid=3708959" nundi velikiteesaaru
vargaalu:
rayala yugam kavulu
ashtadiggajamulu
praacheena telugu kavulu
daachina vargam:
Webarchive template wayback links
maargadarsakapu menoo
vyaktigata parikaraalu
lagin ayileru
ee IP ki sambandhinchina charcha
maarpucherpulu
khata srushtinchukondi
laginavandi
perubarulu
vyaasam
charcha
telugu
chuupulu
chaduvu
maarchu
charitra
marinni
maargadarsakamu
modati pagy
yaadrucchika pagy
rachabanda
vikipedia gurinchi
sampradimpu pagy
viraalaalu
parasparakriya
sahaayasuchika
samudaya pandiri
iteevali maarpulu
kotta paejeelu
dastram ekkimpu
parikaraala pette
ikkadiki linkunna paejeelu
sambandhita maarpulu
dastrapu ekkimpu
pratyeka paejeelu
saashwata linku
pagy samacharam
ee paejeeni ullekhinchandi
vikideta amsam
mudrana/egumati
oo pustakaanni srushtinchandi
PDF roopamlo dinchukondi
achutiiyadagga kuurpu
itara praajectulalo
Wikimedia Commons
Wikisource
itara bhashalu
English
mae
lankelanu maarchu
ee paejeelo chivari maarpu 26 aktobaru 2022na 15:59ku jarigindi.
paatyam creative comans attribution/share-elic licensu; krinda labhyam adanapu sharatulu vartinchavachhu. marinni vivaraalaku vaaduka niyamaalanu chudandi.