భద్రాచల రామదాసు గా ప్రసిద్ధి పొందిన ఇతని అసలు పేరు కంచెర్ల గోపన్న. 1620 లో, ఖమ్మం జిల్లా నేలకొండపల్లిలో లింగన్నమూర్తి, కామాంబ దంపతులకు జన్మించాడు[1]. వీరి భార్య కమలమ్మ శ్రీరాముని కొలిచి, కీర్తించి, భక్త రామదాసు గా సుప్రసిద్ధుడైనాడు. భద్రాచల దేవస్థానమునకు, ఇతని జీవిత కథకు అవినాభావ సంబంధము. తెలుగులో కీర్తనలకు ఆద్యుడు. దాశరధి శతకము, ఎన్నో రామ సంకీర్తనలు, భద్రాచలం దేవస్థానము - ఇవన్నీ రామదాసు నుండి తెలుగు వారికి సంక్రమించిన పెన్నిధులు. ఇతని గురువు శ్రీ రఘునాథ భట్టాచార్యులు. (కబీర్ దాసు గారు రామదాసునకు తారక మంత్రముపదేశించిరని కూడా ఒక కథ యున్నది)
గోపన్న మేనమామ మాదన్న అప్పటి గోల్కొండ నవాబు తానీషాగారి కొలువులో పెద్ద ఉద్యోగి. మేనమామ సిఫారసుతో గోపన్నకు పాల్వంచ పరగణా తహసిల్దారు పని లభించింది. గోదావరి తీరములోని భద్రాచల గ్రామం ఈ పరగణాలోనిదే. వనవాసకాలమున సీతా లక్ష్మణులతో శ్రీరాముడు ఇక్కడే పర్ణశాలలో నివసించెననీ, భక్తురాలైన శబరి ఆతిథ్యము స్వీకరించెననీ స్థలపురాణము.
పోకల దమ్మక్క అనే భక్తురాలు అక్కడి జీర్ణదశలోనున్న మందిరమును పునరుద్ధరింపవలెనని గోపన్నను కోరగా, స్వతహాగా హరి భక్తులైన గోపన్న అందుకు అంగీకరించాడు. ఆలయనిర్మాణానికి ధనం సేకరించాడు గాని, అది చాలలేదు. జనులు తమ పంటలు పండగానే మరింత విరాళములిచ్చెదమని, గుడి కట్టే పని ఆపవద్దనీ కోరినారు. అప్పుడు అతను తాను వసూలు చేసిన శిస్తునుండి కొంతసొమ్ము మందిరనిర్మాణ కార్యమునకు వినియోగించెను.
కోపించిన నవాబుగారు గోపన్నకు 12 ఏండ్ల చెరసాల శిక్ష విధించాడు. గోల్కొండ కోటలో ఆయన ఉన్న చెరసాలను ఇప్పటికీ చూడవచ్చును. ఖైదులో నున్న రామదాసు గోడపై సీతారామలక్ష్మణాంజనేయులను చిత్రంచుకొని, వారిని కీర్తించుచూ, ఆ కరుణా పయోనిధి శ్రీ రాముని కటాక్షమునకు ఆక్రోశించుచూ కాలము గడిపినాడు. రామదాసు యొక్క మార్దవభరితమైన ఎన్నో ప్రసిద్ధ సంకీర్తనలు ఈ కాలములోనే వెలువడినాయి. "నన్ను బ్రోవమని చెప్పవే సీతమ్మ తల్లి", "పలుకే బంగారమాయెనా", "అబ్బబ్బో దెబ్బలకునోర్వలేనురా" వంటివి. అతని బాధను వెళ్ళగక్కిన "ఇక్ష్వాకు కులతిలక, ఇకనైన పలుకవే రామచంద్రా", కీర్తన బాగా ప్రసిద్ధి చెందినది- "నీకోసము ఇంతింత ఖర్చు పెట్టాను. ఎవడబ్బ సొమ్మని కులుకుచున్నావు? నీబాబిచ్చాడా? నీ మామిచ్చాడా?" - అని వాపోయి, మరలా - "ఈ దెబ్బలకోర్వలేక తిట్టాను. ఏమీ అనుకోవద్దు. నా బ్రతుకిలాగయ్యింది. నీవే నాకు దిక్కు" - అని వేడుకొన్నాడు. అతను సీతమ్మ వారికి చేయించిన చింతాకు పతకము, లక్ష్మణునకు చేయంచిన హారము, సీతారాముల కళ్యాణమునకు చేయించిన తాళి వంటి ఆభరణాలు ఇప్పటికీ దేవస్థానములోని నగలలో ఉన్నాయి.
అతని కర్మశేషము పరిసమాప్తి కాగానే, రామ లక్ష్మణులు తానీషా గారి వద్దకు వెళ్ళి, ఆరు లక్షల వరహాలు శిస్తు సొమ్ము చెల్లించి, రామదాసు విడుదల పత్రము తీసుకొన్నారని ప్రతీతి. ఆప్పుడిచ్చిన నాణెములను రామటంకా నాణెములని అంటారు. వీటికి ఒకవైపు శ్రీరామ పట్టాభిషేకము ముద్ర, మరొకవైపు రామభక్తుడు హనుని ముద్ర ఉన్నాయి. ఇవి ఇప్పుడు కూడా ఉన్నాయి. రామదాసు గొప్పతనము తెలిసికొన్న నవాబుగారు వెంటనే ఆయనను విడుదల చేయించి, భద్రాచల రాముని సేవా నిమిత్తమై భూమిని ఇచ్చారు. శ్రీ సీతారామ కళ్యాణ సమయంలో గోల్కొండ దర్బారు నుండి ముత్యాల తలంబ్రాలను పంపే సంప్రదాయము అప్పుడే మొదలయ్యింది. 2014 వరకు ఆంధ్రప్రదేశ ప్రభుత్వము ద్వారా ఈ ఆనవాయితీ కొనసాగుతున్నది,ఇప్పుడు తెలంగాణ ప్రభుత్వము ద్వారా ఈ ఆనవాయితీ కొనసాగుతున్నది[2].
శ్రీ రాముని సేవలో, సంకీర్తనలో రామదాసు తమ శేషజీవితమును గడిపాడు. త్యాగరాజాదులకు అతను ఆద్యుడు, పూజ్యుడు. త్యాగరాజు కీర్తన - "ధీరుడౌ రామదాసుని బంధము దీర్చినది విన్నానురా రామా?" - ఇంకా ప్రహ్లాదవిజయములో "కలియుగమున వర భద్రాచలమున నెలకొన్న రామచంద్రుని పాదభక్తులకెల్ల వరుడనందగి వెలసిన శ్రీరామదాసు వినుతింతు మదిన్" - అన్నాడు .
రామదాసు - భద్రాచల రామన్నకు గుడికట్టిన గోపన్న, రామదాసై తెలుగు హృదికెక్కిన భక్తులమిన్న (విగ్రహం క్రింది శిలాఫలకం)
అన్నమయ్య · కంచెర్ల గోపన్న · క్షేత్రయ్య · త్యాగరాజు · శ్యామశాస్త్రి · నారాయణ తీర్థులు · పైడాల గురుమూర్తి శాస్త్రి · సారంగపాణి · పచ్చిమిరియం ఆదియప్ప · అనై అయ్య సోదరులు · ధర్మపురి సుబ్బయ్యర్ · మయూరం విశ్వనాథశాస్త్రి · ముత్తయ్య భాగవతార్ · మైసూర్ సదాశివరావు · మైసూర్ వాసుదేవాచార్య · పల్లవి శేషయ్యర్ · పట్నం సుబ్రహ్మణ్య అయ్యర్ · పూచి శ్రీనివాస అయ్యంగార్ · సుబ్బరామ దీక్షితార్ · వీణ కుప్పయ్యర్ · జి.ఎన్.బాలసుబ్రమణియం · మైసూర్ వి.రామరత్నం · మన్నెంకొండ హనుమద్దాసు · రాకమచర్ల వేంకటదాసు · వేపూరు హనుమద్దాసు · మంగళంపల్లి బాలమురళీకృష్ణ · సూరారం కవిరంగదాసు
bhadrachala ramadasu gaa prasiddhi pondina itani asalu paeru kancherla gopanna. 1620 loo, khammam jilla nelakondapallilo lingannamurthy, kamamba dampatulaku janminchaadu[1]. veeri bharya kamalamma sriramuni kolichi, keertinchi, bhakta ramadasu gaa suprasiddhudainaadu. bhadrachala devasthaanamunaku, itani jeevita kathaku avinabhava sambandhamu. telugulo keertanalaku aadyudu. daasaradhi satakamu, enno raama sankeertanalu, bhadrachalam devasthaanamu - ivannee ramadasu nundi telugu vaariki sankraminchina pennidhulu. itani guruvu shree raghunatha bhattaachaaryulu. (kabir daasu gaaru ramadasunaku taaraka mantramupadesinchirani kuudaa oka katha yunnadi)
gopanna menamama maadanna appati golkonda nawabu taaneeshaagaari koluvulo pedda udyogi. menamama siphaarasutho gopannaku paalvancha paraganaa tahasildaaru pani labhinchindi. godavari teeramuloni bhadrachala graamam ee paraganaalonide. vanavaasakaalamuna seetaa lakshmanulatho sriramudu ikkade parnasaalalo nivasinchenanii, bhakturaalaina sabari aatidhyamu sweekarinchenanii sthalapuraanamu.
pokala dammakka ane bhakturaalu akkadi jeernadasaloonunna mandiramunu punaruddharimpavalenani gopannanu koraga, swatahaagaa hari bhaktulaina gopanna anduku angeekarinchaadu. aalayanirmaanaaniki dhanam sekarinchaadu gaani, adhi chaalaledu. janulu tama pantalu pandagaane marinta viraalamulichedamani, gudi katte pani aapavaddanee korinaru. appudu atanu taanu vasulu chesina sistunundi kontasommu mandiranirmaana kaaryamunaku viniyoginchenu.
kopinchina navaabugaaru gopannaku 12 endla cherasala shiksha vidhinchaadu. golkonda kotalo aayana unna cherasaalanu ippatikee chudavachunu. khaidulo nunna ramadasu godapai seetaaraamalakshmanaanjane chitranchukoni, vaarini keertinchuchuu, aa karuna payonidhi shree ramuni kataakshamunaku aakrosinchuchuu kaalamu gadipinadu. ramadasu yokka maardavabharitamaina enno prasiddha sankeertanalu ee kaalamulone veluvadinaayi. "nannu brovamani cheppave seetamma talli", "paluke bangaramayena", "abbabbo debbalakunorvalenura" vantivi. athani baadhanu vellagakkina "ikshwaaku kulatilaka, ikanaina palukave ramachandra", keertana baga prasiddhi chendinadi- "neekosamu intinta kharchu pettaanu. evadabba sommani kulukuchunnavu? neebabichada? nee mamichada?" - ani vapoi, marala - "ee debbalakorvaleka tittaanu. emi anukovaddu. naa bratukilaagayyindi. neeve naaku dikku" - ani vedukonnadu. atanu seetamma vaariki cheyinchina chintaaku patakamu, lakshmanunaku cheyanchina haramu, siitaaraamula kalyaanamunaku cheyinchina taali vanti aabharanaalu ippatikee devasthaanamuloni nagalalo unnaayi.
athani karmaseshamu parisamaapti kagane, raama lakshmanulu tanisha gaari vaddaku velli, aaru lakshala varahalu shistu sommu chellinchi, ramadasu vidudala patramu teesukonnaarani prateeti. aappudicchina naanemulanu ramatanka naanemulani antaaru. veetiki okavaipu srirama pattabhishekamu mudra, marokavaipu ramabhaktudu hanuni mudra unnaayi. ivi ippudu kuudaa unnaayi. ramadasu goppatanamu telisikonna navaabugaaru ventane aayananu vidudala cheyinchi, bhadrachala ramuni seva nimittamai bhoomini icharu. shree siitarama kalyaana samayamlo golkonda darbaru nundi mutyaala talambraalanu pampe sampradaayamu appude modalayyindi. 2014 varaku aandhrapradesha prabhutvamu dwara ee aanavaayitii konasaagutunnadi,ippudu telamgaana prabhutvamu dwara ee aanavaayitii konasaagutunnadi[2].
shree ramuni sevalo, sankeertanalo ramadasu tama seshajeevitamunu gadipadu. tyaagaraajaadulaku atanu aadyudu, poojyudu. tyagaraju keertana - "dheerudau ramadasuni bandhamu deerchinadi vinnanura rama?" - inka prahlaadavijayamulo "kaliyugamuna vara bhadraachalamuna nelakonna ramachandruni paadabhaktulakella varudanandagi velasina sriraamadaasu vinutintu madin" - annadu .
ramadasu - bhadrachala ramannaku gudikattina gopanna, ramadasai telugu hrudikekkina bhaktulaminna (vigraham krindi silaaphalakam)
annamayya u kancherla gopanna u kshetrayya u tyagaraju u shyaamasaastri u narayana teerthulu u paidaala gurumurthy saastri u saarangapaani u pachimiriyam aadiyappa u anai ayya sodarulu u dharmapuri subbayyar u mayuram vishwanaathashaastri u muttayya bhagavatar u mysur sadaasivaraavu u mysur vasudevacharya u pallavi sheshayyar u patnam subrahmanya ayyar u puuchi srinivasa ayyangar u subbarama deekshitar u veena kuppayyar u ji.en.balasubramaniam u mysur vi.ramaratnam u mannenkonda hanumaddasu u  rakamacharla venkatadaasu u vepuru hanumaddasu u mangalampalli balamuralikrishna u suuraaram kavirangadasu