సత్కర్మ ఏవ జయతే!
శ్రమ... ప్రతి మనిషి కర్తవ్యం.
కర్మ... జీవితంలో భాగం.
పని లేకుంటే ప్రగతి లేదు.
స్వేదం చిందకుంటే ప్రతిఫలం రాదు.
కష్టం చెయ్యకుంటే అభివృద్ధి సాధ్యమే కాదు.
అసలు... ఆ శ్రమ గొప్పదనం ఏంటి?
కర్మ ఎలా ఉండాలి?
పని చేసేటప్పుడు గుర్తుంచుకోవాల్సిన విషయాలేంటి?
శ్రమ అనే పదానికి నిఘంటువులు తపస్సు అనే అర్థం కూడా చెబుతున్నాయి. ఈ క్రమంలో ధర్మబద్ధ జీవనానికి చేసే కర్మ తపస్సులా ఉంటేనే అసలు లక్ష్యం సిద్ధిస్తుందన్నది పెద్దల మాట.
కర్మ సిద్ధాంతం హైందవ ధర్మంలో ప్రధాన విశ్వాసం. ఈ ప్రపంచంలో ప్రతి జీవీ జన్మించడానికి కారణం అంతకు ముందు జన్మలో చేసిన కర్మ ఫలాలే. చెడు కర్మకి ఫలితం పాపం. మంచి కర్మకి ఫలితం పుణ్యం. వాటిని అనుభవించటానికే ప్రతి జీవీ మళ్లీ మళ్లీ పుడుతుంటుందని హిందూ సనాతన ధర్మం చెబుతుంది. మనిషి కర్మలను ధర్మబద్ధం చేసి సత్కర్మాచరణతో తనను తాను ఉద్ధరించుకోవాలన్నదే కర్మ సిద్ధాంతం. కర్మ గురించి భగవద్గీత మరింత విపులంగా చెబుతుంది. ఇందులో కర్మసన్యాస యోగం, కర్మ యోగం అనే అధ్యాయాలున్నాయి.
కర్మణ్యేవాధికారస్తే మా ఫలేషు కదాచన।
మా కర్మ ఫల హేతుర్భూః మా తే సంగోస్త్వ కర్మణి।।
అర్జునా.. కర్మలు చెయ్యటంలోనే నీకు అధికారం ఉంది. కర్మ ఫలితాన్ని ఆశించటంలో లేదు. కర్మ ఫలాలకు కారకుడవు కావద్దు. కర్మలను మానటంలో ఆసక్తి చూపించొద్దన్నది దీని భావం. జీవులు కర్మ చెయ్యకుండా ఉండటం అసంభవం. ఈ శ్లోకం ప్రకారం కర్మ నిర్ణయాధికారం మనిషికే ఉంది కాబట్టి ఆ చేసేదేదో సత్కర్మలే చెయ్యాలని, పని చేశాక వచ్చే ఫలితం కోసం ఎదురుచూస్తూ ప్రస్తుత కర్మలు మానుకోవద్దని దీని అంతరార్థం. కార్మికం శారీరక, మానసిక శ్రమలతో కూడి ఉంటుంది. శ్రమైక జీవన సౌందర్యం అబ్బాలంటే ఆ కర్మకు ధార్మికత్వం తోడు కావలసిందే. మనిషి తాను చేసే కర్మలను సంస్కరించడం ద్వారా ఉన్నతిని సాధించవచ్చని దీని సారాంశం.
యోగస్థః కురు కర్మాణి సంగం త్యక్త్వా ధనంజయ।
సిద్ధ్య సిద్ధ్యోః సమో భూత్వా సమత్వం యోగ ఉచ్యతే।।
జయాపజయాల విషయం పక్కన పెట్టి, మమకారం విడిచిపెట్టి, కర్తవ్య నిర్వహణలో స్థిరంగా ఉండగలగాలి. ఇలాంటి సమత్వ బుద్ధినే యోగం అంటారు. అదే కర్మయోగం. అన్ని పరిస్థితులనీ ప్రశాంత చిత్తంతో సమానంగా స్వీకరించటం గొప్ప లక్షణం. కృషి మాత్రమే మన చేతుల్లో ఉంది, ఫలితం మన వశంలో లేదని అర్థం చేసుకున్నప్పుడు మన కర్తవ్య నిర్వహణ మీద మాత్రమే పూర్తి శ్రద్ధ ఉంటుంది. ఫలితాలు భగవంతుడికి వదిలాం కనుక మానసిక ప్రశాంతత లభిస్తుంది.
'కుర్వన్నే వేహ కర్మాణి జిజీవిషేత్‌ సమాః' అంటుంది ఈశావాస్యోపనిషత్తు. విహిత కర్మల వల్ల ముక్తిని పొందవచ్చన్నది దీని అర్థం. విహిత కర్మ అంటే, చెయ్యాల్సిన పని చెయ్యటం. ముందు చెయ్యాల్సిన పనిని పక్కన పెట్టి అనవసరపు పనివైపు చూడటం వల్ల కాలహరణం జరుగుతుంది. తర్వాత ఆదుర్దా, చివరకు ఆ పనికి సరైన ఫలితం రాక నిరాశతో కుంగిపోవాల్సి వస్తుంది. వాటికి ఆస్కారం లేకుండా చెయ్యాల్సిన పని మీదే దృష్టిపెట్టాలి.
'ఉత్తిష్ఠత జాగ్రత ప్రాప్యవరాన్ని బోధత' అని కఠోపనిషత్తు పేర్కొంటోంది. దీన్ని స్వామి వివేకానంద తరచూ ప్రస్తావిస్తూంటారు. 'లేవండి! మీలో ఉన్న ఆత్మశక్తిని వ్యక్తం చేసేందుకు జ్ఞానవంతులు కండి. గమ్యం చేరే వరకు విశ్రమించకండి' అన్నది ఈ ఉపనిషత్‌ వాక్య సారం. మనిషి ఎన్నో ఘనకార్యాలు తన శక్తితోనే సాధిస్తున్నాడు. తనలోనే దివ్యశక్తి ఉందని గమనించినప్పుడు అత్యుత్తమ కార్యాలు సాధించగలడని చెబుతుందిది.
- మల్లు, చైతన్య
శ్రమించండి
* 'శ్రమలోనే సౌందర్యం, ఆనందం ఉంది. ప్రాణం ఉన్నంత వరకు పని చేయండి. తుప్పుపట్టిన ఇనుప ముక్కలా అంతరించిపోవటం కన్నా, శ్రమలో అరిగిపోయే పనిముట్టులా పనికి అంకితం అవ్వండి. క్షుద్ర కీటకంలా చనిపోవటం కన్నా, కార్యరంగంలో కొవ్వొత్తిలా కరిగిపోవటం ఉత్తమం. ఆ కర్మ నిస్వార్థం, పరోపకారం కోసం అయితే మీ జీవితాలు ధన్యం'
- స్వామి వివేకానంద
* 'కర్మాచరణలో కూడా మధ్యేమార్గాన్ని అనుసరించండి. తీవ్రంగా పనులు చేయటమూ మంచిది కాదు. అలా అని కర్మలు ఆచరించకుండా ఇతరులపై ఆధారపడటమూ పాపమే. ఆధ్యాత్మికత అంటే శ్రమ నుంచి పలాయనం కాదు'
- గౌతమబుద్ధుడు
‌* 'భగవంతుడు నీకు నిర్దేశించిన కర్మల్ని విధిగా నిర్వర్తించే తీరాలి. ఆత్మవిచారణ అంటే ప్రాపంచికంగా ఇతరులపై ఆధార పడటం కాదు. నీ శరీరంపై నీకు శ్రద్ధ ఉన్నంత వరకు దేహానికి సంబంధించిన కర్మల్ని కౌశలంగా నిర్వర్తించాల్సిందే'
- రమణ మహర్షి
‌* శ్రమలు మన మేలు కోసమే. శ్రమ ఓర్పును, ఓర్పు పరీక్షను, పరీక్ష నిరీక్షణను నేర్పుతాయి. ఆ నిరీక్షణే మన విశ్వాసం. లోకాన్ని జయించే విజయం మన విశ్వాసం.
- క్రీస్తు వాణి
‌ * కాయకమే కైలాసం. శ్రమను మించిన సౌందర్యం లేదు. పనిని మించిన దైవం లేదు, కష్టాన్ని మించిన భక్తిలేదు.
- బసవేశ్వరుడు
‌* 'అన్నింటికంటే అత్యుత్తమ సంపాదన ఏది?' అని కొందరు ముహమ్మద్‌ ప్రవక్త (స)ను అడిగారు. 'స్వ హస్తాలతో సంపాదించిన దానికంటే ఉత్తమమైంది మరొకటి లేదు' అని అన్నారాయన. ఒకసారి ప్రవక్త (స) సహచరుడి చేతులు కట్టెలు కొట్టి బొబ్బలెక్కాయి. అతని రెండు చేతులు పట్టుకుని ముద్దాడి, ఇలాంటి కష్టజీవులంటే అల్లాహ్‌కు ఎంతో ఇష్టమని అన్నారు ప్రవక్త (స).
బానిసత్వం.. దైవదాస్యం
గగనంలో విహరించే మబ్బులు, సాగరంలో ఎగసిపడే కెరటాలు సర్వ స్వతంత్రాలు. వాటి స్వేచ్ఛా గమనాన్ని ఏ సంకెళ్లూ ఆటంకపరచలేవు. ఈ లోకంలో ఏ ప్రాణైనా అలాంటి స్వేచ్ఛనే కోరుకుంటుంది. తొలకరి పడగానే అబ్బురపరిచే నెమలి నాట్యం, చైత్రం రాగానే మధురంగా వినిపించే కోకిల గానం ప్రకృతిలో పులకించే జీవుల స్పందన. తమ విశృంఖలతకు అడ్డు లేదనుకున్నప్పుడు ఏ జీవైనా అందంగానే స్పందిస్తుంది. ఒక చిన్న వల లేదా ఒక పంజరం స్వేచ్ఛాగమనశీలత కలిగిన పక్షుల్ని బంధించగలదు.
సహనమే సమ్మోహనం
క్షమ ఎంత మహత్తర గుణమో కవిపండితులు మొదలు తత్వవేత్తల వరకూ అందరూ కొనియాడారు. సహనంతో ప్రశాంతత చిక్కుతుంది. కానీ కోపం, అసహనం, చికాకులతో ఎదుటివాళ్లని హింసించడమే కాదు.. ఆ అశాంతిలో రగిలి మనమూ దహించుకుపోతామని హెచ్చరించారు...
ఇహ పరాల సమన్వయం కార్తికం
కార్తికమంటేనే దీపాల దీప్తులు. అందునా కార్తిక పౌర్ణమినాడు నేతి దీపాలు, ఉసిరి దీపాలు భాసిస్తాయి. నదులు, కొలనుల్లో అరటిదోనెలపై దివ్వెలు ఓలలాడతాయి. 365 ఒత్తుల దివ్య జ్యోతులతో ఆలయాలు వెలుగులు చిందిస్తే సామూహిక దీపోత్సవాలతో వీధులు మహోజ్జలంగా ప్రకాశిస్తాయి.
కార్తికం... ప్రకృతితో మమేకం
గ్రీష్మతాపాల్లేని చల్లచల్లటి వాతావరణం.. రోజంతా ఆహ్లాదకరం.. సాయంత్రమయ్యేసరికి ఇంటింటా దీపతోరణాలు.. ఆలయాల్లో శివపురాణ పఠనాలు.. వనాల్లో విందు భోజనాలు.. ఇంతేనా కార్తికమాస విశిష్టత?! ఇంకెన్నో ప్రత్యేకతలున్నాయి... ప్రకృతికి దాచుకోవడం తెలీదు, ఉన్నవన్నీ పంచి పెట్టడం దాని తత్వం. పంచభూతాలు స్వార్థాన్ని విడిచిపెట్టి తమంతట
త్రిమాతల రూపం దీపం
దీపం జ్ఞానానికి చిహ్నం. సంపదకు ప్రతిరూపం. కనుకనే నిత్యం దీపారాధన చేస్తాం. ఇక దీపావళి గురించి చెప్పాల్సిందేముంది?! ఏ ఇంట చూసినా దీపాల వరుసలు... కాంతులు విరబూసే దివ్య దీపావళిని సమైక్యతకు సంకేతంగా దేశమంతా జరుపుకుంటుంది. ఇంతకీ ఈ దీప్తుల వెనుక ఆంతర్యమేంటి? ఈ పర్వదిన అంతరార్థమేంటి?
satkarma eva jayathe!
shrama... prati manishi kartavyam.
karma... jeevitamlo bhagam.
pani lekunte pragati ledu.
swedam chindakunte pratiphalam raadu.
kashtam cheyyakunte abhivruddhi saadhyame kaadu.
asalu... aa shrama goppadanam enti?
karma ela undaali?
pani chesetappudu gurtunchukovalsina vishayaalenti?
shrama ane padaaniki nighantuvulu tapassu ane artham kuudaa chebutunnaayi. ee kramamlo dharmabaddha jeevanaaniki chese karma tapassula untene asalu lakshyam siddhistundannadi peddala maata.
karma siddhaantam haindava dharmamlo pradhaana vishwaasam. ee prapanchamlo prati jeevi janminchadaaniki kaaranam antaku mundu janmalo chesina karma falale. chedu karmaki phalitam paapam. manchi karmaki phalitam punyam. vaatini anubhavinchataanike prati jeevi malli malli pudutuntundani hindu sanaatana dharmam chebutundi. manishi karmalanu dharmabaddham chesi satkarmacharanatho tananu taanu uddharinchukovalannade karma siddhaantam. karma gurinchi bhagavadgeeta marinta vipulangaa chebutundi. indulo karmasanyasa yogam, karma yogam ane adhyaayaalunnaayi.
karmanyevadhikaraste maa phaleshu kadachani
maa karma phala heturbhooh maa thee sangostva karmani
arjuna.. karmalu cheyyatamlone neeku adhikaaram undi. karma phalitaanni aasinchatamlo ledu. karma phalaalaku kaarakudavu kaavaddu. karmalanu maanatamlo aasakti chuupimchoddannadi deeni bhavam. jeevulu karma cheyyakunda undatam asambhavam. ee shlokam prakaaram karma nirnayaadhikaaram manishike undi kabatti aa chesededo satkarmale cheyyaalani, pani chesaka vache phalitam kosam eduruchustuu prastuta karmalu maanukovaddani deeni antaraartham. kaarmikam saareeraka, maanasika shramalatho kuudi untundi. shramaika jeevana soundaryam abbalante aa karmaku dhaarmikatvam thodu kavalasinde. manishi taanu chese karmalanu samskarinchadam dwara unnatini saadhinchavacchani deeni saaraamsam.
yogasthah kuru karmani sangam tyaktwa dhananjaya
siddhya siddhyo samo bhutwa samatvam yoga uchyathe
jayapajayala vishayam pakkana petti, mamakaram vidichipetti, kartavya nirvahanalo sthiramgaa undagalagaali. ilanti samatva buddhine yogam antaaru. adhe karmayogam. anni paristhitulanee prasaanta chittamto samaanamgaa sweekarinchatam goppa lakshanam. krushi matrame mana chetullo undi, phalitam mana vasamlo ledani artham chesukunnappudu mana kartavya nirvahana meeda matrame puurti shraddha untundi. phalitaalu bhagavantudiki vadilam kanuka maanasika prasaantata labhistundi.
'kurvanne veha karmani jijivisheti samah' antundi eesaavaasyoopanittu. vihita karmala valla muktini pondavachannadi deeni artham. vihita karma ante, cheyyalsina pani cheyyatam. mundu cheyyalsina panini pakkana petti anavasarapu panivaipu chudatam valla kaalaharanam jarugutundi. tarvaata adurda, chivaraku aa paniki saraina phalitam raaka niraasatoe kungipovalsi vastundi. vaatiki askaram lekunda cheyyalsina pani meede drushtipettaali.
'uttishtata jaagrata praapyavaraanni bodhata' ani kathopanishattu perkontondi. deenni swami vivekaananda tarachuu prastaavistuuntaaru. 'levandi! meelo unna aatmasaktini vyaktam chesenduku ghnaanavanthulu kandi. gamyam chere varaku vishraminchakandi' annadi ee upanishath vaakya saaram. manishi enno ghanakaryalu tana saktitone saadhistunnaadu. tanalone divyasakti undani gamaninchinappudu atyuttama kaaryaalu saadhinchagaladani chebutundidi.
- mallu, chaitanya
shraminchandi
* 'shramalone soundaryam, aanandam undi. praanam unnanta varaku pani cheyandi. tuppupattina inupa mukkala antarinchipovatam kanna, shramalo arigipoye panimuttula paniki ankitam avvandi. kshudra keetakamla chanipovatam kanna, kaaryarangamlo kovvottila karigipovatam uttamam. aa karma niswaartham, paropakaram kosam ayithe mee jeevitaalu dhanyam'
- swami vivekaananda
* 'karmacharanalo kuudaa madhyemaargaanni anusarinchandi. teevramgaa panulu cheyatamuu manchidi kaadu. alaa ani karmalu aacharinchakundaa itarulapai aadhaarapadatamuu papame. aadhyaatmikata ante shrama nunchi palaayanam kaadu'
- goutamabuddhudu
u* 'bhagavantudu neeku nirdesinchina karmalni vidhigaa nirvartinche tiiraali. aatmavichaarana ante praapanchikamgaa itarulapai aadhaara padatam kaadu. nee sareerampai neeku shraddha unnanta varaku dehaniki sambandhinchina karmalni kausalamgaa nirvartinchaalsinde'
- ramana maharshi
u* shramalu mana melu kosame. shrama orpunu, orpu pareekshanu, pareeksha nireekshananu neerputaayi. aa nireekshanhe mana vishwaasam. lokanni jayinche vijayam mana vishwaasam.
- kreestu vaani
u * kayakame kailasam. shramanu minchina soundaryam ledu. panini minchina daivam ledu, kashtanni minchina bhaktiledu.
- basaveshwarudu
u* 'annintikante atyuttama sampaadana edhi?' ani kondaru muhammadki pravakta (sa)nu adigaaru. 'swa hastaalato sampaadinchina daanikante uttamamaindi marokati ledu' ani annarayana. okasari pravakta (sa) sahacharudi chetulu kattelu kotti bobbalekkayi. athani rendu chetulu pattukuni muddadi, ilanti kashtajeevulante allahynku entho ishtamani annaru pravakta (sa).
baanisatvam.. daivadasyam
gaganamlo viharinche mabbulu, saagaramlo egasipade keratalu sarva swatantraalu. vaati swechha gamanaanni e sankelluu aatamkaparachalevu. ee lokamlo e praanainaa alanti swechhane korukuntundi. tolakari padagaane abburapariche nemali naatyam, chaitram ragane madhuramgaa vinipinche kokila gaanam prakrutilo pulakinche jeevula spandana. tama vishrunkhalataku addu ledanukunnappudu e jeevaina andamgaane spandistundi. oka chinna vala leda oka panjaram swechchaagamanashalata kaligina pakshulni bandhinchagaladu.
sahaname sammohanam
kshama entha mahattara gunamo kavipanditulu modalu tatvavettala varakuu andaruu koniyaadaaru. sahanamtho prasaantata chikkutundi. cony kopam, asahanam, chikaakulatho edutivaallani himsinchadame kaadu.. aa asaantilo ragili manamuu dahinchukupotamani heccharinchaaru...
iha paraala samanvayam kaartikam
kartikamantene deepaala deeptulu. anduna kaartika pournaminaadu nethi deepaalu, usiri deepaalu bhasistayi. nadulu, kolanullo aratidonelapai divvelu olalaadataayi. 365 ottula divya jyotulatho aalayaalu velugulu chindiste saamuuhika deepotsavaalato veedhulu mahojjalamgaa prakaasistaayi.
kaartikam... prakrutitho mamekam
grishmatapalleni challachallati vaataavaranam.. rojanta aahlaadakaram.. saayantramayyesariki intinta deepathoranaalu.. aalayaallo sivapuraana pathanaalu.. vanaallo vindu bhojanaalu.. intena kartikamasa vishishtata?! inkenno pratyekatalunnaayi... prakrutiki dachukovadam teleedu, unnavannee panchi pettadam daani tatvam. panchabhootaalu swaarthaanni vidichipetti tamantata
trimaatala roopam deepam
deepam ghnaanaaniki chihnam. sampadaku pratiroopam. kanukane nityam deepaaraadhana chestam. ika deepaavali gurinchi cheppalsindemundi?! e inta chusina deepaala varusalu... kaantulu virabuse divya deepaavalini samaikyataku sanketamgaa deshamanta jarupukuntundi. intakee ee deeptula venuka aantaryamenti? ee parvadina antaraarthamenti?