అష్టవసువులు - tewiki
అష్టవసువులు
అష్ట వసువులు అనగా దేవలోకంలో ఇంద్రునికి, విష్ణువుకు సహాయంగా ఉండే శక్తివంతమైన దేవతలు. వీరు బ్రహ్మ ప్రజాపతి పుత్రులు ప్రకృతి తత్వానికి ప్రతీకలు.[1] దేవతా గణాలు మూడు రకాలుగా ఉంటాయని పురాణాలలో ఉంది. వారు అష్ట వసువులు, ఏకాదశ రుద్రగణాలు, ద్వాదశ ఆదిత్య గణాలు. వీళ్ళు కాక అశ్వనీదేవతలు ఇద్దరు. మొత్తం 33 మంది. పురణాల ప్రకారం అష్ట వసు గణాలు: అనిలః., అనలః, ఆపః, ధర్మః., ప్రత్యూషః, ప్రభాసః, ధ్రువః, సోమః. ఇందులో అనిలః అనగా వాయుదేవుడు. అనలః అనగా అగ్నిహోత్రుడు. ఆపః అనగా వరుణదేవుడు. ధర్మః అనగా ధర్మదేవుడు. అష్ట సిద్ధుల్ని అనుగ్రహించేవారు అష్ట వసువులు. వసు అనగా సంపద. అనగా సంపదను అనుగ్రహించెవారు. వీరు వరుసగా దిక్పాలకత్వం కూడా వహించారు.
మహాభారత ప్రకారం
అష్ట అసువులు అంగా ధర, అనిల, అనల, అహ, ప్రత్యూష, ప్రభాస, సోమ, ధ్రువులు. ఓసారి వారు తమ భార్యలతో కలిసి వనవిహారం చేస్తుండగా వారికి వశిష్టాశ్రమంలో కామధేనువు కనబడింది. దానిని దొంగతనంగా తీసుకొని పోతారు. దివ్యదృష్టి ద్వారా వశిష్టుడు విషయం తెలుసుకొని వారిని భూమిపై మానవులుగా జన్మించమని శపిస్తాడు.
వారు వశిష్టుని క్షమించమని వేడుకోగా సహాయం చేసిన ఏడుమంది వసువులు భూమిపై కొద్ది రోజులు మాత్రమే జీవిస్తారని, కానీ కామధేవుని తీసుకుని వెళ్ళిన అష్టమ వసువు మాత్రం భూమిపై దీర్ఘకాలం ఉండక తప్పదని చెప్తాడు. ఆపై గంగాదేవి మానవ రూపం ధరించి ఎవరైనా రాజును వివాహమాడి తమకు జన్మనివ్వాలని కోరుతారు. అలా పుట్టిన వెంటనే నదిలో పారేయాలని కూడా చెప్తారు. అందుకు గంగాదేవి అంగీకరిస్తుంది.
ప్రతీపునికి శంతనుడనే పుత్రుడు జన్మిస్తాడు. ఆయన ఒకసారి గంగాతీరంలో విహరిస్తుండగా మానవ రూపంలో ఉన్న ఆమెను చూసి మోహిస్తాడు. శంతనుడు ఆమెను పెళ్ళి చేసుకోవాలంటే కొన్ని షరతులు విధిస్తుంది. దాని ప్రకారం ఆమెను పెళ్లాడే శంతనుడు-గంగాదేవికి ఏడుగురు సంతానం కలుగుతారు. అయితే ఆమె ఒక్కో బిడ్డ పుట్టిన వెంటనే నదిలో పారవేస్తూ ఉంటుంది. ఆ ఏడుగురి విషయంలోనూ ఎలాగోలా ఊరుకున్న శంతనుడు ఎనిమిదవ బిడ్డ విషయంలో మాత్రం ఆమెను వారిస్తాడు. ఆమె ఆ శిశువును శంతనుడికిచ్చి అంతర్ధానమైపోతుంది. ఆ శిశువే దేవవ్రతుడు. జీవితకాలం భూమి మీద జీవించాలన్న శాపానికి గురైన అష్టమ వసువు.
అష్టవసువులు:
వృషభుడు
జయుడు
అనిలుడు
ప్రభాసుడు
ప్రత్యూషుడు
ఇంకొక విధం:
ఆపుడు
అదర్వుడు
అనలుడు
మరింకొక విధం:[2]
ధరుడు
అహస్సు
--- మహాభారతం - ఆది పర్వం - 66-18---
ధరో ధ్రువశ్చ సోమశ్చ, అహశ్చైవానిలో అనలః
ప్రత్యూషశ్చ ప్రభాసశ్చ వసవో అష్టౌ ప్రకీర్తితాః
↑ selvi. "భీష్ముడు గంగాదేవికి ఎలా పుత్రుడిగా జన్మించాడు." telugu.webdunia.com. Retrieved 2020-08-24.
↑ Mukundananda, Swami. "Chapter 11, Verse 6 – Bhagavad Gita, The Song of God – Swami Mukundananda". www.holy-bhagavad-gita.org (in English). Retrieved 2020-08-24.
ashtavasuvulu - tewiki
ashtavasuvulu
ashta vasuvulu anagaa devalokamlo indruniki, vishnuvuku sahayamga unde saktivantamaina devatalu. veeru brahma prajaapati putrulu prakruti tatvaaniki prateekalu.[1] devata ganaalu moodu rakaluga untaayani puraanaalalo undi. vaaru ashta vasuvulu, ekaadasa rudraganaalu, dwaadasa aaditya ganaalu. veellu kaaka ashwaneedevatalu iddaru. mottam 33 mandi. puranaala prakaaram ashta vasu ganaalu: anilah., analah, aapah, dharmah., pratyushah, prabhasah, dhruvah, somah. indulo anilah anagaa vayudevudu. analah anagaa agnihotrudu. aapah anagaa varunadevudu. dharmah anagaa dharmadevudu. ashta siddhulni anugrahinchevaaru ashta vasuvulu. vasu anagaa sampada. anagaa sampadanu anugrahinchevaaru. veeru varusagaa dikpalakatvam kuudaa vahinchaaru.
mahabharata prakaaram
ashta asuvulu angaa dhara, anila, anala, ahaa, pratyusha, prabhasa, soma, dhruvulu. osaari vaaru tama bhaaryalatho kalisi vanavihaaram chestundagaa vaariki vashishtaashramamlo kaamadhenuvu kanabadindi. daanini dongatanamgaa teesukoni potaaru. divyadrushti dwara vashishtudu vishayam telusukoni vaarini bhoomipai maanavulugaa janminchamani sapistaadu.
vaaru vasishtuni kshaminchamani vedukoga sahayam chesina edumandi vasuvulu bhoomipai koddi rojulu matrame jeevistaarani, cony kaamadhevuni teesukuni vellina ashtama vasuvu maatram bhoomipai deerghakaalam undaka tappadani cheptaadu. aapai gangadevi manava roopam dharinchi evaraina rajunu vivahamadi tamaku janmanivvaalani korutaru. alaa puttina ventane nadilo paareyaalani kuudaa cheptaaru. anduku gangadevi angeekaristundi.
prateepuniki santanudane putrudu janmistaadu. aayana okasari gangaatiiramlo viharistundagaa manava roopamlo unna aamenu chusi mohistaadu. santanudu aamenu pelli chesukovalante konni sharatulu vidhistundi. daani prakaaram aamenu pellade santanudu-gangadeviki eduguru santaanam kalugutaaru. ayithe aame okko bidda puttina ventane nadilo paaravestuu untundi. aa eduguri vishayamloonuu elagola oorukunna santanudu enimidava bidda vishayamlo maatram aamenu vaaristaadu. aame aa sisuvunu santanudikichi antardhaanamaipotundi. aa sisuve devavratudu. jeevitakaalam bhoomi meeda jeevinchaalanna saapaaniki guraina ashtama vasuvu.
ashtavasuvulu:
vrushabhudu
jayudu
aniludu
prabhaasudu
pratyuushudu
inkoka vidham:
aapudu
adarvudu
analudu
marinkoka vidham:[2]
dharudu
ahassu
--- mahabharatam - aadi parvam - 66-18---
dharo dhruvascha somascha, ahaschaivaanilo analah
pratyuushascha prabhaasascha vasavo ashtau prakiirtitaah
u selvi. "bheeshmudu gangadeviki ela putrudigaa janminchaadu." telugu.webdunia.com. Retrieved 2020-08-24.
u Mukundananda, Swami. "Chapter 11, Verse 6 – Bhagavad Gita, The Song of God – Swami Mukundananda". www.holy-bhagavad-gita.org (in English). Retrieved 2020-08-24.