హోమ్ కథనాలు సద్దుల బతుకమ్మ విశిష్టత...!
ప్రపంచంలో మరెక్కడా లేని రంగురంగు పూల బతుకమ్మ పండుగ తెలంగాణ ప్రజల సంస్కృతి. చప్పట్లలో జానపదుల పాట, ఆటల కలయికే బతుకమ్మ పండుగ. బతుకమ్మ పండుగ వస్తోందంటే తెలంగాణ పల్లెలో పండగ వాతావరణం కనిపిస్తుంది. ఆడపిల్లలు పుట్టింటికి ఎప్పుడెప్పుడు వెళ్దామా... తోటి మిత్రురాళ్లతో, బంధువులతో కలిసి బతుకమ్మ ఎప్పుడు ఆడుకుందామా... అని ఎదురు చూసే పండుగ బతుకమ్మ. ఆడపడచులు ఈ పండగ కోసం సంవత్సరం అంతా ఎప్పుడు వస్తుందా అని ఎదురుచూసే ప్రకృతిలోని అందమైన రంగు రంగుల పూల పండగ ఈ బతుకమ్మ పండగ.
కనుమరుగవుతున్న సాంప్రదాయాలు: ప్రస్తుత కాలంలో కనుమరుగౌతున్న ఆచారాలు గతంలో బతుకమ్మ ఆట, పాటకు ఓ ప్రత్యేకత ఉండేది. రోజు రోజుకు ఆట పద్దతిని మార్చేస్తున్నారు. ఇది మంచి పద్దతి కాదు. పూర్వ పద్దతియే ఆచరించాలి. బతుకమ్మ పండగ ఆట, పాటలకు ఆధునిక పద్దతులు రుద్దడం సరికాదు. సినిమా పాటలపై ఆటలు, చిత్ర విచిత్రమైన స్టెప్పులతో సనాతన సాంప్రదాయాలకు స్వస్తి చెప్పడం సంస్కారం అనిపించుకోదు, ఆలోచించడి మన సాంప్రదాయ సంస్కృతిని విదేశీయులు సైతం ఆకర్షితులౌతున్నారు. మనమేమో వాటిని పక్కదారి పట్టిస్తున్నామా అన్న భావన కలుగుతుంది.
మాయమవుతున్న తంగేడు, గునుగుపూలు: బతుకమ్మలో తంగేడు, గునుగు పూలే ముఖ్య భూమికను పోషించేవి. చేనుల్లో గునుగు పూలు తీసుకొచ్చి వాటిని రంగుల్లో ముంచి బతుకమ్మను పేర్చేది. సద్దుల బతుకమ్మ రోజు మగవాళ్లంతా చేను చెలకా, అడవి మార్గం వైపు పోయి తంగేడు, టేకు, గునుగు పూలను సేకరించేది. మారుతున్న పరిస్థితులతో పొలాలు, చేనుగట్లపై పూల చెట్లు మాయమవుతున్నాయి. కొన్ని ప్రాంతాల్లో తంగేడు పువ్వు కనిపించని పరిస్థితి ఏర్పడింది. గునుగు పువ్వును ప్రస్తుతం మార్కెట్‌లో కొనుక్కోవాల్సిన పరిస్థితి నెలకొంది.
కానరాని మేదరోళ్ల సిబ్బి: బతుకమ్మ పండుగ వస్తోందంటే మేదరి కుల వృత్తులకు ఒక సంబురం. ఎందుకంటే బతుకమ్మ పండుగలో గౌరమ్మ కోసం ప్రతి ఒక్కరూ వెదురుతో సిబ్బిని చేయించుకునేవారు. వెదురు సిబ్బి లేకుండా బతుకమ్మ లేదు అనేంతగా వాటి అవసరం ఉండేది. వెదురు సిబ్బిలోనే తీరొక్క పూలను పేర్చి బతుకమ్మను తయారు చేసేవారు. వాటి అమ్మకాలతో మేదరోళ్లకు కొంత ఆదాయం వచ్చేది. ప్రస్తుతం ప్లాస్టిక్‌ ఆ సిబ్బిల స్థానాన్ని ఆక్రమించాయి.
వినపడని జానపదాలు: దశాబ్ద కాలం క్రితం వరకు పల్లెల్లో మహిళలు బతుకమ్మ పాటలు పాడుతుంటే తోటి మహిళలంతా చప్పట్లు కొడుతూ పాటను అనుకరిస్తూ బతుకమ్మల చుట్టూ తిరుగుతూ ఆడేది. ఈ జానపద గీతాలు చుట్టు పక్కల ప్రతిధ్వనిస్తూ ప్రత్యేకమైన తెలంగాణ సంస్కృతిని ఆవిష్కరిస్తుండేవి. బతుకమ్మ బతుకమ్మ ఉయ్యాలో... అని సాగే ఈ పాటల్లో ఆడబిడ్డల కష్ట సుఖాలు, ప్రేమలు, స్నేహం, బంధుత్వాలు ఉట్టిపడేవి. ప్రస్తుతం ఆ జానపదాలు కనుమరుగయ్యాయి. ఏ వైపు చూసినా డిజే పాటల చప్పుళ్లు, కోలాటాల నడుమే ఆడపడుచులు బతుకమ్మను ఆడుతున్నారు.
తీపి పంచని సద్దులు: ఆనాటి కాలంలో తొమ్మిది రోజుల బతుకమ్మ పండుగలో సద్దుల బతుకమ్మ అత్యంత ప్రత్యేకమైనది. ఆ రోజు పెద్దగా బతుకమ్మలు పేర్చడమే కాకుండా ప్రత్యేకమైన పిండి వంటకాలు, తీపి సద్దులు చేసి బతుకమ్మ సంబరాల్లో ఒకరికొకరు పంచుకొనేది. ఆ సీజన్లలో వచ్చిన ధాన్యాలను దోరగా వేయించి వాటిని చక్కర లేదా బెల్లంతో కలిపి పిండిలా రోళ్లలో దంచేవారు. వాటి పంపిణీ వెనుక కూడా శాస్త్రీయత దాగి ఉంది. ఆ సద్దులన్నీ చిరు ధాన్యాలతో చేసినవే. అవి ఆరోగ్యానికి మంచి చేసేవి. ప్రస్తుతం ఆ సంస్కృతి పోయి స్వీట్లు పంపిణీ చేసే పరిస్థితి వచ్చింది.
hom kathanaalu saddula batukamma vishishtata...!
prapanchamlo marekkada laeni rangurangu poola batukamma panduga telamgaana prajala samskruti. chappatlalo jaanapadula paata, aatala kalayike batukamma panduga. batukamma panduga vastondante telamgaana pallelo pandaga vaataavaranam kanipistundi. aadapillalu puttintiki eppudeppudu veldama... thoti mitruraallatoe, bandhuvulatho kalisi batukamma eppudu adukundama... ani eduru chuse panduga batukamma. aadapadachulu ee pandaga kosam samvatsaram antaa eppudu vastundaa ani eduruchuse prakrutilooni andamaina rangu rangula poola pandaga ee batukamma pandaga.
kanumarugavutunna saampradaayaalu: prastuta kaalamlo kanumarugoutunna aachaaraalu gatamlo batukamma aata, paataku oo pratyekata undedi. roju rojuku aata paddatini maarchestunnaaru. idhi manchi paddati kaadu. puurva paddatiye aacharinchaali. batukamma pandaga aata, paatalaku aadhunika paddatulu ruddadam sarikaadu. sinima paatalapai aatalu, chitra vichitramaina steppulatho sanaatana saampradaayaalaku swasti cheppadam samskaaram anipinchukodu, aalochinchadi mana saampradaaya samskrutini videsheeyulu saitam aakarshitulautunnaaru. manamemo vaatini pakkadari pattistunnama anna bhavana kalugutundi.
maayamavutunna tangedu, gunugupulu: batukammalo tangedu, gunugu poole mukhya bhoomikanu poshinchevi. chenullo gunugu poolu teesukochi vaatini rangullo munchi batukammanu perchedi. saddula batukamma roju magavallanta chenu chelaka, adavi maargam vaipu poyi tangedu, teku, gunugu poolanu sekarinchedi. maarutunna paristhitulatho polaalu, chenugatlapai poola chetlu maayamavutunnaayi. konni praantaallo tangedu puvvu kanipinchani paristhiti erpadindi. gunugu puvvunu prastutam marchetelo konukkovalsina paristhiti nelakondi.
kaanaraani medarolla sibbi: batukamma panduga vastondante medari kula vruttulaku oka samburam. endukante batukamma pandugalo gouramma kosam prati okkaruu vedurutho sibbini cheyinchukunevaaru. veduru sibbi lekunda batukamma ledu anentagaa vaati avasaram undedi. veduru sibbilone teerokka poolanu perchi batukammanu tayaaru chesevaaru. vaati ammakaalato medarollaku kontha aadaayam vachedi. prastutam plasticke aa sibbila sthaanaanni aakraminchaayi.
vinapadani jaanapadaalu: dashabda kaalam kritam varaku pallello mahilalu batukamma paatalu paadutunte thoti mahilalanta chappatlu kodutuu paatanu anukaristuu batukammala chuttu tirugutuu aadedi. ee jaanapada geetaalu chuttu pakkala pratidhvanistuu pratyekamaina telamgaana samskrutini aavishkaristundevi. batukamma batukamma uyyaalo... ani saage ee paatallo aadabiddala kashta sukhalu, premalu, sneham, bandhutvaalu uttipadevi. prastutam aa jaanapadaalu kanumarugayyaayi. e vaipu chusina dize paatala chappullu, kolatala nadume aadapaduchulu batukammanu aadutunnaaru.
teepi panchani saddulu: aanaati kaalamlo tommidi rojula batukamma pandugalo saddula batukamma atyanta pratyekamainadi. aa roju peddagaa batukammalu perchadame kakunda pratyekamaina pindi vantakaalu, teepi saddulu chesi batukamma sambaraallo okarikokaru panchukonedi. aa seejanlalo vachina dhaanyaalanu doragaa veyinchi vaatini chakkara leda bellamtho kalipi pindila rollalo danchevaaru. vaati pampinee venuka kuudaa saastreeyata daagi undi. aa saddulannee chiru dhaanyaalatho chesinave. avi aarogyaaniki manchi chesevi. prastutam aa samskruti poyi sweetlu pampinee chese paristhiti vachindi.