కొఠియా గ్రామాల వివాదంపై ఆంధ్ర‌-ఒడిశా జాయింట్ క‌మిటీ – Dhimsa
ఒక ఓటరు...ఒకటి కంటే ఎక్కువ ఓట్లు వేస్తే అది నేరం. అలావేస్తే ఆ రెండు ఓట్లూ చెల్లవు.కానీ ఆంధ్రా-ఒడిశా సరిహద్దులో ఉన్న 34 గ్రామాలకు చెందిన దాదాపు 4 వేల మంది ఓటర్లు అధికారికంగా రెండేసి ఓట్లు వేస్తారు. అది ఒక రాష్ట్రంలో కాదు.... రెండు రాష్ట్రాల్లో.అలా ఓట్లు వేయడం కోసమే ఆంధ్రప్రదేశ్‌, ఒడిశా రెండూ రాష్ట్రాలు వీరికి పోటీ పడి ఓటు హక్కుతో పాటు అనేక పథకాలు అందిస్తున్నాయి. దీంతో ఇక్కడ గిరిజనులకు రెండు రేషన్‌ కార్డులు, రెండు పింఛన్‌ కార్డులు, రెండు ఓటరు కార్డులు...ఇలా అన్నీ రెండేసి ఉంటాయి. అలాగే రెండు రాష్ట్రాల ప్రజాప్రతినిధులను వీరు ఎన్నుకుంటారు. ఈ గ్రామాల కథేంటి? వీటిపై రెండు రాష్ట్రాలకూ ఇంత ప్రేమ దేనికి? అనే అంశాలపై సమగ్ర కథనం.!                                                                                                                        సర్వేతో మొదలైన సమస్య…
ఆంధ్రప్రదేశ్‌లోని విజయనగరం జిల్లా, ఒడిశాలోని కోరాపుట్‌ జిల్లాల మధ్య ఉండే షెడ్యూల్‌ ప్రాంతంలోని 21 గ్రామాల్ని కొటియా గ్రామాలుగా పిలుస్తారు.ఇక్కడ దాదాపు 15 వేల మంది నివసిస్తున్నారు. వీరిలో 3,902 మంది ఓటర్లు. వీరు ఇటు ఆంధ్రాలోనూ,అటు ఒడిశాలో ఓటు హక్కును కలిగి ఉంటారు. ఒడిశా, ఆంధ్రప్రదేశ్‌ రాష్ట్రాలు అవతరించి నప్పుడు కొటియా గ్రామాల్లో సర్వే జరగలేదు. వీటిని ఏ రాష్ట్రంలోనూ కలపలేదు. ఈ గ్రామా లు తమ పరిధిలోనివేనంటూ ఇరు రాష్ట్రాలూ వాదిస్తున్నాయి. 1968లో సుప్రీంకోర్టునూ ఆశ్రయించాయి.అప్పటి నుంచి ముందుకు కదలని కొటియా కేసుపై 2000లో సుప్రీం కోర్టు ఓప్రతిపాదన చేసింది. దాని ప్రకారం కొటియా సమస్యను పరిష్కరించేందుకు ఇరు రాష్ట్రాల సమ్మతితో జైపూర్‌ జిల్లా జడ్జి అధ్యక్ష తన ఆరుగురు సభ్యుల కమిటీని వేసింది. అందు లో ఇరు రాష్ట్రాలకు చెందిన అధికారులు,న్యాయ వాదులు ఉన్నారు. కొటియా విషయంలో ఈ కమిటీ క్షేత్రస్థాయిలో పర్యటనలు, కోర్టులో వాదనలు చేసింది. అయినా విషయం కొలిక్కి రాలేదు. తర్వాత 2006లో ఈ సమస్యని పార్ల మెంటులో తేల్చుకోవాలని సుప్రీం కోర్టు సూచిం చింది.
ఇప్పటికీ ఈ పంచాయితీ తేలలేదు.
కొటియా గ్రామాలుగా ఉన్న 21 గ్రామలు… మరికొన్ని గ్రామాలుగా విడిపోయి వాటి సంఖ్య ప్రస్తుతం 34కి చేరిందని కొటియా కమిటీలో ఏపీ తరపున స్పెషల్‌ కౌన్సిల్‌గా పని చేసిన విజయనగరం జిల్లాకు చెందిన న్యాయవాది ఎస్‌ఎస్‌ఎస్‌ఎస్‌ రాజు బీబీసీతో చెప్పారు. '1942లో పరిపాలనా సౌలభ్యం కోసం బ్రిటిష్‌ ప్రభుత్వం రాష్ట్రాలను ఏర్పాటు చేయాలనే ఆలోచన చేసింది. దానికోసం 1942లో సర్వే జరిపించింది. ఆ క్రమంలో ఏపీ,ఒడిశా, మధ్య ప్రదేశ్‌,బిహార్‌ రాష్ట్రాల సరిహద్దులు నిర్ణయిం చేందుకు గిల్‌.జి అనే సర్వే అండ్‌ ల్యాండ్‌ రికార్డు కార్యాలయ అధికారి సర్వే నిర్వహిం చారు. ఇందులో ఏపీ,ఒడిశా సరిహద్దుల్లోని 101 గ్రామాలను సమస్యాత్మకమైనవిగా గుర్తించారు. వీటిలో కొన్నింటిని ఇరు రాష్ట్రాల్లో విలీనం చేయగా…కొటియా పంచాయతీ పరిధిలో 21 గ్రూపు గ్రామాల సంగతి తేల్చ లేదు. అప్పట్నుంచి ఈ గ్రామాలు తమవంటే తమవని ఒడిశా, ఆంధ్రా పట్టుబడుతున్నాయి. ఈ గ్రామాల వివాదంపై రెండు రాష్ట్రాలు 1968లో సుప్రీం కోర్టును ఆశ్రయిస్తే…కోర్టు స్టేటస్‌ కో విధించింది. దీంతో ఇప్పటికీ పరి ష్కారం లభించలేదు. అసలు కొటియా గ్రామాల సమస్యపై అవగాహన ఉన్నవారు కూడా లేరు. ఏపీ తరపున ఈ సమస్యపై పని చేసిన ఆర్జేడీ చనిపోయారు. కాకినాడకు చెందిన మరో సర్వే యర్‌ చలపతిరావు రిటైర్డ్‌ అయి పోయారు. ప్రస్తుతానికి ఈ సమస్యపై అవగాహన ఉండి పని చేసిన వారిలో నేను,చలపతి రావు మాత్రమే ఉన్నాం'' అని ఆయన తెలిపారు.
పథకాలు ఆంధ్రా…పనులు ఒడిశా…
గత ఏడాది ఫిబ్రవరిలో ఒడిశా స్థానిక ఎన్ని కల్లో ఓటేసిన ఈ గిరిజనం..ఇప్పుడు ఏపీ పంచాయతీ ఎన్నికల్లో ఓటు హక్కును విని యోగించుకున్నారు.కొటియా,కురిటిభద్ర, మడ కార్‌,డోలియాంబ తదితర గ్రామలు ఒడిశాకు….నేరేళ్లవలస,ఎగువశెంబి, దిగు వశెంబి,ధూళిభద్ర,మూలతాడివలస,పగులు చెన్నేరు,పట్టుచెన్నేరులు,సొలిపిగుడ,శిఖపరువు గ్రామాలు ఏపీ భూభాగానికి సమీపంలో ఉంటా యి. మిగతావి రెండు సరిహద్దులకి దాదాపు సమాన దూరంలో ఉంటాయి.దీంతో ఏ రాష్ట్రా నికి సమీపంగా ఉన్న గ్రామాలపై ఆరాష్ట్ర ప్రభుత్వం పట్టు సాధించేందుకు ప్రయత్నాలు చేస్తోంది. అయితే ఇందులో ఒడిశారాష్ట్రానిదే పైచేయిగా కనిపిస్తోంది.ఎందుకంటే రోడ్లు వేయడంతోపాటు అనేక కార్యాలయాలు ఆ రాష్ట్రం నిర్మిస్తోంది.ఎక్కడ చూసినా ఒడిశా కార్యాలయాలు,ఒరియా భాషలోని బోర్డులే కనిపిస్తున్నాయి తప్పా…తెలుగు భాషలో అరుదు గా బోర్డులు కనిపిస్తాయి. అయితే రెండు రాష్ట్రా ల ఫలాలను అందుకుంటున్న కొటియా గ్రామా ల గిరిజనం అభివృద్ధి కోసం ఒడిశా ప్రభు త్వాన్ని, సంక్షేమ పథకాల కోసం ఏపీ ప్రభుత్వా న్ని నమ్ముకుంటున్నారు.''మమ్మల్ని రెండు రాష్ట్ర ప్రభుత్వాలు బాగా చూసుకుంటున్నాయి. అయితే ఏపీ ప్రభుత్వం పథకాల ద్వారా మాకు ఎక్కువ డబ్బులు వస్తున్నాయి. ఒడిశా ప్రభుత్వం ద్వారా తక్కువ వస్తున్నాయి. కానీ ఒడిశా ప్రభుత్వం రోడ్లు వేయించింది. గత ఏడాది వరకు మా గ్రామాలకు ఎక్కడికి వెళ్లాలన్నా రాళ్లు రప్పులు తేలిన దారుల్లోనే వెళ్లేవాళ్లం. ఇప్పుడు కొత్త తారు రోడ్లపై వెళ్తున్నాం. అలాగే ఒడిశా మాకు ఇళ్లు కూడా కట్టించింది. మాకు రెండు ప్రభు త్వాలు కావాలి. రెండు ప్రభుత్వాలు అందించే పథకాలు కావాలి. ఒకవేళ ప్రభుత్వం నిర్ణయిస్తే…వాళ్లు ఏరాష్ట్రంలో ఉండమంటే అక్కడే ఉంటాం. అప్పటి వరకూ మాత్రం రెండు రాష్ట్రాల ఎన్నికల్లో మేం ఓటేస్తాం'' అని కొటియా గ్రామాల్లో ఒకటైన పట్టుచెన్నూరు నివాసి బుట్రూ చెప్పారు.వివాదస్పద కొటియాలో రాజకీయాలు ఇప్పటివరకు రెండు రాష్ట్రాల సమస్యగా ప్రభుత్వాల మధ్య నలుగుతున్న సమస్యలోకి రాజకీయాలు చేరాయి. ఎన్నికల సమయం కావడంతో రాజకీయ నాయకులు ఈ ప్రాంతాల్లో పర్యటనలు చేస్తున్నారు. కొటియా గ్రామాల్లో ఒడిశా బీజేపీ నాయకులు పర్యట నలు చేస్తున్నారు. ఆంధ్రా ప్రభుత్వం నిర్వహించ నున్న పంచాయతీ ఎన్నికల్లో పాల్గొనవద్దని కొటియా వాసులకి ఒడిశా బీజేపీ నాయకత్వం సూచించింది. అలాగే అయా ప్రాంతాల్లో ఒడిశా ప్రభుత్వం చేస్తున్న అభివృద్ధి పనులు, ఏపీ ప్రభుత్వం అందిస్తున్న సంక్షేమ పథకాలపై ఆరా తీసింది. ''ఆంధ్రప్రదేశ్‌ ప్రభుత్వం తనది కాని ప్రాంతంపై పట్టుసాధించేందుకు సంక్షేమ పథకాల పేరుతో ప్రజలను ఆకర్షించే ప్రయత్నం చేస్తోంది. ఇది ముమ్మాటికి తప్పు. ఇప్పుటికే ఒడిశా సరిహద్దులోని అనేక ప్రాంతాలను ఆంధ్రప్రదేశ్‌ ఆక్రమించుకుంది. ఇది పూర్తిగా ఒడిశా ఇంటిలిజెన్స్‌ విభాగం వైఫల్యం. ఒడిశా ప్రభుత్వం వెంటనే దీనిపై స్పందించి… కేంద్రం తో మాట్లాడి భూభాగాన్ని కాపాడుకోవాలి. ఇప్పటీకే ఒడిశా సుప్రీంకోర్టులో కేసు వేసిందని తెలిసింది. ఈ ప్రాంతాలను ఒడిశా సాధించే వరకు పోరాటం ఆపకూడదు. దీనికి పూర్తిగా సహకరిస్తుంది'' అని బీజేపీ నాయకుడు ఒకరు చెప్పారు.మరో వైపు కొటియా పంచాయతీలో ఆంధ్రప్రదేశ్‌ ప్రభుత్వం నిర్వహిస్తున్న పంచా యతీ ఎన్నికలను ఆపేలా రాష్ట్ర ప్రభుత్వం చర్యలు తీసుకోవాలని కోరుతూ ఫిబ్రవరి 10వ తేదిన (2021)హైకోర్టులో పిల్‌ నమోదైంది. భారత్‌ బికాస్‌ పరిషత్‌ అనే స్వంచ్ఛంద సంస్థ ప్రతినిధులు ఈ పిల్‌ వేశారు.
కొటియాపై ప్రేమకు ఖనిజాలే కారణమా…?
కేసులు, క్షేత్రస్థాయి పర్యటనలు, రాజకీయాలు ఎలా ఉన్నా…అసలు ఈ ప్రాంతంపై ఇరు రాష్ట్రాలకు ఇంత ప్రేమ ఎందుకు?గిరి శిఖర ప్రాంతంలో ఎవ్వరికి పట్టనట్లు ఉండే ఈ కొటి యా గ్రామాల్లో వందల కోట్ల రూపాయలు పెట్టి ఎందుకు పోటీపడి మరీ రెండు రాష్ట్రాల ప్రభు త్వాలు అభివృద్ధి పనులు చేస్తున్నాయి?ఈ ప్రాం తంలో విలువైన ఖనిజాలు ఉన్నాయని…వాటిని దక్కించుకోవాంటే ముందుగా ఇక్కడి గిరిజనుల మనస్సుని గెల్చుకోవాలని… అందుకే ప్రభుత్వా లు పోటీపడి మరి పథకాలు ఇస్తూ పనులు చేస్తున్నాయని వామపక్షనాయకులు అంటున్నారు. ''ఇక్కడ చాలా రోజులుగా రెండు రాష్ట్రాల ప్రభుత్వాలు ఏదో సాకుతో కొండలు తవ్వడం చేస్తున్నాయి. ఇదంతా చూస్తుంటే ఇక్కడ రహ స్యంగా ఖనిజ అన్వేషణ జరుగుతుందనే అనిపిస్తుంది. అయితే ఏదో ఒక రూపంలో ప్రజలకు మంచి జరగడం శుభపరిణామమే… కాకపోతే ఈ వివాదాన్ని త్వరగా తేల్చుకోక పోతే… ప్రస్తుతానికి గిరిజనులకి బాగున్నా… భవిష్యత్తులో సమ్యలు వచ్చే అవకాశం ఉంది'' అని స్థానిక వామపక్ష నాయకులు కిల్లి సురేశ్‌ చెప్పారు. కొటియా గ్రామాల పరిధిలో ఖనిజ సంపద అనే మాట అందరి నోటా వినిపిస్తూనే ఉంది. అసలు నిజంగా ఇక్కడ ఖనిజాలు ఉన్నాయా అనే విషయంపై ఏయూ జియాలజీ విభాగం రిటైర్డ్‌ ప్రొఫెసర్‌ వెంకటేశ్వరావు వెల్లడిరచారు. ''తూర్పు కనుమల్లో చాలా చోట్ల ఖనిజాలు ఉన్నాయి. ముఖ్యంగా బాక్సైట్‌ వంటి ఖనిజాలు విస్తరంగా ఉన్నాయి. మనం ఒప్పు కున్నా…లేకున్నా…ఖనిజాలను తవ్వడానికి ఏ ప్రభుత్వమూ సంకోచించదు. విలువైన ఖనిజా లున్న ప్రాంతాలను తమ పరిధిలోకి తెచ్చుకో వాలనే చూస్తాయి. కొటియా గ్రామాల పరిధి లోని కొండల్లో కూడా విలువైన ఖనిజాలు ఉండే అవకాశం ఉంది. ఎందుకంటే ఈ తూర్పు కనుమల్లోని ఈ బెల్ట్‌లో మాంగనీసు, ఇనుము,లైమ్‌ కంకర,క్వార్జ్‌,గ్రానెట్కట్‌, రంగు రాళ్లు వంటి ఖనిజ సంపద ఉంది. వీటితో పాటు జల,జంతుసంపద కూడా అపారం. వీటిని కాపాడుకోవాలి. అసలు తూర్పు కనుమల్ని బయోడైవర్సీటి హాట్‌ స్పాట్‌గా గుర్తించాల్సిన అవసరం ఉంది'' అని ప్రొఫెసర్‌ వెంకటేశ్వరావు చెప్పారు.
ఏపీ వేసిన రోడ్లపైనే ఒడిశా రోడ్లు వేస్తోంది'
మద్రాస్‌ ప్రెసిడెన్సీ కాలం నుంచి నేటి వరకు ఏపీ రాష్ట్రానికి సంబంధించి భౌగోళికంగా ఎన్నెన్నో మార్పులొచ్చాయి. కానీ కొటియా గ్రామాలు ఏ రాష్ట్ర పరిధిలోకి వస్తాయనే వివాదం మాత్రం ఇంకా తేలలేదు. ఏపీ ప్రభు త్వం కొటియా గ్రామాల విషయంలో పోరాటం చేయడం లేదని…అలాగే అక్కడ ఏపీ ముద్ర వేసే కార్యక్రమాలు ఎక్కువగా జరగడం లేదనే విమర్శలు వస్తున్నాయి. వీటి గురించి స్థానిక ఎమ్మేల్యే రాజన్నదొర తెలిపారు. ''వివాదస్పద కొటియా గ్రామాలు విజయనగరం జిల్లా సాలూరు మండలంలోకి కొటియా ప్రాంతాలు వస్తాయి. బ్రిటిష్‌ హయంలో ఈ ప్రాంతాలు మద్రాస్‌ ప్రెసిడెన్సీ పరిధిలో ఉండేవి. అప్పట్లోనే ఒడిశా ప్రభుత్వం ఈ ప్రాంతాలు తమవని వాదించేది. అయితే దీనిని మద్రాస్‌ ప్రెడిడెన్సీ ఖండిస్తూ ఉండేది. బ్రిటిష్‌ హయాం నుంచి ఈ గ్రామాలను సాలూరు మండల పరిధి భూ భాగంలో చూపించారు. 1942లో జరిగిన గిల్‌ సర్వే ప్రకారం కూడా అదే వర్తిస్తుంది. గతంలో రాష్ట్ర గవర్నర్‌ విశ్వభూషణ్‌ హరిచందన్‌ దృష్టికి కొటియా గ్రామాల సమస్యను తీసుకువెళ్లాం. ఇరు రాష్ట్రాలను సమన్వయపరిచి సమస్య పరిష్కారానికి చొరవ తీసుకోవాలని కోరాం. ప్రస్తుతం అక్కడ ఎన్నికలు నిర్వహించవద్దని బీజేపీతో పాటు ఒడిశాలోని కొన్ని పార్టీలు డిమాండ్‌ చేస్తున్నాయి. కానీ అక్కడ ఏపీ ప్రభుత్వం తరపున ఎన్నికలు జరగడం ఇదేమి కొత్త కాదు. నేను పుట్టక ముందు నుంచి ఆ ప్రాంతంలో ఏపీ గవర్నమెంట్‌ ఎన్నికలు నిర్వహిస్తోంది. దీనికి సుప్రీం కోర్టు లేదా పార్లమెంట్‌ పరిష్కారం చూపాలి. ఒడిశా మేం అభివృద్ధి చేశామని చెప్పుకోవడం కోసం….ఏపీ ప్రభుత్వం వేసిన రోడ్లపై మళ్లీ రోడ్లు వేసి మేమే వేశాం అని చెప్పుకుంటోంది. నిజానికి అక్కడున్న అపారమైన ఖనిజ సంపదను కొల్లకొట్టేందుకే ఒడిశా ఈ డ్రామాలు ఆడుతోంది'' అని సాలూరు ఎమ్మేల్యే పీడిక రాజన్నదొర చెప్పారు.
'కొటియా అభివృద్ధే లక్ష్యం'
''ప్రస్తుతం కొటియా గ్రామాల్లో ఏపీ ప్రభుత్వం ఎన్నికలు నిర్వహిస్తోంది. అంతా సజావుగా ఉంది. అధికారులు నిరంతరం గ్రామాలకు వెళ్లి సమస్యలను తెలుసు కుంటున్నారు. ''కొటియా భౌగోళికంగా ఒడిశాకే చెందుతుంది.కోరాపూట్‌ జిల్లాలో భాగమే కొటియా గ్రామాలు. దీనిపై ఆంధ్ర ప్రదేశ్‌కు ఎటువంటి హక్కులూ లేవు. 1951 లోనే ఒడిశా ఇక్కడ అసెంబ్లీ, పార్ల మెంట్‌ ఎన్నికలు నిర్వహించింది. 1956లో ఏర్పడిన ఆంధ్రప్రదేశ్‌ కొటియా మాది అనడం హాస్యా స్పదం. దీనిపై ఇటీవలే సుప్రీం కోర్టుని ఆశ్రయించాం. ఇప్పటీకే కొటియా గ్రామాల్లో చాలా అభివృధ్ది చేసి చూపించాం. కొటియా గ్రామాల అభివృద్ధి,అక్కడి గిరిజనుల బాగోగుల కోసం కొటియా ప్రాంతంలో ఒడిశా అభివృద్ది పనులు నిరంతరం సాగుతూనే ఉంటాయి ''అని ఒడిశా రాష్ట్ర ప్లానింగ్‌ బోర్డు డిప్యూటీ చైర్మెన్‌ సంజయ్‌ దాస్‌ వర్మ మీడియాతో చెప్పారు. తమ రాష్ట్రానికి చెందిన పంచా యతీలకు ఏపీ ప్రభుత్వం ఎన్నికలు నిర్వహి స్తోందని, అందులో మూడు పంచాయతీల పేర్లు మార్చారని ఒడిశా ప్రభుత్వం తన పిటిషన్లో పేర్కొంది. దీనిపై విచారణ జరిపిన జస్టిస్‌ ఎ.ఎం.ఖన్విల్కర్‌ ధర్మాసనం ఏపీ తరఫు న్యాయవాదికి పిటిషన్‌ కాపీ అందించాలని సూచించింది.
కొటియాలో టెన్షన్‌కి తెరదించారు. ఏపీ అధికారుల కృషి ఫలించింది. 50ఏళ్లుగా నెలకొన్న ఆంధ్రా-ఒడిశా సరిహద్దు వివాదాన్ని ప్రభుత్వ సంక్షేమ పథకాలకు అక్కడి గిరిజనులు ఆకర్షితులయ్యారు. తాము ఏపీ పౌరుల మేనంటూ నినాదాలు చేశారు. ఒడిశా అధికా రులు, పోలీసులపై తిరగబడ్డారు. అక్కడి రేషన్‌కార్డు, ఓటర్‌ ఐడీ కార్డులను విసిరి కొట్టారు. విజయనగరంజిల్లా అధికారుల విశేష కృషి కారణంగా ఏపీ ప్రభుత్వం చేపట్టిన సంక్షేమ పథకాలు కొటియా విలేజ్‌ గ్రూప్‌ గ్రామ ప్రజ లకు చేరువయ్యాయి. ప్రభుత్వ పథకాలపై మొదటి నుంచి అధికారులు వారికి అవగాహన కల్పించారు. ఈ మేరకు సాలూరు వీూA పీడిక రాజన్న దొరను కలిసి ఏపీలోనే కొనసాగు తామని అంగీకారపత్రం ఇచ్చారు. ఒడిశాతో తమకు సంబంధంలేదని స్పష్టం చేశారు. ఈ సందర్భంగా కొటియా ప్రజలను ఎమ్మెల్యే రాజన్నదొర అభినందించారు.ఈ నేపథ్యంలో స్థానిక గిరిజనుల ధైర్యసాహసాలకు ముగ్థులైన విజయనగరంజిల్లా కలెక్టర్‌..కొటియా గ్రూప్‌ ప్రజలను కలెక్టరేట్‌కి పిలిపించారు. కలెక్టరేట్‌లో వారిని ఘనంగా సన్మానించారు. ప్రభుత్వ పథ కాలు వారికి మరింత చేరువయ్యేలా చర్యలు తీసుకోవాలని అధికారులను ఆదేశించారు.ఈ విషయంలోనే గిరిజనులు, ఒడిశా అధికారులు మధ్య వివాదం తలెత్తింది. పెద్దయెత్తున పోలీసులు కొటియా చేరుకోవడంతో పరిస్థితి ఉద్రిక్తంగా మారింది. తెలుగు బోర్డులు పెడుతున్న గిరిజనులను పోలీసులు అడ్డుకున్నారు. అయితే ఒడిశా పోలీసులు, అధి కారుల ఓవరాక్షన్‌పై స్థానిక గిరిజనులు తిరగ బడ్డారు. పగలుచెన్నూరు, డోలియాంబల దగ్గర ఒడిశా పోలీసులతో బాహాబాహీకి సిద్ధమ వ్వడంతో యుద్ధ వాతావరణం కనిపించింది.
ఏపీలోనే ఉంటామని కొఠియా గ్రామాల తీర్మానాలు
ముఖ్యంగా కొఠియా గ్రామాల్లో సమస్యపై పరిష్కారంపై ఫోకస్‌ చేయనున్నారు. ఇటీవల పరిణామాలు, వివాదం వివరాలను అధికా రులు తాజాగా సీఎం జగన్‌కు తెలియ చేశారు. 21 గ్రామాలకుగానూ 16 గ్రామాలు ఆంధ్ర ప్రదేశ్‌లోనే ఉంటామని తీర్మానాలు చేసినట్లు విజయనగరం కలెక్టర్‌ సూర్యకుమారి వివరించారు. ఇటీవల ఆయా గ్రామాల్లో ఎన్నికలు కూడా నిర్వహించినట్లు అధికారులు పేర్కొ న్నారు. కొఠియా గ్రామాల్లో దాదాపు 87 శాతానికి పైగా గిరిజనులేనని, వారికి సేవలు అందిం చే విషయంలో అవాంతరాలు లేకుండా చూడాల్సిన అవసరం ఉందన్నారు. సరిహద్దు భూ సమస్యలను పరిష్కారానికి వినతి..!! ఆంధ్ర`ఒడిశా సరిహద్దు గ్రామాలైన కొల్లాపుట్టుపంచాయితీని చత్తీష్‌ఘర్‌ రాష్ట్ర పీసా చట్టం గ్రూప్‌ చైర్‌పర్సన్‌ రవి పర్యటన రెబ్బాప్రగడ రవి పర్యటించారు.ఇక్కడ సమస్యపై గిరిజనులు చైర్‌పర్సన్‌ రవికి ఒక వినతి పత్రాన్ని అందజేశారు.విశాఖ జిల్లా డుంబ్రిగుడ మండలం కొల్లాపుటు గ్రామ పంచాయితీలో సరిహద్దు అంశంపై గ్రామసభలో తీర్మానించిన అంశాలను ఆయనకు స్థానిక గిరిజనులు అందజేశారు. ఆంధ్ర ఒడిశా సరిహద్దు అంశంపై అధికారులు దృష్టికి తీసుకెళ్లడంపై చర్చించడం జరిగిందని,డెక్కపారు,బొడ్లమామిడి,నిట్టమామిడి,కొల్లాపుట్టు గ్రామ రెవెన్యూ,అటవీ హక్కుల పట్ట భూములు కొల్లాపుట్టు గ్రామ పంచాయితీకి చెందినవి అంటూ పలు అంశాలను గ్రామసభ తీర్మాణంలో తీర్మాణించారు.అలాగే ఒడిశావాసులు ఆక్రమించిన భూములను ఇప్పించాలని కోరారు.-శ్రీ‌నివాస్‌
kotiya gramala vivaadampai aandhra-odisa jaint comity – Dhimsa
oka otaru...okati kante ekkuva otlu veste adhi neram. alaveste aa rendu otluu chellavu.cony andhra-odisa sarihaddulo unna 34 graamaalaku chendina daadaapu 4 vela mandi otarlu adhikaarikamgaa rendesi otlu vestaaru. adhi oka rashtramlo kaadu.... rendu rashtrallo.alaa otlu veyadam kosame aandhrapradeshy, odisa rendoo rashtralu veeriki poty padi otu hakkutho paatu aneka pathakaalu andistunnaayi. deentho ikkada girijanulaku rendu reshanni kaardulu, rendu pinchan kaardulu, rendu otaru kaardulu...ilaa annee rendesi untaayi. alaage rendu rashtrala prajaapratinidhulanu veeru ennukuntaaru. ee gramala kathenti? veetipai rendu raashtraalakuu inta prema deniki? ane amsaalapai samagra kathanam.!                                                                                                                        sarvetho modalaina samasya
aandhrapradeshameloo vijayanagaram jilla, odisaaloni korapute jillala madhya unde shedule praantamlooni 21 graamaalni kotia gramaluga pilustaaru.ikkada daadaapu 15 vela mandi nivasistunnaaru. veerilo 3,902 mandi otarlu. veeru itu aandhraaloonuu,atu odisaalo otu hakkunu kaligi untaaru. odisa, aandhrapradeshy rashtralu avatarinchi nappudu kotia graamaallo sarve jaragaledu. veetini e rashtramlonuu kalapaledu. ee grama lu tama paridhiloonivenantu iru raashtraaluu vaadistunnaayi. 1968loo supreenkortunu aasrayinchaayi.appati nunchi munduku kadalani kotia kesupai 2000loo supreem kortu opratipaadana chesindi. daani prakaaram kotia samasyanu parishkarinchenduku iru rashtrala sammatitho jaipure jilla jadji adhyaksha tana aaruguru sabhyula kamiteeni vesindi. andu loo iru rashtralaku chendina adhikaarulu,nyaaya vaadulu unnaaru. kotia vishayamlo ee commity kshetrasthaayilo paryatanalu, kortulo vaadanalu chesindi. aina vishayam kolikki raledu. tarvaata 2006loo ee samasyani paarla mentulo telchukovalani supreem kortu suuchim chindi.
ippatikee ee panchaayitii telaledu.
kotia gramaluga unna 21 gramalue marikonni gramaluga vidipoyi vaati sankhya prastutam 34ki cherindani kotia kamiteelo apy tarapuna speshalle councillega pani chesina vijayanagaram jillaaku chendina nyaayavaadi smsesesese raju bbctatho cheppaaru. '1942loo paripalana soulabhyam kosam british prabhutvam rashtralanu erpaatu cheyalane aalochana chesindi. daanikosam 1942loo sarve jaripinchindi. aa kramamlo apy,odisa, madhya pradesha,bihare rashtrala sarihaddulu nirnayim chenduku gilli.ji ane sarve andi lande rikaardu kaaryaalaya adhikari sarve nirvahim chaaru. indulo apy,odisa sarihaddulloni 101 graamaalanu samasyaatmakamainavigaa gurtinchaaru. veetilo konnintini iru rashtrallo vileenam cheyagaikotia panchaayatii paridhilo 21 groopu gramala sangati telcha ledu. appatnunchi ee graamaalu tamavante tamavani odisa, andhra pattubadutunnaayi. ee gramala vivaadampai rendu rashtralu 1968loo supreem kortunu aasrayisteekortu statesse koo vidhinchindi. deentho ippatikee pari shkaram labhinchaledu. asalu kotia gramala samasyapai avagaahana unnavaaru kuudaa leru. apy tarapuna ee samasyapai pani chesina argady chanipoyaru. kaakinaadaku chendina maro sarve yari chalapatirao retired ayi poyaru. prastutaaniki ee samasyapai avagaahana undi pani chesina vaarilo nenu,chalapati raavu matrame unnam'' ani aayana telipaaru.
pathakaalu aandhrampanulu odisha
gatha edaadi fibravarilo odisa sthaanika enni kallo otesina ee girijanam..ippudu apy panchaayatii ennikallo otu hakkunu vini yoginchukunnaru.kotia,kuritibhadra, mada kaari,doliamba taditara graamalu odisaku.nerellavalasa,eguvasembi, digu vasembi,dhulibhadra,moolathaadivalasa,pagulu chenneru,pattuchennerulu,solipiguda,sikhaparuvu graamaalu apy bhuubhaagaaniki sameepamlo untaa ye. migatavi rendu sarihaddulaki daadaapu samaana dooramlo untaayi.deentho e rashtra niki sameepangaa unna graamaalapai aarashtra prabhutvam pattu saadhinchaenduku prayatnaalu chestondi. ayithe indulo odisaaraashtraanide paicheyigaa kanipistondi.endukante rodlu veyadamthopaatu aneka kaaryaalayaalu aa rashtram nirmistondi.ekkada chusina odisa kaaryaalayaalu,oria bhashaloni bordule kanipistunnaayi tappaetelugu bhashalo arudu gaa bordulu kanipistaayi. ayithe rendu rashtra la phalaalanu andukuntunna kotia grama la girijanam abhivruddhi kosam odisa prabhu twaanni, sankshema pathakaala kosam apy prabhutva nni nammukuntunnaru.''mammalni rendu rashtra prabhutvaalu baga chusukuntunnayi. ayithe apy prabhutvam pathakaala dwara maaku ekkuva dabbulu vastunnaayi. odisa prabhutvam dwara takkuva vastunnaayi. cony odisa prabhutvam rodlu veyinchindi. gatha edaadi varaku maa graamaalaku ekkadiki vellaalannaa raallu rappulu telina daarullone vellevallam. ippudu kotta taaru rodlapai veltunnam. alaage odisa maaku illu kuudaa kattinchindi. maaku rendu prabhu twaalu kavali. rendu prabhutvaalu andinche pathakaalu kavali. okavela prabhutvam nirnayisteevaallu erashtramlo undamante akkade untaam. appati varakuu maatram rendu rashtrala ennikallo mem otestaam'' ani kotia graamaallo okataina pattuchennooru nivasi butroo cheppaaru.vivaadaspada kotialo rajakeeyaalu ippativaraku rendu rashtrala samasyagaa prabhutvaala madhya nalugutunna samasyaloki rajakeeyaalu cherayi. ennikala samayam kaavadamtho rajakeeya naayakulu ee praantaallo paryatanalu chestunnaru. kotia graamaallo odisa bgfa naayakulu paryata nalu chestunnaru. andhra prabhutvam nirvahincha nunna panchaayatii ennikallo paalgonavaddani kotia vaasulaki odisa bgfa naayakatvam suuchimchimdi. alaage ayaa praantaallo odisa prabhutvam chestunna abhivruddhi panulu, apy prabhutvam andistunna sankshema pathakaalapai aaraa teesindi. ''aandhrapradeshy prabhutvam tanadi kaani praantampai pattusaadhinchenduku sankshema pathakaala paerutho prajalanu aakarshinche prayatnam chestondi. idhi mummatiki tappu. ipputike odisa sarihaddulooni aneka praantaalanu aandhrapradeshy aakraminchukundi. idhi puurtigaa odisa intilijensi vibhagam vaiphalyam. odisa prabhutvam ventane deenipai spandinchi kendram thoo matladi bhuubhaagaanni kapadukovali. ippateeke odisa supreenkortulo kesu vesindani telisindi. ee praantaalanu odisa saadhinche varaku poratam aapakuudadu. deeniki puurtigaa sahakaristundi'' ani bgfa nayakudu okaru cheppaaru.maro vaipu kotia panchaayatiiloo aandhrapradeshy prabhutvam nirvahistunna pancha yathee ennikalanu aapela rashtra prabhutvam charyalu teesukovaalani korutu fibravari 10va tedina (2021)hycortulo pilli namodaindi. bharathm bikasse parishathna ane swanchchchanda samstha pratinidhulu ee pilli vaesaaru.
kotiapai premaku khanijale karanamari?
kesulu, kshetrasthaayi paryatanalu, rajakeeyaalu ela unnaeyaasalu ee praantampai iru rashtralaku inta prema enduku?giri sikhara praantamlo evvariki pattanatlu unde ee koti yaa graamaallo vandala kotla roopaayalu petti enduku potipadi mari rendu rashtrala prabhu twaalu abhivruddhi panulu chestunnayi?ee praam tamlo viluvaina khanijalu unnaayanivaatini dakkinchukovante mundugaa ikkadi girijanula manassuni gelchukovalani anduke prabhutva lu potipadi mari pathakaalu istuu panulu chestunnayani vaamapakshanaayakulu antunnaru. ''ikkada chala rojulugaa rendu rashtrala prabhutvaalu edho saakutho kondalu tavvadam chestunnayi. idantaa chustunte ikkada raha syangaa khanija anveshana jarugutundane anipistundi. ayithe edho oka roopamlo prajalaku manchi jaragadam subhaparinamame kakapothe ee vivaadaanni twaragaa telchukoka pothe prastutaaniki girijanulaki bagunna bhavishyattulo samyalu vache avakaasam undi'' ani sthaanika vamapaksha naayakulu killi sureshe cheppaaru. kotia gramala paridhilo khanija sampada ane maata andari nota vinipistuunee undi. asalu nijamgaa ikkada khanijalu unnaya ane vishayampai eu jialogy vibhagam retired professere venkateswarao velladirachaaru. ''thoorpu kanumallo chala chotla khanijalu unnaayi. mukhyamgaa baxite vanti khanijalu vistaramgaa unnaayi. manam oppu kunnaelekunnanakhina tavvadaaniki e prabhutvamuu sankochinchadu. viluvaina khanija lunna praantaalanu tama paridhiloki techuko valane chustayi. kotia gramala paridhi loni kondallo kuudaa viluvaina khanijalu unde avakaasam undi. endukante ee thoorpu kanumalloni ee beltelo maanganeesu, inumu,laime kankara,kwarje,granetkate, rangu raallu vanti khanija sampada undi. veetitho paatu jala,jantusampada kuudaa aparam. veetini kapadukovali. asalu thoorpu kanumalni biodiverseety hate spatnega gurtinchaalsina avasaram undi'' ani professere venkateswarao cheppaaru.
apy vesina rodlapaine odisa rodlu vestondi'
madrasse presidency kaalam nunchi neti varaku apy rashtraniki sambandhinchi bhougolikamgaa ennenno maarpulochaayi. cony kotia graamaalu e rashtra paridhiloki vastaayane vivaadam maatram inka telaledu. apy prabhu twam kotia gramala vishayamlo poratam cheyadam ledanialaage akkada apy mudra vese kaaryakramaalu ekkuvagaa jaragadam ledane vimarsalu vastunnaayi. veeti gurinchi sthaanika emmelye rajannadora telipaaru. ''vivaadaspada kotia graamaalu vijayanagaram jilla saaluru mandalamloki kotia praantaalu vastaayi. british hayamlo ee praantaalu madrasse presidency paridhilo undevi. appatlone odisa prabhutvam ee praantaalu tamavani vaadinchedi. ayithe deenini madrasse predidency khandistu undedi. british hayam nunchi ee graamaalanu saaluru mandala paridhi bhoo bhaagamlo chuupimchaaru. 1942loo jarigina gilli sarve prakaaram kuudaa adhe vartistundi. gatamlo rashtra gavarnershe vishwabhooshanh harichandan drushtiki kotia gramala samasyanu teesukuvellam. iru rashtralanu samanvayaparichi samasya parishkaaraaniki chorava teesukovaalani koram. prastutam akkada ennikalu nirvahinchavaddani beejeepeetho paatu odisaaloni konni paarteelu demande chestunnayi. cony akkada apy prabhutvam tarapuna ennikalu jaragadam idemi kotta kaadu. nenu puttaka mundu nunchi aa praantamlo apy gavarnamente ennikalu nirvahistondi. deeniki supreem kortu leda parlamenti parishkaaram chuupaali. odisa mem abhivruddhi chesamani cheppukovadam kosam.apy prabhutvam vesina rodlapai malli rodlu vesi meme veshaam ani cheppukuntondi. nijaaniki akkadunna apaaramaina khanija sampadanu kollakottenduke odisa ee draamaalu aadutondi'' ani saaluru emmelye peedika rajannadora cheppaaru.
'kotia abhivruddhe lakshyam'
''prastutam kotia graamaallo apy prabhutvam ennikalu nirvahistondi. antaa sajavuga undi. adhikaarulu nirantaram graamaalaku velli samasyalanu telusu kuntunnaru. ''kotia bhougolikamgaa odisake chendutundi.korapute jillaalo bhagame kotia graamaalu. deenipai aandhra pradesheku etuvanti hakkuluu levu. 1951 lone odisa ikkada assembley, paarla mente ennikalu nirvahinchindi. 1956loo erpadina aandhrapradeshy kotia maadi anadam hasya spadam. deenipai itivale supreem kortuni aasrayinchaam. ippateeke kotia graamaallo chala abhivrudhdi chesi chupincham. kotia gramala abhivruddhi,akkadi girijanula bagogula kosam kotia praantamlo odisa abhivruddi panulu nirantaram saagutuunee untaayi ''ani odisa rashtra planingle bordu deputy chairmen sanjiy dasn varma meediatho cheppaaru. tama rashtraniki chendina pancha yateelaku apy prabhutvam ennikalu nirvahi stondani, andulo moodu panchaayatiila paerlu maarchaarani odisa prabhutvam tana pititionlo perkondi. deenipai vichaarana jaripina justisse e.em.khanvilkarky dharmasana apy tarafu nyaayavaadiki pitition kaapi andinchaalani suuchimchimdi.
kotialo tenshanniki teradinchaaru. apy adhikaarula krushi phalinchindi. 50ellugaa nelakonna andhra-odisa sarihaddu vivaadaanni prabhutva sankshema pathakaalaku akkadi girijanulu aakarshitulayyaaru. taamu apy pourula maenantuu ninaadaalu chesaru. odisa adhika rulu, polisulapai tiragabaddaaru. akkadi reshankardu, otar idy kaardulanu visiri kottaru. vijayanagaranjilla adhikaarula visesha krushi kaaranamgaa apy prabhutvam chepattina sankshema pathakaalu kotia vileji groop grama praja laku cheruvayyaayi. prabhutva pathakaalapai modati nunchi adhikaarulu vaariki avagaahana kalpinchaaru. ee meraku saaluru vueA peedika rajanna doranu kalisi epilone konasaagu taamani angeekaarapatram icharu. odisaato tamaku sambandhamledani spashtam chesaru. ee sandarbhamgaa kotia prajalanu emmelye rajannadora abhinandinchaaru.ee nepathyamlo sthaanika girijanula dhairyasaahasaalaku mugthulaina vijayanagaranjilla kalektarke..kotia groop prajalanu kalektareteki pilipinchaaru. kalektaretelo vaarini ghanamgaa sanmaaninchaaru. prabhutva patha kaalu vaariki marinta cheruvayyela charyalu teesukovaalani adhikaarulanu aadesinchaaru.ee vishayamlone girijanulu, odisa adhikaarulu madhya vivaadam talettindi. peddayettuna poliisulu kotia cherukovadamto paristhiti udriktamgaa maarindi. telugu bordulu pedutunna girijanulanu poliisulu addukunnaru. ayithe odisa poliisulu, adhi kaarula ovaraakshan sthaanika girijanulu tiraga baddaru. pagaluchennuru, doliambala daggara odisa polisulatho bahabahiki siddhama vvadamtho yuddha vaataavaranam kanipinchindi.
epilone untaamani kotiya gramala teermaanaalu
mukhyamgaa kotiya graamaallo samasyapai parishkaarampai fokasm cheyanunnaru. iteevala parinaamaalu, vivaadam vivaraalanu adhika rulu taajaagaa cm jaganku teliya chesaru. 21 graamaalakugaanuu 16 graamaalu aandhra pradeshelone untaamani teermaanaalu chesinatlu vijayanagaram kalektarke suuryakumaari vivarinchaaru. iteevala aayaa graamaallo ennikalu kuudaa nirvahinchinatlu adhikaarulu perko nnaaru. kotiya graamaallo daadaapu 87 saataaniki paiga girijanulenani, vaariki sevalu andim chee vishayamlo avaantaraalu lekunda chuudaalsina avasaram undannaaru. sarihaddu bhoo samasyalanu parishkaaraaniki vinati..!! aandhraeyuu sarihaddu graamaalaina kollaaputtupanchaayita chattishigharsha rashtra pisa chattam groop chairiparsanni ravi paryatana rebbapragada ravi paryatinchaaru.ikkada samasyapai girijanulu chairiparsanni raviki oka vinati patraanni andajesaaru.visakha jilla dumbriguda mandalam kollaputu grama panchaayitiiloo sarihaddu amsampai gramasabhalo teermaaninchina amsaalanu aayanaku sthaanika girijanulu andajesaaru. aandhra odisa sarihaddu amsampai adhikaarulu drushtiki teesukelladampai charchinchadam jarigindani,dekkaparu,bodlamamidi,nittamamidi,kollaputtu grama revenue,atavi hakkula patta bhoomulu kollaputtu grama panchaayiteeki chendinavi antuu palu amsaalanu gramasabha teermaanamlo teermaaninchaaru.alaage odisaavaasulu aakraminchina bhoomulanu ippinchaalani koraru.-srinivassi