లోకాభిరామం: July 2012
మనిషి మొదట్లో తిండి దొరికింది దొరికినట్లు పచ్చిదిగానే తిన్నాడు. సుమారు 20 లక్షల సంవత్సరాల క్రితం, తిండిని వండడం నేర్చుకున్నాడు. దాంతో మనిషి తిండి తీరులో మార్పు వచ్చిందంటే చాలదు. అసలు మనిషి జాతి పరిణామం పూర్తిగా మరోదారి పట్టడానికి వంట, మంట కారణమంటారు పరిశోధకులు. మాంసాన్ని వండుకు తినాలన్న ఆలోచన ఎప్పుడు, ఎక్కడ మొదలయిందన్న సంగతి తెలియదు. తెచ్చుకున్న మాంసం ప్రమాదవశాత్తు కాలిందని, కాలిన మాంసం రుచిగా ఉండడం గుర్తించినందుకు వంట మొదలయిందని కథగా చెపుతారు. కాలిన మాంసంలో వేలు గుచ్చి వేడిగా ఉందని, నోట్లో పెట్టుకున్నారని, అట్లా రుచి తెలిసిందని కూడా చెపుతారు. మంటలో పడిన మాంసం ముందు, ముడుచుకుపోతుంది. లోపల ఉన్న నీరు ఆవిరయి, బయటకు వస్తుంది. కొవ్వు పదార్థాలు కరిగి బయటకు కారుతాయి. అవి అంటుకుని, మండి మాంసం రంగు మారుతుంది. అందులో కొత్త పదార్థాలు, కొత్త వాసనలు పుడతాయి. ఇదంతా 20 లక్షల సంవత్సరాల నాడు, మొదటిసారిగా తెలిసింది. మనిషి తిండి తీరు, జీవించే కాలం, పిల్లలను కనే తీరు మొదలయినవి ఈ వంటవల్ల మరిపోయినాయని మాత్రం తరువాత తెలిసింది. చింపాంజీలతో మొదలు మరే జంతువులకూ వంట చేయడం తెలియదు.
కోతి జాతులతో పోలిస్తే, మనిషి నోరు, పళ్లు ఎంతో మృదువు లక్షణం గలవి. దవడలు, వాటిని కదిలించే కండరాలు కూడా గట్టివి కావు. చెట్ల కొమ్మలను నములుకుని తినే శక్తి మనిషికి ఏనాడూ లేదు. మన శరీరంలోని జీర్ణ వ్యవస్థ కూడా మిగతా కోతులలోలాగా లేదు. ఉదాహరణకు మనిషి పెద్దపేగు నిజానికి చాలా చిన్నది. అందుకు ఆకు కూరలు, కూరగాయలు వండకుంటే, అంతగా అరగవు. పళ్లుకూడా అరగవు. పచ్చిమాంసం తింటే మనిషికి ప్రాణం మీదకు వచ్చే ప్రమాదం కూడా ఉంది. ఇంత బలహీనమయిన జీర్ణ మండలం గల మనిషి మిగతా జంతువులన్నింటినీ మించి, ప్రపంచాన్ని తన చేతుల్లోకి తీసుకోవడం వెనక రహస్యం ఏమిటి?
సుమారు 25 లక్షల సంవత్సరాల కింద కూడా మనుషులకు, కోతులకు మధ్య పెద్ద తేడాలేదు. అప్పట్లో మనుషులకు కూడా చేతులు పొడుగ్గా, కాళ్లు పొట్టివిగా ఉండేవని తెలుసు. మెదడు కూడా చింపాంజీలకంటే పెద్దదిగా ఉండేది కాదు. కడుపు, ఉరఃపంజరం పెద్దవిగా ఉండేవి. అంటే అప్పటి మనిషి, చెట్లు, కాయలతోనే కడుపు నింపుకునే వాడని అర్థం! ఆ తరువాత 6 లక్షల సంవత్సరాల కాలంలో, మనుషులు మరింత మనుషులయ్యారు. చేతులు పొట్టివయి, కాళ్లు పొడుగయ్యాయి. పేగుల పొడుగు తగ్గింది. నమిలే పళ్లుకూడా చిన్నవిగా మారాయి. మెదడు మాత్రం, నలభయి శాతం పెద్దదయింది. ఈ మార్పులన్నీ తిండిని వండుకు తినడం వల్లనే జరిగాయని పరిశోధకులు నిస్సందేహంగా చెపుతున్నారు.
రాతి పనిముట్ల వాడకంతో, మాంసం మరింత బాగా దొరికింది. వండుకుని తిన్నందుకు శక్తి ఎక్కువగా అందింది. కనుక మెదడు పెద్దదయింది. వండుకుని తినడంలో మనిషి మరెన్నో మెళకువలు నేర్చుకున్నాడు. ఆఫ్రికాలో 19 లక్షల ఏండ్లనాటి అవశేషాలు ఈ ఊహకు మరెంతో బలాన్నిచ్చి నిజంగా మార్చాయి.
వండిన మాంసం మెత్తబడుతుంది. సులభంగా నమలవచ్చు. రుచి పెరుగుతుంది. కాల్చిన మాంసంలో సూక్ష్మక్రిములు మిగలవు. మరికొన్ని రోజుల దాకా అవి తినడానికి పనికి వచ్చింది. మాంసంలాగే, దుంపలు, వేళ్లుకూడా కాల్చిన తరువాత, రుచితో బాటు బలాన్నిచ్చే తిండిగా మారతాయి. పచ్చి తిండి 65 శాతం అరిగితే, వండినది 90 శాతం వరకు అరుగుతుంది. అంతకుముందు, అందుబాటులోని గట్టి, రుచిలేని శాకాహారం కూడా, మంట, వంటలతో మనిషికి అందుబాటులోకి వచ్చాయి. వెదుళ్లు, బంగాళాదుంప లాంటివి పచ్చివి తినడంవల్ల అపాయం ఉండేది. వేడివల్ల వాటిలోని విషాలు విరిగి, అవి మంచి తిండిగా అందుబాటులోకి వచ్చాయి. ఈ రకంగా, తిండిని అరిగించుకునేందుకు శరీరం పడే కష్టం సగానికి తగ్గిపోయింది. కనుక నోరు, పెదవులు, పళ్లు, దవడల నిర్మాణంలో గొప్ప మార్పులు వచ్చాయి. శరీరంలో, అన్నింటికన్నా పెద్ద మార్పు మెదడులో కనబడింది. శక్తి మిగతా శరీర భాగాలకన్నా, మెదడుకు ఎంతో మేలు చేసింది. తిండి గట్టిగా ఉంటే, దాన్ని నింపాదిగా నమలడంతోనే కాలం గడిచేది. వంటతో పరిస్థితి మారింది. కొత్త తిండిని వెతికేందుకు, కావలసినంత కాలం కలిసి వచ్చింది. మంచి తిండి దొరికినవారు బలం గలవారయ్యరు. పిల్లలను కన్నారు. జాతి, బలంగా ముందుకు సాగింది.
మనిషి శరీరంలో మెదడు, పరిమాణం ప్రకారం, తక్కువ చోటును ఆక్రమిస్తుంది. కానీ, తిన్న తిండి మాత్రం పావు వంతు మెదడుకే వాడుకవుతుంది. మెదడు పెరిగితే బతుకు తీరు పెరుగుతుంది. తాబేటి పెంకులో వంట చేయవచ్చునన్న ఆలోచన ఇందుకొక ఉదాహరణ. గట్టి గింజలను పొడిగా, నూరి, తినడం మరొక ఉదాహరణ. పిండి తెలిసిన తరువాత రొట్టెను కనుగొనడానికి ఎక్కువ కాలం పట్టలేదు. గట్టి రొట్టెలను కొన్ని దినాలు దాచుకుని తినడం కూడా తెలిసింది. తడిపిన పిండిని, ఏ వానాకాలంలోనో, వాడకుండా పక్కన పెడితే అది పులిసింది.
ఆ పిండిలో కార్బన్‌డై ఆక్సైడ్ పుట్టింది. పిండిని కాలిస్తే, మరింత మెత్తని, రుచిగల రొట్టె వచ్చింది. మట్టి కుండలు 30,000 సంవత్సరాల క్రితం వచ్చాయి. దుంపలను, మాంసాలను నిప్పుల సెగమీద, ఎక్కువేపు ఉడికించే పద్ధతి తెలిసింది. వాటికి నీరు కలిపి ఉడికించి పులుసు చేయడం తెలిసింది. ఉప్పు కలిసి, మాంసాన్ని, ఆరబెట్టి దాచుకోవడం, వంటలో తరువాతి మెట్టు. ఈ వరుగులు, కరువులోనూ మనిషిని కాపాడగలుగుతాయని అర్థమయింది. అదొక గొప్ప మార్పు. ఇంచుమించు ఈ కాలంలోనే తిండిని మరింత రుచిగలదిగా మార్చే, ఉల్లి, మిరియాలు లాంటి వాటిని మనిషి కనుగొన్నాడు. తిండికి బాగా మసాలాలు కలిపితే అది ఎక్కువ కాలం మన్నింది. తిండి తీరు మారుతున్నకొద్దీ, మనిషి శరీరంలో రోగ నిరోధక శక్తి లాంటివి కూడా మారిపోయాయి. పచ్చి తిండి మీద ఉండే క్రిములు ఆరోగ్యానికి హాని కలిగించడం మొదలయింది. అయినా, వంట కారణంగానే, మనిషి, అనువుగాని వాతావరణం, పరిసరాలు, పరిస్థితులను తట్టుకుని ముందుకు సాగగలిగాడు. వంట వల్ల వచ్చిన లాభాలతోపోలిస్తే, నష్టాలు తక్కువే. ఇవాళ వండకుండా తిండి తినే వారు చాలా అరుదు.
అన్నింటికన్నా ముఖ్యంగా, తిండి పేరున వెచ్చించే సమయం బాగా తగ్గింది. లేకుంటే, సగం రోజు తిండితోనే సరిపోయేది!
Posted by Gopalam Karamchedu at 9:40 AM No comments:
అన్యాయం.
ఈ బొమ్మ నాకొరకు గీసి పంపిన పెద్ద మనిషి పేరు మరిచి పోయాను.
కలకత్తా నుంచి పంపారాయన.
ఎవరబ్బా?
Posted by Gopalam Karamchedu at 8:46 AM No comments:
Posted by Gopalam Karamchedu at 4:22 AM No comments:
Posted by Gopalam Karamchedu at 9:08 AM No comments:
పరిశోధకులు చరిత్ర సృష్టించారు. కానీ, చరిత్ర మాత్రం వారిని క్షమించలేదు. వ్యక్తిగతంగా పరిశోధకులకు ఉన్న నమ్మకాలు, పద్ధతులను అడ్డుగా పెట్టి వారిని హింసకు గురి చేసింది. అలాంటివారు ఎందరెందరో పరిశోధకులు చరిత్రలో కనబడతారు.
ఆలన్ ట్యూరింగ్, 1952లో తాను 'స్వలింగ సంపర్కం' చేశానని ఒప్పుకున్నాడు. అతని మీద కేసు పెట్టి విచారణ జరిపించారు. జైలుశిక్ష అనుభవించాలి, లేదా హార్మోన్ ఇంజెక్షన్ చేయించుకుని 'మగతనాన్ని' పోగొట్టుకోవాలని నిర్ణయం వచ్చింది. జైలులో ఉంటే పరిశోధన సాగదని ట్యూరింగ్, ఇంజెక్షన్‌కు ఒప్పుకున్నాడు. ఆ తరవాత అతను క్రిప్టోగ్రఫీ పరిశోధనలు చేయకూడదని కూడా నిర్ణయం వచ్చింది. ట్యూరింగ్ శరీరంలోనూ, మెదడులోనూ ఇంజెక్షన్ తరువాత 1953లో మాంఛెస్టర్ యూనివర్సిటీ వారు అతనికి, అయిదు సంవత్సరాలు ఉద్యోగం ఇచ్చారు. కానీ, అతను 1954 జూన్‌లోనే ఆత్మహత్య చేసుకున్నాడు!
చరిత్రలో ఇలాంటి బాధలకు గురయిన పరిశోధకులు మరెందరో ఉన్నారు.
మహమ్మద్ ఇబ్న్ జకరియా అల్ రాజీ, 865 నుంచి 932 వరకు బాగ్దాద్‌లో జీవించిన వైద్యుడు. చరిత్ర అతడిని రేజెన్ అనే పేరుతో గుర్తుంచుకున్నది. అరబిక్ ప్రపంచంలో పాశ్చాత్య విజ్ఞానాన్ని హిప్పోకేట్స్, గాలెన్ వంటి వారిని ప్రచారం చేయడానికి అతను ప్రయత్నించాడు. అతను రాసిన ఒక పుస్తకం ఎంతో పేరు పొందింది. మతగురువులు మాత్రం, ఆ పుస్తకంతోనే, అతని తలమీద కొట్టాలని నిర్ణయించారు. ఫలితంగా రాజీ గుడ్డివాడయ్యాడు. తరువాత, వైద్యం, ప్రచారం సాగలేదు.
మైకేల్ సెర్వెటస్ (1511-1553) స్పెయిన్‌లో వైద్యుడు. ఊపిరితిత్తులు, రక్తప్రసరణల గురించి పరిశోధించాడు. ఇతను కూడా పరిశోధన గురించి పుస్తకం రాసి, అందులోనే మతం గురించి కూడా కొంత రాశాడు. సెర్వెటస్ స్పెయిన్ నుంచి స్విట్జర్లాండ్ పారిపోవలసి వచ్చింది. అక్కడ కూడా మతవాదులు అతడిని వెంటాడారు. పట్టి పీడించి, పుస్తకాలతో సహా అతడిని జెనీవా సరస్సు తీరాన సజీవ దహనం చేశారు.
గెలిలెయో గెలిలి (1564-1642) గురించి విద్యార్థులకుకూడా తెలిసి ఉంటుంది. భూమి, సూర్యుని చుట్టు తిరుగుతుందని చెప్పిన కోపెర్నికస్ సిద్ధాంతాన్ని అవునన్నందుకు, మతం అతడిని శిక్షించింది. అతను బతికినన్ని రోజులు ఇంట్లోనుంచి బయటకు రావడం కుదరలేదు. అతని పుస్తకాలు కూడా వెలుగు చూడలేదు.
హెన్రీ ఓల్డెన్ బుర్గ్(1619-1677), ఇతను లండన్‌లో 1667లోనే రాయల్ సొసైటీని స్థాపించాడు. గొప్పస్థాయి పరిశోధన పత్రాలను ప్రచురణకు ఆహ్వానించాడు. ఈ పేరున అతను యూరపులాంటి ఇతర ప్రాంతాలలోని విదేశీయులతో ఉత్తర ప్రత్యుత్తరాలు సాగించవలసి వచ్చింది. నెదర్లాండ్స్, ఇటలీ లాంటి దేశాలకు కూడా అతను ఉత్తరాలు రాశాడు. ఈ ఉత్తరాల సంఖ్య మరీ ఎక్కువయింది. ఈ సంగతి అధికారుల దృష్టిలో పడింది. విదేశీ గూఢచారి అని ఆక్షేపించి, అతడిని అరెస్టు చేశారు. టవర్ ఆఫ్ లండన్‌లో అతడిని చాలాకాలం బందీగా ఉంచారు.
గెర్‌హార్డ్ డొమాక్ (1895-1964) డొమాక్ జెర్మనీలో పాతాలజీ, బ్యాక్టీరియాలజీలలో పరిశోధకుడు. సల్ఫనమయిడ్ అనే మొట్టమొదటి ఆంటిబయోటిక్‌ను కనుగొన్నాడని అతనికి గుర్తింపు వచ్చింది. అదే విషయానికిగాను అతనికి 1939లో నోబెల్ (వైద్యం) బహుమతినికూడా ఇచ్చారు. నాజీ వ్యతిరేకి అయిన ఓసిమెట్‌స్కీకి 1936లో నోబేల్ శాంతి బహుమతి ఇచ్చారు గనుక, డొమాక్ తన బహుమతిని అందుకోగూడదని నాజీ ప్రభుత్వం శాసించింది. అతడిని అరెస్టు చేసి వారంపాటు బందీగా ఉంచారు కూడా. యుద్ధం ముగిసిన తరువాత 1947లో డొమాక్ తన బహుమతిని అందుకోగలిగాడు. చిత్రంగా, అతనికి బహుమతితోబాటు రావలసిన పైకం మాత్రం, అందలేదు. చాలా కాలం అయింది, గనుక, డబ్బు ఇవ్వలేదన్నారట!
ఆల్‌బర్ట్ ఐన్‌స్టైన్ (1879-1955) ఐన్‌స్టైన్ చేసిన పరిశోధనలు అర్థమయినా, కాకున్నా అందరికీ ఈ పేరు మాత్రం తెలిసి ఉంటుంది. ఐన్‌స్టైన్, జెర్మనీలోని ఉల్మెలో యూదుల వంశంలో పుట్టాడు. అతను మతాన్ని పాటించలేదు. సాపేక్ష సిద్ధాంతంతోబాటు, ఆతని రాజకీయాల గురించి కూడా మాట్లాడి, జెర్మనీవారి నిరసనకు గురయ్యాడు. 1933లో హిట్లర్ అధికారంలోకి వచ్చేనాటికి ఐన్‌స్టైన్ అమెరికాలో ఉన్నాడు. అయినా బెర్లిన్‌లోని అతని ఉద్యోగం, ప్రుసియన్ అకాడమీ ఆఫ్ సైనె్సస్‌లో సభ్యత్వం రద్దయ్యాయి. ఆస్తిని ప్రభుత్వం లాక్కున్నది. పుస్తకాలన్నింటినీ బజార్లో పెట్టి తగలబెట్టారు. ఐన్‌స్టైన్ తిరిగి జెర్మనీకి రాలేదు. పైగా తన దేశం వారు బాంబు తయారుచేస్తున్నారని, అమెరికా ప్రెసిడెంటు రూజ్వెల్టుకు ఉత్తరం రాశాడు. అమెరికాలోనూ అటువంటి పరిశోధనలు జరగాలన్నాడు!
చరిత్రలో ఎందరెందరో పరిశోధకులు ఈ రకంగా వేధింపులకు గురయ్యారు!
ఈ విశాల విశ్వంలో మనుషులనే మనం నిజంగా ఒంటరి జీవులం. బుద్ధిజీవులు మరెక్కడయినా ఉన్నారేమోనని వెతకడమే గానీ, ఎవరూ కనిపించడంలేదు. ఇదిలా ఉండగా- ఈ విశ్వం వేగంగా విస్తరిస్తున్నది. గెలాక్సీలు, నక్షత్రాలు మొదలయినవన్నీ ఒకదాన్నుంచి మరొకటి దూరంగా మరింత దూరంగా వెళ్లిపోతున్నాయి. మనం చూడగలిగిన ప్రాంతం కొంత మాత్రమే.
వెలుగున్నంత దూరం వరకే కనబడుతుంది. విశ్వం వ్యాపించడం ఇట్లాగే కొనసాగితే కొంతకాలం తరువాత, మనకు కనిపించే ప్రాంతంలో ఖాళీ ఎక్కువ, నక్షత్రాలు తక్కువగా మిగులుతాయి. ఇంతకూ ఈ పరిస్థితి రేపెప్పుడో మాత్రం రావడంలేదని, అందుకు బిలియన్ల సంవత్సరాలు పడుతుందని గుర్తుంచుకోవాలి. కొన్ని పదుల బిలియన్ల సంవత్సరాలు సాగితే, మన చుట్టూ మరేవో కొన్ని గెలాక్సీలు మాత్రమే మిగులుతాయి. మిగతావన్నీ మనకు కనిపించని చీకటి ప్రాంతంలోకి వెళ్లిపోతాయి.
ఇదంతా జరగడానికి ఒక శక్తి కారణంగా ఉంది. దాన్ని డార్క్ ఎనర్జీ అంటారు. అంటే ఏమిటని? ఎవరైనా అడిగితే వెర్రిమొగమే సమాధానం. మహామహా పరిశోధకులకే ఈ శక్తి గురించి, దాని స్వభావం గురించి అర్థంకావడంలేదు. అలాంటిదేదో ఉందన్న అనుమానం మాత్రం అందరికీ ఉంది. విశ్వంలోని ఖాళీలలో శక్తి ఉంది. పదార్థమంతా కూడా శక్తియొక్క రూపమే. పదార్థంగా మారని శక్తినుంచి ఒక రకమయిన వికర్షణ పుడుతుంది. డార్క్ ఎనర్జీ అంటే అదేనా? తెలియదు! గురుత్వాకర్షణ శక్తి మరీ ఎక్కువయినందుకు ఈ డార్క్ ఎనర్జీ పుట్టిందా? అంతకన్నా తెలియదు! ఈ అనుమానాలకు ఆధారాలున్నాయి. వాటిలో సమస్యలు కూడా ఉన్నాయి.
విశ్వంలోని కాంతిని ఈ డార్క్ ఎనర్జీ మింగుతున్నది. అయినా, ఇది కాంతినుంచే పుట్టి ఉండవచ్చునన్న అనుమానం కూడా ఉంది. కాంతి, వెలుగు అంటే విద్యుదయస్కాంత తత్వానికి ఒక రూపం లేక ఫలితం. అందరికీ తెలిసిన ఫిజిక్సుకు అందని రకం విద్యుదయస్కాంత తరంగాలు ఉన్నాయని మరో అనుమానం. వాటి అలల నిడివి, మనకు కనిపించే విశ్వంలోని తత్వానికి ట్రిలియన్ల రెట్లు ఎక్కువ. అదే డార్క్ ఎనర్జీ అంటున్నారు కొందరు. వెలుగుగానీ, అయస్కాంత శక్తిగానీ, వాటి వాటి అలల నిడివి వల్ల రకరకాలుగా ప్రభావాన్ని చూపుతాయి. మనకు కనిపించే కాంతి కొంత. దానికి, అటు యిటూ కనిపించని కాంతులున్నాయని తెలుసు. అదే దారిలో విద్యుదయస్కాంత తరంగాలు కూడా ఉన్నాయని ఇద్దరు పరిశోధకులు గట్టిగా నమ్ముతున్నారు. విశ్వంలోని పూర్తి ఖాళీ ప్రాంతాలలో కూడా అర్థంకాని అయస్కాంత క్షేత్రాలున్నాయని గమనించారు. వాటికి ఈ అతి దీర్ఘ తరంగాలు గల విద్యుదయస్కాంత తత్వం ఆధారమని వీరిద్దరూ అంటున్నారు. మన గెలాక్సీలోనే బ్లాక్‌హోల్స్ ఉన్నాయి. వాటిలోనుంచి కూడా కొన్ని అయస్కాంత క్షేత్రాలు పుడుతున్నాయి! అవి కూడా ఇలాంటివేనంటున్నారు!
విశ్వం తననుంచి తాను దూరంగా పోతున్నది. అంటే అంతులేకుండా విస్తరిస్తున్నది. ఈ సంగతి సుమారు ఇరవయి సంవత్సరాల క్రితమే గట్టిగా రుజువయింది. సూపర్‌నోవాలు ఉండవలసిన వెలుగు లేకుండా, ఉండవలసిన దానికన్నా, మరెంతో దూరంగా ఉన్నాయని గమనించారు. ఈ సంగతిని ఆధారంగా 'విశ్వం విశాలమవుతున్నద'ని చెప్పినవారికి 2011లో నోబెల్ బహుమతి కూడా ఇచ్చేశారు. విశ్వంలో చాలా భాగం ఖాళీగా ఉంది. అక్కడ కొన్ని వర్చువల్ పార్టికల్స్ పొంగుతున్నాయని క్వాంటమ్ సిద్ధాంతం చెపుతుంది. ఆ పొంగులోనుంచి కొంత శక్తి పుడుతుంది. పార్టికల్స్‌మాత్రం ఈ క్షణం పుట్టి మరో క్షణంలో మాయమవుతాయి, శక్తి మిగులుతుంది. మార్పేమీ లేకుండా మిగులుతుంది. దీనే్న కాస్మలాజికల్ కాన్‌స్టాంట్ అన్నారు. ఇందులోనుంచి లేదా ఇందుకు సంబంధించి డార్క్ ఎనర్జీ పుడుతుందని మరో అనుమానం.
విశ్వం విచ్చుకుంటూ పోవడానికి కొంత, నిజానికి చాలా శక్తి అవసరం. ఒక ఘనపు కిలోమీటరు విశ్వానికి అర జౌల్ శక్తి కావాలి (అసలు, విషయమే అర్థం కావడంలేదంటే, అందులో ఈ లెక్కలు అంతకన్నా అర్థం కావు గనుక వదిలేద్దాం!). వర్చువల్ పార్టికల్స్‌లో నుంచి పుట్టుకు వస్తున్న శక్తి మొత్తాన్ని లెక్కించే ప్రయత్నం చేశారు. అది 'సున్నా'అని లెక్క తేలింది.
(ఇదేమిటని ముక్కున వేలేసుకుంటే తప్పులేదు!) మరో లెక్క ప్రకారం, ఈ శక్తి అపారం. ఎంత అపారమంటే, దాని ప్రభావంవల్ల విశ్వంలోని పదార్థమంతా సర్వనాశనమవుతుంది. (ఈసారి ఇదేమిటని బుర్ర పట్టుకుంటే అంతకన్నా తప్పులేదు. ఫిజిక్సు అనే మదర్ ఆఫ్ సైన్సెస్ పద్ధతి అలాగే ఉంటుంది మరి!) ఇదంతా మనకు అర్థం కాలేదంటే ఆశ్చర్యం లేదు. పరిశోధకులకు కూడా ఈ సంగతులు అర్థం కాలేదు. కనుక వాళ్లు రూటుమార్చి, డార్క్ ఎనర్జీకి, గురుత్వాకర్షణ శక్తికి మధ్య సంబంధాలను వెతుకుతున్నారు. గురుత్వాకర్షణ అన్న విషయానికి ఆధారం ఆకర్షణ. రెండు పెద్ద పెద్ద ఆకారాల మధ్యన ఆకర్షణ ఉంటుందని దీని భావం. కానీ, వాటిమధ్యన దూరం బిలియన్ల కాంతి సంవత్సరాలయితే, ఆకర్షణ పోయి వికర్షణ మొదలవుతుందని ఒక సిద్ధాంతాన్ని తెచ్చారు వారు.
గురుత్వాకర్షణ గురించి ఇంత తేలికగా మాట్లాడడం తప్పు అంటారు మరికొందరు. ఐన్‌స్టైన్ ప్రతిపాదించిన సాధారణ సాపేక్ష సిద్ధాంతం ప్రకారం, గ్రావిటీ అంటే స్థలకాలాలు వంపు తిరగడం. ఈ లెక్క ఆధారంగానే సౌర మండలంలోని గ్రహాలు, మనిషి ప్రయోగించే కృత్రిమ ఉపగ్రహాల దారులను, కదలికలను లెక్క వేస్తున్నారు. దాన్ని మొత్తం విశ్వం స్థాయిలోకి పెంచి, స్థలకాలాలను వంచగలిగితే- లెక్క ఎలాగుంటుందో అర్థంకాదు! పరిశోధకులు ఏదో అడ్డు వచ్చిందని పని మానే రకం కాదు. జోస్ బెల్ట్రాన్, ఆంటోనియో మరోటోలు మరీ రాటుదేలిన పరిశోధకులు. వాళ్లు స్పెయిన్‌లో గ్రావిటీ గురించి ఎంత కాలంగానో పరిశోధిస్తున్నారు. ఆకర్షణ పోయి వికర్షణగా మారడం గురించి ముందు ఊహించినది వీళ్లే. అంతలోనే మరో సంగతి తోచింది. అక్కడ విద్యుదయస్కాంత తత్వం లక్షణాలు కనిపించాయి. స్థలకాలాల బదులు దృష్టి అయస్కాంతాలు, వోల్టేజీలవైపు మళ్లింది. తరువాతి సంగతులు మరెప్పుడయినా చూద్దాం!
పాఠక మిత్రులకు ఒక మనవి! సైన్సు అంటే- తెలిసిన విషయాల గురించి అని మన భావన! కానీ సైన్సులో తెలిసిన సంగతులకన్నా, తెలియని సంగతులే ఎక్కువ. వాటిని తెలుసుకోవడానికి ప్రయత్నం గనుక సైన్సు కొనసాగుతుంది. ఈ విషయం అర్థం కావడానికే ఇలాంటి వ్యాసాలు!
Posted by Gopalam Karamchedu at 9:01 AM 1 comment:
'ఎలాగున్నారు?' అని ఎవరినయినా ఒక ప్రశ్న అడిగి చూడండి. 'ఆఁ! ఏదో! బాగానే ఉన్నాం!' అంటారు గానీ, ఎవరూ సంతోషంగా ఉన్నామని చెప్పరు. కానీ, వ్యాపారాలు చేసే సంస్థల్లో మాత్రం బెస్ట్, గ్రేట్ లాంటి మాటలు ఊరికే వినపడుతుంటాయి. ఏదో ఒక పరికరం, అందులోని భాగం గురించి వ్యాపార పరంగా చర్చ జరుగుతూ ఉంటుంది. అందులో 'మీరు ఇవ్వగల బెస్ట్ ప్రైస్ (ధర) చెప్పండి!' అని ఒక డయలాగ్ ఉంటుంది. ఆ ధర కొనేవారికి తక్కువగానూ, అమ్మేవారికి లాభకరంగానూ ఉండాలి. అక్కడ బెస్ట్ అంటే అన్నింటికన్నా మంచి అనే అర్థం! అదే మరి మనుషులు, ఉద్యోగులు, వారి పని గురించి మాట్లాడుతుంటే మాత్రం ఈ మాటల అర్థాలు మారిపోతాయి. అవి ఒక్కొక్కరికి ఒక రకంగా అర్థమవుతాయి. అక్కడే సమస్యలు మొదలవుతాయి.
మనతో బాటు, మరెందరో పనిచేస్తుంటారు. అందరిలోనూ కలిసి బెస్ట్ ఎవరని వెతకవలసిన అవసరం వస్తుంది. అక్కడ అభిప్రాయాలలో చాలా తేడా కనబడుతుంది. మీరుండేస్థాయిని బట్టి పని నాణ్యత, వ్యక్తుల క్లాసు గురించిన అవగాహన మారుతుంది. ఆఫీసులో ఏదో ఒక పని చేయవలసిన అవసరం వస్తుంది. 'దీనికి ఎవరు బెస్ట్?' అని ప్రశ్న మొదలవుతుంది. తగినవారు ఎవరైనా ఉన్నారా, అనే ప్రశ్న కూడా పుడుతుంది. ఉన్నవాళ్లంతా మంచివాళ్ళే. కానీ, కొత్త అవసరం వచ్చేదాకా దానికి సరిపడే వారు ఉన్నారా? అన్న సంగతి తెలియదు!
'నీవు కోరిందేదో నీ దగ్గర ఉందన్న సంగతి, ఆ కోరిందేదో తెలిసేదాకా తెలియదు' అని ఒక మాట ఉంది. మనుషులయినా అంతే! ఆఫీసులో, కంపెనీలో 'బెస్ట్' గురించిన వెదుకులాట చాలా రకాలుగా ఉంటుంది. మనుషుల గురించయితే, అందుకు కొన్ని పద్ధతులున్నాయి. అందరికీ తెలిసిన 'పనె్నండు ప్రశ్నల పరీక్ష' ఒకటి ఉంది. అది కాపీ రైటు కింద వస్తుంది. ఉద్యోగి భావాలను గుర్తించే ప్రయత్నంలో మామూలుగా కొన్ని ప్రశ్నలుంటాయి.
* కంపెనీ నమ్మే విలువలనే ఇంచుమించుగా నేను కూడా నమ్ముతాను.
* నేను, నా కంపెనీ భవిష్యత్తు బాగుంటుందనుకునేవారిలో ఒకడిని.
* కంపెనీ గమ్యాలను చేరడంలో, నా పాత్ర ఏమిటో నాకు బాగా అర్థమయింది-లాంటి కొన్ని పడికట్టు భావాల గురించి సర్వే చేస్తుంటారు. కానీ, ఈ రకం ప్రశ్నలు అన్ని సందర్భాలలో, అన్ని డిపార్టుమెంట్లలో సంతృప్తికరమయిన ఫలితాలను ఇవ్వవు. మరింత సూటిగా, ఒక్కొక్క ఉద్యోగికి చేతనయిన పనులు, పనులు చేయడంలోనూ, కంపెనీ పట్ల వారు చూపించే విధేయత మొదలయినవి మరీ లోతుగా చూడవలసిన అవసరం వస్తుంది. అట్లా, ప్రశ్నల సంఖ్య ఎక్కువవుతుంది. సర్వే, చాలా చికాకు అవుతుంది. ఒకానొక కంపెనీ వారు సర్వే కోసం నాలుగు వందల ప్రశ్నలు సిద్ధం చేశారు. ఇక ఆ సర్వేలోనుంచి, అనుకున్న ఫలితాలు రావని వేరుగా చెప్పనవసరం లేదు.
మీరు ఎంతగా 'బెస్ట్'కు దగ్గరవుతున్నారన్న సంగతి ముందు మీకు తెలుస్తుంది. కానీ, మీ చేత పని చేయిస్తున్న వారి ఎక్స్‌పెక్టేషన్స్ మరోరకంగా ఉంటాయి. మీ సూపర్‌వైజర్, 'కానీ' అని ఒక పుల్ల వేస్తాడు. మీది మేనేజర్ అగ్గిపుల్ల గీచి ఈ పుల్లను వెలిగిస్తాడు. కనుక ఎవరు బెస్ట్ అన్న ప్రశ్నకు జవాబు, ఉద్యోగుల మధ్య నుంచి రాదు. మేనేజర్ల నుంచి వస్తుంది. మేనేజర్లకు తమ సిబ్బందితో ఉండే మంచి సంబంధాల ఆధారంగా నిర్ణయం వస్తుంది. మనం మనుషులం. మేనేజర్లు కూడా మనలాగే మనుషులు. కనుక, కొన్ని సందర్భాలలో నిజమయిన 'బెస్ట్' బయటపడకుండా, నిరాశకు లోనవుతారు. అదనంగా పని చెప్పడానికి, బెస్ట్ గురించి వెతికితే మాత్రం, అక్కడి ప్రశ్నలు మరోరకంగా ఉంటాయి. పనిని బెస్ట్‌గా చేయగలిగిన వారికన్నా, బెస్ట్‌గా మాట వినేవారికి భారం అప్పగించే వీలు ఎక్కువ. అందులో అందరికీ సులువుంది. ఉద్యోగులలో నిజంగా బెస్ట్ ఎవరన్నది, చిక్కు ప్రశ్న. ఒక్కొక్క విషయానికి, సందర్భానికి ఒకరు బెస్ట్‌గా ఉంటారు. కొంతమందిలోని మంచీ చెడు లక్షణాలను మేనేజర్లు గమనించరు. ఒక పెయింటింగ్ ఉంటుంది. అందులో అక్కడక్కడ ఖాళీలు ఉంటాయి. ఆ ఖాళీలలో కూడా రంగులు పులిమితే, పెయింటింగ్ అందం, ఆకర్షణ తగ్గుతాయి. ఒక పూల గుత్తిలో, ఒక పువ్వు తగ్గినా, ఎక్కువయినా దాని రూపం మారుతుంది. బాపు బొమ్మలో ఒక గీత తగ్గినా ఆ బొమ్మ అసంపూర్తి అవుతుంది అంటారు. మనుషుల వ్యక్తిత్వాలు కూడా అలాంటివే.
మనమయినా, మన మేనేజర్లయినా, వ్యక్తిత్వంలోని ఖాళీలను అదనపు లక్షణాలను ఈరకంగా గుర్తించగలగాలి. మన దృష్టిలో కొన్ని లక్షణాలు మాత్రమే వచ్చి, మిగతావి రాకుంటే, ఆ వ్యక్తి మనమే అయినా సరే, చిత్రం అసంతృప్తి అవుతుంది. కొంపలు మునుగుతున్నా సరే, నిత్యం ఆఫీసుకు సమయానికి వచ్చేవారు మంచి ఉద్యోగులా? చెప్పిన పనిని నిజంగా ధ్యాస పెట్టి ముగించేవారా? కంపెనీ, సంస్థ గమ్యాల గురించి అవగాహన ఉండి, అందుకు తమ వంతు కృషి చేసేవారిని ఏమనాలి? పని చేసినా, చేయకున్నా, సరైన సమయంలో మంచి సలహాలు, అభిప్రాయాలు, ఆలోచనలు అందజేసేవారుంటారు. వారినేమనాలి? కొందరికి సమస్యలను విడదీయడంలోని మెళకువలు తెలిసి ఉంటాయి. కొందరు పని సాధించడంలో పట్టుదలగలవారుంటారు. ఈ లక్షణాలు అన్నీ ఒకరిలో దొరకవు. కొంతమందిలో ఈ లక్షణాలే కనిపించవు. అన్ని మంచి గుణాలే, కానీ, జాగ్రత్తగా గమనిస్తే, మంచి గుణాలు రెండింటి మధ్యన వైరుధ్యం కనబడుతుంది. ఒక్కొక్క గుణం గురించి ఆలోచించినా, వాటిలో మంచితో బాటు కొంచెం చెడు కూడా కనిపించే వీలుంది. ఎవరికివారికే ఈ అభిప్రాయాలు వేరువేరుగా ఉంటాయి. మొత్తంమీద ఎవరి అభిప్రాయం కూడా పూర్తిగా తప్పుకాదు, పూర్తిగా సరయింది కాదని గుర్తుంచుకుంటే బాగుంటుంది. సందర్భాన్ని బట్టి, మనుషుల విలువ తెలుస్తుంది. 'తగినవారు' ఉంటారు. ఆ సమయానికి వారే బెస్ట్! మొత్తంమీద ఎవరి అభిప్రాయం కూడా పూర్తిగా తప్పుకాదు, పూర్తిగా సరయింది కాదని గుర్తుంచుకుంటే బాగుంటుంది.
సందర్భాన్ని బట్టి మనుషుల విలువ తెలుస్తుంది. 'తగినవారు' ఉంటారు. ఆ సమయానికి వారే బెస్ట్! మొత్తంమీద బెస్ట్ అనే వారుండరు!
ఇంతా జరిగిన తరువాత, మేనేజర్ల మీద కూడా బాసులుంటారు. వారి అభిప్రాయాలను కాదనగలిగే శక్తి, తక్కువగా ఉంటుంది. అందరిమధ్యన జరిగిన నిర్ణయాలను, అక్కడ, అవుననిపించుకుంటే, అనిపించగలిగితే, ఆ సందర్భంలో ఆ మేనేజర్ బెస్ట్! అవునన్న పెద్ద బాసు బెస్ట్! ఆ బాసు మేనేజర్‌ని బెస్ట్ అంటారు. మేనేజరు మనందరినీ బెస్ట్ అంటారు! అప్పుడు మాటకు అర్థం ఉంటుంది!
నాకు నచ్చని సంగతులు!
టైమెంత అని అడగటానికి చేతిని చూపించడం! నా గడియారం ఎక్కడుందో నాకు తెలుసు? గడియారం లేనిది నీకు గదా? బాత్‌రూం ఎక్కడ అని అడగడానికి ఏం చూపిస్తావ్? (సారీ)
సినిమా చూస్తున్నాము. 'చూశావా? చూశావా? అంటాడు పక్కతను! బోలెడు డబ్బు పెట్టి సినిమాకు వచ్చింది, చూడటానికి కాకపోతే, గోళ్లుగిల్లుకోవడానికా?
నిన్నొక ప్రశ్న అడగనా?' అనే ప్రశ్న! అప్పుడే ఒక ప్రశ్న అడిగావు. మరోకటి ఎలాగూ అడుతావిక!
'జీవితం చిన్నది' అనే మాట! ఏమిటర్థం? మనకు చేతయిన పెద్ద సంగతి అదొకటే! దానికంటే ఎక్కువ కాలం మరేమి సాధించగలం గనుక?
సందర్భం!
అదొక నగరం. అక్కడొక కుటుంబం. కుటుంబమే, కానీ ఉండేది ఇద్దరే! ఒక తల్లీ, ఒక కూతురు. మరో దిక్కులేని వారయినా, వారుకూడా కుటుంబమే. సుఖంగా బ్రతుకుతున్నారు. ఒకరిమీద ఒకరికి ప్రేమ కూడా బోలెడుంది. కానీ, వాళ్లిద్దరికీ నిద్రలో నడిచే అలవాటు ఉంది. అదొక పెద్ద సమస్యలా కనిపించలేదు వారికి. ఒకరు లేస్తే మరొకరికి మెలుకవవుతుంది. ఎలాగో సర్దుకుంటున్నారు.
ఒకానొక రాత్రి, ప్రపంచమంతా నిశ్శబ్దంగా నిద్రలో ఉంది. తల్లీ కూతుళ్లిద్దరూ ఒకేసారి, నిద్రలో నడక మొదలుపెట్టారు. ఇద్దరికీ మెలుకువ రాలేదు. నడుస్తూ, నడుస్తూ రాళ్ల తోటలోకి చేరుకున్నారు. అక్కడ పొగ మంచు నిండి ఉంది. ఇద్దరూ ఒకరొకరికి ఎదురుపడ్డారు.
''ఆహా! రాక్షసీ! చివరికి ఎదురయ్యావా? నీ వల్లే గదా నా బతుకంతా నాశనమయింది, ఆ శిథిలాల మీద నీవు నీ బతుకు బంగళా కట్టుకున్నావు! నిన్ను చంపగలిగితే బాగుండును!' అన్నది తల్లి ఆవేశంగా!
''నువ్వొక ఆడదానివా? ఆశపోతు ముసలిపీనుగా! నా బతుకుకూ నాకూ మధ్య అడ్డుగోడగా నిలబడ్డావు! నాబతుకు కూడా నీ బతుకులాగా తెల్లవారుతుంటే, నేనూరుకుంటానా? నువ్వు చస్తే, నా పీడ విరుగడవుతుంది!'' అన్నది కూతురు.
అంతలో కోడి కూసింది. తల్లికీ, కూతురికీ మెలుకువ వచ్చింది.
'నువ్వేమిటి బంగారు తల్లీ! ఇక్కడున్నావు?' అంది తల్లి. 'నీవేమిటమ్మా ఇక్కడ?' అంది కూతురు. ఇద్దరూ కలిసి ఇంట్లోకి వెళ్లారు.
lokabhiramam: July 2012
manishi modatlo tindi dorikindi dorikinatlu pachidigaane tinnadu. sumaru 20 lakshala samvatsaraala kritam, tindini vandadam neerchukunnaadu. daamto manishi tindi teerulo maarpu vachindante chaaladu. asalu manishi jaati parinaamam puurtigaa marodari pattadaaniki vanta, manta kaaranamantaaru parisodhakulu. maamsaanni vanduku tinaalanna aalochana eppudu, ekkada modalayindanna sangati teliyadu. tecchukunna maamsam pramaadavasaattu kaalindani, kaalina maamsam ruchigaa undadam gurtinchinanduku vanta modalayindani kathagaa cheputaaru. kaalina maamsamlo velu guchi vaedigaa undani, notlo pettukunnarani, atla ruchi telisindani kuudaa cheputaaru. mantalo padina maamsam mundu, muduchukupotundi. lopala unna neeru aavirayi, bayataku vastundi. kovvu padaarthaalu karigi bayataku kaarutaayi. avi antukuni, mandi maamsam rangu maarutundi. andulo kotta padaarthaalu, kotta vaasanalu pudataayi. idantaa 20 lakshala samvatsaraala naadu, modatisaarigaa telisindi. manishi tindi teeru, jeevinche kaalam, pillalanu kane teeru modalayinavi ee vantavalla maripoyinayani maatram taruvaata telisindi. chimpanjilatho modalu mare jantuvulakuu vanta cheyadam teliyadu.
kothi jaatulato poliste, manishi noru, pallu entho mruduvu lakshanam galavi. davadalu, vaatini kadilinche kandaraalu kuudaa gattivi kaavu. chetla kommalanu namulukuni tine sakti manishiki enaaduu ledu. mana sareeramlooni jeerna vyavastha kuudaa migata kotulalolaga ledu. udaaharanaku manishi peddapegu nijaaniki chala chinnadi. anduku aaku kuuralu, kuuragaayalu vandakunte, antagaa aragavu. pallukuda aragavu. pachimamsam tinte manishiki praanam meedaku vache pramaadam kuudaa undi. inta balaheenamayina jeerna mandalam gala manishi migata jantuvulannintini minchi, prapanchaanni tana chetulloki teesukovadam venaka rahasyam emiti?
sumaru 25 lakshala samvatsaraala kinda kuudaa manushulaku, kotulaku madhya pedda tedaledu. appatlo manushulaku kuudaa chetulu poduggaa, kaallu pottivigaa undevani telusu. medadu kuudaa chimpanjilakante peddadigaa undedi kaadu. kadupu, urahpanjaram peddavigaa undevi. ante appati manishi, chetlu, kaayalathone kadupu nimpukune vaadani artham! aa taruvaata 6 lakshala samvatsaraala kaalamlo, manushulu marinta manushulayyaaru. chetulu pottivayi, kaallu podugayyaayi. pegula podugu taggindi. namile pallukuda chinnavigaa marai. medadu maatram, nalabhayi saatam peddadayindi. ee maarpulannee tindini vanduku tinadam vallane jarigayani parisodhakulu nissandehamgaa cheputunnaru.
raati panimutla vaadakamtho, maamsam marinta baga dorikindi. vandukuni tinnanduku sakti ekkuvagaa andindi. kanuka medadu peddadayindi. vandukuni tinadamlo manishi marenno melakuvalu neerchukunnaadu. africalo 19 lakshala endlanati avasheshaalu ee oohaku marentho balaannicchi nijamgaa marchayi.
vandina maamsam mettabadutundi. sulabhamgaa namalavacchu. ruchi perugutundi. kaalchina maamsamlo suukshmakrimulu migalavu. marikonni rojula daka avi tinadaaniki paniki vachindi. maamsamlaage, dumpalu, vellukuda kaalchina taruvaata, ruchitho baatu balaannichhe tindigaa maarataayi. pachi tindi 65 saatam arigithe, vandinadi 90 saatam varaku arugutundi. antakumundu, andubaatulooni gatti, ruchileni saakaahaaram kuudaa, manta, vantalatho manishiki andubaatuloki vachayi. vedullu, bangaalaadumpa lantivi pachivi tinadamvalla apayam undedi. vedivalla vaatilooni vishaalu virigi, avi manchi tindigaa andubaatuloki vachayi. ee rakamgaa, tindini ariginchukunenduku sareeram pade kashtam sagaaniki taggipoyindi. kanuka noru, pedavulu, pallu, davadala nirmaanamlo goppa maarpulu vachayi. sareeramlo, annintikanna pedda maarpu medadulo kanabadindi. sakti migata sareera bhagalakanna, medaduku entho melu chesindi. tindi gattigaa unte, daanni nimpaadigaa namaladamthone kaalam gadichedi. vantatho paristhiti maarindi. kotta tindini vetikenduku, kaavalasinanta kaalam kalisi vachindi. manchi tindi dorikinavaaru balam galavarayyaru. pillalanu kannaru. jaati, balangaa munduku saagindi.
manishi sareeramlo medadu, parimaanam prakaaram, takkuva chotunu aakramistundi. cony, tinna tindi maatram paavu vantu medaduke vaadukavutundi. medadu perigithe batuku teeru perugutundi. tabeti penkulo vanta cheyavachunanna aalochana indukoka udaaharana. gatti ginjalanu podigaa, noori, tinadam maroka udaaharana. pindi telisina taruvaata rottenu kanugonadaaniki ekkuva kaalam pattaledu. gatti rottelanu konni dinaalu daachukuni tinadam kuudaa telisindi. tadipina pindini, e vaanaakaalamloono, vadakunda pakkana pedithe adhi pulisindi.
aa pindilo carbannidai axide puttindi. pindini kaaliste, marinta mettani, ruchigala rotte vachindi. matti kundalu 30,000 samvatsaraala kritam vachayi. dumpalanu, maamsaalanu nippula segameeda, ekkuvepu udikinche paddhati telisindi. vaatiki neeru kalipi udikinchi pulusu cheyadam telisindi. uppu kalisi, maamsaanni, aarabetti dachukovadam, vantalo taruvaati mettu. ee varugulu, karuvuloonuu manishini kaapaadagalugutaayani ardhamayindi. adoka goppa maarpu. inchuminchu ee kaalamlone tindini marinta ruchigaladigaa marche, ulli, miriyaalu lanti vaatini manishi kanugonnadu. tindiki baga masalalu kalipithe adhi ekkuva kaalam mannindi. tindi teeru maarutunnakoddii, manishi sareeramlo roga nirodhaka sakti lantivi kuudaa maripoyayi. pachi tindi meeda unde krimulu aarogyaaniki haani kaliginchadam modalayindi. aina, vanta kaaranamgaane, manishi, anuvugaani vaataavaranam, parisaraalu, paristhitulanu tattukuni munduku saagagaligaadu. vanta valla vachina labhalathopoliste, nashtaalu takkuve. ivaala vandakunda tindi tine vaaru chala arudu.
annintikanna mukhyamgaa, tindi paeruna vecchinche samayam baga taggindi. lekunte, sagam roju tinditone saripoyedi!
Posted by Gopalam Karamchedu at 9:40 AM No comments:
anyayam.
ee bomma naakoraku geesi pampina pedda manishi paeru marichi poyanu.
kalakatta nunchi pamparayana.
evarabba?
Posted by Gopalam Karamchedu at 8:46 AM No comments:
Posted by Gopalam Karamchedu at 4:22 AM No comments:
Posted by Gopalam Karamchedu at 9:08 AM No comments:
parisodhakulu charitra srushtinchaaru. cony, charitra maatram vaarini kshaminchaledu. vyaktigatamgaa parisodhakulaku unna nammakaalu, paddhatulanu addugaa petti vaarini himsaku guri chesindi. alantivaru endarendaro parisodhakulu charitralo kanabadataru.
alan turing, 1952loo taanu 'swalinga samparkam' chesanani oppukunnadu. athani meeda kesu petti vichaarana jaripinchaaru. jailusiksha anubhavinchaali, leda harmon injection cheyinchukuni 'magatanaanni' pogottukovalani nirnayam vachindi. jailulo unte parisodhana saagadani turing, injekshanneku oppukunnadu. aa taravaata atanu chriptography parisodhanalu cheyakudadani kuudaa nirnayam vachindi. turing sareeramloonuu, medaduloonuu injection taruvaata 1953loo manchester university vaaru ataniki, ayidu samvatsaraalu udyogam icharu. cony, atanu 1954 joonlone aatmahatya chesukunnadu!
charitralo ilanti baadhalaku gurayina parisodhakulu marendaro unnaaru.
mahammad ibn jakaria all raji, 865 nunchi 932 varaku bagdadhelo jeevinchina vaidyudu. charitra atadini ragen ane paerutho gurtunchukunnadi. arabik prapanchamlo paaschaatya vignaanaanni hippocates, galen vanti vaarini prachaaram cheyadaaniki atanu prayatninchaadu. atanu raasina oka pustakam entho paeru pondindi. mataguruvulu maatram, aa pustakamtone, athani talameeda kottaalani nirnayinchaaru. phalitamgaa raji guddivadayyadu. taruvaata, vaidyam, prachaaram saagaledu.
maikel servetus (1511-1553) spainelo vaidyudu. oopiritittulu, raktaprasaranala gurinchi parisodhinchaadu. itanu kuudaa parisodhana gurinchi pustakam rasi, andulone matham gurinchi kuudaa kontha raasaadu. servetus spain nunchi switzerland paaripovalasi vachindi. akkada kuudaa matavaadulu atadini ventaadaaru. patti peedinchi, pustakaalato sahaa atadini jeniva sarassu tiiraana sajeeva dahanam chesaru.
gelileo gelili (1564-1642) gurinchi vidyaarthulakukudaa telisi untundi. bhoomi, suuryuni chuttu tirugutundani cheppina copernicus siddhaantaanni avunannanduku, matham atadini sikshinchindi. atanu batikinanni rojulu intloonunchi bayataku ravadam kudaraledu. athani pustakaalu kuudaa velugu chudaledu.
henri olden burg(1619-1677), itanu landanle 1667lone rayal societyni sthaapinchaadu. goppasthaayi parisodhana patraalanu prachuranaku aahvaaninchaadu. ee paeruna atanu eurapulanti itara praantaalalooni videsheeyulatho uttara pratyuttaraalu saaginchavalasi vachindi. nedarlands, italy lanti deshaalaku kuudaa atanu uttaraalu raasaadu. ee uttaraala sankhya mari ekkuvayindi. ee sangati adhikaarula drushtilo padindi. videshee guudachaari ani aakshepinchi, atadini arestu chesaru. tower af landanle atadini chalakalam bandeegaa unchaaru.
gerehard domac (1895-1964) domac jermaneelo patalogy, bacterialagalylolo parisodhakudu. salphanamaid ane mottamodati aantibatikyne kanugonnadani ataniki gurtimpu vachindi. adhe vishayaanikigaanu ataniki 1939loo nobel (vaidyam) bahumatinikuda icharu. naji vyatireki ayina osimetsekyki 1936loo nobel saanti bahumati icharu ganuka, domac tana bahumatini andukogudadani naji prabhutvam saasinchindi. atadini arestu chesi vaarampaatu bandeegaa unchaaru kuudaa. yuddham mugisina taruvaata 1947loo domac tana bahumatini andukogaligaadu. chitramgaa, ataniki bahumatitobaatu raavalasina paikam maatram, andaledu. chala kaalam ayindi, ganuka, dabbu ivvaledannarata!
aleabert inestine (1879-1955) inestine chesina parisodhanalu arthamayinaa, kakunna andarikee ee paeru maatram telisi untundi. inestine, jermaneeloni ulmelo yoodula vamsamlo puttaadu. atanu mataanni paatinchaledu. sapeksha siddhaantamtobaatu, aatani rajakeeyala gurinchi kuudaa matladi, jermanivari nirasanaku gurayyadu. 1933loo hitlar adhikaaramloki vachenaatiki inestine americalo unnaadu. aina berlinelooni athani udyogam, prusian akadami af cinesselo sabhyatvam raddayyai. aastini prabhutvam laakkunnadi. pustakaalannintinii bajaarlo petti tagalabettaaru. inestine tirigi jermaneeki raledu. paiga tana desham vaaru baambu tayaaruchestunnaarani, america presidentu roojveltuku uttaram raasaadu. americaalonuu atuvanti parisodhanalu jaragalannadu!
charitralo endarendaro parisodhakulu ee rakamgaa vedhimpulaku gurayyaru!
ee visaala vishwamlo manushulane manam nijamgaa ontari jeevulam. buddhijeevulu marekkadayina unnaremonani vetakadame gaanee, evaruu kanipinchadamledu. idila undagaa- ee vishwam vegamgaa vistaristunnadi. gelacseelu, nakshatraalu modalayinavannii okadaannunchi marokati dooramgaa marinta dooramgaa vellipotunnaayi. manam chudagaligina praantam kontha matrame.
velugunnanta dooram varake kanabadutundi. vishwam vyaapinchadam itlage konasagithe kontakaalam taruvaata, manaku kanipinche praantamlo khaalii ekkuva, nakshatraalu takkuvagaa migulutaayi. intakuu ee paristhiti repeppudo maatram ravadamledani, anduku billianla samvatsaraalu padutundani gurtunchukovali. konni padula billianla samvatsaraalu saagithe, mana chuttu marevo konni gelacseelu matrame migulutaayi. migatavanni manaku kanipinchani cheekati praantamloki vellipotaayi.
idantaa jaragadaaniki oka sakti kaaranamgaa undi. daanni dark energy antaaru. ante emitani? evaraina adigithe verrimogame samadhanam. mahamaha parisodhakulake ee sakti gurinchi, daani swabhaavam gurinchi ardhamkaavadamledu. alantidedo undanna anumanam maatram andarikee undi. vishwamlooni khaaliilaloo sakti undi. padaarthamantaa kuudaa saktiyokka roopame. padaarthamgaa maarani saktinunchi oka rakamayina vikarshana pudutundi. dark energy ante adena? teliyadu! gurutwakarshana sakti mari ekkuvayinanduku ee dark energy puttinda? antakanna teliyadu! ee anumaanaalaku aadhaaraalunnaayi. vaatilo samasyalu kuudaa unnaayi.
vishwamlooni kaantini ee dark energy mingutunnadi. aina, idhi kaantinunche putti undavachunanna anumanam kuudaa undi. kaanti, velugu ante vidyudayaskaanta tatvaaniki oka roopam leka phalitam. andarikee telisina fizixuku andani rakam vidyudayaskaanta taramgaalu unnaayani maro anumanam. vaati alala nidivi, manaku kanipinche vishwamlooni tatvaaniki trillianla retlu ekkuva. adhe dark energy antunnaru kondaru. velugugaanii, ayaskanta saktigaanii, vaati vaati alala nidivi valla rakarakaalugaa prabhaavaanni chuuputaayi. manaku kanipinche kaanti kontha. daaniki, atu yitoo kanipinchani kaantulunnaayani telusu. adhe daarilo vidyudayaskaanta taramgaalu kuudaa unnaayani iddaru parisodhakulu gattigaa nammutunnaru. vishwamlooni puurti khaalii praantaalalo kuudaa ardhamkaani ayaskanta kshetraalunnaayani gamaninchaaru. vaatiki ee athi deergha taramgaalu gala vidyudayaskaanta tatvam aadhaaramani veeriddaruu antunnaru. mana gelaxylone blackhels unnaayi. vaatiloonunchi kuudaa konni ayaskanta kshetraalu pudutunnaayi! avi kuudaa ilantivenantunnaru!
vishwam tananunchi taanu dooramgaa potunnadi. ante antulekunda vistaristunnadi. ee sangati sumaru iravayi samvatsaraala kritame gattigaa rujuvayindi. suuparnovaalu undavalasina velugu lekunda, undavalasina danikanna, marentho dooramgaa unnaayani gamaninchaaru. ee sangatini aadhaaramgaa 'vishwam visaalamavutunnada'ni cheppinavaariki 2011loo nobel bahumati kuudaa ichesaaru. vishwamlo chala bhagam khaaliigaa undi. akkada konni varchuval particals pongutunnaayani kwantom siddhaantam cheputundi. aa ponguloonunchi kontha sakti pudutundi. paartikalsimaatram ee kshanam putti maro kshanamlo maayamavutaayi, sakti migulutundi. marpemy lekunda migulutundi. deenee casmalajical constant annaru. induloonunchi leda induku sambandhinchi dark energy pudutundani maro anumanam.
vishwam vicchukuntuu povadaaniki kontha, nijaaniki chala sakti avasaram. oka ghanapu kilometeru vishwaaniki ara jaul sakti kavali (asalu, vishayame artham kavadamledante, andulo ee lekkalu antakanna artham kaavu ganuka vadileddam!). varchuval paartikalselo nunchi puttuku vastunna sakti mottaanni lekkinche prayatnam chesaru. adhi 'sunna'ani lekka telindi.
(idemitani mukkuna veleskunte tappuledu!) maro lekka prakaaram, ee sakti aparam. entha aparamante, daani prabhavamvalla vishwamlooni padaarthamantaa sarvanaasanamavutundi. (eesaari idemitani burra pattukunte antakanna tappuledu. fizixu ane madar af sinesses paddhati alaage untundi mari!) idantaa manaku artham kaledante aascharyam ledu. parisodhakulaku kuudaa ee sangatulu artham kaaledu. kanuka vaallu rootumaarchi, dark enarjeeki, gurutwakarshana saktiki madhya sambandhaalanu vetukutunnaaru. gurutwakarshana anna vishayaaniki aadhaaram aakarshana. rendu pedda pedda aakaaraala madhyana aakarshana untundani deeni bhavam. cony, vaatimadhyana dooram billianla kaanti samvatsaraalayite, aakarshana poyi vikarshana modalavutundani oka siddhaantaanni tecchaaru vaaru.
gurutwakarshana gurinchi inta telikagaa matladadam tappu antaaru marikondaru. inestine pratipaadinchina saadhaarana sapeksha siddhaantam prakaaram, gravity ante sthalakaalaalu vampu tiragadam. ee lekka aadhaaramgaane soura mandalamlooni grahalu, manishi prayoginche krutrima upagrahaala daarulanu, kadalikalanu lekka vestunnaru. daanni mottam vishwam sthaayiloki penchi, sthalakaalaalanu vanchagaligithe- lekka elaaguntundo ardhamkaadu! parisodhakulu edho addu vachindani pani maane rakam kaadu. jose beltran, antonio marotolu mari raatudelina parisodhakulu. vaallu spainelo gravity gurinchi entha kaalamgaano parisodhistunnaaru. aakarshana poyi vikarshanagaa maaradam gurinchi mundu oohinchinadi veelle. antalone maro sangati thochindi. akkada vidyudayaskaanta tatvam lakshanaalu kanipinchaayi. sthalakaalaala badulu drushti ayaskaantaalu, voltejeelavaipu mallindi. taruvaati sangatulu mareppudayina chuddam!
paathaka mitrulaku oka manavi! sainsu ante- telisina vishayaala gurinchi ani mana bhavana! cony sainsulo telisina sangatulakanna, teliyani sangatule ekkuva. vaatini telusukovadaaniki prayatnam ganuka sainsu konasaagutundi. ee vishayam artham kaavadaanike ilanti vyaasaalu!
Posted by Gopalam Karamchedu at 9:01 AM 1 comment:
'elaagunnaaru?' ani evarinayina oka prasna adigi chudandi. 'aa! edho! bagane unnam!' antaaru gaanee, evaruu santoshamgaa unnaamani chepparu. cony, vyaapaaraalu chese samsthallo maatram best, grate lanti maatalu oorike vinapadutuntaayi. edho oka parikaram, andulooni bhagam gurinchi vyapara paramgaa charcha jarugutuu untundi. andulo 'meeru ivvagala best prise (dhara) cheppandi!' ani oka dialag untundi. aa dhara konevaariki takkuvagaanuu, ammevaariki laabhakaramgaanuu undaali. akkada best ante annintikanna manchi ane artham! adhe mari manushulu, udyogulu, vaari pani gurinchi matladutunte maatram ee maatala arthaalu maaripotaayi. avi okkokkariki oka rakamgaa ardhamavutaayi. akkade samasyalu modalavutaayi.
manatho baatu, marendaro panichestuntaaru. andariloonuu kalisi best evarani vetakavalasina avasaram vastundi. akkada abhipraayaalalo chala teda kanabadutundi. meerundesthaayini batti pani naanhyata, vyaktula klaasu gurinchina avagaahana maarutundi. aafiisulo edho oka pani cheyavalasina avasaram vastundi. 'deeniki evaru best?' ani prasna modalavutundi. taginavaaru evaraina unnara, ane prasna kuudaa pudutundi. unnavaallantaa manchivalle. cony, kotta avasaram vachedaka daaniki saripade vaaru unnara? anna sangati teliyadu!
'neevu korindedo nee daggara undanna sangati, aa korindedo telisedaka teliyadu' ani oka maata undi. manushulayina anthe! aafiisulo, companylo 'best' gurinchina vedukulaata chala rakaluga untundi. manushula gurinchayithe, anduku konni paddhatulunnaayi. andarikee telisina 'pannendu prasnala pareeksha' okati undi. adhi kaapi raitu kinda vastundi. udyogi bhaavaalanu gurtinche prayatnamlo maamuulugaa konni prasnaluntaayi.
* company namme viluvalane inchuminchugaa nenu kuudaa nammutaanu.
* nenu, naa company bhavishyattu baguntundanukunevari okadini.
* company gamyalanu cheradamlo, naa paatra emito naaku baga ardhamayindi-lanti konni padikattu bhavala gurinchi sarve chestuntaaru. cony, ee rakam prasnalu anni sandarbhaalalo, anni departumentlalo santruptikaramayina phalitaalanu ivvavu. marinta suutigaa, okkokka udyogiki chetanayina panulu, panulu cheyadamloonuu, company patla vaaru choopinche vidheyata modalayinavi mari lothugaa chudavalasina avasaram vastundi. atla, prasnala sankhya ekkuvavutundi. sarve, chala chikaaku avutundi. okanoka company vaaru sarve kosam naalugu vandala prasnalu siddham chesaru. ika aa sarvelonunchi, anukunna phalitaalu ravani vaerugaa cheppanavasaram ledu.
meeru entagaa 'best'ku daggaravutunnaranna sangati mundu meeku telustundi. cony, mee chetha pani cheyistunna vaari expectations marorakamgaa untaayi. mee superewiser, 'cony' ani oka pulla vestaadu. meedi manager aggipulla geechi ee pullanu veligistaadu. kanuka evaru best anna prasnaku jawabu, udyogula madhya nunchi raadu. manejarla nunchi vastundi. maenejarlaku tama sibbandito unde manchi sambandhaala aadhaaramgaa nirnayam vastundi. manam manushulam. maenejarlu kuudaa manalage manushulu. kanuka, konni sandarbhaalalo nijamayina 'best' bayatapadakunda, niraasaku lonavutaaru. adanamgaa pani cheppadaaniki, best gurinchi vetikithe maatram, akkadi prasnalu marorakamgaa untaayi. panini bestega cheyagaligina varikanna, bestega maata vinevaariki bharam appaginche veelu ekkuva. andulo andarikee suluvundi. udyogulalo nijamgaa best evarannadi, chikku prasna. okkokka vishayaaniki, sandarbhaaniki okaru bestega untaaru. kontamandiloni manchi chedu lakshanaalanu maenejarlu gamanincharu. oka painting untundi. andulo akkadakkada khaaliilu untaayi. aa khaaliilaloo kuudaa rangulu pulimithe, painting andam, aakarshana taggutaayi. oka poola guttilo, oka puvvu taggina, ekkuvayina daani roopam maarutundi. baapu bommalo oka geetha taggina aa bomma asampurthy avutundi antaaru. manushula vyaktitvaalu kuudaa alantive.
manamayina, mana maenejarlayinaa, vyaktitvamloni khaaliilanu adanapu lakshanaalanu eerakamgaa gurtinchagalagaali. mana drushtilo konni lakshanaalu matrame vachi, migatavi rakunte, aa vyakti maname aina sare, chitram asantrupti avutundi. kompalu munugutunna sare, nityam aafiisuku samayaniki vachevaaru manchi udyogula? cheppina panini nijamgaa dhyasa petti muginchevara? company, samstha gamyala gurinchi avagaahana undi, anduku tama vantu krushi chesevarini emanali? pani chesina, cheyakunna, saraina samayamlo manchi salahalu, abhipraayaalu, aalochanalu andajesevaaruntaaru. vaarinemanaali? kondariki samasyalanu vidadeeyadamlooni melakuvalu telisi untaayi. kondaru pani saadhinchadamlo pattudalagalavaaruntaaru. ee lakshanaalu annee okarilo dorakavu. kontamandilo ee lakshanaale kanipinchavu. anni manchi gunale, cony, jaagrattagaa gamaniste, manchi gunaalu rendinti madhyana vairudhyam kanabadutundi. okkokka gunam gurinchi aalochinchinaa, vaatilo manchitho baatu konchem chedu kuudaa kanipinche veelundi. evarikivaarike ee abhipraayaalu veruverugaa untaayi. mottammeeda evari abhiprayam kuudaa puurtigaa tappukaadu, puurtigaa sarayindi kaadani gurtunchukunte baguntundi. sandarbhaanni batti, manushula viluva telustundi. 'taginavaaru' untaaru. aa samayaniki vaare best! mottammeeda evari abhiprayam kuudaa puurtigaa tappukaadu, puurtigaa sarayindi kaadani gurtunchukunte baguntundi.
sandarbhaanni batti manushula viluva telustundi. 'taginavaaru' untaaru. aa samayaniki vaare best! mottammeeda best ane vaarundaru!
intaa jarigina taruvaata, manejarla meeda kuudaa basuluntaru. vaari abhipraayaalanu kaadanagalige sakti, takkuvagaa untundi. andarimadhyana jarigina nirnayaalanu, akkada, avunanipinchukunte, anipinchagaligite, aa sandarbhamlo aa manager best! avunanna pedda basu best! aa basu maenejrini best antaaru. menejaru manandarinee best antaaru! appudu maataku artham untundi!
naaku nachani sangatulu!
taimenta ani adagataniki chetini choopinchadam! naa gadiyaram ekkadundo naaku telusu? gadiyaram lenidi neeku gadaa? bathyroom ekkada ani adagadaaniki yem chupistav? (saarii)
sinima chustunnamu. 'chusawa? chusawa? antaadu pakkatanu! boledu dabbu petti sinimaaku vachindi, chudataniki kakapothe, gollugillukovadani?
ninnoka prasna adagana?' ane prasna! appude oka prasna adigavu. marokati elaaguu adutavika!
'jeevitam chinnadi' ane maata! emitartham? manaku chetayina pedda sangati adokate! daanikante ekkuva kaalam maremi saadhinchagalam ganuka?
sandarbham!
adoka nagaram. akkadoka kutumbam. kutumbame, cony undedi iddare! oka talli, oka koothuru. maro dikkuleni varayina, varukuda kutumbame. sukhamgaa bratukutunnaru. okarimeeda okariki prema kuudaa boledundi. cony, vaalliddarikii nidralo nadiche alavaatu undi. adoka pedda samasyala kanipinchaledu vaariki. okaru leste marokariki melukavavutundi. elago sardukuntunnaru.
okanoka raatri, prapanchamantaa nissabdamgaa nidralo undi. talli kootulliddaruu okesari, nidralo nadaka modalupettaaru. iddarikee melukuva raledu. nadustuu, nadustuu raalla thotaloki cherukunnaru. akkada poga manchu nindi undi. iddaruu okarokariki edurupaddaaru.
''aahaa! rakshasi! chivariki edurayyava? nee valle gadaa naa batukanta naasanamayindi, aa sithilaala meeda neevu nee batuku bangalaa kattukunnavu! ninnu champagaligite bagundunu!' annadi talli aavesamgaa!
''nuvvoka adadaniwa? aasapotu musalipeenugaa! naa batukukuu naakuu madhya addugodagaa nilabaddavu! naabatuku kuudaa nee batukulaagaa tellavaarutunte, nenurukuntana? nuvvu chaste, naa peeda virugadavutundi!'' annadi koothuru.
antalo kodi kuusindi. tallikee, koothurikee melukuva vachindi.
'nuvvemiti bangaaru talli! ikkadunnavu?' andi talli. 'neevemitamma ikkada?' andi koothuru. iddaruu kalisi intloki vellaaru.