భండారు శ్రీనివాస రావు – వార్తా వ్యాఖ్య: మరపురాని మనుషులు
తురగా కృష్ణ మోహన రావు పేరిట ఉత్తమ జర్నలిష్ట్ అవార్డ్ స్వీకరించిన సందర్భంలో నా ప్రసంగ పాఠం
"తురగా కృష్ణ మోహన రావుగారు.
"ఎందుకో ఆయన కూడా ఈ వేదిక మీద వున్నట్టే నాకనిపిస్తోంది. నిన్న పోతే రేపటికి మూడు అనుకునే ఈ పాడులోకంలో కృష్ణ మోహనరావుగారు చనిపోయి ఒకటా రెండా – మరో ఒకటిరెండేళ్ళలో నలభై ఏళ్ళు కావస్తోంది. అయినా, ఇన్నేళ్ళ తరువాత కూడా ఆయన్ని స్మరించుకుంటూ ఇంతమంది ఇక్కడకు వచ్చారంటే - ఏ లెక్కన చూసుకున్నా – నా దృష్టిలో ఆయన బతికున్నట్టే లెక్క. అంత గొప్ప మనిషి కాబట్టే ఆయన పేరుమీద ఇస్తున్న ఈ అవార్డ్ తీసుకోవడానికి గర్వపడుతున్నాను. అందుకే జానకీరాణి గారు ఫోను చేసి చెప్పినప్పుడు కాదనలేకపోయాను. కాకపొతే, ముసలితనంలో వసంతం అన్నట్టుగా రిటైర్ అయి ఎనిమిదేళ్ళు పూర్తి అవుతుంటే ఇప్పుడు ఉత్తమ జర్నలిస్టో, అలాటిదో ఈ అవార్డ్ ఏమిటి చెప్పండి. కానీ రేడియోలో పనిచేసిన మా బోంట్లకు జానకీరాణి గారంటే భయంతో కూడిన గౌరవం ఏం చేస్తాం? కాదనే ధైర్యం ఎక్కడిది ?
"జానకీరాణి గారు అంటే గౌరవం. ఆవిడ వయస్సు కొంతా, ఆవిడ కలివిడితనం కొంతా కలిపి గౌరవం ఆవిడంటే. భయం దేనికంటే- నేనే గలగలా మాట్లాడుతానని అంతా అంటారు. జానకీరాణి గారు గలగలా మాత్రమే కాదు – దడ దడలాడిస్తూ దడదడా కూడా మాట్లాడతారు.
"ఇక అసలు విషయానికి వస్తే – నేను చదువుకుండే రోజుల్లో ఆంధ్ర పత్రిక వారపత్రికలో 'రాజధాని కబుర్లు' అనే శీర్షిక వచ్చేది. ప్రవీణ్ అనే ఆయన రాస్తుండేవారు. ఆ రాసే విధానం నాకు బాగా నచ్చేది. ఎప్పుడయినా హైదరాబాదు వెడితే ఆయనగారిని కలవాలని అనుకునేవాడిని. ఆయన అంటే ఎందుకో ఇష్టం. ఆయనే తురగా కృష్ణ మోహన రావు గారని చాలాకాలం తరువాత తెలిసింది. నాకు వారితో మరో బాదరాయణ సంబంధం కూడా వుంది. కృష్ణ మోహన రావుగారు అకాల మృత్యువాత పడిన తరువాత వారు చేసిన రేడియో విలేకరి ఉద్యోగంలోకే నేను ప్రవేశించాను. అది చిన్న ఉద్యోగం కావచ్చు. అయినా అంత పెద్ద మనిషి చేసిన ఉద్యోగం కాబట్టి నాకది పెద్ద ఉద్యోగమే.
"కృష్ణ మోహన రావుగారు మంచి హాస్య రచయిత. అంటే నా అర్ధం మంచి హాస్యం రాస్తారని. ఆహ్లాదకరమైన హాస్యం రాస్తారని. ఆరోగ్యకరమైన హాస్యం రాస్తారని. ఆయన రచనలు చదివిన అనుభవంతో నేను ఈ మాట చెబుతున్నాను.
"తురగా వారు చిలికించిన హాస్యం లాంటి హాస్యం ఈ నాటి సమాజానికి ఎంతో అవసరం. జనంలో 'నవ్వు' చచ్చిపోతోందేమో అని నాకు ఒక్కోసారి చచ్చేంత భయం వేస్తుంటుంది. నవ్వుతూ మాట్లాడేవాళ్ళతో మాట్లాడిచూడండి. కోపాలు తాపాలు మాయమైపోతాయి. బీపీలు గట్రా తగ్గిపోతాయి. దురదృష్టం ఏమిటంటే అలా నవ్వేవాళ్ళు, నవ్వించే వాళ్ళు బాగా తగ్గిపోతున్నారు. ఇదొక విషాదం.
"ఒక విషయం నేను గట్టిగా చెప్పగలను.
"రేడియోలో పనిచేసే రోజుల్లో నా బల్ల మీద అద్దం కింద ఒక కాగితం మీద రాసిపెట్టుకున్నాను.
"పుట్టగానే ఏడిస్తేనే బతికినట్టు లెక్క. బతికివున్నప్పుడు నవ్వితేనే బతికున్నట్టు లెక్క. ఈ లెక్క కుదరాలంటే తురగా కృష్ణ మోహనరావు గారి రచనలు చదవండి. వాటిని ఆస్వాదించండి. అన్ని లెక్కలు, అన్ని తిక్కలు ఇట్టే కుదిరిపోతాయి.
"ఎనీ డౌట్ ? నాకయితే లేదు.
"ఇది సగర్వంగా నేనిస్తున్న సర్టిఫికేట్"
('తురగా అవార్డు'కు నన్ను ఎంపిక చేసిన తురగా జానకీరాణి గారు ఈ లోకం నుంచే తప్పుకుని నేటికి ఏడాది. ఈ ప్రధమ వర్ధంతి రోజున ఆవిడను మరో సారి ఇలా గుర్తు చేసుకుంటున్నాను - భండారు శ్రీనివాసరావు)
bhandaaru srinivasa raavu – varta vyaakhya: marapurani manushulu
turagaa krishna mohana raavu paerita uttama jarnalisht award sweekarinchina sandarbhamlo naa prasanga paatham
"turagaa krishna mohana ravugaru.
"enduko aayana kuudaa ee vedika meeda vunnatte naakanipistondi. ninna pothe repatiki moodu anukune ee paadulokamlo krishna mohanaraogaru chanipoyi okata renda – maro okatirendellalo nalabhai ellu kaavastondi. aina, innella taruvaata kuudaa aayanni smarinchukuntu intamandi ikkadaku vacharante - e lekkana chusukunna – naa drushtilo aayana batikunnatte lekka. anta goppa manishi kabatte aayana paerumeeda istunna ee award teesukoovadaaniki garvapadutunnaanu. anduke jaanakeeraani gaaru phonu chesi cheppinappudu kaadanalekapoyaanu. kakapothe, musalitanamlo vasantam annattugaa retire ayi enimidellu puurti avtunte ippudu uttama jarnalisto, alatido ee award emiti cheppandi. cony radiolo panichesina maa bontlaku jaanakeeraani garante bhayamto kuudina gowravam yem chestam? kaadane dhairyam ekkadidi ?
"jaanakeeraani gaaru ante gowravam. aavida vayassu konta, aavida kalividitanam konta kalipi gowravam aavidante. bhayam denikante- nene galagalaa maatlaadutaanani antaa antaaru. jaanakeeraani gaaru galagalaa matrame kaadu – dada dadalaadistuu dadadada kuudaa maatlaadataaru.
"ika asalu vishayaaniki vaste – nenu chaduvukunde rojullo aandhra patrika vaarapatrikalo 'rajadhani kaburlu' ane sheershika vachedi. praveen ane aayana rastundevaru. aa rase vidhaanam naaku baga nachedi. eppudayina haidaraabaadu vedithe aayanagaarini kalavaalani anukunevaadini. aayana ante enduko ishtam. aayane turagaa krishna mohana raavu gaarani chalakalam taruvaata telisindi. naaku vaaritho maro baadaraayana sambandham kuudaa vundi. krishna mohana ravugaru akaala mrutyuvaata padina taruvaata vaaru chesina radio vilekari udyogamloke nenu pravesinchaanu. adhi chinna udyogam kaavachhu. aina anta pedda manishi chesina udyogam kabatti naakadi pedda udyogame.
"krishna mohana ravugaru manchi haasya rachayita. ante naa ardham manchi haasyam raastaarani. aahlaadakaramaina haasyam raastaarani. aarogyakaramaina haasyam raastaarani. aayana rachanalu chadivina anubhavamtho nenu ee maata chebutunnaanu.
"turagaa vaaru chilikinchina haasyam lanti haasyam ee naati samaajaaniki entho avasaram. janamlo 'navvu' chachipotondemo ani naaku okkosari chachenta bhayam vestuntundi. navvutuu matladevallatho matladichudandi. kopalu taapaalu mayamaipotayi. beepeelu gatra taggipotayi. duradrushtam emitante alaa navvevaallu, navvinche vaallu baga taggipotunnaru. idoka vishaadam.
"oka vishayam nenu gattigaa cheppagalanu.
"radiolo panichese rojullo naa balla meeda addam kinda oka kaagitam meeda raasipettukunnaanu.
"puttagaane edistene batikinattu lekka. batikivunnappudu navvithene batikunnattu lekka. ee lekka kudaralante turagaa krishna mohanarao gaari rachanalu chadavandi. vaatini aasvaadinchandi. anni lekkalu, anni tikkalu itte kudiripotayi.
"eny dout ? naakayithe ledu.
"idhi sagarvamgaa nenistunna certificate"
('turagaa avaardu'ku nannu empika chesina turagaa jaanakeeraani gaaru ee lokam nunche tappukuni netiki edaadi. ee pradhama vardhanti rojuna aavidanu maro saari ilaa gurtu chesukuntunnanu - bhandaaru srinivasarao)