జౌన్‌పూర్ జిల్లా - వికీపీడియా
ఉత్తర ప్రదేశ్ పటంలో Jaunpur జిల్లా స్థానం
జౌన్‌పూర్, మచిలీషహర్
4,89,456
987 మి.మీ.
ఉత్తర ప్రదేశ్ రాష్ట్రం లోని జిల్లాలలో జౌన్‌పూర్ జిల్లా (హిందీ:जौनपुर ज़िला) ; (ఉర్దూ: جون پور ضلع) ఒకటి. జౌన్‌పూర్ పట్టణం జిల్లాకు కేంద్రంగా ఉంది. ఈ జిల్లా వారణాసి డివిజన్‌లో భాగంగా ఉంది.
6.3 పోలీస్ స్టేషన్లు
జౌన్‌పూర్ జిల్లా భూమిలో గంగానదీ ప్రవాహంతో ఏర్పడిన సారవంతమైన మట్టి, బంకమట్టి ఉంటుంది. జిల్లా వింధ్యపర్వత దిగువభాగంలో ఉంటుంది. ఇక్కడ ఖనిజాలు తక్కువగా ఉంటాయి. ఇక్కడ లైం స్టోన్, ఏకీకృతమైన కంకర్ రూపంలో ఉంటుంది. లైం స్టోన్ భవననిర్మాణానికి ఉపయోగిస్తారు. 1927, 1954 మద్య ఇక్కడ భూకంపం నమోదైంది. [4]
జౌన్‌పూర్ జిల్లా శీఘ్రగతిలో అభివృద్ధి చెందుతూ ఉంది. జిల్లాలో అధికంగా ఇంఫ్రాస్ట్రక్చర్, విద్యా భివృద్ధి జరుగుతూ ఉంది.
జిల్లాలో భారీ పరిశ్రమలు తక్కువగానే ఉన్నాయి. వారణాసి - జౌన్‌పూర్ రహదారి పారిశ్రామిక, ఆర్థిక అభివృద్ధికి అనుకూలంగా ఉంది. కరంజకాలా వద్ద ఒక కాటన్ మిల్లు ఉంది. ఇక్కడ కొన్ని టెక్స్‌టైల్ తయారీదారులు ఉన్నారు. సెంటు (జాస్మిన్ ఆయిల్, అత్తర్), ధూపం, ఫర్నీచర్, కార్పెట్లు, రసాయన ఎరువులు, సిమెంటు తయారు చేయబడుతున్నాయి. [3][6][7][8]
జిల్లా జనసంఖ్య . 44,76,072
పురుషులు 22,17,635
స్త్రీలు 22,58,437
జౌన్‌పూర్ పేరు గురించిన నిర్ధిష్టమై వివరణ లేదు. మహర్షి జమదగ్ని పేరు ఇందుకు మూలం అయివుండవచ్చు అని కొందరు అభిప్రాయపడుతున్నారు. మరికొందరు ముస్లిం పేరు జౌనా ఇందుకు మూలం అని అభిప్రాయపడుతున్నారు.[4] పురాతత్వనిపుణులు జౌన్‌పూర్ జిల్లా వేదకాలం (క్రీ.పూ 1500 - 500) నాటిదని భావిస్తున్నారు.క్రీ.పూ 6వ శతాబ్దం నాటికి ఈ ప్రాంతంలో జైనిజం, బుద్ధిజం పరిచయం అయ్యాయి. గౌతమ బుద్ధుడు ఈ ప్రాంతాన్ని సందర్శించాడని భావిస్తున్నారు. .
జౌన్‌పూర్ జిల్లాలో గుప్తుల కాలం (సా.శ. 320-550) నాటి నాణ్యాలు లభించాయి. గుప్తుల కాలంలో ఈ ప్రాంతంలో హిందూ మతం ప్రధానంగా ఉండేది. గుప్తుల శిలశాసనాలు సంస్కృతంలో ఉన్నాయి. అంతకు ముందు ఈ ప్రాంతంలో ప్రాకృతభాష ఉపయోగించబడింది. 6వ శతాబ్దంలో ఈ ప్రాంతంలో హన్లు, మౌకర్ - గుప్తుల మద్య యుద్ధం జరిగింది.
గుప్తరాజులు:-
12 వ శతాబ్దంలో ఘోరి మొహమ్మద్ భారతదేశం మీద దండెత్తాడు. ఆయన ఢిల్లీ రాజ్‌ను జయించి ముస్లిం పాలన స్థాపించాడు. .[11] ఘురిడ్ సామ్రాజ్య పాలకులు:-
ఫిరోజ్ కాలంలో జౌన్‌పూర్ టౌన్షిప్ నిర్మించారు
షర్క్వి " తూర్పు పాలకులు ":-
ఇబ్రహీం 1401 - 1441 (ముబారిక్ చిన్న కుమారుడు. ఇబ్రహీం సా జౌన్‌పూర్ టౌన్‌షిప్ ఒక సాంస్కృతిక, ముస్లిం మత కేంద్రంగా ఉంది. ఇక్కడ ఆకాలానికి సంబంధించిన పలు నాణ్యాలు ఉన్నాయి)
బార్బర్ (b. 1483 - d. 1530), 1484 - 1525, జౌన్‌పూర్ ఇబ్రహీం లోడి సామ్రాజ్యంలో భగంగా ఉంది.
హుమాయూన్, 1556 కుమారుడు అక్బర్ - d. 1605 ( ఖాన్-ఐ ఖానన్ ఖనన్ ముహమ్మద్ మిన్ ఇం ఖాన్, 1567 లో జౌన్‌పూర్ (విశ్వసనీయమైన పెద్ద), గవర్నర్ -. ది 1575 గా నియమించాడు)
1775లో జౌన్‌పూర్ భూభాగం బ్రిటిష్ ఇండియాలో విలీనం చేయబడింది. తరువాత ఈ ప్రాంతం కంపెనీ పాలనలో ఉంది. 1779లో బ్రిటిష్ ఇంపీరియల్ పాలన ఏకీకృతం చేయబడింది. 1818లో జమీందారీ విధానంలో అధికారిక పన్ను వసూలుచేసే అధికారం ఇవ్వబడింది. ఈ సమయంలో జౌన్‌పూర్ ప్రాంతంలోని బ్రిటిష్ కళాకారులు, రచయితలు జిల్లా సౌందర్యం ధ్వంసం అయిందని వర్ణించారు. కళాకారుల అభిప్రాయంలో ఆధారంగా బ్రిటిష్ రాక మునుపే ఇక్కడ రాజకీయ అస్థిరత నెలకొని ఉన్నదని భావిస్తున్నారు. కళాకారుల వర్ణనలు ఈ ప్రాంతం పట్ల వారికి ఉన్న ఆరాధన, వ్యధ వ్యక్తం ఔతుంది.[19] 1857 తిరుగుబాటు సమయంలో జౌన్‌పూర్ లోని సిక్కు బృందాలు భారతీయుల పక్షం వహించాయి.[20]
మూడవ 1362లో ఫిరోజ్ షా (షాహి ఖిలా) రాజ కోటను నిర్మించాడు. కేరర్ కోట ఒకప్పుడు గోమతీ నదీ తీరంలో ఉన్న జౌన్‌పూర్ టౌన్‌షిప్ ఉన్న ప్రాంతంలో ఉండేది. అందులో ఒక మసీదు, విశాలమైన టర్కీ శైలి స్నానశాలలు (హమ్మాం) ఉండేవి. వీటిని ఫిరోజ్ సోదరుడు ఇబ్రహీం నిర్మింపజేసాడు. రాతిగోడలమద్య సురక్షితంగా ఉండేలా నిర్మించబడింది. ప్రస్తుతం కోట శిథిలమై కోటలోని నిర్మాణాలు శిథిలాల మద్య మరుగునపడు ఉన్నాయి.[21]
కోట ప్రధానద్వారం తూర్పు దిశలో ఉంటుంది. ద్వారం 14 అడుగుల ఎత్తున ఉంటుంది. వెలుపలి భాగం బూడిదరంగు రాతితో నిర్మించబడి ఉంటుంది.[21] 16వ శతాబ్దంలో అక్బర్ చక్రవర్తి జౌన్‌పూర్ గవర్నర్ మినింఖాన్ రాజభక్తికి మెచ్చి ఆయన మీద ఉన్న గౌరవానికి చిహ్నంగా కోట వెలుపల ఒక ద్వారాన్ని నిర్మించాడు. వెలుపలి ద్వారం ఆర్చీలు పసుపుపచ్చని టైల్స్‌తో అలంకరించబడ్డాయి. వెలుపలి ద్వారం గోడలు ఆకర్షణీయమైన డిజైన్లతో అలంకరించబడ్డాయి.
కోటలో నిర్మించబడిన మసీదు జౌన్‌పూర్ టౌంషిప్‌ లోని పురాతన మౌన నిర్మాణంగా గుర్తించబడుతుంది. ఇది సాధారణంగా నిరాడంబరంగా నిర్మించబడి ఉంది. ఇది బెంగాలీ శైలిలో స్థాంభాల మీద ఆధారపడి ఉంది. మసీదులో మూడు గుండ్రని పైకప్పులు ఉన్నాయి. మీనారులు లేవు. బదులుగా ఒకదానికి ఒకటి సమీపంలో రెండు స్తంభాలు ఉన్నాయి. .[21][22][23]
హమ్మం లేక భూల్భులైయా భూమిలోపల నిర్మించబడి ఉంది. స్నానశాలలు జౌన్‌పూర్ టౌంషిప్ వద్ద ఉన్నాయి. ఇందులో నిరంతరంగా వేడి, చల్లని నీరు సరఫరా చేయబడుతుంటాయి. [21][23]
గోమతీ నదీ తీరంలో నిర్మించబడిన ఝంఝారి మసీదును ఇబ్రహీం నిర్మించాడు. ఇది జౌన్‌పూర్ టౌన్‌షిప్ లోని సిపాహ్ ప్రాంతంలో నిర్మించబడింది. ఇక్కడ ఇబ్రహీం నివసించాడు. ఇబ్రహీంతో సన్యాసులు, శిష్యులు, పండితులు, గజ తురగాది సైనిక దళం ఉండేవారు. వరదలు, మానవ ఆక్రమణల తరువాత ప్రస్తుతం ఇక్కడ ప్రహరీ గోడలు మాత్రమే మిగిలాయి.ఇందులో ఒక ఎత్తైన ఆర్చి ఉంది. మసీదులోని రాళ్ళను షాహి వంతెన నిర్మాణానికి వాడారు.[25]
జమా మసీదును షర్క్వి కాలంలో ఇబ్రహీం చేత ప్రార, భించబడి పలు మార్పులు చేయబడి హుస్సైన్ చేత పూర్తిచేయబడింది. ఇది షాగజ్ రోడ్డు పురానీ గంజ్ లోని మదియాహు వద్ద ఉంది. మసీదుకు 4 ద్వారాలు ఉన్నాయి. తూర్పు ద్వారం సికిందర్ లోడీ చేత విధ్వంసం చేయబడింది. మసీదు ఈజిప్షియన్ శైలిలో అలంకరించబడింది.
షాహీ వంతెన జౌన్‌పూర్ టౌంషిప్ వద్ద గోమతీ నది మీద నిర్మించబడింది. ఇది అక్బర్ చక్రవర్తి కొరకు 1564లో ఖాంఖన నిర్మించాడు. ఇది వెడల్పుగా ఉంటుంది. వంతెన మద్యలో చదరంగా ఉండే వేదిక మీద ఏనుగు మీద దాడి చేస్తున్న సింహం శిల్పం ఉంటుంది. ఇది బౌద్ధుల పాలనా కాలంలో నిర్మించబడినదని భావిస్తున్నారు.
మీర్జాపూర్ జిల్లా సుల్తాన్‌పూర్ జిల్లా ఆజంఘఢ్ జిల్లా
ప్రతాప్‌గఢ్ జిల్లా ఘాజీపూర్ జిల్లా
అలహాబాద్ జిల్లా సంత్ కబీర్ నగర్ జిల్లా వారణాసి జిల్లా
↑ 3.0 3.1 Ministry of Micro, Small and Medium enterprises "A brief industrial profile of Jaunpur district." Archived 2016-03-03 at the Wayback Machine Government of India. Date not stated. Accessed 3 December 2013.
↑ National Informatics Centre "Jaunpur district official website." Archived 2015-06-15 at the Wayback Machine Government of India. Accessed in English 4 December 2013.
↑ 25.0 25.1 "Atala mosque" Archived 2016-03-04 at the Wayback Machine Jaunpur City website. Accessed 5 May 2012
jaunmoor jilla - vikipedia
uttara pradesh patamlo Jaunpur jilla sthaanam
jaunmoor, machilishahar
4,89,456
987 mi.mee.
uttara pradesh rashtram loni jillaalalo jaunmoor jilla (hindi:maeame mae) ; (urduu: aye aye aye) okati. jaunmoor pattanam jillaaku kendramgaa undi. ee jilla vaaranaasi divisenlo bhagamga undi.
6.3 polies stationlu
jaunmoor jilla bhoomilo gangaanadii pravaahamto erpadina saaravantamaina matti, bankamatti untundi. jilla vindhyaparvata diguvabhaagamlo untundi. ikkada khanijalu takkuvagaa untaayi. ikkada laim stone, ekikrutamaina kankar roopamlo untundi. laim stone bhavananirmaanaaniki upayogistaaru. 1927, 1954 madya ikkada bhookampam namodaindi. [4]
jaunmoor jilla sheeghragatilo abhivruddhi chendutuu undi. jillaalo adhikamgaa infrastracture, vidya bhivruddhi jarugutuu undi.
jillaalo bhari parisramalu takkuvagaane unnaayi. vaaranaasi - jaunmoor rahadari paarisraamika, aardhika abhivruddhiki anukuulamgaa undi. karanjakala vadda oka catan millu undi. ikkada konni texeailiel tayaareedaarulu unnaaru. sentu (jasmin aayil, attar), dhupam, furnicher, carpetlu, rasayana eruvulu, simentu tayaaru cheyabadutunnayi. [3][6][7][8]
jilla janasankhya . 44,76,072
purushulu 22,17,635
streelu 22,58,437
jaunmoor paeru gurinchina nirdhishtamai vivarana ledu. maharshi jamadagni paeru induku moolam ayivundavachhu ani kondaru abhipraayapadutunnaaru. marikondaru muslim paeru jauna induku moolam ani abhipraayapadutunnaaru.[4] puraatatvanipunulu jaunmoor jilla vedakaalam (cree.poo 1500 - 500) naatidani bhaavistunnaaru.cree.poo 6va sataabdam naatiki ee praantamlo jainism, buddhijam parichayam ayyai. gautama buddhudu ee praantaanni sandarsinchaadani bhaavistunnaaru. .
jaunmoor jillaalo guptula kaalam (saa.sha. 320-550) naati naanyaalu labhinchayi. guptula kaalamlo ee praantamlo hindu matham pradhaanamgaa undedi. guptula silasaasanaalu samskrutamlo unnaayi. antaku mundu ee praantamlo praakrutabhaasha upayoginchabadindi. 6va sataabdamlo ee praantamlo hanlu, moukar - guptula madya yuddham jarigindi.
guptarajulu:-
12 va sataabdamlo ghori mohammad bharatadesam meeda dandettaadu. aayana dhilli raajnu jayinchi muslim paalana sthaapinchaadu. .[11] ghurid samrajya paalakulu:-
firoz kaalamlo jaunmoor tounship nirminchaaru
sharkwi " thoorpu paalakulu ":-
ibraheem 1401 - 1441 (mubaric chinna kumarudu. ibraheem saa jaunmoor tounship oka saamskrutika, muslim matha kendramgaa undi. ikkada aakaalaaniki sambandhinchina palu naanyaalu unnaayi)
barber (b. 1483 - d. 1530), 1484 - 1525, jaunmoor ibraheem lodi saamraajyamlo bhagangaa undi.
humayun, 1556 kumarudu akbar - d. 1605 ( khan-ai khanan khanan muhammad min im khan, 1567 loo jaunmoor (viswasaneeyamaina pedda), gavarnar -. dhi 1575 gaa niyaminchaadu)
1775loo jaunmoor bhuubhaagam british indialo vileenam cheyabadindi. taruvaata ee praantam company paalanalo undi. 1779loo british imperial paalana ekikrutam cheyabadindi. 1818loo jameendaarii vidhaanamlo adhikaarika pannu vasooluchese adhikaaram ivvabadindi. ee samayamlo jaunmoor praantamlooni british kalaakaarulu, rachayitalu jilla soundaryam dhwamsam ayindani varninchaaru. kalaakaarula abhipraayamlo aadhaaramgaa british raaka munupe ikkada rajakeeya asthirata nelakoni unnadani bhaavistunnaaru. kalaakaarula varnanalu ee praantam patla vaariki unna aaraadhana, vyadha vyaktam autundi.[19] 1857 tirugubaatu samayamlo jaunmoor loni sikku brundaalu bhaaratheeyula paksham vahinchaayi.[20]
moodava 1362loo firoz shaa (shahi khila) raja kotanu nirminchaadu. kerar kota okappudu gomati nadee teeramlo unna jaunmoor tounship unna praantamlo undedi. andulo oka maseedu, visaalamaina turky saili snaanasaalalu (hammam) undevi. veetini firoz sodarudu ibraheem nirmimpajesaadu. raatigodalamadya surakshitamgaa undela nirminchabadindi. prastutam kota shidhilamai kotaloni nirmaanaalu sithilaala madya marugunapadu unnaayi.[21]
kota pradhaanadvaaram thoorpu disalo untundi. dwaram 14 adugula ettuna untundi. velupali bhagam boodidarangu raatitoe nirminchabadi untundi.[21] 16va sataabdamlo akbar chakravarti jaunmoor gavarnar mininkhan rajabhaktiki mecchi aayana meeda unna gouravaaniki chihnamgaa kota velupala oka dwaaraanni nirminchaadu. velupali dwaram aarcheelu pasupupacchani tilseetho alankarinchabaddaayi. velupali dwaram godalu aakarshaneeyamaina desinlatho alankarinchabaddaayi.
kotalo nirminchabadina maseedu jaunmoor tounshipm loni puraatana mouna nirmaanamgaa gurtinchabadutundi. idhi saadhaaranamgaa niraadambaramgaa nirminchabadi undi. idhi bengali saililo sthaambhaala meeda aadhaarapadi undi. maseedulo moodu gundrani paikappulu unnaayi. meenaarulu levu. badulugaa okadaaniki okati sameepamlo rendu stambhaalu unnaayi. .[21][22][23]
hammam leka bhulbhulaia bhoomilopala nirminchabadi undi. snaanasaalalu jaunmoor tounship vadda unnaayi. indulo nirantaramgaa vedi, challani neeru sarafara cheyabadutuntaayi. [21][23]
gomati nadee teeramlo nirminchabadina jhamchaari maseedunu ibraheem nirminchaadu. idhi jaunmoor tounship loni sipah praantamlo nirminchabadindi. ikkada ibraheem nivasinchaadu. ibraheentho sanyaasulu, shishyulu, panditulu, gaja turagaadi sainika dalam undevaaru. varadalu, manava aakramanala taruvaata prastutam ikkada prahari godalu matrame migilai.indulo oka ettaina archi undi. maseedulooni raallanu shahi vantena nirmaanaaniki vaadaaru.[25]
jama maseedunu sharkwi kaalamlo ibraheem chetha praara, bhinchabadi palu maarpulu cheyabadi hussain chetha poorticheyabadindi. idhi shagaz roddu purani ganj loni madiyahu vadda undi. maseeduku 4 dwaaraalu unnaayi. thoorpu dwaram sikinder lody chetha vidhvamsam cheyabadindi. maseedu egiptian saililo alankarinchabadindi.
shahi vantena jaunmoor tounship vadda gomati nadi meeda nirminchabadindi. idhi akbar chakravarti koraku 1564loo khankhana nirminchaadu. idhi vedalpugaa untundi. vantena madyalo chadaramgaa unde vedika meeda enugu meeda daadi chestunna simham shilpam untundi. idhi bouddhula palana kaalamlo nirminchabadinadani bhaavistunnaaru.
meerjapur jilla sultannipoor jilla aajanghad jilla
pratappad jilla ghajipur jilla
alahabad jilla santh kabir nagar jilla vaaranaasi jilla
u 3.0 3.1 Ministry of Micro, Small and Medium enterprises "A brief industrial profile of Jaunpur district." Archived 2016-03-03 at the Wayback Machine Government of India. Date not stated. Accessed 3 December 2013.
u National Informatics Centre "Jaunpur district official website." Archived 2015-06-15 at the Wayback Machine Government of India. Accessed in English 4 December 2013.
u 25.0 25.1 "Atala mosque"  Archived 2016-03-04 at the Wayback Machine Jaunpur City website. Accessed 5 May 2012