పలుకు తేనియలు : August 2016
ఆడపిల్ల !
రోడ్డు మీద ఒకమ్మాయి కనిపిస్తే చాలు మనసులో సునామీ లా వంద ఆలోచనలు క్షణం లో ఒచేస్తాయి... వెంటపడి వేధించి, కుదరకపోతే చంపెసేతంతటి దరిద్రంగా తయారవుతోంది నేటి సమాజం.... ఇంతటి క్రూరం గా తాను మనిషిని అన్న నిజాన్ని కుడా మరిచిపోయి అడవి జంతువులా ప్రవర్తిస్తున్నారు.....
వీళ్ళందరూ ఒక ఎత్తైతే ప్రతి రోజు అమ్మాయిలని మానసికంగా వేదిన్చేవాళ్ళ సంగతి చెప్పనక్కరలేదు... ఆ వేదనలకు తట్టుకోలేక, ఎవరితోనూ చెప్పుకోలేక మనసులోనే కుంగిపోతూ ఎంత మంది ఆడపిల్లలు ప్రతీ క్షణం నరకయాతన అనుభవిస్తున్నారో...
ఏ స్త్రీనైతే నవ్వు భాధపెడుతున్నవో అదే స్త్రీ జన్మనివ్వకపోతే నవ్వు అసలు ఈ భూమి మీద లేవు అనే నిజాన్ని గుర్తెరిగి ప్రతీ ఒక్కరు ప్రవర్తించాలని ఆశిస్తున్నాను..!
శివారెడ్డి కవి(తా) పరిచయం !
(కన్నెగంటి చంద్రశేఖర్, )
"ఇక్కడ రెండే మార్గాలు, రెండే పక్షాలు
జనమున్నారు జనకంటకులున్నారు
ప్రజలున్నారు ప్రజల్ని హింసించే ప్రభుత్వమూ వుంది గడ్డం
పెంచుకుని బొట్టు పెట్టుకుని ప్రభుత్వ జపమాల తిప్పుతావా
జనంలో కలిసిపోయి జనయుధ్ధాన్ని ఎక్కుపెడతావా
నిర్ద్వంద్వంగా నిర్ణయించుకో నిశ్చయించుకో
నిజం పలకటం నీకూ మాకూ క్షేమదాయకం"
(ఎటు నిలబడతావో, మోహనా! ఓ మోహనా!, 1987)
అంటూ తన మార్గాన్ని ఎన్నుకొని తన కవిత్వాన్ని ఎక్కుపెట్టటమే
కాక ప్రతి పాఠకుణ్ణీ నిలదీసి ప్రశ్నిస్తున్న కవి కె. శివారెడ్డి.
విప్లవ సాహిత్య సంఘాలకు బయట ఉంటూనే విప్లవ సాహిత్యాన్ని
సృష్టిస్తున్న వాళ్ళు అనేకులు ఉన్నా, తనదంటూ ఒక ప్రత్యేకమైన
శైలీ, పదజాలం ఏర్పరచుకున్న కవిగా శివారెడ్డి ప్రముఖ స్థానంలో
నిలబడతారు. ఇవాళ తెలుగు కవిత్వాన్ని బలంగా ప్రభావితం చేస్తున్న
వాళ్ళలో స్పష్టంగా వినిపించే గొంతు శివారెడ్డిది. 1980ల తర్వాత కలం
పట్టిన ఆధునిక కవులంతా శివారెడ్డి వ్యక్తిత్వ కవిత్వాలతో ప్రభావితం
కాబడ్డవారేనన్నది విమర్శకులంతా అంగీకరిస్తున్న సత్యం.
ఇతని కవిత్వాన్ని గురించి పాపినేని శివశంకర్ "విప్లవకవి దృక్పథం
జీవితంలోని ఎన్నో సంక్లిష్ట కోణాలను స్పృశించగలదని శివారెడ్డి
నిరూపించారు. మట్టి మీదా మనిషి మీదా మమకారం, ఒక స్వఛ్ఛంద
లక్షణం, సాధారణ వాక్యాల్లో అసాధారణ కవితాస్థాయి అతనిలో
కనిపిస్తాయి. వచన కవితా రూపానికి గొప్ప స్వేఛ్ఛ నిచ్చారు" అన్నారు.
"తల్లీ! నీకు నమస్కారాలు
నన్ను కన్నందుకు
కని, నా ఈ జనం మధ్య పారేసినందుకు."
(తల్లీ! నీకు నమస్కారం, భారమితి, 1983)
అన్న పంక్తుల్లో జనం మీద ఎంత ప్రేమ కనబడుతుందో
"మట్టి కన్న బలమైందీ ప్రియమైందీ ప్రాణప్రదమైందీ
సువాసనభరితమైందీ మరేదీ లేదు
అందుకే మట్టి నా జీవితం నా అనుభవం నా స్వప్నం -
నగ్నంగా నీళ్ళలోకి దూకినట్టు మట్టిలోకి దూకుతాను"
(నగ్న భూమ్మీద, మోహనా! ఓ మోహనా!, 1984)
అంటున్నప్పుడు అంత ప్రేమా మట్టి మీద ఉన్నట్టు తెలుస్తుంది.
"ధ్వంసం చేయదగిందేదీ లేకపోతే నీకీ లోకంలో
నువ్వు తప్పకుండా ధ్వంసం చేయదగిన వ్యక్తివి"
(ధ్వంసం, నేత్రధనుస్సు, 1978)
అంటూ నిక్కచ్చిగా, నిర్దాక్షిణ్యంగా తీర్పునిచ్చిన కవే
"ఆమె ఎవరయితే మాత్రమేం ఎలా కదుపుతాం?
ఒక సంక్షుభిత పగటి తర్వాత
ఒక వ్యాకుల కలిత శిథిల పగటి తర్వాత
ఏ సౌందర్యమూ లేని, ఏ లాలిత్యమూ లేని
భయంకర పశువు పగటి తర్వాత
విశ్రమిస్తున్న ఆమెను కదపడం ఎలా?"
(ఆమె ఎవరైతే మాత్రం, కవితా ఓ కవితా, 1989)
అంటూ ఇంటా బయటా పగలల్లా శ్రమించి, మరో పగటికోసం సిధ్ధమవుతూ
నిద్రిస్తున్న ఆమెను లేపొద్దని చెపుతూ ఆమె శ్రమను గుర్తించి ద్రవించడం
చూస్తాం.
శ్రీ శివారెడ్డి తొలి కవితా సంకలనం "రక్తం సూర్యుడు" 1974లో 'ఫ్రీవెర్స్ ఫ్రంట్'
బహుమతి అందుకుంది. తర్వాత "చర్య", "ఆసుపత్రి గీతం","నేత్ర ధనుస్సు",
"భారమితి" సంకలనాలు వెలువడ్డాయి. "మోహనా! ఓ మోహనా!" సంకలనానికి
1990లో కేంద్ర సాహిత్య అకాడెమీ అవార్డు లభించింది.
1991లో "శివారెడ్డి కవిత" పేరిట ఒక సమగ్ర సంపుటం ప్రచురింపబడింది.
"...దశలవారీగా సంపుటి నుంచి సంపుటికి పరిణామం చెందుతూ, వైవిధ్యం
సంతరించుకుంటూ తీవ్రతరమవుతూ అనుభవ సంపన్నతతో" ముందుకుపోతూ, తన
కవిత్వానికి "లోతునూ, విశాలతనూ, గాఢతనూ, ఒక ప్రత్Yఏకతనూ" ఆపాదించిన
శివారెడ్డి కవిత్వంలోని వివిధ గతులనీ, ఆ వైవిధ్యపు అంతస్సూత్రాన్నీ
పరిచయం చేసే రెండు కవితలను చూడండి.
తరమ్మారినా...
ఆ గేటు పక్క
బెరుకు బెరుగ్గా - బెదురుగా
నిలబడ్డాడు - మూడేళ్లవాడు,
లోన వాళ్ళమ్మ బాసాన్లు తోముతుంది
బయట వాళ్ళయ్య ఏడ రాళ్ళు గొడుతున్నాడో -
వాళ్ళయ్య కూడా
అదే వయసులో అలానే
ఈ గేటుపక్క కాకపోతే
మరో గేటూపక్క
నిలబడే వున్నాడు
("చర్య" కవితాసంపుటి, 1975 నుండి)
మోహనా! ఓ మోహనా!
నాకింద పక్కలానో నావకింద నీళ్ళలానో
కళ్ళకింద నీడలానో ఆకాశం కింద పక్షిలానో
పక్షి రెక్కల కింద గాలిలానో, ఆకు సందుల్లో నర్తించే
కిరణపుంజంలానో
ఎండాకాలం గాలి మండి పైకి లేచినప్పుడు నువ్వు కనపడతావు
వీధిలో "ఎర్రటి సూర్యుడు రాయి" నెత్తి మీద పడ్డప్పుడు నువ్వు
వినపడతావు
దూర దూర ప్రాంతాలనుంచి తరుముకొచ్చే -
తోటల మీదుగానో నదీ జలాల మీదుగానో
పంట పొలాల మీదుగానో -
గాలి ఉప్పెనలా ముంచెత్తుతావు
ఎప్పుడు చూచినా నీ వేళ్ళు రక్తమయాలయ్యే వుంటాయి
ఎప్పుడు చూచినా నీ కళ్ళు సూర్యాస్తమయాలయ్యే వుంటాయి
పొద్దుటి పూట తలుపులు ఓరగా తీసే వుంటాయి
రాత్రి వేడి గాలంతా అయిష్టంగానే బయటికి నడుస్తుంది
కోడి కూతల్లేని ఉదయ సంధ్యలు
నీ నగ్న పాదాల్లా వస్తూనే వుంటాయి
చేతులెత్తి ఎవ్వరికీ నమస్కరించలేక
దేహాన్నిచ్చి జీవితాన్ని కొనుక్కున్నావు
కళ్యాణ మందిరం పక్కన తెంచుకోలేని
నాగపాశాలు కంఠానికి బిగుసుకుంటాయి
మనసుకు పడ్డ ఈ బేడీలు ఎవ్వడూ విప్పలేడు
చేదైన వేపచెట్టు చిగురించిన వసంతకాలంలా నువ్వు -
అద్భుతంగా సంగీతించిన నిచ్చెనల వెదురు వనంలా నువ్వు
నిన్నా ఉన్నతాసనంలో చూచినప్పుడు
మంజులత్వం పొందిన కాఠిన్యాన్ని చూచినట్టు
నిన్ను నువ్వు హత్య చేసుకున్న సంఘటన కళ్ళముందు మెదిలినట్టు -
ఇన్నాళ్ళ అజ్ఞాతవాసం తర్వాత
ఇదుగో ఈ ఆఫీసు తోటలో కూస్తున్న కోయిలా
నువ్వేం తిన్నావో తెలియదు గానీ
ఇన్నాళ్ళ తర్వాత నీ కంఠంలో కొత్తగా జాలి ధ్వనిస్తుంది
జాలిలో పుట్టిన క్రోధం దర్శనమిస్తుంది
ఎంత క్రూరత్వం!
అందాన్ని అనాకారిగా తయారుచేసే క్రూరత్వం
ప్రతీదాన్నీ తాసులో తూచే క్రూరత్వం
ప్రతీదాన్నీ వస్తువుకింద మార్చి అమ్ముకునే క్రూరత్వం
నీ ఉన్నతమైన వ్యక్తిత్వాన్ని కుదించి
కుదించి, ఖండించి పార్శిల్ చేసి విదేశాల కెగుమతి చేసే
నీ నుంచి నిన్ను విడదీసి నిన్ను హరించి సంహరించే క్రూరత్వం
నా జ్ఞాపకాల్లో బతుకుతున్న మోహనా!
హేమంతగాన చిరులేత ఎండల కళ్ళ మోహనా!
నా స్మృతిపేటికలో పదిలంగా వున్న వరిమొవ్వులోని మంచు బిందువా!
తొలగించేకొలది మిగిలిపోయే తెరల్లో మరిగిపోతున్న మోహనా!
లేవాలి గదా, లేచి పక్కల్ దీసి మంచాలెత్తి
ముఖాల్ కడిగి ప్రవాహంలో పడిపోవాలి గదా -
దయలేని విధి నిర్వహణలో
రోజుకో అంగం తర్పణ గావించాలి గదా -
బతుకు మోహనా! బతుకు
బతకటాన్ని ఓ పెద్ద పాపకార్యం చేసిన
బతకటాన్ని ఓ పెద్ద బండ బరువు చేసిన
బతకటాన్ని ఓ బడా వ్యాపారం చేసిన
ఈ సుందరమయ వ్యవస్థలో బతుకు మోహనా! బతుకు!
నా అక్షరాల్లో ఒక అక్షరం నా ముందు ఎదిగి
జాలిగా నా మీద వంగి నా చుబుకాన్ని తాకితే నువ్వు గుర్తొస్తావు
ఎప్పుడన్నా రాస్తున్నప్పుడు పాళీ చిట్లి కలం కళ్ళు కనబడకపోతే
నువ్వు గుర్తొస్తావు
గొంతెత్తి శ్రీ శ్రీని స్మరిస్తుంటే
ఏ సంప్రదాయవాదో విసిరిన రాయి నుదుటికి తాకి రక్తం చిమ్మితే నువ్వు
గుర్తొస్తావు
ఏకాంతంగా కూచున్నప్పుడు - కాంతిని చూచి గదిలోకొచ్చి
అద్దం మీద బల్లికి ఎరవ్వబోతున్న సీతాకోక చిలుకని చూచినప్పుడు
ఏ ఆడపిల్లని చూచినా
రాత్రికీ పగటికీ మధ్య కొట్టుకుంటున్న నల్లని తెరలా
నాలో ఎల్లప్పుడూ కదుల్తూనే వుంటావు
(ఏప్రిల్ 3, 1984)
కల్పవృక్షంలో కైక –రచన : భైరవభట్ల కామేశ్వరరావు.
రామాయణ కథని మలుపు తిప్పిన స్త్రీ పాత్రలలో కైకది ఒక కీలకమైన పాత్ర అని అందరికీ తెలిసిన విషయమే. దశరథుని ఆకాంక్ష మేరకు రాముని పట్టాభిషేకం జరిగిపోయుంటే, రామాయణం అక్కడితో ఆగిపోయేది. అది కాకుండా మలుపు తిప్పినది కైక. అయితే, వాల్మీకి రామాయణంలో కైక పాత్ర కీలకమైనదే కాని, చాలా పరిమితమైనది. కేవలం రామపట్టాభిషేక సందర్భంలో, అలుక పూని, వరాలడిగి, పట్టాభిషేకం చెడగొట్టి, రాముడిని అడవులకి పంపించడం వరకే ఆమె పాత్ర మనకి ప్రముఖంగా కనిపిస్తుంది వాల్మీకంలో. ఆ తర్వాత కథని ముందుకి నడిపించేది సీత. రాముని సర్వ ప్రయత్నమూ సీత కోసమే. ముందుగా లంకలోకి ప్రవేశించి, లంకని సర్వనాశనం చేసి, చివరకి రావణునితో పాటు సర్వ రాక్షస సంహారానికీ కారణమైనది సీతే. అందుకే వాల్మీకి మహర్షి రామాయణాన్ని గురించి "సీతాయాశ్చరితం మహత్" అన్నది. అంతటి సీత పాత్రకి సరిజోడుగా, అంతటి ప్రాధాన్యమున్న పాత్రగా కల్పవృక్షంలో కైకని తీర్చిదిద్దారు విశ్వనాథ. రావణసంహారం చేసి వనవాసం ముగించుకొని సీతారామలక్ష్మణులు అయోధ్యకు తిరిగి వచ్చిన్నప్పుడు కైకేయి సీతని కౌగిట చేర్చుకొని యిలా అంటుంది:
కైకెయి సీత గౌగిటికి గైకొని, "ఓసి యనుంగ! నీవుగా
గైకొని యీ వనీచయ నికామ నివాసభరంబిదెల్లనున్
గాక దశాననాది వధ కల్గునె యన్న ప్రశంస లోనికిన్"
"కైక రాముడిని అడవులకి పంపేసింది" అనే నిందని, "ఆహా! కైక పంపినందువల్లనే కదా రావణాది రాక్షసుల సంహారం చేసి రాముడు దిగంత కీర్తి సంపాదించాడు" అనే ప్రశంసగా మార్చేసిందట సీత. అంతే కదా! రామాయణానికి మరో పేరు "పౌలస్త్య వధ". అంటే, రామాయణ కథకి అంతిమ గమ్యం రావణ వధ. దానికి కైక వరాలే కదా కీలకం! విశ్వనాథవారీ కీలకాన్ని గ్రహించి, కైక పాత్రని దానికి అనుగుణంగా తీర్చిదిద్దారు. మొదట తల్లిని తీవ్రంగా దూషించిన కన్నకొడుకు భరతుడే కల్పవృక్షం చివరలో, "కైకేయీ సముపజ్ఞ మియ్యది జగత్కల్యాణ గాథా ప్రవాహాకారంబయి పొల్చు రామకథ" అని అనుకుంటాడు. అదీ రామాయణ కల్పవృక్షంలో కైక పాత్రకున్న ప్రాధాన్యం.
దీనికి రాముని చిన్నతనం నుండే చక్కని ప్రాతిపదిక వేసారు విశ్వనాథ. కైక, రాముల మధ్యన ఒక అపురూపమైన అనుబంధాన్ని సృష్టించారు కల్పవృక్షంలో.
కాళ్ళువచ్చినదాదిగా గైక కొఱకు
పరువులెత్తును శ్రీరామభద్రమూర్తి
నిద్ర మేల్కొన్నదిగ రామభద్రు కొఱకు
నంగలార్చుచు జను గేకయాత్మజాత
రాముని పసితనం నుండే ఏర్పడిన అనుబంధమది. రాముడేదైనా అద్భుత కార్యాన్ని చేసినప్పుడు, అది కైకమ్మకి చూపిస్తే కాని అతనికి తృప్తి ఉండదు. అది చూసి కైకేయి ఆనందబాష్పాలతో అతనికి దిష్టి తీస్తుంది. రామునికి ఉపనయనమైనప్పుడు, కైక యిచ్చిన భిక్షేమిటో తెలుసా? ఒక చుఱకత్తి, వజ్రంతో చేసిన వాడి బాణము, అని విశ్వనాథవారి కల్పన. అది చూసి రాముడెంత మురిసిపోయాడని! అంతేనా. రాముని ధనుర్విద్యాభ్యాసంలో కైకేయి ఎంతటి శ్రద్ధ తీసుకొనేదో!
పటుబాహాపటుమూర్తి స్వామి ధనురభ్యాసంబు నిత్యంబు సే
యుటయున్ గైకెయి వచ్చి చూచుటయు, "నోహో తండ్రి, యా బాణమి
ట్టటు నట్టి"ట్లని చిత్రదూరములు లక్ష్యంబుల్ విదారింప జె
ప్పుట చేయించుటయున్ ముదంపడుటయున్ బొల్చున్ వనీవీధికన్
విల్లు ఎలా పట్టుకోవాలో, బాణాన్ని ఎలా సంధించాలో, కైకేయి చెప్పినట్టే చేస్తాడు రాముడు. అలా కైక చెప్పినట్టు లక్ష్యాన్ని ఛేదించి రాముడు నవ్వితే, అతడిని చూసి కైక మురిసిపోతుంది. రామభద్రుడు పెరిగి పెద్దవాడై, రాక్షస సంహారం చేస్తున్నప్పుడల్లా కైకమ్మనీ, ఆమె నేర్పిన విద్యని తలచుకుంటూనే ఉంటాడు! ఖరునితో భీకరమైన యుద్ధం చేస్తున్నప్పుడు, ఖరుడు చూపిస్తున్న ధనుర్విద్యా నైపుణ్యాన్ని చూసి రాముడిలా అంటాడు, "ఓయీ! వానికిన్ వానికిన్ నీవుం గార్ముక దక్షుడౌదు, నగిషీల్నేర్తీవు చేయన్, ధర్నుర్జ్యావల్లీకృత చిత్ర కర్షణ నినీషన్ గైకయీదేవి విద్యావిష్కారము నీ వెఱుంగవు సుమీ!". అంటే "ఎవెరెవరికో నువ్వు నీ ధనుర్విద్యని చూపించి మెప్పించ వచ్చు కాని, వింటి నారిని చిత్రవిచిత్రంగా లాగడంలో ఎంతో నేర్పు గలిగిన కైక, నాకు నేర్పిన విద్య నీకు తెలియదు సుమా! నా ముందు నీ కుప్పిగెంతులు పనికిరావు" అని అర్థం. అలాగే రావణుడు సౌరాస్త్రం ప్రయోగిస్తే, అందులోంచి వేలకొలదీ చిన్న చిన్న చక్రాలు పుట్టుకు వస్తాయి. వాటిని కైకేయి నేర్పిన విలువిద్య చేతనే వమ్ము చేస్తాడు రామచంద్రుడు. తనకు రథం తెచ్చిన మాతలితో, కైకేయి నేర్పిన గతులలో రథాన్ని తోలమని చెపుతాడు.
ఈ విధంగా, రాముణ్ణి చిన్నతనం నుండీ విలువిద్యా ప్రవీణునిగా తీర్చిదిద్దడంలో కైక పాత్ర విశేషంగా కనిపిస్తుంది కల్పవృక్షంలో. కైక రామునికి తల్లి, గురువు, ఆప్తురాలు.
రామునిపై ఇంతటి వాత్సల్యమున్న కైక మరి అతణ్ణి అడవికి ఎలా పంపింది? నిజానికి, రామునిపై కైకకున్న వాత్సల్యం వాల్మీకి రామాయణంలో కూడా, ఇంత విస్తృతంగా కాకపోయినా, కొంత మనకి కనిపిస్తుంది. రాముని పట్టాభిషేక వార్త మంథర తెచ్చినప్పుడు, కైక ఎంతగానో సంతోషిస్తుంది. అంతటి శుభవార్తని తెచ్చినందుకు ఆమెని ఎంతగానో మెచ్చుకొని, ఆమెకి మంచి హారాన్ని కూడా బహూకరిస్తుంది. తనకి భరతుడిపైన ఎంత ప్రేమో, రాముడిపైన కూడా అంతే ప్రేమ అని, రాముడు కౌశల్య కన్నా తననే ఎక్కువగా ఆదరిస్తాడని కూడా అంటుంది. ఇంతటి అభిమానం మనసులో పెట్టుకొని, ఒక్కసారిగా అలా ఎలా మారిపోయింది కైక? ఆ ప్రశ్నకి వాల్మీకి మనకి సమాధానం చెప్పడు. మంధర మాటల ప్రభావమొక్కటే చూపించి ఊరుకుంటాడు. కాని మనకది అంత నమ్మశక్యంగా కనిపించదు. అందుకే తర్వాతి కవులు రకరకాల ఊహలు చేసారు. కొందరు ఆమెని పూర్తిగా దుష్టురాలిగా మార్చి వేసారు. దైవప్రేరణచేత సరస్వతీదేవి ఆమెని ఆవేశించి అలా వరాలని కోరినట్టుగా కొందరు చిత్రించారు. విశ్వనాథ మరొక వినూత్నమయిన, ఆశ్చర్యకరమైన కల్పన చేసారు! ఒకవైపు తల్లిగా పెంచిన మమకారం, మరొకవైపు గురువుగా నేర్పిన యుద్ధవిద్యకి సార్ధక్యం. ఒకవైపు లోకనింద, మరోవైపు రాముని కోరిక. వీటి మధ్య నలిగిపోతూ, అయినా తన కర్తవ్యాన్ని ఎంతో గుండె నిబ్బరంతో నిర్వహించిన ఒక శక్తివంతమైన పాత్రగా కైకని తీర్చిదిద్దారు విశ్వనాథ.
మరునాడు పట్టాభిషేకమనగా ముందు రోజు రాముడు యజ్ఞ దీక్షితుడవుతాడు. ఆ రాత్రి ధ్యానంలో ఉండగా అతనికి దేవతలు కనిపిస్తారు. అతణ్ణి నారాయణుడని పిలుస్తారు. నువ్వు నీ అవతారకారణం మరిచిపోయి యిలా రాజ్యాభిషిక్తుడవైతే ఎలా అని మొరపెట్టుకుంటారు. నీకు రాజ్యమేలే కోరికే ఉంటే ముందు నువ్వు వచ్చిన పని పూర్తి చేసి ఆ తర్వాత ఎన్ని వేల సంవత్సరాలైనా రాజ్యం చేసుకో అని ప్రాధేయపడతారు. దానితో రామునికి సమాధి భగ్నమవుతుంది. ఏమి చెయ్యాలో పాలుపోదు. తనకి కూడా అంతరంగంలో ఏదో మూలన యీ పట్టాభిషేకం యిష్టముండదు. దేవతలకి కూడా యిష్టం లేదని తెలుస్తుంది. కాని తండ్రి మాటని త్రోసిపుచ్చి ఎలా తానీ పట్టాభిషేకాన్ని కాదనడం? అలాంటి పరిస్థితిలో తనకి సహాయం చెయ్యగలిగే వారెవరు? మెల్లగా కైక మందిరానికి వెళతాడు రాముడు. వారి మధ్య జరిగే సన్నివేశం, వారి సంభాషణ, గొప్ప నేర్పుతో చిత్రించారు విశ్వనాథ.
అంత రాత్రి రాముడక్కడకి రావడం చూసిన కైక ఆశ్చర్యపోతుంది. కంగారు పడుతుంది. తెల్లవారితే పట్టాభిషేకం పెట్టుకొని యిలా అర్థరాత్రి ఎందుకొచ్చావని అడుగుతుంది. దీక్షా భంగం జరగకుండా వెనక్కి వెళ్ళిపొమ్మంటుంది. అప్పుడు రాముడిలా అంటాడు:
అనిన రాముడు, తల్లి! సమాధి నిలువ
దాయె నే నేమి చేయుదు నమ్మ యనుచు
ఱేపు మొదలుగ బద్ధవారీగజేంద్ర
మట్లు కదలగ వీలులే దనుకొనెదను
"అమ్మా! నన్నేం చెయ్యమంటావు, సమాధి నిలువడం లేదు! ఇక రేపటినుండీ గొలుసుకి కట్టేయబడిన ఏనుగులాగా కదలక మెదలక ఉండాలన్న చింతే మనసంతా నిండిపోయింది" అని అర్థం. దేవతలు సమాధిలో కనిపించి తనను రాజ్యం చెయ్యవద్దన్నారనీ, తనకీ రాజ్యమ్మీద కోరిక లేదనీ, ఎటూ పాలుపోక యిలా వచ్చాననీ చెపుతాడు. అప్పుడు,
అనినన్ గైకయి, "యిప్పుడిట్లెయగు ఱేపంకస్థయౌ జానకిం
గని, సింహాసనసీమ వేఱొకగతిన్ గన్పించు బొ"మ్మన్న, రా
ముని నేత్రంబుల నొక్క తీవ్రకళయై "మున్నీవు నువ్వెత్తు నే
ర్పిన కోదండకళావిచిత్ర గమనశ్రీ యేమగుం జెప్పవే!"
"ఇప్పుడిలాగే అంటావు. రేపు నీ భార్యని ఒళ్ళో కూర్చోబెట్టుకుని నువ్వు సింహాసనమ్మీద కూర్చున్నప్పుడు వేరే రకంగా అనిపిస్తుందిలే" అని పరిహాసంగా అంటుంది కైక. ఆ మాటలకి రాముడు ఆమెవైపు తీక్ష్ణంగా చూచి, "నువ్వు నాకు ఎంతో గొప్పగా నేర్పిన నా విలువిద్యకింక సార్థక్యమేమిటి చెప్పమ్మా" అంటాడు. అంతే కాదు, "నా వద్దనున్న వాడిబాణాలతో నా కిరీటమ్మీద బొమ్మలు చెక్కుకోనా? నన్ను రోజూ స్తోత్రం చెయ్యడానికి వచ్చే ప్రజలమీద యుద్ధవ్యూహాలు పన్ననా?" అని నిలదీస్తాడు. అప్పుడు కైక "అయితే ఏమిటంటావు? నీ విలువిద్యకీ యుద్ధనైపుణ్యానికీ సార్థక్యం ఎలా కలుగుతుంది?" అని అడుగుతుంది. రాముడు దానికి సూటిగా జవాబు చెప్పడు. దానికి సమాధానం కైకకి తెలుసుకదా! తీక్ష్ణమైన చూపులతో ఒకటే మాట అంటాడు రాముడు, "నేనిప్పుడు రాజ్యం చెయ్యడమనేది వట్టి మాట". అంతే! కైకేయి తన భవనంలోకి విసవిసా వెళిపోతుంది.
అదీ వారిద్దరి మధ్యన జరిగే సన్నివేశం! రాముడు కైక దగ్గరకే ఎందుకు వచ్చాడు? రాముని తీక్ష్ణమైన చూపుల్లో కైకకి అర్థమైనది ఏమిటి? రాముని కోరిక కైక ఎలా తీరుస్తుంది? ఇవన్నీ పాఠకుల ఊహకి వదిలిపెట్టేసారు విశ్వనాథ.
ఆ తర్వాత రోజు, మంధర పట్టాభిషేక వార్త విని కోపంతో కైక దగ్గరకి వచ్చి దాని గురించి చెపుతుంది. కైక అప్పుడే నిద్రనుండి లేస్తూ, "ఏమిటి రాముడు పట్టాభిషేకానికి ఒప్పుకున్నాడా! రాముడు పట్టాభిషేకం వద్దన్నట్టుగా పీడ కల వచ్చింది. ఎంత మంచి శుభవార్త చెప్పావు", అంటూ తన ముత్యాలహారాన్ని మంధరకి బహుమతిగా ఇస్తుంది. అప్పుడు వాల్మీకంలో లాగానే, మంధర దాన్ని విసిరి కొట్టి, రాముడు రాజైతే కైక పడవలసిన కష్టాలని ఏకరువు పెడుతుంది. వాటిని కైక తేలికగా కొట్టి పారేసి, రాముడి గొప్పతనం వర్ణిస్తుంది. అతను పరాక్రమవంతుడని, యోగి అనీ, రాక్షసాంతకుడనీ వివరిస్తుంది. ఇక్కడ, రామావతార రహస్యం తెలిసిన ఒక జ్ఞానిగా కైక పాత్ర మనకి కనిపించి ఆశ్చర్యపరుస్తుంది. ముందురోజు రాత్రి రాముని కన్నుల్లో కైక చూసిన రహస్యమిదేనా అని అనిపిస్తుంది! మంధరకి యిదేమీ పట్టదు. పైగా, యోగి అయితే అడవుల్లో తిరగాలి కాని సింహాసనమెక్కి రాజ్యం చెయ్యాలన్న కోరిక ఎందుకనీ, రాక్షసులు అయోధ్యా పురవీధుల్లో తిరగటం లేదనీ, అంటుంది. ఆ మాటలు కైక మనసులో నాటుకుంటాయి! "It all fell in place!" అన్నట్టుగా, రాముడు తన దగ్గరకి ఎందుకు వచ్చాడో, తాను చెయ్యవలసినది ఏమిటో మొత్తమంతా అవగాహనకి వస్తుంది కైకకి. అప్పుడు కైక మనస్స్థితి ఎలా ఉంటుంది? ఒకవైపు రాముడు తనమీద మోపిన బాధ్యత. మరొకవైపు తానే స్వయంగా రాముణ్ణి అడవులకి పంపించాలన్న బాధ. ఇంకొకవైపు, దీనివల్ల తన మీద పడబోయే లోకనింద. తనకే ఎందుకిలా అయిందన్న కోపం. ఈ అవస్థని చాలా నేర్పుగా, హృద్యంగా, స్పష్టాస్పష్టంగా చిత్రిస్తారు విశ్వనాథ.
ఆ తర్వాత కథ మామూలే. దశరథుని వరాలు అడగడం, దానికి దశరథుడు కైకని తిట్టిపోయడం, రాముడు అడవులకి వెళ్ళడం, దశరథుడు మరణించడం, కౌసల్య మొదలు లోకమంతా కైకని తూలనాడడం, చివరికి భరతుని చేతకూడా కఠినమైన మాటలు అనిపించుకోవడం. అయితే, యీ ప్రతి సన్నివేశంలోనూ మనకి కైక మీద అపారమైన జాలి కలగకమానదు. ఎన్ని మాటలు పడ్డా, నోరు మెదపలేని ఆమె నిస్సహాయత, ఎంత బాధని అనుభవించినా రహస్యాన్ని తన గుండెల్లోనే దాచుకున్న ఆమె స్థిరత్వం మనలని అబ్బురపరుస్తాయి. కల్పవృక్షంలో కైక పాత్రని అంత ఉదాత్తంగా తీర్చిదిద్దారు విశ్వనాథ. దీని వలన సాధించిన ప్రయోజనం ఏమిటంటే – రసావిష్కరణ. కైక పాత్రలోని సంఘర్షణ, సహృదయుని మనసుని కుదిపివెయ్యక మానదు. మరొక ప్రయోజనం – కథకి, ఆ పాత్రకి ఒక రకమైన సౌష్ఠవాన్ని చేకూర్చడం. కైక పాత్రనీలా మలచడంలో పాశ్చాత్య విషాదాంత నాటకాలలోని నాయక/ప్రతినాయక పాత్రల ప్రభావం ఉందేమో అనిపిస్తుంది! అయితే, యిక్కడ గుర్తుపెట్టుకోవలసిన ముఖ్య విషయమొకటి ఉంది. ఈ పాత్ర చిత్రణ వాల్మీకి రామాయణంలో లేనిదే అయినా, వాల్మీకి రామాయణానికి ఏమాత్రమూ విరుద్ధం కానిది. అందుకే యిది వాల్మీకి రామాయణానికి వ్యాఖ్యానం అయింది.
అవును కదా .. బియ్యం డబ్లు ఇచ్చాడు
చల్లగ చూడాలీ పూలను అందుకు పోవాలి !
(మనజమున కి శుభాకంక్షలుతో పెళ్లినాటి ప్రమాణాలు లోపాట.)
కావనగానే సరియా
చల్లగ చూడాలీ పూలను అందుకు పోవాలి
Posted by AppaRao Venkata Vinjamuri at 9:54 AM No comments:
పిఠాపురం.!
పిఠాపురాన్ని పూర్వం పీఠికాపురం అనేవారు. ఈ ఊరుకి అధిపతిపిఠాపురాన్ని పూర్వం పీఠికాపురం అనేవారు. ఈ ఊరుకి అధిపతి పీఠాంబ. ఈ పీఠాంబ విగ్రహం ఒకటి - ఒక చేతిలో బంగారు పాత్ర, వేరొక చేత బాగుగా పండిన ఉసిరి కాయ, మూడవ చేత త్రిశూలం, నాల్గవ చేత లోహ దండం ధరించి - నేటి పిఠాపురానికి సమీపంలో, నాలుగు వీధులు కలిసే కూడలిలో ఉండేదట. ఇటువంటి విగ్రహమే ఒకటి ఈనాడు కొత్తపేటలో కుమారస్వామి ఆలయంలో ఉంది. ఈ విషయాన్ని ప్రముఖ కవీశ్వరుడు శ్రీనాధుడు భీమేశ్వర పురాణం లో ఈ కింది విధంగా చెబుతాడు.
"హాటక పాన పాత్రయును నారగ బండిన మాతులుంగమున్
పిఠాపురానికి ఉత్తర దిక్కున ఏలేరు అనే ఏరు ఒకటి ఉంది( ప్రస్తుతం దీనిని చెరుకుల కాలువ అని అంటున్నారు). ఈ ఏలేరుని "జగతి నెక్కడివేలేటి సాటి నదులు" అంటాడు శ్రీనాధుడు అలా అనేసి ఊరుకోకుండా-
"ఏలేటి విరినీట నిరుగారునుంబండు
అని చెబుతూ పిఠాపురం ప్రాంతం సస్యశ్యామలంగా ఉండేదని అప్పటి ఫల వృక్షాలనీ, పిండివంటలనీ శ్రీనాధుడు తన రచనలలో ఇలా వర్ణించేడు. ఒక్క వేరు పనస చెట్లు, పోక తోటలు ఇప్పుడు కనిపించటం లేదేమో కానీ, మిగిలినవన్నీ ఇప్పటికీ ఉన్నాయి. పిఠాపురం వరకు వచ్చిన శ్రీనాధుడు కళింగ దేశం వరకూ పర్యటించినట్లు ఆధారాలున్నాయి. సింహాచలం వరాహ నృసింహస్వామి ఆలయాన్ని దర్శించిన ఆధారాలూ ఉన్నాయి.పిఠాపురపు ఏలేరు ఉప్పాడ దగ్గర సముద్రంలో కలుస్తుంది. ..... ఈ పీఠాంబ విగ్రహం ఒకటి - ఒక చేతిలో బంగారు పాత్ర, వేరొక చేత బాగుగా పండిన ఉసిరి కాయ, మూడవ చేత త్రిశూలం, నాల్గవ చేత లోహ దండం ధరించి - నేటి పిఠాపురానికి సమీపంలో, నాలుగు వీధులు కలిసే కూడలిలో ఉండేదట. ఇటువంటి విగ్రహమే ఒకటి ఈనాడు కొత్తపేటలో కుమారస్వామి ఆలయంలో ఉంది. ఈ విషయాన్ని ప్రముఖ కవీశ్వరుడు శ్రీనాధుడు భీమేశ్వర పురాణం లో ఈ కింది విధంగా చెబుతాడు.
అని చెబుతూ పిఠాపురం ప్రాంతం సస్యశ్యామలంగా ఉండేదని అప్పటి ఫల వృక్షాలనీ, పిండివంటలనీ శ్రీనాధుడు తన రచనలలో ఇలా వర్ణించేడు. ఒక్క వేరు పనస చెట్లు, పోక తోటలు ఇప్పుడు కనిపించటం లేదేమో కానీ, మిగిలినవన్నీ ఇప్పటికీ ఉన్నాయి. పిఠాపురం వరకు వచ్చిన శ్రీనాధుడు కళింగ దేశం వరకూ పర్యటించినట్లు ఆధారాలున్నాయి. సింహాచలం వరాహ నృసింహస్వామి ఆలయాన్ని దర్శించిన ఆధారాలూ ఉన్నాయి.పిఠాపురపు ఏలేరు ఉప్పాడ దగ్గర సముద్రంలో కలుస్తుంది. .....
Posted by AppaRao Venkata Vinjamuri at 9:53 AM No comments:
బాలభాష - శ్రీ వేటూరి ప్రభాకరశాస్త్రి!
Posted by AppaRao Venkata Vinjamuri at 8:38 AM No comments:
కోన సీమ అందాలు !
అల్లూరి సీతారామరాజు వేషం లో అన్నగారు. (1955 లో అనుకొన్నారు.)
వైర్ లెస్ టెక్నాలజీ !
మన సర్దార్జీ అమెరికా వెళ్లి బిల్ గేట్స్ తో మీటింగ్ లో
"ఇక్కడ గొయ్యి తవ్వు", సర్దార్జీ అలాగే తవ్వాడు...
"ఇంకా లోతుకి తవ్వు" అంటూ వంద
అడుగులు గొయ్యి తీయించాడు. "ఇప్పుడు
వెతుకు ఏదైనా దొరుకుతుందేమో" అన్నాడు
సర్దార్జీ వెతికితే ఒక వైరు దొరికింది
"చూసావా వంద ఏళ్ల క్రితమే మేము టెలిఫోన్
వాడాము అన్నదానికి ఇది రుజువు"
సర్దార్జీ కి వళ్ళు మండింది,
తమాయించుకున్నాడు
ఆ తరువాత బిల్ గేట్స్ మన ఇండియా కి వచ్చాడు,
అప్పుడు మన సర్దార్జీ గేట్స్ ని కలిసి మా దేశం
గొప్పతనం కూడా చూపిస్తా రమ్మని అడవికి
తీసుకెళ్ళాడు
"అక్కడ గొయ్యి తీయమన్నాడు.. గేట్స్ అలాగే గొయ్యి
తీసాడు, "ఇంకా లోతు ఇంకా లోతు" అంటూ
అయిదు వందల అడుగులు లోతు తీయించాడు.
"ఇప్పుడు వెతుకు ఏదైనా దొరుకుతుందేమో"
పాపం ఎంత వెతికినా గేట్స్ కి ఏమీ దొరకలేదు..
వెంటనే మన సర్దార్జీ "చూసావా అయిదు వందల
ఏళ్ల క్రితమే మా వాళ్లు వైర్ లెస్ టెక్నాలజీ వాడారు"
అన్నాడు గర్వంగా
బిల్ గేట్స్ షాక్ తిని ఇప్పటికి సరిగ్గా అన్నం తినటం
లేదట.
శ్రీకృష్ణ శతకం.!............... (శ్రీ నరసింహ కవి.)
రక్షక అంటే అందరినీ రక్షించే; కృష్ణా అంటే ఓ శ్రీకృష్ణా; కుక్షిని అంటే నీ పొట్టయందు; నిఖిల అంటే సమస్తమైన; జగంబులను అంటే లోకాలను; నిక్షేపము చేసి అంటే దాచిపెట్టి; ప్రళయ అంటే ప్రళయ సంబంధమైన; నీరధి అంటే సముద్రము యొక్క; నడుమన్ అంటే మధ్యభాగంలో; వటపత్రముపై అంటే మర్రి ఆకు మీద; దక్షతన్ అంటే నేర్పు; పవళించునట్టి అంటే నిద్రిస్తున్న నీవు; ధన్యుడు అంటే గొప్పవాడివి.
ఇప్పుడూ, ఎప్పుడూ కావలసింది..... "మత ప్రసక్తి లేని..... "!
కొందరు మేథావులు అంటున్నట్టు.... కావలసింది
"మత రహిత", "కుల రహిత", లేదా.... "మత సహిత ", "కులసహిత" కాదు! అప్పుడూ, ఇప్పుడూ, ఎప్పుడూ కావలసింది..... "మత ప్రసక్తి లేని..... "!
అది కాంగీ ల వల్లా, కమ్మీల వల్లా అవదు అని తేలిపోయింది.
ఇంకా మిగిలింది.... "ఫలానా వాళ్ళ" వల్లే.....! చూద్దాం .....!
Posted by AppaRao Venkata Vinjamuri at 2:06 AM No comments:
అమ్మ భాష ! . తెలుగు బాష ప్రాముఖ్యత!
అమ్మ భాష !
ఏదో తీరని బాధ !
కరగునులే తారకలు ..మోముదాచె రేరాజు
రగులునె నా మదిలో ఏదో తీరని బాధ ప్రియతమా
Posted by AppaRao Venkata Vinjamuri at 12:11 AM No comments:
|| మానస వీణ||
ఏ రాగమో ఏమో మన అనురాగం వలపు వసంతాల హృదయ సరాగం…
ఎదలోయలలో నిదురించిన నా కోరిక పాడేకోయిల గీతం…
శతవసంతాల దశ దిశాంతాల సుమ సుగంధాల భ్రమర నాదాల కుసుమంచు నీ అందమే…
మెరిస ంది అరవందమెైకురిస ంది మకరందమే!
జాబిలి కనాా.. నా చెలి మనా పులక ంతలకేపూచిన పొ నా…
కానుకలేమ నేనివవగలను కనుాల కాుకక నేనవవగలను…
పాల కడలిలా వెనెాల పొంగింది పూల పడవలా నా తనువూగింది…
ఏ మలలె ల తీరాల నిను చేరగలను మనసున మమతెై కడ చేరగలను…
కురిసేదాక అనుకోలేదు శాా వణ మేఘమని తడిసేదాక అనుకోలేదు తీరని దాహమని…
కలిసేదాక అనుకోలేదు తీయని సేాహమని పెదవ నేనుగా పదము నీవుగా ఎదలు పాడని…
మానస వీణ మధుగీతం… మన సంసారం సంగీతం…
సాగరమధనం అమృత మధురం సంగమ సరిగమ సవర పారిజాతం…
మానస వీణ మధుగీతం… మన సంసారం సంగీతం… సంసారం.. సంగీతం
( మిత్రులు Sailaja Mithra గారికి చాలఇష్టం అయిన సాహిత్యం.)
-చిత్రం...రాజరవివర్మ
భగవద్గీత సారాంశం 'నారాయణుడు'!
"స్వధర్మజ్ఞాన వైరాగ్య సాధ్యభక్త్యేకగోచరః
నారాయణః పరం బ్రహ్మా గీతాశాస్త్రే సమీరితః"
భగవద్గీతకి సారాంశం నారాయణుడు అని ఒక్క అర శ్లోకంలో చెప్పేసారు
గీతా సారాంశాన్ని. మరి ఎలాంటి నారాయణుడు అతడు, "స్వధర్మజ్ఞాన వైరాగ్య సాధ్యభక్త్యేకగోచరః"
భక్తి వల్ల లభించు భగవంతుడు మనకి భగవద్గీతలో కనిపిస్తున్నాడు.
భక్తి అంటే ఏమి ? ప్రేమ. ఎట్లాంటి ప్రేమ ? భగవంతుడి మీద నిష్కలంకమైన ప్రేమ. అంటే ప్రేమించి ఏమిస్తావు తిరిగి అడగకపోయేది ప్రేమ.
మూల్యం అడగకుండా ప్రతి ఫలాన్ని ఆశించకుండా చేసేదేదో దాన్ని ప్రేమ అంటాం. తల్లి తన పిల్లవాడిని వాడు రేపు పెద్దవాడై ఏదో ఉద్దరిస్తాడని ప్రేమ చేయదు.
ప్రేమించ కుండా ఉండలేక తాను ప్రేమ చేస్తుంది, దాన్ని కదా మనం ప్రేమ అనేది. ఎదురు చూడక ప్రతిఫలం ఆశించక చేసేది ప్రేమ.
అట్లాంటి ప్రేమతో ఎవడైతే భగవంతున్ని సేవిస్తాడో దాన్ని భక్తి అంటారు.
అట్లాంటి ప్రేమకు లభించు తత్త్వం అనేది మనకు భగవద్గీతలో కనిపిస్తుంది.
శ్రీ కైవల్య పదంబుఁ,,
ఇది తెలుగు చేయబడిన భాగవత గ్రంధారంభ ప్రార్థనా పద్యం.
ఈ తెలుగసేతను బమ్మెర పోతనామాత్యుల వారు తన మోక్షానికే కాదు మనందరి మోక్షాన్ని అపేక్షించి చేసారు.
ఇది భాగవతానికే కాదు, తెలుగు సాహితీ విశ్వానికే మకుటాయమాన మైంది. ఇష్టదేవతా స్తుతీ, వస్తు నిర్దేశమూ కల ఈ మనోజ్ఞవృత్తం మహాభాగవతంలోని ఇతివృత్తాని కంతా అద్దం పడుతుంది. శార్దూలవిక్రీడిత వృత్తం ఎన్నుకోడంలో విషయ గాంభీర్యత సూచింపబడుతోంది. స్తుతి, నిర్దేశాలను పలికించే పద విన్యాసం బహుళార్థ సాధకత, దీర్ఘకాల రమ్యత సాధిస్తున్న సూచన కావచ్చు.
(అ) శ్రీ కైవల్య పదఁబు జేరుటకునై చింతించెదన్
(ఆ) లోకరక్షైకారంభకున్
(ఇ) భక్తపాలన కళా సంరంభకున్
(ఈ) దానవోద్రేక స్తంభకున్
(ఉ) కేళిలోల విలసద్దృగ్జాల సంభూత నానా కంజాత భవాండ కుంభకున్
(ఊ) మహానందాంగనా డింభకున్
అనే అద్భుత ప్రయుక్తాలు ఈ పద్యంలో ఆరు (6) ఉన్నాయి.
భగవంతుని ప్రధాన గుణాలైన సర్వేశ్వరత్వ, ధర్మ సంస్థాపకత్వ, శిష్టరక్షణ పరాయణత్వ, దుష్ట శిక్షన చణత్వ, విశ్వకర్తృత్వ, ఆనందమయత్వాలు అనే ఆరింటికి ప్రతీకలు యివి.
(అ) శ్రీ కైవల్య పదంబు జేరుటకునై చింతించెదన్ అనటంలో మోక్షం కోసం ఉత్కంఠితుడైన పరీక్షిత్తు వృత్తాంతంతో పాటు మొత్తం భాగవతమే ధ్వనిస్తున్నది. అలాగే ప్రథమ స్కంధంలోని నారదుడు, భీష్ముడు, కుంతీదేవి మొదలైనవారి కథలూ, తృతీయ స్కంధంలోని దేవహూతి వృత్తాంతమూ, చతుర్థ స్కంధంలోని ధ్రువ చరిత్రా స్ఫురిస్తూ భగవంతుని సర్వేశ్వరత్వాన్ని నిరూపిస్తున్నాయి. ఎందుకంటే కైవల్యాన్ని అనుగ్రహించే అధికారం సర్వేశ్వరునికి మాత్రమే ఉంటుంది.
(ఆ) లోకరక్షైకారంభకున్ అనటంలో హిరణ్యాక్ష హిరణ్యకశివు కంస కాలయవనాదులను (తృతీయ, సప్తమ, దశమ స్కంధాలు) సంహరించి వారి అత్యాచారాల వల్ల అస్తవ్యస్తమైన లోకాన్ని ఉద్ధరించిన భగవంతుని ధర్మ సంస్థాపకత్వం సంస్థాపించబడింది.
(ఇ) భక్తపాలన కళా సంరభకున్ అనటంలో భక్తులను పాలించటం భగవంతుని కళ, ఎప్పుడెప్పుడు ఆర్తులను ఆదుకుందామా అని అనుక్షణం తహతహలాడుతుంటాడు స్వామి అనే సూచన. అలాగే గజేంద్రుణ్ణి కాపాడటానికి మహా విష్ణువు వైకుంఠం నుంచి పరుగెత్తుకు వచ్చిన వృత్తాంతం (అష్టమ స్కంధం) స్పురిస్తూ భగవంతుని శిష్ట రక్షణ పరాయణత్వాన్ని చాటుతున్నది.
(ఈ) దానవోద్రేకస్తంభకున్ అనటంతో అష్టమ స్కంధంలోని వామనావతారం వ్యంజకమైంది. తరువాతి మన్వంతరంలో ఇంద్రుడు కావలసిన బలి, వరబలంతో ముందుగానే స్వర్గాన్ని ఆక్రమించి ఇంద్రపదం కాంక్షించాడు. దుష్టశిక్షణచణు డైన స్వామి వామనుడై, ఆ దానవేంద్రుని ఉద్రేకానికి పగ్గాలు పట్టి స్తంభింపజేయటం ధ్వనించింది.
(ఉ) కేళిలోల... కుంభకున్ అనటం వల్ల భగవంతుని విశ్వకర్తృకత్వాన్ని వెల్లడించే సూర్యవంశ చంద్రవంశాల చరిత్ర (నవమస్కంధం) స్ఫురిస్తోంది. స్వామి విలాసంగా త్రిప్పే కళ్లలో నుంచే కదా బ్రహ్మాండాలు ఉద్భవిస్తాయి. సృష్టి జరుగుతుంది. నిజానికి స్వామికళ్లు సూర్యచంద్రులేగా. ఇంకా శ్రీహరే ప్రధానకర్తని ద్వితీయ స్కంధం నిరూపిస్తోంది.
(ఊ) మహానందాంగనా డింభకున్ అనటం కృష్ణలీలా సర్వస్వమైన దశమ స్కంధానికి, ఆ నందాంగనకు ఆనందానికి, మహా ఆనందమే దేహంగా కల స్వరూపికి ప్రతీక.
_కేరళలో పురావస్తు తవ్వకాలో బయటపడ్డ అపురూలపమైన హనుమంతుడి విగ్రహం!
అత్త లక్ష్మి వ్రతం.!
జలపాతపు జల్లు !
జలపాతపు జల్లు లో ప్రేమికులు
మాట రాని వూసులు ఎన్నో చెప్పుకుంటే ,
భగ్న ప్రేమికులును అదే జలపాతం దూకమని కవ్విస్తుంది .
పయ్యెద సద్దుకుంటున్న ప్రకృతి కాంత
కవ్వింతను చూసి
మురిసి పోయే వన పురుషుడిలా .
Posted by AppaRao Venkata Vinjamuri at 8:23 AM No comments:
రాజమాత! (భోగిని దండకం .. పోతనామాత్యుడు.)
రాజమాత!
(భోగిని దండకం .. పోతనామాత్యుడు.)
"అమ్మా! విన న్నొల్లఁ బొమ్మా, విచారించు కొమ్మా,
భవన్నీతి దుర్నీతి, సన్మానుషం బింతయున్ లేని
దుర్మానసశ్రేణి నీవేల యీవేల భూషించెదే?
యేమి భాషించెదే? యేల నన్నుం బ్రమోషిచెదే?
(చిత్రం...రాజారవివర్మ.)
నా గూడు !
దేవి ...శ్రీ దేవి !
దేవి................ ...శ్రీ దేవి !
గురుకుల విద్యాభ్యాసం !
మోకాళ్ళపై కూర్చుని, పువ్వందించే .... సీను
ప్రేమించడం ఇష్టం
కష్టం మాత్రం,
మోకాళ్ళపై కూర్చుని,
పువ్వందించే .... సీను
Chandra Shekhar Vemulapally..గారి కవిత.
నానబోసిన సెనగలను..
శ్రావణమాసంలో నోములు నోచుకునే వారు, నానబోసిన సెనగలను...
ఇరుగు పొరుగువారికి, పిల్లలకు, పేరంటాలకు పంచుతారు.
మొలకెత్తే సెనగల్లో పోషక విలువలు పుష్కలంగా వుంటాయి.
వీటిలో " విటమిన్ - ఎ ", " విటమిన్ -బి కాంప్లేక్స్", " విటమిన్ - సి ", " విటమిన్ - ఇ " వుంటాయి.
ఈ విధంగా శ్రావణమాసం ఆయురారోగ్యాలు, ఐశ్వర్యాలు ప్రసాదిస్తుంది.
మాకు చెన్నా బాటూర ప్రసాదిస్తుంది.
శ్రావణ మాసాం సెనగలు కు
ధామ్ ధామ్ బాంబులు కు
కడుపు నొప్పి బాధలకు
డాక్టర్ గారి బిల్లులకు
జై జై జై జై జై జై జై జై !
ఓణం!
చరిత్ర ప్రకారం, మహాబలి పాలించిన సమయం కేరళ కు కు స్వర్ణ యుగం. ఆ రాష్ట్రంలో ప్రతి ఒక్కరూ సుఖంగా మరియు సిరిసంపదలతో ఉన్నారు మరియు ఆ దేశ ప్రజలందరూ తమ రాజుని చాలా గౌరవించేవారు. మహాబలి కి తన సుగుణములన్నింటితోపాటు ఒక లోపం ఉంది. అతను అహంభావి. అయినప్పటికీ, మహాబలి చేసిన మంచి పనులన్నింటికీ మెచ్చి, తనతో ఎంతో అనుబంధం ఉన్న తన ప్రజలను సంవత్సరానికి ఒకసారి కలుసుకునేటట్లు దేవుడు అతనికి వరమిచ్చాడు.
మహాబలి యొక్క ఈ ఆగమనమునే ప్రతి సంవత్సరము ఓణం పండుగగా జరుపుకుంటారు]. ప్రజలు ఈ పండుగను చాలా ఘనంగా జరుపుకుంటారు మరియు తమ ప్రియమైన రాజుకి తాము సంతోషంగా ఉన్నామని చెప్పుకుని అతనికి శుభాభినందనలు తెలియజేస్తారు.
కేరళ యొక్క ఘనమైన సంస్కృతీ వారసత్వం ఈ పదిరోజుల పండుగ సమయంలో దాని ఉత్తమ రూపుతో మరియు ఆత్మతో బయటకు వస్తుంది. తిరుఓణం నాడు తయారుచేసే ఓణసద్య(ఓణవిందు) అనబడే గొప్ప విందు ఓణ వేడుకలలో అతి గొప్ప భాగం. ఇది 11 నుండి 13 అతి ముఖ్యమైన పదార్ధములతో కూడిన తొమ్మిది రకముల భోజనం. ఓణసద్య అరటి ఆకులలో వడ్డించబడుతుంది మరియు ప్రజలు నేలపైన పరిచిన ఒక చాప పైన కూర్చుని భోజనం చేస్తారు.
ఓనక్కోడి గా పిలవబడే ఆ రోజున ధరించే కొత్త దుస్తులు, మరియు ఓణం సద్య , అని పిలవబడే విస్తారమైన విందు ఓణం ప్రత్యేకతలు. ఈ విందులో సాధారణంగా అరటి ఆకులపైన అన్నముతో పాటు కనీసం నాలుగు రకముల పదార్ధములు వడ్డించబడతాయి. సాంప్రదాయక ఊరగాయలు మరియు అప్పడములు కూడా వడ్డిస్తారు. పాలు మరియు చక్కెరతో చేసిన 'పాయసం' సాధారణంగా వడ్డించబడుతుంది మరియు దానితో పాటు ఇతర సాంప్రదాయ భారతీయ పిండివంటలు కూడా ఉంటాయి.
ఓణం సమయంలో, ప్రజలు వారి ఇంటి ముంగిట్లో రంగురంగుల పువ్వులతో రంగవల్లులు అలంకరిస్తారు, దీనిని పూక్కలం అంటారు. చిన్నపిల్లలు ముఖ్యంగా ఆడపిల్లలకు పువ్వులను సేకరించి వాటిని పెద్ద పెద్ద ఆకృతులలో అలంకరించే పని అప్పగించబడుతుంది. ఈ పూల ఆకృతులను తయారుచేయటానికి ఓణం రోజు పోటీలు జరుగుతాయి. ఇది సాధారణంగా 1.5 మీటర్ల వ్యాసంతో వృత్తాకారంలో ఉంటాయి. ఈ ఆకృతిలో భాగంగా సాధారణంగా ఒక దీపం ఉంచుతారు. ఇటీవలి కాలంలో, ఈ పువ్వుల ఆకృతులు సాంప్రదాయక వృత్తాకారముల నుండి కేరళ ప్రజల జీవితాల యొక్క సాంస్కృతిక మరియు సామాజిక విషయములను ప్రతిబింబిస్తూ విలక్షణమైన ఆకృతులుగా పరిణామం చెందాయి.
వల్లంకలి (సర్పాకార పడవ పందెము) ఓణం సమయంలో జరిగే మరియొక ముఖ్యమైన కార్యక్రమం. వీటిలో అరంముల బోటు రేసు మరియు నెహ్రూ ట్రోఫీ బోటు రేసు ప్రముఖమైనవి. దాదాపు 100 మంది పడవవాండ్లు అతి పెద్దవి మరియు అందమైన సర్పాకార పడవలు నడుపుతూ ఉంటారు మరియు ఆ నీటిపైన పయనించే సర్పాకార పడవలను వీక్షించటానికి సమీప ప్రాంతముల నుండి మరియు దూర ప్రాంతముల నుండి స్త్రీలు మరియు పురుషులు వస్తారు.
వినాయక చవితి పండుగ సమయంలో హిందువులు గణేశుని బొమ్మలను ప్రతిష్టించినట్లుగా ఓణం సమయంలో, కేరళలోని హిందువులు త్రిక్కకర అప్పన్ (వామనుని రూపంలో ఉన్న విష్ణువు) మూర్తిని తమ ఇళ్ళలో ప్రతిష్టిస్తారు.
కేరళలో ఉన్న అన్ని వర్గముల వారు ఈ పండుగ జరుపుకోవటంతో ఈ పండుగకు మరింత ప్రాధాన్యత వచ్చింది. ఓణం పండుగ హిందూమతం నుండి ఉద్భవించి దానితో సంబంధం కలిగి ఉన్నప్పటికీ, ఈనాడు ఈ పండుగను హిందువులు, ముస్లిములు మరియు క్రైస్తవులు సమానమైన ఉత్సాహముతో జరుపుకుంటున్నారు.
ఈ వేడుక సమయంలో కేరళలోని హిందూ దేవాలయములలో అనేక దీపములు వెలిగించబడతాయి.[11] దేవాలయముల ఎదుట ఒక తాటి చెట్టును నిలబెట్టి దాని చుట్టూ కొయ్య దుంగలను నిలబెట్టి ఎండు తాటి ఆకులతో కప్పుతారు.[11] త్యాగము చేసి మహాబలి నరకమునకు వెళ్ళిన దానికి గుర్తుగా ఒక కాగడాతో దీనిని వెలిగించి బూడిద చేస్తారు.[11]
జగన్మోహిని అమృతము పంచుట !
ఆ జగన్మోహినీదేవి మెరుగారు చూపులూ, చల్లని పలుకులూ, బుజ్జగింపులూ కట్టుతాళ్ళలా సాగి సాగి రాక్షసుల నోళ్ళను కట్టేశాయి.
రాక్షసులు అందించిన, అమృతకలశాన్ని, మాయా సుందరి మోహినీ రూపంలో ఉన్న విష్ణుమూర్తి తన చేతులలోకి తీసుకున్నాడు.
చిరునవ్వులు చిందే పలుకులతో "నేను పంచిపెట్టిన విధంగా 'ఔను' 'కాదు' అనకుండా ఒప్పుకోవాలి" అన్నాడు.
ఆ షరతులకు అంగీకరించిన రాక్షసులూ, దేవతలూ "సరే" అన్నారు.
వారందరూ ఉపవాసం ఉండి స్నానాలు చేసి హోమాలు ఆచరించారు. బ్రాహ్మణులకు గోదానాలు, భూదానాలూ, హిరణ్యదానాలూ మున్నగు దానాలు ఇచ్చి, వారి ఆశీర్వచనాలు అందుకున్నారు.
తెల్లని బట్టలు కట్టుకున్నారు. చందనం పూతలూ, పూలమాలలూ, ధూపాలూ, దీపాలూ అలంకరించిన బంగారు మండపంలో చేరారు.
తూర్పుకు కొసలు ఉండేలా పరచిన దర్భాసనాల మీద తూర్పుముఖంగా వరుసలు కట్టి కూర్చున్నారు.
ఆ మోహినీ అవతారం, ధరించిన కర్ణాభరణాల తళతళ మెరుపులు, ఆమె ముక్కుకూ, ముఖానికీ, చెవులకూ, చెక్కిళ్ళకూ, కనుగొనలకూ మనోహరంగా వ్యాపిస్తున్నాయి. అలా లక్ష్మీదేవితో సాటిరాగల ఆ అందగత్తెను చూసిన దేవతలకూ, రాక్షసులకూ అందరికీ మనసు చెదిరిపోయింది.
విష్ణు మూర్తి ఒక్క చుక్క కూడా రాక్షసులకు మిగల్చకుండా, అమృతమంతా దేవతకు బాహాటంగా పోసి, మోహినీ రూపాన్ని వదలిపెట్టి నిజాకారాన్ని ధరించాడు. ఇదంతా చూస్తున్న రాక్షస వీరులు దుఃఖించారు.
Posted by AppaRao Venkata Vinjamuri at 12:45 AM 1 comment:
ఏదో ఏదో అన్నది ఈ మసక వెలుతురు!
గూటి పడవలో విన్నది కొత్త పెళ్ళికూతురు .....
ఏదో ఏదో అన్నది ఈ మసక మసక వెలుతురు
సోయగాల విందులకై వేయి కనులు కావాలీ .....
హ్మ్మ్మ్ మ్మ్మ్ మ్మ్
నిన్ను నాకు కానుకగా పిలిచి కలిమినొసగేరు
పులకరించు మమతలతో పూల పాన్పు వేసారు
ఈ పాట డెభ్భై ఎనభై దశకాల్లో వచ్చిన అపురూపమైన పాటల్లో మొదటిదని నా నమ్మకం. సాహిత్యం ఎంత నిండుగా ఉంటుందో ఈ పాటలో. ప్రేమ,ఇష్టం,సున్నితమైన శృంగారం వీటన్నింటితో చక్కటి మేళవింపు ఈ పాట. "ముడుచుకునే కొలదీ మరీ మిడిసిపడే సింగారం". ముడుచుకోవటం, మిడిసిపడటం రెండూ ఒకదానికొకటి భిన్నమైనవి. ఆ రెంటినీ కలిపి ఒకచోట కూర్చి అపురూపం అనిపించిన ఆ రచయిత శైలి కి జోహార్లనద్దూ. :) సినిమాలో హీరో డబ్బున్నవాడైనా పీటల మీద పెళ్ళి చెడిపోయిన ఒక పేదింటి పిల్లని చేసుకుని కూడా "నింగిలోని దేవతలు ఎంత కనికరించారో నిన్ను నాకు కానుకగా పిలిచి కలిమినొసగేరు" అని అంటాడు. తనకి ఉన్న కలిమికన్నా ఈ కలిమే ఎక్కువ అని ఆ అమ్మాయి పట్ల ఇష్టాన్ని ఎంత చక్కగా చిన్న మాటల్లో చెప్పాడో. సాహిత్యం,మహాదేవన్ గారి సంగీతం చక్కగా కుదిరిన పాట ఇది. రామకృష్ణ గారు పాడిన పాటల్లో అత్యుత్తమం అని నా నమ్మకం.
Posted by AppaRao Venkata Vinjamuri at 12:12 AM No comments:
ఛీర్' కొడదామా? 'ఛీఁ!' కొడదామా?
( ఓ సరదా గల్పిక)
గెలీలియో నిజంగా మహానుభావుడు. మందుబాబులకన్నా ముందే భూమి గుండ్రంగా తిరుగుతున్నదని కనుక్కొన్నాడు.
కథలు చెప్పేవాళ్లందరూ తాగుబాతులని చెప్పలేంకానీ.. తాగుబోతులుమాత్రం మంచి కథకులై ఉంటారు. కొంపకు ఆలస్యంగా వచ్చినప్పుడల్లా ఇంటిఇల్లాలుకి కొత్తకథ అల్లి చెప్పాలంటే అల్లాటప్పా వ్యవహారం కాదు! తప్పతాగితే తప్ప అంత సృజనాత్మకత సాధ్యం కాదు.
మందేమీ ఇప్పుడు కొత్తగా కనిపెట్టిందికూడా కాదు. రామాయణకాలంలో- సీతమ్మవారిని వెతకడానికని వెళ్ళిన ఆంజనేయుడుకి లంకలో ముందుగా కనిపించింది ద్రాక్షారసాలు సేవించే రాక్షసులే! భారతంలోని కీచకుడుకి మగువలమీదకన్నా మధ్యపానంమీద మక్కువ జాస్తి. ఉజ్జయినీ కాళీమాతకు మద్యమే నైవేద్యం. శిప్రానదీ తీరాన కొలువైన భైరవుడు నాటుసారా తప్ప మరొకటి ముట్టడు. దేవదానవులు దెబ్బలాట దేనికోసం? ఆ సురేకదా నేటి సారాయి!
మదిరలో ఎంత మహత్తు లేకపోతే గాలిబ్ అంత గమ్మత్తైన గజల్సు చెప్పగలడు! అజంతా హరప్పా శిథిలాలు తవ్వితీసినప్పుడూ ముందుగా బైటపడ్డవి అప్పటి తాగుబోతులు తాగిపారేసిన చట్లూ పిడతలేనంటారు. నిప్పు కనిపెట్టకముందు ఆదిమానవుడు ఎండావానలకు, చలిగాడ్పులకు ఎలా తట్టుకొని నిలబడ్డాడంటారూ? అంతా యిప్పసారా మహత్తు. యుద్దసమయాల్లో ఏనుగులకీ బాగా మద్యం పట్టించి శత్రుసైన్యంమీదకు తోలేవారని 'ఇండికా'లో మెగస్తనీస్ అంతటి మహానుభావుడే రాసిపారేసినప్పుడు 'రా' పనికిరాదంటే కుదురే పనేనా!
కామానికీ సూత్రాలు రాసిపెట్టిన మునులు మధుపానానికి శాస్త్రాలు రాయలేదంటే నమ్మలేం! తంజావూరు తాళపత్ర గ్రంథాలయంలో మరికాస్త మందుకొట్టి వెదికితే ఒకటో రెండో పెగ్గుకావ్యాలు బైటపడక మానవు. మౌర్యులకాలంలోనే మనవాళ్ళు 'అంగుళం' కనిపెట్టారంట! ఎందుకు? లోటాలో మందుకొలతలు చూసుకొనేందుకుగాక మరి దేనికీ? 'చంద్రయాన్' మిషన్ ఇంజనులో ఇంధనానికి బదులు ఏ కల్లో సారానో కొట్టించి వదిలుంటే.. సముద్రంలో పడేబదులు ఇంచక్కా చందమామ చూట్టూ చక్కర్లు కొట్టొచ్చుండేది.
దేవుడుకూడా ఆదాము అవ్వల్ని ఆపిల్ ముట్టుకోవద్దాన్నాడుగాని.. మందు జోలికి వెళ్లద్దని హద్దులు పెట్టలేదు కదా! మరెందుకు అందరూ ఈ మందును ఇలా ఆడిపోసుకొంటారో అర్థం కావడంలేదు! ఒత్తిడినుంచి ఉపశమనం పొందే ఉపాయంకదా ఇది! శతాబ్దాలకిందట మనవాళ్లు శోధించి సాధించింది. అష్టాంగమార్గాల్లో ఆఖరిదైన 'సమాధి' అంటే ఫుల్లుగా 'రా' కొట్టి చల్లంగా పడుంటమే! మందుగుండు కనుక్కొన్నది చైనానే కావచ్చుకానీ.. 'మందు' కనుక్కొన్నది మాత్రం నిశ్చయంగా మన దేశమే!
'సారే జహాఁసే అచ్చా!.. సారా భారత్ మహాన్!'
మనోడికి మరీ మందెక్కువైనట్లుంది. ఇంకో డోసు పడితే కన్యాశుల్కం బైరాగికే క్లాసు పీకేటట్లున్నాడు! చీపులిక్కరుకు అలవాటుపడ్డ నాలిక్కదా! ఇలాగే అక్కరకురాని 'మద్యా'క్కరలు ఏకరువు పెడుతుంది. ముందు ముందు దగ్గుక్కూడా పెగ్గే మందని ఎంత సిస్సిగ్గుగా వాదించబోతున్నాడో వినండి!
'నూటికి ఇరవై పమాదాలు తాగుబోతులవల్లే' అని లెక్కలు చెబుతుంటే 'మిగతా ఎనభై తాక్కపోవడం వల్లే కదా! అనడ్డంగా వాదించే తాగుబోతుని ఏమనాలి! భూమ్మీదపడ్డ బిడ్డ గుక్కపెట్టేది ఆ గుక్కెడు 'చుక్క'కోసమే అని కూసే ఇలాంటి తాగుబోతులందర్నీ తక్షణమే డి-అడిక్షన్ క్యాంపుల్లో వేసేసేయాలి.
దేశాన్నిలాగే మందుకు వదిలేస్తే పదమూడేళ్ల పిల్లాడుకూడా 'పద! మూడు బాగా లేదు! ఏదైనా బారుకెళదాం!' అనే రోజు రేపే రావచ్చు. బారుకి ఏజ్ బారు ఎత్తేసే రోజూ ఎంతో దూరంలో లేదనే అనిపిస్తోంది. గాంధీనగరాలన్నీ బ్రాందీనగరాలైనా అబ్బురం లేదు! మందుల షాపులకన్నా మందుషాపులు పెరగడం ఎంత ప్రమాదకరం! ఇండియానాలో చాటుగా పొగతాగినా కఠినదండన తప్పదు. ఇండియాలో బాహాటంగా మందుకొట్టినా నిలదేసే నాథుడ లేడు!
ఏడాదికి ఈ తాగుడుమీదయ్యే దుబారాఖర్చుతో నలభైలక్షలమందికి సలక్షణమైన డబుల్ బెడ్ రూములు కట్టించియ్యచ్చని ఒక అంచనా!
సర్కార్లే రాష్ట్రాలను 'రా' కొట్టేవాళ్లకు రాసిచ్చేస్తామంటుండె! మందువ్యాపారానికి మాత్రం మాద్యం ఎప్పుడూ ఉండదు.. అదేందో! గుడా.. బడా అని తేడా కూడా లేదు. ఎడ పెడా ఊరుకో దుకాణం! పేటకో బెల్టుషాపు! నోరున్న ప్రతీజీవీ మన సర్కార్ల లెక్కల్లో లిక్కరు బాటిల్లా కనిపిస్తోంది కాబోలు!
ఆంధ్రా.. నైడెడ్.. నిజాం.. రాజకీయాలకే! 'రా' రాజకీయాలకి ప్రాంతం.. కులం.. మతం.. అడ్డంకావు కాబోలు! రెండు తెలుగురాష్ట్రాలను మందుపాతర్లగా మార్చేందుకు పోటీ ఎంత రసవత్తరంగా సాగుతోందా చూస్తున్నారా?
'చీర్' లీడర్లకి 'చీర్' కొడదామా? 'ఛీ!' కొడదామా?
( 21-06-2010 నాటి 'ఈనాడు' సంపాదకీయ పుటలో ప్రచురితం)
Posted by AppaRao Venkata Vinjamuri at 11:37 PM No comments:
ఆలోచనలో అమ్మయి...... ప్రేమ లేఖ అంత సులభం కాదు!
రవి వర్మకి అందలేదు... బాపుగారి అందిన అందం.!
Posted by AppaRao Venkata Vinjamuri at 10:59 PM No comments:
వర్ణనాతీతం :)
"గసగసాల కౌగిలింత గుసగుసల్లె మారుతావు"
నీరీక్షణ !
ఓదిగి ఓదిగులి కూర్చుంది
బిడియపడే వయ్యారం!
ముడుచు కొనే కొలది అది
మిడిసిపడే.. సింగరం!
శొయగల విందకై
వెయి కనులు కావలి....
శుభోదయం......తులసి మాత !
శ్రీ తులసి ప్రియ తులసి జయమునియ్యవే జయమునియ్యవే ..
శ్రీ తులసి ప్రియ తులసి జయమునియ్యవే జయమునియ్యవే .
సత్కృపకనవే ....
లక్ష్మీ పార్వతి వాణీ అంశలవెలసీ
భక్తజనుల పాలించే మహిమనలరుచూ
శుభకర పరిమళములతో మా పెరటివేల్పువై వెలసీ...|
జయహారతిగైకొనవే మంగళ శోభావతివై
ఈనాటికి ఈ గజల్ చాలు.. ఇకవుంటా.
Posted by AppaRao Venkata Vinjamuri at 10:48 AM No comments:
శుభరాత్రి ! . పడుకోనిస్తే కదా..
శుభరాత్రి !
పడుకోనిస్తే కదా..
మూడు గొడ్డళ్ళ కథ!
(By - Virabhadra Sastri Kalanadhabhatta)
అమ్మా! నీవు కృష్ణవేణితల్లి వని నాకు అర్ధమైంది. ఇప్పుడు ఈమెను కాదన్నాననుకో. ఇంకొక అమ్మాయిని చూపిస్తావ్ ఆమెకూడా కాదన్నాననుకో. చివరిసారిగా మా ఆవిడను తీసుకు వచ్చి నాకు అప్పగించి, నా నిజాయితీకి మెచ్చుకొని మొదటి ఇద్దర్నీ కూడా ఇచ్చేస్తావు. నాకు తెలియదాం ఏమిటి ఇప్పుడే శాస్త్రి గారు పైనే వ్రాసారు మూడు గొడ్డళ్ళ కథ. తల్లీ! ఒక భార్యతోనే వేగలేక చస్తున్నాను. నువ్వు ముగ్గుర్ని ఇస్తే వాళ్ళతో ఎలా వేగేది?? అన్నాడు రాజు బేలగా!
అసూయ అను నీతికధ !
పూర్వ కాలం ఇద్దరు బద్ధ శత్రువులు ఒక అడవిలో రెండు వేర్వేరు చెట్ల కింద కూర్చొని తపస్సు చేసుకుంటున్నారు. మరి వాళ్ళు తపస్సు మొదలుపెట్టిన గంటకో రోజుకో, వారానికో నెలకో మొత్తంమీద కొంత కాలానికి ప్రకృతిలో భరింపరాని వేడి పుట్టింది. (ప్రస్తుతం విజయవాడలో ఎండ 45-46 డిగ్రీల మధ్య మండిపోతోంది)
ఈవేడి అలా అలా పైకి ప్రాకుతూ ఆకాశాన్నంటిన నిత్యావసర వస్తువుల ధరలను కూడా దాటి బ్రహ్మలోకాన్ని తాకింది. బ్రహ్మగారికి వళ్ళు మండింది. వెంటనే తపస్సుచేసుకునే ఒకడిముందు ప్రత్యక్షమై బాబూ నీకు పుణ్యం వుంటుంది కళ్ళు తెరిచి ఏంవరం కావాలో కోరుకో అన్నారు. వాడు కళ్ళు తెరిచి స్వామీ వచ్చారా! నేను మీటైం వేస్టు చెయ్యను. మీకు టూకీగా ఒక నమస్కారం. ఇక వరం మాట అంటారా అదిగో ఆచెట్టుకింద కూర్చుని తపస్సు చేసుకుంటున్నాడే వాడి దగ్గరకు మీరు ఎలాగూ వెళ్తారుగనుక, వాడేం కోరితే దానికి రెట్టింపు నాకు ప్రసాదించండి అని వేడుకున్నాడు. వెంటనే బ్రహ్మగారు ఇక్కడ ఫేడౌటై అక్కడ రెండోవాడిదగ్గర ప్రత్యక్ష మయ్యారు. వత్సా నీతపస్సుకి మండిపోతున్నాం. కనుక దయవుంచి కళ్ళు తెరిచి నీకేం వరం కావాలో కోరుకో అన్నారు.
అతగాడు కళ్ళు తెరిచి బ్రహ్మగారికేసి చూసి హలో అని నమస్కారం పెట్టి, స్వామీ నేను డైరెక్ట్ గా పాయింట్ లోకి వస్తాను. నాకు వరం ఇచ్చేముందు అక్కడవున్నాడే ఆనస్మరంతిగాడు, వాడికే వరం ఇచ్చారో చెప్తే అప్పుడు నాకోరిక చెప్తాను అన్నాడు.
నాయనా మీరిద్దరూ పెద్ద పొలిటీషియన్లుగా వున్నారు. అతగాడు నీవేంకోరితే దానికి రెట్టీంపు ఇమ్మన్నాడు అన్నారు.
అలాగా! అయితే స్వామీ నాకు ఒక కన్ను పోగొట్టండి అని వరం కోరుకున్నాడు
ఇప్పుడు తమకు విషయం అర్ధం అయిందనుకుంటా.
Posted by AppaRao Venkata Vinjamuri at 9:57 AM No comments:
పేస్ బుక్ రైల్ బండి పోతున్నది... అడిగిన వాళ్ళకి అందులో చోటు వున్నది.!
పేస్ బుక్ రైల్ బండి పోతున్నది...
అడిగిన వాళ్ళకి అందులో చోటు వున్నది.!
(Vijay Lenka గారి స్కెచ్.)
ఒకానొక కాలం, రైలు బండిలో ప్రయాణం; చెక్క బల్లలు పోయి కుషన్‌ సీటులు వచ్చేసాయనుకోండి. ఆంధ్ర భూమీ ఆంధ్ర జ్యొతీ అనే అరుపుల మధ్య అనిపిస్తే ఒకటి కొనుక్కోవడము చదవడము అయిన తర్వాత పక్కోళ్ళు మొహమాటముగా ఆ పత్రిక అడగడము మీరు చిరు నవ్వుతో ఇవ్వడము. తెచ్చుకున్న ఉప్మానో పులిహారో పక్కోల్లతో పంచుకోవడము.
ఎదుటి వాళ్ళ పుట్టు పూర్వోత్తరాలే కాకుండా వారి పూర్వీకుల సమగ్ర విషయ సేకరణ చిరునామాలు ఇచ్చి పుచ్చుకోవడం ఫోన్‌ నెంబర్లు వుంటే అవి కూడ ఇచ్చి పుచ్చుకోవడం రైలు దిగిన రెండు నిమిషాల్లో అన్నీ మరచి పోవడం; ఇదీ రైలు కధ
ఇప్పుడు ఫేస్బుక్కు అనే కొత్త రైలు వచ్చింది. ఊసు పోక కబుర్లు అన్నయ్యా అక్కయ్యా చెల్లీ బుల్లీ వరుసలు అవతలి వారి మొహాలు తెలియకపోయినా. మధ్యలో అలుకలు ఒకరి మీద ఒకరి మాటల విరుపులు, పగలు పంతాలు. రైలులో ఎదురుబొదురుగా కూసుంటాము కాబట్టి తిట్టుకోడానికి కష్టం ఇక్కడయితే ఫ్రీ ఫీల్డ్ మొహాల్లకి ముసుగులేసుకునీ మరీ యుధ్ధాలు.
పదిమందికీ పనికొచ్చేదుంటే చెప్పండి స్వోత్కర్షలు మొదలయినవి దయ చేసి వదిలేయండి.
ఫేస్బుక్కు ఫ్రెండ్స్ అంటే నవ్వు వస్తుంది, కొందరి మనసు బాధించొచ్చు కాని ఇవి కేవలము పరిచయాలే (టైమ్ పాస్ మూంఫలీ); కాని కొందరు అద్భుతమయిన వ్యక్తులు పరిచయమవుతారు ఆ విషయం వేరే.
ఎలానూ ఈ ఫేస్బుక్కు రైలు బండి దిగినంక విషయం మర్చిపోతాము కాబట్టి అందరూ మనసుల్లో ఏం పెట్టుకోకుండా హేపీసుగా వుండండి.
విధి నిర్వాహకులు ......(స్కెచ్ --.శ్రీ వీరభద్ర శాస్త్రి..కాలనాధభట్ట.)
1. మంత్రిగారి అబ్బాయి కారు ఇస్కూలు గేటుదగ్గరకు రాగానే గబగబా వాచ్ మ్యాన్ గేటు బార్లాతీసి అటెన్షన్ లో నిలబడి సాల్యూట్ కొట్టాడు. కారులోపలకి వచ్చి భవనం ముందు ఆగగానే ముందు డొర్ తెరిచి విధేయుడైన చప్రాసీ స్కూలు బ్యాగుతో కిందకు దిగాడు.
డ్రైవరు దిగి వచ్చి వెనక సీటు డోరు తెరిచి నిల్చున్నాడు. కొంచెంసేపు ఆగి తిరిగి తలుపు వేసి తనడ్రైవింగు సీటులో కూర్చున్నాడు. చప్రాసీ స్కూలు బ్యాగుతో ముందుసీట్లో ఎక్కి కూర్చున్నాడు. కారు వెనక్కి తిరిగి రయ్యిమని వెళ్ళిపోయింది.
చదువరులారా! మీకు వింతగా అనిపించవచ్చు ఏమిటీ ప్రహసనం అని.
అంతకు ముందు రోజే విమానంలో మంత్రిగారు కుటుంబసమేతంగా అమెరికా పర్యటనకు ఆదేశ ప్రభుత్వ ఆహ్వానంపై వెళ్ళడం జరిగింది.
మరి ఈ కారు రావడం ఇదంతా ఏమిటని అచ్చరువందుతున్నారా?
రోజూ మంత్రిగారి అబ్బాయిని స్కూలు కు తీసుకు వెళ్ళడం స్కూలుబ్యాగు మొయ్యడం ఆడ్రైవరుకు, చప్రాసీకి నిత్యవిధి. మంత్రి గారి అబ్బాయి వున్నా లేకపోయినా.
2. బోరున వర్షం పడుతొంది. మంత్రిగారి భవనం చుట్టూ వున్న పూల మొక్కలకు గొడుగు వేసుకొని రబ్బరు పైపుతో నీళ్ళు పోస్తున్నాడు తోట మాలి. అది అతని నిత్య విధి.వర్షం పడితే పడుగాక
3. రాత్రి తెల్లవార్లూ హోరున గాలి, దానికి సాయం బ్రహ్మాండమైన వర్షం
ఉదయం విధ్యుఛ్చక్తి కార్యాలయం ముందు వాననీరుతో కల్సిపోయి ప్రవహిస్తున్న మురికి కాలవను అతిలాఘవంగా దాటుతూ...
కార్యాలయం లోపలకి వచ్చి ఒకసారి గోడ గడియారం కేసి చూసి, సరిగ్గా ఏడుగంటలవగానే కరెంటు ఆపేసి తనవిధిని సక్రమంగా సకాలంలో కరెంటు కోతను అమలు పరిచినందుకు సంతృప్తిగా వెనక్కి వెళ్ళిపోయాడు దారిలో ముందు వెళ్తున్న గొఱ్ఱెలమందను దాటుకుంటూ...
(వార్త: ఉదయం 7 నుంచి 9 వరకూ కరెంటుకోత అమలు)
శ్రీ కృష్ణకర్ణామృతం---లీలాశుకమహర్షి విరచితం.
అద్భుతమైన శ్లోకం :
:కైలాసో నవనీతతతి క్షితిరయం ప్రాక్దగ్ధ్యమృల్లోష్టతి,
క్షీరోదోపి నిపీత దుగ్దతి లసత్ స్మేరే ప్రఫుల్లే ముఖే,
మాతా జీర్ణధియా ధృఢం చకితయా నష్టాస్మి దృష్ఠః కయాః,,
థూ థూ వత్సక జీవ, జీవ చిరమిత్యుక్తో వతాన్నో హరీః.
బలరాముడు తల్లి యశోద దగ్గరకు వెళ్ళి తమ్ముడు మన్ను తిన్నాడని చెపాడు. యశొదమ్మ కృష్ణుడిని నోరు తెరవమంది. కృష్ణుడు నోరు తెరిచాడు.
ఇంకేముంది? తల్లికి కైలాస పర్వతం కనపడ్డది.. అది చూసి "అమ్మో, పొద్దున తిన్న వెన్న ముద్ద అరగకుండా అట్లాగే వుంది" అని అనుకున్నది.
paluku teniyalu : August 2016
aadapilla !
roddu meeda okammai kanipiste chaalu manasulo sunami laa vanda aalochanalu kshanam loo ochestayi... ventapadi vedhinchi, kudarakapothe champesetantati daridramgaa tayaaravutondi neti samajam.... intati krooram gaa taanu manishini anna nijaanni kuda marichipoyi adavi jantuvula pravartistunnaaru.....
veellandaruu oka ettaite prati roju ammayilani maanasikamgaa vedinchevalla sangati cheppanakkaraledu... aa vedanalaku tattukoleka, evaritoonuu cheppukoleka manasulone kungipotu entha mandi aadapillalu pratee kshanam narakayaatana anubhavistunnaro...
e streenaithe navvu bhaadhapedutunnavo adhe stree janmanivvakapothe navvu asalu ee bhoomi meeda levu ane nijaanni gurterigi pratee okkaru pravartinchaalani aasistunnaanu..!
shivareddy kavi(taama) parichayam !
(kanneganti chandrasekhar, )
"ikkada rende maargaalu, rende pakshaalu
janamunnaru janakantakulunnaru
prajalunnaaru prajalni himsinche prabhutvamuu vundi gaddam
penchukuni bottu pettukuni prabhutva japamala tipputava
janamlo kalisipoyi janayudhdhaanni ekkupedatava
nirdvandvamgaa nirnayinchuko nischayinchuko
nijam palakatam neekuu maakuu kshemadaayakam"
(etu nilabadatavo, mohana! oo mohana!, 1987)
antuu tana maargaanni ennukoni tana kavitvaanni ekkupettatame
kaaka prati paatakunnii niladeesi prasnistunna kavi ke. shivareddy.
viplava saahitya sanghaalaku bayata untoone viplava saahityaanni
srushtistunna vaallu anekulu unna, tanadantuu oka pratyekamaina
saili, padajaalam erparachukunna kaviga shivareddy pramukha sthaanamlo
nilabadataaru. ivaala telugu kavitvaanni balangaa prabhaavitam chestunna
vaallalo spashtamgaa vinipinche gontu sivaareddidi. 1980la tarvaata kalam
pattina aadhunika kavulanta shivareddy vyaktitva kavitvaalato prabhaavitam
kaabaddavaarenannadi vimarsakulantaa angeekaristunna satyam.
itani kavitvaanni gurinchi papineni shivasankar "viplavakavi drukpatham
jeevitamlooni enno sanklishta konaalanu sprusinchagaladani shivareddy
niruupinchaaru. matti meeda manishi meeda mamakaram, oka swachchanda
lakshanam, saadhaarana vaakyaallo asaadhaarana kavitasthayi athanilo
kanipistaayi. vachana kavita roopaaniki goppa swechcha nicchaaru" annaru.
"talli! neeku namaskaaraalu
nannu kannanduku
kani, naa ee janam madhya paaresinanduku."
(talli! neeku namaskaram, bhaaramiti, 1983)
anna panktullo janam meeda entha prema kanabadutundo
"matti kanna balamaindii priyamaindii praanapradamaindii
suvaasanabharitamaindii maredi ledu
anduke matti naa jeevitam naa anubhavam naa swapnam -
nagnamgaa neellaloki dookinattu mattiloki dookutaanu"
(nagna bhoommeeda, mohana! oo mohana!, 1984)
antunnappudu anta prema matti meeda unnattu telustundi.
"dhwamsam cheyadagindeedii lekapothe neekee lokamlo
nuvvu tappakunda dhwamsam cheyadagina vyaktivi"
(dhwamsam, netradhanussu, 1978)
antuu nikkacchigaa, nirdaakshinhyamgaa teerpunicchina kave
"aame evarayithe matramem ela kaduputam?
oka sankshubhita pagati tarvaata
oka vyaakula kalita sithila pagati tarvaata
e soundaryamuu laeni, e laalityamuu laeni
bhayankara pasuvu pagati tarvaata
vishramistunna aamenu kadapadam ela?"
(aame evaraithe maatram, kavita oo kavita, 1989)
antuu inta bayata pagalalla shraminchi, maro pagatikosam sidhdhamavutuu
nidristunna aamenu lepoddani cheputuu aame shramanu gurtinchi dravinchadam
chustam.
shree shivareddy toli kavita sankalanam "raktam suuryudu" 1974loo 'freevers frunt'
bahumati andukundi. tarvaata "charya", "aasupatri geetam","netra dhanussu",
"bhaaramiti" sankalanaalu veluvaddaayi. "mohana! oo mohana!" sankalanaaniki
1990loo kendra saahitya academy avaardu labhinchindi.
1991loo "shivareddy kavita" paerita oka samagra samputam prachurimpabadindi.
"...dasalavaareegaa samputi nunchi samputiki parinaamam chendutuu, vaividhyam
santarinchukuntu teevrataramavutuu anubhava sampannatato" mundukupotu, tana
kavitvaaniki "lotunu, visaalatanuu, gaadatanuu, oka pratYekatanuu" aapaadinchina
shivareddy kavitvamloni vividha gatulanee, aa vaividhyapu antassuutraannii
parichayam chese rendu kavitalanu chudandi.
tarammarina...
aa getu pakka
beruku berugga - bedurugaa
nilabaddadu - moodellavaadu,
lona vallamma basanlu tomutundi
bayata vaallayya eda raallu godutunnado -
vaallayya kuudaa
adhe vayasulo alaane
ee getupakka kakapothe
maro getoopakka
nilabade vunnadu
("charya" kavitasamputi, 1975 nundi)
mohana! oo mohana!
naakinda pakkalaano naavakinda neellalaano
kallakinda needalaano aakaasam kinda pakshilaano
pakshi rekkala kinda galilano, aaku sandullo nartinche
kiranapunjamlaano
endaakaalam gaali mandi paiki lechinappudu nuvvu kanapadatavu
veedhilo "errati suuryudu raayi" netti meeda paddappudu nuvvu
vinapadataavu
dhoora dhoora praantaalanunchi tarumukochhe -
thotala meedugaano nadee jalaala meedugaano
panta polaala meedugaano -
gaali uppenala munchettutaavu
eppudu chuchina nee vaellu raktamayalayye vuntaayi
eppudu chuchina nee kallu suuryaastamayaalayye vuntaayi
podduti poota talupulu oragaa teese vuntaayi
raatri vedi galanta ayishtamgaane bayatiki nadustundi
kodi koothalleni udaya sandhyalu
nee nagna padalla vastune vuntaayi
chetuletti evvarikee namaskarinchaleka
dehaannichi jeevitaanni konukkunnavu
kalyaana mandiram pakkana tenchukoleni
nagapasalu kantaaniki bigusukuntaayi
manasuku padda ee baedeelu evvaduu vippaledu
chedaina vepachettu chigurinchina vasantakaalamlaa nuvvu -
adbhutamgaa sangeetinchina nicchenala veduru vanamla nuvvu
ninna unnataasanamlo chuchinappudu
manjulatvam pondina kaatinyaanni chuchinattu
ninnu nuvvu hatya chesukunna sanghatana kallamundu medilinattu -
innaalla agnaatavaasam tarvaata
idugo ee aafiisu thotalo kuustunna koila
nuvvem tinnavo teliyadu gaanee
innaalla tarvaata nee kanthamlo kottagaa jaali dhvanistundi
jaalilo puttina krodham darsanamistundi
entha krooratvam!
andaanni anakariga tayaruchese krooratvam
pratiidaannii taasulo thooche krooratvam
pratiidaannii vastuvukinda marchi ammukune krooratvam
nee unnatamaina vyaktitvaanni kudinchi
kudinchi, khandinchi parshil chesi videsala kegumati chese
nee nunchi ninnu vidadeesi ninnu harinchi samharinche krooratvam
naa ghnaapakaallo batukutunna mohana!
hemantagaana chiruleta endala kalla mohana!
naa smrutipetikalo padilamgaa vunna varimovvuloni manchu binduva!
tolaginchekoladi migilipoye terallo marigipotunna mohana!
levali gadaa, lechi pakkal deesi manchaaletti
mukhal kadigi pravaahamlo padipovali gadaa -
dayaleni vidhi nirvahanalo
rojuko angam tarpana gavinchali gadaa -
batuku mohana! batuku
batakataanni oo pedda papakaryam chesina
batakataanni oo pedda banda baruvu chesina
batakataanni oo bada vyaparam chesina
ee sundaramaya vyavasthalo batuku mohana! batuku!
naa aksharaallo oka aksharam naa mundu edigi
jaaligaa naa meeda vangi naa chubukanni taakithe nuvvu gurtostavu
eppudanna raastunnappudu paalii chitli kalam kallu kanabadakapothe
nuvvu gurtostavu
gontetti shree srini smaristunte
e sampradaayavaado visirina raayi nudutiki taaki raktam chimmithe nuvvu
gurtostavu
ekaantamgaa koochunnappudu - kaantini chuuchi gadilokochi
addam meeda balliki eravvabotunna seetaakoka chilukani chuchinappudu
e aadapillani chuchina
raatrikee pagatikee madhya kottukuntunna nallani terala
naalo ellappuduu kadultune vuntaavu
(epril 3, 1984)
kalpavrukshamlo kaika –rachana : bhairavabhatla kameshwararao.
ramayana kathani malupu tippina stree paatralalo kaikadi oka keelakamaina paatra ani andarikee telisina vishayame. dasarathuni aakanksha meraku ramuni pattabhishekam jarigipoyunte, ramayanam akkaditho aagipoyedi. adhi kakunda malupu tippinadi kaika. ayithe, valmiki ramayanamlo kaika paatra keelakamainade kaani, chala parimitamainadi. kevalam ramapattabhisheka sandarbhamlo, aluka pooni, varaaladigi, pattabhishekam chedagotti, ramudini adavulaki pampinchadam varake aame paatra manaki pramukhamgaa kanipistundi vaalmeekamlo. aa tarvaata kathani munduki nadipinchedi seetha. ramuni sarva prayatnamuu seetha kosame. mundugaa lankaloki pravesinchi, lankani sarvanasanam chesi, chivaraki raavanunitoe paatu sarva rakshasa samhaaraanikii kaaranamainadi seethe. anduke valmiki maharshi ramayananni gurinchi "siitaayaascharitam mahat" annadi. antati seetha paatraki sarijodugaa, antati praadhaanyamunna paatragaa kalpavrukshamlo kaikani teerchididdaaru vishwanaatha. ravanasamharam chesi vanavasam muginchukoni seetaaraamalakshmanulu ayodhyaku tirigi vachinnappudu kaikeyi seetani kaugita cherchukoni yila antundi:
kaikeyi seetha gougitiki gaikoni, "osi yanunga! neevugaa
gaikoni yee vaneechaya nikama nivaasabharambidellanunna
gaaka dasaananaadi vadha kalgune yanna prasamsa lonikin"
"kaika ramudini adavulaki pampesindi" ane nindani, "aahaa! kaika pampinanduvallane kada ravanadi rakshasula samharam chesi ramudu diganta keerti sampaadinchaadu" ane prasamsagaa marchesindata seetha. anthe kada! ramayananiki maro paeru "poulastya vadha". ante, ramayana kathaki antima gamyam raavana vadha. daaniki kaika varale kada keelakam! viswanaathavaarii keelakaanni grahinchi, kaika paatrani daaniki anugunamgaa teerchididdaaru. modata tallini teevramgaa dooshinchina kannakoduku bharathude kalpavruksham chivaralo, "kaikeyee samupagna miyyadi jagatkalyaana gatha pravaahaakaarambayi polchu ramakatha" ani anukuntaadu. adhee ramayana kalpavrukshamlo kaika paatrakunna praadhaanyam.
deeniki ramuni chinnatanam nunde chakkani praatipadika vesaaru vishwanaatha. kaika, ramula madhyana oka apuroopamaina anubandhaanni srushtinchaaru kalpavrukshamlo.
kaalluvachinadaadigaa gaika koru
paruvulettunu sriraamabhadramoorthi
nidra melkonnadiga ramabhadru koru
nangalaarchuchu janu gekayatmajata
ramuni pasitanam nunde erpadina anubandhamadi. ramudedaina adbhuta kaaryaanni chesinappudu, adhi kaikammaki chupiste kaani ataniki trupti undadu. adhi chusi kaikeyi aanandabaashpaalato ataniki dishti teestundi. ramuniki upanayanamainappudu, kaika yichina bhikshemito telusa? oka churatti, vajramtho chesina vaadi baanamu, ani vishwanaathavaari kalpana. adhi chusi ramudenta murisipoyaadani! antena. ramuni dhanurvidyaabhyaasamlo kaikeyi enthati shraddha teesukonedo!
patubaahaapatumuurthi swami dhanurabhyasambu nityambu see
yutayun gaikeyi vachi chuuchutayu, "noho tandri, yaa banami
ttatu natti"tlani chitraduramulu lakshyamble vidaarimpa je
pputa cheyinchutayun mudampadutayun bolchun vaneeveedhikan
villu ela pattukovalo, baanaanni ela sandhinchaalo, kaikeyi cheppinatte chestaadu ramudu. alaa kaika cheppinattu lakshyaanni chedinchi ramudu navvithe, atadini chusi kaika murisipotundi. ramabhadrudu perigi peddavadai, rakshasa samharam chestunnappudalla kaikammanee, aame nerpina vidyani talachukuntune untaadu! kharunito bheekaramaina yuddham chestunnappudu, kharudu chuupistunna dhanurvidya naipunyaanni chusi ramudila antaadu, "oyee! vanikin vanikin neevum gaarmuka dakshudaudu, nagisheelnertivu cheyan, dharnurjyavallikruta chitra karshana ninision gaikayeedevi vidyaavishkaaramu nee verungavu sumi!". ante "everevariko nuvvu nee dhanurvidyani chuupinchi meppincha vachhu kaani, vinti naarini chitravichitramgaa lagadamlo entho nerpu galigina kaika, naaku nerpina vidya neeku teliyadu suma! naa mundu nee kuppigentulu panikirao" ani artham. alaage ravanudu souraastram prayogiste, andulonchi velakoladii chinna chinna chakralu puttuku vastaayi. vaatini kaikeyi nerpina viluvidya chetane vammu chestaadu ramachandrudu. tanaku ratham tecchina maatalitoe, kaikeyi nerpina gatulalo rathaanni tholamani cheputaadu.
ee vidhamgaa, ramunni chinnatanam nundi viluvidya praveenunigaa teerchididdadamlo kaika paatra visaeshamgaa kanipistundi kalpavrukshamlo. kaika ramuniki talli, guruvu, aapturaalu.
ramunipai intati vaatsalyamunna kaika mari atanni adaviki ela pampindi? nijaaniki, ramunipai kaikakunna vaatsalyam valmiki ramayanamlo kuudaa, inta vistrutamgaa kakapoyina, kontha manaki kanipistundi. ramuni pattabhisheka vaarta manthara tecchinappudu, kaika entagaano santoshistundi. antati shubhavaartani tecchinanduku aameni entagaano mecchukoni, aameki manchi haaraanni kuudaa bahookaristundi. tanaki bharathudipaina entha premo, ramudipaina kuudaa anthe prema ani, ramudu kausalya kanna tanane ekkuvagaa aadaristaadani kuudaa antundi. intati abhimanam manasulo pettukoni, okkasariga alaa ela maaripoyindi kaika? aa prasnaki valmiki manaki samadhanam cheppadu. mandhara maatala prabhaavamokkate chuupinchi oorukuntaadu. kaani manakadi anta nammasakyamgaa kanipinchadu. anduke tarvaati kavulu rakarakaala oohalu chesaru. kondaru aameni puurtigaa dushturaaligaa marchi vesaaru. daivapreranacheta saraswateedevi aameni aavesinchi alaa varalani korinattugaa kondaru chitrinchaaru. vishwanaatha maroka vinuutnamayina, aascharyakaramaina kalpana chesaru! okavaipu talligaa penchina mamakaram, marokavaipu guruvugaa nerpina yuddhavidyaki saardhakyam. okavaipu lokaninda, marovaipu ramuni korika. veeti madhya naligipotu, aina tana kartavyaanni entho gunde nibbaramtho nirvahinchina oka saktivantamaina paatragaa kaikani teerchididdaaru vishwanaatha.
marunadu pattaabhishekamanagaa mundu roju ramudu yagna deekshitudavutaadu. aa raatri dhyaanamlo undagaa ataniki devatalu kanipistaaru. atanni narayanudani pilustaaru. nuvvu nee avataarakaaranam marichipoyi yila raajyaabhishiktudavaite ela ani morapettukuntaaru. neeku rajyamele korike unte mundu nuvvu vachina pani puurti chesi aa tarvaata enni vela samvatsaraalainaa rajyam chesuko ani praadheyapadataaru. daanitho ramuniki samadhi bhagnamavutundi. emi cheyyaalo paalupodu. tanaki kuudaa antarangamlo edho moolana yee pattabhishekam yishtamundadu. devatalaki kuudaa yishtam ledani telustundi. kaani tandri maatani throsipuchi ela taanee pattaabhishekaanni kaadanadam? alanti paristhitilo tanaki sahayam cheyyagalige vaarevaru? mellagaa kaika mandiraaniki velataadu ramudu. vaari madhya jarige sannivesam, vaari sambhaashana, goppa nerputho chitrinchaaru vishwanaatha.
anta raatri ramudakkadaki ravadam chusina kaika aascharyapotundi. kangaaru padutundi. tellavaarithe pattabhishekam pettukoni yila ardharaathri endukochavani adugutundi. deeksha bhangam jaragakunda venakki vellipommantundi. appudu ramudila antaadu:
anina ramudu, talli! samadhi niluva
daaye nee nemi cheyudu namma yanuchu
eapu modaluga baddhavarigajendra
matlu kadalaga veelule danukonedanu
"amma! nannem cheyyamantavu, samadhi niluvadam ledu! ika rapatinundii golusuki katteyabadina enugulaga kadalaka medalaka undaalanna chinte manasanta nindipoyindi" ani artham. devatalu samaadhilo kanipinchi tananu rajyam cheyyavaddannarani, tanakee raajyammeeda korika ledanee, etuu palupoka yila vachanani cheputaadu. appudu,
aninan gaikayi, "yippuditleyagu repankasthayou jaanakim
gani, simhaasanaseema verokagatin ganpinchu boe"mmanna, raa
muni netrambula nokka teevrakalayai "munneevu nuvvettu nee
rpina kodandakalavichitra gamanasri yemagum jeppave!"
"ippudilaage antavu. repu nee bharyani ollo koorchobettukuni nuvvu simhaasanammeeda koorchunnappudu vere rakamgaa anipistundile" ani parihaasamgaa antundi kaika. aa maatalaki ramudu aamevaipu teekshnamgaa chuuchi, "nuvvu naaku entho goppagaa nerpina naa viluvidyakinka saarthakyamemiti cheppamma" antaadu. anthe kaadu, "naa vaddanunna vaadibaanaalatoe naa kireetammeeda bommalu chekkukona? nannu roojoo stotram cheyyadaaniki vache prajalameeda yuddhavyuuhaalu pannana?" ani niladeestaadu. appudu kaika "ayithe emitantavu? nee viluvidyakee yuddhanaipunhyaanikii saarthakyam ela kalugutundi?" ani adugutundi. ramudu daaniki suutigaa jawabu cheppadu. daaniki samadhanam kaikaki telusukadaa! teekshnamaina chuupulathoo okate maata antaadu ramudu, "nenippudu rajyam cheyyadamanedi vatti maata". anthe! kaikeyi tana bhavanamloki visavisa velipotundi.
adhee vaariddari madhyana jarige sannivesam! ramudu kaika daggarake enduku vachaadu? ramuni teekshnamaina choopullo kaikaki ardhamainadi emiti? ramuni korika kaika ela teerustundi? ivannee paatakula oohaki vadilipettesaaru vishwanaatha.
aa tarvaata roju, mandhara pattabhisheka vaarta vini kopamtho kaika daggaraki vachi daani gurinchi cheputundi. kaika appude nidranundi lestu, "emiti ramudu pattaabhishekaaniki oppukunnada! ramudu pattabhishekam vaddannattugaa peeda kala vachindi. entha manchi subhavaarta cheppavu", antuu tana mutyalaharanni mandharaki bahumatigaa istundi. appudu vaalmeekamlo lagane, mandhara daanni visiri kotti, ramudu rajaithe kaika padavalasina kashtalani ekaruvu pedutundi. vaatini kaika telikagaa kotti paresi, ramudi goppatanam varnistundi. atanu paraakramavantudani, yogi any, raakshasaantakudanii vivaristundi. ikkada, ramavatara rahasyam telisina oka ghnaanigaa kaika paatra manaki kanipinchi aascharyaparustundi. munduroju raatri ramuni kannullo kaika chusina rahasyamidena ani anipistundi! mandharaki yidemi pattadu. paiga, yogi ayithe adavullo tiragaali kaani simhaasanamekki rajyam cheyyalanna korika endukanee, raakshasulu ayodhya puraveedhullo tiragatam ledanee, antundi. aa maatalu kaika manasulo natukuntayi! "It all fell in place!" annattugaa, ramudu tana daggaraki enduku vachado, taanu cheyyavalasinadi emito mottamanta avagaahanaki vastundi kaikaki. appudu kaika manasthsiti ela untundi? okavaipu ramudu tanameeda mopina baadhyata. marokavaipu taane swayamgaa ramunni adavulaki pampinchaalanna baadha. inkokavaipu, deenivalla tana meeda padaboye lokaninda. tanake endukila ayindanna kopam. ee avasthani chala nerpugaa, hrudyamgaa, spashtaaspashtamgaa chitristaaru vishwanaatha.
aa tarvaata katha maamoole. dasarathuni varaalu adagadam, daaniki dasarathudu kaikani tittipoyadam, ramudu adavulaki velladam, dasarathudu maraninchadam, kausalya modalu lokamanta kaikani thoolanaadadam, chivariki bharatuni chetakuda kathinamaina maatalu anipinchukovadam. ayithe, yee prati sannivesamloonuu manaki kaika meeda apaaramaina jaali kalagakamaanadu. enni maatalu padda, noru medapaleni aame nissahaayata, entha badhani anubhavinchinaa rahasyaanni tana gundellone daachukunna aame sthiratvam manalani abburaparustaayi. kalpavrukshamlo kaika paatrani anta udaattamgaa teerchididdaaru vishwanaatha. deeni valana saadhinchina prayojanam emitante – rasavishkarana. kaika paatralooni sangharshana, sahrudayuni manasuni kudipiveyyaka maanadu. maroka prayojanam – kathaki, aa paatraki oka rakamaina soushtavaanni chekurchadam. kaika patranila malachadamlo paaschaatya vishaadaanta naatakaalaloni nayaka/pratinaayaka paatrala prabhaavam undemo anipistundi! ayithe, yikkada gurthupettukovalasina mukhya vishayamokati undi. ee paatra chitrana valmiki ramayanamlo lenide aina, valmiki ramayananiki emaatramuu viruddham kaanidi. anduke yidi valmiki ramayananiki vyaakhyaanam ayindi.
avunu kada .. biyyam dablu ichadu
challaga chudali poolanu anduku povali !
(manajamuna ki shubhaakankshalutho pellinati pramaanaalu lopata.)
kaavanagaane saria
challaga chudali poolanu anduku povali
Posted by AppaRao Venkata Vinjamuri at 9:54 AM No comments:
pitaapuram.!
pitaapuraanni puurvam peetikaapuram anevaaru. ee ooruki adhipatipitaapuraanni puurvam peetikaapuram anevaaru. ee ooruki adhipati peethaamba. ee peethaamba vigraham okati - oka chetilo bangaaru paatra, veroka chetha baguga pandina usiri kaaya, moodava chetha trisulam, nalgava chetha loha dandam dharinchi - neti pitaapuraaniki sameepamlo, naalugu veedhulu kalise koodalilo undedata. ituvanti vigrahame okati eenaadu kottapetalo kumaraswamy aalayamlo undi. ee vishayaanni pramukha kaveeshwarudu srinadhudu bheemeshwara puraanam loo ee kindi vidhamgaa chebutaadu.
"haataka paana paatrayunu naaraga bandina matulungamun
pitaapuraaniki uttara dikkuna eleru ane eru okati undi( prastutam deenini cherukula kaaluva ani antunnaru). ee eleruni "jagati nekkadiveleti saati nadulu" antaadu srinadhudu alaa anesi oorukokundaa-
"eleti virineeta nirugaarunumbandu
ani chebutuu pitaapuram praantam sasyasyaamalamgaa undedani appati phala vrukshaalanii, pindivantalanii srinadhudu tana rachanalalo ilaa varninchedu. okka vaeru panasa chetlu, poka thotalu ippudu kanipinchatam ledemo cony, migilinavanni ippatikee unnaayi. pitaapuram varaku vachina srinadhudu kalinga desham varakuu paryatinchinatlu aadhaaraalunnaayi. simhaachalam varaha nrusimhaswamy aalayaanni darsinchina aadhaaraaluu unnaayi.pitaapurapu eleru uppada daggara samudramlo kalustundi. ..... ee peethaamba vigraham okati - oka chetilo bangaaru paatra, veroka chetha baguga pandina usiri kaaya, moodava chetha trisulam, nalgava chetha loha dandam dharinchi - neti pitaapuraaniki sameepamlo, naalugu veedhulu kalise koodalilo undedata. ituvanti vigrahame okati eenaadu kottapetalo kumaraswamy aalayamlo undi. ee vishayaanni pramukha kaveeshwarudu srinadhudu bheemeshwara puraanam loo ee kindi vidhamgaa chebutaadu.
ani chebutuu pitaapuram praantam sasyasyaamalamgaa undedani appati phala vrukshaalanii, pindivantalanii srinadhudu tana rachanalalo ilaa varninchedu. okka vaeru panasa chetlu, poka thotalu ippudu kanipinchatam ledemo cony, migilinavanni ippatikee unnaayi. pitaapuram varaku vachina srinadhudu kalinga desham varakuu paryatinchinatlu aadhaaraalunnaayi. simhaachalam varaha nrusimhaswamy aalayaanni darsinchina aadhaaraaluu unnaayi.pitaapurapu eleru uppada daggara samudramlo kalustundi. .....
Posted by AppaRao Venkata Vinjamuri at 9:53 AM No comments:
balabhasha - shree veturi prabhaakarasaastri!
Posted by AppaRao Venkata Vinjamuri at 8:38 AM No comments:
kona seema andaalu !
alluri sitaramaraju vesham loo annagaaru. (1955 loo anukonnaru.)
vair less technology !
mana sardarji america velli bill gates thoo meating loo
"ikkada goyyi tavvu", sardarji alaage tavvaadu...
"inka lotuki tavvu" antuu vanda
adugulu goyyi teeyinchaadu. "ippudu
vetuku edaina dorukutundemo" annadu
sardarji vetikithe oka vairu dorikindi
"chusawa vanda ella kritame memu telifon
vaadaamu annadaaniki idhi rujuvu"
sardarji ki vallu mandindi,
tamaayinchukunnaadu
aa taruvaata bill gates mana india ki vachaadu,
appudu mana sardarji gates ni kalisi maa desham
goppatanam kuudaa chupista rammani adaviki
teesukellaadu
"akkada goyyi teeyamannaadu.. gates alaage goyyi
teesaadu, "inka lothu inka lothu" antuu
ayidu vandala adugulu lothu teeyinchaadu.
"ippudu vetuku edaina dorukutundemo"
paapam entha vetikina gates ki emi dorakaledu..
ventane mana sardarji "chusawa ayidu vandala
ella kritame maa vaallu vair less technology vaadaaru"
annadu garvamgaa
bill gates shak tini ippatiki sarigga annam tinatam
ledata.
srikrishna satakam.!............... (shree narasimha kavi.)
rakshaka ante andarinee rakshinche; krishna ante oo srikrishna; kukshini ante nee pottayandu; nikhila ante samastamaina; jagambulanu ante lokaalanu; nikshepamu chesi ante dachipetti; pralaya ante pralaya sambandhamaina; neeradhi ante samudramu yokka; naduman ante madhyabhaagamlo; vatapatramupai ante marri aaku meeda; dakshatan ante nerpu; pavalinchunatti ante nidristunna neevu; dhanyudu ante goppavadivi.
ippuduu, eppuduu kaavalasindi..... "matha prasakti laeni..... "!
kondaru methavulu antunnattu.... kaavalasindi
"matha rahita", "kula rahita", leda.... "matha sahita ", "kulasahita" kaadu! appuduu, ippuduu, eppuduu kaavalasindi..... "matha prasakti laeni..... "!
adhi kaangi la valla, kammeela valla avadu ani telipoyindi.
inka migilindi.... "falana vaalla" valle.....! chuddam .....!
Posted by AppaRao Venkata Vinjamuri at 2:06 AM No comments:
amma bhasha ! . telugu basha praamukhyata!
amma bhasha !
edho teerani baadha !
karagunule taarakalu ..momudache reraju
ragulune naa madilo edho teerani baadha priyatama
Posted by AppaRao Venkata Vinjamuri at 12:11 AM No comments:
|| maanasa veena||
e ragamo emo mana anuraagam valapu vasantaala hrudaya saragam
edaloyalalo nidurinchina naa korika paadekoyila geetham
satavasantaala dasha disaantaala suma sugandhaala bhramara naadaala kusumanchu nee andame
merisa mdi aravandameikurisa mdi makarandame!
jaabili kana.. naa cheli mana pulaka ntalakepuchina poe naay
kaanukalema nenivavagalanu kanula kaakaka nenavavagalanu
paala kadalila venela pongindi poola padavala naa tanuvugindisi
e malale la tiiraala ninu cheragalanu manasuna mamatei kada cheragalanu
kurisedaka anukoledu shaa vana meghamani tadisedaka anukoledu teerani dahamani
kalisedaka anukoledu teeyani seahamani pedava nenugaa padamu neevugaa edalu paadani
maanasa veena madhugeetham mana samsaaram sangeetham
saagaramadhanam amruta madhuram sangama sarigama savara paarijaatam
maanasa veena madhugeetham mana samsaaram sangeetham samsaaram.. sangeetam
( mitrulu Sailaja Mithra gaariki chalistam ayina saahityam.)
-chitram...rajaravivarma
bhagavadgeeta saaraamsam 'narayanudu'!
"swadharmagnaana vairagya saadhyabhaktyekagorachaa
narayanah param brahma geetasastre sameeritah"
bhagavadgeetaki saaraamsam narayanudu ani okka ara shlokamlo cheppesaaru
geetaa saaraamsaanni. mari elanti narayanudu atadu, "swadharmagnaana vairagya saadhyabhaktyekagorachaa"
bhakti valla labhinchu bhagavantudu manaki bhagavadgeetalo kanipistunnadu.
bhakti ante emi ? prema. etlanti prema ? bhagavantudi meeda nishkalankamaina prema. ante preminchi emistavu tirigi adagakapoyedi prema.
moolyam adagakunda prati falaanni aasinchakundaa chesededo daanni prema antam. talli tana pillavaadini vaadu repu peddavadai edho uddaristaadani prema cheyadu.
premincha kunda undaleka taanu prema chestundi, daanni kada manam prema anedi. eduru chudaka pratiphalam aasinchaka chesedi prema.
atlanti prematho evadaithe bhagavantunni sevistado daanni bhakti antaaru.
atlanti premaku labhinchu tattvam anedi manaku bhagavadgeetalo kanipistundi.
shree kaivalya padambu,,
idhi telugu cheyabadina bhagavata grandhaarambha praarthanaa padyam.
ee telugasetanu bammera potanaamaatyula vaaru tana mokshanike kaadu manandari mokshaanni apekshinchi chesaru.
idhi bhaagavataanike kaadu, telugu saahitii vishwaanike makutayamana maindi. ishtadevata stutii, vastu nirdesamuu kala ee manognavruttam mahaabhaagavatamlooni itivruttaani kanta addam padutundi. saarduulavikreedita vruttam ennukodamlo vishaya gaambheeryata suuchimpabadutoemdi. stuti, nirdesaalanu palikinche pada vinyaasam bahulartha saadhakata, deerghakaala ramyata saadhistunna suuchana kaavachhu.
(a) shree kaivalya padeebu jerutakunai chintinchedan
(aa) lokarakshaikaarambhakun
(i) bhaktapaalana kalaa samrambhakun
(ee) daanavodreka stambhakun
(u) kelilola vilasaddrugjaala sambhoota nana kanjaata bhawanda kumbhakun
(oo) mahanandangana dimbhakun
ane adbhuta prayuktaalu ee padyamlo aaru (6) unnaayi.
bhagavantuni pradhaana gunaalaina sarveshwaratva, dharma samsthaapakatva, shishtarakshana paraayanatva, dushta shikshana chanatva, vishwakartrutva, aanandamayatvaalu ane aarintiki prateekalu yivi.
(a) shree kaivalya padambu jerutakunai chintinchedan anatamlo moksham kosam utkanthithudaina pareekshittu vruttaantamtoe paatu mottam bhagavatame dhvanistunnadi. alaage prathama skandhamlooni naradudu, bheeshmudu, kuntidevi modalainavaari kathaluu, truteeya skandhamlooni devahuti vruttaantamuu, chaturtha skandhamlooni dhruva charitra sphuristuu bhagavantuni sarveshwaratvaanni niruupistunnaayi. endukante kaivalyaanni anugrahinche adhikaaram sarveshwaruniki matrame untundi.
(aa) lokarakshaikaarambhakun anatamlo hiranyaksha hiranyakasivu kamsa kaalayavanaadulanu (truteeya, saptama, dasama skandhaalu) samharinchi vaari atyaachaaraala valla astavyastamaina lokanni uddharinchina bhagavantuni dharma samsthaapakatvam samsthaapinchabadindi.
(i) bhaktapaalana kalaa samrabhakun anatamlo bhaktulanu paalinchatam bhagavantuni kala, eppudeppudu aartulanu adukundama ani anukshanam tahatahalaadutuntaadu swami ane suuchana. alaage gajendrunni kaapaadataaniki mahaa vishnuvu vaikuntam nunchi parugettuku vachina vruttaantam (ashtama skandham) spuristuu bhagavantuni shishta rakshana paraayanatvaanni chaatutunnadi.
(ee) daanavodrekastambhakun anatamtho ashtama skandhamlooni vaamanaavataaram vyanjakamaindi. taruvaati manvantaramlo indrudu kaavalasina bali, varabalamtho mundugaane swargaanni aakraminchi indrapadam kaankshinchaadu. dushtasikshanachanu daina swami vamanudai, aa daanavendruni udrekaaniki paggaalu patti stambhimpajeyatam dhwaninchindi.
(u) kelilola... kumbhakun anatam valla bhagavantuni vishwakarthrukathwaanni velladinche suuryavamsa chandravamsaala charitra (navamaskandham) sphuristondi. swami vilaasamgaa trippe kallalo nunche kada brahmandalu udbhavistaayi. srushti jarugutundi. nijaaniki swaamikallu suuryachandrulegaa. inka srihare pradhaanakartani dviteeya skandham niroopistondi.
(oo) mahanandangana dimbhakun anatam krishnalila sarvaswamaina dasama skandhaaniki, aa nandaanganaku aanandaaniki, mahaa anandame dehamgaa kala swaroopiki prateeka.
_keralalo puraavastu tavvakaalo bayatapadda apuruulapamaina hanumantudi vigraham!
atta lakshmi vratam.!
jalapaatapu jallu !
jalapaatapu jallu loo premikulu
maata raani voosulu enno cheppukunte ,
bhagna premikulunu adhe jalapaatam dookamani kavvistundi .
payyeda saddukuntunna prakruti kaanta
kavvintanu chusi
murisi poye vana purushudila .
Posted by AppaRao Venkata Vinjamuri at 8:23 AM No comments:
rajamata! (bhogini dandakam .. potanaamaatyudu.)
rajamata!
(bhogini dandakam .. potanaamaatyudu.)
"amma! vina nnolle bomma, vichaarinchu komma,
bhavanneeti durneeti, sanmanusham bintayun laeni
durmanasashreni neevela yeevela bhushinchede?
yemi bhashinchede? yela nannum bramoshichede?
(chitram...rajaravivarma.)
naa goodu !
devi ...shree devi !
devi................ ...shree devi !
gurukula vidyaabhyaasam !
mokallapai kuurchuni, puvvandinche .... seenu
preminchadam ishtam
kashtam maatram,
mokallapai kuurchuni,
puvvandinche .... seenu
Chandra Shekhar Vemulapally..gaari kavita.
nanabosina senagalanu..
sraavanamaasamlo nomulu nochukune vaaru, nanabosina senagalanu...
irugu poruguvaariki, pillalaku, perantaalaku panchutaaru.
molakette senagallo poshaka viluvalu pushkalamgaa vuntaayi.
veetilo " vitamin - e ", " vitamin -bi complakes", " vitamin - si ", " vitamin - i " vuntaayi.
ee vidhamgaa sraavanamaasam aayuraarogyaalu, aishwaryaalu prasaadistundi.
maaku chenna batura prasaadistundi.
shraavana masam senagalu ku
dham dham bambulu ku
kadupu noppi baadhalaku
dactor gaari billulaku
jai jai jai jai jai jai jai jai !
onam!
charitra prakaaram, mahabali paalinchina samayam kerala ku ku swarna yugam. aa rashtramlo prati okkaruu sukhamgaa mariyu sirisampadalatoe unnaaru mariyu aa desha prajalandaruu tama rajuni chala gouravinchevaaru. mahabali ki tana sugunamulannintitopa oka lopam undi. atanu ahambhavi. ayinappatiki, mahabali chesina manchi panulannintikii mecchi, tanatho entho anubandham unna tana prajalanu samvatsaraaniki okasari kalusukunetatlu devudu ataniki varamichaadu.
mahabali yokka ee aagamanamune prati samvatsaramu onam pandugagaa jarupukuntaaru]. prajalu ee panduganu chala ghanamgaa jarupukuntaaru mariyu tama priyamaina rajuki taamu santoshamgaa unnaamani cheppukuni ataniki subhaabhinandanalu teliyajestaaru.
kerala yokka ghanamaina samskrutii vaarasatvam ee padirojula panduga samayamlo daani uttama rooputho mariyu aatmatho bayataku vastundi. tiruonam naadu tayaruchese onasadya(onavindu) anabade goppa vindu onha vedukalalo athi goppa bhagam. idhi 11 nundi 13 athi mukhyamaina padaardhamulatho kuudina tommidi rakamula bhojanam. onasadya arati aakulalo vaddinchabadutundi mariyu prajalu neelapaina parichina oka chaapa paina kuurchuni bhojanam chestaaru.
onakkodi gaa pilavabade aa rojuna dharinche kotta dustulu, mariyu onam sadya , ani pilavabade vistaaramaina vindu onam pratyekatalu. ee vindulo saadhaaranamgaa arati aakulapaina annamutho paatu kaneesam naalugu rakamula padaardhamulu vaddinchabadataayi. saampradaayaka ooragaayalu mariyu appadamulu kuudaa vaddistaaru. paalu mariyu chakkeratho chesina 'payasam' saadhaaranamgaa vaddinchabadutundi mariyu daanitho paatu itara saampradaaya bhaarateeya pindivantalu kuudaa untaayi.
onam samayamlo, prajalu vaari inti mungitlo rangurangula puvvulatho rangavallulu alankaristaaru, deenini pookkalam antaaru. chinnapillalu mukhyamgaa aadapillalaku puvvulanu sekarinchi vaatini pedda pedda aakrutulalo alankarinche pani appaginchabadutundi. ee poola aakrutulanu tayaarucheyataaniki onam roju poteelu jarugutaayi. idhi saadhaaranamgaa 1.5 meaterla vyaasamtho vruttaakaaramlo untaayi. ee aakrutilo bhagamga saadhaaranamgaa oka deepam unchutaaru. iteevali kaalamlo, ee puvvula aakrutulu saampradaayaka vruttaakaaramula nundi kerala prajala jeevitaala yokka saamskrutika mariyu saamaajika vishayamulanu pratibimbistuu vilakshanamaina aakrutulugaa parinaamam chendaayi.
vallankali (sarpakara padava pandemu) onam samayamlo jarige mariyoka mukhyamaina kaaryakramam. veetilo arammula botu resu mariyu nehroo trofy botu resu pramukhamainavi. daadaapu 100 mandi padavavandlu athi peddavi mariyu andamaina sarpakara padavalu naduputuu untaaru mariyu aa neetipaina payaninche sarpakara padavalanu veekshinchataaniki sameepa praantamula nundi mariyu dhoora praantamula nundi streelu mariyu purushulu vastaaru.
vinayaka chaviti panduga samayamlo hinduvulu ganeshuni bommalanu pratishtinchinatlugaa onam samayamlo, keralaloni hinduvulu trikkakara appan (vaamanuni roopamlo unna vishnuvu) muurtini tama illalo pratishtistaaru.
keralalo unna anni vargamula vaaru ee panduga jarupukovatamto ee pandugaku marinta praadhaanyata vachindi. onam panduga hinduumatam nundi udbhavinchi daanitho sambandham kaligi unnappatikii, eenaadu ee panduganu hinduvulu, muslimulu mariyu kraistavulu samaanamaina utsaahamuto jarupukuntunnaru.
ee veduka samayamlo keralaloni hindu devalayamulalo aneka deepamulu veliginchabadataayi.[11] devalayamula eduta oka taati chettunu nilabetti daani chuttu koyya dungalanu nilabetti endu taati aakulatho kapputaaru.[11] tyaagamu chesi mahabali narakamunaku vellina daaniki gurtugaa oka kagadatho deenini veliginchi boodida chestaaru.[11]
jaganmohini amrutamu panchuta !
aa jaganmohineedevi merugaaru chuupuluu, challani palukuluu, bujjagimpuluu kattutallala saagi saagi rakshasula nollanu kattesai.
raakshasulu andinchina, amrutakalasaanni, maya sundari mohini roopamlo unna vishnumurthy tana chetulaloki teesukunnadu.
chirunavvulu chinde palukulatho "nenu panchipettina vidhamgaa 'aunu' 'kaadu' anakunda oppukovali" annadu.
aa sharatulaku angeekarinchina raakshasuluu, devataluu "sare" annaru.
vaarandaruu upavasam undi snaanaalu chesi homalu aacharinchaaru. braahmanulaku godaanaalu, bhuudaanaaluu, hiranyadaanaaluu munnagu daanaalu ichi, vaari aasiirvachanaalu andukunnaru.
tellani battalu kattukunnaru. chandanam poothaluu, poolamaalaluu, dhupalu, deepaaluu alankarinchina bangaaru mandapamlo cheraaru.
thoorpuku kosalu undela parachina darbhaasanaala meeda toorpumukhamgaa varusalu katti kuurchunnaaru.
aa mohini avataaram, dharinchina karnaabharanaala talatala merupulu, aame mukkukuu, mukhaniki, chevulakuu, chekkillakuu, kanugonalakuu manoharamgaa vyaapistunnaayi. alaa lakshmidevito saatiraagala aa andagattenu chusina devatalakuu, raakshasulakuu andarikee manasu chediripoyindi.
vishnu muurti okka chukka kuudaa raakshasulaku migalchakunda, amrutamanta devataku baahaatamgaa posi, mohini roopaanni vadalipetti nijaakaaraanni dharinchaadu. idantaa chustunna rakshasa veerulu dukkhinchaaru.
Posted by AppaRao Venkata Vinjamuri at 12:45 AM 1 comment:
edho edho annadi ee masaka veluturu!
gooti padavalo vinnadi kotta pellikuturu .....
edho edho annadi ee masaka masaka veluturu
soyagala vindulakai veyi kanulu kavali .....
hmmm mmm mm
ninnu naaku kaanukagaa pilichi kaliminosageru
pulakarinchu mamatalatho poola paanpu vesaaru
ee paata debhbhai enabhai dasakaallo vachina apuroopamaina paatallo modatidani naa nammakam. saahityam entha nindugaa untundo ee paatalo. prema,ishtam,sunnitamaina shrungaaram veetannintitho chakkati melavimpu ee paata. "muduchukune koladii mari midisipade singaram". muduchukovatam, midisipadatam rendoo okadaanikokati bhinnamainavi. aa rentinee kalipi okachota kurchi apuroopam anipinchina aa rachayita saili ki joharlanaddu. :) cinemalo heero dabbunnavadaina peetala meeda pelli chedipoyina oka pedinti pillani chesukuni kuudaa "ningilooni devatalu entha kanikarinchaaro ninnu naaku kaanukagaa pilichi kaliminosageru" ani antaadu. tanaki unna kalimikanna ee kalime ekkuva ani aa ammai patla ishtanni entha chakkaga chinna maatallo cheppado. saahityam,mahadevan gaari sangeetam chakkaga kudirina paata idhi. ramakrishna gaaru paadina paatallo atyuttamam ani naa nammakam.
Posted by AppaRao Venkata Vinjamuri at 12:12 AM No comments:
cheer' kodadama? 'chaeam!' kodadama?
( oo sarada galpika)
geleelio nijamgaa mahanubhavudu. mandubaabulakannaa munde bhoomi gundramgaa tirugutunnadani kanukkonnadu.
kathalu cheppevallandaru taagubaatulani cheppalenkaanii.. taagubotulumaatram manchi kathakulai untaaru. kompaku aalasyamgaa vachinappudalla intiillaaluki kottakatha alli cheppalante allatappa vyavahaaram kaadu! tappatagite tappa anta srujanaatmakata saadhyam kaadu.
mandemi ippudu kottagaa kanipettindikuda kaadu. ramayanakalamlo- seetammavaarini vetakadaanikani vellina aanjaneyuduki lankalo mundugaa kanipinchindi draakshaarasaalu sevinche rakshasule! bhaaratamlooni keechakuduki maguvalameedakannaa madhyapaanammeeda makkuva jaasti. ujjaini kaaliimaataku madyame naivedyam. shipraanadii tiiraana koluvaina bhairavudu natusara tappa marokati muttadu. devadaanavulu debbalata denikosam? aa surekada neti sarai!
madiralo entha mahattu lekapothe galib anta gammattaina gajalsu cheppagaladu! ajanta harappa sithilaalu tavviteesinappuduu mundugaa baitapaddavi appati taagubotulu taagipaaresina chatluu pidatalenantaaru. nippu kanipettakamundu aadimaanavudu endaavaanalaku, chaligaadpulaku ela tattukoni nilabaddaadantaaruu? antaa yippasara mahattu. yuddasamayaallo enugulakee baga madyam pattinchi satrusainyammeedaku tholevaarani 'indika'loo megastanis antati mahanubhavude rasiparesinappudu 'raa' panikiraadante kudure panena!
kaamaanikii suutraalu rasipettina munulu madhupaanaaniki saastraalu rayaledante nammalem! tanjavuru taalapatra grandhaalayamlo marikasta mandukotti vedikithe okato rendo peggukaavyaalu baitapadaka maanavu. mouryulakaalamlone manavallu 'angulam' kanipettaranta! enduku? lotalo mandukolatalu chusukonendukugaaka mari denikee? 'chandrayan' mishan injanulo indhanaaniki badulu e kallo sarano kottinchi vadilunte.. samudramlo padebadulu inchakka chandamama chuuttuu chakkarlu kottochundedi.
devudukuda aadaamu avvalni apil muttukovaddannadu.. mandu joliki velladdani haddulu pettaledu kada! marenduku andaruu ee mandunu ilaa aadiposukontaro artham kaavadamledu! ottidinunchi upasamanam ponde upayankada idhi! sataabdaalakindata manavaallu sodhinchi saadhinchindi. ashtangamargallo aakharidaina 'samadhi' ante fulluga 'raa' kotti challamgaa paduntame! mandugundu kanukkonnadi chainane kaavachukaanii.. 'mandu' kanukkonnadi maatram nischayamgaa mana deshame!
'saare jahese achha!.. sara bharat mahan!'
manodiki mari mandekkuvainatlundi. inko dosu padithe kanyasulkam bairagike klaasu peeketatlunnadu! cheepulikkaruku alavatupadda nalikkada! ilaage akkarakurani 'madya'kkaralu ekaruvu pedutundi. mundu mundu daggukkuda pegge mandani entha sissiggugaa vaadinchabotunnaado vinandi!
'nootiki iravai pamaadaalu tagubotulavalle' ani lekkalu chebutunte 'migata enabhai takkapovadam valle kada! anaddamgaa vaadinche taagubotuni emanali! bhoommeedapadda bidda gukkapettedi aa gukkedu 'chukka'kosame ani kuse ilanti taagubotulandarni takshaname di-adikshan campullo veseseyali.
deshaannilaage manduku vadileste padamoodella pilladukuda 'pada! moodu baga ledu! edaina barukeladam!' ane roju repe raavacchu. baruki ej baaru ettese roojoo entho dooramlo ledane anipistondi. gaandheenagaraalannii brandinagaralaina abburam ledu! mandula shapulakanna mandushaapulu peragadam entha pramaadakaram! indianalo chaatugaa pogataaginaa kathinadandana tappadu. indialo baahaatamgaa mandukottina niladese nathuda ledu!
edaadiki ee taagudumeedayye dubarakharchutho nalabhailakshalamandiki salakshanamaina dabul bed roomulu kattinchiyyachni oka anchana!
sarkarle rashtralanu 'raa' kottevallaku rasichestamantunde! manduvyaapaaraaniki maatram maadyam eppuduu undadu.. adendo! guda.. bada ani teda kuudaa ledu. eda peda ooruko dukaanam! petako beltushapu! norunna prateejeevee mana sarkarla lekkallo likkaru batilla kanipistondi kaabolu!
andhra.. nided.. nijam.. rajakeeyalake! 'raa' rajakeeyalaki praantam.. kulam.. matham.. addamkavu kaabolu! rendu teluguraashtraalanu mandupaatarlagaa maarchenduku poty entha rasavattaramgaa sagutonda chustunnara?
'cheer' leaderlaki 'cheer' kodadama? 'chee!' kodadama?
( 21-06-2010 naati 'eenaadu' sampadakiya putalo prachuritam)
Posted by AppaRao Venkata Vinjamuri at 11:37 PM No comments:
aalochanalo ammai...... prema lekha anta sulabham kaadu!
ravi varmaki andaledu... bapugari andina andam.!
Posted by AppaRao Venkata Vinjamuri at 10:59 PM No comments:
varnanaatiitam :)
"gasagasala kaugilinta gusagusalle maarutaavu"
neereekshana !
odigi odiguli koorchundi
bidiyapade vayyaram!
muduchu kone koladi adhi
midisipade.. singaram!
shoyagala vindakai
veyi kanulu kaavali....
subhodayam......tulasi maata !
shree tulasi priya tulasi jayamuniyyave jayamuniyyave ..
shree tulasi priya tulasi jayamuniyyave jayamuniyyave .
satkrupakanave ....
lakshmi paarvati vaanii amsalavelasee
bhaktajanula paalinche mahimanalaruchuu
subhakara parimalamulatho maa perativelpuvai velasi...|
jayahaaratigaikonave mangala sobhaavativai
eenaatiki ee gajal chaalu.. ikavunta.
Posted by AppaRao Venkata Vinjamuri at 10:48 AM No comments:
subharatri ! . padukoniste kada..
subharatri !
padukoniste kada..
moodu goddalla katha!
(By - Virabhadra Sastri Kalanadhabhatta)
amma! neevu krushnavenitalli vani naaku ardhamaindi. ippudu eemenu kaadannaananuko. inkoka ammayini chupistav amekuda kaadannaananuko. chivarisaarigaa maa aavidanu teesuku vachi naaku appaginchi, naa nijaayiteeki mecchukoni modati iddarnee kuudaa ichestavu. naaku teliyadaam emiti ippude saastri gaaru paine vraasaaru moodu goddalla katha. talli! oka bhaaryathone vegaleka chastunnanu. nuvvu muggurni iste vaallatho ela vegedi?? annadu raju belagaa!
asuya anu neetikadha !
puurva kaalam iddaru baddha satruvulu oka adavilo rendu ververu chetla kinda kuurchoni tapassu chesukuntunnaru. mari vaallu tapassu modalupettina gantako rojuko, varaniko nelako mottammeeda kontha kaalaaniki prakrutilo bharimparani vedi puttindi. (prastutam vijayavaadalo enda 45-46 degreela madhya mandipotondi)
eevedi alaa alaa paiki praakutuu aakaasaannantina nityavasara vastuvula dharalanu kuudaa daati brahmalokaanni taakindi. brahmagaariki vallu mandindi. ventane tapassuchesukune okadimundu pratyakshamai baaboo neeku punyam vuntundi kallu terichi emvaram kaavaalo koruko annaru. vaadu kallu terichi swami vachara! nenu meetaim vestu cheyyanu. meeku tookeegaa oka namaskaram. ika varam maata antara adigo aachettukinda kuurchuni tapassu chesukuntunnade vaadi daggaraku meeru elaaguu veltaaruganuka, vadem korithe daaniki rettimpu naaku prasaadinchandi ani vedukunnadu. ventane brahmagaaru ikkada fadeutai akkada rendovaadidaggara pratyaksha mayyaru. vatsa neethapassuki mandipotunnam. kanuka dayavunchi kallu terichi neekem varam kaavaalo koruko annaru.
atagaadu kallu terichi brahmagaarikesi chusi halo ani namaskaram petti, swami nenu direct gaa point loki vastaanu. naaku varam ichemundu akkadavunnade aanasmarantigaadu, vaadike varam icharo chepte appudu nakorika cheptaanu annadu.
nayana meeriddaruu pedda politiisiyanlugaa vunnaru. atagaadu neevenkorithe daaniki retteempu immannadu annaru.
alaga! ayithe swami naaku oka kannu pogottandi ani varam korukunnadu
ippudu tamaku vishayam ardham ayindanukunta.
Posted by AppaRao Venkata Vinjamuri at 9:57 AM No comments:
pays buk rail bandi potunnadi... adigina vaallaki andulo chotu vunnadi.!
pays buk rail bandi potunnadi...
adigina vaallaki andulo chotu vunnadi.!
(Vijay Lenka gaari sketch.)
okanoka kaalam, railu bandilo prayaanam; chekka ballalu poyi kushan seetulu vachesayanukondi. aandhra bhoomee aandhra jyoti ane arupula madhya anipiste okati konukkovadamu chadavadamu ayina tarvaata pakkollu mohamatamuga aa patrika adagadamu meeru chiru navvutho ivvadamu. tecchukunna upmano puliharo pakkollatho panchukovadamu.
eduti vaalla puttu puurvottaraale kakunda vaari puurveekula samagra vishaya sekarana chirunamalu ichi puchukovadam fone nembarlu vunte avi kuuda ichi puchukovadam railu digina rendu nimishaallo annee marachi povadam; idhee railu kadha
ippudu fasbukku ane kotta railu vachindi. oosu poka kaburlu annayya akkayya chelli bulli varusalu avatali vaari mohalu teliyakapoyina. madhyalo alukalu okari meeda okari maatala virupulu, pagalu pantaalu. railulo edurubodurugaa kuusuntaamu kabatti tittukodaniki kashtam ikkadayithe free feald mohallaki musugulesukuni mari yudhdhaalu.
padimandikee panikochedunte cheppandi swothkarshalu modalayinavi daya chesi vadileyandi.
fasbukku frends ante navvu vastundi, kondari manasu baadhinchochu kaani ivi kevalamu parichayaale (time pas moomphali); kaani kondaru adbhutamayina vyaktulu parichayamavutaaru aa vishayam vere.
elaanuu ee fasbukku railu bandi diginanka vishayam marchipotamu kabatti andaruu manasullo yem pettukokunda hepisuga vundandi.
vidhi nirvaahakulu ......(sketch --.shree veerabhadra saastri..kalanadhabhatta.)
1. mantrigaari abbai kaaru iskoolu getudaggaraku ragane gabagaba wach man getu barlatisi atension loo nilabadi salute kottaadu. kaarulopalaki vachi bhavanam mundu aagagaane mundu dor terichi vidheyudaina chaprasi skoolu byagutho kindaku digaadu.
draivaru digi vachi venaka seetu doru terichi nilchunnadu. konchemsepu aagi tirigi talupu vesi tanadraivingu seetulo kuurchunnaadu. chaprasi skoolu byagutho munduseetlo ekki kuurchunnaadu. kaaru venakki tirigi rayyimani vellipoyindi.
chaduvarulara! meeku vintagaa anipinchavacchu amity prahasanam ani.
antaku mundu roje vimaanamlo mantrigaaru kutumbasametamgaa america paryatanaku aadesa prabhutva aahvaanampai velladam jarigindi.
mari ee kaaru ravadam idantaa emitani achcharuvandutunnara?
roojoo mantrigaari abbaini skoolu ku teesuku velladam schoolubyaagu moyyadam aadraivaruku, chapraaseeki nityavidhi. mantri gaari abbai vunna lekapoyina.
2. boruna varsham padutondi. mantrigaari bhavanam chuttu vunna poola mokkalaku godugu vesukoni rabbaru paiputho neellu postunnadu thota maali. adhi athani nitya vidhi.varsham padithe padugaaka
3. raatri tellavaarluu horuna gaali, daaniki saayam brahmandamaina varsham
udayam vidhyuchchakti kaaryaalayam mundu vaananeerutho kalsipoi pravahistunna muriki kaalavanu atilaaghavamgaa daatutuu...
kaaryaalayam lopalaki vachi okasari goda gadiyaram kesi chusi, sarigga edugantalavagaane karentu aapesi tanavidhini sakramamgaa sakaalamlo karentu kotanu amalu parichinanduku santruptigaa venakki vellipoyaadu daarilo mundu veltunna goymelamandanu daatukuntuu...
(vaarta: udayam 7 nunchi 9 varakuu karentukota amalu)
shree krushnakarnaamrutam---leelasukamaharshi virachitam.
adbhutamaina shlokam :
:kailaso navaneetatati kshitirayam praakdagdhyamrullotho,
ksheerodopi nipeeta dugdati lasat smere prafulle mukhe,
maataa jeernadhiya dhrudam chakitaya nashtasmi drushtah kayah,,
thoo thoo vatsaka jeeva, jeeva chiramityukto vataanno harih.
balaramudu talli yashoda daggaraku velli tammudu mannu tinnadani chepaadu. yasodamma krushnudini noru teravamandi. krishnudu noru terichaadu.
inkemundi? talliki kailasa parvatam kanapaddadi.. adhi chusi "ammo, podduna tinna venna mudda aragakunda atlage vundi" ani anukunnadi.