పుట:Andhra bhasha charitramu part 1.pdf/728 - వికీసోర్స్
పుట:Andhra bhasha charitramu part 1.pdf/728
దనియు రామరాజు తిరుమలరాజు ఎదుటికి నైజాంషాహాను ఓడించి పట్టి తెచ్చినందుకు హండే హనుమప్పనాయుని కీగ్రామములతోబాటు ఇయ్యబడినదనియు హండే అనంతపురము చరిత్రలో గలదు.
అనంతపురము (అనంతపురం తా.): బుక్కరాజు మంత్రి అనంతరసు త్రవ్వించిన చెఱువు అనంతసాగరమును బట్టి యీ పేరు వచ్చినది. దీని మొదటి పేరు అనంతసాగరమే. కాని అది బుక్కరాయసముద్రము చెఱువులో చేరి పోయినది. అనంతసాగరము అనంతపురముగా నెప్పుడు మాఱెనో తెలియదు. ప్రకృతమున్న అనంతపురము కొంతకాలముక్రిందట చాల దక్షిణమునకు జరిగినదని తెలియవచ్చుచున్నది.
6. పెనుగొండ: పిల్లలమర్రి పినవీరభద్రుని "జైమినీభారతము"లో సాళువ నరసింహరాజునకు 'పెనుగొండాద్యఖిలైక దుర్గహరణ ప్రేంఖత్ప్రతాపోదయా' 'పెనుగొండ దుర్గహరణ' అను సంబోధనమువలన విశేషణమున్నట్లు తెలియుచున్నది.
'పెనుగొండ సాధిణాహి ... ... విశ్వహితకారి తిమ్మయ యీశ్వరుండు' అని వరాహపురాణమునందు పెనుగొండ ప్రశంస కలదు. 'పెనుగొండ దుర్గసాధకు'డను బిరుదు రామరాయనికిని గలదు. వసుచరిత్రలో నిది గిరీశ శబ్దముచే శ్లేషింపబడినది.
7. గుత్తి: తూర్పునకు గుత్తిమార్గముగా రాజు సైన్యముల నడిపించెనని "రాయవాచకము" నందు గలదు. 'గుత్తిదుర్గనిర్భేదన' అని రామరాయనికి బిరుదమున్నది. కృష్ణదేవరాయని అనంతరము గుత్తి దుర్గపాలకుడు తిరుగుబాటు చేసెనని దీనివలన ఊహింపవచ్చును.
8. బూదికొండ: దీనికి బూదిహాల్ అని మరియొక నామమని అనంతపురంజిల్లా గెజటీయరు తెల్పుచున్నది. ఈ రెండు పేర్లునుగల గ్రామ మేదియు జిల్లాలో నిప్పుడు కనబడదు. 'బూద', 'బూది' తో ప్రారంభమగు నామధేయములు కొన్ని ఉన్నవి. తూర్పు దండయాత్రలో కృష్ణరాయనికి ఈ బూదిహాలుప్రభువు సాహాయ్యముచేసినట్లు "కృష్ణరాయవిజయము" నం దున్నది.
9. దొరెగల్లు (కదిరి తాలూకా): "కృష్ణరాయ విజయములో" నిది 'తొరగల్లు' అని యున్నది. కృష్ణదేవరాయనికి దండయాత్రలో తొరగంటివారు సాహాయ్యముచేసిరని "రాయవాచకము"లో నున్నది. భట్టుమూర్తిపోషకుడగు అహోబల నరసింహుడు లేక ఓబళ నరసింహుడు 'తొరగంటి దుర్గరాజ్యస్థిర సింహాసన నివాసదీక్షానిధి' అని "నరసభూపాలీయము" లో పేర్కొనబడెను.
"https://te.wikisource.org/w/index.php?title=పుట:Andhra_bhasha_charitramu_part_1.pdf/728&oldid=225186" నుండి వెలికితీశారు
puta:Andhra bhasha charitramu part 1.pdf/728 - viccysores
puta:Andhra bhasha charitramu part 1.pdf/728
daniyu ramaraju tirumalaraju edutiki naijanshahanu odinchi patti tecchinanduku hande hanumappanaayuni keegraamamulatobaatu iyyabadinadaniyu hande anantapuramu charitralo galadu.
anantapuramu (anantapuram taama.): bukkaraju mantri anantarasu travvinchina cheru anantasaagaramunu batti yee paeru vachinadi. deeni modati paeru anantasaagarame. kaani adhi bukkarayasamudramu cheruvulo cheri poyinadi. anantasaagaramu anantapuramugaa neppudu mareno teliyadu. prakrutamunna anantapuramu kontakaalamukrindata chaala dakshinamunaku jariginadani teliyavachuchunnadi.
6. penugonda: pillalamarri pinaveerabhadruni "jaimineebhaaratamu"loo saaluva narasimharaajunaku 'penugondaadhyakhilaika durgaharana prenkhatpratapodaya' 'penugonda durgaharana' anu sambodhanamuvalana visaeshanhamunnatlu teliyuchunnadi.
'penugonda saadhinaahi ... ... vishwahitakaari timmaya yeeshwarundu' ani varaahapuraanamunandu penugonda prasamsa kaladu. 'penugonda durgasaadhaku'danu birudu ramarayanikini galadu. vasucharitralo nidi gireesa sabdamuche sleshimpabadinadi.
7. gutti: thoorpunaku guttimaargamugaa raju sainyamula nadipinchenani "rayavachakamu" nandu galadu. 'guttidurganirbhedana' ani ramarayaniki birudamunnadi. krishnadevaraayani anantaramu gutti durgapalakudu tirugubaatu chesenani deenivalana oohimpavachchunu.
8. boodikonda: deeniki boodihal ani mariyoka namamani anantapuranjilla gejateeyaru telpuchunnadi. ee rendu paerlunugala grama mediyu jillaalo nippudu kanabadadu. 'booda', 'boodi' thoo praarambhamagu naamadheyamulu konni unnavi. thoorpu dandayaatralo krushnaraayaniki ee boodihaaluprabhuvu saahaayyamuchesinatlu "krishnaraayavijayamu" nam dunnadi.
9. doregallu (kadiri taluka): "krishnaraaya vijayamulo" nidi 'toragallu' ani yunnadi. krushnadevaraayaniki dandayaatralo toragantivaaru saahaayyamuchesirani "rayavachakamu"loo nunnadi. bhattumoortiposhakuduga ahobala narasimhudu leka obala narasimhudu 'toraganti durgarajyasthira simhaasana nivaasadeekshaanidhi' ani "narasabhupaliyamu" loo perkonabadenu.
"https://te.wikisource.org/w/index.php?title=పుట:Andhra_bhasha_charitramu_part_1.pdf/728&oldid=225186" nundi velikiteesaaru