కప్పలు | సంచిక - తెలుగు సాహిత్య వేదిక
Home archives ఆగస్టు 2018 కప్పలు
ప్రకృతి కథలలో భాగంగా కప్పల గురించి, కప్పల జీవిత చక్రం గురించి, అంతరించిపోతున్న కప్పల జాతుల గురించి, మానవాళికి అవి చేసే మేలు గురించి విజ్ఞానం కలబోసి బాలలకు కథగా అందిస్తున్నారు డి. చాముండేశ్వరి.
వానా కాలం వచ్చింది. గత వారంగా ఊరంతా వాన జల్లులతో తడిసి ముద్దవుతున్నది.
ఎప్పటిలా ఉదయాన్నే లేచి తయారై అమ్మమ్మ అంబికతో తోటలోకి వెళ్లిన పరి, ఆర్యన్ మొక్కల్లో తిరుగుతూ పూజకి పూలు కోస్తున్నారు.
ఇంతలో పరి "అమ్మమ్మా! త్వరగా రా! కప్పలు! కప్పలు!" అని పిలిచింది.
"అబ్బబ్బా! ఏమి పట్నం పిల్లలో? కప్పల్ని చూసి అదురుకుంటున్నారు" అనుకుంటూ వాళ్ళ దగ్గరకు వచ్చింది.
"ఇదిగో! ఇక్కడ!"
మల్లె చెట్టు మొదట్లో ఉన్న గుంటలో కొన్ని చిన్న పెద్ద కప్పలు తిరుగుతూ కనిపించాయి.
"అవునే! ఎన్ని కప్పలో!" అని అంబికా ఆశ్చర్యంగా మొహంపెట్టింది.
"ఇన్ని కప్పలు ఎప్పుడూ చూడలేదు" అన్నాడు ఆర్యన్.
"అమ్మమ్మా! కప్పలు కరుస్తాయా? నేను చూడకుండా వాటి దగ్గరగా వెళ్ళాను" అంది పరి.
"లేదు. అవి మనని ఏమి చెయ్యవు. కానీ మనుషులమే వాటిని హింసిస్తాము."
"అమ్మమ్మా కప్ప వల్ల మనకే లాభం?" అన్నాడు ఆర్యన్
"చాలా లాభం. అరే! వాన మొదలయ్యింది. లోపలికి పదండి. పూజ చేసుకున్నాక కప్ప గురించి చెబుతాను" అని పిల్లల్ని లోపలికి తీసుకెళ్లింది. కొద్దిసేపటి తరువాత వరండాలో ఉయ్యాల బల్ల ఊగుతున్న ఆర్యన్, పరి దగ్గరకు వచ్చింది. కప్ప కబుర్లు వినటానికి సిద్ధమయ్యారు.
"కప్పలు మనకంటే ముందుగా పుట్టాయి."
"అమ్మమ్మా! ఆ కప్పలు చాలా ఓల్డ్ ముసలివా?" అంది పరి అమాయకంగా
"కాదు రా! బంగారు! కప్ప జాతి మనుషులకంటే ముందు పుట్టింది. వేల సంవత్సరాలనుండి ఉన్నాయి. ఆర్యన్! నీకు కప్ప జీవిత చక్రం అంటే లైఫ్ సైకిల్ తెలుసా?"
"తెలుసు అమ్మమ్మా. ఎగ్, లార్వా, చిరుకప్ప, కప్ప" అన్నాడు ఆర్యన్.
"కప్పలు మురికి, నిల్వ ఉన్న నీటిలోని క్రిమి కీటకాలను తిని బ్రతుకుతాయి"
"అయితే! మురుగు నీళ్లలో పెట్టిన దోమ గుడ్లను తిని మనకు మలేరియా, డెంగ్యూ, నైల్ వైరస్ లాంటి రోగాలు రాకుండా చేస్తాయి."
"అంతేకాదు చిరుకప్పలు పాచిపట్టిన మనం తాగే నీటి వనరుల్ని రోగాలు రాకుండా ఉండేలా పాచిని తిని శుభ్రంగా ఉంచుతాయి. కప్పల జీవిత చక్రంలో అన్ని దశలలో అవి కూడా ఇతర జీవులకు ఆహారంగా పనికివస్తాయి."
"ఎలా? ఎవరికి?" అన్నది పరి
"నీటిలో ఉండే చేపలు, పాములు, ఇంకా పక్షులు, తూనీగలు, కోతులు లాంటి వాటికి ఆహారంగా ఉన్నాయి."
"ఊఁ! ఇంకా? ఆఁ! కప్పలని వైద్యరంగంలో పరిశోధనలకు ఉపయోగిస్తారు. అంతేకాదు కప్ప మనుషుల ఆరోగ్యం, పర్యావరణ ఆరోగ్యానికి సూచిక. ఇండెక్స్. కప్పలు లేవంటే మనకి నీటి కాలుష్యం వల్ల కలిగే అనేక రోగాలు వచ్చే అవకాశం ఎక్కువ. కప్పలని ఆహారంగా తినే ప్రాణులకి తిండి దొరకదు. అందువల్ల ఆ జీవుల ప్రాణాలకు ముప్పు."
"పాపం!" అంది పరి గడ్డం క్రింద చేతులుంచుకుని.
"పిల్లలు మీకు తెలుసా? 1980 నాటికి ప్రపంచంలో దాదాపు 200 రకాల కప్పలు అంతరించిపోయాయి. అంటే పూర్తిగా చనిపోయాయి. ఈ 35 సంవత్సరాలలో ఇంకా కొన్ని చనిపోయుండచ్చు."
"అన్నివందల రకాలా? ఎలా చనిపోయాయి? ఎవరు చంపారు?" అన్నాడు ఆర్యన్.
"మనమే!"
"మనమా? ఎలా? ఎందుకు?"
"మనమే. మనం చేసే పనుల వల్ల అడవులు తగ్గాయి. దాని వల్ల వానలు తగ్గాయి. అందువల్ల నీటి నిల్వలు తగ్గి కప్పలు ఉండే అవకాశం తగ్గింది."
"కప్పలకు నీళ్లు అవసరమా?"
"అవసరం. కప్పలు నీటిలో, నేల మీదా ఉండగలవు. అవి నీటిని, తడిని వెతుక్కుని బ్రతుకుతాయి. ఎండలు వాటికి శత్రువు. నీళ్లు నిల్వ లేకపోతే, తగ్గితే గుడ్లు పెట్టి పిల్లల్ని పెంచలేవు. అవి లేకపోతే నేను చెప్పినట్లు అనర్ధాలే."
"కప్పలు నీళ్లు ఉంటే బతికేస్తాయా?"
"ఒకప్పుడు అలా ఉండేది. ఇప్పుడు మన నీటి వనరులన్నీ అంటే నదులు, చెరువులు, కుంటలు అన్ని రసాయనాలతో పాడైపోయాయి. అందువల్ల నీటిని శుభ్రపరిచే చిరుకప్ప బ్రతకలేకపోతున్నది. మరి అది లేదంటే కప్ప లేనట్లే. మీకు తెలుసా? ఫిజియోలజీ, మెడిసిన్ లో దాదాపు 10% నోబుల్ బహుమతి గ్రహీతలు కప్పలపై ప్రయోగాలు చేసారుట. ఆరోగ్యమైన కప్ప ఆరోగ్యమైన పర్యావరణానికి చిహ్నంట. అలాంటి ముఖ్యమైన కప్పని మన పర్యావరణ తప్పుల వల్ల చంపేస్తున్నాము."
"అంటే మనం చెడ్డవాళ్లమా అమ్మమ్మా?" అంది పరి.
"కాదమ్మా!స్వార్ధపరులం. మనం బాగుంటే చాలానే గుణం మనది. అందుకోసం మనకి మంచి చేసిన చంపెయ్యగలం. ప్రకృతిలో ఉన్న అన్నింటిని చంపగలిగిన శక్తి, బుద్ధి ఉన్నది మనిషికే" అంది అమ్మమ్మ బాధగా.
"అమ్మమ్మా! కప్పలని కాపాడలేమా?"
"తప్పకుండా! అందరం కలిసి ఒక బృందంగా క్లబ్‌లా ఏర్పడి 'సేవ్ ఫ్రాగ్' అని కప్ప చేసే మంచి మనం చేసే తప్పులు చెప్పి నీటిలో రసాయనాలను తగ్గిస్తే కప్ప ఇంకొన్ని తరాలు బ్రతుకుతుంది."
"అమ్మమ్మా! మేము ఊరు వెళ్ళాక ఒక నేచర్ క్లబ్ పెట్టి చాలామందిని చేర్చుకుని అందరికి చెబుతాము" అన్నారు పిల్లలు.
"గుడ్ ఐడియా! కావాలంటే ఈసారి నేను వచ్చినప్పుడు మీ ఫ్రెండ్స్‌కి ఇంకా ఏమి చేయాలో చెబుతా" అంది అమ్మమ్మ అంబికా ఉత్సహంగా.
Tags: children storyD. ChamundeshwarifrongskadhaKathakidsSanchikascience storyshort storytelugu magazinetelugu online magazinetelugu online magazinestelugu sahityamTelugu short storytelugu web magazineకథకథలుకప్పలుడి. చాముండేశ్వరితెలుగు కథపిల్లల కథలుప్రకృతి కథలుబాలల కథవిజ్ఞానం
kappalu | sanchika - telugu saahitya vedika
Home archives aagastu 2018 kappalu
prakruti kathalalo bhagamga kappala gurinchi, kappala jeevita chakram gurinchi, antarinchipotunna kappala jaatula gurinchi, maanavaaliki avi chese melu gurinchi vignaanam kalabosi baalalaku kathagaa andistunnaaru di. chamundeshwari.
vana kaalam vachindi. gatha vaaramgaa oorantaa vaana jallulatho tadisi muddavutunnadi.
eppatila udayaanne lechi tayaarai ammamma ambikatho thotaloki vellina pari, aryan mokkallo tirugutuu poojaki poolu kostunnaru.
intalo pari "ammamma! twaragaa raa! kappalu! kappalu!" ani pilichindi.
"abbabba! emi patnam pillalo? kappalni chusi adurukuntunnaru" anukuntu vaalla daggaraku vachindi.
"idigo! ikkada!"
malle chettu modatlo unna guntalo konni chinna pedda kappalu tirugutuu kanipinchaayi.
"avune! enni kappalo!" ani ambika aascharyamgaa mohampettindi.
"inni kappalu eppuduu chudaledu" annadu aryan.
"ammamma! kappalu karustaya? nenu chudakunda vaati daggaragaa vellaanu" andi pari.
"ledu. avi manani emi cheyyavu. cony manushulame vaatini himsistaamu."
"ammamma kappa valla manake laabham?" annadu aryan
"chala laabham. are! vaana modalayyindi. lopaliki padandi. pooja chesukunnaka kappa gurinchi chebutaanu" ani pillalni lopaliki teesukellindi. koddisepati taruvaata varandaalo uyyala balla oogutunna aryan, pari daggaraku vachindi. kappa kaburlu vinataaniki siddhamayyaaru.
"kappalu manakante mundugaa puttayi."
"ammamma! aa kappalu chala old musaliva?" andi pari amaayakamgaa
"kaadu raa! bangaaru! kappa jaati manushulakante mundu puttindi. vela samvatsaraalanundi unnaayi. aryan! neeku kappa jeevita chakram ante life saikil telusa?"
"telusu ammamma. eg, larwa, chirukappa, kappa" annadu aryan.
"kappalu muriki, nilva unna neetilooni krimi keetakaalanu tini bratukutaayi"
"ayithe! murugu neellalo pettina doma gudlanu tini manaku maleria, dengue, nail virus lanti rogaalu rakunda chestayi."
"antekaadu chirukappalu paachipattina manam taage neeti vanarulni rogaalu rakunda undela paachini tini subhramgaa unchutaayi. kappala jeevita chakramlo anni dasalalo avi kuudaa itara jeevulaku aahaaramgaa panikivastaayi."
"ela? evariki?" annadi pari
"neetilo unde chepalu, paamulu, inka pakshulu, thooneegalu, kotulu lanti vaatiki aahaaramgaa unnaayi."
"oea! inka? aa! kappalani vaidyarangamlo parisoedhanalaku upayogistaaru. antekaadu kappa manushula aarogyam, paryaavarana aarogyaaniki suuchika. index. kappalu levante manaki neeti kaalushyam valla kalige aneka rogaalu vache avakaasam ekkuva. kappalani aahaaramgaa tine praanulaki tindi dorakadu. anduvalla aa jeevula praanaalaku muppu."
"paapam!" andi pari gaddam krinda chetulunchukuni.
"pillalu meeku telusa? 1980 naatiki prapanchamlo daadaapu 200 rakala kappalu antarinchipoyaayi. ante puurtigaa chanipoyayi. ee 35 samvatsaraalalo inka konni chanipoyundachhu."
"annivandala rakala? ela chanipoyayi? evaru champaaru?" annadu aryan.
"maname!"
"manama? ela? enduku?"
"maname. manam chese panula valla adavulu taggaayi. daani valla vaanalu taggaayi. anduvalla neeti nilvalu taggi kappalu unde avakaasam taggindi."
"kappalaku neellu avasarama?"
"avasaram. kappalu neetilo, neela meeda undagalavu. avi neetini, tadini vetukkuni bratukutaayi. endalu vaatiki satruvu. neellu nilva lekapothe, taggite gudlu petti pillalni penchalevu. avi lekapothe nenu cheppinatlu anardhaale."
"kappalu neellu unte batikestaya?"
"okappudu alaa undedi. ippudu mana neeti vanarulannee ante nadulu, cheruvulu, kuntalu anni rasaayanaalato padaipoyayi. anduvalla neetini subhrapariche chirukappa bratakalekapotunnadi. mari adhi ledante kappa lenatle. meeku telusa? physiology, medicin loo daadaapu 10u nobul bahumati graheetalu kappalapai prayogaalu chesaruta. aarogyamaina kappa aarogyamaina paryaavaranaaniki chihnanta. alanti mukhyamaina kappani mana paryaavarana tappula valla champestunnamu."
"ante manam cheddavallama ammamma?" andi pari.
"kadamma!swaardhaparulam. manam bagunte chalane gunam manadi. andukosam manaki manchi chesina champeyyagalam. prakrutilo unna annintini champagaligina sakti, buddhi unnadi manishike" andi ammamma badhaga.
"ammamma! kappalani kapadalema?"
"tappakunda! andaram kalisi oka brundamgaa clubla erpadi 'seve frag' ani kappa chese manchi manam chese tappulu cheppi neetilo rasaayanaalanu taggiste kappa inkonni taraalu bratukutundi."
"ammamma! memu ooru vellaaka oka nechar club petti chaalaamandini cherchukuni andariki chebutamu" annaru pillalu.
"gud idia! kavalante eesaari nenu vachinappudu mee frendeski inka emi cheyalo chebuta" andi ammamma ambika utsahamgaa.
Tags: children storyD. ChamundeshwarifrongskadhaKathakidsSanchikascience storyshort storytelugu magazinetelugu online magazinetelugu online magazinestelugu sahityamTelugu short storytelugu web magazinekathakathalukappaludi. chamundeshwaritelugu kathapillala kathaluprakruti kathalubaalala kathavignaanam