18:44, 25 జూలై 2013 నాటి కూర్పు
3,975 bytes added , 6 సంవత్సరాల క్రితం
18:17, 25 జూలై 2013 నాటి కూర్పు (సవరించు)
18:44, 25 జూలై 2013 నాటి కూర్పు (సవరించు) (దిద్దుబాటు రద్దుచెయ్యి)
'''ఇడ్లీ''' ([[ఆంగ్లం]]': Idli or Idly) [[దక్షిణ భారత దేశం]]లో విరివిగా వాడే అల్పాహార వంటకం. ఇడ్లీలు గుండ్రంగా రెండు లేదా మూడు అంగుళాల వ్యాసం కలిగి ఉంటాయి. మినప పప్పు మరియు బియ్యపు పిండి కలిపి పులియబెట్టిన పిండిని గుంత అచ్చులు ఉన్న పళ్లాలపైపోసి [[ఆవిరి]]తో ఉడికించి తయారుచేస్తారు. పులియబెట్టేమినప్పప్పు ప్రక్రియలోలోని పప్పు మరియుప్రోటీన్లు, బియ్యంలోని స్టార్చ్పిండి పదార్థాలు కలిసి శరీరానికి కావలసిన శక్తిని ఇస్తాయి. పిండి పులియడం వల్ల శరీరం సులభంగా జీర్ణించుకోగల చిన్న పదార్ధాలుగా విచ్ఛిన్నం చెందుతుంది. అందుకే దీన్ని పసి పిల్లలకూ, అనారోగ్యంతో బాధ పడేవారికీ తరచుగా తినిపిస్తూ ఉంటారు.
సాధారణంగా ఉదయం పూట అల్పాహారంగా తినే ఇడ్లీలను, వాటితో పాటు నంజుకుని తినటానికి [[చట్నీ]] లేదా [[సాంబారు]] లేదా కారంపొడిగానీ, పచ్చడితో గానీ వడ్డిస్తారు. ఎండు మసాలాలను కలిపి దంచి తయారుచేసిన ముళగాయి పొడి వంటి పొడులు ఇడ్లీలను ప్రయాణాలలో వెళుతూ వెళుతూ తినటానికి అనువుగా ఉంటాయి. అంతే కాకుండా, ఇడ్లీలు ప్రపంచంలోని పది అత్యంత ఆరోగ్యవంతమైన వంటకాలలో ఒకటిగా పరిగణించబడుతున్నది.<ref>http://completewellbeing.com/article/the-light-list/</ref>
[[బొమ్మ:Rava idli.JPG|leftright|thumb|రవ్వ ఇడ్లీ]]
==తయారీ==
ఇడ్లీలు ఉడకబెట్టేందుకు ప్రస్తుతం ప్లేట్లు లభ్యమవుతున్నాయి. గతంలో వీటిని ఆవిరిపోకుండా గుడ్డతో మూత కట్టిన పాత్రల్లో (వాసెన) ఉడికించే వారు. పాత్రలో సగం వరకూ నీరు పోసి దాని అంచుకు గట్టిగా ఓ బట్ట కట్టి అందులో ఒకటే ఇడ్లీ పోసి ఉడికించే వారు. తరువాత దానిని ముక్కలుగా కోసి తినేవారు.
తమిళనాడులో ఇప్పటికీ చాలామంది పిండిని నేరుగా ప్లేటులో కాకుండా దాని మీద బట్ట వేసి పిండి మిశ్రమాన్ని వేసి ఉడికిన తర్వాత కొంచెం నీళ్ళు చల్లి తీసేస్తారు. ఇలా చేయడం వల్ల ప్లేట్లకు నెయ్యి గానీ, నూనె గానీ రాయాల్సిన అవసరం ఉండదు.
==పోషక విలువలు==
ఇడ్లీ ఆరోగ్యకరమైన అల్పాహారం. మద్యరకం సైజు ఇడ్లీ నుండి సుమారు 50 క్యాలరీలు లభిస్తాయి. ఇందులో 0.2 గ్రా కొవ్వులు, 1.43 గ్రా మాంసకృతులు, 11.48 గ్రా పిండి పదార్థాలు, 1.1 గ్రా పీచు పదార్థాలు, 279 మి.గ్రా సోడియం, 9 మి.గ్రా పొటాషియం, 1 మి.గ్రా ఇనుము లభిస్తాయి. ఇందులో రోజువారీ పనులకు అవసరమయ్యే పోషకాలన్నీ దాదాపుగా లభిస్తాయి.
కేరళలోని పాలక్కాడ్ జిల్లాలోని రామస్సెరి అనే గ్రామం ఇడ్లీలకు పెట్టింది పేరు. స్పాంజిలా మృదువుగా ఉండే ఈ ఇడ్లీ ఒకటో శతాబ్దం నుంచీ ఒక కుటుంబం ఈ విధానాన్ని రహస్యంగా ఉంచుతున్నారు. ఇప్పటికీ కట్టెలపొయ్య మీద బట్ట కట్టిన మట్టి పాత్రలోనే ఇడ్లీని వండుతారు. <ref>ఈనాడు ఆదివారం, 14 జులై, 2013, పుట 16</ref>
18:44, 25 juulai 2013 naati kuurpu
3,975 bytes added , 6 samvatsaraala kritam
18:17, 25 juulai 2013 naati kuurpu (savarinchu)
18:44, 25 juulai 2013 naati kuurpu (savarinchu) (diddubaatu radducheyyi)
'''idley''' ([[aanglam]]': Idli or Idly) [[dakshina bhaarata desham]]loo virivigaa vade alpahara vantakam. idleelu gundramgaa rendu leda moodu angulaala vyaasam kaligi untaayi. minapa pappu mariyu biyyapu pindi kalipi puliyabettina pindini gunta achulu unna pallalapaiposi [[aaviri]]thoo udikinchi tayaaruchestaaru. puliabetteminappappa prakriyaloloni pappu mariyuprotinlu, biyyamlooni starchpindy padaarthaalu kalisi sariiraaniki kaavalasina saktini istaayi. pindi puliyadam valla sareeram sulabhamgaa jeerninchukogala chinna padaardhaalugaa vichchinnam chendutundi. anduke deenni pasi pillalakuu, anaarogyamtho baadha padevaarikii tarachugaa tinipistuu untaaru.
saadhaaranamgaa udayam poota alpaahaaramgaa tine idleelanu, vaatitho paatu nanjukuni tinataaniki [[chatnee]] leda [[saambaaru]] leda kaarampodigaanii, pachaditho gaanee vaddistaaru. endu masaalaalanu kalipi danchi tayaaruchesina mulagaayi podi vanti podulu idleelanu prayaanaalalo velutuu velutuu tinataaniki anuvugaa untaayi. anthe kakunda, idleelu prapanchamloni padi atyanta aarogyavantamaina vantakaalalo okatigaa pariganinchabadutunnadi.<ref>http://completewellbeing.com/article/the-light-list/</ref>
[[bomma:Rava idli.JPG|leftright|thumb|ravva idley]]
==tayaarii==
idleelu udakabettenduku prastutam platelu labhyamavutunnaayi. gatamlo veetini aaviripokunda guddatho mootha kattina paatrallo (vasena) udikinche vaaru. paatralo sagam varakuu neeru posi daani anchuku gattigaa oo batta katti andulo okate idley posi udikinche vaaru. taruvaata daanini mukkalugaa kosi tinevaaru.
tamilanaadulo ippatikee chaalaamandi pindini nerugaa plaetulo kakunda daani meeda batta vesi pindi mishramaanni vesi udikina tarvaata konchem neellu challi teesestaaru. ilaa cheyadam valla plaetlaku neyyi gaanee, noone gaanee raayaalsina avasaram undadu.
==poshaka viluvalu==
idley aarogyakaramaina alpaharam. madyarakam saiju idley nundi sumaru 50 callarylu labhistaayi. indulo 0.2 gra kovvulu, 1.43 gra maamsakrutulu, 11.48 gra pindi padaarthaalu, 1.1 gra peechu padaarthaalu, 279 mi.gra sodium, 9 mi.gra potasium, 1 mi.gra inumu labhistaayi. indulo rojuwari panulaku avasaramayye poshakaalannii daadaapugaa labhistaayi.
keralaloni palakkad jillaalooni ramasseri ane graamam idleelaku pettindi paeru. spanjila mruduvugaa unde ee idley okato sataabdam nunchi oka kutumbam ee vidhaanaanni rahasyamgaa unchutunnaaru. ippatikee kattelapoyya meeda batta kattina matti paatralone idleeni vandutaaru. <ref>eenaadu aadivaaram, 14 julai, 2013, puta 16</ref>