గురుకులానికి వచ్చిన ఆ బాలుణ్ని చూశాడు గౌతముడు. 'నా పేరు సత్యకాముడు. మీ వద్ద చదువుకోవాలని వచ్చాను! మా అమ్మ శ్రమజీవి. నా తండ్రెవరో, పుట్టుక వివరాలేమిటో తెలియదు. దయచేసి నన్ను మీ శిష్యుడిగా స్వీకరించండి' అన్నాడు. ఆ నిజాయతీ, వినమ్రతకి మెచ్చి శిష్యుడిగా గౌతముడు అంగీకరించాడు. క్రమంగా సత్యకాముడు గురువు మీద గురి తప్పని భక్తితో చదువులో రాణించసాగాడు. మొదట్లో సంకుచితంగా వ్యవహరించిన ఇతర శిష్యులు సత్యకాముడికి చేరువయ్యారు.
తన ఉనికిని అంతటా అన్నిటా దర్శిస్తూ, అందరినీ, అన్నిటినీ తనలో చూసే ఈ పరబ్రహ్మ తత్త్వాన్ని గుర్తెరిగినవాడే నిజమైన యోగీశ్వరుడు! తాను అంటే శరీరం కాదు, ఆత్మ అనే సత్యాన్ని తెలుసుకున్నవాడే బ్రహ్మవేత్త- అని శిష్యులకు బోధించాడు గౌతముడు. ఆ దశలో బ్రహ్మజ్ఞానాన్ని సత్యకామ జాబాలి అనుభవపూర్వకంగా తెలుసుకునేలా చేయాలనుకున్నాడు. అంతులేని ప్రశాంతత, విషయ వాంఛలపట్ల నిర్లిప్తత, అంతరంగ ఔన్నత్యాన్ని ప్రతిఫలించే కాంతి, తనలోనే పరబ్రహ్మను కనుగొనడం అనే కీలకమైన నాలుగు లక్షణాలను సంతరించుకున్న పరిపూర్ణ బ్రహ్మజ్ఞానిగా సత్యకాముణ్ని చూడాలనుకున్నాడాయన!
ఒకనాడు సత్యకాముణ్ని పిలిచాడు. ఆశ్రమంలోని నాలుగు వందల గోవులను అడవికి తోలుకెళ్లి, వాటి సంఖ్య వెయ్యికి చేరిన తర్వాత తిరిగి తీసుకురమ్మన్నాడు. గురువుగారికి నమస్కరించి ఆవులతో పాటు అడవికి వెళ్లాడు సత్యకాముడు. గరిక మైదానాలు, గలగలా పారే సెలయేళ్లు, పూలనూ, పండ్లనూ ప్రసాదించే వృక్షాలు సత్యకాముడికి ధ్యాన యోగాన్ని నేర్పాయి. ప్రకృతిని ఉపాసించడం బోధించాయి.
కొన్నాళ్లకు గో సంతతి వెయ్యికి చేరిందని సత్యకాముడికి ఓ ఎద్దు చెప్పింది. గురువు వద్దకు తోలుకెళ్లమని సూచిస్తూ, బ్రహ్మజ్ఞానంలోని మొదటి పాదాన్ని బోధించింది. సత్యకాముడి హృదయంలో అంతులేని శాంతి వెల్లివిరిసింది. మందను తోలుకుని బయలుదేరాడు. చీకటిపడే వేళ ఓ నది ఒడ్డున బస చేశాడు. అక్కడ అగ్ని ప్రత్యక్షమై బ్రహ్మజ్ఞానంలోని రెండో పాదాన్ని వివరించాడు. సత్యకాముడిలో విషయ వాంఛలు అంతరించాయి. మర్నాడు దినమంతా ప్రయాణించి ఒక చోట ఆగిన సత్యకాముడి ఎదుట ఓ హంస ప్రత్యక్షమై బ్రహ్మజ్ఞానంలోని మూడో పాదాన్ని తేటపరచింది. దాంతో అతనిలో కొత్త కాంతులు వెల్లివిరిశాయి. ఆ తర్వాతి రోజు సాయంత్రం ఓ ప్రదేశంలో సేదదీరిన సత్యకాముడి ఎదుట బంగారు రంగులో ఉన్న ఓ పక్షి వాలింది. బ్రహ్మజ్ఞానం నాలుగో పాదాన్ని ఆవిష్కరించింది. తనలోనే బ్రహ్మాన్ని దర్శించుకున్న సత్యకాముడు మర్నాడు మందతోపాటు గౌతముడి గురుకులాన్ని చేరుకున్నాడు. అణువణువునా బ్రహ్మజ్ఞాన తేజస్సుతో వెలిగిపోతున్న సత్యకాముణ్ని గురువు హృదయానికి హత్తుకున్నాడు. ఛాందోగ్య ఉపనిషత్తులో కనిపిస్తుందీ కథ.
gurukulaaniki vachina aa baalunni chushadu goutamudu. 'naa paeru satyakamudu. mee vadda chaduvukovalani vachanu! maa amma shramajeevi. naa tandrevaro, puttuka vivaralemito teliyadu. dayachesi nannu mee shishyudigaa sweekarinchandi' annadu. aa nijaayatii, vinamrataki mecchi shishyudigaa goutamudu angeekarinchaadu. kramangaa satyakamudu guruvu meeda guri tappani bhaktito chaduvulo raninchasagadu. modatlo sankuchitamgaa vyavaharinchina itara shishyulu satyakaamudiki cheruvayyaaru.
tana unikini antataa annita darsistuu, andarinee, annitinee tanalo chuse ee parabrahma tattvaanni gurteriginavade nijamaina yogishwarudu! taanu ante sareeram kaadu, aatma ane satyaanni telusukunnavade brahmavetta- ani shishyulaku bodhinchaadu goutamudu. aa dasalo brahmagnaanaanni satyakama jabali anubhavapuurvakamgaa telusukunela cheyalanukunnadu. antuleni prasaantata, vishaya vaanchalapatla nirliptata, antaranga aunnatyaanni pratiphalinche kaanti, tanalone parabrahmanu kanugonadam ane keelakamaina naalugu lakshanaalanu santarinchukunna paripurna brahmagnaanigaa satyakaamunni chudalanukunnadayana!
okanadu satyakaamunni pilichaadu. aasramamlooni naalugu vandala govulanu adaviki tholukelli, vaati sankhya veyyiki cherina tarvaata tirigi teesukurammannadu. guruvugaariki namaskarinchi aavulatho paatu adaviki vellaadu satyakamudu. garika maidaanaalu, galagalaa paare selayellu, poolanuu, pandlanuu prasaadinche vrukshaalu satyakaamudiki dhyana yoganni nerpai. prakrutini upaasinchadam bodhinchaayi.
konnaallaku goo santati veyyiki cherindani satyakaamudiki oo eddu cheppindi. guruvu vaddaku tholukellamani suuchistuu, brahmagnaanamloni modati paadaanni bodhinchindi. satyakamudi hrudayamlo antuleni saanti vellivirisindi. mandanu tholukuni bayaluderaadu. cheekatipade vaela oo nadi odduna basa cheshaadu. akkada agni pratyakshamai brahmagnaanamloni rendo paadaanni vivarinchaadu. satyakaamudilo vishaya vaanchalu antarinchaayi. marnadu dinamanta prayaaninchi oka chota aagina satyakamudi eduta oo hamsa pratyakshamai brahmagnaanamloni moodo paadaanni tetaparachindi. daamto athanilo kotta kaantulu vellivirisaayi. aa tarvaati roju saayantram oo pradesamlo sedadeerina satyakamudi eduta bangaaru rangulo unna oo pakshi vaalindi. brahmagnaanam naalugo paadaanni aavishkarinchindi. tanalone brahmaanni darsinchukunna satyakamudu marnadu mandathopaatu goutamudi gurukulaanni cherukunnadu. anuvanuvunaa brahmagnaana tejassuto veligipotunna satyakaamunni guruvu hrudayaaniki hattukunnadu. chaandogya upanishattulo kanipistundii katha.