అమ్మకు అక్షర నీరాజనం " జనని శతకం "
ఈనాటి వృద్దాశ్రమాలలో మగ్గుతున్న తల్లుల దయనీయ స్థితిని దూరం చేసే ప్రణవ మంత్రం " జనని శతకము". అంతర్జాతీయ మాతృ దినోత్సవం సందర్భంగా ఈ శతకం పైన వేదార్థం మధుసూదన శర్మ చేసిన సమీక్ష ఇక్కడ చదవండి.
Hyderabad, First Published May 8, 2022, 2:09 PM IST
మాతృదేవోభవ:, పితృదేవోభవ:, ఆచార్య దేవోభవ:, అతిథి దేవోభవ --అని వేదంలో ఉంది. ఇవి మనకు నిత్య స్మరణీయాలు. మొదట మనకు జన్మనిచ్చిన తల్లి దైవంతో సమానం. అంతేకాదు జన్మనిచ్చి, తన సంతానం ఎలాంటి కష్టాలు పడరాదని, వారికి ఏ లోటు రాకుండా చూడాలని తపించే అమృతమూర్తి అమ్మ. అందుకే ఆమెను దైవంతో సమానంగా చూస్తున్నాం.
అలాంటి అమ్మ గొప్పతనాన్ని తెలియజేస్తూ, ఎల్లలు లేని ఆమె ప్రేమలోని ఆత్మీయత, అనురాగాలను వ్యక్తీకరించింది "జనని శతకం". తెలంగాణ మహిళా సాహిత్య సాంస్కృతిక సంస్థ అధ్యక్షురాలు ప్రముఖ కవయిత్రి,రచయిత్రి శ్రీమతి రావూరి వనజ గారు రచించిన శతకం ఇది. వృత్తి రీత్యా ఉపాధ్యాయురాలిగా ఒకవైపు పిల్లలకు విద్యాబుద్ధులు నేర్పుతూ, మరోవైపు ప్రవృత్తి చేత తెలుగు భాష పై ఉన్న మమకారంతో, తెలుగు పద్యం పై ఉండే ప్రేమతో అటు వచనం లోను, ఇటు పద్యం లోను అనేక రచనలు చేశారు. గతంలో వారు వెలువరించిన శారదాంబ, పూలబాట శతకాలు బహుళ పాఠకాదరణ పొందాయి. ఇదే స్పూర్తితో అమ్మ యొక్క విశ్వరూపాన్ని చూపెట్టే విధంగా జనని శతకాన్ని వీరు రచించారు.
"అవనిలోన దైవ మగును జనని" అనే మకుటంతో, సరళ భాషలో సుందరమైన శైలిలో, సామాన్యులకు సైతం అర్ధమయ్యే రీతిలో, ఆటవెలది ఛందస్సులో ఈ శతకాన్ని రచించారు వనజ. సమస్త సృష్టికి అమ్మే ఆది దైవం. ఆమెకు సాటి మరొకరు లేరు, రారు. అందరికీ ఆరాధ్య దైవం అమ్మ. జనని ప్రేమ ఎరుగని వారు ఈ లోకంలో చాలా అరుదు.
"ఏమి నోము ఫలమో యెట్టి పూజాఫలమో
మాకు అమ్మయగుచు మహిని వెలసె
అమ్మ కన్న గొప్ప ఆత్మీయులెవ్వారు
అవనిలోన దైవ మగును జనని"
"మాతృమూర్తి యన్న మాతృభాషయు యన్న
మధుర మధురమైన మధువు లొలుకు
నట్టిదేది లేదు యావజ్జగంబులో
అవనిలోన దైవ మగును జనని"---అని అమ్మ గొప్పతనాన్ని వనజ బహు చక్కగా వర్ణించారు.
"బాధలెన్ని యున్న భరియించి మాయమ్మ
గుండెలోన దాచుకొనెడి దెపుడు
బయట పెట్టకుండ భాసిల్లుచుండెను
అవనిలోన దైవ మగును జనని"-- అని అమ్మ తనకు వచ్చిన కష్టాలను దిగమింగుకుని, తన సంతానము పడే కష్టాలు తనవిగా భావించుకొనే ప్రేమమూర్తి అని ఈ పద్యములో వివరించారు.
అమ్మ చేతి వంట అమృతమయం అని కవయిత్రి ఈ పద్యాలలో గొప్పగా చెప్పారు.
"అమ్మ చేతి వంట అమృత మాయమగును
అమ్మ పిలుపు మిగుల కమ్మదనము
అమ్మ చెంత నున్న నది స్వర్గతుల్యము
అవనిలోన దైవమగును జనని"
"జొన్న రొట్టెయైన జొన్న సంకటియైన
అమ్మ చేయి తాక నదిరిపోయే
అరయ పచ్చి పులుసు అమృతమై దోచెను
అలాగే మరో పద్యములో అమ్మ ప్రేమ గురించి గొప్పగా ఇలా వ్యక్తం చేశారు.
"అమ్మప్రేమ యున్న అవని గెల్వగవచ్చు
తల్లి తండ్రి మాట తనయ విన్న
భాగ్యమెంతో కలిగి బాగుగా వెలుగొందు
ఇలాంటి అమృతమయమైన అమ్మ ప్రేమని పొందలేని వారు అదృష్టహీనులు అని రచయిత్రి మరో పద్యములో ఇలా తెలియజేస్తున్నారు.
"అమ్మ చెంత నున్న నానంద ముప్పొంగు
అమ్మ ప్రేమ కన్న నమృత మేది
అమ్మ లేని బ్రతుకు అంతయు శూన్యంబు
అవనిలోన దైవ మగుచు జనని".
ఇలా సుందరమైన భావాలను హృద్యముగా ఈ శతకములోని వివిధ పద్యాలలో వివరించారు.
కష్ట మెంత యున్న కన్నీరు పెట్టక, ఏమి చెప్పగలను ఎంతని చెప్పను, పేగు బంధమనగ వెల కట్టలేనిది, మంచితనం నేర్పే మాట నేర్పే, అమ్మ నాన్న కన్న ఆప్తులెవ్వరు లేరు---వంటి వాక్యాలను ప్రయోగించి, శతకాన్ని గొప్పగా తీర్చి దిద్దినారు వనజ.
ఈవిధంగా వీరు ఈ శతకములోని ప్రతి పద్యములో ఏదో ఒక సామెతనో, సూక్తినో, పలుకుబడినో, అలంకారమో, ఉపమానమో ప్రవేశపెట్టి పాఠకులను ఆసాంతం చదివించే విధంగా అద్భుతంగా తీర్చిదిద్దినారు.
ఇందులోని విషయాలు, రచయిత్రి వెలిబుచ్చిన అంశాలు అందరికీ తెలిసినవే అయినా, చెప్పే విధానంలో నవ్యత ఉన్నది. ఈనాటి వృద్దాశ్రమాలలో మగ్గుతున్న తల్లుల దయనీయ స్థితిని దూరం చేసే ప్రణవ మంత్రం ఇది. అమ్మపై ఎన్నో కావ్యాలు, కథలు, సినిమాలు, పాటలు, నాటకాలు, పద్యాలు వచ్చినా ఈ శతకానికి ఉండే ప్రత్యేకత దీనికి ఉంది. అమ్మను దూరం చేసుకునే వారికి ఇది మేలుకొలుపు.
ఈ జనని శతకాన్ని పిల్లలచే చదివించాలి. వారికి చిన్నతనంలోనే ఇలాటివి చదివించడం ద్వారా అమ్మ, నాన్న, సోదర సోదరీమణులు మొదలైన బంధాలలోని ఆత్మీయత, అనురాగాల విలువ, మానవ సంబంధాల గొప్పతనం తెలుస్తుంది.
భగవంతుడు అన్ని చోట్ల ఉండలేక అమ్మను సృష్టించాడు అంటారు. అలాంటి అమ్మకు అక్షర నీరాజనం సమర్పించిన కవయిత్రి రావూరి వనజను అభినందిద్దాం.
ammaku akshara neeraajanam " janani satakam "
eenaati vruddaashramaalalo maggutunna tallula dayaneeya sthitini dooram chese pranava mantram " janani satakamu". antarjaatiiya maatru dinotsavam sandarbhamgaa ee satakam paina vedaartham madhusudana sharma chesina sameeksha ikkada chadavandi.
Hyderabad, First Published May 8, 2022, 2:09 PM IST
matrudevobhava:, pitrudevobhava:, aachaarya devobhava:, athithi devobhava --ani vedamlo undi. ivi manaku nitya smaraneeyaalu. modata manaku janmanicchina talli daivamto samanam. antekaadu janmanicchi, tana santaanam elanti kashtaalu padaraadani, vaariki e lotu rakunda chuudaalani tapinche amrutamurthy amma. anduke aamenu daivamto samaanamgaa chustunnam.
alanti amma goppatanaanni teliyajestu, ellalu laeni aame premaloni aatmeeyata, anuraagaalanu vyakteekarinchindi "janani satakam". telamgaana mahila saahitya saamskrutika samstha adhyakshuraalu pramukha kavayitri,rachayitri srimati ravuri vanaja gaaru rachinchina satakam idhi. vrutti reetya upaadhyaayuraaligaa okavaipu pillalaku vidyaabuddhulu nerputuu, marovaipu pravrutti chetha telugu bhasha pai unna mamakaaramtho, telugu padyam pai unde prematho atu vachanam lonu, itu padyam lonu aneka rachanalu chesaru. gatamlo vaaru veluvarinchina saaradaamba, poolabaata satakaalu bahula paatakaadarana pondaayi. ide spuurtitoe amma yokka vishwaroopaanni chupette vidhamgaa janani satakaanni veeru rachinchaaru.
"avaniloona daiva magunu janani" ane makutamtho, sarala bhashalo sundaramaina saililo, saamaanyulaku saitam ardhamayye reetilo, aataveladi chhandassulo ee satakaanni rachinchaaru vanaja. samasta srushtiki amme aadi daivam. aameku saati marokaru leru, raaru. andarikee aaraadhya daivam amma. janani prema erugani vaaru ee lokamlo chala arudu.
"emi nomu phalamo yetti poojaaphalamo
maaku ammayaguchu mahini velase
amma kanna goppa aatmeeyulevvaaru
avaniloona daiva magunu janani"
"maatrumuurti yanna maatrubhaashayu yanna
madhura madhuramaina madhuvu loluku
nattidedi ledu yavajjagambulo
avaniloona daiva magunu janani"---ani amma goppatanaanni vanaja bahu chakkaga varninchaaru.
"baadhalenni yunna bhariyinchi mayamma
gundelona dachukonedi depudu
bayata pettakunda bhaasilluchundenu
avaniloona daiva magunu janani"-- ani amma tanaku vachina kashtaalanu digamingukuni, tana santaanamu pade kashtaalu tanavigaa bhavinchukone premamurthy ani ee padyamulo vivarinchaaru.
amma cheti vanta amrutamayam ani kavayitri ee padyaalalo goppagaa cheppaaru.
"amma cheti vanta amruta maayamagunu
amma pilupu migula kammadanamu
amma chenta nunna nadi swargatulyamu
avaniloona daivamagunu janani"
"jonna rotteyaina jonna sankatiyaina
amma cheyi taaka nadiripoye
araya pachi pulusu amrutamai dochenu
alaage maro padyamulo amma prema gurinchi goppagaa ilaa vyaktam chesaru.
"ammaprema yunna avani gelvagavachhu
talli tandri maata tanaya vinna
bhaagyamentho kaligi baguga velugondu
ilanti amrutamayamaina amma premani pondaleni vaaru adrushtaheenulu ani rachayitri maro padyamulo ilaa teliyajestunnaru.
"amma chenta nunna naananda muppongu
amma prema kanna namruta medi
amma laeni bratuku antayu shoonyambu
avaniloona daiva maguchu janani".
ilaa sundaramaina bhaavaalanu hrudyamugaa ee satakamuloni vividha padyaalalo vivarinchaaru.
kashta mentha yunna kanneeru pettaka, emi cheppagalanu entani cheppanu, pegu bandhamanaga vela kattalenidi, manchitanam nerpe maata nerpe, amma naanna kanna aaptulevvaru leru---vanti vaakyaalanu prayoginchi, satakaanni goppagaa teerchi diddinaaru vanaja.
eevidhamgaa veeru ee satakamuloni prati padyamulo edho oka saametano, suuktinoo, palukubadino, alankaramo, upamaanamo pravesapetti paatakulanu aasaantam chadivinche vidhamgaa adbhutamgaa teerchididdinaaru.
indulooni vishayaalu, rachayitri velibucchina amsaalu andarikee telisinave aina, cheppe vidhaanamlo navyata unnadi. eenaati vruddaashramaalalo maggutunna tallula dayaneeya sthitini dooram chese pranava mantram idhi. ammapai enno kaavyaalu, kathalu, cinimaalu, paatalu, naatakaalu, padyaalu vachina ee satakaaniki unde pratyekata deeniki undi. ammanu dooram chesukune vaariki idhi melukolupu.
ee janani satakaanni pillalache chadivinchaali. vaariki chinnatanamlone ilativi chadivinchadam dwara amma, naanna, sodara sodareemanulu modalaina bandhaalalooni aatmeeyata, anuraagaala viluva, manava sambandhaala goppatanam telustundi.
bhagavantudu anni chotla undaleka ammanu srushtinchaadu antaaru. alanti ammaku akshara neeraajanam samarpinchina kavayitri ravuri vanajanu abhinandiddam.