మహాదేవి వర్మ (ఏప్రిల్ 27, 1907 - సెప్టెంబర్ 11, 1987) ఆధునిక హిందీ కవయిత్రులలో ఒకరు. హిందీ సాహిత్యంలో ఛాయవాద యుగానికి మూల స్తంభాలుగా భావించబడే నలుగురు సాహిత్యకారులలో ఆమె ఒకరు. ఆధునిక హిందీ కవిత్వంలో ఆమె సేవలకు గాను ఆమెను ఆధునిక మీరా అని కూడా అంటారు. కవి సూర్యకాంత్ త్రిపాఠీ నిరాలా ఈమెను విశాల హిందీ మందిరపు సరస్వతిగా అభివర్ణించాడు.[1]
స్వాతంత్ర్యానికి పూర్వపు భారతదేశంలోనూ, స్వతంత్ర భారతదేశంలోనూ నివసించిన ఈమె బహుళ సమాజంలో పనిచేస్తూనే భారతదేశంలో అంతర్లీనంగా ఉన్న ఉద్వేగాలను, ఆక్రోదనలను చూసి, పరిశీలించి, అంధకారాన్ని పోగొట్టే దృష్టిని ఇవ్వటానికి ప్రయత్నించిన కవుల్లో ఒకర్తె. ఈమె కవితలే కాకుండా ఈమె చేపట్టిన సమాజోద్ధరణా పనులు, మహిళాచైతన్యం కోసం చేసిన కృషి ఈ దృష్టితోనే ప్రభావితమైనవి. ఈమె మానసిక క్షోభను ఎంత హృద్యంగా వర్ణించిందంటే దీపశిఖలో అది ప్రతి మనిషి యొక్క వేదనగా అందరి హృదయాలను హత్తుకుంది. అది పాఠకులనే కాకుండా సమీక్షకులను కూడా లోతుగా ప్రభావితం చేసింది.
ఈమె ఖరీబోలీ హిందీ మాండలికంలో వ్రాసిన కవితల్లో అప్పటివరకు కేవలం భృజ్‌ భాషలోనే సంభవమని అనుకొన్నంత మృదువైన శబ్దాలను పలికించింది. దీని కోసం ఆమె తన సమయంలో వాడకంలో ఉన్న సంస్కృత, బెంగాళీ భాషలలోని మృదువైన పదాలను ఎన్నుకొని వాటికి హిందీ తొడుగులు తొడిగింది. సంగీతంతో పరిచయముండటం వల్ల ఈమె పాటల నాథ సౌందర్యం, లయబద్దమైన వ్యంజనాల శైలి అనితరసాధ్యమైనది. అధ్యాపకురాలిగా తన ఉద్యోగ జీవితాన్ని ప్రారంభించి పదవీ విరమణ చేసే కాలానికి ప్రయాగ మహిళా విద్యాపీఠం యొక్క ప్రధానాచార్యులైంది. ఈమెకు బాల్యవివాహమైనా జీవితం మొత్తం అవివాహిత మాదిరిగానే గడిపింది. ప్రతిభావంతమైన కవయిత్రి, గద్య రచయితైన మహాదేవి వర్మ సాహిత్య, సంగీతాల్లో నైపుణ్యంతో పాటు చక్కటి చిత్రకారిణి, సృజానాత్మక అనువాదకురాలు కూడా. ఈమెకు హిందీ సాహిత్యంలోని అన్ని పతిష్టాత్మకమైన పురస్కారాలను అందుకొన్న గౌరవము దక్కింది. భారత సాహిత్యాకాశంలో మహాదేవివర్మ ధ్రువతారగా వెలుగుతున్నది. గత శతాబ్దంలో అత్యంత లోకప్రియమైన మహిళా సాహిత్యకారిణిగా మహాదేవివర్మ వెలుగొందింది. 2007లో ఈమె జన్మ శతాబ్ది ఉత్సవాలు జరుపబడినవి.
mahadevi varma (epril 27, 1907 - september 11, 1987) aadhunika hindi kavayitrulalo okaru. hindi saahityamlo chaayavaada yuganiki muula stambhaalugaa bhavinchabade naluguru saahityakaarulalo aame okaru. aadhunika hindi kavitvamlo aame sevalaku gaanu aamenu aadhunika meera ani kuudaa antaaru. kavi suryakant tripaatii nirala eemenu visaala hindi mandirapu saraswatigaa abhivarninchaadu.[1]
swaatantryaaniki puurvapu bhaaratadesamloonuu, swatantra bhaaratadesamloonuu nivasinchina eeme bahula samaajamlo panichestune bhaaratadesamlo antarleenamgaa unna udvegaalanu, aakrodanalanu chusi, pariseelinchi, andhakaaraanni pogotte drushtini ivvataaniki prayatninchina kavullo okarte. eeme kavitale kakunda eeme chepattina samajoddharana panulu, mahilaachaitanyam kosam chesina krushi ee drushtitone prabhaavitamainavi. eeme maanasika kshobhanu entha hrudyamgaa varninchindante deepasikhalo adhi prati manishi yokka vedanagaa andari hrudayaalanu hattukundi. adhi paatakulane kakunda sameekshakulanu kuudaa lothugaa prabhaavitam chesindi.
eeme khariboli hindi maandalikamlo vraasina kavitallo appativaraku kevalam bhrij bhashalone sambhavamani anukonnanta mruduvaina sabdaalanu palikinchindi. deeni kosam aame tana samayamlo vaadakamlo unna samskruta, bengali bhaashalalooni mruduvaina padaalanu ennukoni vaatiki hindi todugulu todigindi. sangeetamtho parichayamundatam valla eeme paatala naatha soundaryam, layabaddamaina vyanjanaala saili anitarasaadhyamainadi. adhyapakuraliga tana udyoga jeevitaanni praarambhinchi padavee viramana chese kaalaaniki prayaaga mahila vidyaapeetam yokka pradhaanaachaaryulaindi. eemeku balyavivahamaina jeevitam mottam avivaahita maadirigaane gadipindi. pratibhaavantamaina kavayitri, gadya rachayitaina mahadevi varma saahitya, sangeetaallo naipunhyamtho paatu chakkati chitrakaarini, srujaanaatmaka anuvaadakuraalu kuudaa. eemeku hindi saahityamlooni anni patishtaatmakamaina puraskaaraalanu andukonna gowravamu dakkindi. bhaarata saahityaakaasamlo mahadevivarma dhruvataaragaa velugutunnadi. gatha sataabdamlo atyanta lokapriyamaina mahila saahityakaarinigaa mahadevivarma velugondindi. 2007loo eeme janma satabdi utsavaalu jarupabadinavi.