మహోజ్జ్వల స్వాతంత్య్రోద్యమంలో అడుగడుగునా స్ఫూర్తి దాయక ఘట్టాలే. దండి సత్యాగ్రహం నుంచి క్విట్‌ ఇండియా ఉద్యమం వరకూ ఆసేతుహిమాచలమంతా ఏకతాటిపై నిలిచింది. తెల్లదొరలను తరిమికొట్టింది.	
మంచుకొండల్లో మంటలు రాజుకున్నాయి. హద్దుమీరిన చైనా స్వార్థానికి సరిహద్దుల్లో నిత్యసంఘర్షణలు జరుగుతున్నాయి. ముందుండి పోరాడుతున్న సైనికులు అమరవీరులవుతున్నారు. వర్తమానంలోని ఈ అలజడులు, మర్చిపోలేని ఓ గతాన్ని స్ఫురణకు తెస్తున్నాయి.	
కాలమెంత మారుతున్నా జీవన విలువలకీ, నైపుణ్యాలకి పెట్టనికోటలా ప్రకాశించే గురువుల ప్రభావానికి కాలం శిరసొంచుతుంది. ఉపాధ్యాయ దినోత్సవం సందర్భంగా జాతికొక సుస్థిరతనీ, పుష్టిని కలిగించే ఉపాధ్యాయుల ఉన్నతిని మననం చేసుకుందాం!	
‘‘తెలుగులో నవ్యరీతులకు, నూతన ప్రమాణాలకు ప్రయత్నించిన మొదటి కవిని నేనే. నా కావ్యకళ నవీనం. కావ్య ఇతివృత్తాలు భారతీయం’’ అని గురజాడ తన గురించి చెప్పుకున్నారు. అంతకు ముందు వరకూ కావ్యాల్లో రాజులే నాయకులు.
కృష్ణదేవరాయల ఆస్థానంలోకి ప్రెగడరాజు నరసరాజు ప్రవేశించాడు. నానా హడావుడి చేశాడు. ‘‘రాజనందనరాజరాజాత్మజులు సాటితలపనల్లయవేమధరణిపతికి’’.. మొత్తం సీస పద్యం నాలుగు పాదాలివే! ‘‘భావభవభోగసత్కళాభావములను’’.. ఎత్తుగీతిలో నాలుగు పాదాలూ ఇవే! అర్థంచెప్పండి- చేవ ఉంటే! అని సవాలు చేశాడు.
మనం మాట్లాడే మాటల్లో అచ్చతెలుగు పదాలెన్ని? మనం చదివే కావ్యాలు, ఇతరత్రా పొత్తాల్లో ఎన్ని అచ్చమైన తెనుగు మాటలు కనిపిస్తాయి? అసలు మనవైన పలుకుల్లో వినిపించే కమనీయ నాదం ఏంటి?	
ద్రౌప‌ది న‌వ్వు గురించి దుర్యోధ‌నుడి కంటే భార‌త విమ‌ర్శ‌కులే ఎక్కువ ప‌ట్టించుకుని బాధ‌ప‌డ్డారు. ఈ మ‌ధ్య కాలంలో వ‌స్తున్న మ‌హాభార‌తాల్లో ద్రౌప‌ది న‌వ్వు ఓ విచిత్రంగా, అప‌హాస్యంగా మారింది. అస‌లు అంద‌రూ అనుకుంటున్న‌ట్టు.. మ‌య‌స‌భ‌లో సుయోధ‌న ప‌రాభ‌వం వాస్త‌వ‌మేనా? ద్రౌప‌దిది నిజంగానే న‌వ్విందా?	
మనిషి జీవితాన్ని ప్రగతిపథం వైపు మళ్లించేది విజ్ఞానశాస్త్రం. ప్రపంచంలో శతాబ్దాలుగా అపూర్వమైన, అద్భుతమైన వైజ్ఞానిక ఆవిష్కరణలు చోటుచేసుకుంటున్నాయి. ప్రజల జీవితాలను సంపూర్ణంగా మార్పుకు లోను చేసిన ఈ ఆవిష్కరణలను ప్రపంచ సాహితీవేత్తలు కొందరు ముందుగానే వారి సృజనశక్తితో ఊహించి రాశారు.
mahojjvala swaatantyrodyamamlo adugaduguna sphurthy daayaka ghattale. dandi satyagraham nunchi quite india udyamam varakuu aasetuhimaachalamantaa ekataatipai nilichindi. telladoralanu tarimikottindi.u
manchukondallo mantalu rajukunnayi. haddumeerina chaina swaarthaaniki sarihaddullo nityasangharshanalu jarugutunnaayi. mundundi poraadutunna sainikulu amaraveerulavutunnaaru. vartamaanamloni ee alajadulu, marchipoleni oo gataanni sphuranaku testunnaayi.u
kaalamenta marutunna jeevana viluvalakee, naipunhyaalaki pettanikotala prakaasinche guruvula prabhaavaaniki kaalam sirasonchutundi. upadhyaya dinotsavam sandarbhamgaa jaatikoka susthiratanee, pushtini kaliginche upaadhyaayula unnatini mananam chesukundam!u
kitelugulo navyareetulaku, noothana pramaanaalaku prayatninchina modati kavini nene. naa kaavyakala naveenam. kaavya itivruttaalu bhaaratiimy ani gurajada tana gurinchi cheppukunnaru. antaku mundu varakuu kaavyaallo rajule naayakulu.
krishnadevaraayala aasthaanamloki pregadaraju narasaraju pravesinchaadu. nana hadavudi cheshaadu. kirajanandanarajarajati saatitalapanallayavemadhani.. mottam seesa padyam naalugu paadaalive! .. ettugeetilo naalugu paadaaluu ive! ardhamcheppandi- cheva unte! ani savalu cheshaadu.
manam matlade maatallo achchatelugu padaalenni? manam chadive kaavyaalu, itaratra pottaallo enni achchamaina tenugu maatalu kanipistaayi? asalu manavaina palukullo vinipinche kamaneeya naadam enti?u
droupaedi nahavvu gurinchi duryodhinudi kante bhaaraeta vimirsankule ekkuva pantinchukuni badhaepaddaru. ee maydhya kaalamlo vastunna maihaabhaarataallo droupaedi nahavvu oo vichitramgaa, apahasyamgaa maarindi. asilu andaeruu anukuntunnantu.. mayisamaelamo suyodhana paeraabhamvam vastamimena? droupaedidi nijamgaane navvinda?u
manishi jeevitaanni pragatipatham vaipu mallinchedi vignaanasaastram. prapanchamlo sataabdaalugaa apoorvamaina, adbhutamaina vaignaanika aavishkaranalu chotuchesukuntunnayi. prajala jeevitaalanu sampuurnamgaa maarpuku lonu chesina ee aavishkaranalanu prapancha saahitiivettalu kondaru mundugaane vaari srujanasaktito oohinchi raasaaru.