మార్కెట్‌ బలిపీఠంపై రైతు | Prajasakti::Telugu Daily
Home » ఎడిటోరియల్ » మార్కెట్‌ బలిపీఠంపై రైతు
మార్కెట్‌ బలిపీఠంపై రైతు
కర్నూలు జిల్లాలో 2017 ఆగస్టులో క్వింటాకు రు.3 వేలు పలికిన ఉల్లి ధర సెప్టెంబరులో కొత్త పంట మార్కెట్టుకు చేరే సమయానికి రు.600 నుంచి 900 మధ్యకు పడిపోయింది. ఎకరా సాగుకు రు. 50 వేలు ఖర్చు చేసిన రైతుకు దీని వల్ల సగం పెట్టుబడి కూడా దక్కలేదు. దీంతో గుండెపోటుతో ఒకరు, బలవన్మరణానికి పాల్పడి మరొకరు మృతి చెందారు. క్వింటా మొక్కజొన్న మద్దతు ధర రు.1425 ఉంటే.. పంట రాగానే మహబూబ్‌నగర్‌ జిల్లా అచ్చంపేట మార్కెట్టులో రు.730 నుంచి 1000 మధ్యకు పడిపోయింది. ఆగస్టుకు ముందు రు.4,500గా ఉన్న క్వింటా మినుము ధర రు.1500 నుంచి 2000కు దిగజారింది. రాజస్థాన్‌లో కూడా పప్పుధాన్యాల ధరలు ఇలాగే పడిపోయాయి. పెసర మద్దతు ధర రు. 5,575గా ఉంటే కొత్తగా వచ్చిన పంటకు రు.4,050, మినుముకు రు. 5,400 ఉంటే రు.3,700 ఇవ్వజూపారు. మద్దతు ధరకన్నా మార్కెట్టుకు చేరిన పెసరకు 27 శాతం, మినుముకు 32 శాతం ధరలు కోత పడ్డాయి. తాజాగా మార్కెట్టుకొస్తున్న క్వింటా పత్తి ధర కూడా 40 శాతం తగ్గింది. ఈ ధరలు పంట ఉత్పత్తికైన ఖర్చుకన్నా తక్కువగా ఉన్నాయి.
పప్పుధాన్యాల నిల్వల కారణంగా ధరల్లేవని రాజస్థాన్‌ వ్యాపారులు చెప్పే కథనాలతో వాస్తవాలు విభేదిస్తున్నాయి. దేశంలో 2.3 కోట్ల టన్నుల పప్పు ధాన్యాలు మాత్రమే నిల్వ ఉన్నాయి. దేశంలో యేటా వీటి వినియోగం 2.2 నుంచి 2.4 కోట్ల టన్నులుగా ఉంది. ప్రస్తుత అవసరాలకు మాత్రమే ఈ నిల్వలు బొటాబొటిగా ఉన్నప్పుడు భవిష్యత్‌ అవసరాలను కూడా దృష్టిలో ఉంచుకొని ప్రభుత్వరంగ సంస్థలు రంగంలోకి దిగి కొనుగోలు చేయడం ద్వారా మద్దతు ధరలను నిలబెట్టొచ్చు. తాను తప్పుకుంటోందన్న విమర్శకు తావివ్వకుండా ప్రభుత్వం కొనుగోలు కేంద్రాలను ప్రారంభించింది. కానీ వాటిలో ఎక్కడా రెండు క్వింటాళ్ళకు మించి కొనుగోలు చేయవద్దంటూ మౌఖిక ఆదేశాలిచ్చి ధరల్లేకుండా చేసింది. మద్దతు ధరల ప్రకటనలోనూ ఎన్‌డిఎ ప్రభుత్వం వంచిస్తోంది. గత మూడు ప్రభుత్వాల కాలంలో మద్దతు ధరల పెరుగుదల రేటులో ఈ ధోరణిని చూడొచ్చు. 2004-09 మధ్య యుపిఎ పాలనా కాలంలో వరి, గోధుమ పంటల మద్దతు ధరలు వరుసగా 15.47, 14.3 శాతం చొప్పున పెరిగాయి. 2009-14 యుపిఎ-2 ప్రభుత్వ కాలంలో 7, 5.9 శాతాలకు పడిపోయాయి. 2014-17 ఎన్‌డిఎ మూడేళ్ళ పాలనలోనే 4.7, 4.5 శాతాలకు దిగజారాయి. ఎన్నికలకు ముందు నరేంద్ర మోడీ వాగ్దానం చేసినట్టు పెట్టుబడిపై 50 శాతాన్ని కలిపి ఇవ్వకపోగా 'కనీస మద్దతు ధరకు మించి ధాన్యం వగైరాలు కొనుగోలు చేయవద్దు' అంటూ రాష్ట్రాలకు నోటిమాటగా చెప్పింది. 2016లో గోధుమ మద్దతు ధరను రు.1625 నుంచి 1525కు తగ్గించింది. ఈ వైఖరి వల్ల్లే ఇప్పటి పంటల ధరలు ఇలా దిగజారాయి. ప్రజాపంపిణీ వ్యవస్థకు కేంద్రం సేకరించిన లెక్కల్లోనూ దీన్ని చూడొచ్చు. 2015-16లో 2.8 కోట్ల టన్నుల ఆహార ధాన్యాలు సేకరించిన కేంద్రం 2016-17లో 2.3 కోట్ల టన్నులతో సరి పుచ్చింది. ఈ యేడూ ఆహార, పప్పుధాన్యాల సేకరణలో ప్రభుత్వం ఇలాగే వ్వవహరిస్తోంది.
మన వ్యవసాయోత్పత్తుల ధరలు ఇంత దారుణంగా పడిపోవడానికి అసలు కారణా లేంటి? అవసరానికి మించిన దిగుమతులు ఈ పరిస్థితికి దారితీశాయి. ఉల్లి మార్కెట్టు ప్రారంభమయ్యే సమయాని కి ఈజిప్టు నుంచి 2,400 టన్నుల ఉల్లిని దిగుమతి చేసుకున్నా రు. ఇతరుల నుంచి 66 లక్షల టన్నుల పప్పు ధాన్యాల దిగుమతికి అనుమతులిచ్చింది. ఇంకా ఈ దిగుమతి ఒప్పందాలు చేసుకుంటూనే ఉన్నారు. రానున్న మూడేళ్ళ కాలంలో మూడు లక్షల టన్నుల పామాయిల్‌ దిగుమతికి హామీ ఇచ్చి, ఆ మేరకు పంట వేయాలని మొజాంబిక్‌తో ఒప్పందం చేసుకున్నారు. ఈ మేరకు దేశీయంగానే రైతులతో ఒప్పందం చేసుకోవచ్చు. అలా చేయలేదు. దిగుమతులకిస్తున్న ప్రాధాన్యతను గత యేడాది ఆచరణ నుంచి చూడొచ్చు. పప్పుధాన్యాలు బాగా పండిన 2016-17లో 59 లక్షల టన్నులు దిగుమతి చేసుకుంది. 2015-16 సీజన్‌లో నూనె గింజలు మార్కెట్టుకొచ్చే సమయానికి పామాయిల్‌ దిగుమతులపై ఐదు శాతం సుంకాన్ని తగ్గించింది. దీంతో దిగుమతులు పెరిగాయి. ఫలితంగా వేరుశనగ, సోయా రైతులు మద్దతు ధరకన్నా తగ్గించి అమ్ముకోవలసి వచ్చింది. ఎగుమతులకు కోతబెట్టి దిగుమతులకు ద్వారాలు తెరుస్తున్న కేంద్రం తీరును 'ది వైర్‌' సంస్థ వెల్లడించింది. దాని ప్రకారం 2014-15లో 1.31 లక్షల కోట్ల వ్యవసాయోత్పత్తులు ఎగుమతి చేశారు. ఆపై యేడాదికివి 1.08 లక్షల కోట్లకు తగ్గాయి. అదే సమయంలో కేవలం ఆహారోత్పత్తుల దిగు మతులు రెట్టింపై రు. లక్షా 41 కోట్లకు పెరిగాయి.
వ్యవసాయ రంగ వాణిజ్యంలోకి స్వదేశీ, విదేశీ కార్పొ రేట్లను చొప్పించడానికి డబ్ల్యుటిఒ ద్వారా ఈ స్వేచ్ఛా వాణిజ్య మార్గానికి తెర తీశారు. దీని పరిధిలోని సభ్యదేశాలు పరస్పర లేదా మూడు దేశాల మధ్య ఒప్పందాలు చేసుకుంటూ రైతు రక్షణ మార్కెట్టుపై దాడికి దిగి ధరల్లేకుండా చేస్తున్నాయి. ఇలాంటి ఒప్పందాలు మనకు ప్రాంతీయ సమగ్ర ఆర్థిక భాగస్వామ్య (ఆర్‌సిఇపి) ఒప్పందం పరిధిలోని 16 దేశాలతో పాటు మరో 40 దేశాలతో ఉన్నాయి. డబ్ల్యుటిఒలో చేరక ముందు 116 శాతం దిగుమతి సుంకాలతో మన వ్యవసా యోత్పత్తులకు రక్షణ కల్పించారు. దీనిలో చేరాక ఈ సుంకాలు సగటున 32.3 శాతానికి దిగజారాయి. ఆర్‌సిపి ఒప్పందాన్ని ఆమోదిస్తే ఇవి మూడు నుంచి జీరోకు పడిపోతాయి. ఇందు వల్ల ఇంకా ధరలు పడిపోతాయి. ఆయా దేశాల్లో రైతుల నుంచి చౌకగా కొల్లగొట్టిన పంటలను బాగా ధరలుండే దేశాలకు ఎగుమతి చేస్తూ కార్పొరేట్లు లాభపడుతున్నారు. ఈ విషయా న్ని 2015లో పంటల ధరలు దారుణంగా పడిపోయి, ప్రజలు కొనే కంది, పెసర, మినుము ధరలు బాగా పెరిగినప్పుడు అందుకు గల కారణాలను ఐటి శాఖ నిర్వహంచిన దాడుల్లో పట్టుబడిన లెక్కలు తేల్చాయి.
ఈ ధరల మాయాజాలపు రాకెట్‌ను అది మూడు శ్రేణులుగా విశ్లేషించింది. తొలి శ్రేణిలో ప్రపంచ మార్కెట్లను ప్రభావితం చేసే బహుళజాతి స్థాయి సంస్థలున్నాయి. ముఖ్యమైన గైనకోర్‌, ఎడిల్‌ వైన్‌, షార్పుమెంట్‌ గ్రూపులు పప్పులను దేశంలోకి దిగుమతి చేసే ప్రధాన సంస్థలుగా ఉన్నాయి. ఇంకా ఎ.టి.జి గ్రూపు, కమోడిటీ వంటి బహుళ జాతి సంస్థలు ఉన్నాయి. రెండో శ్రేణిలో దేశీయ డీలర్లయిన జిందాల్‌ గ్రూపుకు చెందిన దివీస్‌ జిందాల్‌, ప్రదీప్‌ జిందాల్‌, జిందాల్‌ ఆగ్రోతో పాటు సుపీరియర్‌ గ్రూపుకు చెందిన వికాస్‌ గుప్తా, ఎస్‌వి అగ్రి ట్రేడ్‌కు చెందిన మనోజ్‌ అగర్వాల్‌, షార్పుమెంట్‌ గ్రూపులున్నాయి. ఇవి ఆయా దేశాల్లో వ్యవసాయోత్పత్తులను రైతుల నుంచి సేకరించి తొలి శ్రేణి గ్రూపులకు అమ్ముతాయి. తొలి శ్రేణిలోని దేశాలు వాటిని లాభదాయకంగా ఉండే దేశాలకు తరలించి అమ్ముతాయి. మూడో శ్రేణిలో మనోజ్‌ అగర్వాల్‌, రిద్దిసిద్ది ఇంప్లెక్స్‌, పార్థ ఇంటర్నేషనల్‌, గుణ ఎంటర్‌ప్రైజెస్‌, చార్లెస్‌ ప్రయివేటు ఇండియా సంస్థలున్నాయి. లాభాలు తగ్గించి చూపి, పన్నుల ఎగవేతకున్న అవకాశాలను ఇవి తెలియజేస్తాయి. ఇవి ముందు చెప్పిన రెండు గ్రూపుల ప్రయోజనా లను కాపాడే పనిలో ఉంటాయి. మనీ ల్యాండ రింగుల్లోనూ తోడ్పాటు నిస్తాయి. ఐటి శాఖ రూపొందించిన 2,100 పేజీల నివేదికలో చౌకగా సేకరించడం, మార్కెట్లలో కృత్రిమ కొరత సృష్టిం చడం, తద్వారా ధరలు పెంచడంలో అవి కీలక పాత్ర పోషిస్తు న్నాయని 'ది వైర్‌' సంస్థ విశ్లేషించింది.
ఈ పరిస్థితి నుంచి రైతును రక్షించాలంటే మన ఎగుమతి, దిగుమతి విధానం మారాలి. కార్పొరేట్ల లాభాలకూ, ఆస్తుల పెంపునకూ అనుగుణంగా ఉన్న పద్ధతిని, పంటల అమ్మకాల్లో రైతుకు మిగులుండేలా మార్చాలి. ఇలాంటివి పాలకులను బట్టి మారే అవకాశం లేకుండా మద్దతు ధరల చట్టాన్ని చేయాలి. 'దేశంలో ఆహారోత్పత్తులు పెరిగినా ప్రభుత్వం అవసరాన్ని మించి దిగుమతి చేసుకుం టోంది. ఈ విష వలయం నుంచి దేశాన్ని రక్షించాలంటే మన విదేశీ వాణిజ్యాన్ని క్రమబద్దీకరించాలి' అని భారత వ్యవసాయ, ధరల సంస్థ అధికారి టి. హక్‌ చెప్పిన మాటలు అక్షర సత్యాలు. 'దిగుమతులను నిషేధించి, ఎగుమతులను ప్రోత్సహిస్తే పంటల ధర పెరుగుదలకు అవకాశం ఉంటుంది' అని ఇండియా పప్పులు-ధాన్యాల మార్కెట్‌ ఛైర్మన్‌ ప్రవీణ్‌ డోంగ్రే చెప్పిన విధానం అవసరమైనది. దేశీయ ఉత్పత్తులు మిగులులో ఉన్నప్పుడు ఎగుమతులు చేయాలి. అంతర్జాతీయ మార్కెట్‌ అనుకూలంగా లేని సందర్భాల్లో ప్రభుత్వమే కొను గోలు చేసి, నిల్వ పెట్టాలి. అక్కడ ధరలు పెరిగినప్పుడు అమ్మి లాభపడాలి. 2001లో పొగాకు ధరలు పడిపోయినప్పుడు చైనా ప్రభుత్వం ఇదే చేసి రైతుల మన్ననలు పొందింది.
marchete balipeetampai raitu | Prajasakti::Telugu Daily
Home u editorial u marchete balipeetampai raitu
marchete balipeetampai raitu
karnoolu jillaalo 2017 aagastulo kvintaaku ru.3 velu palikina ulli dhara septembarulo kotta panta maarkettuku chere samayaniki ru.600 nunchi 900 madhyaku padipoyindi. ekara saaguku ru. 50 velu kharchu chesina raituku deeni valla sagam pettubadi kuudaa dakkaledu. deentho gundepotutho okaru, balavanmaranaaniki palpadi marokaru mruti chendaaru. kwinta mokkajonna maddatu dhara ru.1425 unte.. panta ragane mahaboobnagarym jilla achampeta markettulo ru.730 nunchi 1000 madhyaku padipoyindi. aagastuku mundu ru.4,500gaa unna kwinta minumu dhara ru.1500 nunchi 2000ku digajaarindi. rajasthaannelo kuudaa pappudhaanyaala dharalu ilaage padipoyayi. pesara maddatu dhara ru. 5,575gaa unte kottagaa vachina pantaku ru.4,050, minumuku ru. 5,400 unte ru.3,700 ivvajuupaaru. maddatu dharakanna maarkettuku cherina pesaraku 27 saatam, minumuku 32 saatam dharalu kotha paddai. taajaagaa markettukostunna kwinta patti dhara kuudaa 40 saatam taggindi. ee dharalu panta utpattikaina kharchukanna takkuvagaa unnaayi.
pappudhaanyaala nilvala kaaranamgaa dharallevani rajasthanni vyaapaarulu cheppe kathanaalatho vaastavaalu vibhedistunnaayi. desamlo 2.3 kotla tannula pappu dhaanyaalu matrame nilva unnaayi. desamlo yeta veeti viniyogam 2.2 nunchi 2.4 kotla tannulugaa undi. prastuta avasaraalaku matrame ee nilvalu botabotiga unnappudu bhavishyathm avasaraalanu kuudaa drushtilo unchukoni prabhutvaranga samsthalu rangamloki digi konugolu cheyadam dwara maddatu dharalanu nilabettochu. taanu tappukuntondanna vimarsaku tavivvakunda prabhutvam konugolu kendraalanu praarambhinchindi. cony vaatilo ekkada rendu kvintaallaku minchi konugolu cheyavaddantu moukhika aadesaalichi dharallekunda chesindi. maddatu dharala prakatanaloonuu nudea prabhutvam vanchistondi. gatha moodu prabhutvaala kaalamlo maddatu dharala perugudala retulo ee dhoranini chudochu. 2004-09 madhya up palana kaalamlo vari, godhuma pantala maddatu dharalu varusagaa 15.47, 14.3 saatam choppuna perigaayi. 2009-14 up-2 prabhutva kaalamlo 7, 5.9 saataalaku padipoyayi. 2014-17 nudea moodella paalanalone 4.7, 4.5 saataalaku digajarai. ennikalaku mundu narendra mody vaagdaanam chesinattu pettubadipai 50 saataanni kalipi ivvakapogaa 'kaneesa maddatu dharaku minchi dhaanyam vagairaalu konugolu cheyavaddu' antuu rashtralaku notimaatagaa cheppindi. 2016loo godhuma maddatu dharanu ru.1625 nunchi 1525ku tagginchindi. ee vaikhari vallle ippati pantala dharalu ilaa digajarai. prajaapampinii vyavasthaku kendram sekarinchina lekkalloonuu deenni chudochu. 2015-16loo 2.8 kotla tannula aahaara dhaanyaalu sekarinchina kendram 2016-17loo 2.3 kotla tannulatho sari puchindi. ee yedoo aahaara, pappudhaanyaala sekaranalo prabhutvam ilaage vvavaharistondi.
mana vyavasaayotpattula dharalu inta daarunamgaa padipovadaaniki asalu karana lenti? avasaraaniki minchina digumatulu ee paristhitiki daariteesaayi. ulli markettu praarambhamayye samayani ki eejiptu nunchi 2,400 tannula ullini digumati chesukunna ru. itarula nunchi 66 lakshala tannula pappu dhaanyaala digumatiki anumatulichindi. inka ee digumati oppandaalu chesukuntune unnaaru. raanunna moodella kaalamlo moodu lakshala tannula pamaile digumatiki haami ichi, aa meraku panta veyalani mojambikretho oppandam chesukunnaru. ee meraku desheeyamgaane raitulatho oppandam chesukovachhu. alaa cheyaledu. digumatulakistunna praadhaanyatanu gatha yedadi aacharana nunchi chudochu. pappudhaanyaalu baga pandina 2016-17loo 59 lakshala tannulu digumati chesukundi. 2015-16 seejanlo noone ginjalu markettukoche samayaniki pamaile digumatulapai aidu saatam sunkaanni tagginchindi. deentho digumatulu perigaayi. phalitamgaa verusanaga, soya raitulu maddatu dharakanna tagginchi ammukovalasi vachindi. egumatulaku kothabetti digumatulaku dwaaraalu terustunna kendram teerunu 'dhi vairi' samstha velladinchindi. daani prakaaram 2014-15loo 1.31 lakshala kotla vyavasaayotpattulu egumati chesaru. aapai yedadikivi 1.08 lakshala kotlaku taggaayi. adhe samayamlo kevalam aahaarotpattula digu matulu rettimpai ru. laksha 41 kotlaku perigaayi.
vyavasaaya ranga vaanijyamloki swadeshee, videshee carpo retlanu choppinchadaaniki dableatia dwara ee swechha vaanijya maargaaniki tera teesaaru. deeni paridhilooni sabhyadesaalu paraspara leda moodu deshaala madhya oppandaalu chesukuntu raitu rakshana markettupai daadiki digi dharallekunda chestunnayi. ilanti oppandaalu manaku praantiiya samagra aardhika bhagaswamya (aresipi) oppandam paridhilooni 16 deshaalatho paatu maro 40 deshaalatho unnaayi. dableatiolo cheraka mundu 116 saatam digumati sunkaalato mana vyavasa yotpattulaku rakshana kalpinchaaru. deenilo cheraaka ee sunkaalu sagatuna 32.3 saataaniki digajarai. arisipi oppandaanni aamodiste ivi moodu nunchi jeeroku padipotayi. indu valla inka dharalu padipotayi. aayaa deshaallo raitula nunchi choukagaa kollagottina pantalanu baga dharalunde deshaalaku egumati chestu carporatelu laabhapadutunnaaru. ee vishaya nni 2015loo pantala dharalu daarunamgaa padipoyi, prajalu kone kandi, pesara, minumu dharalu baga periginappudu anduku gala kaaranaalanu aiti saakha nirvahanchina daadullo pattubadina lekkalu telchaayi.
ee dharala mayajalapu raaketnu adhi moodu shrenulugaa vislaeshinchindi. toli shrenilo prapancha maarketlanu prabhaavitam chese bahulajaati sthaayi samsthalunnaayi. mukhyamaina gainakore, edele vaine, sharpumenti groopulu pappulanu desamloki digumati chese pradhaana samsthalugaa unnaayi. inka e.ti.ji groopu, comodity vanti bahula jaati samsthalu unnaayi. rendo shrenilo desheeya deelarlayina jindalle groopuku chendina divise jindalle, pradip jindalle, jindalle aagrotho paatu supiriyari groopuku chendina vikasse gupta, eshevi agri tradeaku chendina manoze agarwalle, sharpumenti groopulunnaayi. ivi aayaa deshaallo vyavasaayotpattulanu raitula nunchi sekarinchi toli shreni groopulaku ammutaayi. toli shreniloni deshaalu vaatini laabhadaayakamgaa unde deshaalaku taralinchi ammutaayi. moodo shrenilo manoze agarwalle, riddisiddi implexes, paartha internationalsi, guna enterprisesessi, charlesse prayivetu india samsthalunnaayi. labhalu tagginchi chuupi, pannula egavetakunna avakaasaalanu ivi teliyajestaayi. ivi mundu cheppina rendu groopula prayojana lanu kapade panilo untaayi. manee lyanda ringulloonuu thodpaatu nistaayi. aiti saakha roopondinchina 2,100 paejeela nivedikalo choukagaa sekarinchadam, marketlalo krutrima korata srushtim chadam, tadwara dharalu penchadamlo avi keelaka paatra pooshistu nnaayani 'dhi vairi' samstha vislaeshinchindi.
ee paristhiti nunchi raitunu rakshinchaalante mana egumati, digumati vidhaanam marali. carporatela laabhaalakuu, aastula pempunakuu anugunamgaa unna paddhatini, pantala ammakaallo raituku migulundela marchali. ilantivi paalakulanu batti mare avakaasam lekunda maddatu dharala chattaanni cheyali. 'desamlo aahaarotpattulu perigina prabhutvam avasaraanni minchi digumati chesukum tondi. ee visha valayam nunchi deshaanni rakshinchaalante mana videshee vaanijyaanni kramabaddiikarinchaali' ani bhaarata vyavasaaya, dharala samstha adhikari ti. hakhy cheppina maatalu akshara satyaalu. 'digumatulanu nishedhinchi, egumatulanu prothsahiste pantala dhara perugudalaku avakaasam untundi' ani india pappulu-dhaanyaala marchete chairman praveen dongre cheppina vidhaanam avasaramainadi. desheeya utpattulu migululo unnappudu egumatulu cheyali. antarjaatiiya marchete anukuulamgaa laeni sandarbhaallo prabhutvame konu golu chesi, nilva pettali. akkada dharalu periginappudu ammi labhapadali. 2001loo pogaaku dharalu padipoyinappudu chaina prabhutvam ide chesi raitula mannanalu pondindi.