శకుంతల . | Gotelugu.com
శకుంతల . - డా.బెల్లంకొండ నాగేశ్వరరావు.
మేనక, విశ్వామిత్రుల సంతానము. దుష్యంతుని భార్య, భరతుని తల్లి.
విశ్వామిత్రుడు వసిష్ఠమహర్షితో వచ్చిన వైరంతో,మాలిని నదీతీరంలో, ఆయనవలే బ్రహ్మర్షి కావాలని తీవ్రనియమాలతో మొదటిమాసం ఆకులనే ఆహారంగా,రొండోమాసం నీటినే ఆహారంగా,అనంతరంగాలినే స్వీకరిస్తూ, తపోదీక్షసాగించాడు. ఇంద్రుడు విశ్వామిత్రుని తపోదీక్షఎలాగైనా, భగ్నపరచాలని మేనకను పిలిచి విశ్వామిత్రుని తపోభంగంకావించమని ఆజ్ఞాపించాడు.'ప్రభూ ఆయనకోపం గురించిమీకుతెలియనిదికాదు.బ్రహ్మర్షి వసిష్టులవారి సంతతినే భస్మంచేసారు.తన తపోశక్తిచే త్రిశంకు స్వర్గం నిర్మింపచేసాడు.తను సుఖస్నానంచేయడానికి కౌశకి నదినే తన ఆశ్రమానికి రప్పించుకున్న తపోధనుడు.అటువంటిమహనీయుని తపోభంగంకలిగించాలి అంటే వాయుదేముడు,మన్మధుడు, సందర్బోచితంగా నాకుసహకరించాలి'అంది మేనక ఆమెకోరిన విధంగా వరుణదేవుని,మన్మధుని ఆమెకు సహకరించమని ఆజ్ఞాపించాడు ఇంద్రుడు.వసంతఋతువు మల్లే,బంతి,చామంతి ,పారిజాత,అశోక, చంపక,మోదుగ పూలు విరియడంతో మాలిని నదీతీరం నందనవనంలా తయారైనది.కోయిలల కుహు కుహు రావాలతో,పూలలోని తేనకై తుమ్మెదల ఝుంకారాలు ,మలయమారుత శీతలపవనాలను వీచసాగాడు వరుణుడు. అదేఅదనుగా తను నయనమనోహరంగా సుమధురగానంతో నృత్యంచేయసాగింది మేనక.ఏకాగ్రత చెదరి కన్నులు తెరచి ఆమెనృత్య గానానికి పరవసించి మైమరచి పోయాడు విశ్వామిత్రుడు అదేసమయంలో మన్మధుడు తన చెరకుగడ విల్లునుగా చేసుకుని తన అయిదు బాణాలు.అరవిందం, అశోకం,ఆమ్రమంజరి, నవమల్లిక,నీలోత్పలం లను విశ్వామిత్రునిపై ద్రవణ,శోషణ,తాపన, మోహన,ఉన్మాద,విలాసాలకు లోనయ్యేలా ప్రయోగించాడు మన్మధుడు. ఆబాణాలశక్తికి లోనైనవిశ్వామిత్రునికంటికి మేనక భువనైక సుందరిలా కనిపించింది.మోహంతో ఆమెను కౌగిలించుకున్నాడు. కాలంగడచిపోతుంది. మేనకకు ఆడపిల్లజన్మించింది.అప్పటికి తెలిసింది తనతప్పు విశ్వామిత్రునికి.మేనకనువిడిచి ఉత్తరదిశగా బయలుదేరి వెళ్లిపోయాడు.ఆశిశువును మాలినినదీతీరాన చెట్టుకింద వదలి దేవలోకం వెళ్లిపోయింది మేనక.శకుంతలములచే పోషించబడిన ఆశిశువు 'శకుంతల'గాపిలవబడింది.ఆదారిన వెళుతున్న కణ్వమహర్షి తనఆశ్రమానికి తెచ్చి పెంచాడు
దుష్యంతుడు ఒక రోజున జింకను వేటాడుతూ, కణ్వ మహర్షి ఆశ్రమము వైపు వస్తాడు. అక్కడ శకుంతలను చూసి మోహితుడై పరిచయం అడుగుతాడు. శకుంతల తన తండ్రి తనకు చెప్పిన జన్మ వృత్తాంతం చెబుతుంది. అప్పుడు దుష్యంతుడు ఆమెను గాంధర్వ వివాహం చేసుకొని గర్భ దానం చేస్తాడు. తన రాజ్యానికి వెళ్ళి సకల సంభారాలతో, రాచ మర్యాదలతో తాను ఆహ్వానిస్తానని చెప్పి వెళ్లిన దుష్యంతుడు ఎంతకూ రాడు. శకుంతల గర్భవతి అన్న విషయం కణ్వ మహర్షికి తెలుస్తుంది. కణ్వ మహర్షి దివ్యదృష్టితో జరిగినది తెలుసుకొని శకుంతల భరతుడిని ప్రసవించాక, ఆమెకు కొందరు ఋషులను తోడిచ్చి, హస్తినాపురానికి, దుష్యంతుని వద్దకు, భరతునితో సహా పంపిస్తాడు. శకుంతలను దుష్యంతుడు గుర్తించడు. భరతుడిని తన కొడుకుగా అంగీకరించడు. కాని తరువాత ఆకాశవాణి పలికిన మాటలు విని జరిగిన వృత్తాంతం గుర్తుకు తెచ్చుకొని, శకుంతలను తన భార్య గాను, భరతుని తన కుమారుడిగాను అంగీకరిస్తాడు.
ఇలా ఉండగా ఒకరోజున దూర్వాసుడు కణ్వమహర్షి ఆశ్రమానికి వస్తాడు. శకుంతలను దూర్వాసుడికి సపర్యలు చేయడానికి నియోగిస్తారు. కాని శకుంతల దుష్యంతుడిపై తలపుతో ఎప్పుడూ పరధ్యానముగా ఉంటుంది. అది చూసిన దూర్వాసుడు కోపించి, ఎవరి గురించి ఆలోచిస్తున్నావో వారు నిన్ను మరుస్తారు అని శపిస్తాడు. అప్పుడు శకుంతల ప్రార్థించగా, నిన్ను మరిచినవారు నీకిచ్చిన గుర్తును చూస్తే నిన్ను గుర్తిస్తారు అని శాపవిమోచనం చెబుతాడు. ఇలా శాపగ్రస్తురాలైన శకుంతల ఒకరోజు నది దాటుతూ తన చేతిని నీళ్ళలో పెడుతుంది. అప్పుడు దుష్యంతుడు ఆమెకు ఇచ్చిన అంగుళీయకం నీళ్ళలో పడిపోతుంది. శకుంతల ఇది గమనించదు. మరి కొన్నాళ్లకు భరతుడిని ప్రసవిస్తుంది.
కణ్వ మహర్షి తన దివ్యదృష్టితో జరిగినదంతా గ్రహిస్తాడు. శకుంతలను కుమారునితో సహా దుష్యంతుని వద్దకు, తన శిష్యులను తోడు ఇచ్చి పంపిస్తాడు. శాప ప్రభావము వలన, దుష్యంతుడు శకుంతలను గుర్తించడు. గుర్తు చూపుదామని, వేలి ఉంగరం కోసం చూస్తే, అది కనిపించదు. అప్పుడు శకుంతల అసత్యమాడుతోందని దుష్యంతుడు భావిస్తాడు. శకుంతల వేలినుంచి జారి, నదిలో పడిన ఉంగరాన్ని ఒక చేప మింగుతుంది. ఆ చేప ఒక జాలరి వలలో చిక్కుతుంది. జాలరి ఆ చేపను కోయగా దానికడుపులో నుంచి ఉంగరం బయటకు వస్తుంది. జాలరి తన అదృష్టానికి సంతసించి, ఆ ఉంగరాన్ని అమ్ముదామని వర్తకునికి చూపుతాడు. ఆ ఉంగరం రాజాంగుళీయకమని గ్రహించిన వర్తకుడు, జాలరిని దొంగగా భావించి రాజభటులకు అప్పచెబుతాడు. జాలరిని రాజభటులు రాజ సముఖానికి, శిక్షించేనిమిత్తం తీసుకొని వెడతారు. రాజు ఆ ఉంగరాన్ని చూసి, జరిగిన వృత్తాంతాన్ని గుర్తుకు తెచ్చుకొని, దూర్వాస శాపఫలితంగా ఇది జరిగిందని తెలుసుకొని, శకుంతలను, భరతుని ఆదరిస్తాడు.
sakuntala . | Gotelugu.com
sakuntala . - daa.bellankonda nageshwararao.
menaka, vishwaamitrula santaanamu. dushyantuni bharya, bharatuni talli.
vishwaamitrudu vasishtamaharshitho vachina vairamtho,maalini nadeeteeramlo, aayanavale brahmarshi kaavaalani teevraniyamaalato modatimasam aakulane aahaaramgaa,rondomasam neetine aahaaramgaa,anantaramgaaline sweekaristuu, tapodiikshasaaginchaadu. indrudu vishwaamitruni tapodeekshaelaagainaa, bhagnaparachaalani menakanu pilichi vishwaamitruni tapobhangankavinchamani aagnaapinchaadu.'prabhoo aayanakopam gurinchimeekuteliyanidi.brahmarshi vasishtulavaari santatine bhasmanchesaru.tana taposaktiche trisanku swargam nirmimpachesaadu.tanu sukhasnaanancheeyadaaniki kausaki nadine tana aasramaaniki rappinchukunna tapodhanudu.atuvantimahaneeyuni tapobhangankaliginchaali ante vayudemudu,manmadhudu, sandarbochitamgaa naakusahakarinchaali'andi menaka aamekorina vidhamgaa varunadevuni,manmadhuni aameku sahakarinchamani aagnaapinchaadu indrudu.vasantaratuvu malle,banti,chaamanti ,paarijaata,ashoka, champaka,moduga poolu viriyadamtho maalini nadeeteeram nandanavanamla tayaarainadi.koyilala kuhu kuhu raavaalatoe,poolaloni tenakai tummedala jhunkaaraalu ,malayamaaruta sheetalapavanaalanu veechasaagaadu varunudu. adeadanugaa tanu nayanamanoharamgaa sumadhuragaanamtho nrutyancheyasaagindi menaka.ekagrata chedari kannulu terachi aamenrutya gaanaaniki paravasinchi maimarachi poyadu vishwaamitrudu adesamayamlo manmadhudu tana cherakugada villunugaa chesukuni tana ayidu baanaalu.aravindam, ashokam,amramanjari, navamallika,neelotpalam lanu vishwaamitrunipai dravana,shoshana,taapana, mohana,unmaada,vilaasaalaku lonayyela prayoginchaadu manmadhudu. aabaanaalasaktiki lonainaviswaamitruni menaka bhuvanaika sundarila kanipinchindi.mohamto aamenu kaugilinchukunnaadu. kaalangadachipotundi. menakaku aadapillajanminchindi.appatiki telisindi tanatappu vishwaamitruniki.menakanuvidichi uttaradisagaa bayaluderi vellipoyaadu.aasisuvunu maalininadeetiiraana chettukinda vadali devalokam vellipoyindi menaka.sakuntalamulache pooshinchabadina aasisuvu 'sakuntala'gaapilavabadindi.aadaarina velutunna kanvamaharshi tanashramaniki tecchi penchaadu
dushyantudu oka rojuna jinkanu vaetaadutuu, kanva maharshi aashramamu vaipu vastaadu. akkada sakuntalanu chusi mohitudai parichayam adugutaadu. sakuntala tana tandri tanaku cheppina janma vruttaantam chebutundi. appudu dushyantudu aamenu gandharva vivaham chesukoni garbha daanam chestaadu. tana raajyaaniki velli sakala sambhaaraalato, raacha maryaadalato taanu aahvaanistaanani cheppi vellina dushyantudu entakuu raadu. sakuntala garbhavati anna vishayam kanva maharshiki telustundi. kanva maharshi divyadrushtito jariginadi telusukoni sakuntala bharathudini prasavinchaaka, aameku kondaru rushulanu thodichi, hastinaapuraaniki, dushyantuni vaddaku, bharatunito sahaa pampistaadu. sakuntalanu dushyantudu gurtinchadu. bharathudini tana kodukugaa angeekarinchadu. kaani taruvaata aakaasavaani palikina maatalu vini jarigina vruttaantam gurtuku tecchukoni, sakuntalanu tana bharya gaanu, bharatuni tana kumaarudigaanu angeekaristaadu.
ilaa undagaa okarojuna doorvaasudu kanvamaharshi aasramaaniki vastaadu. sakuntalanu doorvaasudiki saparyalu cheyadaaniki niyogistaaru. kaani sakuntala dushyantudipai talaputho eppuduu paradhyaanamugaa untundi. adhi chusina doorvaasudu kopinchi, evari gurinchi aalochistunnavo vaaru ninnu marustaaru ani sapistaadu. appudu sakuntala praarthinchagaa, ninnu marichinavaaru neekicchina gurtunu chuste ninnu gurtistaaru ani saapavimochanam chebutaadu. ilaa saapagrasturaalaina sakuntala okaroju nadi daatutuu tana chetini neellalo pedutundi. appudu dushyantudu aameku ichina anguleeyakam neellalo padipotundi. sakuntala idhi gamaninchadu. mari konnaallaku bharathudini prasavistundi.
kanva maharshi tana divyadrushtito jariginadantaa grahistaadu. sakuntalanu kumarunitho sahaa dushyantuni vaddaku, tana shishyulanu thodu ichi pampistaadu. shaapa prabhaavamu valana, dushyantudu sakuntalanu gurtinchadu. gurtu chuupudaamani, veli ungaram kosam chuste, adhi kanipinchadu. appudu sakuntala asatyamaadutondani dushyantudu bhaavistaadu. sakuntala velinunchi jaari, nadilo padina ungaraanni oka chepa mingutundi. aa chepa oka jaalari valalo chikkutundi. jaalari aa chepanu koyaga daanikadupulo nunchi ungaram bayataku vastundi. jaalari tana adrushtaaniki santasinchi, aa ungaraanni ammudamani vartakuniki chuuputaadu. aa ungaram raajaanguleeyakamani grahinchina vartakudu, jaalarini dongagaa bhavinchi rajabhatulaku appachebutaadu. jaalarini rajabhatulu raja samukhaniki, shikshinchenimittam teesukoni vedataaru. raju aa ungaraanni chusi, jarigina vruttaantaanni gurtuku tecchukoni, doorvasa saapaphalitamgaa idhi jarigindani telusukoni, sakuntalanu, bharatuni aadaristaadu.