మానవసంబంధాల చర్చవచ్చినప్పుడలా 'ఆల్బర్ట్ అయిన్ స్టీన్' సాపేక్షసిద్ధాంతం (theory of relativity) గురించి ప్రస్తావిస్తుంటే కొందరు, "అదొక భౌతికశాస్త్ర సిద్ధాంతంకదా! దాన్ని మానవసంబంధాలలోకి ఎలా అన్వయిస్తున్నారు?" అని పదేపదే అడిగారు. ఇది చాలా సాధారణ విషయంకదా, దాదాపు అందరికీ తెలిసేవుంటుందనే నమ్మకంతో ఆ ప్రశ్నని పక్కనపెట్టాను. కానీ, ఈ రోజు మా ఆఫీసులో subjectivity - objectivity చర్చలోకొచ్చే సరికీ మళ్ళీ ఈ సాపేక్షసిద్ధాంతం నా మెదడ్లో మ్రోగింది. ఎలాగూ ఆలోచించేసానుగనక, ఒక టపా రాసే బాగుంటుందనిపించి ఈ విధంగా ప్రయత్నిస్తున్నాను.
1905 లో స్పేషియల్ (special) ధియరీ ఆఫ్ రిలేటివిటీ ఆతర్వాత 1915లో జనరల్ ధియరీ ఆఫ్ రిలేటివిటీని అయిన్ స్టీన్ ప్రతిపాదించాడు. అప్పటివరకూ సమయం (Time), స్థలం (space) స్థిరం అనే నమ్మకంతోవున్న ప్రపంచం, ఈ ప్రతిపాదనలతో ఒక్కసారిగా ఉలిక్కిపడింది. కాస్త over simplification చేసి చెబితే, "ఒక వస్తువుకు కాంతివేగంతోవున్న సంబంధాన్నిబట్టి 'స్థలం' మరియూ 'సమయాల్లో' మార్పువస్తుంది" (time and space are capable of being altered according to the nature of one's trajectory in relationship to the speed of light) అన్నమాట. ఈవిధంగా చెబితే సగంమందికి అర్థంకాదుగనక, అయనే ఒక ఆసక్తికరమైన ఉదాహరణ చెప్పాడు. "ప్రేమికురాలితో కూర్చునిగడిపిన ఒక గంట నిమిషంగానూ, బస్సుకోసం ఎదురుచూస్తూ గడిపిన ఒక నిమిషం ఒక గంటగానూ అనిపిస్తాయి. అదే సాపేక్షసిద్ధాంతం" అని.
ఈ విధంగా మానవసంబంధాలకు సాపేక్ష సిద్ధాంతాన్ని ఈ మహానుభావుడే లింకెట్టేసాడు. కాకపోతే, ఈ ఆలోచనాధోరణిని ఆధారం చేసుకుని 'ఫాన్స్ బావోజ్' అనే ఒక సామాజికశాస్త్రవేత్త 'సాంస్కృతిక సాపేక్షసిద్ధాంతానికి' (cultural relativism) తెరతీసాడు. దీని ఆధారంగా అప్పటివరకూ డార్విన్ ప్రతిపాదించిన ఏకమూససామాజిక ఎదుగుదల (savagery- barbarism-civilization) సిద్ధాంతాలని అద్యంతం అన్వయించుకుంటున్న సమాజనిర్మాణశాస్త్రవేత్తలు (anthropologists), ప్రతి సమాజాన్నీ ప్రత్యేకమూసగా పరిగణించి దాని మూలాలఅధారంగా అర్థం చేసుకోవాలనే నిర్ణయానికి వచ్చారు. అంటే, ఒక absolute విలువ అధారంగా సమాజాన్ని అర్థం చేసుకునే పోకడలుపోయి ఒక పదార్థాన్ని, సమాజాన్ని,వ్యక్తినీ, పరిస్థితినీ దాని ఉనికి,స్థితి ఆధారంగామాత్రమే అర్థం చేసుకునే సాపేక్షత (relativity) అలవడిందన్నమాట. ఈ సైద్ధాంతిక మూలాల ఆధారంగానే వ్యక్తివాదం, అస్థిత్వవాదం వంటి భావజాలాలు మానవసంబంధాలను ముఖ్యంగా స్త్రీపురుషుల సంబంధాలని నిర్వచించడం మొదలయ్యింది.
అక్కడే మానవసంబంధాలలో సాపేక్షసిద్ధాంతం యొక్క ఉనికి బలపడింది. ఇక్కడే సాంప్రదాయాలూ,మతం,సామాజిక కట్టుబాట్లు వంటి absolutism,fundamentalism పోకడలకు చుక్కెదురయ్యింది.
maanavasambandhaala charchavachinappudala 'albert ayin steen' saapekshasiddhaantam (theory of relativity) gurinchi prastaavistunte kondaru, "adoka bhautikasastra siddhaantankadaa! daanni maanavasambandhaalaloki ela anvayistunnaaru?" ani padepade adigaaru. idhi chala saadhaarana vishayankadaa, daadaapu andarikee telisevuntundane nammakamtho aa prasnani pakkanapettaanu. cony, ee roju maa aafiisulo subjectivity - objectivity charchalokochhe sariki mallee ee saapekshasiddhaantam naa medadlo mrogindi. elaaguu aalochinchesaanuganaka, oka tapa rase baguntundanipinchi ee vidhamgaa prayatnistunnaanu.
1905 loo spatial (special) dhiyari af relativity aatarvaata 1915loo janaral dhiyari af relativitiini ayin steen pratipaadinchaadu. appativarakuu samayam (Time), sthalam (space) sthiram ane nammakantovunna prapancham, ee pratipaadanalatoe okkasariga ulikkipadindi. kaasta over simplification chesi chebithe, "oka vastuvuku kantivegantovunna sambandhaannibatti 'sthalam' mariu 'samayaallo' maarpuvastundi" (time and space are capable of being altered according to the nature of one's trajectory in relationship to the speed of light) annamata. eevidhamgaa chebithe sagammandiki ardhamkaaduganaka, ayane oka aasaktikaramaina udaaharana cheppaadu. "premikuraalito koorchunigadipani oka ganta nimishamgaanuu, bassukosam eduruchustuu gadipina oka nimisham oka gantagaanuu anipistaayi. adhe saapekshasiddhaantam" ani.
ee vidhamgaa maanavasambandhaalaku sapeksha siddhaantaanni ee mahanubhavude linkettesadu. kakapothe, ee aalochanaadhooranini aadhaaram chesukuni 'fans bavoj' ane oka saamaajikasaastravetta 'saamskrutika saapekshasiddhaantaanika' (cultural relativism) teratiisaadu. deeni aadhaaramgaa appativarakuu darvin pratipaadinchina ekamusasamajika edugudala (savagery- barbarism-civilization) siddhaantaalani adyantam anvayinchukuntunna samaajanirmaanastravra (anthropologists), prati samaajaannii pratyekamoosagaa pariganinchi daani muulaalaaadhaaramgaa artham chesukovalane nirnayaaniki vachaaru. ante, oka absolute viluva adhaaramgaa samaajaanni artham chesukune pokadalupoyi oka padaarthaanni, samaajaanni,vyaktinee, paristhitinii daani uniki,sthiti aadhaaramgaamaatrame artham chesukune saapekshata (relativity) alavadindannamata. ee saiddhaantika muulaala aadhaaramgaane vyaktivaadam, asthithvavaadam vanti bhaavajaalaalu maanavasambandhaalanu mukhyamgaa streepurushula sambandhaalani nirvachinchadam modalayyindi.
akkade maanavasambandhaalalo saapekshasiddhaantam yokka uniki balapadindi. ikkade saampradaayaaluu,matham,saamaajika kattubaatlu vanti absolutism,fundamentalism pokadalaku chukkedurayyindi.