భారత-అమెరికా వాణిజ్య సంబంధాలు | నేటి వ్యాసం | www.NavaTelangana.com
పంతొమ్మిదో శతాబ్దం చివరన, 20వ శతాబ్దం ఆరంభాన ప్రపంచంలో ప్రధాన పెట్టుబడిదారీ దేశంగా వున్న బ్రిటన్‌కు నూతనంగా ఆవిర్భవిస్తున్న దేశాలతోను, కాంటినెంటల్‌ ఐరోపాతోను, అమెరికాతోను కరెంటు ఖాతా లోటు ఉండేది. నిజానికి ప్రధాన దేశ స్వభావంలోనే అటువంటి లోటుకు అవకాశం ఉంటుంది. ఎందుకంటే ఈ ప్రధాన దేశం ఆధ్వర్యంలో ఏర్పాటైన అంతర్జాతీయ కరెన్సీ ఉపయోగించుకుని ఇతరులు పెరిగే అవకాశాన్ని అది కల్పిస్తుంది.
ఆ విధంగా నేటి వర్ధమాన దేశాలతో అమెరికాకు కరెంటు ఖాతా లోటు ఉంది. బ్రిటన్‌ తన కరెంటు ఖాతా లోటు పూడ్చటమే కాకుండా తనకు లోటువున్న దేశాలకు పెట్టుబడి కూడా ఎగుమతి చేసి కరెంటు ఖాతా మిగులును సృష్టించేది. ఈ వాస్తవంలో ఈ రెండింటి మధ్య తేడా ఉంది. అలా వలస దేశాలలోని పరిశ్రమలు నాశనమయ్యేలా చేసిన ఎగుమతుల ద్వారా ఉచితంగా సాధించిన మిగులుతో చెల్లింపులను పూర్తిచేయటం జరిగేది. క్లుప్తంగా చెప్పాలంటే అప్పటి వర్ధమాన దేశాలతో బ్రిటన్‌కు పెద్ద ఎత్తున కరెంటు ఖాతా లోటు, క్యాపిటల్‌ అకౌంటు లోటు ఉన్నప్పటికీ ఆ దేశం ఎటువంటి విదేశీ మారకపు చెల్లింపుల శేషం(బ్యాలన్స్‌ ఆఫ్‌ పేమెంట్స్‌) సమస్యలను ఎదుర్కోలేదు.
అమెరికాకు అటువంటి సాధ్యత అందుబాటులో లేదు. మాజీ 'వలస దేశాల' నుంచి మేధో ఆస్తిహక్కు, ఇతర దోపిడీల రూపంలో మిగులును స్వంతం చేసుకున్నప్పటికీ విదేశీ మారక చెల్లింపులలో సమతౌల్యం సాధించటానికి కావలసిన మొత్తంతో పోల్చినప్పుడు అమెరికా దోచిన మిగులు నామమాత్రమే. వలస దేశాలకు రాజకీయ స్వాతంత్య్రం రావటంతో అభివృద్ధి చెందిన పెట్టుబడిదారీ దేశాలు తమ మాజీ 'వలసల'పై ఎలాంటి ప్రతిఫలం అందించకుండా వనరుల బదిలీ వ్యవస్థను రుద్దటం సాధ్యపడటం లేదు. కాబట్టి అమెరికా తన విదేశీ మారకపు చెల్లింపుల శేషానికి చెందిన అవసరాలను తీర్చుకోవటానికి బాహ్య రుణాన్ని దీర్ఘకాలంపాటు విస్తృతపరిచింది. దీనితో పెట్టుబడిదారీ వ్యవస్థ చరిత్రలోనే మొట్టమొదటిసారి అత్యంత బలమైన ఒక పెట్టుబడిదారీ దేశం అత్యంత పరిమాణంలో బాహ్య రుణాన్ని కూడా కలిగివున్న పరిస్థితి ఏర్పడింది. అంతేకాకుండా 'పారిశ్రామిక వినాశం' కలిగించే ఎగుమతులతో తన దేశీయ స్థాయి ఆర్థిక కార్యకలాపాలను కూడా నిర్వహించుకునే పరిస్థితులలో సదరు పెట్టుబడిదారీ దేశం లేదు. అటువంటి ఎగుమతులు చేయటం గతంలో సాధ్యపడింది. ఎందుకంటే అనేక వలన దేశాలను తన ఆధీనంలో ఉంచుకున్న అత్యంత బలమైన వలస పాలకురాలిగా వున్న బ్రిటన్‌ తనకు అనుకూలమైన రీతిలో సదరు వలస దేశాల మార్కెట్లను ఉపయోగించుకునేది. అయితే అమెరికాకు తనకు అనుకూలమైన రీతిలో ఉపయోగించుకోగలిగే వలస దేశాల మార్కెట్లు అందుబాటులో లేవు.
దేశీయ ఆర్థిక కార్యకలాపాలు క్షీణించటం, బాహ్య రుణం పెరగటం వంటి పరిస్థితులను ఎదుర్కోవటానికి అమెరికా ఒక నూతన రక్షిత విధానాన్ని అవలంబించే వ్యూహానికి పదును పెడుతోంది. ఈ వ్యూహాన్ని ఆమోదించాలని వర్థమాన దేశాలకు అమెరికా 'నచ్చచెప్పే' ప్రయత్నంలో ఉంది. తన ఏకపక్ష రక్షిత విధానాలను ఆమోదించాలని చైనాకు అమెరికా నచ్చజెప్పే ప్రయత్నం చేసింది. ఈ విధంగా ఒకవైపు తన దేశీయ ఆర్థిక కార్యకలాపాల స్థాయిని పెంచుకుంటుండగా, విదేశీ మారకపు చెల్లింపుల శేషంలోని లోటు కూడా పూడ్చుకుంటుండగా ఏర్పడే సర్దుబాటు భారాన్ని మిగిలిన దేశాలు మోసేందుకు సిద్ధపడేలే చేయొవచ్చని అమెరికా భావిస్తోంది. అయితే అమెరికా ఎగుమతులలో అనేక వస్తువులపై చైనా అధిక సుంకాలను విధించటంతో చైనా విషయంలో అమెరికా విజయవంతం కాలేదు.
ప్రస్తుతం తన రక్షిత విధానాలను ఆమోదించాలని అమెరికా భారతదేశానికి నచ్చజెప్పే ప్రయత్నం చేస్తున్నది. భారతదేశం ఎటువంటి ప్రతీకార చర్యలు తీసుకోకుండా, వీలుంటే తన సుంకాలను తగ్గించి అమెరికా ఎగుమతులకు మార్గం సుగమం చేయాలని అమెరికా కోరుతోంది. అలా జరిగితే గత దశాబ్ద కాలంలో భారతదేశం ఎంచుకున్న ఆసియా దేశాల ఎగుమతులను దెబ్బతీయటం అవుతుంది. త్వరలో ఒక అమెరికా ప్రతినిధి వర్గం భారతదేశాన్ని సందర్శించనుంది. అమెరికా రక్షిత విధానాలను స్వచ్ఛందంగా ఆమోదించాలని, భారతదేశంతో అమెరికాకు గల లోటు పరిమాణాన్ని తగ్గించాలని ఈ ప్రతినిధి వర్గం భారతదేశాన్ని కోరనుంది.
అమెరికాకు భారతదేశంతో రెండు మౌలిక సమస్యలు ఉన్నాయి. వర్తకపు సరుకుల వాణిజ్యం భారతదేశానికి అనుకూలంగా ఉండటం మొదటిది. భారతదేశంలో గల మేధో ఆస్తిహక్కుల వ్యవస్థ ట్రిప్స్‌ ఒప్పందానికి అనుగుణంగా ఉన్నప్పటికీ అది అమెరికాకు ఉపయోగకారిగా లేదనేది రెండవది. 2017లో భారతదేశానికి అనుకూలంగా వర్తకపు సరుకుల వాణిజ్యంలో ఏర్పడిన మిగులు 27.3బిలియన్‌ డాలర్లు. 2018లో పౌర విమానాలు, ఇంధనంవంటి అమెరికా సరుకులకు భారతదేశంలో ఏర్పడిన డిమాండ్‌ ఫలితంగా ఈ మిగులులో 4బిలియన్‌ డాలర్లు తగ్గింది. అయినప్పటికీ మిగిలిన మొత్తం తక్కువేమీ కాదు. విదేశీ మారకపు చెల్లింపుల శేషంలో ఏర్పడిన ఈ తేడాను తగ్గించాలని అమెరికా కోరుతున్నది. దాదాపు ఒక దశాబ్దం క్రితం వరకు భారతదేశ దిగుమతులలో అమెరికా వాటా 8.5శాతంగా ఉంది. ప్రస్తుతం అది 5.7శాతానికి తగ్గింది. అదేకాలంలో 11శాతం కంటే తక్కువగావున్న చైనా వాటా 16శాతానికి పెరిగింది. క్లుప్తంగా చెప్పాలంటే భారతదేశం తన దిగుమతుల కోసం అమెరికా వనరులపైకంటే ఆసియా దేశాల వనరులపై ఆధారపడటం మొదలెట్టింది. దీనిలో మార్పురావాలని అమెరికా కోరుతోంది.
భారతదేశంలోకి దిగుమతి అవుతున్న యాపిల్స్‌, బాదంవంటి సరుకులపట్ల భారతదేశ దృక్పథాన్ని మార్చు కోవాలని గత దశాబ్ద కాలంగా అమెరికా వత్తిడి చేస్తోంది. అదేవిధంగా సాధారణీకరింపబడిన ఎంపికల వ్యవస్థ(జనరలైజ్డ్‌ సిస్టెమ్‌ ఆఫ్‌ ప్రిఫరెన్సెస్‌)లో భాగమైన అనేక వస్తువులను భారతదేశ ఎగుమతుల నుంచి తొలగించారు. అంతేకాకుండా ఇరాన్‌ నుంచి భారతదేశం దిగుమతి చేసుకుంటున్న చమురు పరిమాణంలో మార్పు జరిగే అవకాశం ఉంది. కొంత భాగం అమెరికాకు మారవచ్చు. చైనాలాగా కాకుండా ఇరాన్‌ నుంచి చమురు దిగుమతి చేసుకోరాదనే అమెరికా ఆదేశాన్ని మోడీ ప్రభుత్వం ఆమోదించింది. ఇరాన్‌ చమురు చౌకగా లభిస్తున్నప్పటికీ, అమెరికా సరఫరా చేసే చమురు చౌకగా అందించబోమని అమెరికా స్పష్టం చేసినప్పటికీ మోడీ ప్రభుత్వం అమెరికా ఆదేశాన్ని పాటించనుంది. కాబట్టి చమురుకు సంబంధించి బలవంతంగా ఎక్కువధరకు కొనిపించాలనే ప్రయత్నాలను ఎదుర్కొంటామని గతంలో పలికిన మాటలను మోడీ ప్రభుత్వం తేలికగా గాలికి వదిలింది. ఏమైనప్పటికీ భారతదేశం దృష్టిలో వీటికి ప్రాధాన్యత ఉన్నప్పటికీ అమెరికా దృష్టిలో ఏమాత్రం విలువ లేదు.
అమెరికా భారతదేశంపై వత్తిడి చేస్తున్న మరో రంగం వ్యవసాయం. ఈ రంగంలో వరి, గోధుమలకు అంతర్జాతీయ వాణిజ్య సంస్థ(డబ్యుటీఓ) ఆమోదించిన దానికంటే ఎక్కువగా భారతదేశం సబ్సిడీలను ఇస్తున్నదని అమెరికా వాదిస్తోంది. అంతర్జాతీయ వాణిజ్య సంస్థ 1995లో ఏర్పడినప్పుడు 61బిలియన్‌ డాలర్లుగావున్న అమెరికా సబ్సిడీలు 2016కల్లా 135బిలియన్‌ డాలర్లకు పెరిగినప్పటికీ అది ఆమోదయోగ్యమే. అదే అశేష సంఖ్యలోగల నిరుపేద రైతులకు భారతదేశం ఇస్తున్న సబ్సిడీలు 'ధరల వ్యవస్థను గందరగోళపరుస్తున్నందున' అమెరికాకు ఆమోదయోగ్యం కాదు. అమెరికాలో వ్యవసాయ రంగంలో పనిచేసేవారు చాలా తక్కువ సంఖ్యలో ఉండటం వల్ల వారికి నేరుగా సబ్సిడీలను ఇచ్చినా ధరల వ్యవస్థలో గందరగోళం ఏమీ ఏర్పడదు. ఈ సబ్సిడీలను ప్రపంచ మార్కెట్‌ను కైవశం చేసుకోవటానికి ఇచ్చినప్పటికీ అమెరికాకు ఎటువంటి ఇబ్బందీ ఉండదు. కానీ కోట్లసంఖ్యలో రైతులుగల భారతదేశంలో సబ్సిడీలను ఆదాయాలకు మద్దతునిచ్చే రూపం లో నేరుగా ఇవ్వటం సాధ్యపడదు. సబ్సిడీలను మద్దతు ధర రూపంలోనే ఇవ్వాలి. సరిగ్గా దీనినే అమెరికా వ్యతిరేకిస్తోంది.
భారతదేశంలో మేధో ఆస్తి హక్కుల(ట్రిప్స్‌)ను అనుసరించి చేసిన పేటెంట్‌ చట్టం కారణంగా జనరిక్‌ మందుల రంగం దెబ్బతింది. అంతకుముందున్న ఇండియన్‌ పేటెంట్స్‌ యాక్ట్‌ సాంకేతికతపై అభివృద్ధి చెందిన దేశాల గుత్తాధిపత్యాన్ని ఎంతోకొంత దెబ్బతీసింది. అందుకే అది ఒక నమూనా చట్టంగా ఉండేది. అయితే ట్రిప్స్‌ అనుకూలంగా ఉండటం కోసం దానిని పరిత్యజించారు. పేటెంట్ల కాలాన్ని పెంచటం, ప్రక్రియ నుంచి ఉత్పత్తికి పేటెంట్ల వ్యవస్థను విస్తృతపరచటం వంటి చర్యలను కొత్త చట్టంలో పొందపరిచారు. అయినప్పటికీ ఇది కూడా అమెరికాను సంతృప్తిపరచలేదు. జనరిక్‌ మందులను తయారుచేసే కంపెనీలను నిరుత్సాహపరచాలని భారతదేశంపై అమెరికా వత్తిడి చేస్తోంది. త్వరలో దర్శించనున్న అమెరికా వాణిజ్య ప్రతినిధివర్గం ఈ వత్తిడి కొనసాగిస్తుంది.
వలసవాదం అస్థిత్వం మీదనే స్వేచ్ఛావాణిజ్యానికి మద్దతుగా చేసే వాదన ఆధారపడిందనే వాస్తవం అమెరికా దృక్పథంలో వ్యక్తమౌతోంది. వలసవాదం ఆధిపత్యంలో ఉన్నప్పుడు స్వేచ్ఛా వాణిజ్య పవిత్రత గురించి ఎంతైనా మాట్లాడుకోవచ్చు. ఎందుకంటే అమ్ముడుపోని వస్తువులను వలస దేశాలలో అమ్ముకోవచ్చుగనుక. స్వేచ్ఛా వాణిజ్యం మంచిదిగా కనపడుతుంది. ఎందుకంటే ఏ అభివృద్ధిచెందిన దేశమూ దీనితో నష్టపోలేదు. అలాఅని ఎప్పుడూ కూడా పూర్తిగా స్వేచ్ఛా వాణిజ్యం అనేది లేదు. కానీ దానితో ఎటువంటి ఇబ్బందీ లేకుండా నాయకత్వ స్థానంలోగల ప్రధాన దేశం స్వేచ్ఛా వాణిజ్యాన్ని ఆచరించగలిగింది. మిగులును ఎగుమతి చేసిన వలసల గురించి ఇక్కడ ప్రస్తావన ఉండదు. కానీ వలసవాదం లేని స్థితిలో ఈ వాదన కూడా పతనమవు తుంది. గత అనేక సంవత్సరాలుగా ప్రపంచం దీనితోనే సర్దుకుపోతోంది.
అమెరికా రక్షిత విధానాలను చైనా, భారతదేశంవంటి దేశాలు స్వచ్ఛంధంగా అంగీకరించటమంటే ప్రపంచ ఆర్థిక వ్యవస్థలో సమిష్టి డిమాండ్‌ను బలోపేతం చేసే భారాన్ని మోయటానికి అంగీకారం తెలిపినట్టవుతుంది. అయితే ఈ దేశాలు తమ రాజ్యాధికారాన్ని ఇందుకోసం వాడటం కుదరదు. ఎందుకంటే ఒకదశ వరకు మాత్రమే విత్త లోటును అనుసరించటానికి ఆమోదం ఉండటంవల్ల ఈ దేశాలకు మిగిలిన ఏకైక ప్రత్యామ్నాయం ద్రవ్య విధానాన్ని ఉపయోగించటమే. అయితే మొత్తంమీద డిమాండ్‌ కొరత ఏర్పడిన స్థితిలో సమిష్టి డిమాండ్‌ను బలోపేతం చేయటానికి ద్రవ్య విధానం సరిపోదు. తత్ఫలితంగా సమిష్టి డిమాండ్‌లో ఏర్పడిన కొరత కొనసాగుతుంది. కాబట్టి విస్తృత మార్కెట్లను కైవశం చేసుకునేందుకు జరిగే పోరాటం కూడా కొనసాగుతుంది. పర్యవసానంగా తన రక్షిత విధానాలను ఇతరులతో అంగీకరింపజేయాలని అమెరికా చేస్తున్న ప్రయత్నాలు విజయవంతం కాజాలవనేది సుస్పష్టం.
bhaarata-america vaanijya sambandhaalu | neti vyaasam | www.NavaTelangana.com
pantommido sataabdam chivarana, 20va sataabdam aarambhaana prapanchamlo pradhaana pettubadidaarii desangaa vunna britonke noothanamgaa aavirbhavistunna deshaalathonu, continentalli airopathonu, amerikaathonu karentu khata lotu undedi. nijaaniki pradhaana desha swabhaavamlone atuvanti lotuku avakaasam untundi. endukante ee pradhaana desham aadhvaryamlo erpaataina antarjaatiiya corrensy upayoginchukuni itarulu perige avakaasaanni adhi kalpistundi.
aa vidhamgaa neti vardhamaana deshaalatho americaku karentu khata lotu undi. briton tana karentu khata lotu poodchatame kakunda tanaku lotuvunna deshaalaku pettubadi kuudaa egumati chesi karentu khata migulunu srushtinchedi. ee vaastavamlo ee rendinti madhya teda undi. alaa valasa deshaalalooni parisramalu nasanamayyela chesina egumatula dwara uchitamgaa saadhinchina migulutho chellimpulanu poorticheyatam jarigedi. kluptamgaa cheppalante appati vardhamaana deshaalatho britonke pedda ettuna karentu khata lotu, capitalli akountu lotu unnappatikii aa desham etuvanti videshee maarakapu chellimpula shesham(balanse aff pamentse) samasyalanu edurkoledu.
americaku atuvanti saadhyata andubaatulo ledu. maji 'valasa deshaala' nunchi medho aastihakku, itara dopidiila roopamlo migulunu swantam chesukunnappatiki videshee maaraka chellimpulalo samathoulyam saadhinchataaniki kaavalasina mottamto polchinappudu america dochina migulu namamatrame. valasa deshaalaku rajakeeya swaatantyram raavatamtho abhivruddhi chendina pettubadidaarii deshaalu tama maji 'valasala'pai elanti pratiphalam andinchakundaa vanarula badili vyavasthanu ruddatam saadhyapadatam ledu. kabatti america tana videshee maarakapu chellimpula seshaaniki chendina avasaraalanu teerchukoovataaniki bahya runaanni deerghakaalampaatu vistrutaparichindi. deenitho pettubadidaarii vyavastha charitralone mottamodatisaari atyanta balamaina oka pettubadidaarii desham atyanta parimaanamlo bahya runaanni kuudaa kaligivunna paristhiti erpadindi. antekakunda 'paarisraamika vinaasam' kaliginche egumatulato tana desheeya sthaayi aardhika kaaryakalaapaalanu kuudaa nirvahinchukune paristhitulalo sadaru pettubadidaarii desham ledu. atuvanti egumatulu cheyatam gatamlo saadhyapadindi. endukante aneka valana deshaalanu tana aadheenamlo unchukunna atyanta balamaina valasa palakuraliga vunna briton tanaku anukuulamaina reetilo sadaru valasa deshaala maarketlanu upayoginchukunedi. ayithe americaku tanaku anukuulamaina reetilo upayoginchukogalige valasa deshaala marketlu andubaatulo levu.
desheeya aardhika kaaryakalaapaalu ksheeninchatam, bahya runam peragatam vanti paristhitulanu edurkovataniki america oka noothana rakshita vidhaanaanni avalambinche vyuuhaaniki padunu pedutondi. ee vyuhanni aamodinchaalani vardhamaana deshaalaku america 'nachacheppe' prayatnamlo undi. tana ekapaksha rakshita vidhaanaalanu aamodinchaalani chainaaku america nachajeppe prayatnam chesindi. ee vidhamgaa okavaipu tana desheeya aardhika karyakalapala sthaayini penchukuntundagaa, videshee maarakapu chellimpula seshamloni lotu kuudaa poodchukuntundagaa erpade sardubaatu bhaaraanni migilina deshaalu mosenduku siddhapadele cheyovachani america bhaavistondi. ayithe america egumatulalo aneka vastuvulapai chaina adhika sunkaalanu vidhinchatamtho chaina vishayamlo america vijayavantam kaaledu.
prastutam tana rakshita vidhaanaalanu aamodinchaalani america bhaaratadesaaniki nachajeppe prayatnam chestunnadi. bharatadesam etuvanti prateekaara charyalu teesukokunda, veelunte tana sunkaalanu tagginchi america egumatulaku maargam sugamam cheyalani america korutondi. alaa jarigithe gatha dashabda kaalamlo bharatadesam enchukunna asia deshaala egumatulanu debbateeyatam avutundi. twaralo oka america pratinidhi vargam bhaaratadesaanni sandarsinchanundi. america rakshita vidhaanaalanu swachchandamgaa aamodinchaalani, bhaaratadesamto americaku gala lotu parimaanaanni tagginchaalani ee pratinidhi vargam bhaaratadesaanni koranundi.
americaku bhaaratadesamto rendu moulika samasyalu unnaayi. vartakapu sarukula vaanijyam bhaaratadesaaniki anukuulamgaa undatam modatidi. bhaaratadesamlo gala medho aastihakkula vyavastha tripse oppandaaniki anugunamgaa unnappatikii adhi americaku upayogakaarigaa ledanedi rendavadi. 2017loo bhaaratadesaaniki anukuulamgaa vartakapu sarukula vaanijyamlo erpadina migulu 27.3bilianni daalarlu. 2018loo poura vimaanaalu, indhanamvanti america sarukulaku bhaaratadesamlo erpadina demande phalitamgaa ee migululo 4bilianni daalarlu taggindi. ayinappatiki migilina mottam takkuvemi kaadu. videshee maarakapu chellimpula sheshamlo erpadina ee tedaanu tagginchaalani america korutunnadi. daadaapu oka dasabdam kritam varaku bharatadesa digumatulalo america wata 8.5saatamgaa undi. prastutam adhi 5.7saataaniki taggindi. adekaalamlo 11saatam kante takkuvagavunna chaina wata 16saataaniki perigindi. kluptamgaa cheppalante bharatadesam tana digumatula kosam america vanarulapaikante asia deshaala vanarulapai aadhaarapadatam modalettindi. deenilo maarpuraavaalani america korutondi.
bhaaratadesamloki digumati avutunna apilseel, badamvanti sarukulapatla bharatadesa drukpathaanni maarchu kovalani gatha dashabda kaalamgaa america vattidi chestondi. adevidhamgaa saadhaaraneekarimpabadina empikala vyavastha(janaralijde systeme aff prepherensessi)loo bhagamaina aneka vastuvulanu bharatadesa egumatula nunchi tolaginchaaru. antekakunda iranni nunchi bharatadesam digumati chesukuntunna chamuru parimaanamlo maarpu jarige avakaasam undi. kontha bhagam americaku maaravacchu. chainalaga kakunda iranni nunchi chamuru digumati chesukoradane america aadesaanni mody prabhutvam aamodinchindi. iranni chamuru choukagaa labhistunnappatiki, america sarafara chese chamuru choukagaa andinchabomani america spashtam chesinappatiki mody prabhutvam america aadesaanni paatinchanundi. kabatti chamuruku sambandhinchi balavantamgaa ekkuvadharaku konipinchaalane prayatnaalanu edurkontamani gatamlo palikina maatalanu mody prabhutvam telikagaa gaaliki vadilindi. emainappatiki bharatadesam drushtilo veetiki praadhaanyata unnappatikii america drushtilo ematram viluva ledu.
america bharatadesampai vattidi chestunna maro rangam vyavasaayam. ee rangamlo vari, godhumalaku antarjaatiiya vaanijya samstha(dubuto) aamodinchina daanikante ekkuvagaa bharatadesam subsidiilanu istunnadani america vaadistondi. antarjaatiiya vaanijya samstha 1995loo erpadinappudu 61bilianni daalarlugavunna america subsidiilu 2016kalla 135bilianni daalarlaku periginappatiki adhi aamodayogyame. adhe ashesha sankhyalogala nirupeda raitulaku bharatadesam istunna subsidiilu 'dharala vyavasthanu gandaragolaparustunnandam' americaku aamodayogyam kaadu. americalo vyavasaaya rangamlo panichesevaaru chala takkuva sankhyalo undatam valla vaariki nerugaa subsidiilanu ichina dharala vyavasthalo gandaragolam emi erpadadu. ee subsidiilanu prapancha marketenu kaivasam chesukovataniki ichinappatiki americaku etuvanti ibbandi undadu. cony kotlasankhyalo raitulugala bhaaratadesamlo subsidiilanu aadaayaalaku maddatuniche roopam loo nerugaa ivvatam saadhyapadadu. subsidiilanu maddatu dhara roopamlone ivvali. sarigga deenine america vyatirekistondi.
bhaaratadesamlo medho aasti hakkula(tripse)nu anusarinchi chesina patenti chattam kaaranamgaa janarike mandula rangam debbatindi. antakumundunna indian patentessi acte saanketikatapai abhivruddhi chendina deshaala guttaadhipatyaanni entokonta debbateesindi. anduke adhi oka namuunaa chattamgaa undedi. ayithe tripse anukuulamgaa undatam kosam daanini parityajinchaaru. patentla kaalaanni penchatam, prakriya nunchi utpattiki patentla vyavasthanu vistrutaparachatam vanti charyalanu kotta chattamlo pondaparichaaru. ayinappatiki idhi kuudaa americanu santruptiparachaledu. janarike mandulanu tayaruchese companylanu nirutsaahaparachaalani bharatadesampai america vattidi chestondi. twaralo darsinchanunna america vaanijya pratinidhivargam ee vattidi konasaagistundi.
valasavaadam asthithvam meedane swechhaavaanijyaanika maddatugaa chese vaadana aadhaarapadindane vaastavam america drukpathamlo vyaktamoutondi. valasavaadam aadhipatyamlo unnappudu swechha vaanijya pavitrata gurinchi entainaa matladukovachhu. endukante ammuduponi vastuvulanu valasa deshaalalo ammukovachhuganuku. swechha vaanijyam manchidigaa kanapadutundi. endukante e abhivruddhichendina deshamuu deenitho nashtapoledu. alaani eppuduu kuudaa puurtigaa swechha vaanijyam anedi ledu. cony daanitho etuvanti ibbandi lekunda nayakatva sthaanamlogala pradhaana desham swechha vaanijyaanni aacharinchagaligindi. migulunu egumati chesina valasala gurinchi ikkada prastaavana undadu. cony valasavaadam laeni sthitilo ee vaadana kuudaa patanamavu tundi. gatha aneka samvatsaraalugaa prapancham deenithone sardukupotondi.
america rakshita vidhaanaalanu chaina, bharatadesamvanti deshaalu swachchandhamgaa angeekarinchatamante prapancha aardhika vyavasthalo samishti demandenu balopetam chese bhaaraanni moyataniki angeekaaram telipinattavutundi. ayithe ee deshaalu tama rajyadhikaranni indukosam vaadatam kudaradu. endukante okadasa varaku matrame vitta lotunu anusarinchataaniki aamodam undatamvalla ee deshaalaku migilina ekaika pratyaamnaayam dravya vidhaanaanni upayoginchatame. ayithe mottammeeda demande korata erpadina sthitilo samishti demandenu balopetam cheyataniki dravya vidhaanam saripodu. tatphalitamgaa samishti demandelo erpadina korata konasaagutundi. kabatti vistruta maarketlanu kaivasam chesukunenduku jarige poratam kuudaa konasaagutundi. paryavasaanamgaa tana rakshita vidhaanaalanu itarulatho angeekarimpajeyaalani america chestunna prayatnaalu vijayavantam kajalavanedi suspashtam.