పెంచలకోన ,ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రం, నెల్లూరు జిల్లా, రాపూరు మండలానికి చెందిన గ్రామం.ఇది రెవెన్యూ గ్రామం కాదు.
శ్రీ మహావిష్ణువు కృతయుగాన ప్రహ్లాదుని రక్షించేందుకు హిరణ్యకసిపుని సంహరించిన అనంతరం వెలిగోండల కీకారణ్యంలో గర్జిస్తూ ఆవేశంగా సంచరిస్తున్న సమయంలో చెంచురాజు కుమార్తె చెంచులక్ష్మీ తన చెలికత్తెలతో అడవిలో విహరిస్తుండగా స్వామి వారి భీకర రూపాన్ని చూసిన చెలికత్తెలు భయంతో పారిపోగా చెంచులక్ష్మీ మాత్రం స్వామి వారిని చూసి భయపడకుండా నిలబడి పోయినట్లు చరిత్ర చెపుతుంది. దీంతో ఆమే ధైర్య సాహసాలు, అందచందాలకు ముగ్ధుడైన స్వామి వారు చెంచురాజుకు కప్పం చెల్లించి ఆమెను వివాహం చేసుకొని ఆ సుందరవనితను పెనవెసుకోని శిలారూపంలో ఇక్కడ స్వయంభువుగా వెలసినట్లు పురాణ కథనం. దీంతోనే స్వామి వారిని పెనుశిల లక్ష్మీనసింహస్వామిగా పిలుస్తారు. అయితే చెంచులక్ష్మీని స్వామి వివాహమాడారని తెలుసుకున్న ఆయన సతి ఆదిలక్ష్మీ అమ్మవారు ఆగ్రహించి స్వామికి అల్లంత దూరంలో ఏటి అవతల గట్టుకు వెళ్ళిపోయినట్లు కథనం. దీంతో అమ్మవారికి ఇక్కడ దేవస్ధానం నిర్మించారు.
తూర్పుకనుమల మధ్య పర్వత ప్రాంతాలల్లో నెల్లూరు-కడప జిల్లాల మద్య ఈ క్షేత్రం ఉంది. నెల్లూరు జిల్లా కేంద్రానికి 80 కిలో మీటర్ల దూరంలో సముద్రమట్టానికి 3వేల అడుగుల ఎత్తున వున్న కోన క్షేత్రం నిత్య శోభాయమానంగా వెలుగోందుతుంది. ఈ క్షేత్రం దట్టమైన కీకారణ్యంలో వున్నప్పటికి ఇక్కడికి వచ్చే భక్తులకు ఎటువంటి ఆపదలు క్రిమి కీటకాలనుండి తలెత్తవు అంటారు. అందువల్ల ఈ స్వామిని కొండి కాసులవాడని కూడా పిలుస్తారు. కోనలోని గర్భగుడి సుమారు 700 సంవత్సరాలకు పూర్వం నిర్మించినట్లు తెలుస్తుంది.భారతదేశానికి ఈ పేరు రావడానికి కారణమైన భరతుడు ఈ ప్రాంతంలోనే పెరిగారని ఆయనను పెంచిన కణ్వమహర్షి ఈ ప్రాంతంలో తపస్సు ఆచరించారని ఆశ్రమం పక్కనే వున్న ఏరును కణ్వలేరుగా పిలిచేవారని కాలక్రమేణా అది కండలేరుగా మారినట్లు చరిత్రకథనం. పెంచలకోనకు ఆరు కిలో మీటర్ల దూరంలో గోనుపల్లికి చెందిన ఒక బోయ గోర్రెల కాపరి గొర్రెలను మేపుకునేందుకు పెంచలకోన అడవి లోకి వెళ్లగా స్వామి వృద్ధుని రూపంలో బోయ కాపరికి కనిపించి నరసింహస్వామి శిలా రూపంలో ఇక్కడ వెలసి వున్నారని గ్రామస్దులకు తెలిపి ఇక్కడ ఆలయం నిర్మించాలని చెప్పారట. వెనుతిరిగి చూడకుండా వెళ్లాలని స్వామి అతనిని ఆదేశించగా కాపరి సరేనని కోద్ది దూరం వెళ్ళిన తరువాత వెనుతిరిగి చూడడంతో స్వామి శిలగా మారినట్లు ఈప్రాంత వాసులు చెబుతుంటారు.ఈ విషయం తెలుసుకున్న గ్రామస్దులు స్వామి వారికి దేవస్ధానం నిర్మించి పూజా కార్యక్రమాలు నిర్వహిస్తున్నారు. 1959లో ఈ దేవస్ధానం దేవాదాయ శాఖ ఆధీనంలోకి వచ్చింది. అప్పటి నుండి కోన దినదినాభివృద్ధి చేందుతూ ఉంది.
ఇక్కడ నరసింహస్వామి ఆలయం ఉంది. ఇది నెల్లూరునకు 70 కిమీ దూరంలో ఉంది. రాష్ట్రంలోని పలు ప్రాంతాలనుండి ప్రజలు కుల, మత, వర్గ విభేదాలు లేక స్వామి వారిని దర్శించి పాపాల నుండి విముక్తులగుచున్నారు.ఈ పుణ్యక్షేత్రం నెల్లూరులో రాపూరు మండలంకి 35 కిలోమీటర్లు దూరంలో ఉంటుంది. చుట్టూ పెద్ద కొండలు, పచ్చని చెట్ల మధ్య పెనుశిల నరసింహస్వామి దేవాలయం చాలా ప్రశాంతంగా ఉంటుంది. ఈ పెంచలస్వామిని దర్శించుకోవడానికి చుట్టుపక్కల పల్లెటూర్ల నుండి చాలా మంది వస్తూ ఉంటారు. ప్రతి సంవత్సరం మే, ఏప్రిల్ మధ్యలో బ్రహ్మోత్సవాలు చాలా వైభవంగా జరుగుతాయి ఇక్కడ. తిరుమల బ్రహ్మోత్సవాలు జరిగేటప్పుడు పెంచలకోనకు కుడా స్పెషల్ బస్సులు వేస్తూ ఉంటారు. కన్వ మహర్షి ఇక్కడ తపస్సు చేసారని ప్రతీతి. మాములు రోజుల్లో చీమ చిటుక్కన్నా వినిపిస్తుందేమో అన్నంత ప్రశాంతంగా ఉంటుంది, వేసవిలో మాత్రం కిటకిట లాడుతుంది. చుట్టుపక్క గ్రామాలవాళ్ళు కొత్తగా కొన్న ట్రాక్టరుకు, లేకపొతే కొత్త వాహనానికి ఇక్కడ పూజ చేయడం రివాజు. ఇక్కడకి రావడానికి రాపూరు, పొదలకూరు, గూడూరు, నెల్లూరు నుండి బస్సులు తిరుగుతాయి. ఉండడానికి కొన్ని సత్రాలు ఉంటాయి కాని అంత అనువుగా ఉండవు. కాకపొతే ఈ గుడికి వచ్చే వాళ్ళంతా ఉదయం వచ్చి సాయంత్రం తిరుగుముఖం పడుతారు.
penchalakona ,andhrapradesh rashtram, nelluru jilla, rapuru mandalaaniki chendina graamam.idhi revenue graamam kaadu.
shree mahavishnuvu krutayugaana prahlaaduni rakshinchenduku hiranyakasipuni samharinchina anantaram veligondala keekaaranyamlo garjistuu aavesamgaa sancharistunna samayamlo chenchuraju kumarte chenchulakshmi tana chelikattelato adavilo viharistundagaa swami vaari bheekara roopaanni chusina chelikattelu bhayamto paaripogaa chenchulakshmi maatram swami vaarini chusi bhayapadakunda nilabadi poinatlu charitra cheputundi. deentho aame dhairya saahasaalu, andachandaalaku mugdhudaina swami vaaru chenchuraajuku kappam chellinchi aamenu vivaham chesukoni aa sundaravanitanu penavesukoni silaaroopamlo ikkada swayambhuvugaa velasinatlu puraana kathanam. deenthone swami vaarini penusila lakshminasimhaswamiga pilustaaru. ayithe chenchulakshmeeni swami vivaahamaadaarani telusukunna aayana sathi aadilakshmi ammavaaru aagrahinchi swaamiki allanta dooramlo eta avatala gattuku vellipoyinatlu kathanam. deentho ammavaariki ikkada devasdhaanam nirminchaaru.
toorpukanumala madhya parvata praantaalallo nelluru-kadapa jillala madya ee kshetram undi. nelluru jilla kendraaniki 80 kilo meaterla dooramlo samudramattaaniki 3vela adugula ettuna vunna kona kshetram nitya sobhaayamaanamgaa velugondutundi. ee kshetram dattamaina keekaaranyamlo vunnappatiki ikkadiki vache bhaktulaku etuvanti aapadalu krimi keetakaalanundi talettavu antaaru. anduvalla ee swaamini kondi kasulavadani kuudaa pilustaaru. konaloni garbhagudi sumaru 700 samvatsaraalaku puurvam nirminchinatlu telustundi.bhaaratadesaaniki ee paeru raavadaaniki kaaranamaina bharatudu ee praantamlone perigaarani aayananu penchina kanvamaharshi ee praantamlo tapassu aacharinchaarani aashramam pakkane vunna erunu kanvalerugaa pilichevaarani kalakramena adhi kandalerugaa maarinatlu charitrakathanam. penchalakonaku aaru kilo meaterla dooramlo gonupalliki chendina oka boya gorrela kapari gorrelanu mepukunenduku penchalakona adavi loki vellagaa swami vruddhuni roopamlo boya kapariki kanipinchi narasimhaswamy shila roopamlo ikkada velasi vunnaarani graamasdulaku telipi ikkada aalayam nirminchaalani chepparata. venutirigi chudakunda vellaalani swami atanini aadesinchagaa kapari sarenani koddi dooram vellina taruvaata venutirigi chudadamtho swami silagaa maarinatlu eepraanta vaasulu chebutuntaaru.ee vishayam telusukunna graamasdulu swami vaariki devasdhaanam nirminchi poojaa kaaryakramaalu nirvahistunnaaru. 1959loo ee devasdhaanam devadaya saakha aadheenamloki vachindi. appati nundi kona dinadinaabhivruddhi chendutu undi.
ikkada narasimhaswamy aalayam undi. idhi nellurunaku 70 kimi dooramlo undi. rashtramloni palu praantaalanundi prajalu kula, matha, varga vibhedaalu leka swami vaarini darsinchi paapaala nundi vimuktulaguchunnaaru.ee punyakshetram nellurulo rapuru mandalanki 35 kilometerlu dooramlo untundi. chuttu pedda kondalu, pachani chetla madhya penusila narasimhaswamy devalayam chala prasaantamgaa untundi. ee penchalaswaamini darsinchukovadaaniki chuttupakkala palletoorla nundi chala mandi vastuu untaaru. prati samvatsaram mee, epril madhyalo brahmotsavalu chala vaibhavangaa jarugutaayi ikkada. tirumala brahmotsavalu jarigetappudu penchalakonaku kuda speshal bassulu vestu untaaru. kanva maharshi ikkada tapassu chesarani prateeti. maamulu rojullo cheema chitukkanna vinipistundemo annanta prasaantamgaa untundi, vesavilo maatram kitakita laadutundi. chuttupakka graamaalavaallu kottagaa konna tractoruku, lekapothe kotta vaahanaaniki ikkada pooja cheyadam rivaju. ikkadaki raavadaaniki rapuru, podalakuru, guduru, nelluru nundi bassulu tirugutaayi. undadaaniki konni satraalu untaayi kaani anta anuvugaa undavu. kakapothe ee gudiki vache vaallantaa udayam vachi saayantram tirugumukham padutaaru.