క్రితం సంవత్సరం శివరాత్రికి పట్టిసీమ వెళ్ళాను కాని ఈ సంవత్సరం సెలవు కుదరకపోవడం వలన వెళ్ళలేకపోతున్నాను. గత సంవత్సరం పట్టిసీమ వెళ్ళి వచ్చాకా శివ శివా ఏల ఈగోల అని ఒక టపా వ్రాసాను. అది నేను బ్లాగింగ్ క్రొత్తగా మొదలుపెట్టిన రోజులు. పట్టిసీమ శివరాత్రి ఉత్సవాలు చాలా బాగా జరుగుతాయి. గోదావరి మధ్యలో కొండపై కొలువున్న వీరభద్రస్వామికి ఆరోజు నయనానందకరంగా అభిషేకాలు జరుగుతాయి. 2 సంవత్సరాల క్రితం పట్టిసీమ వెళ్ళినప్పుడు లింగోద్భవ సమయంలో స్వామి సన్నిధానంలోనే ఉన్నాను. ఆలయం లోపల ప్రశాంతంగా ఖాళీగా ఉంది. జనమంతా కొండ క్రింద గోదావరి ఇసుక తిప్పలపై జరుగుతున్న తీర్థంలో హడావిడిగా ఉన్నారు. అందువల్ల స్వామి అభిషేక దర్శనం ప్రశాంతంగా జరిగింది మాకు. రాత్రి 12గంటలు దాటిన కూడా కిక్కిరిసిన జనంతో తీర్థం జరిగే ప్రదేశమంతా గోదావరి తల్లి చల్లని గాలుల నడుమ భలే సరదాగా సందడిగా ఉంటుంది.
రాత్రిపూట శివరాత్రి ఉత్సవాలు చూడటం బాగానే ఉంటుందిగాని లాంచీ మీద ఆలయానికి చేరుకోవడం తలకు మించిన పనే. త్రాగుబోతు జనాలు వచ్చి క్యూలో ఉన్నవారిని త్రోయడం, పోలీసులు జనాన్ని చెదరగొట్టడానికి తరమడం చికాకు తెప్పిస్తుంది. మధ్యాహ్న సమయానికల్లా ఆలయ ప్రాంతానికి వెళ్ళిపోవడం ఉత్తమం. అలా వెళ్ళి రాత్రి వరకు అక్కడ తీర్థంలో తిరిగి శివ దర్శనం చేసుకొని రావొచ్చు. శివరాత్రి నాటి ఉదయం నుంచి రెండు రేవుల మధ్య పగలు, రాత్రి లాంచీలు ఎడతెరిపి లేకుండా తిరుగుతూనే ఉంటాయి. పట్టిసీమ రావడానికి పోలవరం మండలం, కొవ్వూరు మండలం, తాళ్ళపూడి మండలం, రాజమండ్రి మరియు కోనసీమ వంటి ఇతర ప్రాంతాల నుంచి కూడా బస్ సౌకర్యం ఆ మర్నాటి రోజు వరకు ఉంది. అవకాశం ఉన్నవారు ఆటోలలో, కారులలో కూడా వస్తారు. అందుచేత ప్రయాణపరమైన ఇబ్బందులు ఏమి ఉండవు. ప్రసిద్ధమైన పాపికొండల ప్రయాణం కూడా ఈ పట్టిసీమ నుంచే ప్రారంభం అవుతుంది.
శివరాత్రినాటి ఉదయం నుంచి వివిధ సంఘాల వారు రెండు రోజులపాటు ఉచిత భోజనం, ఫలహారం పెడతారు. అవన్నీ కూడా ఆలయ సమీపంలో గోదావరి ఒడ్డున ఉంటాయి. రాత్రి 12 గంటల వరకు భోజనానికి ఇబ్బంది ఉండదు. అందమైన తూర్పుకనుమల (కొండలు) మధ్య ప్రవహించే గోదావరి ఆ నది మధ్యలో దేవకూటంపై వెలిసిన భద్రకాళీ సమేత వీరభద్రుడు, నిరంతరం చల్లగా సేద తీర్చే గోదావరి గాలులు, దేదీప్యమైన విద్యుత్కాంతుల నడుమ అశేష జన సందోహ కోలాహాలం ఇదే మహాశివరాత్రి నాటి పట్టసాచల (పట్టిసీమ) వైభవం.
ఈ సంవత్సరం దీపావళి కూడా వచ్చి వెళ్ళిపోయింది. దీపావళిని చూసి పొందిన ఆనందం పెద్దగా ఏమిలేదు. ఒకప్రక్క టివి లలో తుఫాన్ గురించి భయపెట్టి చంపుతుంటే చేతిదాకా వచ్చిన వరి పంట ఏమవుతుందోనని ఒకటే భయం. అయినా ఇంటిలో చిన్న పాప (మా అమ్మాయి) ఉంది కదా దానికోసం ఏవో కొన్ని సామానులు కొని తెచ్చాను. అవి ధరలెక్కువగా ఉన్నాయి. తీరా నిన్న రాత్రి కాల్చడం మొదలుపెడితే చిచ్చుబుడ్డి వెలుగులకు భయపడి ఇంట్లోకి పారిపోయింది. ఒకే ఒక మతాబు భయం భయంగా కాల్చింది. మిగిలినవి నేను కాల్చుతుంటే మా నాన్నగారి ఒళ్ళో కూర్చుని చూసింది. అలా ఓ అరగంట వీధిలో కాలక్షేపం చేసి దీపావళి అయిందనిపించాము. మేమే కాదులెండి మా వీధిలో మిగిలినవాళ్ళు, ఊరి జనాలు కూడా అరగంటలో తెమెల్చేసారు. ఆరింటికల్లా మొదలుపెట్టేసి ఏడింటిలోపు అవగొట్టేశారు. అంతే దీపావళి అయిపోయింది. చక్కని ఉత్సాహపూరిత వాతావరణం కనిపించలేదు.
మా చిన్నప్పుడయితే దీపావళి రోజు చీకటిపడే వేళకి మా తాతగారు పిల్లలందరినీ అమ్మవారి గుడికి తీసుకెళ్ళి దర్శనం చేయించి దివిటీలు కొట్టించేవారు. తర్వాత ఇంటికొచ్చి భోజనాలు చేసి రాత్రి 8 తర్వాత దీపావళి వేడుక ప్రారంభించేవాళ్ళం. దీపావళి వారం రోజుల ముందు నుండీ మతాబులు, సిసింద్రీలు, తాటాకు టపాకాయల తయారీలో మా చిన్న మావయ్యతో ఉత్సాహంగా పోటీపడేవాళ్ళం. కాలువ గట్టున నిలబడి పిల్లలంతా తారాజువ్వల పోటీ పెట్టుకొనేవాళ్ళం. కొంతమంది వాటిని తారు రోడ్డు మీద కూడా వదిలేవారు. నిజమైన పండుగ ఆనందం పొందిన రోజులవి. మారిన జీవన పరిస్థితుల వల్ల ఇప్పుడు అంత ఉత్సాహం కనిపించుట లేదు. కావల్సిన సామగ్రి అంతా అప్పటికప్పుడు దొరుకుతోంది. అవి పేలకపోయినా, తుస్సుమన్నా ఇంతే సంగతులు. రేట్లు కూడా చాలా ఎక్కువ చెబుతున్నారు. కాని పిల్లలను, పెద్దలను కూడా సమంగా అలరించే పండుగ మాత్రం దీపావళే. పిల్లలు టపాకాయలతో సరదా పడితే, పెద్దలు 1000 వాలాలతో, లక్ష్మీ బాంబులతో పోటీ పడతారు. ఇది ఒక చక్కని పండుగ. జాగ్రత్త లేకపోతే మాత్రం విషాదమే. వచ్చే సంవత్సరం మాత్రం ఈ పండుగ మరింత ఉత్సాహంగా చేసుకోవాలని ఆశిస్తున్నాను. అప్పటికీ మా ఇంట్లోకి ఒక క్రొత్త కుటుంబ సభ్యుడో / సభ్యురాలో వస్తారు. అప్పుడు మాత్రం ఈ తుఫాన్లు, వర్షాల భయాలు ఉండకూడదు. పంటలు బాగా పండాలి. దీపావళి కన్నా అందంగా సంక్రాంతి జరుపుకోవాలి. మీరు, నేను అందరం సంతోషంగా ఉండాలి.
kritam samvatsaram sivaraatriki pattiseema vellaanu kaani ee samvatsaram selavu kudarakapovadam valana vellalekapotunnanu. gatha samvatsaram pattiseema velli vachaka shiva shiva ela eegola ani oka tapa vraasaanu. adhi nenu blaging krottagaa modalupettina rojulu. pattiseema sivaratri utsavaalu chala baga jarugutaayi. godavari madhyalo kondapai koluvunna veerabhadraswaamiki aaroju nayanaanandakaramgaa abhishekaalu jarugutaayi. 2 samvatsaraala kritam pattiseema vellinappudu lingodbhava samayamlo swami sannidhaanamlone unnaanu. aalayam lopala prasaantamgaa khaaliigaa undi. janamanta konda krinda godavari isuka tippalapai jarugutunna teerthamlo hadavidiga unnaaru. anduvalla swami abhisheka darsanam prasaantamgaa jarigindi maaku. raatri 12gantalu daatina kuudaa kikkirisina janamtho teertham jarige pradesamantaa godavari talli challani gaalula naduma bhale saradaagaa sandadigaa untundi.
raatripuuta sivaratri utsavaalu chudatam bagane untundigaani lanchi meeda aalayaaniki cherukovadam talaku minchina pane. traagubotu janaalu vachi culo unnavaarini troyadam, poliisulu janaanni chedaragottadaaniki taramadam chikaaku teppistundi. madhyahna samayanikalla aalaya praantaaniki vellipovadam uttamam. alaa velli raatri varaku akkada teerthamlo tirigi shiva darsanam chesukoni ravochu. sivaratri naati udayam nunchi rendu revula madhya pagalu, raatri laancheelu edatheripi lekunda tirugutune untaayi. pattiseema raavadaaniki polavaram mandalam, kovvuru mandalam, tallapudi mandalam, rajamandri mariyu konaseema vanti itara praantaala nunchi kuudaa bus soukaryam aa marnati roju varaku undi. avakaasam unnavaaru aatolalo, kaarulalo kuudaa vastaaru. anducheta prayaanaparamaina ibbandulu emi undavu. prasiddhamaina papikondala prayaanam kuudaa ee pattiseema nunche praarambham avutundi.
sivaraatrinaati udayam nunchi vividha sanghaala vaaru rendu rojulapatu uchita bhojanam, falaharam pedataaru. avannee kuudaa aalaya sameepamlo godavari odduna untaayi. raatri 12 gantala varaku bhojananiki ibbandi undadu. andamaina toorpukanumala (kondalu) madhya pravahinche godavari aa nadi madhyalo devakuutampai velisina bhadrakaalii sametha veerabhadrudu, nirantaram challaga sedha teerche godavari gaalulu, deedeepyamaina vidyutkaantula naduma ashesha jana sandoha kolahalam ide mahasivaratri naati pattasaachala (pattiseema) vaibhavam.
ee samvatsaram deepaavali kuudaa vachi vellipoyindi. deepaavalini chusi pondina aanandam peddagaa emiledu. okaprakka tivi lalo tufan gurinchi bhayapetti champutunte chetidaka vachina vari panta emavutundonani okate bhayam. aina intilo chinna paapa (maa ammai) undi kada daanikosam evo konni saamaanulu koni tecchaanu. avi dharalekkuvagaa unnaayi. tiiraa ninna raatri kalchadam modalupedithe chichubuddi velugulaku bhayapadi intloki paaripoyindi. oke oka mataabu bhayam bhayamgaa kaalchindi. migilinavi nenu kalchutunte maa naannagaari ollo kuurchuni chusindi. alaa oo araganta veedhilo kalakshepam chesi deepaavali ayindanipinchaamu. meme kadulendi maa veedhilo migilinavallu, oori janaalu kuudaa aragantalo temelchesaaru. arinticalla modalupettesi edintilopu avagottesaaru. anthe deepaavali ayipoyindi. chakkani utsaahapuurita vaataavaranam kanipinchaledu.
maa chinnappudayite deepaavali roju cheekatipade vaelaki maa taatagaaru pillalandarinii ammavari gudiki teesukelli darsanam cheyinchi diviteelu kottinchevaaru. tarvaata intikochi bhojanaalu chesi raatri 8 tarvaata deepaavali veduka praarambhinchevaallam. deepaavali vaaram rojula mundu nundi mataabulu, sisindreelu, taataaku tapakayala tayaareelo maa chinna maavayyatho utsaahamgaa potipadevallam. kaaluva gattuna nilabadi pillalanta taaraajuvvala poty pettukonevallam. kontamandi vaatini taaru roddu meeda kuudaa vadilevaaru. nijamaina panduga aanandam pondina rojulavi. maarina jeevana paristhitula valla ippudu anta utsaaham kanipinchuta ledu. kaavalsina samagri antaa appatikappudu dorukutondi. avi pelakapoyina, tussumanna inthe sangatulu. retlu kuudaa chala ekkuva chebutunnaru. kaani pillalanu, peddalanu kuudaa samangaa alarinche panduga maatram deepaavale. pillalu tapaakaayalato sarada padithe, peddalu 1000 vaalaalatoe, lakshmi bambulatho poty padataaru. idhi oka chakkani panduga. jaagratta lekapothe maatram vishaadame. vache samvatsaram maatram ee panduga marinta utsaahamgaa chesukovalani aasistunnaanu. appatikee maa intloki oka krotta kutumba sabhyudo / sabhyuraalo vastaaru. appudu maatram ee tuphaanlu, varshaala bhayalu undakudadu. pantalu baga pandaali. deepaavali kanna andamgaa sankraanti jarupukovali. meeru, nenu andaram santoshamgaa undaali.