మాయని గాయం – వదలని దుఃఖం | మోదుగు పూలు
09 శనివారం ఆగ 2014
చుండూరు సభకు హాజరు అయిన గురజాల దళితుడు
వర్ధమాన భారతదేశం ఎండమావుల వెంట పరుగులు పెట్టి అలసిన కాలం ఇది. రాజకీయ పార్టీలు తమ కపట నాటకాల కోసం వేసుకొన్న మేకప్పు కరిగి కారుతూ.. వికృతమైన వాటి నిజరూపాలు మరింత అసహ్యంగా ప్రస్పుటం అవుతున్న కాలం ఇది. ప్రజల కోసం ఏర్పాటు అయిన వ్యవస్థలు పోలీసు, బ్యూరోక్రసీ పైలా పచ్చీసుగా వ్యవహరిస్తూ పేద ప్రజల ప్రతికూల పక్షంగా ఖరారు చేసుకొన్న కాలం ఇది.
ఈ ఇరవై మూడు సంవత్సరాలలో ఇంకో గణనీయమైన పరావర్తనం భారత జుడీషియల్ వ్యవస్థలో కాన వచ్చింది. మెజారిటీ భారత ప్రజలు అత్యంత గౌరవించి, భయపడే వ్యవస్థ ఇది. ఈ వ్యవస్థ చెప్పే న్యాయాలను భారత ప్రజలు తమ జీవన విధానంలో నైతికానైతిక నిర్ధారణలుగా మార్చుకొంటారు. ఈ కోర్టులు చేసే వ్యాఖ్యానాలను సూక్తి ముక్తావళిగా నిత్యం మననం చేసుకొని మనసుకు ఇంకింప చేసుకొంటారు. ఆ స్థాయి, స్థితి న్యాయవ్యవస్థకు ఉన్నా, లేక పోయినా … ఉండాలనే సాధారణ ప్రజల కోరిక, ఉన్నట్లుగా భ్రమింపచేసే దాని పటాటోపం … సామాన్య ప్రజలకు అర్ధం కానివ్వని వ్యవహారాలు … వెరసి భారత న్యాయ వ్యవస్థ అత్యున్నత పూజలు అందుకొంటున్నది ఇంకా ఇక్కడ. 'అన్యాయపు' దెబ్బలు దాని చేతిలో నిరంతరం తింటున్నా, దాని చేతి వేళ్ళ విదిలింపులలోనైనా ఒక కొంత ధర్మాన్ని, న్యాయాన్నిఒడిసి పట్టుకోవాలని ఇక్కడ అన్ని హక్కులూ తిరస్కరింపబడిన బడుగు ప్రజలు ప్రయత్నిస్తారు. కానీ భారత న్యాయానికి ధనసామ్య పక్షపాతం ఉంది. మరి దానికి పితృస్వామిక దురహంకారం ఉంది. ఇంకా భయపెట్టే విషయం అది కులాన్ని నిలువెల్లా పులుముకొని ఉంది. ఇక్కడ అట్టడుగు సమూహాలుగా ఉన్న దళితులకు అది అందనంత దూరంలో మడి కట్టుకొని ఉంది. ఇప్పుడది డబ్బుకూ, పరపతికి పాద సేవ చేసే పనిలో యమ బిజీగా ఉంది. అగ్రకులాలతో అంటకాగి నిర్లజ్జగా తన నికార్సైన కుల, వర్గ స్వభావాన్ని బహిర్గతం చేసుకొంటుంది.
చుండూరు రైల్వే స్టేషను
23 ఏళ్ళ క్రితం ఒక రోజు పొద్దున్నే (1991 ఆగస్టు 8) న్యూస్ పేపర్లో ఒక వార్త వచ్చింది. చుండూరులో రెడ్లు, బలిజలు కలిసి ఎనిమిది మంది దళితులను చంపి పంట కాలువలో, తుంగభద్రలో తొక్కి వేసిన కధనం. పత్రికలు కొన్నివిలువలను పాటిస్తున్న రోజులవి. శవాల నోటి మీద ఈగలు చూయించకుండా.. భర్తలను, బిడ్డలను కోల్పోయిన దళిత స్త్రీల ఆక్రందనలతో వచ్చిన ఫోటో అది. అప్పటి యువ హృదయాలు కార్పరేట్ చదువులతో ఇంకా మోడు వారలేదు. ప్రభుత్వ కళాశాలల్లో ఇంకా మానవ శాస్త్రం, సామాజిక శాస్త్రం, చరిత్ర బతికి ఉన్న రోజులు అవి. రాష్ట్ర వ్యాప్తంగా దళిత మేధావులు, ప్రజాస్వామికవాదులు చుండూరు బాట పట్టారు అప్పుడు. కావలి జవహర్ భారతీ దళిత విద్యార్ధులు ఈ ఘటనను తమ గ్రామ పరిస్థితులతో ఐడెంటిఫై అయ్యారేమో వందలుగా చుండూరు తరలి వచ్చారు. ఆ రైల్లో నేనూ ఉన్నాను. తెనాలి దగ్గర పోలీసులు ఆపేసి లాఠీ చార్జి చేశారు. చుండూరు వెళ్ళకుండానే వెనక్కి తిరగాల్సి వచ్చింది. కొంత కాలానికి చుండూరిని నా లోలోపల సమాధి చేయ ప్రయత్నించాను. కానీ నా అంతరంతరాలలో అది సలుపుతూనే ఉంది. 2004లో స్థానిక కోర్టు తీర్పు కోసం ఎదురు చూస్తున్న దళిత మహిళల ఫోటో ఒకటి పేపర్లో వచ్చింది. పాతిపెట్టాననుకొన్న ఆ గాయం మళ్ళీ మొలిచింది.
2004 స్థానిక కోర్టు తీర్పు కోసం ఎదురు చూస్తున్న దళిత మహిళలు
ఇప్పుడు మూడు ఇరవై సంవత్సరాల తరువాత వెళ్ళాను చుండూరుకి. పచ్చని పొలాలతో … దారి పొడవునా క్రమశిక్షణతో పారుతున్న పంటకాలువతో… మాలపల్లెకు కూత వేటు దూరంలో గడిచి పోయిన ఘటనకు మూగసాక్షిగా కనిపిస్తున్న అరటి తోటలతో…. చుండూరు పెద్దగా మారలేదు అన్నారు. ఊరిలో ఒకప్పటి పెంకుటిళ్ళు డాబాలుగా మారాయి. పల్లెలో గుడిసెలు 'రాజీవ్ గృహాలు' అయ్యాయి. మాలలకు ఆ ఘటన తరువాత ఇచ్చిన అర ఎకరం పొలం తప్ప భూమి లేదు. వాళ్ళు రైతుల పొలాల్లోకి కూలికి పోక తప్ప లేదు.
2004 తరువాత సోషల్ వేర్ హాష్టల్ గా మార్చబడిన స్థానిక కోర్టు
దళిత మహిళలు ఎండకు కాటు బారిన నల్లటి మొహాలతో, రంగులు వెలిసి పోయిన రయికలతో, లుంగలు చుట్టుకు పోయిన పాలియస్టర్ చీరలతో అలాగే ఉన్నారు. 23 ఏళ్ళ క్రితం ఫోటోలో రోదించిన స్త్రీ వీరిలో ఎవరు? లోతుకు పోయిన బుగ్గలతో, ఎండుకు పోయిన ముఖంతో గుండెలు పగిలేల ఏడ్చిన ఆ తల్లి వీళ్ళల్లో ఒక్కతై ఉంటుందా? లేక అందరి కడుపుకోత ఆమెదై అప్పుడు ఆమె దుఃఖించి ఉంటుందా? ఆ ఫోటో ఇప్పుడిక దొరకదు. కానీ అప్పుడు నాకంటుకొన్నదుఃఖం నా చుట్టూ నిలబడి మీటింగ్ వింటున్న ఆడోళ్ళ నుండి నన్ను తాకింది . కన్నపేగును నిలువునా కోసి పాతేసినా, గురి పెట్టి కాల్చినా దిక్కు దివాణం లేని నిస్సహాయ స్థితిని ఇరవై మూడేళ్ళు మోసిన దుఃఖం. ఈ దేశంలో అణాకాణి విలువ లేనిదని నిరూపించబడిన దళిత స్త్రీ పిచ్చి దుఃఖం.
2014 హై కోర్టు తీర్పు తరువాత ఆగష్టు 6న చుండూరు లో జరిగిన మీటింగ్ వింటున్న మహిళలు
ఆ సంఘటన జరిగినపుడు యువకులు ఇప్పుడు నడికారు మనుషులు. ఆ నాటి తండ్రులు ఇప్పుడు వృద్ధులు. కర్రలు పట్టుకొని గోడలకు చారిగిల పడి కళ్ళు మూసుకొని మీటింగ్ చెబుతున్న వారి మాటలకు తలలు ఊపుతున్నారు. అప్పుడు పుట్టిన పసి పిల్లలు నేటి యువకులు అక్కడ. స్థానిక కోర్టు తీర్పు చెప్పి చేతులు దులుపుకొన్న తరువాత ఆ కోర్టు బిల్డింగ్ సోషల్ వెల్ఫేర్ హాస్టల్ గా మారిస్తే అక్కడ చారు నీళ్ళతో అన్నం తిని చదువుకొన్న పిల్లలు. "ఆ విషయం వింటుంటే ఇప్పటికీ రక్తం మరుగుతుంది." అంటున్నారక్కడ ఆ కుర్రోళ్ళు.
చుండూరు ఘటన జరిగినపుడు పసిబిడ్డలుగా ఉన్న నేటి యువకులు
"భయపడి ఊరొదిలి నెల రోజులు గుంటూర్లో గుడారాల్లో ఉన్నాము. మీకేమి పర్వాలేదు, నాయం జరుగుతుంది, మీ ఊరికి వెళ్ళండని చెప్పి పంపారు. ఇన్నేళ్ళు గడిచినా ఏమి నాయం జరిగింది? అసలేమీ జరగలేదని అంటున్నారు. అసలేమీ జరగక పోతే వాళ్ళను సంపినోళ్ళు ఎవరు?" ఊరి నడిబొడ్డున పాతి పెట్టిన బొందలను వేలు పెట్టి చూపిస్తూ అడిగింది యాభై ఏళ్ళ పార్వతి.
చుండూరు హతుడు ఇమ్మాన్యుయల్ భార్య భారతి
చుండూరు ఘటన జరిగినపుడు ఆంధ్ర ప్రదేశ్ లో ఆవేశ పడిన యువరక్తం ఇప్పుడు మంచి మంచి సాప్ట్ వేరు ఉద్యోగాలు సంపాదించి విదేశాలకు ఎగబాకి స్థిరమైన జీవితాల్లోకి వెళ్ళిన తరువాత ఆ ఘటన వాళ్ళ మనసుల్లో మబ్బు మూసి, మసకబారి దాని ప్రాధాన్యతను కోల్పోయి ఉండొచ్చు. "ఇరవై మూడు ఏళ్ళు గడిచాయి కదా! అన్నీ మర్చి పోయి ఊరివాళ్ళతో కలిసి మెలిసి (వాళ్ళ పొలాల్లో బాగా పని చేసి) ప్రశాంతంగా బ్రతకండని" ధర్మాసనాలు నీతి సూక్తులు వల్లించవచ్చు.
నిరాహారదీక్ష శిభిరంలో పోలిసులు గురి పెట్టి కాల్చిన అనీల్ కుమార్ తల్లిదండ్రులు
కానీ ఎదురుగా ఎత్తుగా కప్పిన మట్టి. దాని కింద ఇమ్మాన్యియేలు, జయరాజు, అనిల్ కుమార్, మత్తయ్య, సుబ్బారావు, మండ్రు రమేశ్, అంగలకుదురు రాజ్ మోహన్, సంసోను, ఇసాక్ ఉన్నారు. ఒక భౌతిక వాస్తవం. మరుగు పర్చలేని, మర్చిపోలేని వ్రణాన్నిచుండూరు దళితవాడ, దానితో బాటు ఎనభైవేల గ్రామాల దళితవాడలు గుండెగదుల్లో మోస్తూ పెదాలు అదిమి పెట్టి భరిస్తున్నాయి. మీ మనువాద తీర్పులతో ఆ రాచపుండును గెలికితే ఆ బాధ ఏ రూపంలోనైనా ఉబికి వస్తే … అది ఒక అడవిగానో, ఒక తుపాకిగానో మారితే అది ఎవరి తప్పు అవుతుంది?
mayani gaayam – vadalani dukkham | modugu poolu
09 sanivaaram aaga 2014
chunduru sabhaku haajaru ayina gurajaala dalitudu
vardhamaana bharatadesam endamavula venta parugulu petti alasina kaalam idhi. rajakeeya paarteelu tama kapata naatakaala kosam vesukonna mekappu karigi kaarutuu.. vikrutamaina vaati nijaroopaalu marinta asahyamgaa prasputam avutunna kaalam idhi. prajala kosam erpaatu ayina vyavasthalu polisu, beurocrusy paila paccheesugaa vyavaharistuu pedha prajala pratikuula pakshamgaa khararu chesukonna kaalam idhi.
ee iravai moodu samvatsaraalalo inko gananeeyamaina paraavartanam bhaarata judicial vyavasthalo kaana vachindi. magerity bhaarata prajalu atyanta gowravinchi, bhayapade vyavastha idhi. ee vyavastha cheppe nyaayaalanu bhaarata prajalu tama jeevana vidhaanamlo naitikaanaitika nirdhaaranalugaa maarchukontaaru. ee kortulu chese vyaakhyaanaalanu suukti muktaavaligaa nityam mananam chesukoni manasuku inkimpa chesukontaru. aa sthaayi, sthiti nyaayavyavasthaku unna, leka poina u undaalane saadhaarana prajala korika, unnatlugaa bhramimpachese daani patatopam u saamaanya prajalaku ardham kaanivvani vyavahaaraalu u verasi bhaarata nyaaya vyavastha atyunnata poojalu andukontunnadi inka ikkada. 'anyayapu' debbalu daani chetilo nirantaram tintunna, daani cheti vaella vidilimpulalonainaa oka kontha dharmanni, nyayanniodisi pattukovaalani ikkada anni hakkuluu tiraskarimpabadina badugu prajalu prayatnistaaru. cony bhaarata nyaayaaniki dhanasamya pakshapaatam undi. mari daaniki pitruswaamika durahankaaram undi. inka bhayapette vishayam adhi kulaanni niluvella pulumukoni undi. ikkada attadugu samuuhaalugaa unna dalitulaku adhi andananta dooramlo madi kattukoni undi. ippudadi dabbukuu, parapatiki paada seva chese panilo yama bijiga undi. agrakulaalato antakaagi nirlajjagaa tana nikaarsaina kula, varga swabhaavaanni bahirgatam chesukontundi.
chunduru railve stationu
23 ella kritam oka roju poddunne (1991 aagastu 8) neus peparlo oka vaarta vachindi. chundurulo redlu, balijalu kalisi enimidi mandi dalitulanu champi panta kaaluvalo, tungabhadralo tokki vesina kadhanam. patrikalu konniviluvalanu paatistunna rojulavi. savaala noti meeda eegalu chuyinchakunda.. bhartalanu, biddalanu kolpoina dalita streela aakrandanalato vachina photo adhi. appati yuva hrudayaalu carperate chaduvulatho inka modu vaaraledu. prabhutva kalaasaalallo inka manava saastram, saamaajika saastram, charitra batiki unna rojulu avi. rashtra vyaaptamgaa dalita medhaavulu, prajaasvaamikavaadulu chunduru baata pattaaru appudu. kaavali jawahar bhaaratii dalita vidyaardhulu ee ghatananu tama grama paristhitulatho identifie ayyaremo vandalugaa chunduru tarali vachaaru. aa raillo nenuu unnaanu. tenaali daggara poliisulu aapesi laathee charji chesaru. chunduru vellakundaane venakki tiragalsi vachindi. kontha kaalaaniki chundurini naa lolopala samadhi cheya prayatninchaanu. cony naa antarantaraalalo adhi saluputune undi. 2004loo sthaanika kortu teerpu kosam eduru chustunna dalita mahilala photo okati peparlo vachindi. paatipettaananukonna aa gaayam mallee molichindi.
2004 sthaanika kortu teerpu kosam eduru chustunna dalita mahilalu
ippudu moodu iravai samvatsaraala taruvaata vellaanu chunduruki. pachani polaalatho u daari podavuna kramasikshanato paarutunna pantakaaluvathonae malapalleku kootha vetu dooramlo gadichi poyina ghatanaku moogasaakshigaa kanipistunna arati thotalatho. chunduru peddagaa maaraledu annaru. oorilo okappati penkutillu dabaluga marai. pallelo gudiselu 'rajiv gruhalu' ayyai. maalalaku aa ghatana taruvaata ichina ara ekaram polam tappa bhoomi ledu. vaallu raitula polaalloki kooliki poka tappa ledu.
2004 taruvaata soshal vere hashtal gaa maarchabadina sthaanika kortu
dalita mahilalu endaku kaatu baarina nallati mohalatho, rangulu velisi poyina rayikalatho, lungalu chuttuku poyina polyester cheeralatho alaage unnaaru. 23 ella kritam photolo rodinchina stree veerilo evaru? lotuku poyina buggalatho, enduku poyina mukhamtho gundelu pagilela edchina aa talli veellallo okkatai untundaa? leka andari kadupukota aamedai appudu aame dukkinchi untundaa? aa photo ippudika dorakadu. cony appudu naakantukonnadukham naa chuttu nilabadi meating vintunna aadolla nundi nannu taakindi . kannapegunu niluvuna kosi paatesinaa, guri petti kalchina dikku divaanam laeni nissahaya sthitini iravai moodellu mosina dukkham. ee desamlo anaakaani viluva lenidani niroopinchabadina dalita stree picchi dukkham.
2014 hai kortu teerpu taruvaata aagashtu 6na chunduru loo jarigina meating vintunna mahilalu
aa sanghatana jariginapudu yuvakulu ippudu nadikaaru manushulu. aa naati tandrulu ippudu vruddhulu. karralu pattukoni godalaku chaarigila padi kallu moosukoni meating chebutunna vaari maatalaku talalu ooputunnaaru. appudu puttina pasi pillalu neti yuvakulu akkada. sthaanika kortu teerpu cheppi chetulu dulupukonna taruvaata aa kortu bilding soshal velfare hastla gaa maariste akkada chaaru neellatho annam tini chaduvukonna pillalu. "aa vishayam vintunte ippatikee raktam marugutundi." antunnarakkada aa kurrollu.
chunduru ghatana jariginapudu pasibiddalugaa unna neti yuvakulu
"bhayapadi oorodili nela rojulu guntoorlo gudarallo unnaamu. meekemi parvaaledu, naayam jarugutundi, mee ooriki vellandani cheppi pampaaru. innellu gadichina emi naayam jarigindi? asalemi jaragaledani antunnaru. asalemi jaragaka pothe vaallanu sampinollu evaru?" oori nadibodduna paati pettina bondalanu velu petti chuupistuu adigindi yabhai ella paarvati.
chunduru hatudu immanuel bharya bhaarati
chunduru ghatana jariginapudu aandhra pradesh loo aavesa padina yuvaraktam ippudu manchi manchi sapt vaeru udyogaalu sampaadinchi videsaalaku egabaki sthiramaina jeevitaalloki vellina taruvaata aa ghatana vaalla manasullo mabbu moosi, masakabari daani praadhaanyatanu kolpoi undochu. "iravai moodu ellu gadichayi kada! annee marchi poyi oorivaallatoe kalisi melisi (vaalla polaallo baga pani chesi) prasaantamgaa bratakandani" dharmasanalu neethi suuktulu vallinchavacchu.
niraharadiksha sibhiramlo polisulu guri petti kaalchina aneel kumar tallidandrulu
cony edurugaa ettugaa kappina matti. daani kinda immanyiyelu, jayaraju, anil kumar, mattayya, subbarao, mandru ramesh, angalakuduru raj mohan, samsonu, isac unnaaru. oka bhautika vaastavam. marugu parchaleni, marchipoleni vranaannichunduuru dalitavada, daanitho baatu enabhaivela gramala dalitavaadalu gundegadullo mostu pedaalu adimi petti bharistunnayi. mee manuvaada teerpulatho aa rachapundunu gelikithe aa baadha e roopamloonainaa ubiki vaste u adhi oka adavigaano, oka tupaakigaano maarithe adhi evari tappu avutundi?