ఆ రెండు టీబీలతో జాగ్రత్త | Prajasakti::Telugu Daily
Home » ఫీచర్స్ » ఆ రెండు టీబీలతో జాగ్రత్త
Posted On: Monday,February 22,2016
గతంలో క్షయ వ్యాధి సోకిందంటే మరణం శరణ్యం అనుకునేవారు. వైద్య చికిత్సలు అంతంత మాత్రంగా ఉండేవి. పెరిగిన పరిశోధనల ఫలితంగా ఆ వ్యాధిని నివారించేందుకు మందులు అందుబాటులోకి వచ్చాయి. అయితే... సాధారణ క్షయ వ్యాధిని తగ్గించగలుగుతున్నప్పటికీ ఎం.డి.ఆర్‌ (మల్టిపుల్‌ డ్రగ్‌ రెసిస్టెన్స్‌) మందులకు లొంగని క్షయ. ఎక్స్‌.డి.ఆర్‌ (ఎక్స్‌ట్రీమ్లీ డ్రగ్‌ రెసిస్టెన్స్‌) టీబీ ప్రాణాంతకమైనది. ఈ రెండు టీబీల రోగులలో రికవరీ శాతం 50 శాతం మాత్రమే ఉండటం వ్యాధి తీవ్రతను తెలియజేస్తుంది. వైద్యుని సలహా మేరకు క్రమం తప్పకుండా మందులు వాడితే వ్యాధి నిర్ధారణ అయ్యే అవకాశాలు ఎక్కువగా ఉన్నాయి.
బరువు ఆధారంగా చికిత్సలు
ఎం.డి.ఆర్‌ టీబీ నిర్ధారణ అయ్యాక ఐదు రకాల వెయిట్‌ బాండ్స్‌లో చికిత్సను అందిస్తారు. 15 నుండి 30 సంవత్సరాలు, 30 నుండి 40, 45 నుండి 50 సంవత్సరాలు, 50 నుండి 60, 60 నుండి పైబడిన వయస్సు వారికి వయసును బట్టి మందులు ఇస్తారు. ఫస్ట్‌ లైన్‌ డ్రగ్స్‌లో సైడ్‌ ఎఫెక్ట్స్‌ తక్కువ, ధరలు తక్కువ. సెకండరీ లైన్‌ డ్రగ్స్‌లో సైడ్‌ ఎఫెక్ట్‌ ఎక్కువ, ధరలూ ఎక్కువే పనితనం మాత్రం తక్కువ. వైద్యులు సెకండరీ లైన్‌ డ్రగ్స్‌ వాటి వ్యాధి తీవ్రత తగ్గాక, ఫస్ట్‌ లైన్‌ డ్రగ్స్‌ను రోగులకు అందిస్తారు.
మందులు ఇవీ
ఎం.డి.ఆర్‌ టీబీ, ఎక్స్‌.డి.ఆర్‌ టీబీ వైద్యులు ప్రధానంగా ఇథంబుటాల్‌, పైరాజిన్‌ అమైడ్‌, ఇథియోనమైడ్‌, లివో ప్లాక్సిసిన్‌ మందులను సూచిస్తున్నారు. కెనామైసిన్‌ ఇంజక్షన్‌ వినియోగిస్తున్నారు. రోగికి మొదటి ఆరు నెలలు ఇంటెన్సివ్‌ ట్రీట్‌మెంట్‌ ఉంటుంది. తరువాత 18 నెలలు పాటు వైద్యం తీసుకోవాలి. 42 నెలల పాటు వైద్యులు ఫాలోఅప్‌ చేస్తుంటారు.
ఎం.డి.ఆర్‌, ఎక్స్‌.డి.ఆర్‌ టీబీలకు క్రమం తప్పకుండా మందులు వాడకపోవటం, మందులు తక్కువ మోతాదులో వాడటం, వైద్యులు సరైన మందులు సూచించకపోవటం, మందులు ఇచ్చే కంపెనీలు సరైన సమయంలో మందులు పంపకపోవటం, ఆయా ఆసుప త్రులలో మందులు స్టాక్‌ సరైన సమయంలో రాకపోవటం, జన్యుపరమైన మార్పుల వల్ల ఈ క్షయ వ్యాధులకు గురి కావచ్చు.
'కల్చర్‌' ద్వారా వ్యాధి నిర్ధారణ
సాధారణంగా ఎం.డి .ఆర్‌, ఎక్స్‌.డి. ఆర్‌ క్షయలను కల్చర్‌ మాలిక్యులర్‌ టెస్ట్‌, డ్రగ్‌ సెన్సివిటీ టెస్ట్‌ ద్వారా నిర్ధారించ వచ్చు. సిబి నాట్‌ మెషీన్‌ ద్వారా 2 గంటలలో వ్యాధి నిర్ధారిం చవచ్చు. ఎల్‌పిఏ (లిక్విడ్‌ ప్రో అసే) పరీక్ష ద్వారా 3 రోజులలో వ్యాధిని గుర్తించవచ్చు. లిక్విడ్‌ కల్చర్‌ పద్ధతిలో వ్యాధి నిర్ధారణకు నెల రోజులు సమయం పడుతుంది. సాలిడ్‌ కల్చర్‌ టెస్ట్‌ ద్వారా వ్యాధి నిర్ధారణకు 3 నెలలు సమయం పడుతుంది. ఆయా పరీక్షలకు రోగి కళ్లెను తీసుకొని వైద్య పరికరాలలో కల్చర్‌ చేస్తారు. కళ్ళెలోని బ్యాక్టీరియాకు ఇథంబుటాల్‌, పైరాజిన్‌ అమైడ్‌, ఇథియోనమైడ్‌, లిగో ప్లాక్సిసిన్‌ మందులను మోతాదు ప్రకారం వేసి పెంచుతారు. సిబి నాట్‌ మెషీన్‌ పరీక్షకు ప్రభుత్వ ఆసుపత్రులలో ఉచితంగా చేస్తుండగా, ప్రయివేట్‌ వైద్యశాలల్లో 10 నుండి 15 వేల రూపాయల వరకు ఫీజు వసూలు చేస్తున్నారు. కల్చర్‌ ద్వారా వ్యాధి నిర్ధారణ అయిన తరువాత మందులు వాడాల్సి ఉంటుంది.
సైడ్‌ ఎఫెక్ట్స్‌ పై అశ్రద్ధ తగదు
ఎం.డి.ఆర్‌ టీబీ, ఎక్స్‌.టి.ఆర్‌ టీబీ రోగులు మందులు వాడే సమయంలో సైడ్‌ ఎఫెక్ట్స్‌ ఎక్కువగా ఉంటాయి. కెనామైసిన్‌ ఇంజక్షన్‌ వాడటం ద్వారా చెముడు, తల తిరగటం వంటి సైడ్‌ ఎఫెక్ట్స్‌ వస్తాయి. సైక్లో సెరేన్‌ మాత్రలు వాడటం ద్వారా డిప్రెషన్‌, మానసిక వ్యాధులు వస్తాయి. వీటిని ఏ మాత్రం అశ్రద్ధ చేయక చికిత్స చేయించుకోవాలి.
aa rendu teabeelatho jaagratta | Prajasakti::Telugu Daily
Home u feachers u aa rendu teabeelatho jaagratta
Posted On: Monday,February 22,2016
gatamlo kshaya vyaadhi sokindante maranam saranyam anukunevaaru. vaidya chikitsalu antanta maatramgaa undevi. perigina parisodhanala phalitamgaa aa vyaadhini nivaarinchenduku mandulu andubaatuloki vachayi. ayithe... saadhaarana kshaya vyaadhini tagginchagalugutunnappa em.di.aari (maltipulle dragn resistensi) mandulaku longani kshaya. exe.di.aari (exetreamly dragn resistensi) tb praanaantakamainadi. ee rendu tbla rogulalo rikavari saatam 50 saatam matrame undatam vyaadhi teevratanu teliyajestundi. vaidyuni salaha meraku kramam tappakunda mandulu vaadithe vyaadhi nirdhaarana ayye avakaasaalu ekkuvagaa unnaayi.
baruvu aadhaaramgaa chikitsalu
em.di.aari tb nirdhaarana ayyaka aidu rakala veyity bandselo chikitsanu andistaaru. 15 nundi 30 samvatsaraalu, 30 nundi 40, 45 nundi 50 samvatsaraalu, 50 nundi 60, 60 nundi paibadina vayassu vaariki vayasunu batti mandulu istaaru. fusse laine drugselo saide effectse takkuva, dharalu takkuva. secondery laine drugselo saide effecte ekkuva, dharaluu ekkuve panitanam maatram takkuva. vaidyulu secondery laine drugse vaati vyaadhi teevrata taggaaka, fusse laine drugsenu rogulaku andistaaru.
mandulu ivee
em.di.aari tb, exe.di.aari tb vaidyulu pradhaanamgaa ithambutalle, pyrajini amaide, ithionamide, livo placcisinsi mandulanu suuchistunnaaru. kenamaisine injakshan viniyogistunnaaru. rogiki modati aaru nelalu intensive treatmenti untundi. taruvaata 18 nelalu paatu vaidyam teesukovali. 42 nelala paatu vaidyulu faloape chestuntaaru.
em.di.aari, exe.di.aari teebeelaku kramam tappakunda mandulu vaadakapovatam, mandulu takkuva motaadulo vaadatam, vaidyulu saraina mandulu suchinchakapovatam, mandulu iche companylu saraina samayamlo mandulu pampakapovatam, aayaa aasupa trulalo mandulu stacke saraina samayamlo rakapovatam, janyuparamaina maarpula valla ee kshaya vyaadhulaku guri kaavachhu.
'kalcharm' dwara vyaadhi nirdhaarana
saadhaaranamgaa em.di .aari, exe.di. aari kshayalanu kalcharm malikyularsi teste, dragn sensivity teste dwara nirdhaarincha vachhu. sibi nate mesheen dwara 2 gantalalo vyaadhi nirdharim chavachu. elmia (likwide pro ase) pareeksha dwara 3 rojulalo vyaadhini gurtinchavacchu. likwide kalcharm paddhatilo vyaadhi nirdhaaranaku nela rojulu samayam padutundi. salide kalcharm teste dwara vyaadhi nirdhaaranaku 3 nelalu samayam padutundi. aayaa pareekshalaku rogi kallenu teesukoni vaidya parikaraalalo kalcharm chestaaru. kallelooni bacteriaku ithambutalle, pyrajini amaide, ithionamide, ligo placcisinsi mandulanu motaadu prakaaram vesi penchutaaru. sibi nate mesheen pareekshaku prabhutva aasupatrulalo uchitamgaa chestundagaa, prayivete vaidyasaalallo 10 nundi 15 vela roopaayala varaku feeju vasulu chestunnaru. kalcharm dwara vyaadhi nirdhaarana ayina taruvaata mandulu vadalsi untundi.
saide effectse pai ashraddha tagadu
em.di.aari tb, exe.ti.aari tb rogulu mandulu vade samayamlo saide effectse ekkuvagaa untaayi. kenamaisine injakshan vaadatam dwara chemudu, tala tiragatam vanti saide effectse vastaayi. saiklo sereane maatralu vaadatam dwara depression, maanasika vyaadhulu vastaayi. veetini e maatram ashraddha cheyaka chikitsa cheyinchukovali.