సార్! మొన్న మీరు తీర్థయాత్రలలో నుండినపుడు ఈ క్రింది చిన్న పద్యము వ్రాసితిని. మీరు చదవాలని మరల ఇచ్చట ప్రచురిస్తున్నాను:
తండ్రికి అనారోగ్యమని తెలిసి విదేశంలో ఉద్యోగాన్ని సైతం వదిలేసి నిరంతరం తండ్రికి చేదోడుగా ఉంటూ క్షణకాలం కూడా విసుగు లేకుండా మరణ సమయం వరకు పితృసేవ చేసిన గుండు హనుమంతరావు పుత్రుడు ధన్యుడు ఆదర్శప్రాయుడు.
సందర్భం :: శబ్దభేది విద్యలో గొప్ప కీర్తి గడించిన దశరథుడు సరయూనదీ తీరంలో వేటాడే సమయంలో , ఒక ముని కుమారుడు నీటిలో కడవను ముంచుతుండగా బుడబుడ అనే శబ్దం వచ్చింది. ఆ శబ్దాన్ని విని ఏనుగు తొండంతో నీరు త్రాగుతున్నప్పుడు వచ్చిన శబ్దం అని భ్రమ పడిన దశరథుడు , బాణం ప్రయోగించగా ఆ బాణం తగిలి ఆ మునికుమారుడు {శ్రవణ కుమారుడు/యజ్ఞదత్తుడు} మరణించాడు. అప్పుడు అతని తండ్రి పుత్రశోకంతో ప్రాణాలు విడుస్తూ దశరథునికి శాపం ఇచ్చే సందర్భం.
పద్యం బాగుంది. కాని పూరణ అర్థం కాలేదు. సమస్య పరిష్కరించినట్లు లేదు. 'పత్రాలలొ' అని లో ప్రత్యయాన్ని హ్రస్వంగా ప్రయోగించరాదు.
సందర్భము... శ్రీ రాముడు అడవికి బయలుదేర నున్నాడు.పుత్రునియం దపరిమితమైన ప్రేమగల దశరథుడు కుప్పగూలినాడు. కర్కశయైన కైక వారించినా వినలేదు. తనలో తానే ఇలా మథనపడిపోతున్నాడు.
"లోకంలో ఎవరూ పొందని పుత్రోత్సాహం నేను పొందగలిగినాను. (మిగతా వాళ్ళ సంగతి వేరు.) ఎలాగంటే నా పుత్రునికి లోకమంతా జేజేలు పలుకుతున్నది.
ఇక ఇప్పుడేమో నా పుత్రుని యాత్రా (వన గమనం) ప్రయత్నం జరుగుతున్న దెందుకో అంతుపట్టడం లేదు. దీని కంతటికీ వెనుక ఆ దేవతల పరమోద్దేశ్య మేదో వున్న ట్టున్నది. అది లోక సంరక్షణయో యేదో ఐవుంటుంది.(నా రక్షణ కాదు సుమా!)
ఓ పిచ్చి దశరథా! ఏదీ నీ పుత్రోత్సాహం! ఇప్పుడు చూపించురా! అది పొంగి.. పొర్లుతూ వుంది. భేష్! ఎందుకంటే పోగాలం వచ్చింది గదా!"
సందర్భము... శ్రీ రాముని వన గమన వేళ పుత్ర వియోగ దుఃఖాన్ని భరించలేక దశరథుడు తనలో తానే ఈ విధంగా మథన పడిపోతున్నాడు.
"దేవదేవుడైన శ్రీ మహావిష్ణువే నా పుత్రు డైనాడు. అందువల్ల అందరికంటె నా పుత్రోత్సాహమే ఎంతో విశిష్టమైనది. కాని నే నిప్పుడు పూర్తిగా నిస్సహాయుణ్ణి గదా!
పుత్రుణ్ణి జాగ్రత్తగా చూచుకోవలసిన బాధ్యత తండ్రిది కదా! ఆ బాధ్యత నిర్వర్తించ లేకపోగా తరిమిపార వేసినాను. అదీ..
మామూలు చోటికి కాదు. క్రూరమృగాలతో కూడిన.. అడుగడుగున ప్రమాదాలు పొంచి వున్న అడవులు కొండలు వుండే ప్రాంతాలలోకి.
అందువల్ల నేను క్రూరుణ్ణి. పాపుణ్ణి. పోయే కాలం వచ్చింది కాబట్టి నా పుత్రోత్సాహం పొంగి పొర్లుతూ వున్నది."
సందర్భము... అయోధ్యలో సంబరా లంబరా న్నంటుతున్నాయి. దశరథ మహా రాజుకు నలుగురు పుత్రులు కలిగారు. జ్యేష్ఠుడై శ్రీ రాము డవతరించాడు. దేవత లంతా ఎదురుతెన్నులు చూస్తున్నది అందుకోసమే మరి!
"శ్రీ హరిని పుత్రునిగా పొందేందుకు అర్హత వుంది గాని దశరథునికి పుత్రోత్సాహం పొందేందు కర్హత యెక్క డుంది? ముని శాపంచేత పుత్ర ప్రేమయే మృత్యువై భవిష్యత్తులో యితణ్ణి కబళించక తప్పదు కదా! యితని పిచ్చి గాని..
ఎట్లైనప్పటికీ రాము డవతరించిన ప్రధానమైన ఉద్దేశ్యం లోక కంటకులైన రావణ కుంభక ర్ణాదుల సంహరించడమే! ఇతడు సంబరపడిపోతున్నా డంటే అది ఆనుషంగికమే కదా! ( అంటే ప్రధాన ప్రయోజనంతోబాటు పెద్ద ప్రయత్నం లేకుండానే ప్రాప్తించే రెండవ ప్రయోజనం.)
సందర్భము... చెడు తిరుగుళ్ళకు అలవాటు పడిన తన కొడుకును గురించి ఒకానొక తండ్రి తన మిత్రునితో చెప్పుకొని ఇలా ఆవేదన పడుతున్నాడు.
కాని వా డేమో "దొంగ నా కొడుకు.." దొంగ తనాలకు మరిగాడు. ఇంట్లో పత్రం (డాక్యుమెంట్) ఒక్కటీ దొరికి చావడం లేదు. (ఏం చేశాడో! ఎక్కడ అమ్ముకున్నాడో!)
నాది "చెడ్డ కొడుకు పుట్టిన ఉత్సాహం" అనాలి. అది పొంగి పొర్లుతున్నది. వాడి కేమో జైలుకు పోయే కాలం దగ్గర పడుతున్నది."
sar! monna meeru teerthayaathralalo nundinapudu ee krindi chinna padyamu vraasitini. meeru chadavalani marala ichata prachuristunnaanu:
tandriki anaarogyamani telisi videsamlo udyogaanni saitam vadilesi nirantaram tandriki chedoduga untuu kshanakaalam kuudaa visugu lekunda marana samayam varaku pitruseva chesina gundu hanumantarao putrudu dhanyudu aadarsapraayudu.
sandarbham :: sabdabhedi vidyalo goppa keerti gadinchina dasarathudu sarayuunadii teeramlo vetade samayamlo , oka muni kumarudu neetilo kadavanu munchutundagaa budabuda ane sabdam vachindi. aa sabdaanni vini enugu tondamtho neeru traagutunnappudu vachina sabdam ani bhrama padina dasarathudu , baanam prayoginchagaa aa baanam tagili aa munikumarudu {shravana kumarudu/yagnadattudu} maraninchaadu. appudu athani tandri puthrashokamtho praanaalu vidustuu dasarathuniki shaapam iche sandarbham.
padyam bagundi. kaani puurana artham kaaledu. samasya parishkarinchinatlu ledu. 'patraalalo' ani loo pratyayaanni hraswamgaa prayogincharaadu.
sandarbhamu... shree ramudu adaviki bayaludera nunnadu.putruniyam daparimitamaina premagala dasarathudu kuppagulinadu. karkasayaina kaika vaarinchinaa vinaledu. tanalo taane ilaa mathanapadipotunnadu.
"lokamlo evaruu pondani putrotsaaham nenu pondagaliginaanu. (migata vaalla sangati vaeru.) elagante naa putruniki lokamanta jejelu palukutunnadi.
ika ippudemo naa putruni yatra (vana gamanam) prayatnam jarugutunna denduko anthupattadam ledu. deeni kantatikee venuka aa devatala paramoddesya medo vunna ttunnadi. adhi loka samrakshanayo yedo aivuntundi.(naa rakshana kaadu suma!)
oo picchi dasarathaa! edhee nee putrotsaaham! ippudu chupinchura! adhi pongi.. porlutuu vundi. bhesh! endukante pogalam vachindi gadaa!"
sandarbhamu... shree ramuni vana gamana vaela putra viyoga dukkhanni bharinchaleka dasarathudu tanalo taane ee vidhamgaa mathana padipotunnadu.
"devadevudaina shree mahavishnuve naa putru dainadu. anduvalla andarikante naa putrotsaahame entho vishishtamainadi. kaani nee nippudu puurtigaa nissahaayunni gadaa!
putrunni jaagrattagaa chuchukovalasina baadhyata tandridi kada! aa baadhyata nirvartincha lekapoga tarimipara vesinaanu. adhee..
maamuulu chotiki kaadu. krooramrugaalato kuudina.. adugaduguna pramaadaalu ponchi vunna adavulu kondalu vunde praantaalaloki.
anduvalla nenu kroorunni. paapunni. poye kaalam vachindi kabatti naa putrotsaaham pongi porlutuu vunnadi."
sandarbhamu... ayodhyalo sambara lambara nnantutunnaayi. dasaratha mahaa rajuku naluguru putrulu kaligaaru. jyeshtudai shree ramu davatarinchaadu. devata lantaa edurutennulu chustunnadi andukosame mari!
"shree harini putrunigaa pondenduku arhata vundi gaani dasarathuniki putrotsaaham pondendu karhata yekka dundi? muni saapanchaeta putra premaye mrutyuvai bhavishyattulo yitanni kabalinchaka tappadu kada! yitani picchi gaani..
etlainappatiki ramu davatarinchina pradhaanamaina uddesyam loka kantakulaina raavana kumbhaka rnaadula samharinchadame! itadu sambarapadipotunna dante adhi aanushangikame kada! ( ante pradhaana prayojanamtobaatu pedda prayatnam lekundane praaptinche rendava prayojanam.)
sandarbhamu... chedu tirugullaku alavaatu padina tana kodukunu gurinchi okanoka tandri tana mitrunitho cheppukoni ilaa aavedana padutunnadu.
kaani waa demo "donga naa koduku.." donga tanaalaku marigaadu. intlo patram (dacument) okkati doriki chaavadam ledu. (yem cheshado! ekkada ammukunnado!)
naadi "chedda koduku puttina utsaaham" anali. adhi pongi porlutunnadi. vaadi kemo jailuku poye kaalam daggara padutunnadi."