మాదమాల - వికీపీడియా
మాదమాల : చిత్తూరు జిల్లాలోని శ్రీకాళహస్తి మండలానికి చెందిన ఒక చిన్న గ్రామం.[1] . ఇది వేలవేడు పంచాయతి క్రిందకి వచ్చును . శ్రీకాళహస్తి పట్టణానికి సుమారు పదమూడు కిలోమీటర్ల దూరంలో ఉంది. శ్రీకాళహస్తి నుంచి ఆం.ప్ర.రా.రో.ర.సం. బస్సులలో సుమారు 45 నిమిషాలలో ఈ గ్రామానికి చేరుకొనవచ్చును. గ్రామ దేవత ఎల్లమ్మ. ప్రజల ప్రధాన వృత్తి వ్యవసాయం, పశు పోషణ, గొర్రెల పెంపకం . అంగన్ వాడీ నుంచి ఐదవ తరగతి వరకూ విద్యా సౌకర్యం ఉంది. రెండు ప్రధాన ఆలయాలు ఉన్నాయి. సాంప్రదాయకంగా జరుపుకునే సంక్రాంతి, దీపావళి, వినాయక చవితి మొదలైన పండుగలే కాక పాండురంగస్వామి బ్రహ్మోత్సవాలు, ఎల్లమ్మ సంతర్పణ ఘనంగా నిర్వహిస్తారు.
అక్షాంశ రేఖాంశాలు: Coordinates: 13°47′54″N 79°35′48″E / 13.798405°N 79.596732°E / 13.798405; 79.596732
మదమల చిత్తూరు జిల్లా, శ్రీకాళహస్తి మండలం లోని గ్రామం. ఇది మండల కేంద్రమైన శ్రీకాళహస్తి నుండి 18 కి. మీ. దూరంలో ఉంది. 2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 127 ఇళ్లతో, 472 జనాభాతో 256 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 220, ఆడవారి సంఖ్య 252. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 201 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 6. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 595834[2].పిన్ కోడ్: 517 620.
14 వృత్తి
15 నీటి వసతులు
16 కృషి
19 ఆలయాలు
19.1 ఉత్సవాలు
20 ఇతరత్రా
జనాభా (2001) - మొత్తం 421 - పురుషుల 201 - స్త్రీల 220 - గృహాల సంఖ్య 108
జనాభా (2011) - మొత్తం 472 - పురుషుల 220 - స్త్రీల 252 - గృహాల సంఖ్య 127
గ్రామానికి ప్రధాన గ్రామదేవత ఎల్లమ్మ. ప్రతి యేటా ఊరి మొదలు ప్రతిష్ఠించబడిన ఈ దేవతకు భక్తి శ్రద్ధలతో సంతర్పణ జరుపుతారు. ఈ సందర్భంగా గ్రామస్థులు చిన్న-పెద్ద, పేద-ధనిక, కుల-మత భేదాలు లేకుండా పూజలు చేస్తారు. ఈ వేడుకలలో చిన్నా పెద్దా తేడాలేకుండా గ్రామస్థులందరూ ఎంతో ఉత్సాహంగా పాల్గొంటారు.
గ్రామంలో ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాలలు రెండు ఉన్నాయి. సమీప బాలబడి, ప్రాథమిక పాఠశాల, సమీప అనియత విద్యా కేంద్రం, సమీప జూనియర్ కళాశాల, ప్రభుత్వ ఆర్ట్స్ / సైన్స్ డిగ్రీ కళాశాల, ఇంజనీరింగ్ కళాశాల శ్రీకాళహస్తి లోను, ప్రాథమికోన్నత పాఠశాల మాధ్యమిక పాఠశాల పాలెంలోనూ ఉన్నాయి.ఉన్నాయి. సమీప మేనేజిమెంటు కళాశాల కాపుగున్నేరి లోను, వైద్య కళాశాల, పాలీటెక్నిక్‌లు, వృత్తి విద్యా శిక్షణ పాఠశాల, దివ్యాంగుల ప్రత్యేక పాఠశాల‌లు తిరుపతి లోనూ ఉన్నాయి.
సబ్ పోస్టాఫీసు సౌకర్యం గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. పోస్టాఫీసు సౌకర్యం, పోస్ట్ అండ్ టెలిగ్రాఫ్ ఆఫీసు గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. లాండ్ లైన్ టెలిఫోన్, పబ్లిక్ ఫోన్ ఆఫీసు, మొబైల్ ఫోన్ మొదలైన సౌకర్యాలు ఉన్నాయి. ఇంటర్నెట్ కెఫె / సామాన్య సేవా కేంద్రం, ప్రైవేటు కొరియర్ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. గ్రామానికి సమీప ప్రాంతాల నుండి ప్రభుత్వ రవాణా సంస్థ బస్సులు తిరుగుతున్నాయి. సమీప గ్రామాల నుండి ఆటో సౌకర్యం కూడా ఉంది. ప్రైవేటు బస్సు సౌకర్యం, రైల్వే స్టేషన్ మొదలైనవి గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. ట్రాక్టరు సౌకర్యం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది. ప్రధాన జిల్లా రహదారి, జిల్లా రహదారి గ్రామం గుండా పోతున్నాయి. రాష్ట్ర రహదారి గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. జాతీయ రహదారి గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది. గ్రామంలో తారు రోడ్లు, కంకర రోడ్లు ఉన్నాయి.
గ్రామంలో అంగన్ వాడీ కేంద్రం, ఇతర పోషకాహార కేంద్రాలు ఉన్నాయి. గ్రామంలో వార్తాపత్రిక పంపిణీ జరుగుతుంది. ఉన్నాయి. ఆశా కార్యకర్త గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. అసెంబ్లీ పోలింగ్ కేంద్రం, జనన మరణాల నమోదు కార్యాలయం గ్రామం నుండి 5 కి.మీ.లోపు దూరంలో ఉన్నాయి. సమీకృత బాలల అభివృద్ధి పథకం, ఆటల మైదానం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. సినిమా హాలు, గ్రంథాలయం, పబ్లిక్ రీడింగ్ రూం గ్రామ నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి.
మాదమాలలో భూ వినియోగం కింది విధంగా ఉంది:
మాదమలలో వ్యవసాయానికి నీటి సరఫరా కింది వనరుల ద్వారా జరుగుతోంది.
చెరువులు: 67 హెక్టార్ల
మదమలలో ఈ కింది వస్తువులు ఉత్పత్తి అవుతున్నాయి.
గ్రామ జనాభా సుమారుగా 1000 నుంచి 1500 వేలు. ఇండ్ల సంఖ్య 150 నుంచి 250. వెలమ కులస్తులు అత్యధిక సంఖ్యలో ఉండగా ఇతర కులాలైన హరిజన, కాపు, గొల్ల, కంసాలి చెప్పుకోదగిన సంఖ్యలో ఉన్నారు. గ్రామ పెద్దలుగా వెలమ కులానికి చెందిన కురుమేటి వారుగా ఉన్నారు. శ్రీకాళహస్తి నుంచి బస్సులో వెళ్ళి వేలవేడులో దిగి అక్కడనుండి ఒక కిలోమీటరు దూరం నడచి వెళ్ళాలి . గ్రామం ప్రధాన వీధులన్నీ సిమెంటు రోడ్లే. ఈ ఊరికి దగ్గరే ఉన్న రైల్వేస్టేషన్ అక్కుర్తి. అయితే ఇక్కడ ప్యాసింజర్ రైళ్ళు మాత్రమే ఆగుతాయి. రైలులో దూర ప్రయాణం చేయాలంటే శ్రీకాళహస్తికి వెళ్ళాలి.
ఎక్కువ ప్రజల జీవనాధారం వ్యవసాయమే. రైతులు వరి, వేరుశనగ ఎక్కువగా పండిస్తారు. ఆవులు, బర్రెల పెంపకం ద్వారా పాలు అమ్మి గ్రామస్థులు చెప్పుకోదగిన ఆదాయాన్ని గడిస్తుంటారు. ఈ పాలు కొనుక్కోవడానికి శ్రీకాళహస్తి పాల సరఫరా సహకార సంఘం వారు, కొన్ని ప్రైవేటు డైరీలు, ప్రైవేటు వ్యక్తులు వస్తుంటారు. ప్రాచీన గ్రామీణ వ్యవస్థ లాగే ఇక్కడ రజకులు, మంగలి వారు, కుమ్మరులు, వడ్రంగులు మొదలైన అన్ని రకాల వృత్తుల వారు నివసిస్తుంటారు. ఇంకా కొన్ని కుటుంబాలు గొర్రెల/ మేకల పెంపకం ద్వారా ఆదాయాన్ని ఆర్జిస్తారు.
గ్రామంలో సాగునీటికి ఎక్కువ మంది ఊరికి పడమటగా ఉన్న చెరువు మీదే ఎక్కువగా ఆధారపడతారు. కొద్ది మంది బావులు, గొట్టపు బావుల మీద ఆధారపడతారు.
కృషి[మార్చు]
గ్రామంలో ఒక బియ్యం మర (రైస్ మిల్లు) ఉన్నాయి. చాలా మంది గ్రామస్థులు బియ్యం ఇక్కడే మరాడించుకుని వెళుతుంటారు. కొద్ది మంది తమ పంటను ఇక్కడికి వచ్చే వ్యాపారస్తులకు అమ్మి సొమ్ము చేసుకుంటుంటారు. వ్యవసాయానికి ఎక్కువగా ట్రాక్టర్లు, ఎడ్ల బండ్లు వాడతారు. దాదాపు ప్రతీ ఇంటిలోనూ పాడి సంపద ఉండటం వల వాటి వ్యర్థాలను తమ పంట పొలాలను ఎరువుగా వాడుకుంటారు.
గ్రామం.[1]లో ఒక అంగన్‌వాడీ కేంద్రం, ఒక ప్రాథమిక పాఠశాల ఉన్నాయి. కళాశాల చదువుకు మాత్రం ఎవరైనా ప్రక్కనే ఉన్న శ్రీకాళహస్తికి వెళ్ళాల్సిందే. అక్షరాస్యాతా శాతం 50%. ఇక్కడి నుంచి కొద్దిమంది ఇంజనీర్లుగా, పద్దులు వ్రాసేవాళ్ళుగా హైదరాబాదు పనిచేస్తున్నవారు ఉన్నారు. ఇంకా బోధన, ఇన్స్యూరెన్స్, బ్యాంకింగ్, మీడియా, టెలికాం, న్యాయ శాస్త్రం మొదలైన అన్ని రంగాలలోనూ ఈ ఊరి వారు తమ ప్రతిభను చాటుకుంటున్నారు. ఊరి ప్రజలకు ఇది గర్వకారణం.
బలరామయ్య జి. (ఐ.ఏ.ఎస్)
గ్రామంలో రెండు దేవాలయాలు ఉన్నాయి.
శ్రీ పాండురంగ స్వామి దేవాలయం
శ్రీ ఎల్లమ్మ్మ ఆలయయం
ప్రతి యేటా పాండురంగ స్వామి బ్రహ్మోత్సవాలు వైభవంగా జరుగుతాయి. గ్రామంలో ఏర్పాటు చేసుకున్న పాండురంగ స్వామి భక్తబృందం దీని నిర్వహణా బాధ్యతలు చేపడుతుంది. ఈ భక్త బృందం లోని సభ్యులందరూ తప్పనిసరిగా ఉత్సవాలు జరిగిన అన్ని రోజులూ పండరి భజనలో పాల్గొంటారు. కొన్ని గ్రామాల్లో కోలాటం కూడా ప్రదర్శిస్తారు.
ప్రారంభోత్సవం :
ధ్వజారోహణం : కాషాయపు జెండాని ప్రతిష్ఠించడం.
కంకణ ధారణ : గుండ ప్రవేశం ముందురోజు రాత్రి దీనిలో పాల్గొనే వారంతా కంకణాలు (పసుపు కొమ్ము) కట్టుకోవలసి ఉంటుంది. ఇలా కంకణం కట్టుకున్న వారు గుండ ప్రవేశం చేసేంత వరకు కొన్ని నియమాలు పాటించాలి. కేవలం అల్పాహారం మాత్రమే తీసుకోవాలి. భోజనానికి సాధారణంగా వాడే కంచాల్ని వాడకుండా విస్తరాకులు, లేదా అరటి ఆకులు మాత్రమే వాడాలి. మంచాల్ని తాకరాదు. కటిక నేల మీద, కుర్చీ మీద లేదా చాప మీద మాత్రమే కూర్చోవాలి లేదా పడుకోవాలి. కాళ్ళకి పాదరక్షలు వేసుకోకూడదు. పసుపు బట్టలు ధరించాలి.
గుండ ప్రవేశం : ఈ రోజంతా గుండ ప్రవేశం చేయబోయే భక్తులు పైన చెప్పిన నియమాల్ని పాటిస్తూ. నిర్ణీత కాలవ్యవధిలో గ్రామం చేలల్లో గల వివిధ వ్యవసాయ బావుల్లో స్నానం చేసి వస్తుండాలి. ఇలా ఎన్ని సార్లు చేయలనేది. గుండం ఎన్ని మూరలు అనే దాన్ని బట్టి ఆధారపడి ఉంటుంది. ఉదాహరణకు గుండం 13 మూరలదైతే ఆ రోజు మొత్తం 13 సార్లు స్నానం ఆచరించాల్సి ఉంటుంది. గుండ ప్రవేశం ముందు ఆఖరి స్నానం ఉంటుంది. ఈ ఆఖరి స్నానం మంగళ వాయిద్యాలతో, బాణ సంచా కాల్పులతో అట్టహాసంగా జరుగుతుంది. గుండ ప్రవేశం చేసేటప్పుడు పురుషులు చొక్కా, కానీ బనియన్ కానీ వేసుకోకూడదు. సాధారణంగా ఈ ఉత్సవమంతా ఒక భజన గురువు సారథ్యంలో జరుగుతుంది. ముందుగా భజన గురువు ఒక పూల చెండును నిప్పులపై దొర్లిస్తూ ఆయన నడచిపోతే, మిగతా భక్తులంతా ఆయనను అనుసరిస్తారు. గుండ ప్రవేశం పూర్తయిన తర్వాత కొద్ది సేపు భక్తులందరూ పరవశంతో ఆనందతాండవం చేస్తారు. తరువాత స్వామికి జోలపాడి, భక్తులందరూ తమ ఇళ్ళకు తిరిగి వెళ్ళిపోతారు.
వసంతోత్సవం : గుండ ప్రవేశం అయిన మరుసటి రోజు వసంతోత్సవం. ఇందులో భాగంగా రుక్మిణీ సమేత పాండురంగ స్వామిని పురవీధుల్లో ఊరేగిస్తారు. భజన బృందం పాటలు పాడుతుండగా, ఉత్సాహవంతులైన యువకులు వసంతం ( పసుపు, కుంకుమ మొదలైనవి కలిపిన నీళ్ళు) పోసుకుంటుండగా ఇది ఆద్యంతం ఉల్లాసంగా సాగిపోతుంది.
గుండశాంతి : గుండాన్ని పూడ్చి వేస్తారు.
పారువేట : ఈ భాగంగా మొదట్లో ఒక కుందేలును తెచ్చి. దానిని విడిచిపెట్టి, గ్రామస్తులంతా దానిని పట్టుకోవడానికి పరుగులు పెట్టేవారు. కానీ ఇప్పుడు కుందేళ్ళు అంత సులభంగా అందుబాటులో లేక పోవడంతో ఒక కొబ్బరి కాయను అలా విసిరేసి దాన్ని దొరకబుచ్చుకుని సరిపెట్టేస్తుంటారు.
ఇరుగు-పొరుగు గ్రామాలు వేలవేడు, ముచ్చివోలు.
↑ 1.0 1.1 "భారత ప్రభుత్వం నిర్వహించిన 2011 గణాంకాల జాలగూడు". Archived from the original on 2014-09-13. Retrieved 2015-07-25.
maadamaala - vikipedia
maadamaala : chitturu jillaalooni srikalahasti mandalaaniki chendina oka chinna graamam.[1] . idhi velavedu panchaayati krindaki vachunu . srikalahasti pattanaaniki sumaru padamudu kilometerla dooramlo undi. srikalahasti nunchi aam.pra.raa.roo.ra.sam. bassulalo sumaru 45 nimishaalalo ee graamaaniki cherukonavachhunu. grama devata ellamma. prajala pradhaana vrutti vyavasaayam, pashu poshana, gorrela pempakam . angan vaadii nunchi aidava taragati varakuu vidya soukaryam undi. rendu pradhaana aalayaalu unnaayi. saampradaayakamgaa jarupukune sankraanti, deepaavali, vinayaka chaviti modalaina pandugale kaaka pandurangaswamy brahmotsavalu, ellamma santarpana ghanamgaa nirvahistaaru.
akshaamsa rekhaamsaalu: Coordinates: 13u47u54uN 79u35u48uE / 13.798405uN 79.596732uE / 13.798405; 79.596732
madamala chitturu jilla, srikalahasti mandalam loni graamam. idhi mandala kendramaina srikalahasti nundi 18 ki. mee. dooramlo undi. 2011 bhaarata janaganana ganankala prakaaram ee graamam 127 illatho, 472 janabhato 256 hectarlalo vistarinchi undi. graamamlo magavari sankhya 220, aadavaari sankhya 252. sheduled kulaala sankhya 201 kaga sheduled tegala sankhya 6. graamam yokka janaganana lokeshan kod 595834[2].pin kod: 517 620.
14 vrutti
15 neeti vasatulu
16 krushi
19 aalayaalu
19.1 utsavaalu
20 itaratra
janabha (2001) - mottam 421 - purushula 201 - streela 220 - gruhala sankhya 108
janabha (2011) - mottam 472 - purushula 220 - streela 252 - gruhala sankhya 127
graamaaniki pradhaana gramadevata ellamma. prati yeta oori modalu pratishtinchabadina ee devataku bhakti shraddhalatho santarpana jaruputaaru. ee sandarbhamgaa graamasthulu chinna-pedda, pedha-dhanika, kula-matha bhedaalu lekunda poojalu chestaaru. ee vedukalalo chinna pedda tedalekunda graamasthulandaruu entho utsaahamgaa palgontaru.
graamamlo prabhutva praathamika paatasaalalu rendu unnaayi. sameepa balabadi, praathamika paatasaala, sameepa aniyata vidya kendram, sameepa joonier kalasala, prabhutva arts / sains digri kalasala, injaneering kalasala srikalahasti lonu, praathamikoonnata paatasaala maadhyamika paatasaala paalemloonuu unnaayi.unnaayi. sameepa maenejimentu kalasala kaapugunneri lonu, vaidya kalasala, paaliiteknikelu, vrutti vidya sikshana paatasaala, divyaangula pratyeka paatasaalamulu tirupati lonoo unnaayi.
sab postaphysu soukaryam graamaaniki 5 nundi 10 ki.mee. dooramlo undi. postaphysu soukaryam, post and teligraph aafiisu graamam nundi 10 ki.mee.ki paibadina dooramlo unnaayi. land line telifon, pablic fon aafiisu, mobail fon modalaina soukaryaalu unnaayi. internet kefe / saamaanya seva kendram, praivetu korier graamam nundi 10 ki.mee.ki paibadina dooramlo unnaayi. graamaaniki sameepa praantaala nundi prabhutva rawana samstha bassulu tirugutunnaayi. sameepa gramala nundi auto soukaryam kuudaa undi. praivetu bassu soukaryam, railve station modalainavi graamaaniki 5 nundi 10 ki.mee. dooramlo unnaayi. tractoru soukaryam graamam nundi 10 ki.mee.ki paibadina dooramlo undi. pradhaana jilla rahadari, jilla rahadari graamam gunda potunnayi. rashtra rahadari graamam nundi 5 ki.mee. lopu dooramlo undi. jaateeya rahadari graamam nundi 10 ki.mee.ki paibadina dooramlo undi. graamamlo taaru rodlu, kankara rodlu unnaayi.
graamamlo angan vaadii kendram, itara poshakahara kendraalu unnaayi. graamamlo vaartaapatrika pampinee jarugutundi. unnaayi. aashaa kaaryakarta graamam nundi 5 ki.mee. lopu dooramlo undi. assembley poling kendram, janana maranaala namodu kaaryaalayam graamam nundi 5 ki.mee.lopu dooramlo unnaayi. sameekruta baalala abhivruddhi pathakam, aatala maidanam graamam nundi 10 ki.mee.ki paibadina dooramlo unnaayi. sinima haalu, grandhaalayam, pablic reading room grama nundi 10 ki.mee.ki paibadina dooramlo unnaayi.
maadamaalalo bhoo viniyogam kindi vidhamgaa undi:
maadamalalo vyavasaayaaniki neeti sarafara kindi vanarula dwara jarugutondi.
cheruvulu: 67 hectarla
madamalalo ee kindi vastuvulu utpatti avutunnaayi.
grama janabha sumaruga 1000 nunchi 1500 velu. indla sankhya 150 nunchi 250. velama kulastulu atyadhika sankhyalo undagaa itara kulaalaina harijana, kaapu, golla, kamsali cheppukodagina sankhyalo unnaaru. grama peddalugaa velama kulaniki chendina kurumeti vaarugaa unnaaru. srikalahasti nunchi bassulo velli velavedulo digi akkadanundi oka kilometeru dooram nadachi vellaali . graamam pradhaana veedhulannee simentu rodley. ee ooriki daggare unna railvestation akkurti. ayithe ikkada passinger raillu matrame aagutaayi. railulo dhoora prayaanam cheyalante srikaalahastiki vellaali.
ekkuva prajala jeevanaadhaaram vyavasaayame. raitulu vari, verusanaga ekkuvagaa pandistaaru. aavulu, barrela pempakam dwara paalu ammi graamasthulu cheppukodagina aadaayaanni gadistuntaaru. ee paalu konukkovadaniki srikalahasti paala sarafara sahakara sangham vaaru, konni praivetu direelu, praivetu vyaktulu vastuntaaru. praacheena graameena vyavastha lage ikkada rajakulu, mangali vaaru, kummarulu, vadrangulu modalaina anni rakala vruttula vaaru nivasistuntaaru. inka konni kutumbaalu gorrela/ mekala pempakam dwara aadaayaanni aarjistaaru.
graamamlo saaguneetiki ekkuva mandi ooriki padamatagaa unna cheruvu meede ekkuvagaa aadhaarapadataaru. koddi mandi baavulu, gottapu baavula meeda aadhaarapadataaru.
krushi[maarchu]
graamamlo oka biyyam mara (rais millu) unnaayi. chala mandi graamasthulu biyyam ikkade maraadinchukuni velutuntaaru. koddi mandi tama pantanu ikkadiki vache vyaapaarastulaku ammi sommu chesukuntuntaru. vyavasaayaaniki ekkuvagaa tractorlu, edla bandlu vaadataaru. daadaapu pratee intiloonuu paadi sampada undatam vala vaati vyardhaalanu tama panta polaalanu eruvugaa vaadukuntaaru.
graamam.[1]loo oka anganmadi kendram, oka praathamika paatasaala unnaayi. kalasala chaduvuku maatram evaraina prakkane unna srikaalahastiki vellalsinde. aksharasyata saatam 50u. ikkadi nunchi koddimandi injaneerlugaa, paddulu vraasevaallugaa haidaraabaadu panichestunnavaaru unnaaru. inka bodhana, insurence, banking, media, telicom, nyaaya saastram modalaina anni rangaalaloonuu ee oori vaaru tama pratibhanu chaatukuntunnaaru. oori prajalaku idhi garvakaaranam.
balaramayya ji. (ai.e.es)
graamamlo rendu devalayalu unnaayi.
shree paanduranga swami devalayam
shree ellammma aalayayam
prati yeta paanduranga swami brahmotsavalu vaibhavangaa jarugutaayi. graamamlo erpaatu chesukunna paanduranga swami bhaktabrundam deeni nirvahanaa baadhyatalu chepadutundi. ee bhakta brundam loni sabhyulandaruu tappanisarigaa utsavaalu jarigina anni rojuluu pandari bhajanalo palgontaru. konni graamaallo kolatam kuudaa pradarsistaaru.
praarambhotsavam :
dhwajarohanam : kashayapu jendani pratishtinchadam.
kankana dhaarana : gunda pravesam munduroju raatri deenilo palgone vaarantaa kankanaalu (pasupu kommu) kattukovalasi untundi. ilaa kankanam kattukunna vaaru gunda pravesam chesenta varaku konni niyamaalu paatinchaali. kevalam alpaharam matrame teesukovali. bhojananiki saadhaaranamgaa vade kanchaalni vadakunda vistaraakulu, leda arati aakulu matrame vaadaali. manchaalni taakaraadu. katika neela meeda, kurchi meeda leda chaapa meeda matrame kurchovali leda padukovali. kaallaki paadarakshalu vesukokudadu. pasupu battalu dharinchali.
gunda pravesam : ee rojanta gunda pravesam cheyaboye bhaktulu paina cheppina niyamaalni paatistuu. nirneeta kaalavyavadhilo graamam chelallo gala vividha vyavasaaya baavullo snaanam chesi vastundaali. ilaa enni saarlu cheyalanedi. gundam enni mooralu ane daanni batti aadhaarapadi untundi. udaaharanaku gundam 13 mooraladaite aa roju mottam 13 saarlu snaanam aacharinchaalsi untundi. gunda pravesam mundu akhari snaanam untundi. ee akhari snaanam mangala vaayidyaalato, baana sancha kaalpulatho attahaasamgaa jarugutundi. gunda pravesam chesetappudu purushulu chokka, cony banian cony vesukokudadu. saadhaaranamgaa ee utsavamantaa oka bhajana guruvu saarathyamlo jarugutundi. mundugaa bhajana guruvu oka poola chendunu nippulapai dorlistuu aayana nadachipothe, migata bhaktulanta aayananu anusaristaaru. gunda pravesam puurtayina tarvaata koddi sepu bhaktulandaru paravasamto aanandataandavam chestaaru. taruvaata swaamiki jolapadi, bhaktulandaru tama illaku tirigi vellipotaaru.
vasantotsavam : gunda pravesam ayina marusati roju vasantotsavam. indulo bhagamga rukmini sametha paanduranga swaamini puraveedhullo ooregistaaru. bhajana brundam paatalu paadutundagaa, utsaahavantulaina yuvakulu vasantam ( pasupu, kunkuma modalainavi kalipina neellu) posukuntundagaa idhi aadyantam ullaasamgaa saagipotundi.
gundasanti : gundaanni poodchi vestaaru.
paruveta : ee bhagamga modatlo oka kundelunu tecchi. daanini vidichipetti, graamastulantaa daanini pattukovadaaniki parugulu pettevaaru. cony ippudu kundellu anta sulabhamgaa andubaatulo leka povadamtho oka kobbari kaayanu alaa visiresi daanni dorakabuchukuni saripettestuntaaru.
irugu-porugu graamaalu velavedu, muchivolu.
u 1.0 1.1 "bhaarata prabhutvam nirvahinchina 2011 ganankala jalagudu". Archived from the original on 2014-09-13. Retrieved 2015-07-25.