భిన్న రుచి
దోసెలు అనగానే ప్లెయిన్‌ దోసె(మినపట్టు), రవ్వ దోసె, ఉల్లిదోసె మాత్రమే మనకు తెలుసు. కానీ రాయలసీమ జిల్లాల్లో కొన్ని ప్రత్యేక దోసెలు లభిస్తుంటాయి. వాటిలో ఆకుకూర దోసె, ఉగ్గాని దోసె, ఎగ్‌ దోసె, ఉప్మాదోసె, చికెన్‌దోసె వంటివి ప్రత్యేకం.
దోసెపైన ఉల్లిపాయలు, పచ్చిమిర్చి, క్యారెట్‌ తదితరాలు వంటివి వేసి కాల్చి ఇచ్చిన దోసెలు చూస్తుంటాం. కానీ ఆకుకూరలు వేసి కాల్చే దోసెలు అనంతపురం జిల్లాలోని కొన్ని ప్రాంతాల్లో ప్రత్యేకం. తోటకూరని కడిగి సన్నముక్కలుగా తరిగి మినపట్టుపై వేసి రెండువైపులా కాల్చి ఇస్తారు. పచ్చివాసన తెలియకుండా తయారుచేయడం తయారీదారుల ప్రత్యేకత. అనంతపురం నగరంలోని ఐరన్‌ బ్రిడ్జి సమీపంలో ఆదిమూర్తి అనే హోటల్‌ యజమాని తొలుత వీటిని పాతికేళ్ల కిందట పరిచయం చేశారు. తర్వాత క్రమంగా వివిధ ప్రాంతాల్లో ఇతరులు కూడా ఈ ఆకుకూర దోసెలు విక్రయిస్తున్నారు.
ఉగ్గాని దోసె..
సీమజిల్లాల్లో ఉగ్గాని ఎక్కువ మంది తినే అల్పాహారం. పోపు పెట్టి, అందులో ఉల్లి, పచ్చిమిర్చి వేసి వేయించిన తర్వాత మరమరాలను కలుపుతారు. అవసరమైన మేరకు ఉప్పు, కారం వేస్తారు. దీనిని ఉగ్గానిగా పిలుస్తారు. ఉదయం అల్పాహారంగా ఉగ్గాని బజ్జి (పచ్చిమిర్చి బజ్జి) ఎక్కువగా తింటారు. ఇప్పుడు ఉగ్గాణి దోసెలు కూడా ట్రెండుగా మారాయి. దోసెల్లో ఉగ్గాణి ఉంచి వడ్డిస్తారు.
కీమా దోసెలు...
రాయలసీమ ఎర్ర కారం దోసెలు అందరికీ తెలిసినవే. కానీ పచ్చిమిర్చి కారం పూసిన దోసెలు కూడా ఇక్కడ ప్రత్యేకమే. పచ్చిమిర్చి కారం వేయాలని అడిగి మరీ వేయించుకుంటారు. ఇక్కడ ఎక్కువగా వేరుశెనగ చట్నీయే ఉంటుంది. అదనంగా ఎర్రకారం, పచ్చికారం ముద్ద కూడా వేస్తారు. నాన్‌వెజ్‌ దోసెలకున్న డిమాండ్‌ గురించి ప్రత్యేకంగా చెప్పాల్సిన అవసరం లేదు. చికెన్‌ దోసె, మటన్‌దోసె, కైమా (కీమా) దోసెలు ఇక్కడ చాలా ఎక్కువగా విక్రయిస్తారు. ఆదివారం, మంగళవారాల్లో ఈ దోసెలు ఎక్కువగా దొరుకుతాయి.
bhinna ruchi
doselu anagaane pleyin dose(minapattu), ravva dose, ullidose matrame manaku telusu. cony rayalaseema jillaallo konni pratyeka doselu labhistuntaayi. vaatilo aakukura dose, uggaani dose, eghy dose, upmadose, chikennedose vantivi pratyekam.
dosepaina ullipaayalu, pachimirchi, carrete taditaraalu vantivi vesi kaalchi ichina doselu chustuntam. cony aakukuuralu vesi kalche doselu anantapuram jillaalooni konni praantaallo pratyekam. thotakurani kadigi sannamukkalugaa tarigi minapattupai vesi renduvaipula kaalchi istaaru. pachivaasana teliyakunda tayaarucheyadam tayaareedaarula pratyekata. anantapuram nagaramloni ireni bridgi sameepamlo aadimuurti ane hotale yajamani toluta veetini paatikella kindata parichayam chesaru. tarvaata kramangaa vividha praantaallo itarulu kuudaa ee aakukura doselu vikrayistunnaaru.
uggaani dose..
seemajillaallo uggaani ekkuva mandi tine alpaharam. popu petti, andulo ulli, pachimirchi vesi veyinchina tarvaata maramaraalanu kaluputaaru. avasaramaina meraku uppu, kaaram vestaaru. deenini uggaanigaa pilustaaru. udayam alpaahaaramgaa uggaani bajji (pachimirchi bajji) ekkuvagaa tintaaru. ippudu uggaani doselu kuudaa trendugaa marai. dosello uggaani unchi vaddistaaru.
keema doselu...
rayalaseema erra kaaram doselu andarikee telisinave. cony pachimirchi kaaram poosina doselu kuudaa ikkada pratyekame. pachimirchi kaaram veyalani adigi mari veyinchukuntaaru. ikkada ekkuvagaa vaerusenaga chatneeye untundi. adanamgaa errakaram, pachikaaram mudda kuudaa vestaaru. nonmezse doselakunna demande gurinchi pratyekamgaa cheppaalsina avasaram ledu. chiken dose, matankose, kaima (keema) doselu ikkada chala ekkuvagaa vikrayistaaru. aadivaaram, mangalavaaraallo ee doselu ekkuvagaa dorukutaayi.