* అన్నం వారుస్తూ వేడివేడి గంజిని ప్రమాదవశాత్తు మీద వంపుకోవడం పల్లెపడుచులకు కొత్తకాకపోవచ్ఛు కానీ భార్యకైన గాయం జోసెఫ్‌ని ఆలోచింపచేసింది... సరికొత్త పరిష్కారాన్ని కనుగొనేలా చేసింది.
* కోళ్ల పరిశ్రమలో గుడ్లని పొదిగించడానికి పెద్దపెద్ద ఇంక్యుబేటర్లే కావాలా...మనందరికీ అందుబాటులో ఉండే ప్లైవుడ్‌ సరిపోదా? మిలన్‌జ్యోతిదాస్‌ చేసిన ఈ ఆలోచన పేద రైతులకు వరమైంది.
వీళ్లేమీ పెద్ద చదువులు చదివిన వాళ్లు కాదు... సైంటిస్టులు అంతకన్నా కాదు... కానీ వారి ఆవిష్కరణలు అందరినీ ఆశ్చర్యపరిచాయి. ఇలా సామాన్యుల ఆలోచనలకు వేదికవుతోంది జాతీయ గ్రామీణాభివృద్ధి, పంచాయతీరాజ్‌ సంస్థ. ఆవిష్కరణలని ప్రేమించే డాక్టర్‌ అబ్దుల్‌కలాం జ్ఞాపకార్థం వీటిని ప్రారంభించింది.. మీరు ఆవిష్కరిస్తే మేం ప్రోత్సహిస్తాం అంటోందా సంస్థ...
కాలం మారుతోంది. దీంతో పాటు మనం కూడా మారాలి. కొత్త సమస్యలు వస్తుంటాయ్‌... వాటిని ఎదుర్కోవాలి. కొత్తగా అవసరాలు పుట్టుకొస్తుంటాయ్‌... వాటిని తీర్చుకోవాలి. ఇవన్నీ కావాలంటే ఆలోచన రగలాలి. మేధోమథనం జరగాలి. కొత్త ఆవిష్కరణలు పుట్టుకురావాలి. ఆలోచన ఎక్కడైనా రావచ్ఛు నవావిష్కరణ ఎవరైనా చేయొచ్ఛు వ్యవసాయ పనుల్లో లేదా భవననిర్మాణ పనుల్లో నెత్తిమీద బరువు పెట్టుకుని మోసేటప్పుడు ఆ భారం తల, వెన్నెముకపై పడుతుంది. అలా పడకుండా ఉండేందుకు శశికుమార్‌ అనే యువకుడు ఒక పరికరం తయారుచేశారు. దీంతో 70 కేజీల బరువుని కూడా సునాయాసంగా మోసేయొచ్ఛు ఇలాంటి ఆవిష్కరణలు పేదలపై భారాన్ని ఎంతో తగ్గిస్తాయి కదా...
సాధారణంగా మనం వాడుకునే పెన్సిళ్లను చెక్క, ఆక్రిలిక్‌ రంగులు వాడి తయారుచేస్తారు. పెన్సిళ్ల తయారీ కోసం ఏటా కొన్ని వేల మొక్కలను ప్రపంచవ్యాప్తంగా నరికేస్తున్నారు. ఇంకా అందులో వాడే రంగులతో పర్యావరణానికి తీరని నష్టం. ఈ నష్టనివారణకు కూకట్‌పల్లికి చెందిన ఉజ్వల్‌కుమార్‌ ఓ మెరుగైన మార్గాన్ని కనుగొన్నాడు. రీసైక్లింగ్‌ కాగితాలు, వెల్వెట్‌తో తయారు చేసి చూపాడు. ఇలా సామాన్యులు తయారు చేసే ఆవిష్కరణలు ఎన్నో ఎన్నెన్నో. వీటన్నిటినీ ఒక వేదికపైకి తీసుకొస్తే... వాటికి వెలుగు ప్రసాదిస్తే... అవి ప్రపంచానికి కొత్త మార్గాన్ని చూపుతాయి. ఇప్పుడదే పని చేస్తోంది
నేషనల్‌ ఇనిస్టిట్యూట్‌ ఆఫ్‌ రూరల్‌ డెవలప్‌మెంట్‌ అండ్‌ పంచాయతీరాజ్‌ (ఎన్‌ఐఆర్‌డీపీఆర్‌). హైదరాబాద్‌లోని ఈ ప్రభుత్వరంగ సంస్థ. కొత్త ఆవిష్కరణల ప్రోత్సాహానికి నడుం బిగించింది. నిత్య జీవితంలో ఎదుర్కొనే సవాళ్లని అర్థం చేసుకుంటూ వాటిని పరిష్కరించేందుకు తగిన ఆవిష్కరణలని చేయాలంటూ కొంతకాలంగా 'రిస్క్‌'పేరుతో అంకుర సంస్థలకు, ఆవిష్కర్తలకు, కాలేజీ... స్కూల్‌ విద్యార్థులకు సవాల్‌ విసురుతోంది. కాలుష్యరహిత ఇంధనాలు, సుస్థిర జీవనవిధానం, సస్టెయినబుల్‌ హౌసింగ్‌, పరిశుభ్రమైన తాగునీరు, వ్యవసాయం... ఆధారిత రంగాలు, ఆరోగ్యం, వ్యర్థాల నుంచి సంపదలని సృష్టించడం వంటి ఏడు రంగాల్లో ఆవిష్కరణలని, ఆలోచనలని ఆహ్వానిస్తోంది. ఏటా సంస్థ నిర్వహిస్తున్న పోటీలు ఎన్నో అద్భుతాలకు వేదికలవుతున్నాయి. ఈ పోటీల్లో ఆయారంగాల్లో పనిచేసే అంకుర సంస్థలు, ఆసక్తి ఉన్నవారు, కాలేజీ పిల్లలు, స్కూల్‌ పిల్లలు ఎందరో ముందుకు వస్తున్నారు. మంచి ఆలోచన లేదా ఆవిష్కరణకి బహుమతులతో పాటు ఏడాదిపాటు ఫెలోషిప్‌ ఇచ్చి ప్రోత్సహిస్తున్నారు. నిపుణుల ఆధ్వర్యంలో సలహాలు, సూచనలనీ ఇస్తున్నారు. ఈ ఆవిష్కరణలు చేయడానికి వయో పరిమితి లేకపోవడంతో ఎంతో మంది తమ మెదడుకు పదును పెడుతున్నారు... నవావిష్కరణలకు శ్రీకారం చుడుతున్నారు.
వండుకోవచ్ఛు.. దాచుకోవచ్చు
పొగతక్కువ. కాలుష్యం లేదు. వండుకోవడంతోపాటు.. ఆహారాన్ని దాచుకునేవిధంగా ఎండబెట్టే అవకాశం. ఇవన్నీ ఒకే పొయ్యిలో ఉంటే! భలే ఉంది కదూ. మణిపూర్‌కి చెందిన దిబేన్‌సింగ్‌ కుకింగ్‌ కమ్‌ డ్రైయింగ్‌స్టౌని కనిపెట్టాడు. అరలుఅరలుగా ఉండే ఈ పొయ్యి పైభాగంలో వంట చేసుకోవచ్ఛు మధ్య అరల్లో పదార్థాల్ని ఎండబెట్టుకుని ఆహారాన్ని ఏడాదిపొడవునా నిల్వచేసుకోవచ్ఛు పొగని తక్కువగా వెలువరించే ఈ పొయ్యి ఐఐటీ మణిపూర్‌ ప్రశంసలు అందుకుంది.
ఈ ఏడాది మెరుపులు...
* అల్జీమర్స్‌ వ్యాధితో బాధపడేవారికంటే వారికి తోడుగా ఉంటూ కనిపెట్టుకుని ఉండేవారికే సమస్యలు ఎక్కువగా ఉంటాయి. ఈ సమస్యల నుంచి ఊరట కలిగిస్తూ హైదారాబాద్‌కు చెందిన స్కూల్‌ విద్యార్థి హిమేష్‌ ఓ పరికరం కనిపెట్టాడు. అల్జీమర్స్‌ బాధితులు అకస్మాత్తుగా నిద్ర నుంచి లేచినా, వారి ఆరోగ్య పరిస్థితుల్లో మార్పులు ఉన్నా పసికట్టి కేర్‌టేకర్లకు సరైన సమయంలో సమాచారం ఇచ్చి హెచ్చరిస్తుందీ పరికరం.●
* ఎంత ఖరీదైన సెల్‌ఫోన్‌ అయితే ఏం లాభం. బయటకు వచ్చిన తర్వాత ఛార్జింగ్‌ అయిపోతే! ఎక్కడ ఛార్జింగ్‌ సౌకర్యం ఉంటుందా అని వెతుక్కోవాల్సిందే. దీనికి పరిష్కారంగా సౌరశక్తితో నడిచే ఉచిత పబ్లిక్‌ మొబైల్‌ ఛార్జింగ్‌ సిస్టమ్‌ని రూపొందించారు ముప్పారపు రాజు.
మొక్కల వైద్యుడు
నలభైశాతం పంట కలుపు, తెగుళ్లు... జబ్బుల కారణంగానే పాడవుతుంది. మొదట్లోనే ఆ తెగుళ్లు, జబ్బులని గుర్తించే అవకాశం రైతుకు ఉంటే పంటని కాపాడుకోవచ్ఛు ఈ సమస్యను గుర్తించిన షేక్‌అహ్మద్‌ తెగుళ్లని గుర్తించడంతోపాటు దానికి తగిన మందులని చల్లి పంటను కాపాడే ప్లాంట్‌ డాక్టర్‌ డ్రోన్‌ని కనిపెట్టాడు. ఈ డ్రోన్‌ పంటపొలం మీద తిరుగుతూ ఫొటోలని తీసి... ముందుగానే గుర్తించిన పంట సమస్యలతో సరిపోల్చుకుంటుంది. తర్వాత ఆ సమస్యకు తగిన మందులని సూచిస్తుంది. తర్వాత కూడా డ్రోన్‌ సాయంతోనే మందులని చల్లి పంటను కాపాడుకోవచ్ఛు.
* annam vaarustuu vedivedi ganjini pramaadavasaattu meeda vampukovadam pallepaduchulaku kottakaakapovachhu cony bhaaryakaina gaayam josefeni aalochimpachesindi... sarikotta parishkaaraanni kanugonela chesindi.
* kolla parisramalo gudlani podiginchadaaniki peddapedda incubatorle kavala...manandarikee andubaatulo unde pliveud saripoda? milanziotidassam chesina ee aalochana pedha raitulaku varamaindi.
veellemee pedda chaduvulu chadivina vaallu kaadu... cientistulu antakanna kaadu... cony vaari aavishkaranalu andarinee aascharyaparichaayi. ilaa saamaanyula aalochanalaku vedikavutondi jaateeya graameenaabhivruddhi, panchayatiraji samstha. aavishkaranalani preminche dactor abdullekalam ghnaapakaartham veetini praarambhinchindi.. meeru aavishkariste mem prothsahistam antonda samstha...
kaalam maarutondi. deentho paatu manam kuudaa marali. kotta samasyalu vastuntayy... vaatini edurkovali. kottagaa avasaraalu puttukostuntayi... vaatini teerchukovaali. ivannee kavalante aalochana ragalali. medhomathanam jaragali. kotta aavishkaranalu puttukuravali. aalochana ekkadaina raavachchu navavishkarana evaraina cheyochhu vyavasaaya panullo leda bhavananirmana panullo nettimeeda baruvu pettukuni mosetappudu aa bharam tala, vennemukapai padutundi. alaa padakunda undenduku sasikumarm ane yuvakudu oka parikaram tayaarucheesaaru. deentho 70 kejeela baruvuni kuudaa sunayasanga moseyochhu ilanti aavishkaranalu pedalapai bhaaraanni entho taggistaayi kada...
saadhaaranamgaa manam vaadukune pensillanu chekka, acrilleak rangulu vaadi tayaaruchestaaru. pensilla tayaarii kosam eta konni vela mokkalanu prapanchavyaaptamgaa narikestunnaru. inka andulo vade rangulatho paryaavaranaaniki teerani nashtam. ee nashtanivaaranaku kookatralliki chendina ujwalnkumari oo merugaina maargaanni kanugonnadu. resiclinge kaagitaalu, velvetytho tayaaru chesi chuupaadu. ilaa saamaanyulu tayaaru chese aavishkaranalu enno ennenno. veetannitinii oka vedikapaiki teesukoste... vaatiki velugu prasaadiste... avi prapanchaaniki kotta maargaanni chuuputaayi. ippudade pani chestondi
neshanalne inistitutie aff roorle devalapmente andi panchayatiraji (nerirdypry). hyderabadoleni ee prabhutvaranga samstha. kotta aavishkaranala prothsaahaaniki nadum biginchindi. nitya jeevitamlo edurkone savaallani artham chesukuntu vaatini parishkarinchenduku tagina aavishkaranalani cheyalantu kontakaalamgaa 'risse'paerutho ankura samsthalaku, aavishkartalaku, callagy... scoolle vidyaarthulaku sawalle visurutondi. kaalushyarahita indhanaalu, susthira jeevanavidhaanam, sasteyinabli housinge, parisubhramaina taguneeru, vyavasaayam... aadhaarita rangaalu, aarogyam, vyardhaala nunchi sampadalani srushtinchadam vanti edu rangaallo aavishkaranalani, aalochanalani aahvaanistoondi. eta samstha nirvahistunna poteelu enno adbhutaalaku vedikalavutunnaayi. ee potillo aayaaramgaallo panichese ankura samsthalu, aasakti unnavaaru, callagy pillalu, scoolle pillalu endaro munduku vastunnaaru. manchi aalochana leda aavishkaranaki bahumatulatho paatu edaadipaatu pheloshipe ichi prothsahistunnaaru. nipunula aadhvaryamlo salahalu, suuchanalanee istunnaru. ee aavishkaranalu cheyadaaniki vayo parimiti lekapovadamto entho mandi tama medaduku padunu pedutunnaaru... navavishkaranalaku srikaram chudutunnaru.
vandukovachhu.. dachukovachhu
pogatakkuva. kaalushyam ledu. vandukovadamtopatu.. aahaaraanni daachukunevidhamgaa endabette avakaasam. ivannee oke poyyilo unte! bhale undi kadhuu. manipureeki chendina dibensingi kukinge kam driengestowne kanipettaadu. araluaralugaa unde ee poyyi paibhaagamlo vanta chesukovachhu madhya arallo padaarthaalni endabettukuni aahaaraanni edaadipodavunaa nilvachesukovachhu pogani takkuvagaa veluvarinche ee poyyi iit manipuri prasamsalu andukundi.
ee edaadi merupulu...
* algeemerse vyaadhitho badhapadevarikante vaariki thodugaa untuu kanipettukuni undevaarike samasyalu ekkuvagaa untaayi. ee samasyala nunchi oorata kaligistuu hydarabadyka chendina scoolle vidyaarthi himeshe oo parikaram kanipettaadu. algeemerse baadhitulu akasmaattugaa nidra nunchi lechina, vaari aarogya paristhitullo maarpulu unna pasikatti kertekarlaku saraina samayamlo samacharam ichi hecharistundii parikaram.u
* entha khareedaina selefone ayithe yem laabham. bayataku vachina tarvaata charjinga aipothe! ekkada charjinga soukaryam untundaa ani vetukkovalsinde. deeniki parishkaaramgaa sourasaktitoe nadiche uchita pabliky mobaile charjinga sistammi roopondinchaaru muppaarapu raju.
mokkala vaidyudu
nalabhaisaatam panta kalupu, tegullu... jabbula kaaranamgaane paadavutundi. modatlone aa tegullu, jabbulani gurtinche avakaasam raituku unte pantani kaapaadukovachchu ee samasyanu gurtinchina sheakhaamkad tegullani gurtinchadamtopaatu daaniki tagina mandulani challi pantanu kapade plante dactor dronemi kanipettaadu. ee drone pantapolam meeda tirugutuu photolani teesi... mundugaane gurtinchina panta samasyalatho saripolchukuntundi. tarvaata aa samasyaku tagina mandulani suuchistumdi. tarvaata kuudaa drone saayamtone mandulani challi pantanu kaapaadukovachchu.