అమరావతి బాండ్లు-కార్పొరేట్‌ రాజధాని | Prajasakti::Telugu Daily
Home » ఎడిటోరియల్ » అమరావతి బాండ్లు-కార్పొరేట్‌ రాజధాని
రాజధాని అమరావతి నిర్మాణానికి రూ.2 వేల కోట్ల విలువ గల బాండ్లు జారీ చేసిన గంట వ్యవధిలోనే బాంబే స్టాక్‌ ఎక్స్చేంజ్‌లో మదుపరుల నుంచి రూ.2 వేల కోట్లు సమకూరింది. ఆశించిన దానికంటే ఒకటిన్నర రెట్లు సబ్‌స్క్రైబ్‌ అయ్యిందని, ఇది గొప్ప విజయంగాను, జాతీయ, అంతర్జాతీయ మదుపరుల్లో ముఖ్యమంత్రి చంద్రబాబు పట్ల మరింత నమ్మకం పెరిగిందని రాష్ట్ర ప్రభుత్వం ప్రచారం చేస్తోంది. పైగా బాండ్ల ద్వారా అప్పు తీసుకురావడాన్ని కొన్ని పత్రికలు ఆకాశానికెత్తుతున్నాయి. అంతేకాక దేశంలోని అన్ని పట్టణ స్థానిక సంస్థలూ కలిపి బాండ్ల విక్రయం ద్వారా ఇన్నేళ్ళుగా సమకూర్చిన మొత్తాన్ని బద్దలు కొట్టి మరీ, ఒక్క అమరావతి బాండ్ల విక్రయం ద్వారా అధిక మొత్తంలో రాష్ట్ర ప్రభుత్వం ఆర్జించిందని, ఇది చంద్రబాబు పాలనకు రివార్డుగా ప్రచారం చేస్తున్నాయి. అప్పు తీసుకు రావడాన్నే గొప్ప విజయంగా రాష్ట్ర ప్రభుత్వం భావిస్తున్నట్లుంది. అందుకే సోమవారం బొంబాయిలో బాండ్ల లిస్టింగ్‌ (బాండ్లను కొనుగోలు చేసిన సంస్థలకు స్టాక్‌ మార్కెట్‌లో ఇతరులకు విక్రయించుకునే వీలు కల్పించడాన్ని లిస్టింగ్‌ అంటారు) కార్యక్రమాన్ని బడా పెట్టుబడిదార్ల మధ్య ఆర్భాటంగా నిర్వహించింది. ముఖ్యమంత్రే స్వయంగా పాల్గొన్నారు కూడా! ఒక రాష్ట్ర ప్రభుత్వం అప్పులు తీసుకు రావడాన్ని ఇంత ఘనంగా చెప్పుకుంటూ సంబరాలు చేసుకోవడం బహుశా ఇదే ప్రథమం.
ఇదే అదనుగా రాజధాని అభివృద్ధి కోసం స్టాక్‌ మార్కెట్‌ ద్వారానే మరో రూ.10 వేల కోట్ల అప్పు నిమిత్తం, ప్రత్యేక బాండును త్వరలో విడుదల చేస్తారట! దీన్ని అంతర్జాతీయ ఇన్వెస్టర్ల ద్వారా సేకరిస్తున్నట్లు ప్రభుత్వం ప్రకటించింది. సాధారణ ప్రజలకు కూడా రూ.200 ముఖ విలువ కలిగిన బాండ్ల జారీకి సిద్ధమవుతున్నట్లు సిఆర్‌డిఎ ప్రకటించింది.
రూ.2 వేల కోట్ల విలువగల బాండ్ల అప్పుపై 10.32 శాతం చొప్పున ప్రతి మూడు నెలలకు ఒకసారి వడ్డీ చెల్లించేందుకు, పదేళ్ళలో అసలు తీర్చటానికి ఒప్పందం కుదిరింది. ప్రత్యేక 'ఎస్క్రొ అకౌంట్‌' ప్రారంభించి వడ్డీ, అసలు చెల్లిస్తుంది. అలాగే రుణం సమకూర్చిన కమీషనరుకు 0.85 శాతం (జిఎస్‌టి కాక) కమీషన్‌ను ప్రభుత్వం చెల్లిస్తున్నది. ఈ అప్పుకు ఒకటిన్నర రెట్లు విలువ కలిగిన ఆస్తిని ప్రభుత్వం హామీగా పెట్టింది. ఈ పదేళ్ళకి వడ్డీ రూ.1573.73 కోట్లు చెల్లించాల్సి వస్తుందని ఆరవ ఏట నుండి అసలు సొమ్ములో ప్రతి ఏటా 20 శాతం చొప్పున ఐదేళ్ళు చెల్లించేలా బాండ్లలో పేర్కొంది. రూ.2 వేల కోట్ల అప్పుకు 10 ఏళ్ళలో వడ్డీ, బ్రోకర్‌ కమీషన్‌, జిఎస్‌టి, స్టాక్‌ ఎక్స్చేంజ్‌ ఫీజులు, ఇతర చార్జీలు మొత్తం కలిపి సుమారు రూ.3 వేల కోట్లు చెల్లించాల్సి వస్తుందని నిపుణులు అంటున్నారు. అంతేకాక రాష్ట్రానికి నేడు ఉన్న అప్పులపై ప్రభుత్వం ఏడాదికి రూ.25 వేల కోట్లు వడ్డీ చెల్లించాల్సి వస్తున్నదని, తీవ్ర ఆర్థిక, ద్రవ్యలోటు ఎదుర్కొంటున్న ఈ పరిస్థితుల్లో ఈ విధమైన అధిక వడ్డీ రుణం రాష్ట్రానికి చాలా నష్టం అని కూడా అంటున్నారు.
తక్కువ వడ్డీకి రుణాలు ఇవ్వడానికి అనేక ప్రభుత్వ సంస్థలు ఉన్నా ఎక్కువ వడ్డీ రేటుకు ప్రభుత్వం తీసుకుందనే విమర్శలు కూడా వస్తున్నాయి. ఇటీివల ఇండోర్‌ మున్సిపల్‌ కార్పొరేషన్‌ 8.90 శాతం, పూనే 7.50 శాతం, హైదరాబాద్‌ మున్సిపల్‌ కార్పొరేషన్‌ 9.38 శాతం వడ్డీకే బాండ్లపై రుణాలు పొందాయి. ఈ ఏడాదిలో దేశంలో 94 సంస్థలు బాండ్ల ద్వారా 7 నుండి 9 శాతం లోపు వడ్డీతో రుణాలు సేకరించాయి. హడ్కో నుండి కూడా తక్కువ వడ్డీకే రుణం తీసుకునే అవకాశం ఉన్నా ఈ మార్గాలన్నింటినీ ప్రభుత్వం వదిలేసిందనే విమర్శలు వెల్లువెత్తుతున్నాయి.
బాండ్ల చరిత్రను పరిశీలిస్తే ఏ ప్రయోజనం కోసం వీటిని ప్రవేశపెడుతున్నారో అర్థమవుతుంది. దేశంలో సరళీకరణ విధానాలు ప్రవేశ పెట్టిన తరువాత పట్టణ అభివృద్ధిపై కేంద్ర, రాష్ట్ర ప్రభుత్వాలు ఇచ్చే గ్రాంట్లకు భారీగా కోత పడ్డాయి. 1992లో 74వ రాజ్యాంగ సవరణ చేసినప్పటికీ, పట్టణ, స్థానిక సంస్థలకు విధులు, నిధులను వికేంద్రీకరించలేదు. బడ్జెట్లు, ప్రణాళికలు, ఆర్థిక కమిషన్లు కేటాయించే నిధులు తగ్గిపోయాయి. ఇచ్చే నిధులకు సంస్కరణలు, షరతులు ముడిపెట్టారు. ఇది ప్రభుత్వ విధానంగా ప్రకటించారు. మౌలిక సదుపాయాల కల్పన ప్రవేటు రంగంలో లేదా ప్రభుత్వ, ప్రైవేట్‌ భాగస్వామ్యంలో చేపట్టాలని ఆదేశించారు. ప్రైవేట్‌ సంస్థల నుంచి అప్పులు తెచ్చుకోవాలని, ప్రైవేటు పెట్టుబడులకు అవకాశం కల్పించాలని, మౌలిక సదుపాయాలు, పౌర సేవలను వాణిజ్య సరుకులుగా మర్చాలని నిబంధనలు పెట్టారు. అందుకు మున్సిపల్‌ చట్టాల్లో మార్పులు తీసుకొచ్చారు. ఈ నేపథ్యంలో 1994లో బాండ్ల ద్వారా ప్రభుత్వ సంస్థలు, మున్సిపాలిటీలు నిధులు సేకరించే విధానాన్ని దేశంలో ప్రవేశ పెట్టారు. 1997లో తొలిసారిగా బెంగుళూరు మున్సిపల్‌ కార్పొరేషన్‌ బాండ్ల ద్వారా రూ.100 కోట్లు సేకరించింది. ఆ తరువాత 1998లో అహ్మదాబాద్‌, నాసిక్‌, ఇండోర్‌, హైదరాబాద్‌, చెన్నై, విశాఖపట్నం మున్సిపల్‌ కార్పొరేషన్లు బాండ్ల ద్వారా రుణాలు పొందాయి. ఈ రుణాలలో ఎక్కువ భాగం ప్రభుత్వ బ్యాంకుల నుండి పొందాయి. కొన్ని సంస్థలు ప్రైవేట్‌ సంస్థలతో వడ్డీ రేటు మాట్లాడుకొని తీసుకున్నాయి. అయితే అందుకు భిన్నంగా రాష్ట్ర ప్రభుత్వం అమరావతి బాండ్లను బాంబే స్టాక్‌ ఎక్స్చేంజ్‌ ద్వారా తీసుకుంది. మరొక అడుగు ముందుకేసి వీటిని కొనుగోలు చేసిన వారు స్టాక్‌ ఎక్స్చేేంజ్‌ ద్వారా, సెకండరీ మార్కెట్‌లో లిస్టింగ్‌ చేసుకొని ఇతరులకు అమ్ముకునే స్వేచ్ఛ కల్పించారు.
కేంద్రంలో కాంగ్రెస్‌ అధికారంలో ఉన్నప్పుడు ప్రవేశ పెట్టిన జవహర్‌లాల్‌ నెహ్రూ పట్టణ ఆధునీకరణ మిషన్‌ (జెఎన్‌ఎన్‌యుఆర్‌ఎం) పథకంలో ఈ షరతులున్నా ఇది అమలు కాలేదు. 2000 నుండి 2015 వరకు దేశంలో బాండ్ల ద్వారా అప్పులు సేకరించే పద్ధతికి పట్టణ స్థానిక సంస్థలు విముఖత చూపాయి. బిజెపి అధికారంలోకి వచ్చాక బాండ్ల ద్వారానే రుణాలు సేకరించుకోవాలని షరతులు విధించింది. సెబీ రూల్స్‌ను మరింత సరళతరం చేసింది. ఇటీవల కేంద్ర ప్రభుత్వం ప్రవేశపెట్టిన స్మార్ట్‌ సిటీ, అమృత పథకాల నిధులు పొందాలంటే తప్పని సరిగా స్థానిక మున్సిపల్‌ సంస్థ ప్రైవేట్‌ సంస్థల నుండి అప్పులు తీసుకోవాలి. లేదా ఈ పథకాల ద్వారా చేపట్టే మౌలిక సదుపాయాలు ప్రాజెక్టులు- ప్రభుత్వ-ప్రైవేట్‌-భాగస్వామ్యం (పిపిపి) పేర ప్రైవేట్‌ సంస్థలకి ఇవ్వాలి. ఇది తప్పనిసరి. గత రెండేళ్ళ నుండి బాండ్ల రుణాలపై మోడీ పెద్ద ఎత్తున ప్రచారం చేస్తున్నారు. కార్పొరేట్‌ సంస్థలు తమ ఆదాయంలో నాలుగో వంతు బాండ్ల కొనుగోలుకు కేటాయించాలని కోరుతున్నారు.
నేడు అమరావతి బాండ్లపై బిజెపి తీవ్ర విమర్శలు చేస్తున్నది. ప్రపంచ బ్యాంకు, ఏడిబి లేదా ఇతర ప్రపంచ సంస్థల నుండి తక్కువ వడ్డీ రేట్లకు రుణాలు తీసుకోవచ్చని తప్పు పడుతున్నది. వాస్తవంగా బాండ్ల ద్వారా ప్రైవేట్‌ పెట్టుబడి మార్కెట్‌ నుండి నిధులు సేకరించుకోవాలన్నది ప్రపంచ బ్యాంకు విధానం. ఈ విధానాలను బిజెపి, కాంగ్రేస్‌, తెలుగుదేశం, వైఎస్‌ఆర్‌ సిపి పార్టీలు బలంగా బలపరుస్తున్నాయి.
బాండ్ల ద్వారా నిధులు పొందాలంటే ముందుగా నగర, మున్సిపల్‌ సంస్థలు క్రెడిట్‌ రేటింగ్‌ సంస్థల ద్వారా ఆ సంస్థల ఆర్థిక తీరుపై మదింపు జరగాలి. ఈ సంస్థలు అప్పులకు అర్హతలు ఉన్నాయా లేదా అనేది నిర్ధారణ జరగాలి. ఇది సెబి నిబంధన. దీంతో క్రెడిట్‌ రేటింగ్‌ సంస్థల జోక్యం పట్టణ పరిపాలనలో పెరిగింది. ఇటీవల నాలుగు రాష్ట్రాల్లో 364 స్మార్ట్‌ సిటీ, అమృత నగరాలు క్రెడిట్‌ రేటింగ్‌ పొందాయి. అయితే వీటిలో 144 సంస్థలు మాత్రమే అప్పుకు అర్హత పొందాయి. ఈ రేటింగ్‌ ఇచ్చే సంస్థలు బహుళ జాతి సంస్థలు మన దేశంలో క్రిసిల్‌, కేర్‌, పిచ్‌, ఎసిఆర్‌ఏ, స్మేరా తదితర సంస్థలు ముఖ్యమైనవి. అమరావతికి కూడా క్రిసిల్‌ సంస్థ 'ఎ' ర్యాంక్‌ ఇచ్చింది. ప్రైవేటీకరణ విధానాలు అన్ని రంగాల్లో అమలు చేసే సంస్థలకి, ప్రజల నుండి పౌర సేవలకు పెద్ద మొత్తంలో చార్జీలు వసూలు చేసే నగర పాలక సంస్థలకు మొదటి శ్రేణి ర్యాంకులు ఇస్తారు. ఇదంతా ఒక పెద్ద తంతు. పట్టణ రంగంలో పౌర సేవలను, మౌలిక సదుపాయాలను ప్రైవేటీికరించడమే వీటి లక్ష్యం.
ముఖ్యమంత్రి చంద్రబాబు నాయుడు అమరావతి ప్రజా రాజధానని, హైదరాబాద్‌, ఢిల్లీ మహా నగరాలను తలదన్నే ప్రపంచ శ్రేణి నగరంగా తయారు చేస్తామని అంటున్నారు. అమరావతి ప్రజా రాజధాని కాదు. ఎన్నటికీ కాలేదు. ఇది కార్పొరేట్‌ రాజధాని. సహజ సిద్ధంగా ఏర్పడుతున్న నగరం కాదు. ల్యాండ్‌ పూలింగ్‌ ద్వారా భూమిని సేకరించి ప్రభుత్వ- ప్రైవేట్‌ -భాగస్వామ్యంతో నిర్మిస్తున్నది. రాజధాని భూమి ఎక్కువ భాగం విదేశీ స్వదేశీ పెట్టుబడిదారులకు వారి వ్యాపార, వాణిజ్య కార్యకలాపాలకు కేటాయిస్తున్నారు. ప్రభుత్వం కేవలం రోడ్లు, కాలువలు, విద్యుత్‌తో పాటు రాష్ట్ర పరిపాలనకు అవసరమైన భవనాలను మాత్రమే నిర్మిస్తున్నది. సామాజిక, సేవా రంగాల్లో ప్రభుత్వ పెట్టుబడులు ఉండవు. సామాన్యులు, పేదలకు నివాస అవకాశాలు ఉండవు. ఖరీదైన వినియోగదారులు మాత్రమే ఉంటారు. ముఖ్యమంత్రి చెప్పినట్లు రాజధానిలో నవ నగరాలు నిర్మాణం జరుగుతుంది. గేటెడ్‌ కమ్యూనిటీలు, బహుళ అంతస్తుల భవనాలు, బడా వాణిజ్య కేంద్రాలు, హోటళ్లు, ఎలక్ట్రానిక్‌, పర్యాటకం, క్రీడ, ఎమ్యూజ్‌మెంట్‌ పార్క్‌లు, ప్రైవేట్‌ స్కూళ్లు, యూనివర్శిటీలు, స్టార్‌ హాస్పటళ్లు వంటివి మాత్రమే నిర్మిస్తారు. ఇవి బడా పెట్టుబడిదారులకు ప్రయోజనం కల్పించేవే గాని ప్రజలకు మేలు చేసేవి కావు. ఇప్పటికే అనేక సంస్థలకు భూములు కేటాయించారు. వీటి కోసం ప్రభుత్వం అధునాతన మౌలిక సదుపాయాలు కల్పిస్తున్నది. మొదటి దశలో రూ.48 వేల కోట్లతో ప్రాజెక్టులు చేపట్టారు. వీటి కోసం రాష్ట్ర ప్రభుత్వం అప్పుల మీద అప్పులు చేస్తున్నది. ప్రపంచ బ్యాంకు నుండి కూడా రూ.4700 కోట్లు సేకరిస్తున్నది. ఈ విధానం రాష్ట్రానికి, ప్రజలకు తీవ్ర నష్టాన్ని కలుగజేస్తుంది.
amaravati bandlu-carporate rajadhani | Prajasakti::Telugu Daily
Home u editorial u amaravati bandlu-carporate rajadhani
rajadhani amaravati nirmaanaaniki roo.2 vela kotla viluva gala bandlu jaarii chesina ganta vyavadhiloonae bambe stacke exchangelo maduparula nunchi roo.2 vela kotlu samakuurindi. aasinchina daanikante okatinnara retlu subyskribe ayyindani, idhi goppa vijayamgaanu, jaateeya, antarjaatiiya maduparullo mukhyamantri chandrababu patla marinta nammakam perigindani rashtra prabhutvam prachaaram chestondi. paiga bandla dwara appu teesukuraavadaanni konni patrikalu aakaasaanikettutunnaa. antekaka desamloni anni pattana sthaanika samsthaluu kalipi bandla vikrayam dwara innellugaa samakuurchina mottaanni baddalu kotti mari, okka amaravati bandla vikrayam dwara adhika mottamlo rashtra prabhutvam aarjinchindani, idhi chandrababu paalanaku rivaardugaa prachaaram chestunnayi. appu teesuku ravadanne goppa vijayamgaa rashtra prabhutvam bhaavistunnatlundi. anduke somavaram bombailo bandla listingli (bandlanu konugolu chesina samsthalaku stacke marchetelo itarulaku vikrayinchukune veelu kalpinchadaanni listingli antaaru) kaaryakramaanni bada pettubadidaarla madhya aarbhaatamgaa nirvahinchindi. mukhyamantre swayamgaa paalgonnaaru kuudaa! oka rashtra prabhutvam appulu teesuku raavadaanni inta ghanamgaa cheppukuntu sambaraalu chesukovadam bahusa ide pradhamam.
ide adanugaa rajadhani abhivruddhi kosam stacke marchete dwarane maro roo.10 vela kotla appu nimittam, pratyeka baandunu twaralo vidudala chestarata! deenni antarjaatiiya investerla dwara sekaristunnatlu prabhutvam prakatinchindi. saadhaarana prajalaku kuudaa roo.200 mukha viluva kaligina bandla jaareeki siddhamavutunnatlu crdm prakatinchindi.
roo.2 vela kotla viluvagala bandla appupai 10.32 saatam choppuna prati moodu nelalaku okasari vaddi chellinchenduku, padellalo asalu teerchataaniki oppandam kudirindi. pratyeka 'escro accounte' praarambhinchi vaddi, asalu chellistundi. alaage runam samakuurchina kameeshanaruku 0.85 saatam (jseety kaaka) kameeshannu prabhutvam chellistunnadi. ee appuku okatinnara retlu viluva kaligina aastini prabhutvam hamiga pettindi. ee padellaki vaddi roo.1573.73 kotlu chellinchaalsi vastundani aarava eta nundi asalu sommulo prati eta 20 saatam choppuna aidellu chellinchela bandlalo perkondi. roo.2 vela kotla appuku 10 ellalo vaddi, brokerke kameeshan, jseety, stacke exchange feejulu, itara chaarjeelu mottam kalipi sumaru roo.3 vela kotlu chellinchaalsi vastundani nipunulu antunnaru. antekaka rashtraniki nedu unna appulapai prabhutvam edaadiki roo.25 vela kotlu vaddi chellinchaalsi vastunnadani, teevra aardhika, dravyalotu edurkontunna ee paristhitullo ee vidhamaina adhika vaddi runam rashtraniki chala nashtam ani kuudaa antunnaru.
takkuva vaddeeki runaalu ivvadaaniki aneka prabhutva samsthalu unna ekkuva vaddi retuku prabhutvam teesukundane vimarsalu kuudaa vastunnaayi. itivala indore munsipalle carporation 8.90 saatam, poone 7.50 saatam, hyderabade munsipalle carporation 9.38 saatam vaddeeke bandlapai runaalu pondaayi. ee edaadilo desamlo 94 samsthalu bandla dwara 7 nundi 9 saatam lopu vaddeetho runaalu sekarinchaayi. hadko nundi kuudaa takkuva vaddeeke runam teesukune avakaasam unna ee maargaalannintinii prabhutvam vadilesindane vimarsalu velluvettutunnaay.
bandla charitranu pariseeliste e prayojanam kosam veetini pravesapedutunnaro ardhamavutundi. desamlo saralikarana vidhaanaalu pravesha pettina taruvaata pattana abhivruddhipai kendra, rashtra prabhutvaalu iche grantlaku bhariga kotha paddai. 1992loo 74va raajyaamga savarana chesinappatiki, pattana, sthaanika samsthalaku vidhulu, nidhulanu vikendreekarinchaledu. badjetlu, pranaalikalu, aardhika kamishanlu ketayinche nidhulu taggipoyayi. iche nidhulaku samskaranalu, sharatulu mudipettaaru. idhi prabhutva vidhaanamgaa prakatinchaaru. moulika sadupayala kalpana pravetu rangamlo leda prabhutva, private bhagaswamyamlo chepattalani aadesinchaaru. private samsthala nunchi appulu techukovalani, praivetu pettubadulaku avakaasam kalpinchaalani, moulika sadupaayaalu, poura sevalanu vaanijya sarukulugaa marchaalani nibandhanalu pettaaru. anduku munsipalle chattaallo maarpulu teesukochaaru. ee nepathyamlo 1994loo bandla dwara prabhutva samsthalu, munsipaalitiilu nidhulu sekarinche vidhaanaanni desamlo pravesha pettaaru. 1997loo tolisaarigaa benguluru munsipalle carporation bandla dwara roo.100 kotlu sekarinchindi. aa taruvaata 1998loo ahmadabad, nassik, indore, hyderabade, chennai, visaakhapatnam munsipalle carporationlu bandla dwara runaalu pondaayi. ee runaalalo ekkuva bhagam prabhutva byaankula nundi pondaayi. konni samsthalu private samsthalatho vaddi retu matladukoni teesukunnaayi. ayithe anduku bhinnamgaa rashtra prabhutvam amaravati bandlanu bambe stacke exchange dwara teesukundi. maroka adugu mundukesi veetini konugolu chesina vaaru stacke exchange dwara, secondery marchetelo listingli chesukoni itarulaku ammukune swechha kalpinchaaru.
kendramlo congresse adhikaaramlo unnappudu pravesha pettina jawaharlalle nehroo pattana aadhuneekarana mishan (gneaneur) pathakamlo ee sharatulunna idhi amalu kaaledu. 2000 nundi 2015 varaku desamlo bandla dwara appulu sekarinche paddhatiki pattana sthaanika samsthalu vimukhata chuupaayi. bijepi adhikaaramloki vachaka bandla dwarane runaalu sekarinchukovalani sharatulu vidhinchindi. sb roolsemu marinta saralataram chesindi. iteevala kendra prabhutvam pravesapettina smarte city, amruta pathakaala nidhulu pondalante tappani sarigaa sthaanika munsipalle samstha private samsthala nundi appulu teesukovali. leda ee pathakaala dwara chepatte moulika sadupaayaalu praajektulu- prabhutva-private-bhagaswamyam (pipipi) paera private samsthalaki ivvali. idhi tappanisari. gatha rendella nundi bandla runaalapai mody pedda ettuna prachaaram chestunnaru. carporate samsthalu tama aadaayamlo naalugo vantu bandla konugoluku ketaayinchaalani korutunnaru.
nedu amaravati bandlapai bijepi teevra vimarsalu chestunnadi. prapancha byaanku, edibi leda itara prapancha samsthala nundi takkuva vaddi retlaku runaalu teesukovachani tappu padutunnadi. vaastavamgaa bandla dwara private pettubadi marchete nundi nidhulu sekarinchukovalannadi prapancha byaanku vidhaanam. ee vidhaanaalanu bijepi, congresse, telugudesam, visrier sipi paarteelu balangaa balaparustunnaayi.
bandla dwara nidhulu pondalante mundugaa nagara, munsipalle samsthalu credteat ratingi samsthala dwara aa samsthala aardhika teerupai madimpu jaragali. ee samsthalu appulaku arhatalu unnaya leda anedi nirdhaarana jaragali. idhi sebi nibandhana. deentho credteat ratingi samsthala jokyam pattana paripaalanalo perigindi. iteevala naalugu rashtrallo 364 smarte city, amruta nagaraalu credteat ratingi pondaayi. ayithe veetilo 144 samsthalu matrame appuku arhata pondaayi. ee ratingi iche samsthalu bahula jaati samsthalu mana desamlo crissele, keri, piche, acre, smera taditara samsthalu mukhyamainavi. amaravatiki kuudaa crissele samstha 'e' ranky ichindi. praiveteekarana vidhaanaalu anni rangaallo amalu chese samsthalaki, prajala nundi poura sevalaku pedda mottamlo chaarjeelu vasulu chese nagara paalaka samsthalaku modati shreni ryaankulu istaaru. idantaa oka pedda tantu. pattana rangamlo poura sevalanu, moulika sadupaayaalanu praivetikarinchadame veeti lakshyam.
mukhyamantri chandrababu nayudu amaravati praja rajadhanani, hyderabade, dhilli mahaa nagaraalanu taladanne prapancha shreni nagaramgaa tayaaru chestamani antunnaru. amaravati praja rajadhani kaadu. ennatikee kaaledu. idhi carporate rajadhani. sahaja siddamgaa erpadutunna nagaram kaadu. lande poolinge dwara bhoomini sekarinchi prabhutva- private -bhaagaswaamyamtho nirmistunnadi. rajadhani bhoomi ekkuva bhagam videshee swadeshee pettubadidaarulaku vaari vyapara, vaanijya kaaryakalaapaalaku ketaayistunnaaru. prabhutvam kevalam rodlu, kaaluvalu, vidyuthenho paatu rashtra paripaalanaku avasaramaina bhavanaalanu matrame nirmistunnadi. saamaajika, seva rangaallo prabhutva pettubadulu undavu. saamaanyulu, pedalaku nivasa avakaasaalu undavu. khareedaina viniyogadaarulu matrame untaaru. mukhyamantri cheppinatlu raajadhaanilo nava nagaraalu nirmaanam jarugutundi. gatede communitylu, bahula antastula bhavanalu, bada vaanijya kendraalu, hotallu, electranicke, paryaatakam, kreeda, emusementin paarkylu, private skoollu, universitylu, starke haaspatallu vantivi matrame nirmistaaru. ivi bada pettubadidaarulaku prayojanam kalpincheve gaani prajalaku melu chesevi kaavu. ippatike aneka samsthalaku bhoomulu ketaayinchaaru. veeti kosam prabhutvam adhunaatana moulika sadupaayaalu kalpistunnadi. modati dasalo roo.48 vela kotlatho praajektulu chepattaru. veeti kosam rashtra prabhutvam appula meeda appulu chestunnadi. prapancha byaanku nundi kuudaa roo.4700 kotlu sekaristunnadi. ee vidhaanam rashtraniki, prajalaku teevra nashtaanni kalugajestundi.