శ్రీ లలితా సహస్ర నామ స్తోత్ర రహస్యాలు -1 | సరసభారతి ఉయ్యూరు
← గీర్వాణవుల కవితా గీర్వాణ౦ -4 326-ప్రేమ ముక్తక కవయిత్రి –భావకా దేవి (12 వ శతాబ్దం )
గీర్వాణవుల కవితా గీర్వాణ౦ -4 గీర్వాణవుల కవితా గీర్వాణ౦ -4 →
లలితా పరాభట్టారిక సచ్చిదాన౦ద స్వరూపం లో విశ్వమంతా ఉండే పరమేశ్వరి .విశ్వం లో విశ్వం బయటా ఉంటుంది .సర్వత్రా ఉన్నా అందరికీ కనిపించదు .మనం మనకళ్ళతో ప్రపంచమంతా చూడగలం కాని అమ్మవారి కళ్ళను చూడలేము .మనవిధాత్రి ,నేత్రి ,సంధాత్రి పాదాల చప్పుడు వింటాం.కాని ఆనవాళ్ళను గుర్తించలేం .చూడాలన్న తపన, దీక్ష ఉంటే ఆ అడుగుల చప్పుడే మనల్ని ఆమె వద్దకు చేరుస్తుంది .''శ్రుతి ద్వారా సాధకులు ''దృష్టి''ఆధారాన్ని చూడగలుగుతారు .ఒక సారి ఈ దృష్టి లభిస్తే ఇక ద్రష్ట ,దృష్టి,దర్శన భేదం ఉండదు .దీనినేలలితా సహస్రనామ స్తోత్రం 75వ శ్లోకం లో తెలుసుకోగలం
''విశ్వాధీకా ,వేద వేద్యా ,వింధ్యాచల నివాసినీ –విధాత్రీ వేద జననీ విష్ణు మాయా విలాసినీ ''
భూమి , నీరు కాంతి ,వాయువు ,ఆకాశం రూపం లో మన కంటికి కనిపించేదంతా విశ్వమే .స్పర్శ రూపం రసం గంధం దీని లక్షణాలు .పరమేశ్వరి విశ్వం లోనే ఉంది .భిన్నంగా ఉంది .పాంచ భౌతిక ప్రాణులు,తమ చర్మ చక్షువులద్వారా ముందూ వెనకా పైనా కిందా బయట లోపల సర్వత్రా వ్యాపించి ఉన్నఆ దివ్య స్వరూపాన్నిచూదలేవు .అందుకే ఆమె ''విశ్వాధికా ''.విశ్ అనే ధాతువు నుంచి విశ్వం అనే శబ్దమేర్పడింది .దీని అర్ధం ''ప్రవేశించటం ''.అంటే దేనిలో కనిపించే వస్తువులన్నీ ప్రవేశిస్తాయో అదే విశ్వం .కాని శ్రీదేవి దివ్య రూపానికి ఏ వస్తువూ ఆధారంగా ఉండదు .అన్నిటినీ దరి౦చే ధాత్రి అంటే భూమికి ఒక పాత్ర కాని సందాని౦చేదికాని అవసరం లేదు .అలాంటి ఏ వస్తువులోనూ ఆమె ఇమడదు .ఆమె సర్వత్ర ,సర్వస్వ ,,సర్వోపరి ,.అందుకే ఆమెను ''విశ్వాధిక ''అన్నారు .
బాగానే ఉంది వేదాంతం .మరి ఆమెను తెలుసుకొనే ఉపాయం లేదా ?అంటే ఉంది .అదే ''తెలుసుకో '',''అర్ధం చేసుకో '',''చూడు '',''పరీక్షించు ''.ఇదొక్కటే ఉపాయం .ఈజిజ్ఞాస వేదాలలో వేల రుక్కులలో ఛందస్సుల,స్పందనల రూపం లో ఉన్నది .ఎవరు యెంత ప్రయత్నిస్తే వారికి ఆ పరతత్వం అంతగా హృదయ గతం అవుతుంది .తెలుసుకొనే ,గుర్తుపట్టే ఈ దీర్ఘ మార్గం తప్పలక్ష్యం చేరటానికి మరొక షార్ట్ కట్ దగ్గర దారి లేదు .తెలుసుకోవటం ద్వారానే ఆమె తెలియబడుతుంది అంటే వెల్లడవుతుంది .వేదం ద్వారానే ఆమె వేద్య అంటే తెలియ బడుతుంది .కనుకనే'' వేద వేద్య'' అయింది .ఈ సుదీర్ఘ యాత్ర తనకు ఏమీ తెలియదన్న అనుభవం తోనే మొదలౌతుంది .నాకేమీ తెలియదు .తెలిసింది అంతా అసత్యమే అనేది ముందు తెలుసుకోవాలి .నిజమైన జ్ఞానం ఏమిటి అనే ప్రశ్న రావాలి .దేన్నీ తెలుసుకొంటే సర్వమూ తెలుస్తుంది అనేది ముందు తెలుసుకోవాలి .అప్పుడే జ్ఞానాన్వేషణ నిజంగా ప్రారంభమైనట్లు లెక్క .
ఈ జ్ఞాన లాలస కు ముందు జ్ఞాన మీమాంస దశ ఒకటి ఉంది .ఈ దశ మీదనే ''వింధ్యాచలం ''మీద నివసించే ''విశ్వాధిక ''అయిన దేవి శాసనం ఉంటుంది .''వింధ్యాచల నివాసినీ''అనే దేవి నామం .ఈ సాధనాన్నే స్పష్టం చేస్తుంది .ఇక్కడ వింధ్యా చలం అంటే మనం అనుకొనే వింధ్య పర్వతం కాదు .ఇది సాంకేతిక పదం .వి౦దతి ,ధ్యాయతి అనే రెండు క్రియల అందమైన కలయిక ఇది వి౦దతి అనే క్రియకు పొందుతాడు అని ,లక్ష్య సిద్ధి కలుగుతుంది అనే గొప్ప నమ్మకం కలిగిస్తుంది .ధ్యాయతి క్రియకు శ్రద్ధ పెడితే ,ధ్యానం ఏకాగ్రత పెడితే అని అర్ధం .కనుక ఈ జ్ఞానప్రాప్తి కి ఈ రెండూ సాధనాలను సూచిస్తుంది .భౌగోళికంగా వింధ్యాచలం హిమాలయాలకు ,మలయపర్వతానికి మధ్య ఉంటుంది .హిమాచలం మంచుకు ,ఉన్నతికి,ఉదాత్తతకు , సాత్వికతకు ప్రతి రూపం .ఇక్కడికి ఎంతో కష్టపడితే కాని చేరటం సాధ్యం కాదు .కాని దాని మాదకత ,మధురిమలను మలయాచల మంద పవనాలు తెలుపుతాయి .మలయాచల మంజులత్వం హిమాచల మహిమ వైపుకు ప్రేరేపిస్తుంది .మధ్యలో ఉన్న వింధ్యాచలం ఈ ప్రేరణకు శ్రద్ధను జోడిస్తుంది .కనుక వింధ్యాచలం ప్రాప్తికీ ,ధారణకు కేంద్రం ,పరమార్ధ సాధనకు ఉపకరించే ధ్యాన పీఠం.ఇదే పరమేశ్వరి నివాసం .వింధ్యాచలం బయట భూమిపై ఉన్న పర్వతమే కాదు మనిషి లోపలకూడా ఉంటుంది బాహ్య ధ్యానం లోపలి వైపు కేంద్రీకృతమైతే ధ్యాన పీఠంజ్ఞాన పీఠంఅవుతుంది .కనుక ధ్యానం వల్లనే జ్ఞానం లభిస్తుంది అనిఅర్ధం .ఈ జ్ఞానమే పరమేశ్వరిని గుర్తింప జేస్తుంది అని భావం .
పరమేశ్వరి ధ్యాన జ్ఞాన కర్మ ధర్మ పుణ్య పాప సత్ అసత్ అన్నిటినీ విధించే ''విధాత్రి ''ఆమె వేదమాత ,వేదజనని విధానాన్ని ఏర్పరచటం ,జ్ఞానమార్గాన్ని సుగమనం చేయటం ఆమె పనే .సృష్టి రహస్యమంతా తెలిసిన సృష్టి కర్త్రి ఆమె .ఆమె కృప ఉంటే తెలుసుకోవాలనుకొనేవారికి సహాయం లభిస్తుంది .వేదాలలో జ్ఞాన విజ్ఞానాల భాండారం అనంతం గా ఉంది .అదంతా అక్షర మయం .వేదమాత దయ ఉంటేనే సాధారణ అక్షరం అక్షర నిధి అవుతుంది .గాయత్రీ మంత్రాన్ని కూడా వేదమాత అంటారు .తన గుణాలను గానంచేసే సాధకుల రక్షణ గాయత్రీ మంత్రం లక్షణం .సాధన యెంత గాఢంగా ఉంటే సిద్ధి అంత సులభం. వేదమాత శ్రీమాత సహాయం సాధనలో స్థైర్యాన్ని పెంచుతుంది .
తరువాత నామం ''విష్ణు మాయ ''.ప్రపంచం, పరమాత్మ అంతా మాయ అంటాం .మాయ అంటే హద్దు . మన జ్ఞాన క్షేత్రం పరిమితమైతే మాయే పని చేస్తుంది .ఈ హద్దు దాటి మనం పోలేము .ఇదే మాయామాత లీల .పరమాత్మ కూడా ఈ మాయామయి బారిన పడుతూ ఉంటాడు .పరమేశ్వరి మాయలో పడిన పరమాత్మ మానవ రూపం ధరించి మనలాగే సుఖాలు దుఖాలు ,రాగ ద్వేషాలు మొదలైన ద్వంద్వాలు అనుభవిస్తాడు .అలౌకిక శక్తి సంపన్నులైన అవతార పురుషుల విషయమే ఇలా ఉంటే ,సాధారణ పురుషులు ఆడవారు చెప్పినట్టల్లా ఆడటం లో వింత ఏముంది ?పరమేశ్వరి మహా మాయ అంశం .లోకం లో స్త్రీల౦దరిలో కొద్దో గొప్పో ఉంటుంది .మాయవల్ల లోక కల్యాణం కూడా జరుగవచ్చు .మాయా మమతల ప్రభావం వలన ప్రపంచం నడుస్తుంది .దీన్ని కూడా శ్రీ దేవి ప్రసాదం గా భావి౦చి,స్వేకరిస్తే ,ఈ మాయా తరంగం మన శరీరాన్ని ,మనసును రంజింప జేస్తూ ,పైపై ను౦ డేదాటి పోతుంది .అందుకే ఇది విష్ణుమాయ .విష్ణువు విశ్వ వ్యాపి అయితే ,మాయ కూడా విశ్వ వ్యాప్తమే కదా .నిజానికి శ్రీమాతయే మాయ .మాయ మమతామయ రూపం .
అయితే మాయ ఎందుకు ?ఎందుకంటె అది లీల .ఈ ప్రపంచం అంతా ప్రేమ శ్రద్ధ ,విశ్వాసం ,మాయ ,మమత మొదలైన దైవీ భావనల లీలయే .జగజ్జననికి కూడా ఈ మాయలో ఒక అనిర్వచనీయ ఆనందం లభిస్తుంది .ఈ సమస్త జగత్త౦తాఎవరి లీలా స్థలమో ,ఆమె లీలావిలాసమే అక్కడ అణువణువులో విలసిల్లుతుంది .సంసార జీవితం లోని ప్రతి ఘటనలో ఈ లీలామయ లాలన వలన లాలిత్య పూర్ణ విలాసమే గోచరిస్తుంది .శ్లోకం లోని చివరి నామం ''విలాసిని ''లలితా పరమేశ్వరి యొక్క ఈ విలాసమయ స్వరూపాన్నే సూచిస్తుంది .
అయితే తెలుసుకోవాల్సిన అసలు రహస్యం ఒకటి ఉన్నది .విశ్వ కళా విలాసిని అయిన శ్రీదేవి లీలాదామం మన శరీరమే .మానవ శరీరం అశాశ్వతమే అయినా శాశ్వత సత్య సాత్విక కాంతిని తనలో ఇముడ్చుకొని ఉంటుంది .శరీరాన్ని క్షేత్రమనీ ,శరీరం లో నివశించే శరీర ధారిని క్షేత్రజ్ఞుడు అనీ అంటారు .ఈ శరీరాన్ని అందులో ఉండే వాడినీ కూడా సృష్టించిన మూల శక్తియే క్షేత్ర క్షేత్రజ్ఞుల పాలనా పోషణా చేస్తుంది .ఈ క్షేత్రేశ్వరి వర్ణన తరువాత శ్లోకం లో వస్తుంది . సశేషం
shree lalita sahasra naama stotra rahasyaalu -1 | sarasabhaarati uyyuru
u geervaanavula kavita geervana -4 326-prema muktaka kavayitri –bhavaka devi (12 va sataabdam )
geervaanavula kavita geervana -4 geervaanavula kavita geervana -4 u
lalita paraabhattaarika sachidaanaenada swaroopam loo vishwamantaa unde parameshwari .vishwam loo vishwam bayata untundi .sarvatra unna andarikee kanipinchadu .manam manakallatho prapanchamantaa chudagalam kaani ammavari kallanu chudalemu .manavidhaatri ,netri ,sandhaatri paadaala chappudu vintam.kaani aanavaallanu gurtinchalem .chudalanna tapana, deeksha unte aa adugula chappude manalni aame vaddaku cherustundi .''shruthi dwara saadhakulu ''drushti''aadhaaraanni chudagalugutaaru .oka saari ee drushti labhiste ika drashta ,drushti,darsana bhedam undadu .deeninelalitaa sahasranama stotram 75va shlokam loo telusukogalam
''vishwaadheekaa ,vedha vedya ,vindhyaachala nivaasinii –vidhaatrii vedha jananee vishnu maya vilaasinii ''
bhoomi , neeru kaanti ,vaayuvu ,aakaasam roopam loo mana kantiki kanipinchedantaa vishwame .sparsa roopam rasam gandham deeni lakshanaalu .parameshwari vishwam lone undi .bhinnamgaa undi .paancha bhautika praanulu,tama charma chakshuvuladwara munduu venaka paina kinda bayata lopala sarvatra vyaapinchi unnaaa divya swaroopaannichoodalevu .anduke aame ''vishwadhika ''.vish ane dhatuvu nunchi vishwam ane sabdamerpadindi .deeni ardham ''pravesinchatam ''.ante denilo kanipinche vastuvulannii pravesistaayo adhe vishwam .kaani sridevi divya roopaaniki e vastuvuu aadhaaramgaa undadu .annitinee darinche dhatri ante bhoomiki oka paatra kaani sandaanichedikaani avasaram ledu .alanti e vastuvuloonuu aame imadadu .aame sarvatra ,sarvaswa ,,sarvopari ,.anduke aamenu ''vishwaadhika ''annaru .
bagane undi vedaantam .mari aamenu telusukone upaayam leda ?ante undi .adhe ''telusuko '',''ardham chesuko '',''chudu '',''pareekshinchu ''.idokkate upaayam .eejignaasa vedaalalo vela rukkulalo chhanchassula,spandanala roopam loo unnadi .evaru yentha prayatniste vaariki aa paratatvam antagaa hrudaya gatam avutundi .telusukone ,gurthupatte ee deergha maargam tappalakshyam cherataniki maroka shart kat daggara daari ledu .telusukovatam dwarane aame teliyabadutundi ante velladavutundi .vedam dwarane aame vedya ante teliya badutundi .kanukane'' vedha vedya'' ayindi .ee sudeergha yaatra tanaku emi teliyadanna anubhavam thone modalautundi .nakemi teliyadu .telisindi antaa asatyame anedi mundu telusukovali .nijamaina ghnaanam emiti ane prasna ravali .dennee telusukonte sarvamuu telustundi anedi mundu telusukovali .appude ghnaanaanveshana nijamgaa praarambhamainatlu lekka .
ee ghnaana lalasa ku mundu ghnaana meemansa dasha okati undi .ee dasha meedane ''vindhyaachalam ''meeda nivasinche ''vishwaadhika ''ayina devi saasanam untundi .''vindhyaachala nivaasinii''ane devi naamam .ee saadhanaanne spashtam chestundi .ikkada vindhya chalam ante manam anukone vindhya parvatam kaadu .idhi saanketika padam .vindati ,dhyaayati ane rendu kriyala andamaina kalayika idhi vindati ane kriyaku pondutaadu ani ,lakshya siddhi kalugutundi ane goppa nammakam kaligistundi .dhyaayati kriyaku shraddha pedithe ,dhyanam ekagrata pedithe ani ardham .kanuka ee ghnaanapraapti ki ee rendoo saadhanaalanu suuchistumdi .bhougolikamgaa vindhyaachalam himalayalaku ,malayaparvataaniki madhya untundi .himachalam manchuku ,unnatiki,udaattataku , saatvikataku prati roopam .ikkadiki entho kashtapadithe kaani cheratam saadhyam kaadu .kaani daani maadakata ,madhurimalanu malayachala manda pavanaalu teluputaayi .malayachala manjulatvam himachala mahima vaipuku prerepistundi .madhyalo unna vindhyaachalam ee preranaku shraddhanu jodistundi .kanuka vindhyaachalam praaptikee ,dharanaku kendram ,paramaardha saadhanaku upakarinche dhyana peetham.ide parameshwari nivasam .vindhyaachalam bayata bhoomipai unna parvatame kaadu manishi lopalakuda untundi bahya dhyanam lopali vaipu kendreekrutamaite dhyana peethangnaana peetamaavutundi .kanuka dhyanam vallane ghnaanam labhistundi aniardham .ee ghnaaname parameshwarini gurtimpa jestundi ani bhavam .
parameshwari dhyana ghnaana karma dharma punya paapa sath asat annitinee vidhinche ''vidhaatri ''aame vedamaata ,vedajanani vidhaanaanni erparachatam ,ghnaanamaargaanni sugamanam cheyatam aame pane .srushti rahasyamanta telisina srushti kartri aame .aame krupa unte telusukovalanukoneva sahayam labhistundi .vedaalalo ghnaana vignaanaala bhandaram anantam gaa undi .adanta akshara mayam .vedamaata daya untene saadhaarana aksharam akshara nidhi avutundi .gayatri mantraanni kuudaa vedamaata antaaru .tana gunaalanu gananchese saadhakula rakshana gayatri mantram lakshanam .saadhana yentha gaadamgaa unte siddhi anta sulabham. vedamaata srimata sahayam saadhanalo sthairyaanni penchutundi .
taruvaata naamam ''vishnu maaya ''.prapancham, paramaatma antaa maaya antam .maaya ante haddu . mana ghnaana kshetram parimitamaite maaye pani chestundi .ee haddu daati manam polemu .ide mayamata leela .paramaatma kuudaa ee mayamayi baarina paduthoo untaadu .parameshwari maayalo padina paramaatma manava roopam dharinchi manalage sukhalu dukhaalu ,raaga dweshaalu modalaina dwandvaalu anubhavistaadu .aloukika sakti sampannulaina avataara purushula vishayame ilaa unte ,saadhaarana purushulu aadavaaru cheppinattalla aadatam loo vinta emundi ?parameshwari mahaa maaya amsam .lokam loo streelanadarilo koddo goppo untundi .mayavalla loka kalyanam kuudaa jarugavachhu .maya mamatala prabhaavam valana prapancham nadustundi .deenni kuudaa shree devi prasaadam gaa bhavinchi,swekariste ,ee maya tarangam mana sariiraanni ,manasunu ranjimpa jestu ,paipai nue dedati potundi .anduke idhi vishnumaaya .vishnuvu vishwa vyaapi ayithe ,maaya kuudaa vishwa vyaaptame kada .nijaaniki srimataye maaya .maaya mamatamaya roopam .
ayithe maaya enduku ?endukante adhi leela .ee prapancham antaa prema shraddha ,vishwaasam ,maaya ,mamata modalaina daivii bhavanala leelaye .jagajjananiki kuudaa ee maayalo oka anirvachaneeya aanandam labhistundi .ee samasta jagathaethaeevari leela sthalamo ,aame leelavilasame akkada anuvanuvulo vilasillutundi .samsara jeevitam loni prati ghatanalo ee leelamaya laalana valana lalitya puurna vilasame gocharistundi .shlokam loni chivari naamam ''vilaasini ''lalita parameshwari yokka ee vilasamaya swaroopaanne suuchistumdi .
ayithe telusukovalsina asalu rahasyam okati unnadi .vishwa kalaa vilaasini ayina sridevi leelaadaamam mana sareerame .manava sareeram asaashwatame aina saashwata satya saatvika kaantini tanalo imudchukoni untundi .sariiraanni kshetramanee ,sareeram loo nivasinche sareera dhaarini kshetrajnudu any antaaru .ee sariiraanni andulo unde vaadinii kuudaa srushtinchina muula saktiye kshetra kshetrajnula palana poshana chestundi .ee kshetreshwari varnana taruvaata shlokam loo vastundi . sasesham