భండారు శ్రీనివాస రావు – వార్తా వ్యాఖ్య: స్మృతిపధంలో నందమూరి తారక రామారావు – భండారు శ్రీనివాసరావు
స్మృతిపధంలో నందమూరి తారక రామారావు – భండారు శ్రీనివాసరావు
(ఈరోజు జనవరి పద్దెనిమిది. ఎన్టీఆర్ వర్ధంతి. ఆంధ్రప్రభ పత్రికలో ప్రచురితం)
"గవర్నర్ డాక్టర్ శంకర్ దయాళ్ శర్మ ముఖ్యమంత్రి శ్రీ నాదెండ్ల భాస్కర రావు సమర్పించిన రాజీనామాను ఆమోదించారు. తెలుగుదేశం పార్టీ నాయకుడు శ్రీ ఎన్టీ రామారావును ప్రభుత్వాన్ని ఏర్పాటుచేయాల్సిందిగా ఆహ్వానించారు" ప్రజాస్వామ్య పునరుద్ధరణ ఉద్యమం సాధించిన విజయ సమాచారం ఆనాటి రేడియో వార్త ద్వారా రాష్ట్రం నలుమూలలకు చేరిపోయింది. ఆరోజు హైదరాబాదు రాజభవన్ సెంట్రీ రూములోని ఫోనుద్వారా బెజవాడ రేడియో కేంద్రానికి ఈ వార్తను అందించింది నేనే. ఆ రోజు నావెంట నేటి తెలంగాణా సిఎం, సీపీఆర్వో శ్రీ జ్వాలా నరసింహారావు కూడా వున్నారు.
ఉమ్మడి రాష్ట్రంలో ప్రజాస్వామ్య ఉద్యమం సాగుతున్నరోజులు. ముఖ్యమంత్రి నందమూరి తారక రామారావును అధికారం నుంచి అక్రమంగా తొలగించారని, ఆయన్ని వెంటనే తిరిగి ముఖ్యమంత్రిని చేయాలని కోరుతూ ఆ ఉద్యమం మొదలయింది.
ఎన్టీఆర్ ని సమర్ధిస్తున్న టీడీపీ సభ్యులతోపాటు మిత్ర పక్షాలకు చెందిన ఎమ్మెల్యేలు కూడా హైదరాబాదు, ముషీరాబాద్ లోని రామకృష్ణా స్టుడియోలో బస చేస్తున్నారు. అందులోకి పోవాలన్నా, బయటకి రావాలన్నా బోలెడన్ని ఆంక్షలు ఉండేవి. అయితే విలేకరులు మాత్రం తమ గుర్తింపు కార్డులు చూపించి వెళ్ళే వెసులుబాటు వుండేది. ఇక రేడియో విలేకరిగా నేను దాదాపు ప్రతిరోజూ వెళ్లి వస్తుండేవాడిని.
ఒకరోజు నాతోపాటు మిత్రుడు జ్వాలా నరసింహారావు, మా రెండో అన్నయ్య రామచంద్రరావు గారు కూడా వచ్చారు.
లోపలకు వెళ్ళాము. స్టూడియో అంతా సందడిగా వుంది. ఎమ్మెల్యేలు పేపర్లు చదువుతూ, పచార్లు చేస్తూ అటూ ఇటూ తిరుగుతున్నారు. చంద్రబాబునాయుడు కూడా హడావిడిగా తిరుగుతూ పైనుంచి అన్నీ కనుక్కుంటూ వున్నారు. ఆయన్ని పలకరించి, ఖమ్మం సీపీఎం ఎమ్మెల్యే మంచికంటి రాంకిషన్ రావు గారి వద్దకు వెళ్ళాము. మాకు బంధువు కూడా. ఆయన కాస్త దిగులుగా కనిపించారు. భార్యకు ఒంట్లో నలతగా వున్నట్టు ఇంటి నుంచి కబురు వచ్చినట్టు వుంది.
ఆయన మాతో చెప్పారు.
"రామారావు గారితో విషయం చెప్పి ఓ రెండు రోజులు ఖమ్మం వెళ్లి వద్దామని వారి దగ్గరకు వెళ్లాను. మా ఆవిడ సుస్తీ సంగతి చెప్పాను. ఆయన ఇలా అన్నారు. 'రాం కిషన్ రావు గారు, మీరు పెద్దవారు. మీకు చెప్పదగిన వాడిని కాను. కానీ నా విషయం తీసుకోండి. మా ఆవిడ (శ్రీమతి బసవ తారకం) మద్రాసు కేన్సర్ ఆసుపత్రిలో చావుబతుకుల మధ్య వుంది. అయినా నేను వెళ్ళలేని పరిస్తితి. పెద్ద మనసుతో కాస్త అర్ధం చేసుకోండి' అని ఆ పెద్దమనిషి అంటుంటే ఇక నేనేమి మాట్లాడను?"
తెలుగు దేశం పార్టీ పెట్టి, తొలి ఎన్నికల్లోనే కాంగ్రెస్ పార్టీని మట్టి కరిపించి, అఖండ విజయం సాధించి ఉమ్మడి ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రానికి మొట్టమొదటి కాంగ్రెసేతర ముఖ్యమంత్రి అయిన తరువాత కూడా ఈ పాద నమస్కారాల ప్రహసనం కొనసాగింది. తెలుగుదేశం పార్టీలో మహిళా నాయకురాళ్ళు పదిమంది చూస్తున్నారని కూడా చూడకుండా బహిరంగంగానే ఆయనకు పాద నమస్కారాలు చేసేవాళ్ళు. ఇది ఎంతవరకు ముదిరింది అంటే బేగం పేట విమానాశ్రయంలో ఎన్టీఆర్ విమానం దిగివస్తున్నప్పుడు టార్ మాక్ మీదనే వాళ్ళు పోటీలు పడి ఆయన కాళ్ళు కడిగి నెత్తిన చల్లుకుని మరీ పాద నమస్కారాలు చేయడం ఆ రోజుల్లో ఒక సంచలన వార్తగా మారింది. అది ఇంతింతై, అంతింతై దేశం నలుమూలలకు పాకింది.
ఢిల్లీ నుంచి ఇల్లస్ట్రెటెడ్ వీక్లీ ఆఫ్ ఇండియా విలేకరి ఎన్టీఆర్ ని ఇంటర్వ్యూ చేయడానికి హైదరాబాదు వచ్చారు. అప్పుడు ముఖ్యమంత్రి ప్రధాన పౌరసంబంధాల అధికారిగా మా పెద్దన్నయ్య, కీర్తిశేషులు భండారు పర్వతాల రావు పనిచేస్తున్నారు. ఢిల్లీ నుంచి వచ్చిన విలేకరికి తెల్లవారుఝామున నాలుగు గంటలకు టైం ఇచ్చారు. కొద్ది ముందుగానే ఆ విలేకరి ముఖ్యమంత్రి నివాసానికి చేరుకున్నారు. సరిగ్గా ఇచ్చిన టైముకల్లా, కిర్రు చెప్పులు చప్పుడు చేస్తుండగా ఎన్టీఆర్ కిందికి దిగివచ్చారు. ఢిల్లీ విలేకరి కుర్చీ నుంచి లేచి ఎన్టీఆర్ పాదాలకు సాష్టాంగనమస్కారం చేసారు. చేసిన మనిషి లేవకుండా అలాగే కాసేపు వుండిపోయారు. కొద్ది సేపటి తర్వాత లేచి కూర్చుని 'నేను విన్నది నిజమే!' అని అంటూ ఇంటర్వ్యూ ప్రారంభించారు.
ఎన్టీఆర్ ముఖ్యమంత్రిగా ఉన్న రోజుల్లో ఆయన గండిపేట నివాసంలో 'శవపూజలు' చేస్తున్నారన్న వదంతులు వ్యాపించాయి. వాటిని తిప్పి కొట్టడానికి హైదరాబాదు నుంచి కొందరు విలేకరులను (అప్పుడు గండిపేట దూరమే అనిపించేలా వుండేది) అక్కడికి తీసుకు వెళ్ళారు. రామారావు గారు స్వయంగా విలేకరులను వెంటబెట్టుకుని ఆశ్రమంలో ఆణువణువూ చూపించారు. ఆ సందర్భంలో నేను అడిగితే రెడియోకోసం కాసేపు మాట్లాడారు. ఆశ్రమం వెలుపల ఒక చప్టా లాంటి దానిమీద ఎన్టీఆర్ బాసింపట్టు వేసుకు కూర్చున్నారు. ఆయన ముందు టేప్ రికార్డర్ వుంచి నేను పక్కగా ఆ చప్టా మీదనే కూర్చున్నాను. ఈ సన్నివేశాన్ని మిత్రుడు జీఎస్ రాధాకృష్ణ (అప్పుడు 'వీక్' ఇంగ్లీష్ వార పత్రిక కరస్పాండెంటు) ఫోటో తీసి ఇచ్చాడు. నేను మాస్కో వెళ్లి వచ్చేవరకు అది భద్రంగానే వుంది. కానీ ఆ తరవాత అనేక అద్దె ఇళ్ళు మారే క్రమంలో ఆ విలువైన ఫోటో పోగొట్టుకున్నాను.
ఇక రేడియోకి, రామారావు గారికీ నడుమ సాగిన ఒక వివాదం చెప్పి ముగిస్తాను.
ముప్పయి అయిదేళ్ళ క్రితంసంగతి
ఆబిడ్స్ లోని ముఖ్యమంత్రి నివాసాన్ని చేరుకున్న మా సిబ్బంది రికార్డింగ్ పరికరాలను సిద్ధం చేసుకున్నారు. కొద్దిసేపటికి ఎన్టీఆర్ కిర్రు చెప్పులు చప్పుడు చేసుకుంటూ మెట్లు దిగివచ్చారు. ముఖ్యమంత్రి ప్రధాన పౌర సంబంధ అధికారిగా పనిచేస్తున్న మా పెద్దన్నయ్య కీర్తిశేషులు భండారు పర్వతాలరావు తయారు చేసిన సందేశం ప్రతిని ఆమూలాగ్రం ఓ మారు తిరగేసి, తాము సిద్ధం అన్నట్టు తలపంకించారు. రికార్డింగు మొదలయింది.
అయితే ఈ ఉదంతం ఎంతగా చిలవలు పలవలు వేసిందంటే ఒక దశలో కేంద్ర రాష్ట్ర సంబంధాలకు సంబంధించిన వివాద స్థాయికి చేరుకుని ఆ పిదప అలాగే చల్లారిపోయింది.
http://epaper.prabhanews.com/c/35869697?fbclid=IwAR3EP9Ygq91VVKfmaE3kgmZbv3CBnfKvrrM-3UASR41PZfmBAzgivFMLZDw
bhandaaru srinivasa raavu – varta vyaakhya: smrutipadhamlo nandamuri taaraka ramarao – bhandaaru srinivasarao
smrutipadhamlo nandamuri taaraka ramarao – bhandaaru srinivasarao
(eeroju janavari paddenimidi. ntr vardhanti. aandhraprabha patrikalo prachuritam)
"gavarnar dactor shankar dayal sharma mukhyamantri shree nadendla bhaskara raavu samarpinchina rajinamanu aamodinchaaru. telugudesam party nayakudu shree enty ramaraonu prabhutvaanni erpaatucheyaalsindiga aahvaaninchaaru" prajaaswaamya punaruddharana udyamam saadhinchina vijaya samacharam aanaati radio vaarta dwara rashtram nalumoolalaku cheripoyindi. aaroju haidaraabaadu rajabhavan centry roomuloni phonudwara bejawada radio kendraaniki ee vaartanu andinchindi nene. aa roju naventa neti telamgaanaa cm, cprvo shree jwala narasimhaaraavu kuudaa vunnaru.
ummadi rashtramlo prajaaswaamya udyamam saagutunnarojulu. mukhyamantri nandamuri taaraka ramaraonu adhikaaram nunchi akramamgaa tolaginchaarani, aayanni ventane tirigi mukhyamantrini cheyalani korutu aa udyamam modalayindi.
ntr ni samardhistunna tdp sabhyulathopaatu mitra pakshaalaku chendina emmelyelu kuudaa haidaraabaadu, mushirabad loni ramakrishna studiolo basa chestunnaru. anduloki povalanna, bayataki ravalanna boledanni aankshalu undevi. ayithe vilekarulu maatram tama gurtimpu kaardulu chuupinchi velle vesulubaatu vundedi. ika radio vilekarigaa nenu daadaapu pratiroju velli vastundevaadini.
okaroju naatopaatu mitrudu jwala narasimhaaraavu, maa rendo annayya ramachandrarao gaaru kuudaa vachaaru.
lopalaku vellaamu. studio antaa sandadigaa vundi. emmelyelu peparlu chaduvutuu, pachaarlu chestu atuu itoo tirugutunnaru. chandrababunayudu kuudaa hadavidiga tirugutuu painunchi annee kanukkuntu vunnaru. aayanni palakarinchi, khammam cpm emmelye manchikanti rankishan raavu gaari vaddaku vellaamu. maaku bandhuvu kuudaa. aayana kaasta digulugaa kanipinchaaru. bhaaryaku ontlo nalatagaa vunnattu inti nunchi kaburu vachinattu vundi.
aayana maatho cheppaaru.
"ramarao gaaritho vishayam cheppi oo rendu rojulu khammam velli vaddaamani vaari daggaraku vellaanu. maa aavida susti sangati cheppaanu. aayana ilaa annaru. 'raam kishan raavu gaaru, meeru peddavaaru. meeku cheppadagina vaadini kaanu. cony naa vishayam teesukondi. maa aavida (srimati basava taarakam) madrasu canesar aasupatrilo chaavubatukula madhya vundi. aina nenu vellaleni paristiti. pedda manasutho kaasta ardham chesukondi' ani aa peddamanishi antunte ika nenemi matladanu?"
telugu desham party petti, toli ennikallone congress paartiini matti karipinchi, akhanda vijayam saadhinchi ummadi andhrapradesh rashtraniki mottamodati kaangresetara mukhyamantri ayina taruvaata kuudaa ee paada namaskarala prahasanam konasagindi. telugudesam paartiiloo mahila nayakurallu padimandi chustunnarani kuudaa chudakunda bahirangamgaane aayanaku paada namaskaaraalu chesevallu. idhi entavaraku mudirindi ante begam peta vimaanaasrayamlo ntr vimanam digivastunnappudu tar mak meedane vaallu poteelu padi aayana kaallu kadigi nettina challukuni mari paada namaskaaraalu cheyadam aa rojullo oka sanchalana vaartagaa maarindi. adhi intintai, antintai desham nalumoolalaku paakindi.
dhilli nunchi illustreted veekli af india vilekari ntr ni intervio cheyadaaniki haidaraabaadu vachaaru. appudu mukhyamantri pradhaana pourasambandhaala adhikaarigaa maa peddannayya, keertisheshulu bhandaaru parvataala raavu panichestunnaaru. dhilli nunchi vachina vilekariki tellavaarujaamuna naalugu gantalaku taim icharu. koddi mundugaane aa vilekari mukhyamantri nivaasaaniki cherukunnaru. sarigga ichina timucalla, kirru cheppulu chappudu chestundagaa ntr kindiki digivacchaaru. dhilli vilekari kurchi nunchi lechi ntr paadaalaku sashtanganamaskaram chesaru. chesina manishi levakunda alaage kasepu vundipoyaaru. koddi sepati tarvaata lechi kuurchuni 'nenu vinnadi nijame!' ani antuu intervio praarambhinchaaru.
ntr mukhyamantrigaa unna rojullo aayana gandipeta nivaasamlo 'savapuujalu' chestunnaranna vadantulu vyaapinchaayi. vaatini tippi kottadaaniki haidaraabaadu nunchi kondaru vilekarulanu (appudu gandipeta doorame anipinchela vundedi) akkadiki teesuku vellaaru. ramarao gaaru swayamgaa vilekarulanu ventabettukuni aashramamlo aanuvanuvuu chuupimchaaru. aa sandarbhamlo nenu adigithe redeocosona kasepu matladaru. aashramam velupala oka chapta lanti daanimeeda ntr basimpattu vesuku kuurchunnaaru. aayana mundu tape recarder vunchi nenu pakkaga aa chapta meedane kuurchunnaanu. ee sannivesaanni mitrudu gs radhakrishna (appudu 'weak' ingleesh vaara patrika karaspandentu) photo teesi ichadu. nenu masco velli vachevaraku adhi bhadramgaane vundi. cony aa taravaata aneka adde illu mare kramamlo aa viluvaina photo pogottukunnanu.
ika radioki, ramarao gaariki naduma saagina oka vivaadam cheppi mugistaanu.
muppai ayidella kritamsangati
abids loni mukhyamantri nivaasaanni cherukunna maa sibbandi recording parikaraalanu siddham chesukunnaru. koddisepatiki ntr kirru cheppulu chappudu chesukuntu metlu digivacchaaru. mukhyamantri pradhaana poura sambandha adhikaarigaa panichestunna maa peddannayya keertisheshulu bhandaaru parvataalaraavu tayaaru chesina sandesam pratini aamuulaagram oo maaru tiragesi, taamu siddham annattu talapankinchaaru. rikaardingu modalayindi.
ayithe ee udantam entagaa chilavalu palavalu vesindante oka dasalo kendra rashtra sambandhaalaku sambandhinchina vivaada sthaayiki cherukuni aa pidapa alaage challaripoyindi.
http://epaper.prabhanews.com/c/35869697?fbclid=IwAR3EP9Ygq91VVKfmaE3kgmZbv3CBnfKvrrM-3UASR41PZfmBAzgivFMLZDw