భారతీయ సంస్కృతి: రథ సప్తమి రోజు స్నానం , పూజ , వ్రతం
రథ సప్తమి రోజు స్నానం , పూజ , వ్రతం
రథ సప్తమి రోజు స్నానం , పూజ , వ్రతం.......!!
మాఘప్రశస్తి:
మా+అఘ=పాపంలేనిది - పుణ్యాన్ని కల్గించేది. మనం చేసే పూజలూ, వ్రతాలూ అన్నీ పుణ్యసంపాదన కొరకే. శివకేశవులకు ఇరువురికీ మాఘం ప్రీతికరమైనదే! ఉత్తరాయణం మకరసంక్రమణంతో ప్రారంభమైనా - రధసప్తమి నుండియే పూర్తిగా ఉత్తరాయణ స్పూర్తి గోచరిస్తుంది. ఈ నాటి నుండి వేసవి ప్రారంభమైనట్లే!
ఆరోగ్యం భాస్కరాదిచ్చేత్ - ఆరోగ్య ప్రదాతగా శ్రీ సూర్యదేవుని చెప్తారు. ఈ మహా పర్వదినాన ఆ సూర్య భగవానుని భక్తీ శ్రద్ధ లతో పూజించి పూర్తి ఆరోగ్యాన్ని, ఐశ్వర్యాన్ని పొందుదాం.
చదుకొవలిసిన స్తోత్రాలు
ఆదిత్యహృదయం, సూర్య స్తోత్రం, నవగ్రహ స్తోత్రం తప్పక పారాయణ చేయడం సకల శ్రేయోదయకమని గురు వాక్యం.
మాఘ శుద్ద షష్టి నాడు నూరిన నువ్వుల ముద్దతో శరీరానికి నలుగు పెట్టుకుని అందుబాటులో వున్న నది, చెరువు దగ్గర స్నానం చేయాలి. ఈ రోజు అంటె మాఘ శుద్ధ షష్టి రోజున ఉపవాసం ఉండి సూర్య ఆలయానికి వెళ్ళి పూజ చేయాలి. ఆ మర్నాడు అంటే సప్తమి తిధిన సూర్యోదయానికి ముందే మాఘ స్నానంచేయాలి.
సప్తమి రోజు ఉదయాన్నే ఇంటి దగరె స్నానం చేసి ఉతికిన బట్టలు కట్టుకుని నదీ స్నానం చేయడానికి వెళ్ళాలి. ఇంట్లో స్నానం చేయకుండా , విపిన బట్టలు కట్టుకుని నది స్నానం చేయకూడదు. నది స్నానకి వెళ్ళే ముందు చిక్కుడు ఆకుల్లో దీపం వెలిగించి నెత్తి మీద జాగ్రత్త గా పెట్టుకుని నదిలో నెమ్మదిగా మునిగి ఆ దీపం నీలలొ తేలుకుంటూ ముందుకు సాగి వెల్లెలాగ సూర్యోదయ సమయాన స్నానం చేయాలి.
ఏటా మాఘశుద్ధ సప్తమినాడు తలమీదా , భుజాల మీదా , మోచేతి మడతల మీద , అరచేతుల్లోనూ ( మొత్తం ఏడు) జిల్లేడు ఆకులను తలపైన ధరించి నదీస్నానము చేసినచో ఏడు జన్మములలో చేసిన పాపములు నశిస్తాయని గర్గమహాముని ప్రబోధము (ఆకు తలపై ఉంచుకుని దానిపై రేగిపండు పెట్టి తల స్నానం చేస్తూ కింది శ్లోకాన్ని చదువుకోవాలి) .
రధసప్తమినాటి శిరస్నానం వేళ పఠించవలసిన మంత్ర శ్లోకం
యదా జన్మకృతం పాపం మయాజన్మసు జన్మసు,
తన్మీరోగంచ శోకంచ మాకరీ హంతు సప్తమీ.
ఏతజ్ఞన్మకృతం పాపం యచ్చ జనమంతరార్జితం,
మనోవాక్కాయజం యచ్చ జ్ఞాతాజ్ఞాతేచ యే పునః
సప్తవిధం పాపం స్నానామ్నే సప్త సప్తికే
సప్తవ్యాధి సమాయుక్తం హరమాకరి సప్తమి.
జనమ జన్మాంతారాలో, మనోవాక్కాయాలతో, తెలిసీ, తెలియక చేసిన సప్తవిధ పాపాలవల్ల ఏర్పడిన రోగం, శోకం, మున్నగునవన్నీ ఓ లక్ష్మీకరమైన మకర రాశిలోని సప్తమి ఈ స్నానంతో నశించుగాక! అని దీనర్ధం. అన్నట్టు ఈ రోజున తల్లిదండ్రులు లేని వారు వారికి తర్పణం విడుస్తారు. ఈ రోజు ఆకాశం లో నక్షత్ర కూటమి రధం ఆకారం లో ఉంటుంది.
రోగ నివారణ /సంతాన ప్రాప్తి కోసం - రధ సప్తమి వ్రత విధానం
స్నానాతరం గట్టు దగ్గర పొడి బట్టలు మార్చుకుని పూజ చేయాలి. అష్టదల పద్మం ముగ్గు (బియ్యం పిండి తో ) వేసి అందులో సూర్య నామాలు చెప్తూ 7 రంగులు నింపాలి . అష్ట దళ పద్మ మద్య లో శివ పార్వతులను పెట్టి పక్కనే ఒక కొత్త తెల్లని వస్త్రం పరిచి దానిమీద సూర్యుడు రధాని (7 గుర్రాలు) నడుపుతున్న బంగారు ప్రతిమ లేదా బంగారు రథమును అచ్చు
చేయించి కుంకుమాదులు దీపములతో అలంకరించి అందు ఎర్రని రంగుగల పువ్వులు సూర్యుని ప్రతిమ నుంచి సూర్యుడికి పూజ చేయాలి. సంకల్పం చెప్పుకోవాలి ఎవరి రోగ నివారణ కోసం చెస్తునామొ లేదా ఎవరికీ సంతానం కలగాలని చెస్తునామొ వారి పేరు గోత్రనామలు చెప్పుకొని పూజ చేసి ఈ బంగారు ప్రతిమను ఒక గురువునకు లేదా బ్రాహ్మణుడికి దానం ఇవాలి . తరువాత ప్రతి నెల సప్తమి రోజు సూర్య భగవానుడికి నమస్కరించి సంకల్పం చెప్పుకుని ఉపవాసం ఉండాలి. ఈ సంవత్సర కాలం నియమంగా నిష్టగా గ ఉండాలి . సూర్య భగవానుడికి అర్ఘ్యం ఇవాలి .
వ్రత కధ
సాయంకాలం వరకూ ఉపవాసం ఉండి పూజలు చేసి రకరకాల పండ్లను నివేదించి ఆ రాత్రికి జాగారం చేయాలి. ఆ వ్రతం అంతా నది, సరోవర తీరాలలో చెయ్యడం మేలు. ఆ మరునాడు సూర్యుడికి మళ్ళీ పూజలు చేసి దానధర్మాలు, వ్రతపారాయణ అనంతరం రధాన్ని, సూర్యప్రతిమను ఉత్తములూ, అర్హులూ అయిన వారికి దానమివ్వాలి. ఇలా చేస్తే సర్వరోగ విముక్తి, పుణ్యలోక ప్రాప్తి కలుగుతాయి అని కాంబోజరాజుకు పూర్వం ఎప్పుడో ఋషులు చెప్పిన విషయాన్ని కృష్ణుడు ధర్మరాజుకు చెప్పాడు.
ఇంటి దగ్గర పూజ , నివేదన
ఈ రోజున సూర్యుణ్ణి పూజించి ఆరు బయట సూర్యకాంతి పడే ప్రదేశంలో ముందుగ ప్రదేశాన్ని గోమయం తో (ఆవు పేడ) సుద్ధి చేసి గోమయం తో చేసిన పిడకల్ని చక్కగా గుండ్రంగా ఒక దాని పై ఒకటి అమర్చి వెలిగించి, ఆ పిడకల పొయ్యిమీద ఇత్తడి పాత్ర ఉంచి ఆవు పాలను దానిలో పోసి, పాలు పొంగు వస్తున్న తరుణంలో కొత్త బియ్యం,
బెల్లం అందులో వేసి చిక్కగా నివేదనకు సిద్ధం గా చెక్ర పొంగలి వండుతారు. ఈ పరమానాని చిక్కుడు ఆకుల్లో పెట్టి నైవేద్యం పెడతారు. ఈ పొంగలి ప్రసాదం చిక్కుడు ఆకులో పెట్టి నివేదన చేస్తారు. వితరణ కూడా చిక్కుడు అకులోనే చేస్తారు.
పాలు పొంగించడం ఆ ఇంటి వృద్ధి కి సంకేతం. ఇంకో విషయం ఈ పర్వదినాన పెద్దగా ఉన్న గింజ కట్టిన మంచి చిక్కుడు కాయల్ని వాడి కొబ్బరి ఆకు పుల్లల సహాయంతో రథంగా చేసి సూర్యదేవుని రధంగా దానిని భావించి పూజ చేయాలి . (బంగారం తో అంటే ఈ కాలంలో కష్టం కదా .. )
రథసప్తమినాడు బంగారముగాని, వెండిగాని, రాగిగాని ఆ రోజు ఉపవాసముండి, సూర్యసంబంధమగు రథోత్సవాది కార్యక్రమములను చూచుచూ కాలక్షేపం చేయాలి. ఇట్లు రథసప్తమీ వ్రతముచే సూర్యభగవానుని అనుగ్రహముచే ఆయురారోగ్యాది సకల సంపదలు కురియునని పురాణప్రబోధము. రథసప్తమి వ్రతము మన సంప్రదాయమున నిలచియుండుత భారతీయతకు చిహ్నము.
సప్త…. అంటే ఏడు కి చాలా విశిష్టత ఆకాశం లో ఇంద్రధనుస్సు రంగులు ఏడు, సూర్యభగవానుడి రధానికి అశ్వాలు ఏడు, సంగీతాలు స్వరాలు ఏడూ(సప్త స్వరాలు), మనకి సప్త వారాలు,( ఏడు రోజులు)సప్త ద్వీపాలు, సప్త ఋషులు,సప్త గిరులు సంగతి తెలిసిందే( ఏడు కొండలవాడు),సప్త సముద్రాలు, సప్త లోకాలు,అలాగే సూర్యభగవానుడి కిరణాల్లో మొదటి ఎడు ముఖ్యమైనవి అని చెబుతారు. ఆ ఏడింటి పేర్లు తెలుసునా!
bhaarateeya samskruti: ratha saptami roju snaanam , pooja , vratam
ratha saptami roju snaanam , pooja , vratam
eratha saptami roju snaanam , pooja , vratam.......!!
maghaprasasti:
maa+agha=paapamlenidi - punyaanni kalginchedi. manam chese poojaluu, vrataaluu annee punhyasampaadana korake. sivakesavulaku iruvurikee magham preetikaramainade! uttaraayanam makarasankramanamto praarambhamainaa - radhasaptami nundiye puurtigaa uttaraayana spuurti gocharistundi. ee naati nundi vesavi praarambhamainatle!
aarogyam bhaskaradicheth - aarogya pradaatagaa shree suuryadeevuni cheptaaru. ee mahaa parvadinaana aa suurya bhagavanuni bhakti shraddha latho poojinchi puurti aarogyaanni, aishwaryaanni pondudam.
chadukovalisina stotraalu
aadityahrudayam, suurya stotram, navagraha stotram tappaka paaraayana cheyadam sakala sreyodayakamani guru vaakyam.
magha sudda shashti naadu noorina nuvvula muddatho sariiraaniki nalugu pettukuni andubaatulo vunna nadi, cheruvu daggara snaanam cheyali. ee roju ante magha suddha shashti rojuna upavasam undi suurya aalayaaniki velli pooja cheyali. aa marnadu ante saptami tidhina suuryoodayaaniki munde magha snaanamcheyaali.
saptami roju udayaanne inti dagare snaanam chesi utikina battalu kattukuni nadee snaanam cheyadaaniki vellaali. intlo snaanam cheyakunda , vipina battalu kattukuni nadi snaanam cheyakudadu. nadi snaanaki velle mundu chikkudu aakullo deepam veliginchi netti meeda jaagratta gaa pettukuni nadilo nemmadigaa munigi aa deepam neelalo telukuntu munduku saagi vellelaaga suuryoodaya samayana snaanam cheyali.
eta maghashuddha saptaminaadu talameedaa , bhujala meeda , mocheti madatala meeda , arachetullonu ( mottam edu) jilledu aakulanu talapaina dharinchi nadeesnaanamu chesinacho edu janmamulalo chesina paapamulu nasistaayani gargamahaamuni prabodhamu (aaku talapai unchukuni daanipai regipandu petti tala snaanam chestu kindi shlokaanni chaduvukovali) .
radhasaptaminati sirasnanam vaela pathinchavalasina mantra shlokam
yada janmakrutam paapam mayajanmasu janmasu,
tanmeerogancha shokancha makari hantu saptamee.
etagnanmakrutam paapam yachha janamantaraarjitam,
manovakkayajam yachha ghnaathaagnaathe yee punah
saptavidham paapam snanamne sapta saptike
saptavyaadhi samaayuktam haramakari saptami.
janama janmantaralo, manovaakkaayaalato, telisi, teliyaka chesina saptavidha papalavalla erpadina rogam, shokam, munnagunavanni oo lakshmeekaramaina makara raasilooni saptami ee snaanamtho nasinchugaaka! ani deenardham. annattu ee rojuna tallidandrulu laeni vaaru vaariki tarpanam vidustaaru. ee roju aakaasam loo nakshatra kootami radham aakaaram loo untundi.
roga nivaarana /santaana praapti kosam - radha saptami vrata vidhaanam
snaanaataram gattu daggara podi battalu maarchukuni pooja cheyali. ashtadala padmam muggu (biyyam pindi thoo ) vesi andulo suurya naamaalu cheptuu 7 rangulu nimpali . ashta dala padma madya loo shiva paarvatulanu petti pakkane oka kotta tellani vastram parichi daanimeeda suuryudu radhaani (7 gurraalu) naduputunna bangaaru pratima leda bangaaru rathamunu achu
cheyinchi kunkumaadulu deepamulatho alankarinchi andu errani rangugala puvvulu suuryuni pratima nunchi suuryudiki pooja cheyali. sankalpam cheppukovali evari roga nivaarana kosam chestunamo leda evariki santaanam kalagaalani chestunamo vaari paeru gotranamalu cheppukoni pooja chesi ee bangaaru pratimanu oka guruvunaku leda braahmanudiki daanam ivali . taruvaata prati nela saptami roju suurya bhagavaanudiki namaskarinchi sankalpam cheppukuni upavasam undaali. ee samvatsara kaalam niyamangaa nishtagaa ga undaali . suurya bhagavaanudiki arghyam ivali .
vrata kadha
saayankaalam varakuu upavasam undi poojalu chesi rakarakaala pandlanu nivedinchi aa raatriki jagaram cheyali. aa vratam antaa nadi, sarovara tiiraalalo cheyyadam melu. aa marunadu suuryudiki mallee poojalu chesi daanadharmaalu, vratapaaraayana anantaram radhaanni, suuryapratimanu uttamuluu, arhuluu ayina vaariki daanamivvaali. ilaa cheste sarvaroga vimukti, punhyaloka praapti kalugutaayi ani combojarajuku puurvam eppudo rushulu cheppina vishayaanni krishnudu dharmarajuku cheppaadu.
inti daggara pooja , nivedana
ee rojuna suuryunni poojinchi aaru bayata suuryakaanti pade pradesamlo munduga pradesaanni gomayam thoo (aavu peda) suddhi chesi gomayam thoo chesina pidakalni chakkaga gundramgaa oka daani pai okati amarchi veliginchi, aa pidakala poyyimeeda ittadi paatra unchi aavu paalanu daanilo posi, paalu pongu vastunna tarunamlo kotta biyyam,
bellam andulo vesi chikkagaa nivedanaku siddham gaa chekra pongali vandutaaru. ee paramaanaani chikkudu aakullo petti naivedyam pedataaru. ee pongali prasaadam chikkudu aakulo petti nivedana chestaaru. vitarana kuudaa chikkudu akulone chestaaru.
paalu ponginchadam aa inti vruddhi ki sanketam. inko vishayam ee parvadinaana peddagaa unna ginja kattina manchi chikkudu kaayalni vaadi kobbari aaku pullala sahaayamtho rathamgaa chesi suuryadeevuni radhamgaa daanini bhavinchi pooja cheyali . (bangaram thoo ante ee kaalamlo kashtam kada .. )
rathasaptaminadu bangaaramugaani, vendigaani, raagigaani aa roju upavasamundi, suuryasambandhamagu rathotsavaadi kaaryakramamulanu chuuchuchuu kalakshepam cheyali. itlu rathasaptami vratamuche suuryabhagavaanuni anugrahamuche aayuraarogyaadi sakala sampadalu kuriyunani puraanaprabodhamu. rathasaptami vratamu mana sampradaayamuna nilachiyunduta bhaaratheeyathaku chihnamu.
saptae. ante edu ki chala vishishtata aakaasam loo indradhanussu rangulu edu, suuryabhagavaanudi radhaaniki ashwaalu edu, sangeetaalu swaraalu edoo(sapta swaraalu), manaki sapta vaaraalu,( edu rojulu)sapta dveepaalu, sapta rushulu,sapta girulu sangati telisinde( edu kondalavadu),sapta samudraalu, sapta lokalu,alaage suuryabhagavaanudi kiranaallo modati edu mukhyamainavi ani chebutaaru. aa edinti paerlu telusunaa!