పాలి ఎథిలీన్ - వికీపీడియా
పాలి ఎథిలీన్
Polyethene or poly(ethylene)
సంక్షిప్తీకరణ PE
సి.ఎ.ఎస్. సంఖ్య [9002-88-4]
పబ్ కెమ్ 6325
కెగ్ C19503
వైద్య విషయ శీర్షిక Polyethylene
సాంద్రత 0.88–0.96 g/cm3[1]
ద్రవీభవన స్థానం 115–135 °C (239–275 °F; 388–408 K)[1]
అయస్కాంత ససెప్టిబిలిటి −9.67×10−6 (HDPE, SI, 22°C) [2]
The repeating unit within polyethylene in the most stable staggered conformation.
స్పేస్ ఫిల్లింగ్ మోడల్ అఫ్ పాలీథిలిన్ ఛైన్
పాలీథిలిన్ యొక్క స్టీరియో కెమిస్ట్రిని చూపుతున్న ఒక రిపీటింగ్ యూనిట్
రిపీటింగ్ యూనిట్ ను చూపించే సులభ పద్ధతిసూచన :ఈ బొమ్మలో చూపబడుతున్న C-H బంధపు కోణం 90 డిగ్రీలు కాదు. కాని సుమారుగా 110 డిగ్రీలు. ఎందుకంటే ప్రతి కార్బన్ అనువు ఒక టెట్రహేద్రల్ (sp3)
పాలిథిలిన్ లేదా పాలిథిన్ (UPAC పేరు పాలిథిన్ లేదా పాలిథిలిన్ ) అనేది విరివిగా ఉపయోగింపబడుతున్న ప్లాస్టిక్. సరాసరి సంవత్సరానికి 80 మెట్రిక్ టన్నుల[3] దాకా ఉత్పత్తి చేయబడుతుంది. దీని ప్రాథమిక ఉపయోగం ప్యాకేజింగ్ వరకు పరిమితం (ముఖ్యంగా ప్లాస్టిక్ షాపింగ్ బ్యాగ్)
పాలీథిలిన్ నుండి తయారైన ఒక సంచి
3 ఇథిలీన్ కో పాలిమర్స్
6 పర్యావరణ సమస్యలు
7 బయోపోలిథిలిన్
8 జోడించుట
పాలిథిలిన్ అనేది అతి పెద్ద గోలుసు కలయికలు గల మొనోమార్ ఇథాలిన్ (IUPAC నామం ఇతేన్) థెర్మోప్లాస్టిక్ పాలిమర్. పాలిథిలిన్ అనే ప్రతిపాదిత శాస్త్రీయ నామము ఒక క్రమ పద్ధతిలో మోనోమర్[4][5] సాంకేతిక నామము నుండి పొందినది. కొన్ని పరిస్థితుల్లో ఇది ఒక నిర్మాణ ఆధారిత పేర్ల జాబితాలో ఉపయోగపడుతుంది. అలాంటి సందర్భాలలో IUPAC పాలి(మేతైలిన్) [5]ను ప్రతిపాదిస్తుంది. (పాలి (మితానిడిల్) అనేది నిరుపయోగమైన ప్రత్యామ్నాయము) [6][7] పేర్లలో వ్యత్యాసానికి కారణం మొనోమార్ పాలిమరైజేషన్ మీద ద్విబంధాన్ని ప్రారంభించడమే .
దీని పేరు క్లుప్తంగా PE అని కుదించబడింది. తద్వారా ఈ పేరుకు దగ్గరగా ఉండే పాలిప్రిపలేన్ మరియు పాలిస్టిరేన్ లాంటి పేర్లు PP మరియు PSగా కుదించబడింది. యునైటెడ్ కింగ్డం లో పాలిమర్ అనేది సాధారణంగా పాలిథిన్ గా పిలువబడుతుంది. కానీ ఈ పేరు శాస్త్రీయంగా గుర్తింపు పొందలేదు.
ఇథీన్ పరమాణువు (విశ్వ వ్యాప్తంగా పిలువబడే సాధారణ నామం ఇథిలీన్) C2H4 అనేది CH2=CH2. రెండు CH2 గ్రూపులు ఒక ద్విబంధంతో ఇలా కలుపబడినవి.
పాలిథిలిన్ లో రసాయన మూలకాలైన కర్బనము మరియు హైడ్రోజెన్ ఉంటాయి.
ఇతేన్ ను పాలిమరైజేషణ్ చేయడం ద్వారా పాలీ-ఇథిలీన్ తయారవుతుంది. రాడికల్ పాలిమరైజేషణ్, అనియానిక్ అడిషినల్ పాలిమరైజేషన్ అయాన్ కోఆర్డినేషన్ పాలిమరైజేషన్ లేదా క్యాటియానిక్ ఆడిషన్ పాలిమరైజేషన్ ద్వారా కూడా దీనిని తయారు చేయవచ్చు. ఎందుకంటే పాలిమర్ ఆధిక్య స్థిరత్వాన్ని ప్రభావితం చేసే ఎథెన్ కు ఏవిధమైన ప్రత్యామ్నాయ గ్రూపులు లేవు. ఈ పద్ధతుల్లో ప్రతి ఒక్కటి విభిన్నమైన పాలిథిలిన్ రూపొందుటకు దారి తీస్తుంది.
పాలిథిలిన్ అనేది, దాని సాంద్రత మరియు విభాగాలను అనుసరించి పలు రకాలైన, విభిన్నమైన వర్గాలుగా విజించబడింది. PE యొక్క యాంత్రిక లక్షణాలు వివిధ కారకాల పై ఆధారపడి ఉంటాయి .విభాగపు విష్తరణ మరియు రకము, పారదర్శక నిర్మాణము, మరియు పరమాణు బరువు అనేవి ఈ కార్కాలలో కొన్ని. అమ్మకాల పరిమాణ పరంగా చూస్తే, HDPE, LLDPE, మరియు LDPE అనేవి ప్రముఖ పాలిథిలిన్ రకాలు.
అల్ట్రా హై మాలిక్యులార్ వెయిట్ పాలిథిలిన్ (UHMWPE)
అల్ట్రాలో మాలిక్యూలర్ వెయిట్ పాలిథ్లీన్ (ULMWPE లేదా PE - WAX)
హై మాలిక్యులార్ వెయిట్ పాలిథిలిన్ (HMWPE)
హై డెన్సిటీ పాలిథిలిన్ (HDPE)
హై డెన్సిటీ క్రాస్ లింక్డ్ పాలిథిలిన్ (HDXLPE)
క్రాస్ లింక్డ్ పాలిథిలిన్ (PEX లేదా XLPE)
మీడియం డెన్సిటీ పాలిథిలిన్ (MDPE)
లినియర్ లో డెన్సిటీ పాలిథిలిన్ (LLDPE)
లో డెన్సిటీ పాలిథిలిన్ (LDPE )
వెరీలో డెన్సిటీ పాలిథిలిన్ (VLDPE)
UHMWPE అనేది మిలియన్ల సంఖ్యలో గల పరమాణు బరువు కలిగిన పాలిథిలిన్. ఈ పరమాణువుల సంఖ్య సాధారణంగా 3.1 మిలియన్ల నుండి 5.67 మిలియన్ల వరకు ఉంటుంది. అత్యధిక పరమాణు బరువు ఉండుట వలన దృఢమైన సామగ్రి తయారవుతుంది. కానీ పారదర్శక నిర్మాణంలో తక్కువ సామర్ధ్యం కలిగిన గొలుసుల అమరికకు దారి తీస్తుంది. ఈ పరిస్థితి ఎక్కువ సాంద్రత గల పాలిథిలిన్ లో కన్నా తక్కువ సాంద్రతల్లో కనిపిస్తుంటుంది. (ఉదాహరణకు 0.930 -0.935 g/cm3) జైగ్లార్ ఉత్ప్రేరకాలు సర్వ సాధారణమైనవి అయినా కూడా UHMWPE అనేది, ఏ విధమైన ఉత్ప్రేరక సాంకేతికత ద్వారా తయారు చేయవచ్చు. దీనికి గల సాటి లేని శక్తీ, అమరిక, అరుగుదల మరియు అత్యధిక రసాయనాలకు నిలదొక్కుకొనే శక్తీ గల కారణాల దృష్ట్యా, UHMWPE వివిధ రకాల, వివిధ శ్రేణుల్లో ఉపయోగించబడుతుంది. క్యాన్లు మరియు బాటిళ్ళు తయారి మిషన్ల విడి భాగాలు, నెట్ యంత్రాల పై గల కదిలే విడి భాగాలు, బీరింగులు, గీర్లు, కృత్రిమ కీళ్ళు, ఇసు రింకులలో అంచుల రక్షణకు, వద్య శాలలలో ఉపయోగించే బోర్డులు మొదలగునవి ఈ కోవకు చెందుతాయి. బుల్లెట్ ప్రూఫ్ దుస్తులు అయిన 'అరామిడ్' తో ఇవి పోటీ పడడమే గాక పేరొందిన బ్రాండులైన స్పెక్ట్ర మరియు దైనీమాలతో సమానంగా పోటీ పడుతాయి. అంతే గాక కీళ్ళ బదులు అమర్చే విడి భాగాలు, తుంటి మరియు కీళ్ళకు బదులుగా వాడీ విడి భాగాలలో ఉపయోగించబడును.
HDPE 0.941 g/cm3కి సమానం లేదా ఎక్కువ సాంద్రత గలదిగా నిర్వచించబడింది. HDPE తక్కువ మోతాదు విభాజీకరణ ఉండుట వలన బలమైన అంతర పరమాణు శక్తులు మరియు దృఢమైన శక్తి కలిగి ఉంటుంది. క్రోమియం/సిలికాల ఉత్ప్రేరకములు, జైగ్లేర్-నాట్టా ఉత్ప్రేరకములు లేదా మేటలోసిన్ ఉత్ప్రేరకాలను ఉపయోగించి HDPEని ఉత్పత్తి చేయవచ్చు. విభజీకరణ లేకపోవడం అనేది అనువైన ఉత్రేరకపు ఎంపిక అనుసరించి మరియు ప్రతిచర్యా పరిస్థితుల అనుసరించి ఉంటుంది. (ఉదాహరణకు క్రోమియం ఉత్ప్రేరకాలు లేదా జైగ్లార్ నట్టా ఉత్ప్రేకాలు) పాల జగ్గులు, సబ్బులు, సీసాలు, వారపత్రికల తోట్టెలు, చెత్త బుట్టలు, మరియు నీటి గొట్తములు, మొదలగు వాటి తయారీ మరియు ప్యాకేజింగులకు HDPE ఉపయోగించబడును. ఆట బొమ్మల తయారీలో మూడింట ఒక భాగం HDPE ఉపయోగించబడుతుంది. 2007 సంవత్సరంలో HDPE ఉపయోగం 30 మిలియన్ల టన్నుల[8] పరిమాణానికి చేరుకున్నది.
PEX అనేది మధ్యస్థ నుండి అత్యధిక సాంద్రత గల పాలిథిలిన్. ఇందులో మెలిక గొలుసు బంధాలు కలిగి ఉంటాయి. దీనిని పాలిమర్ నిర్మాణాలు, తెర్మోప్లాస్ట్ను ఎలాస్తో మీటర్ గా మార్పు చేసే ప్రక్రియలో ఉపయోగిస్తారు. అత్యధిక ఉష్ణోగ్రతలు తట్టుకునే లక్షణాలు గల పాలిమర్ నాణ్యవంతం చేయబడుటే గాక, దాని ప్రవాహాన్ని తగ్గించి, రసాయనాల ధాటి తట్టుకునే శక్తీ పెంపొందించబడింది. PEXను సులభంగా కదిలించుకోగల నీటి ప్లంబింగ్ విధానాలలో ఉపయోగిస్తున్నారు.ఎందుకంటే PEXతో తయారైన గొట్టాలను లోహపు నిప్పల్ పై అనువైన రీతిలో మలుచుకొని అమర్చుకోవచ్చు. తద్వారా అది సాధారణ ఆకృతికి చేరుకొని శాశ్వతంగా, బిగుతైన నీటి కనెక్షనుకు దోహదం చేస్తుంది.
MDPE అనేది 0.926 నుండి 0.940 g/cm3 సాంద్రత కలదిగా నిర్వచించుకోవచ్చు. MDPEని క్రోమియం/సిలికాల ఉత్ప్రేరకాలతోను, జైగ్లార్-నట్టా ఉత్ప్రేరకాలు లేదా మేటలోసిన్ ఉత్ప్రేరాకాలతో తయారు చేయవచ్చు. MDPE విద్యుత్ ఘాతాల ఆటు పోట్లను తట్టుకోగల లక్షణాలు కలది. HDPE కన్నా MDPE తక్కువ పీల్చుకునే స్వభావం కలది. పగుళ్ళ తాకిడికి HDPE కన్నా తట్టుకోగల శక్తీ ఎక్కువగా కలది. MDPE ప్రత్యీకంగా గ్యాస్ గొట్టాలు మరియు ఫిట్టింగులు, గోతాలు, కుదింపు ఫిల్ములలోను, ప్యాకేజింగ్ ఫిల్ములలోను, కెమేరా సంచులు మరియు స్క్రూ మూతలలో ఉపయోగించబడును.
LLDPE అనేది 0 .915 - 0 .925 g/cm3 సాంద్రతా శ్రేణిలో కలదిగా నిర్వచించబడింది. LLDPE అనేది గణనీయమైన సంఖ్యలో, చిన్న విభాగాలు గల విస్తృతమైన పలుచని పాలిమర్. చిన్న గోలుసు కలయికల ఆల్ఫా- ఒలేఫిన్స్ తో కూడిన ఇథాలిన్ ను, కో-పాలిమరైజేషన్ ప్రక్రియ ద్వారా సాధారణంగా ఇది తయారు చేయబడుతుంది. (ఉదాహరణకు 1 - బ్యూటేన్,1 - హేక్సేన్, మరియు 1 -అక్తెన్.) LDPE కన్నా LLDPEకి మనకు అనుగుణంగా మలుచుకోగల శక్తి కలది. ఈ శక్తిని అధికంగా వెలిబుచ్చుటే గాక గుచ్చుకునే పరిస్థితిని తట్టుకునే శక్తి LDPE కన్నా ఎక్కువగా కలది. తక్కువ మందం గల (గేజి ) ఫిల్ములు పగిలి పోవచ్చు. LDPEతో పోలిస్తే మెరుగైన పరిస్థితినే మరియు నిర్వహణలో సులభంగాను ఉంటుంది. LLDPE ముఖ్యంగా ఫిలిం సంచులు మరియు షీటుల తయారీలో ఉపయోగించబడుతుంది. LDPEతో పోలిస్తే తక్కువ మందంలో LLDPE ఉపయోగించి, కేబుల్ కవరింగులు, బొమ్మలు, మూతలు, బక్కెట్లు, కంటైనర్లు మరియు గొట్టాలు తయారు చేయబడుతాయి. ప్రత్యామ్నాయాలు లభిస్తున్నా కూడా, LLDPE ఫిల్ముల తయారీలో విస్తృతంగా ఉపయోగించబడుతున్నది. గట్టిదనము, మృదు స్వభావము మరియు పారదర్శకత కలిగి ఉండుటయే ఇందుకు ప్రధాన కారణము. వ్యవసాయ ఫిల్ములు, సరన్ ర్యాప్, బబుల్ ర్యాప్, మల్టీ లేయర్లు మరియు కాంపోజిట్ ఫిల్ముల ఉత్పత్తులను ఉదాహరణాల శ్రీణిగా చెప్పుకోవచ్చు. 2009 సంవత్సరపు ప్రపంచ మార్కెట్ లో LLDPE వినియోగపు పరిమాణం దాదాపు 24 బిలియన్ల US డాలర్లకు (17 బిలియన్ల యూరో) [9] చేరుకున్నది.
LDPE అనేది 0.910 నుండి 0.940 g/cm3 సాంద్రతా శ్రేణి కలదిగా నిర్వచించబడింది. LDPE అత్యధిక డిగ్రీలలో తక్కువ మరియు ఎక్కువ గొలుసు విభాగాలు గలది.అంటీ ఈ గొలుసు కలయికలు పారదర్శక నిర్మాణాలలో కూడా చేరి ఉండదు. కాబట్టి దీనికి తక్కువ శక్తి గల అంతర్గత పరమాణు బంధాలు ఉండుట మూలాన, రెండు పశ్ర్మాను బంధాల శక్తి, ప్రేరేపిత శక్తి తక్కువగా ఉంటుంది. తద్వారా తట్టుకునే సామర్ధ్యము మరియు అతి పలుచగా తయారయ్యే సామర్ధ్యం పెరుగుదలకు దారి తీస్తుంది. LDPE ఫ్రీ ర్యాడికల్ పాలిమరైజేషన్ ప్రక్రియ ద్వారా రూపొందించబడింది. అత్యధిక విభాగాల మయమై, పెద్ద గొలుసు కలయికల మూలాన, కరిగిన LDPE సరైన మరియు కావలసిన రీతిలో మలుచుకోగల లక్షణాలు కలిగి ఉంటుంది. దృఢమైన కంటైనరలు మరియు ప్లాస్టిక్ ఫిల్ముల తయారిలోనే గాక ప్లాస్టిక్ బ్యాగులు మరియు ఫిలిం ర్యాప్ తయారీలో LDPE విరివిగా ఉపయోగించబడును. 2009లో విశ్వ వ్యాప్తంగా LDPE 22.2 బిలియన్ US డాలర్ల (15.9 బిలియన్ యూరో) [10] పరిమాణానికి చేరుకుంది.
VLDPE అంటే 0.880 నుండి 0.915 g /cm3 సాంద్రతా శ్రేణి కలదిగా నిర్వచించబడింది. VLDPE అనేది విస్తృతమైన అత్యధిక మోతాదులలో తక్కువ మెలికల విభాగాలుగల పలుచని పాలిమర్. సాధారణంగా తక్కువ మెలికల ఆల్ఫా ఒలేఫిన్లతో కూడిన ఇథిలీన్ కోపాలిమరైజేషన్ ప్రక్రియ ద్వారా తయారు చేయబడుతుంది. (ఉదాహరణకు 1-బ్యూటేన్, 1 -హేక్సేన్ మరియు 1-అక్తెన్) VLDPEని సాధారణంగా మేటల్లోసిన్ ఉత్ప్రేరకాలను ఉపయోగించి తయారు చేయబడుతుంది. ఇందుకు కారణం ఉత్ప్రేరకాలు కో-మొనోమార్ ఇన్కార్పొరేషన్ ను వెలుపలికి పంపడమే. VLDPE లు నాడాలు మరియు గొట్టాల తయారి, ఇస్ మరియు ఘనీకృత ఆహారపు సంచులు, ఫుడ్ ప్యాకేజింగ్ మరియు పరిచే ఫిలిం పేపరు మరియు ఇతర పాలిమర్లతో కలిపినప్పుడు చర్యను ద్విగుణీకృతం చేసేందుకు ఉపయోగించబడుతుంది.
పాలిథిలిన్ లో గల పొడవైన గొలుసు కలయికల విభాగాల స్వభావము మరియు పంపిణీల పరంగా, ఇటీవల ఎంతో పరిశోధనా ప్రక్రియ పట్ల దృష్టి సారించడం జరిగింది. HDPEలో ఒక మోస్తరుగా తక్కువ సంఖ్యలో గల ఈ విభాగాలు, అంటే ఒక బ్యాక్ బొన్ కార్బన్ లో సుమారుగా 100 ఒకటి లేదా 1000లో ఒకటి, పాలిమర్ యొక్క పారంపర్య లక్షణాల పై గణనీయంగా ప్రభావం చూపుతుంది.
ఇథిలీన్ కో పాలిమర్స్[మార్చు]
ఆల్ఫా ఒలేఫిన్ల కో-పాలిమరైజేషన్ తో పాటు, విస్తృతమైన శ్రేణిలో ఇతర పరమాణువులు మరియు అయాన్ల సమ్మేళనంతో కలిపి కో పాలిమరైజేషన్ చేయవచ్చు. ఇందుకు సాధారణ ఉదాహరణ వినైల్ అసిటేట్ (తయారయ్యే ఉత్పాత్తి ఏమిటంటే ఇథిలీన్ వినైల్ అసిటేట్ లేదా EVA. ఇది క్రీడాకారులు ధరించే బూట్ల తోళ్ళు తయారీలో విస్తృతంగా ఉపయోగించబడుతున్నది) మరియు ఒక విధమైన అక్రిలేట్లను (ప్యాకేజింగ్ మరియు క్రీడా వస్తువుల తయారీలో ఉపయోగిస్తారు) చెప్పుకోవచ్చు.
పాలిమిథిలిన్ మొట్టమొదటిసారిగా జర్మనీకి చెందిన రసాయనికవేత్త హ్యన్స్ వాన్ పెచ్మన్ చే తయారుచేయబడింది. దయజోమితేన్ ను 1898లో వేడి చేస్తుండగా ప్రమాదవశాత్తు పాలిథిలిన్ ను కనుగొనడమైనది. అతని సహోద్యోగులైన యుజన్ బామ్బెర్జార్ మరియు ఫ్రెద్రిచ్ టిస్చిమేర్ లు ఒక విధమైన తెల్లని మైనం లాంటి పదార్థం ఈ ప్రక్రియలో రూపొందడం గుర్తించారు. అంతే గాక ఈ పదార్థంలో పొడవైన CH2 గొలుసు కలయికలు కలిగి యుండుట గుర్తించడమే గాక దీనిని పాలిమిథిలిన్ అని పేర్కొన్నారు.
పారిశ్రామికంగా మొట్టమొదట అసలైన పాలిథిలిన్ తయారీ ప్రక్రియ 1933లో (మళ్లీ ప్రమాదవశాత్తు) ఎరిక్ ఫేసేట్ మరియు రేజినాల్ద్ గిబ్సన్ అనే వారిచే నార్త్-విచ్, ఇంగ్లాండు[11]లో ICI పనులు జరుగుతున్నపుడు కనుగొనబడింది. ఇథిలీన్ మరియు బెంజాల్డిహైడ్ మిశ్రమాల పై అత్యధిక ఒత్తిడిని ఎన్నో వందల రెట్లు) కలిగించుట ద్వారా ఒక తెల్లని మైనం లాంటి పదార్ధాన్ని ఉత్పత్తి చేశారు. ఈ ప్రతిచర్య తమ పరికరాల్లో చేరి ఉన్న ప్రాణ వాయువు, కలుషితం కావడం వలన, ఈ ప్రయోగం మొట్టమొదటి సారిగా, తిరిగి చేయడం కష్టతరం అయినది. 1935లో మరొక ICI రసాయనవేత్త మైఖేల్ పేరిన్ అనే అతను ఈ ప్రమాదాన్ని పెంపొందించి, తద్వారా పాలిథిలిన్ కోసం అత్యధిక ఒత్తిడిని పునరుత్పత్తి చేయగలిగాడు. ఇదే పారిశ్రామిక LDPE ఆవిర్భావానికి 1839 నాంది అయినది.
ఆ తర్వాత పాలిథిలిన్ ప్రక్రియ ఎన్నో మలుపులు తిరిగి, మరెంతో అభివృద్ధి చెంది, ఎన్నో రకాల ఉత్ప్రేరకాలను రూపొందింపబడి తద్వారా అతి తక్కువ ఉష్ణోగ్రతలు మరియు ఒత్తిడులలో పాలిమరైజేషన్ ను వేగవంతం చేయడం జరిగింది. వీటిలో క్రోమియం త్రయాక్సైడ్ ఆధారిత ఉత్ప్రేరకం మొట్టమొదటిసారిగా 1951లో, ఫిలిప్స్ పెట్రోలియం నందు, రాబర్ట్ బ్యాంక్స్ మరియు పాల్ హొగన్ లచే కనుగొనబడింది. 1953లో జర్మనీకి చెందిన రసాయనవేత్త కార్ల్ జైగ్లార్ టైటానియం హాలిడేస్ మరియు ఆర్గానో-అల్యుమినియమ్ సమ్మేళనం ఆధారంగా, ఒక కొత్త ఉత్ప్రేరక విధానాన్ని కనుగొన్నాడు. ఇది ఫిలిప్స్ ఉత్ప్రేరకం కన్నా సరళమైన పరిస్థితుల్లో కూడా రూపొందింప వీలవుతుంది. ఫిలిప్స్ ఉత్ప్రేరకం తక్కువ ఖర్చుతో కూడినది మరియు పనిచేయడం ఎంతో తేలిక, కానీ పారిశ్రామిక ఉత్పత్తిపరంగా రెండు పద్ధతులు ఆచరింపబడుతున్నవి.
1950 సంవత్సరాంతానికి ఫిలిప్స్ మరియు జైగ్లార్ విధానాలు రెండూ HDPE ఉత్పత్తిలో ఉపయోగించబడుతున్నవి. ఒకే విధమైన నాణ్యత గల HDPE ఉత్పాదనల ఉత్పత్తి చేయడంలో, ప్రాథమికంగా ఫిలిప్స్ ఎన్నో ఇబ్బందులు ఎదుర్కొన్నాడు. అందుచే నిర్ణయాత్మకం కాని ప్లాస్తిక్కులతో గిడ్డంగులను నింపివేసాడు. కానీ 1957లో తనకు ఎదురైన ఆర్థిక పోటును అనుకోకుండా నివారించగలిగాడు. అప్పట్లో చుట్టూతా పొలిథిలిన్ గొట్టంతో కూడిన హుల-హోప్ అనే బొమ్మ పట్ల యునైటెడ్ స్టేట్స్ లోని యువత వెర్రి వ్యామోహం చూపడం ఇందుకు కారణం.
మూడో రకమైన ఉత్ప్రేరక విధానాన్ని, మెటాలోసిన్స్ ఆధారంగా 1976లో జర్మనీకి చెందిన వాల్టర్ కమిన్స్కి మరియు హన్సజారగ్ సీన్ అనే వారు కనుగొన్నారు. జాగ్లార్ మరియు మేటలోసిన్ ఉత్ప్రేరక కుటుంబాలు రెండూ, ఇతర ఒలేఫిన్స్ తో చేర్చి ఎతిలిన్ ను కో-పాలిమారైజేషన్ చేయడానికి ఎంతో అనువైనవి. అంతే గాక అతి తక్కువ సాంద్రత గల పాలిఇతిలిన్ మరియు పలుచని తక్కువ సాంద్రత గల పాలిఇతిలిన్లతో సహా, నేడు విరివిగా, అధిక శ్రేణిలో లభ్యమవుతున్న పాలిథిలిన్ రేసిన్లకు ఇది మూలము. ఈ విధమైన రేసిన్లు, దైనీమ లాంటి ఫైబరు రూపంలో అత్యధిక శక్తివంతమైన ప్రక్రియల ఉపయోగాల్లో చోటు చేసుకుని, 2005 నుండి అరమిడ్స్ స్థానాన్ని ఆక్రమించడం ప్రారంభమైనది.
ఇటీవలి వరకు మేటలోసిన్లు ఇథిలీన్ పాలిమారైజేషన్ ప్రక్రియలో సింగల్ సైట్ ప్రధాన ఉత్ప్రేరకాలుగా ప్రధాన పాత్ర వహిస్తూ, సరికొత్త ఉత్ప్రేరకాలైన జిర్కొనోసిన్ ద్రైక్లోరైడ్ తో ప్రత్యేక రీతిలో సరిపోల్చబడుతున్నది. మెట్లోసిన్స్ తో సమకూడే పాలిమర్ నిర్మాణాన్ని మలుచుకునే దానికన్నా, ఎక్కువ అనుకూలంగా ఉండే సింగల్ సైట్ (పోస్ట్ మేటలోసిన్ అని కూడా అంటారు) ఉత్ప్రేరకాలను రూపొందిచుటకు ప్రస్తుతం గట్టి ప్రయత్నం జరుగుతున్నది. ఇటీవల మిత్సుయి (ఇతరులలో) కు చెందిన ఫూజిత ప్రదర్శించిన గ్రూప్ 4 లోహాల యొక్క సలిసిలల్డిమిన్ సమ్మేళనాలు కొన్ని ప్రయోగాపరంగా చూస్తే మెటాలోసిన్స్ కన్నా గణనీయంగా మెరుగైన ప్రక్రియ చూపుతున్నట్లు తెలుస్తుంది.
స్పటిక సామర్ధ్యము మరియు పరమాణు బరువు, కరిగే స్థితి మరియు గాజు సామర్ధ్యములను గుర్తించవచ్చు లేదా గుర్తించ లేకపోవచ్చు. ఈ పరిస్థితిలో ఉండే ఉష్ణోగ్రతలు పాలిథిలిన్ రకాన్ని అనుసరించి బలంగా మారుతూ ఉండవచ్చు. సాధారణ వాణిజ్య పరమైన మధ్యస్థ మరియు అత్యధిక సాంద్రతల పాలిథిలిన్ ల కరిగే స్థితి సంక్లిష్టంగా ఉండే శ్రీణి (17) 120 to 130 °C (248 to 266 °F). సరాసరి, వాణిజ్య, మరియు తక్కువ సాంద్రత గల పాలిథిలిన్ యొక్క కరిగేడు స్థితి శ్రేణి సంక్లిష్టంగా (18) 105 to 115 °C (221 to 239 °F).
LDPE, MDPE, మరియు HDPE గ్రేడుల పాలిథిన్లన్నీ దాదాపు అత్యుత్తమంగా తట్టుకునే సామర్ధ్యం కలిగి ఉండుటయే గాక వీటికి గల స్పటిక సామర్ధ్యం వలన గది ఉష్ణోగ్రతలలో ఇవి కరిగి పోవు. పాలిథిలిన్లు అన్నీ (క్రాస్ లింక్డ్ పాలిథిలిన్ తప్ప) హెచ్చించబడిన ఉష్ణోగ్రతల్లో, టౌలేనే లేదా జైలేన్ లాంటి ఆరోమ్యటిక్ హైడ్రో కార్బన్లు, లేదా క్లోరినేటెడ్ సాల్వెంట్లైన ట్రైక్లోరోఇతేన్ లేదా ట్రైక్లోరోబెంజైన్ లలో కరిగిపోగలవు.
వ్యర్ధాల నిర్మూలన ప్రక్రియలో పాలిథిలిన్ నీలి రంగు జ్వాలల్లో పసుపు పచ్చని శిస్నంతో నెమ్మదిగా కాలుతూ ఒక విధమైన మైనపు వాసన వెదజల్లుతుంది. ఇది కాలుతున్నపుడు జ్వాలను తొలగిస్తే చుక్కలుగా రాలడాన్ని సూచిస్తుంది.[12]
పర్యావరణ సమస్యలు[మార్చు]
పాలిథిలిన్ రేసైక్లింగ్ చేయదగినది అయినా కూడా, దాదాపు వాణిజ్య పాలితిన్ల వ్యర్దాలన్నింటినీ వ్యర్ధంగా పారవేయడం మరియు గ్రేట్ పసిఫిక్ గార్బేజ్ ప్యాచ్ పేరున మహాసముద్రాలలో వదిలి వేయడం జరుగుతుంది. పాలిథిలిన్ ను జీవ వ్యర్ధంగా అంగీకరించబడదు. ఎందుకంటే సూర్యరశ్మి నుండి UVకి తోడు చేస్తే తప్ప, అది సమర్ధవంతంగా వ్యర్ధమై పోవడానికి[ఉల్లేఖన అవసరం] ఎన్నో శతాబ్దాలు పడుతుంది. 2008 సంవత్సరం మే నెలలో డేనియల్ బర్డ్ అనే 16 సంవత్సరాల వయస్సు గల కెనడా వాసి, ఒట్టావాలో జరిగిన కేనేడా వైడ్ సైన్సు ఫెయిర్ ను గెలుచుకున్నాడు. ప్లాస్టిక్ వ్యర్ధాలు కేవలం మూడు నెలల్లో దాదాపు 40% బరువును కోల్పోయేలా చేసే స్పింగోమోనాస్ అనే బ్యాక్తీరియాను కనుగొనడమే ఇతనికి గెలుపుకు కారణం. కానీ ఈ ప్రక్రియను ఆచరణయోగ్యం చేయడమెలా అనేది పరిశోధకులు ఇంకా కనుగోనవలసియున్నది.[13]
బయోపోలిథిలిన్[మార్చు]
Main articles: Bioplastics and Renewable Polyethylene
చెరకు నుండి ఆకుపచ్చ రంగు గల పాలిథిలిన్ ను ఉత్పత్తి చేసి, సంయుక్తంగా అమ్మకపు కార్యకలాపాలు చేయుటకు బ్రాస్కేం మరియు టయోట ట్సుషో సంస్థలు శ్రీకారం చుట్టాయి. బ్రాస్కిం సంస్థ త్రియిన్ఫో, RS, బ్రెజిల్ లో గల తమ పారిశ్రామిక యూనిట్ లో ఒక సరికొత్త సౌకర్యం కల్పించి తద్వారా (23) 200,000 short tons (180,000,000 kg) సాలుసరి ఉత్పత్తి సామర్ధ్యం, చెరకు[14] నుండి తీసిన బయో ఇథనాల్ ను ఉపయోగించి అధిక సాంద్రత పాలిథిలిన్ (HDPE) మరియు అల్ప సాంద్రత పాలిథిలిన్ ఉత్పత్తి చేయ సంకల్పించింది.
ఆహారంగా ఉపయోగించే గోధుమ ధాన్యం మరియు బీట్ దుంప[15] ఉపయోగించి కూడా బయో లేదా రెన్యూవబుల్ పాలిథిలిన్ ను తయారు చేయవచ్చు.
జోడించుట[మార్చు]
జోడించడంలో సాధారణ పద్ధతులలో కూడినవి:[16]
హాట్ గ్యాస్ వెల్డింగ్
అల్త్రాసోనిక్ వెల్డింగ్
లేజర్ వెల్డింగ్
ఇంఫ్రార్డ్ వెల్డింగ్
ఫాస్టేనింగ్
జిగుర్లు మరియు సాల్వెంట్లు అరుదుగా ఉపయోగించబడతాయి. ఎందుకంటే పాలిథిలిన్లు నాన్ పోలార్ మరియు కరిగించుకునే వాటిలో కరగని శక్తి గలవి. ప్రెజర్ సెన్సిటివ్ అడేసివ్స్ (PSA) సాధ్యమే కాని వాటి ఉపరితలం ఫ్లేం ట్రీటెడ్ లేదా కరోనా ట్రీటెడ్ గా ఉండాలి. కానీ వీటి సంబంధిత బంధము బలహీనంగా ఉంటుంది. పాలిథిలిన్ల పై లేబుళ్ల నిమిత్తం ఉపయోగించేది సాధారణ జిగురు మాత్రమే. సాధారణంగా ఉపయోగించే జిగుర్లు ఇవే[16]:
టూ పార్ట్ పాలియురేతేన్ లేదా ఎపాక్సి అడహేసీవ్స్
వినైల్ అసితేట్ కోపాలిమార్ హాట్ మెల్ట్ అడహేసీవ్స్
డిస్పర్షన్ ఆఫ్ సాల్వెంట్ PSAs
పాలియురేతేన్ కాంటాక్ట్ అడహిసివ్స్
↑ 1.0 1.1 Batra, Kamal (2014). Role of Additives in Linear Low Density Polyethylene (LLDPE) Films. p. 9. Retrieved 16 September 2014.
↑ Wapler, M. C.; Leupold, J.; Dragonu, I.; von Elverfeldt, D.; Zaitsev, M.; Wallrabe, U. (2014). "Magnetic properties of materials for MR engineering, micro-MR and beyond". JMR. 242: 233–242. arXiv:1403.4760. Bibcode:2014JMagR.242..233W. doi:10.1016/j.jmr.2014.02.005.
↑ Piringer & Baner 2008, p. 32.
↑ ఏ గైడ్ టు IUPAC నోమేన్క్లేచర్ ఆఫ్ ఆర్గానిక్ కాంపౌండ్స్, బ్లాక్వేల్ సైంటిఫిక్ పబ్లికేషన్స్,ఆక్స్ఫర్డ్(1993)
↑ 5.0 5.1 Kahovec, J.; Fox, R.B.; Hatada, K. (2002). "Nomenclature of regular single-strand organic polymers (IUPAC Recommendations 2002)". Pure and Applied Chemistry. 74: 1921. doi:10.1351/pac200274101921.
↑ IUPAC ప్రోవిజినల్ రికమందేషన్స్ ఆన్ నోమేనక్లేచర్ ఆఫ్ ఆర్గానిక్ కేమిస్త్రి బై H A ఫేవర్ అండ్ W H పొవెల్, సిర్కా 2005
↑ ఎ గైడ్ టు IUPAC నామేన్క్లేచర్ ఆఫ్ ఆర్గానిక్ కాంపౌండ్స్ (రికమందేషన్స్ 1993) IUPAC కమిషన్ ఆన్ నోమేన్క్లేచార్ ఆఫ్ ఆర్గానిక్ కేమిస్త్రి, 1993 బ్లాక్ వెల్ సైంటిఫిక్
↑ "Market Study: Polyethylene HDPE". Ceresana Research. Cite web requires |website= (help); External link in |publisher= (help)
↑ "Market Study: Polyethylene LLDPE". Ceresana Research. Cite web requires |website= (help); External link in |publisher= (help)
↑ "Market Study: Polyethylene LDPE". Ceresana Research. Cite web requires |website= (help); External link in |publisher= (help)
↑ "Winnington history in the making". This is Cheshire. Retrieved 2006-12-05.
↑ http://www.boedeker.com/burntest.htm
↑ TheRecord.com - CanadaWorld - WCI student isolates microbe that lunches on plastic bags
↑ బ్రాస్కేం & టయోట త్సుస్హో అనే వారు చెరకు నుండి తయారైన ఆకు పచ్చ పాలితిలిన్ ను సంయుక్తం గా మార్కెటింగ్ కార్య కలాపాలు ప్రారంభిచారు Archived 2010-09-22 at the Wayback Machine..
↑ లైఫ్ సైకల్ అసేస్స్మెంట్ వర్క్ బుక్స్ ఫర్ సెలెక్షన్ అఫ్ మేజర్ రెన్యూవబుల్ కేమికెల్స్[permanent dead link]
↑ 16.0 16.1 Plastics Design Library, p. 326.
Piringer, Otto G.; Baner, Albert Lawrence (2008). Plastic packaging: interactions with food and pharmaceuticals (2nd సంపాదకులు.). Wiley-VCH. ISBN 9783527314553.
Plastics Design Library (1997). Handbook of Plastics Joining: A Practical Guide (Illustrated సంపాదకులు.). William Andrew. ISBN 9781884207174.
విక్షనరీ, స్వేచ్చా నిఘంటువు లో పాలి ఎథిలీన్చూడండి.
పాలిథిలిన్ స్టోరి. ది యాక్సిడెంటల్ బర్త్ అఫ్ ప్లాస్టిక్ బ్యాగ్స్
పాలిథిలిన్ టెక్నికల్ ప్రాపర్టీస్ &అప్లికేషన్స్
ఆర్టికల్స్ డిస్క్రైబింగ్ ది డిస్కవరీ అఫ్ స్ఫిన్గోమోనాస్ యాజ్ ఏ బయోడిగ్రేడర్ అఫ్ ప్లాస్టిక్ బ్యాగ్స్. కవావాడ కరెన్. ది రికార్డ్ (2008 మే 22)
paali ethileen - vikipedia
paali ethileen
Polyethene or poly(ethylene)
sankshipteekarana PE
si.e.es. sankhya [9002-88-4]
pab kem 6325
keg C19503
vaidya vishaya sheershika Polyethylene
saandrata 0.88–0.96 g/cm3[1]
draveebhavana sthaanam 115–135 uC (239–275 uF; 388–408 K)[1]
ayaskanta saseptibiliti u9.67u10u6 (HDPE, SI, 22uC) [2]
The repeating unit within polyethylene in the most stable staggered conformation.
space filling modal afh polytilin chain
polytilin yokka sterio kemistrini chuuputunna oka repiting unit
repiting unit nu choopinche sulabha paddhatisuuchana :ee bommalo chuupabadutunna C-H bandhapu konam 90 degreelu kaadu. kaani sumaruga 110 degreelu. endukante prati carban anuvu oka tetrahedral (sp3)
polythilin leda palithin (UPAC paeru palithin leda polythilin ) anedi virivigaa upayogimpabadutunna plastic. sarasari samvatsaraaniki 80 metrick tannula[3] daka utpatti cheyabadutundi. deeni praathamika upayogam packaging varaku parimitam (mukhyamgaa plastic shopping byag)
polytilin nundi tayaaraina oka sanchi
3 ithileen koo polymers
6 paryaavarana samasyalu
7 biopolithylin
8 jodinchuta
polythilin anedi athi pedda golusu kalayikalu gala monomar ithalin (IUPAC naamam ithen) thermoplastic palimar. polythilin ane pratipaadita saastriiya namamu oka krama paddhatilo monomer[4][5] saanketika namamu nundi pondinadi. konni paristhitullo idhi oka nirmaana aadhaarita paerla jaabitaalo upayogapadutundi. alanti sandarbhaalalo IUPAC paali(metailin) [5]nu pratipaadistundi. (paali (mitanidil) anedi nirupayogamaina pratyaamnaayamu) [6][7] paerlalo vyatyaasaaniki kaaranam monomar polymerisation meeda dwibandhaanni praarambhinchadame .
deeni paeru kluptamgaa PE ani kudinchabadindi. tadwara ee peruku daggaragaa unde polypripalen mariyu polystirane lanti paerlu PP mariyu PSgaa kudinchabadindi. unaited kingdam loo palimar anedi saadhaaranamgaa palithin gaa piluvabadutundi. cony ee paeru saastreeyamgaa gurtimpu pondaledu.
itheen paramaanuvu (vishwa vyaaptamgaa piluvabade saadhaarana naamam ithileen) C2H4 anedi CH2=CH2. rendu CH2 groopulu oka dvibandhamtho ilaa kalupabadinavi.
polythilin loo rasayana moolakaalaina karbanamu mariyu hydrogen untaayi.
ithen nu polymerisation cheyadam dwara pali-ithileen tayaaravutundi. radical polymerisation, anianic adishinal polymerisation ayan coordination polymerisation leda catianic audition polymerisation dwara kuudaa deenini tayaaru cheyavachu. endukante palimar aadhikya sthirathvaanni prabhaavitam chese ethen ku evidhamaina pratyaamnaaya groopulu levu. ee paddhatullo prati okkati vibhinnamaina polythilin roopondutaku daari teestundi.
polythilin anedi, daani saandrata mariyu vibhaagaalanu anusarinchi palu rakaalaina, vibhinnamaina vargaalugaa vijinchabadindi. PE yokka yaantrika lakshanaalu vividha kaarakaala pai aadhaarapadi untaayi .vibhagapu vishtarana mariyu rakamu, paaradarsaka nirmaanamu, mariyu paramaanu baruvu anevi ee kaarkaalalo konni. ammakala parimaana paramgaa chuste, HDPE, LLDPE, mariyu LDPE anevi pramukha polythilin rakalu.
altra hai malicular veyit polythilin (UHMWPE)
altralo maliculer veyit polythleen (ULMWPE leda PE - WAX)
hai malicular veyit polythilin (HMWPE)
hai density polythilin (HDPE)
hai density crass linked polythilin (HDXLPE)
crass linked polythilin (PEX leda XLPE)
meedium density polythilin (MDPE)
linier loo density polythilin (LLDPE)
loo density polythilin (LDPE )
vereelo density polythilin (VLDPE)
UHMWPE anedi millianla sankhyalo gala paramaanu baruvu kaligina polythilin. ee paramaanuvula sankhya saadhaaranamgaa 3.1 millianla nundi 5.67 millianla varaku untundi. atyadhika paramaanu baruvu unduta valana drudamaina samagri tayaaravutundi. cony paaradarsaka nirmaanamlo takkuva saamardhyam kaligina golusula amarikaku daari teestundi. ee paristhiti ekkuva saandrata gala polythilin loo kanna takkuva saandratallo kanipistuntundi. (udaaharanaku 0.930 -0.935 g/cm3) jaiglar utprerakaalu sarva saadhaaranamainavi aina kuudaa UHMWPE anedi, e vidhamaina utpreraka saanketikata dwara tayaaru cheyavachu. deeniki gala saati laeni shakti, amarika, arugudala mariyu atyadhika rasaayanaalaku niladokkukone shakti gala kaaranaala drishtya, UHMWPE vividha rakala, vividha shrenullo upayoginchabadutundi. canlu mariyu baatillu tayaari mishanla vidi bhaagaalu, nett yantraala pai gala kadile vidi bhaagaalu, beeringulu, geerlu, krutrima keellu, isu rinkulalo anchula rakshanaku, vadya saalalalo upayoginche bordulu modalagunavi ee kovaku chendutaayi. bullet proof dustulu ayina 'aramid' thoo ivi poty padadame gaaka perondina braandulaina spectre mariyu daineemaalato samaanamgaa poty padutaayi. anthe gaaka keella badulu amarche vidi bhaagaalu, tunti mariyu keellaku badulugaa vaadii vidi bhaagaalalo upayoginchabadunu.
HDPE 0.941 g/cm3ki samanam leda ekkuva saandrata galadigaa nirvachinchabadindi. HDPE takkuva motaadu vibhaajeekarana unduta valana balamaina antara paramaanu saktulu mariyu drudamaina sakti kaligi untundi. chromium/silikaala utprerakamulu, jaigler-natta utprerakamulu leda matalosin utprerakaalanu upayoginchi HDPEni utpatti cheyavachu. vibhajeekarana lekapovadam anedi anuvaina utrerakapu empika anusarinchi mariyu praticharya paristhitula anusarinchi untundi. (udaaharanaku chromium utprerakaalu leda jaiglar natta utprekaalu) paala jaggulu, sabbulu, seesaalu, vaarapatrikala thottelu, chetta buttalu, mariyu neeti gottamulu, modalagu vaati tayaarii mariyu pyaakejingulaku HDPE upayoginchabadunu. aata bommala tayaareelo moodinta oka bhagam HDPE upayoginchabadutundi. 2007 samvatsaramlo HDPE upayogam 30 millianla tannula[8] parimaanaaniki cherukunnadi.
PEX anedi madhyastha nundi atyadhika saandrata gala polythilin. indulo melika golusu bandhaalu kaligi untaayi. deenini palimar nirmaanaalu, termoplastnu elasto meater gaa maarpu chese prakriyalo upayogistaaru. atyadhika ushnogratalu tattukune lakshanaalu gala palimar naanhyavantam cheyabadute gaaka, daani pravaahaanni tagginchi, rasaayanaala dhaati tattukune shakti pempondinchabadindi. PEXnu sulabhamgaa kadilinchukogala neeti plumbing vidhaanaalalo upayogistunnaru.endukante PEXthoo tayaaraina gottalanu lohapu nippal pai anuvaina reetilo maluchukoni amarchukovachhu. tadwara adhi saadhaarana aakrutiki cherukoni saasvatamgaa, bigutaina neeti kanekshanuku dohadam chestundi.
MDPE anedi 0.926 nundi 0.940 g/cm3 saandrata kaladigaa nirvachinchukovachhu. MDPEni chromium/silikaala utprerakaalatonu, jaiglar-natta utprerakaalu leda matalosin utpreraakaalato tayaaru cheyavachu. MDPE vidyut ghaataala aatu potlanu tattukogala lakshanaalu kaladi. HDPE kanna MDPE takkuva peelchukune swabhaavam kaladi. pagulla taakidiki HDPE kanna tattukogala shakti ekkuvagaa kaladi. MDPE pratyeekamgaa gyas gottalu mariyu fittingulu, gotaalu, kudimpu filmulalonu, packaging filmulalonu, kemera sanchulu mariyu scroo moothalalo upayoginchabadunu.
LLDPE anedi 0 .915 - 0 .925 g/cm3 saandrata shrenilo kaladigaa nirvachinchabadindi. LLDPE anedi gananeeyamaina sankhyalo, chinna vibhaagaalu gala vistrutamaina paluchani palimar. chinna golusu kalayikala alfa- olefins thoo kuudina ithalin nu, koo-polymerisation prakriya dwara saadhaaranamgaa idhi tayaaru cheyabadutundi. (udaaharanaku 1 - beautain,1 - hakesen, mariyu 1 -akten.) LDPE kanna LLDPEki manaku anugunamgaa maluchukogala sakti kaladi. ee saktini adhikamgaa velibuchute gaaka guchukune paristhitini tattukune sakti LDPE kanna ekkuvagaa kaladi. takkuva mandam gala (geji ) filmulu pagili povachu. LDPEthoo poliste merugaina paristhitine mariyu nirvahanalo sulabhamgaanu untundi. LLDPE mukhyamgaa philim sanchulu mariyu sheetula tayaareelo upayoginchabadutundi. LDPEthoo poliste takkuva mandamlo LLDPE upayoginchi, kebul kavaringulu, bommalu, mootalu, bakketlu, continerlu mariyu gottalu tayaaru cheyabadutaayi. pratyaamnaayaalu labhistunna kuudaa, LLDPE filmula tayaareelo vistrutamgaa upayoginchabadutunnadi. gattidanamu, mrudu swabhaavamu mariyu paaradarsakata kaligi undutaye induku pradhaana kaaranamu. vyavasaaya filmulu, saran ryap, babul ryap, multy leyarlu mariyu composit filmula utpattulanu udaaharanaala srinigaa cheppukovachhu. 2009 samvatsarapu prapancha market loo LLDPE viniyogapu parimaanam daadaapu 24 billianla US daalarlaku (17 billianla euro) [9] cherukunnadi.
LDPE anedi 0.910 nundi 0.940 g/cm3 saandrata shreni kaladigaa nirvachinchabadindi. LDPE atyadhika degreelalo takkuva mariyu ekkuva golusu vibhaagaalu galadi.antey ee golusu kalayikalu paaradarsaka nirmaanaalalo kuudaa cheri undadu. kabatti deeniki takkuva sakti gala antargata paramaanu bandhaalu unduta muulaana, rendu pashrmaanu bandhaala sakti, prerepita sakti takkuvagaa untundi. tadwara tattukune saamardhyamu mariyu athi paluchagaa tayaarayye saamardhyam perugudalaku daari teestundi. LDPE free radical polymerisation prakriya dwara roopondinchabadindi. atyadhika vibhaagaala mayamai, pedda golusu kalayikala muulaana, karigina LDPE saraina mariyu kaavalasina reetilo maluchukogala lakshanaalu kaligi untundi. drudamaina kantainaralu mariyu plastic filmula tayaariloonae gaaka plastic byaagulu mariyu philim ryap tayaareelo LDPE virivigaa upayoginchabadunu. 2009loo vishwa vyaaptamgaa LDPE 22.2 billian US dalarla (15.9 billian euro) [10] parimaanaaniki cherukundi.
VLDPE ante 0.880 nundi 0.915 g /cm3 saandrata shreni kaladigaa nirvachinchabadindi. VLDPE anedi vistrutamaina atyadhika motaadulalo takkuva melikala vibhaagaalugala paluchani palimar. saadhaaranamgaa takkuva melikala alfa olefinlatho kuudina ithileen copalimerisation prakriya dwara tayaaru cheyabadutundi. (udaaharanaku 1-beautain, 1 -hakesen mariyu 1-akten) VLDPEni saadhaaranamgaa matallosin utprerakaalanu upayoginchi tayaaru cheyabadutundi. induku kaaranam utprerakaalu koo-monomar incarporation nu velupaliki pampadame. VLDPE lu naadaalu mariyu gottala tayaari, is mariyu ghaneekruta aahaarapu sanchulu, fud packaging mariyu pariche philim peparu mariyu itara paalimarlatho kalipinappudu charyanu dviguneekrutam chesenduku upayoginchabadutundi.
polythilin loo gala podavaina golusu kalayikala vibhaagaala swabhaavamu mariyu pampineela paramgaa, iteevala entho parisodhanaa prakriya patla drushti saarinchadam jarigindi. HDPEloo oka mostarugaa takkuva sankhyalo gala ee vibhaagaalu, ante oka byak bon carban loo sumaruga 100 okati leda 1000loo okati, palimar yokka paramparya lakshanaala pai gananeeyamgaa prabhaavam chuuputundi.
ithileen koo polymers[maarchu]
alfa olefinla koo-polymerisation thoo paatu, vistrutamaina shrenilo itara paramaanuvulu mariyu ayaanla sammelanamtho kalipi koo polymerisation cheyavachu. induku saadhaarana udaaharana vinail asitate (tayaarayye utpaatti emitante ithileen vinail asitate leda EVA. idhi kreedaakaarulu dharinche bootla thollu tayaareelo vistrutamgaa upayoginchabadutunnadi) mariyu oka vidhamaina akriletlanu (packaging mariyu creeda vastuvula tayaareelo upayogistaaru) cheppukovachhu.
polymithylin mottamodatisaarigaa jarmaneeki chendina rasaayanikavetta hans wan pechman chee tayaarucheyabadindi. dayajomithen nu 1898loo vedi chestundagaa pramaadavasaattu polythilin nu kanugonadamainadi. athani sahodyogulaina yujan bamberjar mariyu fredrich tischimare lu oka vidhamaina tellani mainam lanti padaartham ee prakriyalo roopondadam gurtinchaaru. anthe gaaka ee padaarthamlo podavaina CH2 golusu kalayikalu kaligi yunduta gurtinchadame gaaka deenini polymithylin ani perkonnaru.
paarisraamikamgaa mottamodata asalaina polythilin tayaarii prakriya 1933loo (malli pramaadavasaattu) eric facate mariyu raginald gibson ane vaariche narth-vitch, inglaandu[11]loo ICI panulu jarugutunnapudu kanugonabadindi. ithileen mariyu benzaldihaid mishramaala pai atyadhika ottidini enno vandala retlu) kaliginchuta dwara oka tellani mainam lanti padaardhaanni utpatti chesaru. ee praticharya tama parikaraallo cheri unna praana vaayuvu, kalushitam kaavadam valana, ee prayogam mottamodati saarigaa, tirigi cheyadam kashtataram ayinadi. 1935loo maroka ICI rasaayanavetta maikhel paerin ane atanu ee pramaadaanni pempondinchi, tadwara polythilin kosam atyadhika ottidini punarutpatti cheyagaligaadu. ide paarisraamika LDPE aavirbhaavaaniki 1839 naandi ayinadi.
aa tarvaata polythilin prakriya enno malupulu tirigi, marentho abhivruddhi chendi, enno rakala utprerakaalanu roopondimpabadi tadwara athi takkuva ushnogratalu mariyu ottidulalo polymerisation nu vegavantam cheyadam jarigindi. veetilo chromium trayaksaid aadhaarita utprerakam mottamodatisaarigaa 1951loo, filips petrolium nandu, rabert bancs mariyu pal hogan lache kanugonabadindi. 1953loo jarmaneeki chendina rasaayanavetta carle jaiglar titanium halidace mariyu argano-aluminiam sammelanam aadhaaramgaa, oka kotta utpreraka vidhaanaanni kanugonnadu. idhi filips utprerakam kanna saralamaina paristhitullo kuudaa roopondimpa veelavutundi. filips utprerakam takkuva kharchuto koodinadi mariyu panicheyadam entho telika, cony paarisraamika utpattiparamgaa rendu paddhatulu aacharimpabadutunnavi.
1950 samvatsaraantaaniki filips mariyu jaiglar vidhaanaalu rendoo HDPE utpattilo upayoginchabadutunnavi. oke vidhamaina naanhyata gala HDPE utpaadanala utpatti cheyadamlo, praathamikamgaa filips enno ibbandulu edurkonnadu. anduche nirnayaatmakam kaani plaastikkulatoe giddangulanu nimpivesaadu. cony 1957loo tanaku eduraina aardhika potunu anukokunda nivaarinchagaligaadu. appatlo chuttuta polithilin gottamtho kuudina hula-hope ane bomma patla unaited states loni yuvata verri vyaamoham chuupadam induku kaaranam.
moodo rakamaina utpreraka vidhaanaanni, metalosins aadhaaramgaa 1976loo jarmaneeki chendina walter kaminski mariyu hansazarag sean ane vaaru kanugonnaru. jaglar mariyu matalosin utpreraka kutumbaalu rendoo, itara olefins thoo cherchi etilin nu koo-polymarisation cheyadaaniki entho anuvainavi. anthe gaaka athi takkuva saandrata gala paliitilin mariyu paluchani takkuva saandrata gala paaliitilinlatoe sahaa, nedu virivigaa, adhika shrenilo labhyamavutunna polythilin resinlaku idhi moolamu. ee vidhamaina resinlu, daineema lanti faibaru roopamlo atyadhika saktivantamaina prakriyala upayogaallo chotu chesukuni, 2005 nundi aramids sthaanaanni aakraminchadam praarambhamainadi.
iteevali varaku metalosinlu ithileen polymarisation prakriyalo singal sait pradhaana utprerakaalugaa pradhaana paatra vahistuu, sarikotta utprerakaalaina jirconosin draikloride thoo pratyeka reetilo saripolchabadutunnadi. metlosins thoo samakude palimar nirmaanaanni maluchukune danikanna, ekkuva anukuulamgaa unde singal sait (post matalosin ani kuudaa antaaru) utprerakaalanu roopondichutaku prastutam gatti prayatnam jarugutunnadi. iteevala mitsui (itarulalo) ku chendina phoojita pradarsinchina groop 4 lohala yokka salisilaldimin sammelanaalu konni prayogaaparamgaa chuste metalosins kanna gananeeyamgaa merugaina prakriya chuuputunnatlu telustundi.
spatika saamardhyamu mariyu paramaanu baruvu, karige sthiti mariyu gaaju saamardhyamulanu gurtinchavacchu leda gurtincha lekapovachhu. ee paristhitilo unde ushnogratalu polythilin rakaanni anusarinchi balangaa maarutuu undavacchu. saadhaarana vaanijya paramaina madhyastha mariyu atyadhika saandratala polythilin la karige sthiti sanklishtamgaa unde srini (17) 120 to 130 uC (248 to 266 uF). sarasari, vaanijya, mariyu takkuva saandrata gala polythilin yokka karigedu sthiti shreni sanklishtamgaa (18) 105 to 115 uC (221 to 239 uF).
LDPE, MDPE, mariyu HDPE gredula polythinlanni daadaapu atyuttamamgaa tattukune saamardhyam kaligi undutaye gaaka veetiki gala spatika saamardhyam valana gadi ushnogratalalo ivi karigi povu. paalithilinlu annee (crass linked polythilin tappa) hecchinchabadina ushnogratallo, toulene leda jailen lanti aromyatic hydro carbanlu, leda chlorinated salventlaina tricloroithane leda triclorobengien lalo karigipogalavu.
vyardhaala nirmuulana prakriyalo polythilin neeli rangu jwaalallo pasupu pachani shisnamtho nemmadigaa kaalutuu oka vidhamaina mainapu vasana vedajallutundi. idhi kaalutunnapudu jwaalanu tolagiste chukkalugaa raaladaanni suuchistumdi.[12]
paryaavarana samasyalu[maarchu]
polythilin racicling cheyadaginadi aina kuudaa, daadaapu vaanijya palitinla vyardaalannintinii vyardhamgaa paaraveyadam mariyu grate pasific garbage pyach paeruna mahasamudralalo vadili veyadam jarugutundi. polythilin nu jeeva vyardhamgaa angeekarinchabadadu. endukante suuryarasmi nundi UVki thodu cheste tappa, adhi samardhavantamgaa vyardhamai povadaaniki[ullekhana avasaram] enno sataabdaalu padutundi. 2008 samvatsaram mee nelalo danial burd ane 16 samvatsaraala vayassu gala kenada vaasi, ottavalo jarigina keneda wide sainsu fair nu geluchukunnadu. plastic vyardhaalu kevalam moodu nelallo daadaapu 40u baruvunu kolpoyela chese spingomonas ane byaaktiiriyaanu kanugonadame itaniki gelupuku kaaranam. cony ee prakriyanu aacharanayogyam cheyadamela anedi parisodhakulu inka kanugonavalasiyunnadi.[13]
biopolithylin[maarchu]
Main articles: Bioplastics and Renewable Polyethylene
cheraku nundi aakupaccha rangu gala polythilin nu utpatti chesi, samyuktamgaa ammakapu kaaryakalaapaalu cheyutaku braskem mariyu tioto tsusho samsthalu srikaram chuttayi. braskim samstha triyinfo, RS, brejil loo gala tama paarisraamika unit loo oka sarikotta soukaryam kalpinchi tadwara (23) 200,000 short tons (180,000,000 kg) salusari utpatti saamardhyam, cheraku[14] nundi teesina bayo ithanal nu upayoginchi adhika saandrata polythilin (HDPE) mariyu alpa saandrata polythilin utpatti cheya sankalpinchindi.
aahaaramgaa upayoginche godhuma dhaanyam mariyu beat dumpa[15] upayoginchi kuudaa bayo leda renuvable polythilin nu tayaaru cheyavachu.
jodinchuta[maarchu]
jodinchadamlo saadhaarana paddhatulalo kuudinavi:[16]
hat gyas velding
altrasonic velding
lager velding
infrard velding
fastaning
jigurlu mariyu salventlu arudugaa upayoginchabadataayi. endukante paalithilinlu nan polar mariyu kariginchukune vaatilo karagani sakti galavi. preser sensitive adacives (PSA) saadhyame kaani vaati uparitalam flamem treated leda karona treated gaa undaali. cony veeti sambandhita bandhamu balaheenamgaa untundi. palithilinla pai lebulla nimittam upayoginchedi saadhaarana jiguru matrame. saadhaaranamgaa upayoginche jigurlu ive[16]:
too part paliurethen leda epaxi adahaceves
vinail asithet kopalimar hat melt adahaceves
dispersion af salvent PSAs
paliurethen contact adahisives
u 1.0 1.1 Batra, Kamal (2014). Role of Additives in Linear Low Density Polyethylene (LLDPE) Films. p. 9. Retrieved 16 September 2014.
u Wapler, M. C.; Leupold, J.; Dragonu, I.; von Elverfeldt, D.; Zaitsev, M.; Wallrabe, U. (2014). "Magnetic properties of materials for MR engineering, micro-MR and beyond". JMR. 242: 233–242. arXiv:1403.4760. Bibcode:2014JMagR.242..233W. doi:10.1016/j.jmr.2014.02.005.
u Piringer & Baner 2008, p. 32.
u e gaid tu IUPAC nomenclature af arganic compounds, blackwale cyntific publications,auxfurd(1993)
u 5.0 5.1 Kahovec, J.; Fox, R.B.; Hatada, K. (2002). "Nomenclature of regular single-strand organic polymers (IUPAC Recommendations 2002)". Pure and Applied Chemistry. 74: 1921. doi:10.1351/pac200274101921.
u IUPAC provisinal ricomandations aan nomenaklechar af arganic kemistri bai H A faver and W H povel, sirka 2005
u e gaid tu IUPAC namenclature af arganic compounds (ricomandations 1993) IUPAC kamishan aan nomenklechar af arganic kemistri, 1993 black vel cyntific
u "Market Study: Polyethylene HDPE". Ceresana Research. Cite web requires |website= (help); External link in |publisher= (help)
u "Market Study: Polyethylene LLDPE". Ceresana Research. Cite web requires |website= (help); External link in |publisher= (help)
u "Market Study: Polyethylene LDPE". Ceresana Research. Cite web requires |website= (help); External link in |publisher= (help)
u "Winnington history in the making". This is Cheshire. Retrieved 2006-12-05.
u http://www.boedeker.com/burntest.htm
u TheRecord.com - CanadaWorld - WCI student isolates microbe that lunches on plastic bags
u braskem & tioto tsushsoh ane vaaru cheraku nundi tayaaraina aaku pacha palitilin nu samyuktam gaa marcheting kaarya kalaapaalu praarambhichaaru Archived 2010-09-22 at the Wayback Machine..
u life saikal assasment work books far selection afh mager renuvable camicles[permanent dead link]
u 16.0 16.1 Plastics Design Library, p. 326.
Piringer, Otto G.; Baner, Albert Lawrence (2008). Plastic packaging: interactions with food and pharmaceuticals (2nd sampaadakulu.). Wiley-VCH. ISBN 9783527314553.
Plastics Design Library (1997). Handbook of Plastics Joining: A Practical Guide (Illustrated sampaadakulu.). William Andrew. ISBN 9781884207174.
vikshanari, swechha nighantuvu loo paali ethileenchudandi.
polythilin stori. dhi accidental barth afh plastic bags
polythilin technical properties &applications
articals discribing dhi discovery afh sphingomonas yaj e biodigrader afh plastic bags. kawawada karen. dhi recard (2008 mee 22)