(చంద్రోదయము నుండి దారిమార్పు చెందింది)
చంద్రుడు లేదా చందురుడు, భూమికి ఉన్న ఏకైక సహజ ఉపగ్రహం. చంద్రుడిని కథల్లోనూ, భావయుక్తంగాను చందమామ అని కూడా పిలుస్తారు. భూమి నుండి చంద్రునికి రమారమి 384, 403 కిలోమీటర్ల దూరముంటుంది. సూర్యుని కాంతి చంద్రునిపై పడి ప్రతిఫలించి భూమికి చేరుతుంది. ఇంతదూరం నుండి కాంతి ప్రతిఫలించడానికి సుమారు 1.3 క్షణాలు పడుతుంది. చంద్రుని వ్యాసం 3476 కి.మీ. (2159 మైళ్ళు) [1], ఇది భూమి వ్యాసంలో పావువంతు కంటే కొంచెం ఎక్కువ. చంద్రుడు సౌరమండలములో ఐదో అతిపెద్ద ఉపగ్రహం. గ్యానిమిడ్, టైటన్, క్యాలిస్టో, మరియు ఐఓ అనే ఉపగ్రహాలు దీని కంటే పెద్దవి. భూమిపైని సముద్రాలలో అలలు చంద్రుని గురుత్వాకర్షణ శక్తి వల్లే ఏర్పడతాయి.
చంద్రుడు [ candruḍu ] chandruḍu. సంస్కృతం n. The moon; the regent of the moon.[2] చంద్రుడు ఉదయించాడు the moon arose. చంద్రుడు అస్తమించాడు the moon set. రామచంద్రుడు the moon-like or beautiful Rāma. చంద్రముఖి chandra-mukhi. n. A beautiful woman. చంద్రమూల chandra-mūla. n. The plant called Kœmpferia Galanga. Rox. i. 15. చంద్రవంక chandra-vanka. n. A half-moon, or crescent. Also, a kind of jewel worn on the head. చంద్రవంకలు a sort of rice. H. iv. 156. చంద్రవంశము the Lunar Race of Kshatriya kings. చంద్రశాల n. An upper room, on the house top. మేడ మీది యిల్లు, మేడ చివరి గది. (A. i. 2.) చంద్రశిల n. Moonstone. See చంద్రకాంతము. చంద్రమౌళి, చంద్రశేఖరుడు chandra-ṣēkha-ruḍu. n. The crescent-crowned god, i.e., Siva శివుడు. చంద్రహాసము chandrahāsamu. n. Radiance, flashing, sheen. A sword కత్తి. Name of the sword of Kubēra or Rāvaṇa. చంద్రాతపము chandrā-tapamu. n. Moonlight. T. ii. 36. వెన్నెల. చంద్రాయుధము chandr-āyudhamu. n. A crescent headed arrow. NH. v. 160. చంద్రిక chandrika. n. Moonlight: a pale red tint వెన్నెల. An illustration, an essay, a treatise. The reddish envelope of a letter written on palm leaves. చంద్రిక చీరలు (A. iv. 36.) white cloths తెల్లబట్టలు. చంద్రోదయము chandrōdayamu. n. The rising of the moon. An awning used at festivals. A kind of medicine. ప్రబోద చంద్రోదయము "the masterpiece of wisdom" -- (the name of a certain work.)
చంద్రుడి విశేషాలు[మార్చు]
చంద్రుడు తనచుట్టూ తాను తిరగడానికి (చంద్ర భ్రమణం (ఇది క్రొత్త పదం, సృష్టించబడింది. దీని గురించి చర్చా పేజీలో చర్చించండి) ) 29.5 (భూమి యొక్క) రోజులు లేదా ఒక చంద్రమాసము పడుతుంది. అనగా చంద్రుడిపై రోజు మరియు నెల కొరకు, సమాన కాలం పడుతోంది.
చంద్రుడు భూమిని ఒక్కసారి చుట్టిరావడానికి (చంద్ర భూ పరిభ్రమణం (ఇది క్రొత్త పదం, సృష్టించబడింది. దీని గురించి చర్చా పేజీలో చర్చించండి ) ) 27.3 రోజులు పడుతుంది. భూమి-చంద్రుడు-సూర్యుడు మధ్య వ్యవస్థాపక మార్పుల వల్ల ఒక చంద్రమాసానికి 29.5 రోజులు పడుతుంది. దీనినే చంద్రమాసము అంటారు.
చంద్రుడు తనచుట్టూ తాను తిరగడానికి (చంద్రభ్రమణం) మరియు భూమి చుట్టూ తిరగడానికి (చంద్ర భూ పరిభ్రమణం) ఒకే సమయం (చంద్రమాసము) పడుతుంది. ఈ కారణం వల్ల భూ వాసులకు చంద్రుడి ఒకే ముఖం కనబడుతుంది. భూ వాసులు, చంద్రుడి ఆవలి వైపు ఇంత వరకు చూడలేదు. (ఆవలి వైపు ఛాయాచిత్రాలు, చంద్రుడి పై ప్రయోగింపబడిన నౌకలు తీసాయి) .
చంద్రుడు భూమితో కలసి సూర్యుని చుట్టూ పరిభ్రమించడానికి (చంద్ర భూ సూర్య పరిభ్రమణం (ఇది క్రొత్త పదం, సృష్టించబడింది. దీని గురించి చర్చా పేజీలో చర్చించండి), భూపరిభ్రమణానికి పట్టే కాలంతో సమానం.
ఇప్పటి దాకా 382 కిలోల చంద్ర శిలల్ని భూమి మీదకు తీసుకువచ్చారు వ్యోమగాములు.[3]
అంతర్ నిర్మాణం[మార్చు]
ప్రధాన వ్యాసము: Internal structure of the Moon
పురాణాలలో చంద్రుడు[మార్చు]
చంద్రోదయం[మార్చు]
చంద్రగ్రహణం[మార్చు]
ప్రధాన వ్యాసము: చంద్ర గ్రహణం
అర్థచంద్రుడు
↑ Spudis, Paul D. (2004). "Moon". World Book Online Reference Center, NASA. Retrieved 2006-12-23.
↑ బ్రౌన్ నిఘంటువు ప్రకారం చంద్రుడు పదప్రయోగాలు.
ఇవీ చూడండి ఖగోళ శరీరములు, సౌరకుటుంబం యొక్క శరీరాల జాబితా, sorted by వ్యాసార్ధము లేదా ద్రవ్యరాసి, మరియు సౌరకుటుంబము పోర్టల్
(chandrodayamu nundi daarimaarpu chendindi)
chandrudu leda chandurudu, bhoomiki unna ekaika sahaja upagraham. chandrudini kathalloonuu, bhaavayuktamgaanu chandamama ani kuudaa pilustaaru. bhoomi nundi chandruniki ramarami 384, 403 kilometerla dooramuntundi. suuryuni kaanti chandrunipai padi pratiphalinchi bhoomiki cherutundi. intaduram nundi kaanti pratiphalinchadaaniki sumaru 1.3 kshanaalu padutundi. chandruni vyaasam 3476 ki.mee. (2159 maillu) [1], idhi bhoomi vyaasamlo paavuvantu kante konchem ekkuva. chandrudu souramandalamulo aido atipedda upagraham. ganimid, titan, calisto, mariyu aoo ane upagrahaalu deeni kante peddavi. bhoomipaini samudraalalo alalu chandruni gurutwakarshana sakti valle erpadataayi.
chandrudu [ candruuu ] chandruuu. samskrutam n. The moon; the regent of the moon.[2] chandrudu udayinchaadu the moon arose. chandrudu astaminchaadu the moon set. ramachandrudu the moon-like or beautiful Ruma. chandramukhi chandra-mukhi. n. A beautiful woman. chandramula chandra-mula. n. The plant called Kumpferia Galanga. Rox. i. 15. chandravanka chandra-vanka. n. A half-moon, or crescent. Also, a kind of jewel worn on the head. chandravankalu a sort of rice. H. iv. 156. chandravansamu the Lunar Race of Kshatriya kings. chandrasaala n. An upper room, on the house top. meda meedi yillu, meda chivari gadi. (A. i. 2.) chandrasila n. Moonstone. See chandrakantamu. chandramouli, chandrasekharudu chandra-yukha-ruuu. n. The crescent-crowned god, i.e., Siva shivudu. chandrahasamu chandrahusamu. n. Radiance, flashing, sheen. A sword katti. Name of the sword of Kubura or Ruvaua. chandratapamu chandru-tapamu. n. Moonlight. T. ii. 36. vennela. chandrayudhamu chandr-uyudhamu. n. A crescent headed arrow. NH. v. 160. chandrika chandrika. n. Moonlight: a pale red tint vennela. An illustration, an essay, a treatise. The reddish envelope of a letter written on palm leaves. chandrika cheeralu (A. iv. 36.) white cloths tellabattalu. chandrodayamu chandrudayamu. n. The rising of the moon. An awning used at festivals. A kind of medicine. praboda chandrodayamu "the masterpiece of wisdom" -- (the name of a certain work.)
chandrudi visaeshaalu[maarchu]
chandrudu tanachuttuu taanu tiragadaaniki (chandra bhramanam (idhi krotta padam, srushtinchabadindi. deeni gurinchi charcha paejeelo charchinchandi) ) 29.5 (bhoomi yokka) rojulu leda oka chandramasamu padutundi. anagaa chandrudipai roju mariyu nela koraku, samaana kaalam padutondi.
chandrudu bhoomini okkasari chuttiraavadaaniki (chandra bhoo paribhramanam (idhi krotta padam, srushtinchabadindi. deeni gurinchi charcha paejeelo charchinchandi ) ) 27.3 rojulu padutundi. bhoomi-chandrudu-suuryudu madhya vyavasthaapaka maarpula valla oka chandramasaniki 29.5 rojulu padutundi. deenine chandramasamu antaaru.
chandrudu tanachuttuu taanu tiragadaaniki (chandrabhramanam) mariyu bhoomi chuttu tiragadaaniki (chandra bhoo paribhramanam) oke samayam (chandramasamu) padutundi. ee kaaranam valla bhoo vaasulaku chandrudi oke mukham kanabadutundi. bhoo vaasulu, chandrudi aavali vaipu inta varaku chudaledu. (aavali vaipu chayachitralu, chandrudi pai prayogimpabadina naukalu teesaayi) .
chandrudu bhoomitho kalasi suuryuni chuttu paribhraminchadaaniki (chandra bhoo suurya paribhramanam (idhi krotta padam, srushtinchabadindi. deeni gurinchi charcha paejeelo charchinchandi), bhuuparibhramanaaniki patte kaalamtho samanam.
ippati daka 382 kilola chandra silalni bhoomi meedaku teesukuvacchaaru vyomagaamulu.[3]
antar nirmaanam[maarchu]
pradhaana vyaasamu: Internal structure of the Moon
puraanaalalo chandrudu[maarchu]
chandrodayam[maarchu]
chandragrahanam[maarchu]
pradhaana vyaasamu: chandra grahanam
ardhachandrudu
u Spudis, Paul D. (2004). "Moon". World Book Online Reference Center, NASA. Retrieved 2006-12-23.
u broun nighantuvu prakaaram chandrudu padaprayogaalu.
ivee chudandi khagola sareeramulu, sourakutumbam yokka sariiraala jabita, sorted by vyaasaardhamu leda dravyarasi, mariyu sourakutumbamu portal