హైదరాబాద్ లోని ఒక పత్రికా కార్యాలయానికి వచ్చిందో యువతి. ఆ పత్రికలో ఏదైనా రాస్తే పీహెచ్ డీ వస్తుందని ప్రొఫెసర్లు చెప్పారనీ, తన వ్యాసం ప్రచురించమనీ కోరింది.
ఆమె అందించిన కాగితాలు చూశారు. వాటిమీద పన్నెండు ప్రశ్నలు రాశారు. వాటికి అదే క్రమంలో స్పష్టంగా సమాధానాలు రాసివ్వమన్నారు. అలా చేస్తే వ్యాసం సరిగా తయారవుతుందనీ, అప్పుడు ప్రచురిస్తాననీ తెలిపారు.
దానిలో ప్రచురించే వ్యాసాల స్థాయి అది. ధన సంపాదన కంటే విజ్ఞాన వ్యాప్తి ప్రధానమనే ఉద్దేశంతో కొనసాగుతోందీ మాసపత్రిక.
కానీ, ఈ పత్రికలో హేతువాదానికీ, తర్కానికీ, శాస్త్రీయ విశ్లేషణకూ కొంత ప్రాధాన్యం ఉంటుంది. చిత్ర, శిల్పకళలకు కూడా ప్రాముఖ్యం ఉంటుంది. అదీ చెప్పుకోదగ్గ విషయం. ముఖచిత్రం విషయంలో ప్రత్యేక శ్రద్ధ కనిపిస్తుంది.
‘మిసిమి’ మాసపత్రిక రజతోత్సవం నవంబరు 4న హైదరాబాద్ లో జరిగింది. ఒక సాహిత్య సభ ప్రేక్షకులతో కిక్కిరిసి హాలంతా నిండుగా ఉండటం నేనదే చూడటం.
‘తెలుగు వెలుగు’లో వ్యాసం వచ్చాక... పాఠకుల నుంచి వచ్చిన ఫోన్లలో ‘మిసిమి అనే పత్రిక ఒకటి ఉందా? దీని గురించి వినటం ఇదే మొదటిసారి ’ అని చాలామంది చెప్పారు.
25 సంవత్సరాలుగా ప్రచురితమవుతున్న పత్రిక పరిస్థితి ఇది! సినీ టీవీ రంగాల్లో నిన్న గాక మొన్న ప్రవేశించినవాళ్ళ గురించి (ముఖ్యంగా నటులు ) మాత్రం కోట్ల మందికి ఇట్టే తెలిసిపోతుంటుంది.
1990 తొలిసంచిక నుంచి 2010 మే సంచిక వరకూ మొత్తం 245 ‘మిసిమి’ సంచికలు పత్రిక వెబ్ సైట్ లో ఉచితంగా లభ్యమవుతున్నాయి. ఈ లింకు నుంచి PDF ఫైళ్ళను డౌన్ లోడ్ చేసుకోవచ్చు కూడా!
1999లో ‘ఆంధ్రప్రభ’ వాళ్ళు తెలుగు సినిమా విశేషాలతో ‘మోహిని’ పేరుతో రెండు పుస్తకాలు వేశారు. రెండో పుస్తకంలో మా. గోఖలే గురించి చిత్రకారుడు ఎస్.వి. రామారావు రాసిన వ్యాసం యథాలాపంగా చదివాను; మర్చిపోయాను.
‘మాయాబజార్’ సినిమా కళాదర్శకుడిగా ఘటోత్కచ, శ్రీకృష్ణ పాత్రలకు ఆకట్టుకునేలా రూపురేఖలను సమకూర్చటం, ముఖ్యంగా ‘మహాప్రస్థానం’ పుస్తకానికి ఉత్తేజకరమైన ముఖచిత్రం గీయటం, చందమామలో ‘బాలనాగమ్మ’ సీరియల్ కి బొమ్మలు వేయటం.... ఇవన్నీ.
ఆ పోస్టుకు ‘కమనీయం’ ఓ వ్యాఖ్య రాస్తూ ‘మా. గోఖలే చిత్రించిన బ్రహ్మనాయుడి వర్ణ చిత్రం ఆంధ్రపత్రిక ప్రత్యేక సంచికలో ప్రచురితమైనది’ అంటూ సమాచారం తెలిపారు.
ఎస్.వి. రామారావు వ్యాసం మళ్ళీ చదివాను. ఈసారి నాకు పరిచితుడైన ‘గోఖలే’గురించి మరిన్ని విశేషాలు తెలిశాయి. బ్రహ్మనాయుడి చిత్రం గురించి విశిష్ట చిత్రకారుడైన ఎస్. వి. రామారావు అభిప్రాయం కూడా దీనిలో ఉంది.
‘(గోఖలే) ఇంట్లో ఆయన వేసిన ‘బ్రహ్మన్న’ పెయింటింగ్ ఉండేది. అది ఎందరో చిత్రకారులకు స్ఫూర్తిదాయకంగా ఉండేది. ‘జీవం’ ఉట్టిపడేట్టు ఉండేది. రాయలసీమ ప్రాంతానికి చెందిన భూమిపుత్రుడు బ్రహ్మన్న బాసంపట్టు వేసుకుని గడ్డం కింద చేయి పెట్టుకుని దీర్ఘాలోచనలో మునిగిన ఆ భంగిమను చూస్తే ఎన్నెన్నో విషయాలు మనసులో మెదిలేవి’
ఈ బ్రహ్మన్న ఎవరో తెలుసుకోవటానికి ప్రయత్నించాను. రాయలసీమ చరిత్ర, సాంస్కృతిక వివరాలూ స్థూలంగా పరిశీలించాను. ఎక్కడా బ్రహ్మన్న పేరే కనపడలేదు.
అయినప్పటికీ ... స్వయంగా చిత్రకారుడైన ఎస్.వి. రామారావు తను ఇంతగా వర్ణించిన గోఖలే చిత్రం విషయంలో పొరబడివుంటారని అనుకోలేకపోయాను.
పల్నాటి యుద్ధం జరిగిన ప్రదేశం ... కారంపూడి ఊరి మధ్యలో బ్రహ్మనాయుడి విగ్రహం ప్రతిష్ఠించారు. ఆ విగ్రహం చేతిలోని ఆయుధం మాత్రం మరో రకంగా ఉంది.
ఈ లోపు- కిందటి సంవత్సరం జనవరిలో కార్టూనిస్టు సురేఖ (మట్టెగుంట వెంకట అప్పారావు) తన బ్లాగులో బహ్మనాయుడి బొమ్మను ప్రచురించారు... ‘భారతి’ పత్రిక నుంచి సేకరించానంటూ!
అయితే ఇది ఆంధ్రపత్రికలోది కాదా? భారతి పత్రికలోదా? భారతిలో ప్రచురించివుంటే ఏ నెల? ఏ సంవత్సరం? అనే వివరాలు అప్పారావు గారి దగ్గర కూడా దొరకలేదు.
ఆ సంచికలో ఈ బొమ్మ వివరాలుంటాయని ఆశపడ్డాను. ఏమీ లేవు. పైగా ‘ముఖచిత్రం మాదవపెద్ది ఘోఖలే’ అంటూ ఆయన పేరు రెండు తప్పులతో అక్కడ కనపడింది!
ఈ క్రమంలో... తెలుగు విశ్వవిద్యాలయం 1995లో ప్రచురించిన పుస్తకం చూశాను. మొదలి నాగభూషణశర్మ, ముదిగొండ వీరభద్రశాస్త్రి సంపాదకులుగా తెచ్చిన ఈ పుస్తకం పేరు History and culture of the Andhras.
ఇంతలో... విరసం ప్రచురించిన కొడవటిగంటి రచనా ప్రపంచంలోని ‘సాహిత్య వ్యాసాలు’ రెండు పుస్తకాలుగా కొరియర్ లో వచ్చాయి. ఉన్నవ లక్ష్మీనారాయణ రచించిన ‘నాయకురాలు’నాటకంపై ఆంధ్రప్రభలో కొ.కు. చేసిన సమీక్ష ఓ పుస్తకంలో ఉంది. నాయకురాలు నాగమ్మ ఉంటే బ్రహ్మనాయుడు కూడా ఉండాల్సిందే కదా?
ఈ విషయం సాక్షాత్తూ కొడవటిగంటి కుటుంబరావు సర్టిఫై చేసినట్టయింది. (గోఖలేతో ఆయనకు చాలా సాన్నిహిత్యం ఉంది మరి) .
‘... మట్టి రంగులతో చిత్రించిన ఆ పెయింటింగ్ లో వీరుని పౌరుషం స్పష్టంగా కనిపించేది. అతని ముందు డాలు, ఒరలో కత్తి, తలకు పాగా, పంచె తెలుగుదనం ఆ ఆకారంలో కొట్టొచ్చినట్టు కనిపించేది. ఆ బొమ్మకు చారిత్రక న్యాయం చేకూర్చాలన్న తపనతో గీసినట్టు ప్రస్ఫుటంగా కనిపించేది. ’
‘అలా ఆయన ఎన్నో ఎన్నెన్నో మరపురాని, మరువలేని చిత్రాలను గీశారు. స్కెచ్ లు వేశారు. అవి చాలావరకు తెలుగువారికి తెలియకపోవడం దురదృస్టకరం. వాటర్ కలర్స్ లో, ఆయిల్ కలర్స్ లో ఆయన అపురూప చిత్రాలను గీశారు. వాటి ఎవాల్యుయేషన్ జరగనేలేదు.’
‘నాన్న పెయింటింగ్స్ ‘బ్రహ్మనాయుడు’, ‘బొబ్బిలి మల్లన్న’, ‘పావురాలు’ ఆనాటి ప్రఖ్యాత నటులు కొందరు చాలా నచ్చి కొందామని ప్రయత్నించారు. వారు ఎంత మొత్తం చెప్పినా నాన్న అంగీకరించలేదు’ అని గోఖలే రెండో కుమార్తె ఉపాధ్యాయుల జ్యోతి 2009 లో ‘మా నాన్నగారు’సంకలనంలోని వ్యాసంలో గుర్తు చేసుకున్నారు.
సరే.. ఇంతకీ కొడవటిగంటి చెప్పిన అనుకరణ ముఖచిత్రం ఎలా ఉంటుందో చూడాలని ఉబలాటపడ్డాను. నెట్ లో... కొద్దిసేపట్లోనే దొరికింది!
వీరిద్దరి ఆహార్యం స్థూలంగా చూస్తే దాదాపు ఒకే విధంగా అనిపిస్తుంది. తలపాగా, పెద్ద మీసాలు, పూసల దండలు మొదలైనవి.
గోఖలే వర్ణచిత్ర ప్రభావం పల్నాటియుద్ధం (1966) సినిమాలోని బ్రహ్మనాయుడి ‘రూప’కల్పనలో ఏమైనా ఉందా అనే ఆలోచన వచ్చింది.
గోఖలే కళాదర్శకత్వం గురించి నెట్ లో అందుబాటులో ఉన్న వివరాల్లో ఈ సినిమా పేరు ఎక్కడా కనపడదు. అదో విచిత్రం!
భారతి/ ఆంధ్రపత్రిక లో ప్రచురితమై నన్ను ఆకట్టుకున్న బ్రహ్మనాయుడి బొమ్మ ఇదిగో.. (కార్టూనిస్టు సురేఖ గారి సౌజన్యంతో...)
అమానుషమైన కుల వ్యవస్థ మీద 12వ శతాబ్దంలోనే యుద్ధం ప్రకటించినవాడు పల్నాటి బ్రహ్మన్న! ‘చాప కూడు’ పేరుతో అన్ని కులాలవారికీ సహపంక్తి భోజనాలు ఏర్పాటు చేసిన సంస్కర్త.
కుల వ్యవస్థ ఇప్పటికంటే ఘోరంగా ఘనీభవించివున్న అన్ని వందల సంవత్సరాల క్రితం నిమ్నకులాల వారిని ఆదరించటం, ఇలాంటి ఒక ప్రయత్నం చేయటం సామాన్యమైన సంగతి కాదు. మానవత, సమతా భావాలతో పాటు ఎంతో సాహసం ఉంటే తప్ప ఇది సాధ్యం కాదు!
హుషారున్నరగా కోతి కొమ్మచ్చిలాడుతూ మూడు భాగాల్లో ఆత్మకథను విలక్షణంగా చెప్పుకొచ్చిన రమణ... ఆ తర్వాత ‘రాయడానికి ఉత్సాహంగా లేదండీ’ అంటూ వాయిదాలు వేస్తూ , ‘విషయాల్లో స్పైస్ లేనప్పుడు ఏం రాస్తాం? ఫ్లాట్ గా వుంటుంది కదా?’ అని వాదిస్తూ వచ్చారు.
ఆ లోటు తీర్చడానికి ఆయన కుటుంబ సభ్యులూ, స్నేహితులూ, అభిమానులూ చేసిన ప్రయత్నం ‘కొసరు కొమ్మచ్చి’గా మనముందుకొచ్చింది! ఆటో బయాగ్రఫీ ... అనివార్యంగా బయాగ్రఫీ రూపంలోకి మారింది.
కోతికొమ్మచ్చి, (ఇం)కోతి కొమ్మచ్చి, ముక్కోతి కొమ్మచ్చి - ఈ మూడు పుస్తకాలూ చదివేసినవారికి దీనిలో కొన్ని విషయాలు ‘తెలిసినవే కదా! ’అనిపిస్తాయి. కానీ ఇవి మరో కోణంలో నుంచి చెప్పినవి కాబట్టి చర్విత చర్వణం అనిపించదు.
‘మామ (బాపు) రామాయణ గాధలు, నాన్న జీవిత కధలు ఈ రోజుకీ మాకే కాధు, మా పిల్లలకి కూడా ఇన్ఫోటైన్‌మెంట్ ఛానెల్సు’ అంటారు ముళ్ళపూడి అనూరాధ.
ఎప్పుడో దశాబ్దాల క్రితం నాటి రమణ రచనలు కాలగర్భంలో కలిసిపోకుండా తవ్వితీసి, పేర్చి, కూర్చి ‘సాహితీ సర్వస్వం’ సంపుటాలుగా వెలుగులోకి తెచ్చిన ఎమ్బీఎస్ ప్రసాద్ రమణంటే ‘పడి చచ్చేవాళ్లలో’ ఒకరు.
‘ముక్కోతి కొమ్మచ్చి’ పుస్తకంగా రాకముందే తర్వాత రాయాల్సినవి ఎన్నో ఉన్నాయని గుర్తుచేసి, రాయమని బతిమాలి, వేధించి కూడా సాధించలేకపోయారు. అందుకే రమణను ‘మహా మొండి మనిషి’ అంటారాయన.
ఇక సీతారాముడు - బాపు రమణల ఆప్త మిత్రుడు! ఓ సరదా సంగతి ‘రమణని కలుసుకున్నపుడు చెపితే రోజంతా నవ్వుతూనే వున్నాడు- రాస్కెల్!’ అంటారు. ‘చెయ్యి చాచితే చాలు, జేబులో చేతికందినది తీసి ఇచ్చేస్తాడు రమణ’ అంటూ దాన గుణం గురించి ఉదాహరణలు చెప్పారు.
పుస్తకంలో బాపు గీసిన బొమ్మలతో పాటు సందర్భోచితమైన ఛాయాచిత్రాలు చాలా ఉన్నాయి. దీన్ని సర్వాంగసుందరంగా తీర్చిదిద్దటానికి ‘హాసం ప్రచురణల’ నిర్వాహకులు ఎంతో శ్రమించారు.
ఈ పుస్తకంలో రమణ గారి అమ్మాయి అనూరాధ రాసిన ‘నాన్న మామ మేము అను తోక కొమ్మచ్చి’కి ఎక్కువ మార్కులు వేస్తాను. తండ్రి శైలి అనుకరిస్తూ ఆమె ఎంతో ఈజ్ తో రాశారు. (ఈ వ్యాసం 2012లోనే స్వాతి వార పత్రికలో వచ్చింది...).
‘‘పంతాలు, కోపాలు, ఆర్గ్యుమెంట్లు, సెంటిమెంట్లు, నాన్న స్క్రిప్టులా, మామ కార్టూనులా, మహదేవన్ గారి బాక్‌గ్రౌండ్ మ్యూజిక్‌తో సహా 35 ఎమ్మెమ్ ఈస్ట్మన్ కలర్ సినిమాలా వుండేది, మా ఇల్లు’’
‘‘పెద్దావిడ, పెంచిన ప్రాణం, జీవన సత్యాలు నేర్పిన తల్లి/ గురువుకా? లేక, అంత పెద్దింటి పిల్ల, సొంతాలన్నీ వొదులుకుని, తన ఒక్కగానొక్క స్నేహితుడిని నమ్మి వొచ్చిన ఇంటి కోడలికా? లేక, ‘లేదు’ అన్న మాటకి అర్ధం తెలీని పసిగుడ్డు, దేశ సేవలకోసం వారమంతా కష్టపడి, చెమటోడ్చి స్కూలుకి వెళ్ళొచ్చి, ఉద్ధరించిన సొంత కూతురికా??? ఆ సమస్యకి, మేము ముగ్గురం – అహా యెంత గొప్పవాడో, నా తరఫునే జడ్జిమెంట్ ఇచ్చాడు/ రు అనే అనుకునేవాళ్ళం. అదీ ముళ్లపూడి గారి మాయ.’’
‘‘అత్త అంటే నాన్నకి చాలా గౌరవము… దాని కంటే యెక్కువ… గారాబం. నాకంటే కూడా! ఒట్టు! డాడ్ ప్రామిస్! ’’ (గాడ్ ప్రామిస్ ను ఎలా పన్ చేశారో చూశారా?)
‘‘ఇక మిగిలింది రాక్షసి పొజిషన్. తప్పనిసరై ఆ భారం నేను నెత్తిన వేసుకున్నాను. కొన్ని సార్లు ఫామిలీ కోసం యెంతైనా శాక్రిఫైస్ చెయ్యాలికదా.’’
‘‘నా చిన్నప్పుడు, అంటే చాలా చిన్నప్పుడు, నన్ను పొద్దున్నే ఆరు గంటలకి స్కూలుకి రెడీ అవ్వడానికి అమ్మ లేపేది. అప్పుడు చూస్తే, నాన్న మంచం మీద పడుకుని వుండేవారు. అమ్మా! నన్ను మట్టుకు స్కూలుకి పంపుతున్నావు, నాన్న మట్టుకు ఇంకా పడుకునే వున్నారు… అని భూపాల రాగం మొదలుపెట్టేదాన్ని. షుష్. నాన్న పని చేసుకుంటున్నారు. వాట్? పని? అంటే వర్క్? కాం? వెలై? ఆహా, జన్మలో చేస్తే ఇల్లాంటి పనే చెయ్యాలి నా సామిరంగా, అనుకునేదాన్ని. చాల యేళ్ళ తరవాత తెలిసింధి… నాన్న, నిజంగానే పని చేసేవారని.’’
‘‘పెద్దయ్యాక యెన్ని ఊళ్ళు తిరిగినా, యెన్ని కల్చర్స్ ఎక్స్‌పీరియన్స్ చేసినా, ఇంత సంపూర్ణంగా, రెండు చేతులతో జీవితాన్ని ఇంత మనస్ఫూర్తిగా వెల్కం చేసిన ఇద్ధరు వ్యక్తుల్ని నేనైతే యెక్కడా చూడలేదు.’’
రమణ ‘గురించి’ ఎంచక్కటి విశేషాలూ, విషయాలూ ఉన్నప్పటికీ ఆయన ‘రాసినవి’ లేవు కదా అని నిరాశపడేవారికి పుస్తకం పొడవునా వచ్చే రమణ సంభాషణల్లోని, రచనల్లోని మెరుపు కోట్స్ కొంత సంతృప్తి కలిగించవచ్చు.
రచయితగా రమణ విస్తృతీ, వైవిధ్యం ; నిర్మాతగా- నిర్వాహకుడిగా ఆయన ప్రత్యేకతలూ, వ్యక్తిగా ఆయన స్వభావం.. వీటన్నిటితో ఆయన సమగ్ర స్వరూపం విశ్వరూపంలా ఈ ‘కొసరు కొమ్మచ్చి’లో మనకు కనడుతుంది.
వేణువుకు ప్రతిరూపంగా, పర్యాయపదంగా ప్రసిద్ధికెక్కిన పండిట్ హరి ప్రసాద్ చౌరసియా కళా ప్రతిభకు నివాళులర్పిస్తూ రాసిన కవిత ఇది.
‘సిరివెన్నెల’(1986) సినిమా ద్వారా అప్పటికే హరిప్రసాద్ చౌరసియా గురించి తెలుసు. దాంతో కవిత చదవగానే బాగా నచ్చింది. ఒకసారి మాత్రమే చదివినప్పటికీ ఇన్నేళ్ళుగా బాగా గుర్తుండిపోయింది.
పాపినేని శివశంకర్ గారు రాసిన ఆ కవితను మళ్ళీ చదవాలనిపించింది. పాత ఆంధ్రజ్యోతి తేదీ, సంవత్సరం గుర్తు లేదు.
పాపినేని గారిని మెయిల్ ద్వారా కాంటాక్ట్ చేశాను. ఆ వివరాలడిగాను. ఆయన శ్రద్ధగా ఓపిగ్గా వివరాలు అందించారు.
ఈ కవిత జనవరి 7, 1994 ఆంధ్రజ్యోతి వారపత్రికలో అచ్చయిందని తెలిపారు. అంతే కాదు; ఆ కవిత కాపీని కూడా పంపించి సంతోషపెట్టారు!
ఈ కవిత పాపినేని గారి ‘ఆకుపచ్చని లోకంలో` కవితా సంపుటిలో వేశారనీ, ఇది ఆంగ్లం లోకి కూడా అనువాదమైందనీ కూడా తెలుసుకున్నాను.
చౌరసియా చేతిలోని ఆ ‘కోటి ప్రకంపనల మధుర పరికరం’ లోంచి గానం పొంగిపొరలి ‘ఎక్కడో రహస్యపు పొరల్లో అద్భుత జీవరసాయన సమ్మేళనం’ జరిగి వింటున్నవారిని ‘ఆనందమై వేధిస్తుంది’ !
hyderabad loni oka patrika kaaryaalayaaniki vachindo yuvati. aa patrikalo edaina raste peehech d vastundani professorlu chepparani, tana vyaasam prachurinchamanee korindi.
aame andinchina kaagitaalu chusaru. vaatimeeda pannendu prasnalu raasaaru. vaatiki adhe kramamlo spashtamgaa samaadhaanaalu raasivvamannaaru. alaa cheste vyaasam sarigaa tayaaravutundanii, appudu prachuristaananii telipaaru.
daanilo prachurinche vyaasaala sthaayi adhi. dhana sampaadana kante vignaana vyaapti pradhaanamane uddesamto konasagutondii maasapatrika.
cony, ee patrikalo hetuvaadaanikii, tarkaanikii, saastriiya vislaeshanakuu kontha praadhaanyam untundi. chitra, silpakalalaku kuudaa praamukhyam untundi. adhee cheppukodagga vishayam. mukhachitram vishayamlo pratyeka shraddha kanipistundi.
cmisimi maasapatrika rajatotsavam navambaru 4na hyderabad loo jarigindi. oka saahitya sabha prekshakulato kikkirisi halanta nindugaa undatam nenade chudatam.
ketelugu velugelo vyaasam vachaka... paatakula nunchi vachina fonlalo mimisimi ane patrika okati undaa? deeni gurinchi vinatam ide modatisaari u ani chaalaamandi cheppaaru.
25 samvatsaraalugaa prachuritamavutunna patrika paristhiti idhi! cinee tv rangaallo ninna gaaka monna pravesinchinavaalla gurinchi (mukhyamgaa natulu ) maatram kotla mandiki itte telisipotuntundi.
1990 tolisanchika nunchi 2010 mee sanchika varakuu mottam 245 cmisimi sanchikalu patrika veb sait loo uchitamgaa labhyamavutunnaayi. ee linku nunchi PDF phaillanu doun lod chesukovachhu kuudaa!
1999loo eaandhraprabham vaallu telugu sinima visheshaalato emohini paerutho rendu pustakaalu vaesaaru. rendo pustakamlo maa. gokhale gurinchi chitrakaarudu es.vi. ramarao raasina vyaasam yathaalaapamgaa chadivaanu; marchipoyaanu.
emayabajari sinima kalaadarsakudigaa ghatotkacha, srikrishna paatralaku aakattukunela roopurekhalanu samakuurchatam, mukhyamgaa emahaprasthanamni pustakaaniki uttejakaramaina mukhachitram geeyatam, chandamamalo ebalanagammani seerial ki bommalu veyatam.... ivannee.
aa postuku ekamaneeyam oo vyaakhya raastuu ema. gokhale chitrinchina brahmanayudi varna chitram aandhrapatrika pratyeka sanchikalo prachuritamainadi antuu samacharam telipaaru.
es.vi. ramarao vyaasam mallee chadivaanu. eesaari naaku parichitudaina egokhalenidurinchi marinni visaeshaalu telisai. brahmanayudi chitram gurinchi visishta chitrakaarudaina es. vi. ramarao abhiprayam kuudaa deenilo undi.
u(gokhale) intlo aayana vesina ebrahmannaka painting undedi. adhi endaro chitrakaarulaku sphuurtidaayakamgaa undedi. cegeem uttipadettu undedi. rayalaseema praantaaniki chendina bhoomiputrudu brahmanna basampattu vesukuni gaddam kinda cheyi pettukuni deerghaalochanalo munigina aa bhangimanu chuste ennenno vishayaalu manasulo medilevi
ee brahmanna evaro telusukovataaniki prayatninchaanu. rayalaseema charitra, saamskrutika vivaraaluu sthoolamgaa pariseelinchaanu. ekkada brahmanna pere kanapadaledu.
ayinappatiki ... swayamgaa chitrakaarudaina es.vi. ramarao tanu intagaa varninchina gokhale chitram vishayamlo porabadivuntaarani anukolekapoyanu.
palnati yuddham jarigina pradesam ... karampudi oori madhyalo brahmanayudi vigraham pratishtinchaaru. aa vigraham chetiloni aayudham maatram maro rakamgaa undi.
ee lopu- kindati samvatsaram janavarilo cartoonistu surekha (mattegunta venkata apparao) tana blagulo bahmanayudi bommanu prachurinchaaru... yebharati patrika nunchi sekarinchaanantuu!
ayithe idhi aandhrapatrikalodi kaadaa? bhaarati patrikaloda? bhaaratilo prachurinchivunte e nela? e samvatsaram? ane vivaraalu apparao gaari daggara kuudaa dorakaledu.
aa sanchikalo ee bomma vivaraaluntaayani aasapaddaanu. emi levu. paiga kemuchitram maadavapeddi ghokhale antuu aayana paeru rendu tappulatho akkada kanapadindi!
ee kramamlo... telugu vishwavidyaalayam 1995loo prachurinchina pustakam chushanu. modali nagabhushanasharma, mudigonda veerabhadrasaastri sampaadakulugaa tecchina ee pustakam paeru History and culture of the Andhras.
intalo... virasam prachurinchina kodavatiganti rachana prapanchamloni esaahitya vyasali rendu pustakaalugaa korier loo vachayi. unnava lakshminarayana rachinchina tinayakuraalanaatakampai aandhraprabhalo komaan.ku. chesina sameeksha oo pustakamlo undi. nayakuralu nagamma unte brahmanayudu kuudaa undalsinde kada?
ee vishayam saakshaattuu kodavatiganti kutumbarao sartifie chesinattayindi. (gokhaletho aayanaku chala saannihityam undi mari) .
u... matti rangulatho chitrinchina aa painting loo veeruni pourusham spashtamgaa kanipinchedi. athani mundu daalu, oralo katti, talaku paga, panche telugudanam aa aakaaramlo kottochinattu kanipinchedi. aa bommaku chaaritraka nyaayam chekurchalanna tapanatho geesinattu prasphutamgaa kanipinchedi. u
eaalaa aayana enno ennenno marapurani, maruvaleni chitraalanu geesaaru. sketch lu vaesaaru. avi chaalaavaraku teluguvaariki teliyakapovadam duradrustakaram. water collers loo, aayil collers loo aayana apurupa chitraalanu geesaaru. vaati evaluation jaraganeledu.u
enaanna paintings ebrahmanayudayu, ebobbili mallanna, epavurale aanaati prakhyaata natulu kondaru chala nachi kondamani prayatninchaaru. vaaru entha mottam cheppina naanna angeekarinchaleduni ani gokhale rendo kumarte upaadhyaayula jyoti 2009 loo ema naannagaaraesankalanamloonn vyaasamlo gurtu chesukunnaru.
sare.. intakee kodavatiganti cheppina anukarana mukhachitram ela untundo chuudaalani ubalaatapaddaanu. nett loo... koddisepatlone dorikindi!
veeriddari aahaaryam sthoolamgaa chuste daadaapu oke vidhamgaa anipistundi. talapaagaa, pedda meesaalu, poosala dandalu modalainavi.
gokhale varnachitra prabhaavam palnaatiyuddham (1966) cinemaaloni brahmanayudi keuripallapanalo emaina undaa ane aalochana vachindi.
gokhale kalaadarsakatvam gurinchi nett loo andubaatulo unna vivaraallo ee sinima paeru ekkada kanapadadu. adho vichitram!
bhaarati/ aandhrapatrika loo prachuritamai nannu aakattukunna brahmanayudi bomma idigo.. (cartoonistu surekha gaari soujanyamtho...)
amaanushamaina kula vyavastha meeda 12va sataabdamlone yuddham prakatinchinavaadu palnati brahmanna! yechapa koode paerutho anni kulalavariki sahapankti bhojanaalu erpaatu chesina samskarta.
kula vyavastha ippatikante ghoramgaa ghaneebhavinchivunna anni vandala samvatsaraala kritam nimnakulaala vaarini aadarinchatam, ilanti oka prayatnam cheyatam saamaanyamaina sangati kaadu. maanavata, samata bhaavaalato paatu entho saahasam unte tappa idhi saadhyam kaadu!
hushaarunnaragaa kothi kommachilaadutuu moodu bhaagaallo aatmakathanu vilakshanamgaa cheppukochina ramana... aa tarvaata riarayadaaniki utsaahamgaa ledandi antuu vaayidaalu vestu , kevishaallo spises lenappudu yem rastam? flat gaa vuntundi kada?u ani vaadistuu vachaaru.
aa lotu teerchadaaniki aayana kutumba sabhyuluu, snehituluu, abhimaanuluu chesina prayatnam ekosaru kommachinagaa manamundukochindi! auto biagraphy ... anivaaryamgaa biagraphy roopamloki maarindi.
kotikommachi, (im)kothi kommachi, mukkoti kommachi - ee moodu pustakaaluu chadivesinavaariki deenilo konni vishayaalu kitelisinave kada! daanipistaayi. cony ivi maro konamlo nunchi cheppinavi kabatti charvita charvanam anipinchadu.
emaama (baapu) ramayana gaadhalu, naanna jeevita kadhalu ee rojuki make kaadhu, maa pillalaki kuudaa infotinement chaanelsu antaaru mullapudi anooraadha.
eppudo dasaabdaala kritam naati ramana rachanalu kaalagarbhamlo kalisipokunda tavviteesi, perchi, kurchi resahiti sarvaswam samputaalugaa veluguloki tecchina mbs prasad ramanante epadi chachevallalam okaru.
kemukkoti kommachi pustakamgaa rakamunde tarvaata rayalsinavi enno unnaayani gurtuchesi, rayamani batimali, vedhinchi kuudaa saadhinchalekapoyaaru. anduke ramananu emaha mondi manishi antarayana.
ika seetaaraamudu - baapu ramanala aapta mitrudu! oo sarada sangati yeramanani kalusukunnapudu chepithe rojanta navvutune vunnadu- raskel!u antaaru. echeyyi chachithe chaalu, jebulo chetikandinadi teesi ichestaadu ramana antuu daana gunam gurinchi udaaharanalu cheppaaru.
pustakamlo baapu geesina bommalatho paatu sandarbhochitamaina chayachitralu chala unnaayi. deenni sarvaangasundaramgaa teerchididdataaniki ehasam prachuranalam nirvaahakulu entho shraminchaaru.
ee pustakamlo ramana gaari ammai anooraadha raasina enaanna maama memu anu thoka kommachiniki ekkuva maarkulu vestaanu. tandri saili anukaristuu aame entho eez thoo raasaaru. (ee vyaasam 2012lone swaati vaara patrikalo vachindi...).
keopantaalu, kopalu, aargyumentlu, centimentlu, naanna scriptula, maama kartunula, mahadevan gaari bockeground musichentho sahaa 35 emmem eestman kalar cinemala vundedi, maa illee
kipeddavida, penchina praanam, jeevana satyaalu nerpina talli/ guruvuka? leka, anta peddinti pilla, sontaalannii vodulukuni, tana okkagaanokka snehitudini nammi vochina inti kodalika? leka, eledue anna maataki ardham teleeni pasiguddu, desha sevalakosam vaaramantaa kashtapadi, chematodi skooluki vellochi, uddharinchina sonta kuturika??? aa samasyaki, memu mugguram – ahaa yentha goppavado, naa tarafune jadjiment ichadu/ ru ane anukunevallam. adhee mullapudi gaari maaya.yu
ketta ante naannaki chala gouravamu daani kante yekkuva garabam. nakante kuudaa! ottu! dad pramis! yu (gad pramis nu ela pun chesharo chusara?)
eaeka migilindi rakshasi position. tappanisarai aa bharam nenu nettina vesukunnanu. konni saarlu fomily kosam yentainaa sacrifis cheyyalikada.yu
neona chinnappudu, ante chala chinnappudu, nannu poddunne aaru gantalaki skooluki redy avvadaaniki amma lepedi. appudu chuste, naanna mancham meeda padukuni vundevaaru. amma! nannu mattuku skooluki pamputunnavu, naanna mattuku inka padukune vunnari ani bhupala raagam modalupettedaanni. shush. naanna pani chesukuntunnaru. wat? pani? ante work? kaam? velai? aahaa, janmalo cheste illanti pane cheyyali naa saamiramgaa, anukunedaanni. chaala yella taravaata telisindhi naanna, nijamgaane pani chesevarani.yu
kipeddayyaaka yenni oollu tirigina, yenni kalchers experiance chesina, inta sampuurnamgaa, rendu chetulatho jeevitaanni inta manasphoorthigaa velkam chesina iddharu vyaktulni nenaithe yekkada chudaledu.yu
ramana kugurinchi enchakkati visaeshaaluu, vishayaaluu unnappatikii aayana erasinavi levu kada ani niraasapadevaariki pustakam podavuna vache ramana sambhaashanalloni, rachanalloni merupu cots kontha santrupti kaliginchavacchu.
rachayitagaa ramana vistrutii, vaividhyam ; nirmaatagaa- nirvaahakudigaa aayana pratyekataluu, vyaktigaa aayana swabhaavam.. veetannititho aayana samagra swaroopam vishwaroopamlaa ee ekosaru kommachilo manaku kanadutundi.
venuvuku pratiroopamgaa, paryaayapadamgaa prasiddhikekkina pandit hari prasad chaurasia kalaa pratibhaku nivaalularpistuu raasina kavita idhi.
cisirivennelani(1986) sinima dwara appatike hariprasad chaurasia gurinchi telusu. daamto kavita chadavagaane baga nachindi. okasari matrame chadivinappatiki innellugaa baga gurtundipoyindi.
papineni shivasankar gaaru raasina aa kavitanu mallee chadavalanipinchindi. paata aandhrajyoti tedee, samvatsaram gurtu ledu.
papineni gaarini mail dwara contact cheshaanu. aa vivaraaladigaanu. aayana shraddhagaa opiggaa vivaraalu andinchaaru.
ee kavita janavari 7, 1994 aandhrajyoti vaarapatrikalo achchayindani telipaaru. anthe kaadu; aa kavita kaapeeni kuudaa pampinchi santoshapettaaru!
ee kavita papineni gaari eaakupacchani lokamlo kavita samputilo vesaaranii, idhi aanglam loki kuudaa anuvaadamaindanii kuudaa telusukunnaanu.
chaurasia chetiloni aa necoti prakampanala madhura parikaram lonchi gaanam pongiporali checkado rahasyapu porallo adbhuta jeevarasaayana sammelanam jarigi vintunnavaarini eaanandamai vedhistundishi !