తెలుగుకుందాం! (కొత్తపల్లి)
పిల్లల పండుగ!
చిలకబాల
అపనమ్మకపు టింకీ
బావిలో దయ్యాలు
పదరంగం-79
తెలుగుకుందాం!
అమెరికా, బ్రెసిల్, చైనాలతో సహా అనేక దేశాల్లో ఎద్దు మాంసానికి విపరీతమైన గిరాకీ ఉంది. ఈనాడు ప్రపంచం తినే మాంసాల్లో మూడోవంతు ఎద్దుమాంసమేనట. ఎద్దుమాంసాన్ని ఎగుమతి చేసే దేశాల్లో మన దేశానిది రెండవ స్థానం.
మన దేశ జనాభాలో 75% మంది హిందువులు: ఆవును పవిత్రంగా భావిస్తారు; ఆవుకు పూజలు చేస్తారు. హిందువుల్లో ఉన్నత కులాల వారు అనేకమంది ఎద్దు మాంసాన్ని తినరు. అంతేకాక, ఎద్దు మాంసం తినే కులాలవారిని వారు చిన్నచూపు చూస్తారు కూడా. ఆ విధంగా ఎద్దుమాంసం ఎవరో కొందరి ఆహారపు అలవాటుగా మిగిలిపోక, మతానికి-కులానికి- సమాజంలో వేరు వేరు వర్గాల మధ్య ఉన్న సంబంధాలకు, రాజకీయాలకు చెందిన సున్నితమైన అంశంగా విస్తరించింది.
చాలా ఏళ్ల క్రితం, 1856లో 'సిపాయిల తిరుగుబాటు'కు ప్రేరణనిచ్చింది ఎద్దుమాంసం. ఆ రోజుల్లో సిపాయిలకోసం లార్డ్ కానింగ్ కొత్తరకం తుపాకులు ప్రవేశపెట్టాడు. ఆ తుపాకీగుండ్ల మీది కవర్‌ను పళ్ళతో లాగి పడెయ్యవలసి ఉంటుంది. అయితే ఆ కవర్‌కు ఆవు మాంసం, పంది మాంసం పూశారని భారతీయ సైనికులంతా మండి పడి, బ్రిటిష్ అధికారులపై తిరగబడ్డారు. అలాగనే "మనకు స్వాతంత్ర్యం రాగానే మన ప్రభుత్వం మొట్ట మొదట గోవధ నిషేధ చట్టం అమలు చేస్తుంది" అని గాంధీజీ అనేక సార్లు అన్నాడు.
మన రాజ్యాంగపు ఆదేశ సూత్రాలలో కూడా గోవధ నిషేధం ఉన్నది. అయినా ఈ అంశంపై రాష్ట్ర ప్రభుత్వాలు వేటికవి, తమకు తోచిన విధంగా ప్రవర్తించాయి. దీనిమీదే కాదు, ఆదేశ సూత్రాలలోని అంశాలపైన అన్నింటిపైన ఇదే వైఖరి: అధికారికంగా నిషేధాలు విధించటం తప్ప, ఆ ఆదేశాల అమలుకోసం అవసరమైన సామాజిక పరిస్థితిని కల్పించేందుకు చిత్తశుద్ధితో ప్రయత్నించింది లేదు.
1976లోనే మహారాష్ట్రలో గోవధ నిషేధ చట్టం అమల్లోకి వచ్చింది. 2011లో గుజరాత్ రాష్ట్రం ఆవు మాంసంతో బాటు ఎద్దుమాంసాన్ని- అమ్మటం-కొనటం-రవాణా చేయటం అన్నిటినీ నిషేధించింది. మధ్యప్రదేశ్, రాజస్థాన్, ఉత్తరప్రదేశ్‌ లలో కూడా గోవధపై నిషేధాలు ఉన్నాయి. కేరళ-గోవా-పశ్చిమ బెంగాల్- ఇంకా ఈశాన్య రాష్ట్రాల్లో వీటిపైన ఎలాంటి ఆంక్షలూ లేవు. ఆంధ్రప్రదేశ్‌-తెలంగాణాల్లోనైతే 'అనుమతి లేని' ఆవులను-ఎద్దులను కబేళాలకు పంపరాదని నియమం ఉన్నది. అయినా 'ప్రజలని ఈ చట్టాల వెనకనున్న ఉద్దేశాల దిశగా నడిపింపజేసే ప్రయత్నాలేమీ ఎక్కడా కానరావు.
'ఇప్పుడు గోవధని నిషేధించాల్సిందే' అని కేంద్రం అనటం, వెనువెంటనే ఎద్దుమాంసం తినేవారిపై దాడులు జరగటం- మేధావులు తమకు ప్రభుత్వం ఇచ్చిన అవార్డులను తిరిగి ఇచ్చెయ్యటం- గందరగోళం నడుమ నిర్ణయాలు- ఇలా జరుగుతున్నది.
ఇంతింత చరిత్ర ఉన్నది కాబట్టి, గోవధ నిషేధం గురించి మనందరం కూడా బాగా ఆలోచించాలి. ఇవేమీ చిన్న చిన్న సంగతులు కాదు. సమాజంలో ఎవరికి వాళ్ల ఆహారపు అలవాట్లున్నాయి; ఆహారం ఎప్పుడైనా మనస్సుకు దగ్గరగా ఉంటుంది. ఆహారం గురించిన ఎట్లాంటి నిషేధం వల్లనైనా చాలామంది మనసులు గాయపడతాయి; వాళ్ళకు కష్టం తోస్తుంది- 'మేమెందుకు వినాలి, మీ మాట?' అంటారు వాళ్ళు.
అయితే మరొక విధంగా కూడా చూడాలి. జంతువుల పట్ల దయతో వ్యవహరించటం నాగరికతకు ఒక సూచిక. మనకు సహాయం చేసే జంతువుల్ని మనం తినెయ్యటం ఏమంత గొప్ప పని కాదు కూడాను- ఆవులైనా సరే, ఎద్దులైనా సరే- మరే జంతువులైనా సరే!
telugukundam! (kottapalli)
pillala panduga!
chilakabala
apanammakapu tinki
baavilo dayyalu
padarangam-79
telugukundam!
america, bressil, chainaalatho sahaa aneka deshaallo eddu maamsaaniki vipareetamaina giraki undi. eenaadu prapancham tine maamsaallo moodovanthu eddumamsamenata. eddumaamsaanni egumati chese deshaallo mana deshanidi rendava sthaanam.
mana desha janabhalo 75u mandi hinduvulu: aavunu pavitramgaa bhaavistaaru; aavuku poojalu chestaaru. hinduvullo unnata kulaala vaaru anekamandi eddu maamsaanni tinaru. antekaka, eddu maamsam tine kulaalavaarini vaaru chinnachuupu chustaru kuudaa. aa vidhamgaa eddumaamsam evaro kondari aahaarapu alavaatugaa migilipoka, mataaniki-kulaniki- samaajamlo vaeru vaeru vargala madhya unna sambandhaalaku, raajakeeyaalaku chendina sunnitamaina amsamgaa vistarinchindi.
chala ella kritam, 1856loo 'sipaayila tirugubaatu'ku prerananichindi eddumaamsam. aa rojullo sipayilakosam lard conning kottarakam tupaakulu pravesapettaadu. aa tupakigundla meedi kavarnu pallatho laagi padeyyavalasi untundi. ayithe aa kavareku aavu maamsam, pandi maamsam puusaarani bhaarateeya sainikulanta mandi padi, british adhikaarulapai tiragabaddaaru. alaagane "manaku swaatantryam ragane mana prabhutvam motta modata govadha nishedha chattam amalu chestundi" ani gandhiji aneka saarlu annadu.
mana raajyaamgapu aadesa suutraalaloo kuudaa govadha nishedham unnadi. aina ee amsampai rashtra prabhutvaalu vetikavi, tamaku thochina vidhamgaa pravartinchaayi. deenimeede kaadu, aadesa suutraalalooni amsaalapaina annintipaina ide vaikhari: adhikaarikamgaa nishedhaalu vidhinchatam tappa, aa aadesaala amalukosam avasaramaina saamaajika paristhitini kalpinchenduku chittasuddhito prayatninchindi ledu.
1976lone maharashtralo govadha nishedha chattam amalloki vachindi. 2011loo gujarat rashtram aavu maamsamtho baatu eddumaamsaanni- ammatam-konatam-rawana cheyatam annitinee nishedhinchindi. madhyapradesh, rajasthan, uttarapradesha lalo kuudaa govadhapai nishedhaalu unnaayi. kerala-gova-paschima bengal- inka eesaanya rashtrallo veetipaina elanti aankshaluu levu. aandhrapradeshy-telangaanaallonaite 'anumati laeni' aavulanu-eddulanu kabelalaku pamparaadani niyamam unnadi. aina 'prajalani ee chattala venakanunna uddesala disagaa nadipimpajese prayatnaalemii ekkada kanarao.
'ippudu govadhani nishedhinchaalsinde' ani kendram anatam, venuventane eddumaamsam tinevaaripai daadulu jaragatam- medhaavulu tamaku prabhutvam ichina avaardulanu tirigi icheyyatam- gandaragolam naduma nirnayaalu- ilaa jarugutunnadi.
intinta charitra unnadi kabatti, govadha nishedham gurinchi manandaram kuudaa baga aalochinchaali. ivemi chinna chinna sangatulu kaadu. samaajamlo evariki vaalla aahaarapu alavaatlunnaayi; aahaaram eppudaina manassuku daggaragaa untundi. aahaaram gurinchina etlanti nishedham vallanainaa chaalaamandi manasulu gayapadatayi; vaallaku kashtam tostundi- 'memenduku vinaali, mee maata?' antaaru vaallu.
ayithe maroka vidhamgaa kuudaa chudali. jantuvula patla dayatho vyavaharinchatam naagarikataku oka suuchika. manaku sahayam chese jantuvulni manam tineyyatam emantha goppa pani kaadu kuudaanu- aavulainaa sare, eddulainaa sare- mare jantuvulainaa sare!