రాయలసీమ సాహిత్యం : 'రాయలసీమ ఉద్యమం'లో కీలక పాత్ర పోషించిన "మైసూరా"
మైసూరారెడ్డిని బాగా ఎరిగినవాళ్లతో మాట్లాడితే ఆయన వ్యక్తిత్వం కొంత అర్థమవుతుంది. ఆయనకు
డా. ఎం.వి.మైసూరా రెడ్డి
జనాన్ని ఆకర్షించేంతటి వాగ్దాటి లేకపోయినా, సబ్జెక్టును స్టడీ చేసి మెప్పించే ఓపిక ఉంది. ఈగోయిస్ట్‌గా కనబడినా, ముక్కుసూటి మనిషి. రాజకీయాల్లో ఉన్నా 'రాజకీయం' చేయరు. ఫ్యాక్షన్ గొడవలకు దూరం పాటిస్తారు. పైగా సెన్సిటివ్. అందువల్లే ఆయన గౌరవనీయ నాయకుడయ్యారు. అయితే ఈ లక్షణాలే ఆయన్ని ఎదగాల్సినంత ఎదగనివ్వకుండా చేశాయా? 'ఎక్కడో పల్లెటూళ్లో పుట్టి, ఈ స్టేజ్‌కు వచ్చినాము కదా, ఇది చాలదా!' అంటారు.
కడప జిల్లా నిడిజివ్వి గ్రామంలో జన్మించిన మైసూరా 'రాయలసీమ ఉద్యమం'లో కీలక పాత్ర పోషించారు. మూడుసార్లు ఎమ్మెల్యే అయ్యారు. రాష్ట్ర హోంమంత్రిగా పనిచేశారు. సుమారు 25 ఏళ్లు కాంగ్రెస్‌లో కొనసాగి 2004లో తెలుగుదేశంలో చేరారు. ప్రస్తుతం రాజ్యసభ సభ్యుడిగా ఉన్న ఎం.వి.మైసూరారెడ్డితో 'సాక్షి' ప్రతినిధులు డి.శ్రీనాథ్, పూడూరి రాజిరెడ్డి సంభాషించారు. సారాంశం ఆయనదైన రాయలసీమ మాండలికంలోనే...
ఫీజులేని డాక్టరుగా...
పుస్తకం చదువుకుని బాధ్యతలు తెలుసుకున్నా...
స్థానిక సంస్థల విధులేమిటి, ప్రెసిడెంటుగా ఏం చెయ్యాలి, అని రూల్స్ బుక్కు తీసుకోని చదివి, ఫస్ట్ మీటింగుకు పోతనే అధికారులతో మాట్లాడినా. అందులో ఉన్న బాధ్యతల ప్రకారం రివ్యూ చేసి, 'ఫలానా చోట ఉంది చూసుకోలేదా?' అనంగనే, 'ఓయమ్మ ఈయన అసాధ్యుడే' అనుకున్నారు. గ్రామాల్లో తిరగటం, మట్టిరోడ్లు వేయించటం, చదువు చెప్తాండారా లేదా అని స్కూళ్లు ఇన్‌స్పెక్ట్ చేయడం... అట్ల మంచిపేరే వచ్చింది.
స్టేజ్ ఫియర్‌తోనే రాయలసీమ ఉద్యమంలోకి...
ఎన్.శివరామిరెడ్డి, ఎన్.సి.గంగిరెడ్డి, మాసీమ రాజగోపాలరెడ్డి ఇంకా కొంతమంది నాయకులు, అందులో సీపీఐ, కాంగ్రెస్, అన్ని పార్టీలవాళ్లున్నరు. 'యువకుడు కదా, ఓపిగ్గా తిరుగుతాడు, అఖిలపక్షం కన్వీనర్‌గా మైసూరారెడ్డిని పెడదాం' అని పెద్దవాళ్లంతా నిర్ణయించినారు. అయితే నాకు స్టేజ్ ఫియరుండేది. ఐదు నిమిషాలు మాట్లాడాలంటే అరగంట ఆలోచించి ప్రిపేర్ అయ్యేవాణ్ని. తర్వాత స్టేజి మీద మాట్లాడడం అలవాటయ్యింది. పోతిరెడ్డిపాడు సామర్థ్యం పదివేల క్యూసెక్కులు పెట్టినారు. దాని సామర్థ్యం పెంచాలనేది ప్రధాన డిమాండు. తర్వాత శ్రీశైలం కుడికాలువ చిత్తూరు జిల్లాకు పొడిగించాలనీ, ఉద్యోగాల్లో రాయలసీమకు అన్యాయం జరుగుతోందనీ, కృష్ణానది నికర జలాల్లో వాటా కావాలనీ, రేణిగుంట నుంచి గుంతకల్లుకు రైల్వే డబ్లింగ్ లైన్ కావాలనీ, కడప ఆకాశవాణిని అభివృద్ధి చేయాలనీ, థర్మల్ స్టేషన్ కావాలనీ డిమాండ్లు పెరిగిపోయినాయి. అయితే ప్రత్యేక రాష్ట్రం కావాలని మాత్రం కోరలేదు. ఇప్పుడున్న పరిస్థితుల దృష్ట్యా నొక్కి చెబుతున్నా... రాష్ట్రంలో ఉంటూనే అభివృద్ధి కావాలనుకున్నాం.
అందుకే మరో ఆలోచన జేసి, తిరుపతి(నేను), లేపాక్షి (వైఎస్ రాజశేఖరరెడ్డి), కళ్యాణదుర్గం(ఎం.వి.రమణారెడ్డి), ఆదోని(రఘునాథరెడ్డి), కదిరి(సీహెచ్. చంద్రశేఖర్‌రెడ్డి) నుంచి ప్రారంభమయ్యేట్టుగా ఐదు గ్రూపులు చేసినాం. అన్ని గ్రూపులూ నంద్యాలలో కలిసి ఆడనుంచి పోతిరెడ్డిపాడుకు వెళ్లాలనేది ఆలోచన. అదే ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో పాదయాత్రలకు నాంది అని చెప్పుకోవచ్చు. రోజుకు సగటున 20 కిలోమీటర్లు నడవాలనేది ప్రణాళిక. ఒకరోజు 18 రావొచ్చు, ఒకరోజు 22 రావొచ్చు, కాని మొత్తంగా 420 కిలోమీటర్లను 22 రోజుల్లో పూర్తిచేయాలి.
వెంబడి టెంట్లు, భోజనాలు ఇలా ఏమీ తీసుకెళ్లింది లేదు. కొంచెం పెద్ద గ్రామం చూసుకోవడం, అక్కడే గ్రామస్తులు వండిపెట్టిన పులగమన్నమో, పప్పో తినడం, బడి లాంటిది చూసుకుని పడుకోవడం... వెళ్తూ గ్రామస్తులకు సమస్యలు అర్థమయ్యేట్టు జెప్పడం... దీంతో రాయలసీమ ఉద్యమానికి ఒక ఊపొచ్చింది. తర్వాత వివిధ దశల్లో, వివిధ ప్రభుత్వాల్లో మేము పెట్టిన డిమాండ్లు చాలామట్టుకు పూర్తవుతూ వచ్చినై.
వైఎస్ నన్ను 'డాక్టర్' అని సంబోధించేవారు
రాజశేఖరరెడ్డిని నేను 'సార్' అనీ, 'ఏమండీ' అనీ పిలిచేవాణ్ని, ఆయన నన్ను 'డాక్టర్' అని పలకరించేవారు. కడపలో అందరమూ కాంగ్రెస్‌వాళ్లమే అయినా కందుల ఓబుల్‌రెడ్డిది ఒక వర్గం. బద్వేలు శివరామకృష్ణయ్య, రఘురామిరెడ్డి, నేను... మేమంతా వైఎస్ వర్గం. అయితే 1989,90 ప్రాంతం నుంచి నాకూ, వైఎస్‌కూ కొన్ని కారణాల వల్ల డిఫరెన్సెస్ వచ్చి ఇద్దరి మధ్యా గ్యాప్ పెరిగిపోయింది.
వృత్తి : కర్నూలులోని గవర్నమెంట్ మెడికల్ కాలేజీలో ఎంబీబీఎస్ పూర్తిచేశాక డాక్టర్‌గా ప్రాక్టీస్ చేశారు.
Labels: CH Chandra Sekhara Reddy, Dr.M.V.Mysoora Reddy, Dr.M.V.Ramana Reddy, Dr.YS.Rajasekhara Reddy
rayalaseema saahityam : 'rayalaseema udyamam'loo keelaka paatra pooshinchina "mysura"
mysurareddini baga eriginavaallato matladithe aayana vyaktitvam kontha ardhamavutundi. aayanaku
daa. em.vi.mysura reddi
janaanni aakarshinchentati vagdati lekapoyina, sabjektunu stady chesi meppinche opika undi. eegoistega kanabadina, mukkusuti manishi. rajakeeyaallo unna 'rajakeeyam' cheyaru. faction godavalaku dooram paatistaaru. paiga sensitive. anduvalle aayana gouravaneeya nayakudayyaru. ayithe ee lakshanaale aayanni edagaalsinanta edaganivvakunda chesaya? 'ekkado palletoollo putti, ee stageku vachinaamu kada, idhi chalada!' antaaru.
kadapa jilla nidijivvi graamamlo janminchina mysura 'rayalaseema udyamam'loo keelaka paatra pooshinchaaru. moodusaarlu emmelye ayyaru. rashtra hommantrigaa panichesaaru. sumaru 25 ellu congresselo konasagi 2004loo telugudesamlo cheraaru. prastutam rajyasabha sabhyudigaa unna em.vi.mysuraredditho 'saakshi' pratinidhulu di.srinath, puuduuri rajireddy sambhaashinchaaru. saaraamsam aayanadaina rayalaseema mandalikamlone...
pheejuleni daaktarugaa...
pustakam chaduvukuni baadhyatalu telusukunna...
sthaanika samsthala vidhulemiti, presidentugaa yem cheyyali, ani rools bukku teesukoni chadivi, fust meetinguku pothane adhikaarulatho matladina. andulo unna baadhyatala prakaaram rivyuu chesi, 'falana chota undi chusukoleda?' anangane, 'oyamma eeyana asadhyude' anukunnaru. graamaallo tiragatam, mattirodlu veyinchatam, chaduvu cheptandara leda ani skoollu inyspect cheyadam... atla manchipere vachindi.
stage fiyarethone rayalaseema udyamamloki...
en.sivaramireddy, en.si.gangireddy, maseema rajagopalareddy inka kontamandi naayakulu, andulo cpi, congress, anni paartiilavaallunnaru. 'yuvakudu kada, opiggaa tirugutaadu, akhilapaksham kanvinaryga mysurareddini pedadam' ani peddavaallantaa nirnayinchinaaru. ayithe naaku stage phiyarundedi. aidu nimishaalu matladalante araganta aalochinchi pripare ayyevaanni. tarvaata stagi meeda matladadam alavaatayyindi. potireddipadu saamarthyam padivela cuseckulu pettinaaru. daani saamarthyam penchaalanedi pradhaana dimandu. tarvaata srisailam kudikaluva chitturu jillaaku podiginchaalanii, udyogaallo raayalaseemaku anyayam jarugutondanii, krushnaanadi nikara jalaallo wata kaavaalanii, renigunta nunchi guntakalluku railve dabling line kaavaalanii, kadapa aakaasavaanini abhivruddhi cheyalani, thermal station kaavaalanii demandlu perigipoyinaayi. ayithe pratyeka rashtram kaavaalani maatram koraledu. ippudunna paristhitula drishtya nokki chebutunna... rashtramlo untoone abhivruddhi kavalanukunnam.
anduke maro aalochana jesi, tirupati(nenu), lepakshi (vis rajasekharareddy), kalyanadurgam(em.vi.ramanareddy), aadoni(raghunathareddy), kadiri(sehech. chandrasekharendeddy) nunchi praarambhamayyettugaa aidu groopulu chesinam. anni groopuluu nandyaalalo kalisi aadanunchi potireddipaduku vellaalanedi aalochana. adhe aandhrapradeshame paadayaatralaku naandi ani cheppukovachhu. rojuku sagatuna 20 kilometerlu nadavalanedi pranaalika. okaroju 18 ravochu, okaroju 22 ravochu, kaani mottamgaa 420 kilometerlanu 22 rojullo poorticheyaali.
vembadi tentlu, bhojanaalu ilaa emi teesukellindi ledu. konchem pedda graamam chusukovadam, akkade graamastulu vandipettina pulagamannamo, pappo tinadam, badi lantidi chusukuni padukovadam... veltuu graamastulaku samasyalu arthamayyettu jeppadam... deentho rayalaseema udyamaaniki oka oopochindi. tarvaata vividha dasallo, vividha prabhutvaallo memu pettina demandlu chaalaamattuku puurtavutuu vachinai.
vis nannu 'dactor' ani sambodhinchevaaru
rajasekharareddini nenu 'sar' any, 'emandi' any pilichevaanni, aayana nannu 'dactor' ani palakarinchevaaru. kadapalo andaramuu kangresywallame aina kandula obulreddidi oka vargam. badvelu sivaraamakrishnayya, raghuramireddy, nenu... memanta vis vargam. ayithe 1989,90 praantam nunchi naakuu, vieskoo konni kaaranaala valla deferencess vachi iddari madhya gyap perigipoyindi.
vrutti : karnooluloni governament medical kaalejeelo mbbs puurticheesaaka dactorga practies chesaru.
Labels: CH Chandra Sekhara Reddy, Dr.M.V.Mysoora Reddy, Dr.M.V.Ramana Reddy, Dr.YS.Rajasekhara Reddy