అలనాటి తొలి తెలుగు సినీ కవులలో పింగళి నాగేంద్ర రావు పౌరాణిక, జానపద చిత్రాలలో కొంగ్రొత్త మాటలు సృష్టించారు. ఉదాహరణకు పాతాళ భైరవి లో 'ధైర్యం శాయరా', మాయా బజార్ లో 'అలమలం' (హలో), 'తసమదీయులు', 'గిల్పం', జగదేక వీరుని కథలో 'ఓ హల' (ఇదికూడ హలో లాంటిది) మొదలయినవి. అయితే పద్య సముచ్ఛయములలో కూడ వారి పదభూయిష్టత ప్రస్ఫుటిస్తుంది. 1961 లో విడులైన విజయా వారి జానపదచిత్రం 'జగదేకవీరుని కథ' లో - కథానాయకుడు ఇంద్రుని కొలువులో ప్రేమ పరీక్షలో చెప్పిన పద్యాల రచన చెప్పుకోదగినది. పింగళి వారు చక్కని పదాలను ఎన్నుకున్నారీ రచనలో. నలుగురు దిక్పాలకుల కుమార్తెలను సూచిస్తూ తనయ, కుమారి, సుత, సుపుత్రి అనే పదాలు వాడారు. అలాగే కుటుంబ భాగస్వామియైన పెనిమిటిని పతి, భర్త, ఆత్మేశుడు, జీవితేశుడు అని సూచించారు. పరకాంతను కూడ గౌరవంగా మానిని (మానవతి) అని సంబోధించారు. అలాగే భర్తను విడచి ఉండగలదా లేదా మనగలదా అనే భావాన్ని తనరు, వరలు, అలరు, చెలగు అనే పర్యాయ పదాలు వాడి వర్ణించారు. ఈ పదాలకు అర్థం ప్రకాశించు లేదా శోభిల్లు అని వస్తుంది. ఆనాటి పద్యాలు వింటూంటే వీనులకు విందుగా వుంటుంది. ఆయా పదాలను వాటి భావానికి తగినట్టుగా ఉచ్చరించే ఘంటసాల మాస్టారి స్వరసానుభూతి మనకు ఎన్నో మధురమైన అనుభూతులను, జ్ఞాపికలను మిగిల్చింది. 'తెలుగు అంటే ఇలా వుండాలి' అనిపిస్తుంది. తెలుగు చదువరులకు, శ్రోతలకు ఈ పద్యాలు అమృతతుల్యం. అలాంటి పద్యాలు చలన చిత్ర మాధ్యమంలో మళ్ళా వింటామా అనిపిస్తుంది. ఈ చిత్రం కె.వి.రెడ్డి అద్భుత సృష్టి. సంగీతం పెండ్యాల వారిది. ఇదివరలో దేశ్ రాగంలో ఘంటసాల ఈ చిత్రానికి ఆలపించిన 'ఓ! దివ్యరమణులారా' మా బ్లాగులో ప్రచురించాము. ఇపుడు చక్కని పద్యాలను ఆలకించి ఆనందించండి.
alanati toli telugu cinee kavulalo pingali nagendra raavu pouraanika, jaanapada chitraalalo kongrotta maatalu srushtinchaaru. udaaharanaku paataala bhairavi loo 'dhairyam saayaraa', maya bajar loo 'alamalam' (halo), 'tasamadeeyulu', 'gilpam', jagadeka veeruni kathalo 'oo hala' (idikuda halo lantidi) modalayinavi. ayithe padya samuchchayamulalo kuuda vaari padabhooyishtata prasphutistundi. 1961 loo vidulaina vijaya vaari jaanapadachitram 'jagadekaveeruni katha' loo - kathaanaayakudu indruni koluvulo prema pareekshalo cheppina padyaala rachana cheppukodaginadi. pingali vaaru chakkani padaalanu ennukunnari rachanalo. naluguru dikpaalakula kumaartelanu suuchistuu tanaya, kumari, suta, suputri ane padaalu vaadaaru. alaage kutumba bhaagaswaamiyaina penimitini pathi, bharta, aatmesudu, jeevitesudu ani suuchimchaaru. parakaantanu kuuda gowravanga maanini (maanavati) ani sambodhinchaaru. alaage bhartanu vidachi undagaladaa leda managalada ane bhaavaanni tanaru, varalu, alaru, chelagu ane paryaya padaalu vaadi varninchaaru. ee padaalaku artham prakaasinchu leda shobhillu ani vastundi. aanaati padyaalu vintoonte veenulaku vindugaa vuntundi. aayaa padaalanu vaati bhavaniki taginattugaa uchcharinche ghantasala mastari swarasaanubhooti manaku enno madhuramaina anubhoothulanu, ghnaapikalanu migilchindi. 'telugu ante ilaa vundaali' anipistundi. telugu chaduvarulaku, shrotalaku ee padyaalu amrutatulyam. alanti padyaalu chalana chitra maadhyamamlo mallaa vintama anipistundi. ee chitram ke.vi.reddi adbhuta srushti. sangeetam pendyaala vaaridi. idivaralo desh raagamlo ghantasala ee chitraaniki aalapinchina 'oo! divyaramanulara' maa blagulo prachurinchaamu. ipudu chakkani padyaalanu aalakinchi aanandinchandi.