శ్రీఆదిభట్ల నారాయణ దాసుగారు – ప్రముఖుల ప్రశంసలు – Aavakaaya.com
శ్రీఆదిభట్ల నారాయణ దాసుగారు – ప్రముఖుల ప్రశంసలు
by sarma · Published July 15, 2011 · Updated December 27, 2018
ఇరు హస్తములతోడ జెరియొక రాగంబు
జాగాకు ముక్తాయి సరిగనిడుట
నయమొప్ప న్యస్తాక్షరియను వ్యస్తాక్షరి
తంబున వలయు వృత్తాలగైత
శంశయాంశమ్ము శేముషీశక్తితో బ
రిష్కరించుట, గంటల లెక్కగొంట
వెలయ నష్టావధానంబు సలిపెనతడు
దాసుగారు కేవలము హరికధకులు మాత్రమే అనే అపోహలోనున్నవారికి పై పద్యం చక్కని సమాధానము. అవధానములను అవలీలగా చేయుటయేకాక అందులో కూడా క్లిష్టమైన ప్రక్రియలు చేసి చూపించేవారట.
వారు చేసిన అష్టావధానములోని అంశములొక్కసారి చూడండి
1.గ్రీకు భాషలో ఏభై మాటల వ్యస్తాక్షరి చేయుట
2.కోరిన పురాణములలోని ఘట్టములను చదివి వాటికి అప్పటికప్పుడు రాగములు కట్టుట
3.పుస్తకము గిర గిర తిప్పుతుండగా అందులోని విషయమును సునాయాసముగా చదువుట
4.బీజగణితము(ఆల్జీబ్రా)నందు ఇచ్చిన చిక్కు లెక్కలను అక్కడికక్కడే విప్పుట
5.విసరు పుష్పములను లెక్కించుట
6.ఛందస్సంభాషణము
7.తెలుగు, సంస్కృతములలో ఆశుకవిత్వము
8.నిషిద్దాక్షరి.
వారికి గ్రీకు భాష ఎలా తెలిసిందో, ఆల్జీబ్రా ఎక్కడనెర్చుకున్నారో ఎవరికి తెలుసు?
కొందరు సంగీత విద్వాంశులు దాసుగారి ప్రతిభపై అసూయపడుతూ వీనికి సంగీతము తెలియదని, కృతులు పాడటం రాదని అనగా మరికొందరు ఇంతటి ప్రతిభావంతుడు ఇంతవరకు పుట్టలేదని వాదులాడుకున్నారట.
సరే అమీ తుమీ తేల్చుకోవడం కోసం ఒక పోటీ సభ ఏర్పాటయింది. తగాదాలు జరుగకుండ పోలీసులను మోహరించడం కూడా జరిగింది. దాసుగారి ప్రతిపక్షానికి నాయకుడైన ఒక వకీలు లేచి "ఇక్కడ ఇరువదిమంది ఉద్దండులైన సంగీత విద్వాంసులున్నారు, వీరు వేయు ప్రశ్నలకు దాసుగారు సమాధానము చెప్పినట్లైతే వారికి సంగీతము తెలుసును అని ఒప్పుకోవడం జరుగుతుంది లేనట్లైతే దాసుగారి వీరందరినీ క్షమాపణ కోరవలసి ఉంటుంది" అని వివరించేడట.
అప్పుడు దాసుగారు అన్నమాటలివి.
"సభికులారా, ఈ విద్వాంసులందరూ సంగీతములో నాకంటే తక్కువవారు అనునది నిజము. విద్వాంసులము అనుకునే వీరిలో సంగీత తత్వము తెలిసినవారు ఒక్కరు కూడా లేరు. వీరు సంగీత శాస్త్రము విషయములో నన్ను ప్రశ్నించుటకు అర్హులుకారు ఎందుకంటే సంగీత శాస్త్రము సంస్కృతమున వ్రాయబడినది. వీరిలో ఏ ఒక్కరికి సంస్కృతభాష లేశమాత్రంగానైనా తెలియదు అటువంటప్పుడు వీరు నన్నేమి ప్రశ్నించగలరు, నేను వీరికేమి సమాధానము చెప్పగలను. కనుక నాతో శాస్త్ర చర్చ చేయుటకు వీరు అర్హులుకారు. నేనొక సులువైన పోటీ ప్రతిపాదించెదను, వీరందరూ లేదా వీరిలో కొందరు ఒక గంట సేపు పాడిన పిదప నేనొక గంటసేపు పాడెదను. ఎవరి పాట మిక్కిలి రంజకముగా తోచునా వారే విజేతలు" అని పోటీ పద్దతి చెప్పేరు. దాసుగారికి విజయము లభించినదని వేరే చెప్పాలా???
బెంగుళూరులో గొప్ప గాయక సభ జరిగింది. భారతావనిలోనున్న ప్రఖ్యాత గాయకులందరూ ఆ సభకు వచ్చిరి.రోజుకొక మహా గాయకుని కచ్చేరి. దాసుగారి వంతు వచ్చినది.దక్షిణభారతములో లబ్ద ప్రతిష్టుడైన దక్షిణామూర్తి పిళ్ళై దాసుగారి పాటకు మార్దంగికుడు(మృదంగం).
అంతటి విద్వాంసునకు కూడా జాగా దొరకనీయక దాసుగారు తమ లయ ప్రతిభను ప్రదర్శించగా దక్షిణామూర్తి దాసుగారికి రెండు చేతులూ ఎత్తి నమస్క్రించగా నాటి మహా సభ దాసుగారిని "లయ బ్రహ్మ" బిరుదుతో సత్కరించింది.
అలహాబాదులో ప్రసిద్ధ గాయనీ మణి జానకీ బాయి అనునామె ఉండేది. ఆమె సంగీతాన మహా విద్వాంసురాలు. ఆమెయెదుట పాడి ఆమె ప్రశంసలు పొందినారు శ్రీ దాసుగారు.
కలకత్తాలో శ్రీకృష్ణ జననము అను సంస్కృత హరికధను హిందీలో వ్యాక్యానిస్తూ చెప్పేరట. ఆ సభకు ముఖ్య అతిధి రవీంద్రనాథ్ ఠాగోర్. విశ్వకవి దాసుగారి పాటవానికీ పాటకీ ఎంతో పరవసించిపోయారట.
చల్లపల్లి జమీందారు ఏర్పాటు చేసిన పండిత సభలో శ్రీ దాసుగారు కుడియెడమచేతులతో సమ విషమ జాతుల వీణను వాయించగా ఆ అసాధారణ ప్రతిభకు పండితమండలి పరవశము చెందగా ఆ జమీందారు ఇరువది నాలుగు నవరసుల బంగారముతో గూడిన గండపెండెరమును దాసుగారి కాలికి స్వయముగా తొడిగెనట.
సుబ్రహ్మణ్యయ్యరు అను దాక్షిణాత్యుడు ఒకసారి విజయనగరము వచ్చేడట. అతడు సువర్ణఘంటాకంకణధారి. దాసుగారు స్వయముగా వానికి గొప్ప సభను ఏర్పాటుచేసి సభానంతరము వానిని గౌరవించి అయ్యా తమరు మూడుగాని నాలుగుగాని తాళములతో పాడగలరా అని అడిగేరట.
దాని ఆ అయ్యరు నాలాగ రెండు తాళములతో పాడగలవారిని ఇప్పటివరకు మన దేశాన చూడలేదు అన్నాడట కించిత్ గర్వంగా.
అప్పుడు దాసుగారు ఐదు తాళములతో పల్లవి పాడి వినిపించగా అయ్యరు తన కంకణమును విప్పదీసి దాసుగారికి నమస్కరించగా నాటి సభ దాసుగారికి"పంచముఖీ పరమేశ్వరుడు" అను బిరుదునిచ్చి సత్కరించెనట.
sriaadibhatla narayana daasugaaru – pramukhula prasamsalu – Aavakaaya.com
sriaadibhatla narayana daasugaaru – pramukhula prasamsalu
by sarma u Published July 15, 2011 u Updated December 27, 2018
iru hastamulatoda jeriyoka ragambu
jaagaaku muktaayi sariganiduta
nayamoppa nyastaakshariyanu vyastaakshari
tambuna valayu vruttaalagaita
samsayaamsammu shemusheeshaktitho ba
rishkarinchuta, gantala lekkagonta
velaya nashtaavadhaanambu salipenatadu
daasugaaru kevalamu harikadhakulu matrame ane apohaloonunnavaariki pai padyam chakkani samaadhaanamu. avadhaanamulanu avaleelagaa cheyutayekaka andulo kuudaa klishtamaina prakriyalu chesi chupinchevarata.
vaaru chesina ashtaavadhaanamulooni amsamulokkasaari chudandi
1.greeku bhashalo ebhai maatala vyastaakshari cheyuta
2.korina puraanamulalooni ghattamulanu chadivi vaatiki appatikappudu raagamulu kattuta
3.pustakamu gira gira tipputundagaa andulooni vishayamunu sunayasamuga chaduvuta
4.beejaganitamu(algibra)nandu ichina chikku lekkalanu akkadikakkade vipputa
5.visaru pushpamulanu lekkinchuta
6.chandassambhashanamu
7.telugu, samskrutamulalo aasukavitvamu
8.nishiddaakshari.
vaariki greeku bhasha ela telisindo, algibra ekkadanerchukunnaro evariki telusu?
kondaru sangeeta vidvaamsulu dasugari pratibhapai asuyapadutuu veeniki sangeetamu teliyadani, krutulu paadatam raadani anagaa marikondaru intati pratibhaavantudu intavaraku puttaledani vaadulaadukunnaarata.
sare ami tumi telchukovadam kosam oka poty sabha erpaatayindi. tagaadaalu jarugakunda poliisulanu moharinchadam kuudaa jarigindi. dasugari pratipakshaaniki naayakudaina oka vakeelu lechi "ikkada iruvadimandi uddandulaina sangeeta vidvaamsulunnaaru, veeru veyu prasnalaku daasugaaru samaadhaanamu cheppinatlaite vaariki sangeetamu telusunu ani oppukovadam jarugutundi lenatlaithe dasugari veerandarinee kshamaapana koravalasi untundi" ani vivarinchedata.
appudu daasugaaru annamaatalivi.
"sabhikulara, ee vidvaamsulandaruu sangeetamulo nakante takkuvavaaru anunadi nijamu. vidvaamsulamu anukune veerilo sangeeta tatvamu telisinavaaru okkaru kuudaa leru. veeru sangeeta saastramu vishayamulo nannu prasninchutaku arhulukaaru endukante sangeeta saastramu samskrutamuna vraayabadinadi. veerilo e okkariki samskrutabhasha lesamaatramgaanainaa teliyadu atuvantappudu veeru nannemi prasninchagalaru, nenu veerikemi samaadhaanamu cheppagalanu. kanuka naatho saastra charcha cheyutaku veeru arhulukaaru. nenoka suluvaina poty pratipaadinchedanu, veerandaruu leda veerilo kondaru oka ganta sepu paadina pidapa nenoka gantasepu paadedanu. evari paata mikkili ranjakamugaa thochuna vaare vijetalu" ani poty paddati chepperu. daasugaariki vijayamu labhinchinadani vere cheppala???
bengulurulo goppa gaayaka sabha jarigindi. bhaarataavaniloonunna prakhyaata gaayakulandaruu aa sabhaku vachiri.rojukoka mahaa gaayakuni kacheri. dasugari vantu vachinadi.dakshinabhaaratamulo labda pratishtudaina dakshinaamuurti pillai dasugari paataku maardangikudu(mrudangam).
antati vidvaamsunaku kuudaa jaga dorakaneeyaka daasugaaru tama laya pratibhanu pradarsinchagaa dakshinaamuurti daasugaariki rendu chetuluu etti namaskrinchagaa naati mahaa sabha daasugaarini "laya brahma" birudutho satkarinchindi.
alahaabaadulo prasiddha gaayanee mani jaanaki baayi anuname undedi. aame sangeetaana mahaa vidvaamsuraalu. aameyeduta paadi aame prasamsalu pondinaaru shree daasugaaru.
kalakattaalo srikrishna jananamu anu samskruta harikadhanu hindeelo vyaakyaanistuu chepperata. aa sabhaku mukhya atidhi ravindranath tagor. vishwakavi dasugari paatavaanikii paatakii entho paravasinchipoyaarata.
challapalli jameendaaru erpaatu chesina pandita sabhalo shree daasugaaru kudiyedamachetulatho sama vishama jaatula veenanu vaayinchagaa aa asaadhaarana pratibhaku panditamandali paravasamu chendagaa aa jameendaaru iruvadi naalugu navarasula bangaaramutho guudina gandapenderamunu dasugari kaaliki swayamugaa todigenata.
subrahmanyayyaru anu daakshinaatyudu okasari vijayanagaramu vachedata. atadu suvarnaghantaakankanadhaari. daasugaaru swayamugaa vaaniki goppa sabhanu erpatuchesi sabhaanantaramu vaanini gowravinchi ayya tamaru moodugaani naalugugaani taalamulatoe padagalara ani adigerata.
daani aa ayyaru naalaaga rendu taalamulatoe paadagalavaarini ippativaraku mana deshaana chudaledu annadata kinchit garvamgaa.
appudu daasugaaru aidu taalamulatoe pallavi paadi vinipinchagaa ayyaru tana kankanamunu vippadeesi daasugaariki namaskarinchagaa naati sabha daasugaariki"panchamukhi parameshwarudu" anu birudunicchi satkarinchenata.