- విజయవాడకు మెట్రో - బస్టాండు నురచి పెనమలూరుకు - రెరడు కారిడార్లలో 26 కి.మీ. - మొత్తర 25 స్టేషన్ల నిర్మాణం - విజిటిఎరలో ఆర్‌ఆర్‌టిఎస్‌ - వలయాకారంలో సర్వీసులు - ప్రాజెక్టు అరచనా వ్యయం రూ.6823 కోట్లు - శ్రీధరన్‌ సమగ్ర నివేదిక ప్రజాశక్తి - హైదరాబాద్‌ బ్యూరో కొత్త రాజధానిలో స్థానిక రైలు ప్రాజెక్టు నిర్మాణానికి తొలి అడుగు పడిరది. విజయవాడలో రెరడు కారిడార్లలో మెట్రో రైలు నిర్మాణం చేపట్టనున్నారు. అలాగే విజిటిఎర చుట్టూ ర్యాపిడ్‌ రైల్‌ ట్రాన్సిట్‌ సిస్టమ్‌ను ఏర్పాటుచేయనున్నారు. దీనికి సంబంధిరచి ఢిల్లీ మెట్రో రైల్‌ ప్రాజెక్టు రూపకర్త శ్రీధరన్‌ ఆదివారం సమగ్ర ప్రాజెక్టు రిపోర్ట్‌ను కేరద్ర పట్టణాభివృద్ధి శాఖ మంత్రి వెరకయ్య నాయుడు సమక్షంలో ముఖ్యమంత్రి చంద్రబాబుకు అరదిరచారు. ఈ ప్రాజెక్టు నిర్మాణానికి మోత్తం 6823 కోట్ల రూపాయలు అవుతాయని అరచనా వేశారు. నాలుగేళ్లలో దీనిని పూర్తిచేయాలని కూడా నిర్ణయిరచారు. ఈ ప్రాజెక్టును రెరడు కారిడార్లుగా నిర్మిస్తారు. తొలి కారిడాల్‌లో విజయవాడలోని పండిట్‌ నెహ్రూ బస్‌ స్టేషన్‌ నురచి బందర్‌ రోడ్డు మీదుగా పెనమలూరు వరకు 12.76 కిలోమీటర్ల వరకు మెట్రో రైల్‌ నిర్మాణం జరుగురది. అలాగే రెరడో కారిడార్‌లో బస్‌స్టేషన్‌ నురచి ఏలూరు రోడ్డు మీదుగా నిడమనూరు వరకు రైలు మార్గం నిర్మిస్తారు. ఇది 13.27 కిలోమీటర్ల దూరం ఉరటురది. రెరడో దశలో తొలి కారిడార్‌ను కృష్ణా నది రైలు బ్రిడ్జికి 200 మీటర్ల వరకు పొడిగిరచి తూళ్లూరును కలిపేలా ప్రతిపాదిరచారు. రెరడో కారిడార్‌ను గన్నవరం విమానాశ్రయానికి అనుసంధానం చేసేలా ప్రతిపాదిరచారు. అలాగే బస్‌ స్టేషన్‌ నురచి కనకదుర్గ ఆలయానికి, గొల్లపూడికి కలుపు తారు. మెట్రో రైలులో మూడు భోగీలు ఉరడేలా, ప్రతి గంటకూ 40 నురచి ఏభై వేల మంది ప్రయాణీకులను గమ్యర చేర్చేలా ప్రతిపాదిరచారు. 2019 సంవత్సరం నాటికి రెరడు కారిడార్లలో 2.91 లక్షల మంది ప్రయాణీకులు మెట్రోను ఉపయోగిరచుకురటారని అరచనా వేస్తున్నారు. ఈ ప్రాజెక్టు నిర్మాణరలో భూసేకరణకు అవసరమయ్యే 769 కోట్ల రూపాయలను రాష్ట్ర ప్రభుత్వమే భరిస్తురది. ప్రాజెక్టు నిర్మాణానికి అవసరమైన నిధులను రైలుమార్గానికి పక్కనే ఉన్న భూమిని ప్రాపర్టీ డెవలప్‌మెరట్‌ ద్వారా సమకూర్చుకోవాలని నిర్ణయిరచారు. ప్రాజెక్టు వ్యయంలో ఢిల్లీ మెట్రో రైల్‌ కార్పొరేషన్‌ ఆరుశాతం వసూలు చేస్తురది. ఇది దాదాపు 320 కోట్లు ఉరటురదని అరచనా వేస్తున్నారు. ఇలా ఉరడగా, విజయవాడ-గురటూరు-తెనాలి-మంగళగిరి చుట్టూ ర్యాపిడ్‌ రైల్‌ ట్రాన్సిట్‌ సిస్టమ్‌ను నిర్మిరచాలని నిర్ణయిరచారు. ఈ ప్రారతంలో మెట్రో రైలు నిర్మాణరలో కిలోమీటర్‌కు కనీసం 30 నురచి 34 కోట్ల రూపాయలవరకు ఖర్చు అవుతురదని, ఇది లాభసాటిగా ఉరడదని అరచనా వేస్తున్న నేపథ్యరలోనే ఆర్‌పిటిఎస్‌ను నిర్మిరచాలని ప్రతిపాదిరచారు. ఇవే ఛార్జీలు! మెట్రో రైలు ఛార్జీలను కూడా ప్రాధమికంగా ఖరారుచేశారు. ఐదు కిలోమీటర్ల వరకు పది రూపాయలుగా, ఐదు నురచి పది కిలోమీటర్ల వరకు 20రూపాయలుగా, ఆపైన 30 రూపాయలుగా ఛార్జీలను నిర్ధారిరచారు. ప్రాజెక్టు వ్యయాన్ని ఏడేళ్లలోపు తిరిగి రాబట్టుకునేలా ఛార్జీలను ఖరారు చేశారు. ఇలా ఉరడగా విశాఖ నురచి అమరావతి మీదుగా తిరుపతికి, బెరగళూరు నురచి అమరావతి మధ్య హైస్పీడ్‌ రైళ్ల ప్రతిపాదనలపైకూడా చర్చిరచారు. వచ్చే మంత్రివర్గ సమావేశంలో ఈ ప్రతిపాదనలపై చర్చిస్తామని చంద్రబాబు వెల్లడిరచారు. ఈ కార్యక్రమంలో మంత్రి నారాయణ, ప్రభుత్వ ప్రధాన కార్యదర్శి ఐవైఆర్‌ కృష్ణారావు, పరకాల ప్రభాకర్‌, కంభంపాటిరామ్మోహనరావు ఇతర అధికారులు పాల్గొన్నారు.
ఆ వ్యాధి వస్తే.. అమ్మానాన్నల అలనాపాలనల్లో సేదదీరాల్సిన పసి మొగ్గలకు చెప్పలేనంత యాతన. దానికి కారణం మేనరిక వివాహం చేసుకున్న తల్లిదండ్రులే. అదే 'తలసేమియా' వ్యాధి. తలసేమియా అంటే గ్రీకుభాషలో సముద్రం అని అర్థం. సముద్రంలా ఇది అంతులేని సమస్య. సముద్రంలా ఆటుపోట్లతో కూడిన వ్యాధి ఇది. తలసేమియా పిల్లల జీవితాలు పౌర్ణమి - అమావాస్యలను తలపిస్తాయి. ఒంటినిండా రక్తం ఉన్నప్పుడు. శిశువు పున్నమి చంద్రుడిలా కళకళలాడుతుంటాడు. హుషారుగా కన్పిస్తాడు. రక్తం తగ్గిపోయే కొద్దీ అమావాస్య చంద్రుడిలా నీరసించిపోతాడు. ఈ వ్యాధికి గురైన చిన్నారికి లెక్కలేనన్ని సార్లు శరీరంపై తూట్లు పొడవాల్సిందే. ఒకసారి కాదు రెండు సార్లు కాదు ఏకంగా జీవితాంతం రక్తం ఎక్కిస్తూనే ఉండాలి. ఇది పసి పిల్లలనే కాదు వారి తల్లితండ్రుల హదయాలనూ కలిచివేసే ఆవేదన. మే 8న 'ప్రపంచ తలసేమియా దినం' సందర్భంగా తలసేమియా వ్యాధి లక్షణాలు, నిర్ధారణ, చికిత్స, జాగ్రత్తల విశేషాలు ఈ వారం 'డాక్టర్‌ స్పెషలిస్ట్‌'లో....
ఎముక మూలుగలో హిమోగ్లోబిన్‌ ఉండే ఎర్రరక్తకణాల ఉత్పత్తి నిలిచిపోవడాన్ని 'తలసేమియా' వ్యాధి అంటారు. మేనరికపు వివాహాలు చేసుకున్న తల్లిదండ్రుల వల్ల జన్యుపరంగా చాలావరకూ ఈ వ్యాధి సంక్రమిస్తుంది. దేశ జనాభాలో 15 శాతం మంది పిల్లలు ఈ వ్యాధికి గురవుతున్నారు. సీడీసీ (సెంటర్‌ ఫర్‌ డిసీజ్‌ కంట్రోల్‌) లెక్కల ప్రకారం ప్రపంచంలో 4.5శాతం మంది చిన్నారులు ఈ వ్యాధితో బాధపడుతుండగా, మనదేశంలో మూడు కోట్ల యాభైలక్షలకు పైగా తలసేమియా బారినపడ్డారని గణాంకాలు చెబుతున్నాయి. ఈ జన్యు సంబంధమైన వ్యాధి పిల్లల ప్రాణాలతో చెలగాటమాడుతుంది. బిడ్డకు జన్మనిచ్చే వారి వల్లే ఈ ప్రాణాంతక వ్యాధి సంక్రమిస్తుంది. తలసేమియా జన్యువాహకులైన తల్లిదండ్రులకు (తలసేమియా మైనర్‌) జన్మించే బిడ్డల్లో పాతిక శాతం మంది పుట్టకతోనే వ్యాధిగ్రస్తులయ్యే (తలసేమియా మేజర్‌) అవకాశం ఉంది. మిగతా పాతిక శాతం మంది సంపూర్ణ ఆరోగ్యవంతులు కావచ్చు. మరో యాభై శాతం కేవలం వాహకులు (తలసేమియా మైనర్‌)గా మిగిలిపోవచ్చు. వీరికి పెద్దగా సమస్యలు ఉండవు. కానీ మరో వాహకుడి ద్వారానో వాహకురాలి ద్వారానో కలిగిన సంతానానికి మాత్రం తలసేమియా వచ్చే అవకాశం ఉంది. ఈ దేశంలో ఆరు కోట్లమందికి పైగా తలసేమియా వాహకులు ఉన్నారు. తలసేమియా వ్యాధి ముఖ్యంగా మేనరికపు వివాహాల వల్ల వస్తుంది. అలా అని బయట వారిని వివాహం చేసుకుంటే ఈ వ్యాధి సోకదని చెప్పలేం.
తలసేమియా రక్తంపైనే ప్రభావాన్ని చూపిస్తుంది. శ్వాసతో పీల్చుకునే ఆక్సిజన్‌ను రక్తం ద్వారా శరీరంలోని అన్ని భాగాలకూ అందించే బాధ్యత హిమోగ్లోబిన్‌దే. తలసేమియా రోగుల్లో శరీరానికి అవసరమైనంత మేర వారి ఎముకల మూలుగల్లో హిమోగ్లోబిన్‌ ఉత్పత్తి కాదు. కొన్ని సార్లు ఉత్పత్తయినా ఎక్కువకాలం నిల్వ ఉండదు. హిమోగ్లోబిన్‌ నిల్వలు దారుణంగా పడిపోతాయి. అలా పడిపోయిన ప్రతిసారీ హిమోగ్లోబిన్‌ని కృత్రిమంగా రక్తం ద్వారా అందించాలి. సకాలంలో అందించకపోతే ప్రాణం పోతుంది.
తలసేమియా ప్రధానంగా రెండు రకాలు. దీన్ని ఆల్ఫా తలసేమియా, బీటా తలసేమియా అని అంటారు. ఈ రెండింటిలోనూ మరికొన్ని రకాలున్నాయి.
ఇది రెండు రకాలు. వీటిని హీమోగ్లోబిన్‌ హెచ్‌, హైడ్రాప్స్‌ ఫెటలిస్‌ (అవయవాల్లో ఎదుగుదల లేకపోవడం)గా వర్గీకరించారు.
- కామెర్లు సోకి, చర్మం పసుపు రంగులోకి మారిపోతుంది. అలాగే కళ్లల్లోని నల్ల గుడ్డు పెద్దగా కనిపిస్తుంది.
- హైడ్రాప్స్‌ తలసేమియా సోకిన శిశువులు జన్మించిన కొద్దిరోజులకే మరణిస్తారు. కొంతమంది గర్భంలోనే చనిపోతుంటారు.
బీటా తలసేమియాలో మేజర్‌ తలసేమియా (కూలేస్‌ ఎనిమియా), ఇంటర్‌మీడియా తలసేమియా అని రెండు రకాలు. పిల్లలకు రెండేళ్ల వయస్సు రావడానికి ముందే మేజర్‌ తలసేమియా లక్షణాలు బయటపడతాయి. ఈ వ్యాధివల్ల బీటా గ్లోబిన్‌ జన్యువులు ప్రభావితమౌతాయి. పిల్లల ప్రాణానికి ప్రమాదం కలిగే అవకాశాలు ఎక్కువగా ఉంటాయి. ఇది సోకినవారికి తరచుగా రక్తాన్ని ఎక్కిస్తుండాలి. ఇంటర్‌మీడియా తలసేమియా తీవ్రత బీటా తలసేమియా కంటే తక్కువగా ఉంటుంది.
- ఒకవేళ తల్లిదండ్రులు ఇద్దరిలోనూ జన్యుపరమైన లోపాలు ఉంటే పిల్లల్లో ఈ వ్యాధి మరింత ప్రమాదకరంగా మారే అవకాశాలు ఎక్కువగా ఉంటుంది.
తలసేమియా వ్యాధి సోకిన పిల్లల్లో లక్షణాలు ముందుగా బయటపడవు. తర్వాత కాలంలో ముఖ్యంగా ఆరు లక్షణాలు బయటపడతాయి. వాటిని గమనించిన వెంటనే వైద్యులను సంప్రదించాలి.
తలసేమియా వ్యాధిని నిర్ధారించడానికి కొన్ని ముఖ్యమైన పరీక్షలు చేయాలి. దంపతులు, గర్భిణులకు హెచ్‌బీ, ఎ2 స్థాయి రక్త పరీక్షలు చేస్తారు. గర్భిణులకు సీవీసీ శాంపిల్‌ పరీక్షలు చేసి శిశువుకు తలసేమియా ఉందా లేదా? అన్న విషయం నిర్ధారిస్తారు. హిమోగ్లోబిన్‌ ఎలక్ట్రోఫొరెసిస్‌ పరీక్ష ద్వారా ఈ వ్యాధి లక్షణాలను తెలుసుకోవచ్చు. ఈ పరీక్ష ద్వారా ఎర్ర రక్తకణాల్లో ఉన్న వివిధ కణజాలాలను వేరుచేస్తారు. వాటిలో విభిన్నంగా ఉన్న కణజాలాలను గుర్తిస్తారు.
తలసేమియా వ్యాధికి వాటి లక్షణాలను అనుసరించి, చికిత్స చేయాలి. శరీరంలో ఎర్ర రక్తకణాల సంఖ్యను పెంచడానికి తరచూ రక్తాన్ని ఎక్కిస్తారు. కొంతమందికి ప్రతి మూడు వారాలకోసారి రక్తాన్ని ఎక్కించాలి.
ఎముకల మూలుగలో ఉన్న కణాలను మార్పిడి చేసి వ్యాధిని నివారించవచ్చు. దీన్ని వైద్య పరిభాషలో బోన్‌మ్యారో ట్రాన్స్‌ప్లాంటేషన్‌ అంటారు. అయితే బోన్‌మ్యారో ట్రాన్స్‌ప్లాంట్‌ చేయడం వలన ఎక్కువ మందికి తగిన ఫలితం ఉందా లేదా అని నిర్ధిష్టంగా చెప్పలేం. రక్తం ఎక్కించిన రోగుల్లో ఐరన్‌ సాధారణ స్థాయికి మించి ఉంటుంది. ఇది ఊపిరితిత్తులు, గుండెపై ప్రభావాన్ని చూపుతుంది. అటువంటి రోగులు ఐరన్‌ కేలేషన్‌ థెరపీ చేయించుకోవాలి. ఈ థెరపిని ఇంజక్షన్‌ రూపంలో తీసుకోవాలి. శరీరంలో అదనంగా ఉన్న ఐరన్‌ కణాలను ఇది బయటకు పంపిస్తుంది. రక్తం ఎక్కించిన తరువాత ఐరన్‌ లోడ్‌ పెరగకుండా ఐరన్‌ ఛీల్లేషన్‌ టాబెట్లు వాడాలి ఇందు కోసం ప్రతినెలా ఐదు వేల రూపాయల నుంచి ఎనిమిది వేల రూపాయల వరకు ఖర్చు అవుతుంది. ఎముక మూలుగలో హిమోగ్లోబిన్‌ ఉత్పత్తి ఆయ్యేలా చేసే బోన్‌మ్యారో టాన్స్‌ ప్లాంటేషన్‌ ఆపరేషన్‌ చాలా ఖర్చుతో కూడినది. దీనికి రూ.25 లక్షల వరకు ఖర్చువుతుంది. అంత ఖర్చుచేసి ఆపరేషన్‌ చేయించినా దాని సక్సెస్‌ రేటు 20 నుంచి 30 శాతం వరకే. అందువల్ల రక్తం ఎక్కించుకునే ప్రక్రియకే అధిక ప్రాధాన్యత ఇస్తున్నారు
తలసేమియా వ్యాధిపై చాలామందిలో అవగాహన లేదు. మేనరికం, వ్యాధిగ్రస్తులు వివాహం చేసుకోవడం వల్ల వ్యాధి పిల్లలకు సంక్రమిస్తుంది. వివాహానికి ముందే రక్త పరీక్షలు చేయించుకుంటే వ్యాధిని నివారించవచ్చు. మేనరికపు వివాహాలను వ్యతిరేకించాలి. వాటిని ప్రోత్సహించకూడదు. పెళ్లికి ముందు వధూవరులు కంప్లీట్‌ బ్లడ్‌ కౌంట్‌ (సీబీసీ), హెచ్‌బీఏ 2 (ఎలక్టోపోరసిస్‌) అనే పరీక్షను చేయించుకోవాలి. టెస్ట్‌లో ఇద్దరికి పాజిటివ్‌ వస్తే వారు ఎట్టి పరిస్ధితులలో పెళ్ళి చేసుకోకూడదు.పెళ్లికి ముందు హెచ్‌ఐవీ పరీక్షలు చేయించుకునేలా ఎలా ప్రచారం చేస్తున్నారో తలసేమియాపైనా, చేసుకోవాల్సిన ఆరోగ్య పరీక్షల గురించి ప్రచారం జరగాలి.
తలసేమియా వ్యాధి రాకముందు, వచ్చిన తర్వాతా చాలా అప్రమత్తంగా ఉండాలి. ముఖ్యంగా తీసుకోవాల్సిన జాగ్రత్తలేమిటంటే...
- ఎట్టి పరిస్థితుల్లోనూ మేనరికపు వివాహాలు, రక్త సంబంధీకులు, దగ్గరి బంధువుల మధ్య వివాహాలు చేసుకోకూడదు.
- క్రమం తప్పకుండా దంత, గుండె, మూత్రపిండాల, క్యాల్షియం, ఫాస్పరస్‌ స్థాయిలను తెలిపే పరీక్షలు చేయిస్తుండాలి.
- వ్యాధి నిరోధక టీకాలు వేయించాలి. అప్పడే ఆ బిడ్డ ఆరోగ్యంగా ఉంటాడు. లేదంటే ఏదో ఒక ఆరోగ్య సమస్య తప్పదు.
- తలసేమియాగల పిల్లలకు వ్యాధి నిరోధకశక్తి తక్కువగా ఉంటుంది. అందువల్ల ఎలాంటి ఇన్ఫెక్షన్లు సోకకుండా చూసుకోవాలి.
- vijayavaadaku metro - bastandu nurachi penamaluruku - reradu kaaridaarlalo 26 ki.mee. - mottara 25 stationla nirmaanam - vgtrlo arrnetsea - valayaakaaramlo sarveesulu - praajektu arachana vyayam roo.6823 kotlu - sridharanni samagra nivedika prajaasakti - hyderabade beuro kotta raajadhaanilo sthaanika railu praajektu nirmaanaaniki toli adugu padiradi. vijayavaadalo reradu kaaridaarlalo metro railu nirmaanam chepattanunnaru. alaage vgtra chuttu rapide raile transite sistammunu erpaatucheyanunnaaru. deeniki sambandhirachi dhilli metro raile praajektu roopakarta sridharanni aadivaaram samagra praajektu reportenu keradra pattanaabhivruddhi saakha mantri verakayya nayudu samakshamlo mukhyamantri chandrababuku aradirachaaru. ee praajektu nirmaanaaniki mottam 6823 kotla roopaayalu avutaayani arachana vaesaaru. naalugellalo deenini puurticheeyaalani kuudaa nirnayirachaaru. ee praajektunu reradu kaaridaarlugaa nirmistaaru. toli caridolle vijayavaadaloni pandite nehroo basm station nurachi bandarm roddu meedugaa penamaluru varaku 12.76 kilometerla varaku metro raile nirmaanam jaruguradi. alaage rerado caridorle busstationsi nurachi eluru roddu meedugaa nidamanuru varaku railu maargam nirmistaaru. idhi 13.27 kilometerla dooram uraturadi. rerado dasalo toli kaaridaarmu krishna nadi railu bridgic 200 meaterla varaku podigirachi thoollurunu kalipela pratipaadirachaaru. rerado kaaridaarmu gannavaram vimaanaasrayaaniki anusandhaanam chesela pratipaadirachaaru. alaage basm station nurachi kanakadurga aalayaaniki, gollapudiki kalupu taaru. metro railulo moodu bhogilu uradela, prati gantakuu 40 nurachi ebhai vela mandi prayaaneekulanu gamyara cherchela pratipaadirachaaru. 2019 samvatsaram naatiki reradu kaaridaarlalo 2.91 lakshala mandi prayaaneekulu metronu upayogirachukurataarani arachana vestunnaru. ee praajektu nirmaanaralo bhusekaranaku avasaramayye 769 kotla roopaayalanu rashtra prabhutvame bharisturadi. praajektu nirmaanaaniki avasaramaina nidhulanu railumaargaaniki pakkane unna bhoomini property devalapemerate dwara samakuurchukoevaalani nirnayirachaaru. praajektu vyayamlo dhilli metro raile carporation aarusaatam vasulu chesturadi. idhi daadaapu 320 kotlu uraturadani arachana vestunnaru. ilaa uradagaa, vijayavada-guraturu-tenaali-mangalagiri chuttu rapide raile transite sistammunu nirmirachaalani nirnayirachaaru. ee praaratamlo metro railu nirmaanaralo kilometeronku kaneesam 30 nurachi 34 kotla roopaayalavaraku kharchu avuturadani, idhi labhasatiga uradadani arachana vestunna nepathyaralone arepitiessinu nirmirachaalani pratipaadirachaaru. ive chaarjeelu! metro railu chaarjeelanu kuudaa praadhamikamgaa khararuchesaru. aidu kilometerla varaku padi roopaayalugaa, aidu nurachi padi kilometerla varaku 20roopaayalugaa, aapaina 30 roopaayalugaa chaarjeelanu nirdhaarirachaaru. praajektu vyayaanni edellalopu tirigi rabattukunela chaarjeelanu khararu chesaru. ilaa uradagaa visakha nurachi amaravati meedugaa tirupatiki, beragaluru nurachi amaravati madhya hyspede railla pratipaadanalapaikudaa charchirachaaru. vache mantrivarga samavesamlo ee pratipaadanalapai charchistaamani chandrababu velladirachaaru. ee kaaryakramamlo mantri narayana, prabhutva pradhaana kaaryadarsi ivire krishnarao, parakaala prabhakarka, kambhampatirammonaharava itara adhikaarulu paalgonnaaru.
aa vyaadhi vaste.. ammaanaannala alanapalanallo sedadeeraalsina pasi moggalaku cheppalenanta yaatana. daaniki kaaranam menarika vivaham chesukunna tallidandrule. adhe 'talasemia' vyaadhi. talasemia ante greekubhaashalo samudram ani artham. samudramla idhi antuleni samasya. samudramla aatupotlatho kuudina vyaadhi idhi. talasemia pillala jeevitaalu pournami - amavasyalanu talapistaayi. ontininda raktam unnappudu. sisuvu punnami chandrudila kalakalalaadutuntaadu. husharuga kanpistaadu. raktam taggipoye koddi amavasya chandrudila neerasinchipotaadu. ee vyaadhiki guraina chinnariki lekkalenanni saarlu sareerampai thootlu podavalsinde. okasari kaadu rendu saarlu kaadu ekamgaa jeevitaantam raktam ekkistuune undaali. idhi pasi pillalane kaadu vaari tallitandrula hadayaalanuu kalichivese aavedana. mee 8na 'prapancha talasemia dinam' sandarbhamgaa talasemia vyaadhi lakshanaalu, nirdhaarana, chikitsa, jaagrattala visaeshaalu ee vaaram 'dactor specialisti'loo....
emuka moolugalo himoglobine unde erraraktakanaala utpatti nilichipovadaanni 'talasemia' vyaadhi antaaru. menarikapu vivaahaalu chesukunna tallidandrula valla janyuparamgaa chaalaavarakuu ee vyaadhi sankramistundi. desha janabhalo 15 saatam mandi pillalu ee vyaadhiki guravutunnaru. cdc (senter fare dcige controlle) lekkala prakaaram prapanchamlo 4.5saatam mandi chinnarulu ee vyaadhitho baadhapadutundagaa, manadesamlo moodu kotla yaabhailakshalaku paiga talasemia baarinapaddaarani ganaankaalu chebutunnaayi. ee janyu sambandhamaina vyaadhi pillala praanaalatoe chelagaatamaadutundi. biddaku janmanichhe vaari valle ee praanaantaka vyaadhi sankramistundi. talasemia janyuvaahakulaina tallidandrulaku (talasemia mineri) janminche biddallo paatika saatam mandi puttakathone vyaadhigrastulayye (talasemia magern) avakaasam undi. migata paatika saatam mandi sampuurna aarogyavantulu kaavachhu. maro yabhai saatam kevalam vaahakulu (talasemia mineri)gaa migilipovachhu. veeriki peddagaa samasyalu undavu. cony maro vahakudi dwarano vahakurali dwarano kaligina santaanaaniki maatram talasemia vache avakaasam undi. ee desamlo aaru kotlamandiki paiga talasemia vaahakulu unnaaru. talasemia vyaadhi mukhyamgaa menarikapu vivahala valla vastundi. alaa ani bayata vaarini vivaham chesukunte ee vyaadhi sokadani cheppalem.
talasemia raktampaine prabhaavaanni choopistundi. swaasato peelchukune aaksijannu raktam dwara sareeramlooni anni bhaagaalakuu andinche baadhyata himoglobinnide. talasemia rogullo sariiraaniki avasaramainanta mera vaari emukala moolugallo himoglobine utpatti kaadu. konni saarlu utpattayinaa ekkuvakaalam nilva undadu. himoglobine nilvalu daarunamgaa padipotayi. alaa padipoyina pratisaarii himoglobinni krutrimamgaa raktam dwara andinchaali. sakaalamlo andinchakapothe praanam potundi.
talasemia pradhaanamgaa rendu rakalu. deenni alfa talasemia, beata talasemia ani antaaru. ee rendintiloonuu marikonni rakalunnayi.
idhi rendu rakalu. veetini heemoglobine hehne, hydrapse fetalissi (avayavaallo edugudala lekapovadam)gaa vargeekarinchaaru.
- kaamerlu soki, charmam pasupu ranguloki maaripotundi. alaage kallalloni nalla guddu peddagaa kanipistundi.
- hydrapse talasemia sokina sisuvulu janminchina koddirojulake maranistaaru. kontamandi garbhamlone chanipotuntaru.
beata talasemialo magern talasemia (koolese enimia), intermedia talasemia ani rendu rakalu. pillalaku rendella vayassu raavadaaniki munde magern talasemia lakshanaalu bayatapadataayi. ee vyaadhivalla beata globine janyuvulu prabhaavitamoutaayi. pillala praanaaniki pramaadam kalige avakaasaalu ekkuvagaa untaayi. idhi sokinavaariki tarachugaa raktaanni ekkistundaali. intermedia talasemia teevrata beata talasemia kante takkuvagaa untundi.
- okavela tallidandrulu iddariloonuu janyuparamaina lopalu unte pillallo ee vyaadhi marinta pramaadakaramgaa mare avakaasaalu ekkuvagaa untundi.
talasemia vyaadhi sokina pillallo lakshanaalu mundugaa bayatapadavu. tarvaata kaalamlo mukhyamgaa aaru lakshanaalu bayatapadataayi. vaatini gamaninchina ventane vaidyulanu sampradinchaali.
talasemia vyaadhini nirdhaarinchadaaniki konni mukhyamaina pareekshalu cheyali. dampatulu, garbhinulaku hechabi, e2 sthaayi rakta pareekshalu chestaaru. garbhinulaku cvc sampille pareekshalu chesi sisuvuku talasemia undaa leda? anna vishayam nirdhaaristaaru. himoglobine electrophoresisi pareeksha dwara ee vyaadhi lakshanaalanu telusukovacchu. ee pareeksha dwara erra raktakanaallo unna vividha kanajaalaalanu veruchestaaru. vaatilo vibhinnamgaa unna kanajaalaalanu gurtistaaru.
talasemia vyaadhiki vaati lakshanaalanu anusarinchi, chikitsa cheyali. sareeramlo erra raktakanaala sankhyanu penchadaaniki tarachuu raktaanni ekkistaaru. kontamandiki prati moodu vaaraalakosaari raktaanni ekkinchaali.
emukala moolugalo unna kanaalanu marpidy chesi vyaadhini nivaarinchavacchu. deenni vaidya paribhaashalo bonmeyaro transemplantatio antaaru. ayithe bonmeyaro transemplanti cheyadam valana ekkuva mandiki tagina phalitam undaa leda ani nirdhishtamgaa cheppalem. raktam ekkinchina rogullo ireni saadhaarana sthaayiki minchi untundi. idhi oopiritittulu, gundepai prabhaavaanni chuuputundi. atuvanti rogulu ireni keleshanki therapy cheyinchukovali. ee therapini injakshan roopamlo teesukovali. sareeramlo adanamgaa unna ireni kanaalanu idhi bayataku pampistundi. raktam ekkinchina taruvaata ireni lode peragakunda ireni cheelleshanni tabetlu vaadaali indu kosam pratinela aidu vela roopaayala nunchi enimidi vela roopaayala varaku kharchu avutundi. emuka moolugalo himoglobine utpatti ayyela chese bonmeyaro tanse plantationsi aapareshan chala kharchuto koodinadi. deeniki roo.25 lakshala varaku kharchuvutundi. anta kharchuchesi aapareshan cheyinchinaa daani suxesse retu 20 nunchi 30 saatam varake. anduvalla raktam ekkinchukune prakriyake adhika praadhaanyata istunnaru
talasemia vyaadhipai chaalaamandilo avagaahana ledu. menarikam, vyaadhigrastulu vivaham chesukovadam valla vyaadhi pillalaku sankramistundi. vivaahaaniki munde rakta pareekshalu cheyinchukunte vyaadhini nivaarinchavacchu. menarikapu vivaahaalanu vyatirekinchaali. vaatini prothsahinchakudadu. pelliki mundu vadhuuvarulu completee blude counte (cbc), hechabee 2 (electoporasisisi) ane pareekshanu cheyinchukovali. testelo iddariki pajitive vaste vaaru etty parisdhitulalo pelli chesukokudadu.pelliki mundu heanie pareekshalu cheyinchukunela ela prachaaram chestunnaro talasemiyapaina, chesukovalsina aarogya pareekshala gurinchi prachaaram jaragali.
talasemia vyaadhi raakamundu, vachina tarvata chala apramattamgaa undaali. mukhyamgaa teesukovaalsina jagrattalemitante...
- etty paristhitulloonuu menarikapu vivaahaalu, rakta sambandheekulu, daggari bandhuvula madhya vivaahaalu chesukokudadu.
- kramam tappakunda danta, gunde, moothrapindaala, calsium, fasparasse sthaayilanu telipe pareekshalu cheyistundaali.
- vyaadhi nirodhaka teekaalu veyinchaali. appade aa bidda aarogyamgaa untaadu. ledante edho oka aarogya samasya tappadu.
- talasemiyaagala pillalaku vyaadhi nirodhakasakti takkuvagaa untundi. anduvalla elanti infectionlu sokakunda chusukovali.