ఓ బాల రాజా... ఒక్కొక్కరి జన్మదినం ఒక్కో మజా... - కృష్ణ ప్రేమ
ఇళయరాజా వారు ఇంకా పదిమందికీ తెలియని గిటారు రాజాగా ఉన్న రోజుల్లోనే స్వర జానకి 'రాజా.... పిలుపు నాదేనురా...'అని ఒక పాట పాడడం కొందరికైనా గుర్తుండే ఉండాలి. స్వర కర్త 'సత్యం' పలికించిన రాజశ్రీ పలుకులవి. అప్పుడు ఎవ్వరూ ఊహించలేదు- స్వర కర్త జి.కె. వెంకటేష్ దగ్గర ఉండే ఒక రాజా వారు ముందు ముందు ముందుకు దూసుకు వస్తారనీ, అలా వచ్చి సినీ సంగీత ప్రపంచ నడకలో ఒక మార్పు తీసుకు వస్తారనీ!
రాజా వారి స్వరాల కూర్పు, లయలోని నేర్పు స్వర జానకి గళం నుంచి కొన్నేళ్ళు , చిత్ర గళం నుంచి ఆ పైన , శ్రేయా ఘోషాల్ గళం నుంచి ఇక పైన స్పష్టమౌతాయన్నది ప్రపంచం పసిగట్టేసింది. లతా, ఆశా కోకిలల నుంచి 'వహ్వా రాజా సాబ్' వంటి తారీఫ్ లు, ఎం.ఎస్. విశ్వనాథన్ వంటి స్వర మేధావి నుంచి ఇసై రాజా ధాటికి ఐసై పోతూ చేసిన ప్రశంశలు రాజా వారికి దక్కిన అమూల్య నిధులు అని ప్రపంచం గుర్తించింది.
అందరిలాగనే రాజా కూడా రెండు కళ్ళతో ఏడు రంగులు చూసినా రాజా వారి కళ్ళలో మాత్రం ఏడు స్వరాల రంగు,రుచి,వాసన దాగి ఉంటాయి. ఏడు స్వరాల మ్యాజిక్కే మ్యూజిక్ అని ఆయన అనుకున్నా 'మెలోడీ' పట్ల జాలి ఉన్న ఇంద్రజాలికుడు. పాట లోని మాటలు 'రంపపు కోత' పెడుతున్నా మెలోడీకి ఏం కాలేదు చూడండి అని చూపగలిగే గారడీడు. పాటలో వేగం ఉన్నా 'శ్రావ్యత' చెడకూడదు. పాటలో పరుగు ఆరోగ్యానికి అనువుగా ఉండాలే కాని పడదోసేలా ఉండకూడదు. అదీ ఆయన తనకు తాను అలవర్చుకున్న క్రమశిక్షణ. ఆ క్రమశిక్షణతోనూ, రాజీ పడని స్థిర వ్యక్తిత్వం తోనూ, స్వరాలు అందరికీ అందుబాటులో ఉంచుతూ మొత్తం 'సినీ సంగీత పరిశ్రమ' లోనే నిండు క్రమ శిక్షణ తీసుకొచ్చిన అరుదైన దార్శికుడు, సంగీత దర్శకుడు రాజా.
రాజా చూడడానికి యోగిలా ఉంటారు. సంగీత సాధన వంటి యోగాభ్యాసమే అలా మలిచింది ఆయన్ని.వయోలీన్స్ మీద స్వరాల కదలికలు తప్ప సంగీతం లో వయలెన్స్ ఎరగని మెత్తని మనసున్న వాడు ఆయన. హార్మోనియం మీద తన బాణీ లోని హార్మనీ ఉందా లేదా అని శోధించుకోవడం, కొత్త వరస సాధించుకోవడం ఇదే యావ యోగ్యతగా ఉన్న మనీషి యావత్ ప్రపంచానికి దక్కడాన్ని మించిన యోగం మరొకటి ఉంటుందా?
'రాజా – రాజాధి రాజా .. కోట లేదు పేట లేదు అప్పుడూ నే రాజా' అని సినిమా హీరో తనకి తాను ఉద్దేశించి అనుకున్నా ఆ గీతాన్ని (డబ్బింగ్) రాసిన రాజశ్రీ కలం 'రాజా' వారి పేరునే కలవరించి ఉండాలి. పేట నుంచి కోట వరకు ప్రతిధ్వనించిన రాజా 'ఇసై' లను విన్న పండిత పామరులంతా 'సై రాజా సై రాజా' అని నినదించిన రవం – రాజా వారికి దక్కిన వరం, గౌరవం.
పేరు రాజా అయినా బాపూ రమణలు మునుపెప్పుడో 'మంత్రి గారి వియ్యంకుడు' నే ఆయనకి అప్పజెప్పారు. వారికి ఇవ్వగలిగే సరియైన బహుమానం రాజ్యమే అని నిర్ణయించుకున్నాక పూర్తిగా 'శ్రీరామ రాజ్యం' సమర్పించేశారు ఇటీవల.
ఆయన అలతి అలతి మాటలని పిల్లలకి తగ్గట్టుగా 'అంజలి' లో వినిపిస్తే పిల్లలు సంతోషించారు. 'ఓ పాపా లాలి.., లాలీ లాలీ లాలీ వటపత్రశాయికి' అని జోల పాడితే వాళ్ళంతా తమ తమ ఇళ్ళల్లో, తల్లుల ఒళ్ళల్లో ఆరోగ్యంగా నిద్ర పోయారు.
పెద్దవాళ్ళు 'జానకి కలగనలేదు రాముని సతి కాగలనని ఏనాడూ ' అన్నది విని, 'మళ్ళీ మళ్ళీ ఇది రాని రోజు' అన్నది తెలుసుకుని తమతమ రోజులు, తప్పిపోయిన మోజులు గుర్తు చేసుకునీ ఆరోగ్యంగా నవ్వుకున్నారు.
హిందీ శ్రోతలు కూడా 'సుర్ మయి అఖియో(' నుంచి సన్నగా కన్నీరు కార్చి 'సాథియా.. తూనే క్యా కియా'- అని ఆయన కనిపెట్టిన ఆరోగ్య పధకాన్ని అమలు చేశారు. ఆయన నేర్పిన ఆలాపనలు టీవీ సీరియల్స్ , వీక్షకుల మధ్య 'పవిత్ర రిస్తా' ని సాధించి పెట్టాయి, పెడుతున్నాయి.
ఇక తెలుగు యువక జనం వైపూ సరికొత్త ఆరోగ్య ప్రభంజనం....
'సందెపొద్దుల కాడ సంపంగి' నవ్వితే 'బంతీ చామంతీ' కూడా ' ఇందువదన కుందరదన' వైపు చూసి 'యమహో నీ యమా యమా అందం' అనుకున్నాయి.
'అరె ఏమైందీ ఒక మనసుకు' 'కొత్తగా రెక్కలొచ్చెనా'...... 'ఘల్లు ఘల్లు మంటు' ...ఎక్కడ విన్నా 'నాదవినోదము', 'తకిట తకిట తందానా'లే, 'తం తన తం తన తాళంలో రస రాగంలో' రాజా వారి 'మాటే మంత్రము!'
'రామచిలకా పెళ్లి కొడుకెవరే' 'సిరిమల్లె పువ్వా నా వాడు ఎవడే' – మంత్ర ముగ్ధ అయి కలవరించని యువతి లేదు.
దేశీయ పద్ధతిలోనే వాయిద్యాలు ఉపయోగించి ఎక్కడో విదేశాల్లోని కచేరీ వింటున్నఅనుభూతి కలిగించిన రాజా లోని విద్వత్తుకి పేరు పెట్టాలి. చెప్పండి- How to name it? ఏ శబ్దాన్నయినా మోసుకు పోగలది ఏ(వుందీ భూమ్మీద?- Nothing but wind! అలా ఇళయరాజా తను కట్టిన ప్రతి పాటనీ గాలికొదిలేస్తారా... అది గాలి పటంలా ఎగిరెగిరి తిరిగి 'గాలి పాఠం' లా సంగీతం బళ్ళో వాలి కొత్త సిలబస్ 'సెట్' చేయిస్తుంది. విదేశాల్లోనూ ఆయన ఒక వాద్య ఘోష్టి రాయి విసిరితే అది Blood Stone అయి పోతుంది.
అదీ అలా ఉండాలి 'రాజా' లా ఉండడమంటే... సంగీత సామ్రాజ్యంలో పోగయ్యే కొత్తదనమే రాజా వారి నిలువెత్తు ధనం!
పద్మ భూషణుడు రాజా వారు మూకాంబిక పద పద్మాల భూషణమే తాను అన్నట్టు 'జననీ జననీ' అని నిత్యం స్మరిస్తారు, ఆ తల్లి ప్రసాదించిన సంగీత విద్యలోనూ, రమణ మహర్షి ధ్యానం లోనూ మునిగి తేలుతూ 'గజిబిజి, బిజీ బిజీ ప్రపంచాన్ని విస్మరిస్తారు.
అంబ పలికితే సరే. కాని ఇంత పెద్ద రాజా వారిని 'ఒరే' అని తెలుగులో అనగలిగిన 'బాలు'డొకరున్నారు. తమిళంలో 'ఒరే' అంటే 'ఒక' కాబట్టి 'రాజా ప్రతిభ ఒక్కటే ... సినీ భవిష్యత్తుకి ఒక వెలుగు రేఖ' ' అని ముందు చూపుతోనే ఆ 'బాలు'డు ఆలోచించి అలా పిలిచి ఉండాలి.
ఇంకా చల్లకొచ్చి మంత దాచటమెందుకూ? ఆ బాలుడు ఎవరో కాదు 'శ్రీపతి పండితారాధ్యుల బాలసుబ్రహ్మణ్యం' అనే 'కొండంత' యశశ్విని గోరంత సైజులో గుండెలో దాచుకోవడానికి తెలుగువాళ్ళు, తమిళం వాళ్ళు, కన్నడం వాళ్ళు పధకం వేసి కుదించేసి పిలుస్తున్న 'బాలు' గారే. అంబ బాలుడు సుబ్రహ్మణ్యుడే కదా. అదీ చొరవకి కారణం!
ఈ 'బాలు'డు పుట్టిన రోజు – ఈ జూన్ 4 న. అంటే అది- Balu Day ! ఇప్పటికీ ఆయన 'బాలు'డే!
అయితే, 66 ఏళ్ళ వయసు అవలీలగా మోస్తున్న 'బాలు'డిప్పుడు.
ఇరవై ఏళ్ల వయసు నాడూ బాలుడే కనుక సినీ ద్వారం దగ్గర జయుడు లాంటి గూర్ఖా లక్ష్మణ 'రేఖ' గీసి 'ససేమిరా దాటకూడదన్నాడు ఆయన్ని. మిత్రుడు 'మురళి' ఎంత శ్రావ్యంగా విన్నవించుకున్నా గూర్ఖా వినడే.. తొలి అవకాశం చేజారిపోయినంత పని చేశాడు. విజయా గార్డెన్స్ కి పిలిపించినది 'కోదండపాణి'. సినిమా పేరు 'శ్రీశ్రీశ్రీ మర్యాద రామన్న'. సంస్థ పేరు- 'రేఖా అండ్ మురళీ'. ఆలస్యమైనందుకు ఆదిలోనే చీవాట్లు. కారు కోసం చూసి చూసి విసిగెత్తి అలా వచ్చినందుకు ఇదీ ఫలితం. అసలు విషయం – కారు డ్రైవర్ ఎవర్నో దారిలో గ్రుద్దేడు, అయ్యో పాపం అని హాస్పిటల్ కి చేర్చి మరీ వచ్చాడట. ఈలోగా వీళ్ళు కారూ గీరూ రావ్ రావ్ అని తీర్మానించుకునీ ఇటు వైపు వచ్చేశారు. తొలి పాట పల్లవి 'ఏమి ఇంత మోహం' అయినా అనుభవం చెప్పినది 'ఏమి ఈ వింత శోకం' అనే. అయితే బాలు పాడినవి 'రావే కావ్య సుమబాలా, జవరాలా, ప్రియురాలా, నవ రాగా భావ మాలా' – నాలుగు 'ల'కారాలు. ఇంటి పేరులో ఒక 'ల', స్వంత పేరులో ఒక 'ల' – అనే రెండు లకారాలు ఎప్పుడూ వెన్నంటి ఉన్నా తొలి పాట కూడా లకారాలివ్వడం విశేషం. ఆనాటికి 'పీల' గా ఉండి రాను రానూ 'స్థూల' కాయుడైన వారికి అక్కడా లకారమే.
గానం సరస్వతీ కటాక్షం అయితే , గాయకుడికి లక్ష్మీ కటాక్షం కూడా ఉండాలి. కోరుకుంటే సరి పోదు- కాపాడుకోవాలి.
అదియే 'బాల' రహస్యం.
రాముడు మంచి బాలుడు – ఇది తెలుగింట ఒక నానుడి.
సినీ ప్రపంచం తెలుసుకున్న సత్యం ఒకటుంది- 'కోదండపాణి' మంచి ఎంపిక 'బాలు'డు- అన్నది. ఆ కోదండపాణి గురువు గారు ఏడేళ్ళు చేయి పట్టి 'బాలు'డిని నడిపించారు. ఈ 'బాలు'డు గురువాజ్ఞ అయినప్పుడల్లా 'ఈనాడు కట్టుకున్న బొమ్మరిల్లు' నుంచి 'పదిలంగా అల్లుకున్న పొదరిల్లు' ని మించి 'విశాల గగనములో చందమామ' వైపు చూసి 'కొండ పైన వెండి వాన' కురిపించ గలిగాడు. గురువు కను మరుగైతే ... గానం తన గురుతర బాధ్యతగా తీసుకునీ గురువు పేరిట 'ఆడియో ల్యాబ్' సృష్టించి 'కలకాలం ఇదే పాడనీ ... నీలో నన్నే చూడనీ' అని అశ్రు ధారని ఆపుకొని ఆశువు, ధారణ ఆయుధాలు ధరించి తిరుగు లేని జైత్ర యాత్ర సాగించాడు.
నాలుగున్నర దశాబ్దాల సినీ సంగీత సాగర మథనం లో ఈ పద్మ భూషణుడి అమృత గళం సాధించిన 'రికార్డు'ల రేకులు నిత్య వికాసం తో వర్ధిల్లుతున్నాయి. అదే చాలు 'శుభ' మస్తు, కోరమన్యం.
అయితే, ఇవాళ కనులు మూసినా పాటే లో అరుదైన బాలానందం కలిగించే పాటలే విందాం, మరి కనులు చూసినా పాటే కావాలే... రాజా వారి పాటల ఖజానా కొల్లగొడితే దక్కేది రెండు తమిళం, ఓ హిందీ, నాలుగు తెలుగు – వెరసి ఏడు స్వరాల స్వర కర్త స్వర దృశ్య మాలే.
oo baala raja... okkokkari janmadinam okko maja... - krishna prema
ilayaraja vaaru inka padimandikee teliyani gitaru rajaga unna rojullone swara jaanaki 'raja.... pilupu nadenura...'ani oka paata paadadam kondarikaina gurtunde undaali. swara karta 'satyam' palikinchina rajashree palukulavi. appudu evvaruu oohinchaledu- swara karta ji.ke. venkatesh daggara unde oka raja vaaru mundu mundu munduku doosuku vastaaranee, alaa vachi cinee sangeeta prapancha nadakalo oka maarpu teesuku vastaaranee!
raja vaari swaraala kuurpu, layaloni nerpu swara jaanaki galam nunchi konnellu , chitra galam nunchi aa paina , shreya ghoshal galam nunchi ika paina spashtamoutaayannadi prapancham pasigattesindi. lataa, aashaa kokilala nunchi 'vahwa raja sab' vanti tarif lu, em.es. vishwanathan vanti swara medhavi nunchi isai raja dhaatiki aisai pothoo chesina prasamsalu raja vaariki dakkina amoolya nidhulu ani prapancham gurtinchindi.
andarilaagane raja kuudaa rendu kallatho edu rangulu chusina raja vaari kallalo maatram edu swaraala rangu,ruchi,vasana daagi untaayi. edu swaraala majicke music ani aayana anukunna 'melody' patla jaali unna indrajaalikudu. paata loni maatalu 'rampapu kotha' pedutunna melodiki yem kaaledu chudandi ani choopagalige garadiidu. paatalo vegam unna 'shraavyata' chedakudadu. paatalo parugu aarogyaaniki anuvugaa undaale kaani padadosela undakudadu. adhee aayana tanaku taanu alavarchukunna kramasikshana. aa kramasikshanatoonuu, raji padani sthira vyaktitvam thonuu, swaraalu andarikee andubaatulo unchutuu mottam 'cinee sangeeta parisrama' lone nindu krama sikshana teesukochina arudaina daarsikudu, sangeeta darsakudu raja.
raja chudadaniki yogila untaaru. sangeeta saadhana vanti yogabhyasame alaa malichindi aayanni.violeens meeda swaraala kadalikalu tappa sangeetam loo vayalens eragani mettani manasunna vaadu aayana. harmonium meeda tana baanii loni harmani undaa leda ani sodhinchukovadam, kotta varasa saadhinchukovadam ide yaava yogyatagaa unna maneeshi yavat prapanchaaniki dakkadaanni minchina yogam marokati untundaa?
'raja – rajadhi raja .. kota ledu peta ledu appuduu nee raja' ani sinima heero tanaki taanu uddesinchi anukunna aa geetaanni (dabbing) raasina rajashree kalam 'raja' vaari perune kalavarinchi undaali. peta nunchi kota varaku pratidhvaninchina raja 'isai' lanu vinna pandita paamarulantaa 'sai raja sai raja' ani ninadinchina ravam – raja vaariki dakkina varam, gowravam.
paeru raja aina baapuu ramanalu munupeppudo 'mantri gaari viyyankudu' nee aayanaki appajeppaaru. vaariki ivvagalige sariyaina bahumanam rajyame ani nirnayinchukunnaaka puurtigaa 'srirama rajyam' samarpinchesaaru iteevala.
aayana alati alati maatalani pillalaki taggattugaa 'anjali' loo vinipiste pillalu santoshinchaaru. 'oo papa laali.., lali lali lali vatapatrasaayiki' ani jola paadithe vaallantaa tama tama illallo, tallula ollallo aarogyamgaa nidra poyaru.
peddavaallu 'jaanaki kalaganaledu ramuni sathi kaagalanani enaaduu ' annadi vini, 'mallee mallee idhi raani roju' annadi telusukuni tamatama rojulu, tappipoyina mojulu gurtu chesukunee aarogyamgaa navvukunnaru.
hindi shrotalu kuudaa 'sur mayi akhiyo(' nunchi sannagaa kanneeru karchi 'sathia.. thoone kya kia'- ani aayana kanipettina aarogya padhakaanni amalu chesaru. aayana nerpina aalaapanalu tv seerials , veekshakula madhya 'pavitra rista' ni saadhinchi pettai, pedutunnaayi.
ika telugu yuvaka janam vaipoo sarikotta aarogya prabhanjanam....
'sandepoddula kaada sampangi' navvithe 'bantee chaamantii' kuudaa ' induvadana kundaradana' vaipu chusi 'yamaho nee yama yama andam' anukunnayi.
'are emaindi oka manasuku' 'kottagaa rekkalochenaa'...... 'ghallu ghallu mantu' ...ekkada vinna 'naadavinodamu', 'takita takita tandana'lee, 'tam tana tam tana taalamlo rasa raagamlo' raja vaari 'mate mantramu!'
'ramachilaka pelli kodukevare' 'sirimalle puvwa naa vaadu evade' – mantra mugdha ayi kalavarinchani yuvati ledu.
desheeya paddhatilone vaayidyaalu upayoginchi ekkado videsaalloni kacheri vintunnaanubhooti kaliginchina raja loni vidvattuki paeru pettali. cheppandi- How to name it? e sabdaannayinaa mosuku pogaladi e(vundee bhoommeeda?- Nothing but wind! alaa ilayaraja tanu kattina prati paatanii galikodilestara... adhi gaali patamla egiregiri tirigi 'gaali paatham' laa sangeetam ballo vaali kotta silabas 'sett' cheyistundi. vidaesaalloonuu aayana oka vaadya ghoshti raayi visirithe adhi Blood Stone ayi potundi.
adhee alaa undaali 'raja' laa undadamante... sangeeta saamraajyamlo pogayye kottadaname raja vaari niluvettu dhanam!
padma bhushanudu raja vaaru mookaambika pada padmaala bhushaname taanu annattu 'jananee jananee' ani nityam smaristaaru, aa talli prasaadinchina sangeeta vidyaloonuu, ramana maharshi dhyanam lonoo munigi teelutuu 'gajibiji, biji biji prapanchaanni vismaristaaru.
amba palikithe sare. kaani inta pedda raja vaarini 'ore' ani telugulo anagaligina 'baalu'dokarunnaru. tamilamlo 'ore' ante 'oka' kabatti 'raja pratibha okkate ... cinee bhavishyattuki oka velugu rekha' ' ani mundu chuputhone aa 'baalu'du aalochinchi alaa pilichi undaali.
inka challakochi manta daachatamendukuu? aa baludu evaro kaadu 'sripati panditaaraadhyula balasubrahmanyam' ane 'kondanta' yasashwini goranta saijulo gundelo dachukovadaniki teluguvaallu, tamilam vaallu, kannadam vaallu padhakam vesi kudinchesi pilustunna 'baalu' gaare. amba baludu subrahmanyude kada. adhee choravaki kaaranam!
ee 'baalu'du puttina roju – ee joon 4 na. ante adhi- Balu Day ! ippatikee aayana 'baalu'dee!
ayithe, 66 ella vayasu avaleelagaa mostunna 'baalu'dippudu.
iravai ella vayasu naaduu balude kanuka cinee dwaram daggara jayudu lanti goorkha lakshmana 'rekha' geesi 'sasemira daatakuudadannaadu aayanni. mitrudu 'murali' entha shraavyamgaa vinnavinchukunnaa goorkha vinade.. toli avakaasam chejaripoyinanta pani cheshaadu. vijaya gardens ki pilipinchinadi 'kodandapani'. sinima paeru 'srisrishree maryaada ramanna'. samstha paeru- 'rekha and muralii'. aalasyamainanduku aadilone cheevaatlu. kaaru kosam chusi chusi visigetti alaa vachinanduku idhee phalitam. asalu vishayam – kaaru driver evarno daarilo gruddedu, ayyo paapam ani haspital ki cherchi mari vachadata. eelogaa veellu kaaruu geeroo rav rav ani teermaaninchukunii itu vaipu vachesaaru. toli paata pallavi 'emi inta moham' aina anubhavam cheppinadi 'emi ee vinta shokam' ane. ayithe baalu paadinavi 'rave kaavya sumabala, jawarala, priyurala, nava raga bhaava mala' – naalugu 'la'kaaraalu. inti paerulo oka 'la', swanta paerulo oka 'la' – ane rendu lakaaraalu eppuduu vennanti unna toli paata kuudaa lakaralivvadam visesham. aanaatiki 'peela' gaa undi raanu raanuu 'sthoola' kaayudaina vaariki akkada lakarame.
gaanam saraswati kataksham ayithe , gayakudiki lakshmi kataksham kuudaa undaali. korukunte sari podu- kapadukovali.
adiye 'baala' rahasyam.
ramudu manchi baludu – idhi teluginta oka naanudi.
cinee prapancham telusukunna satyam okatundi- 'kodandapani' manchi empika 'baalu'du- annadi. aa kodandapani guruvu gaaru edellu cheyi patti 'baalu'dini nadipinchaaru. ee 'baalu'du guruvaagna ayinappudalla 'eenaadu kattukunna bommarillu' nunchi 'padilamgaa allukunna podarillu' ni minchi 'visaala gaganamulo chandamama' vaipu chusi 'konda paina vendi vaana' kuripincha galigaadu. guruvu kanu marugaite ... gaanam tana gurutara baadhyatagaa teesukunee guruvu paerita 'audio lab' srushtinchi 'kalakaalam ide paadanii ... neelo nanne chudanee' ani ashru dharani aapukoni aasuvu, dhaarana aayudhaalu dharinchi tirugu laeni jaitra yaatra saaginchaadu.
nalugunnara dasaabdaala cinee sangeeta saagara mathanam loo ee padma bhushanudi amruta galam saadhinchina 'rikaardu'la rekulu nitya vikasam thoo vardhillutunnaayi. adhe chaalu 'shubha' mastu, koramanyam.
ayithe, ivaala kanulu muusinaa pate loo arudaina balanandam kaliginche paatale vindaam, mari kanulu chusina pate kavale... raja vaari paatala khajana kollagodithe dakkedi rendu tamilam, oo hindi, naalugu telugu – verasi edu swaraala swara karta swara drushya maale.