కేతిగాడి గంతులు — Vikaspedia
తకతై, తకతై తోలుబొమ్మ, దాని తమాషా చూడరా తోలుబొమ్మ...
ఎప్పుడైనా మీరు తోలుబొమ్మలాట చూశారా? తెర వెనుక దీపాల వెలుగులో పారదర్శకమైన (Transparent) రంగులు అద్దిన తోలుబొమ్మలాట చూడడానికి చాలా బాగుంటుంది. అందులో కేతిగాడి పాత్ర చేసే వీరంగం చూసి తీరవలసిందే. కోతి చేష్టలతో, కుప్పిగంతులతో బహురంజుగా వుంటుంది. మరి మనము అలాంటి కేతిగాళ్ళను తయారుచేసి గంతులేయిద్దామా. ఎలాగంటారా? రండి చేసి చూద్దాం.
ఒక రేకు పైన లేక Steel plate పైన పటములో చూపిన విధంగా రెండు లావాటి పుస్తకాలు అమర్చి వాటిపైన ఒక గాజు పలకను అమర్చాలి. పలుచని కాగితం Tissue paper తో ఒక అంగుళం సైజులో 4 లేక 5 బొమ్మలను కత్తిరించండి. ఈ కత్తిరించిన బొమ్మలను రేకు (plate) పై గాజుపలక క్రింద ఉంచండి. ఇప్పుడు గాజుపలకను ఉన్నిగుడ్డ (woolen cloth)తో రుద్దినట్లయితే క్రిందవున్న పేపరు బొమ్మలు చక్కగా గంతులేస్తాయి. కేతిగాడిలాగా. ఇది ఎలా సాధ్యం?
గాజు పలకను ఉన్నిగుడ్డతో రుద్దినప్పుడు అది ఎలక్ట్రాన్ ను కోల్పోయి (loose electrons) ధనవిద్యుదావేశాన్ని పొందుతుంది. ఈ ఆవేశం క్రిందవున్న కాగితపు బొమ్మలను ఆకర్షిస్తుంది. బొమ్మలు పైకి లేచి తమలోని ఎలక్ట్రాన్ ను గాజుపలకకు ఇచ్చి ధనావేశం పొందుతాము. అప్పుడు గాజి పలక, కాగితపు బొమ్మలు సజాతి ఆవేశాలై పరస్పరం వికర్షించుకుని బొమ్మలు క్రింద లోహపు ప్లేటుపై పడతాయి. అవి లోహపు పలకలోని ఎలక్ట్రాన్ ను తీసుకొని (gain electrons)తటస్థపడి మరలా గాజుపలక వైపు ఆకర్షించబడి పైకిలేస్తాయి. ఇలా వెనువెంటనే జరుగడం వలన మనకు కాగితపు బొమ్మలు గంతులేస్తూ కనిపిస్తాయి. అదన్నమాట, ఉంటామరి...
ketigadi gantulu u Vikaspedia
takatai, takatai tholubomma, daani tamasha chudara tholubomma...
eppudaina meeru tholubommalata chusara? tera venuka deepaala velugulo paaradarsakamaina (Transparent) rangulu addina tholubommalata chudadaniki chala baguntundi. andulo ketigadi paatra chese veerangam chusi teeravalasinde. kothi cheshtalatho, kuppigantulato bahuranjugaa vuntundi. mari manamu alanti ketigallanu tayaaruchesi gantuleyiddama. elagantara? randi chesi chuddam.
oka reku paina leka Steel plate paina patamulo chuupina vidhamgaa rendu lavati pustakaalu amarchi vaatipaina oka gaaju palakanu amarchali. paluchani kaagitam Tissue paper thoo oka angulam saijulo 4 leka 5 bommalanu kattirinchandi. ee kattirinchina bommalanu reku (plate) pai gajupalaka krinda unchandi. ippudu gaajupalakanu unnigudda (woolen cloth)thoo ruddinatlayite krindavunna peparu bommalu chakkaga gantulestayi. ketigaadilaagaa. idhi ela saadhyam?
gaaju palakanu unniguddatho ruddinappudu adhi electron nu kolpoi (loose electrons) dhanavidyudaavesaanni pondutundi. ee aavesam krindavunna kaagitapu bommalanu aakarshistundi. bommalu paiki lechi tamaloni electron nu gaajupalakaku ichi dhanavesam pondutaamu. appudu gaji palaka, kaagitapu bommalu sajati aavesaalai parasparam vikarshinchukuni bommalu krinda lohapu platepai padataayi. avi lohapu palakalooni electron nu teesukoni (gain electrons)tatasthapadi marala gajupalaka vaipu aakarshinchabadi paikilestaayi. ilaa venuventane jarugadam valana manaku kaagitapu bommalu gantulestu kanipistaayi. adannamata, untaamari...