దీపధారి కందుకూరి | Prajasakti::Telugu Daily
Home » ఆంధ్రప్రదేశ్ » దీపధారి కందుకూరి
- శతవర్ధంతి సమాలోచన సభలో వక్తలు
- ఆలోచింపజేసిన నృత్యరూపకం
దీపధారి కందుకూరి భావితరాలకు తరగని స్ఫూర్తి అని పలువురు వక్తలు ఉద్ఘాటించారు. కందుకూరి వీరేశలింగం శతవర్ధంతి సభ విజయ వాడలో ఆదివారం ఘనంగా జరిగింది. మొగల్రాజ పురంలోని సిద్ధార్థ కళాశాల ఆడిటోరియంలో సాహిత్య, సామాజిక, కళా సాంస్కృతిక రంగాలకు చెందిన 108 సంస్థలు నిర్వహించిన ఈ కార్యక్రమా నికి రాష్ట్రంలోని వివిధ జిల్లాల నుండి కవులు, రచయితలు, సాహిత్యాభిమానులు, సామాజిక కార్యకర్తలు పెద్ద సంఖ్యలో తరలివచ్చారు. కార్యక్రమా నికి ప్రారంభోపన్యాసం చేయాల్సిన ప్రముఖ చరిత్ర పరిశోధకులు వకుళాభరణం రామకృష్ణ అనారోగ్య కారణాల రీత్యా రాలేకపోతున్నానంటూ తన సందేశాన్ని పంపించారు. దీనిని శాంతిశ్రీ సభలో చదివి వినిపించారు. రామకృష్ణ తన సందేశంలో ఆంధ్రనాట సంఘసంస్కరణలకు ఆద్యుల్లో కందు కూరి ఒకరని, ఆయనకు ముందు, తర్వాత, సమాజ మర్పుకు కృషి చేసిన వారందరినీ స్మరించుకోవాల్సిన అవసరమెంతైనా ఉందని అన్నారు. సామాజిక మార్పు ఏ ఒక్కరి కృషివల్ల్లో రాదని, సమష్టికృషి ద్వారానే వస్తుందని, అటువంటి సమష్టికృషికి కేంద్ర బిందువు కందుకూరి అని పేర్కొన్నారు. తొలి సెషన్‌కు అధ్యక్షత వహించిన ప్రముఖ రచయిత, రాజకీయ విశ్లేషకులు తెలకపల్లి రవి మాట్లాడుతూ మార్పునకు తెలుగునాట ఆద్యుడు, బాధ్యుడు, అనితరసాధ్యుడు కందుకూరి అన్నారు. నవ్యాంధ్ర నవయుగ వైతాళికుడు కందుకూరి ఆశయాలకు ప్రతిఒక్కరూ పునరంకితం కావాలని పిలుపునిచ్చారు. కందుకూరి వీరేశలింగం నిన్నటితరం నుండి నేటి తరానికి, నేటి తరం నుండి రేపటి తరానికి దీపధారిగా నిలిచారని అన్నారు. కార్యక్రమంలో నాస్తిక సమాజం బాధ్యులు డాక్టర్‌ విజయం మాట్లాడుతూ బాల్యవివాహాలు చేసుకుని చిన్న వయసులోనే విధవలుగా మారి వంటింట్లోనే మగ్గిపోయినవారికి వితంతు పునర్వివాహాన్ని ప్రవేశపెట్టి వారి జీవితాల్లో తిరిగి కొత్త వెలుగులు నింపిన మహనీయుడు కందుకూరి అని కొనియాడారు.కృష్ణా, గుంటూరు జిల్లాల పట్టభద్రుల ఎమ్మెల్సీ కె ఎస్‌ లక్ష్మణరావు మాట్లాడుతూ, బాలికా విద్యను పెంపొందించేందుకు, బాల్య వివాహాలను అరికట్టేందుకు, మూఢ నమ్మకాలపై పోరాడేందుకు, వ్యవహారిక భాష అభివృద్ధికి కందుకూరి చేసిన కృషి నేటికీ అనుసరణీయమన్నారు. ఈ నాలుగు అంశాలపై పోరాడాల్సిన అవసరం నేడు ఎంతైనా ఉందన్నారు. మహిళాభ్యున్నతికి కందుకూరి చేసిన కృషిని, ఆయన కార్యక్రమాల్లోని నాణ్యత గురించి వికాస విద్యాలయం నిర్వాహకురాలు డాక్టర్‌ హేమా పరిమి అన్నారు. భాషాభివృద్ధి, దేశాభివృద్ధి కందుకూరి వీరేశలింగం లక్ష్యాలని, వీటిని స్ఫూర్తిగా తీసుకుని సమాజాభివృద్ధికి ప్రతిఒక్కరూ చేతులు కలపాలని ఎం కృష్ణకుమారి పిలుపునిచ్చారు. పురుషులు మహిళలతో సపరి చర్యలు చేసుకునే పరిస్థితి పోవాలని, మహిళలకు సపరిచర్యలు చేసే మంచి కాలం రావాలని కందుకూరి ఆకాంక్షించారని ఆమె అన్నారు.
లంచ్‌ తరువాతి సెషన్‌లో 'కందుకూరి వీరేశలింగం- తెలుగు సాహిత్యం' 'కందుకూరి వీరేశ లింగం- సంఘసంస్కరణోద్యమాలు' 'సంఘసంస్కర ణోద్యమాలు-వర్తమాన సమాజం' అనే అంశాలపై సమాలోచనలు సాగాయి. 'కందుకూరి- తెలుగు సాహిత్యం' అన్న అంశంపై జరిగిన కార్యక్రమానికి ప్రముఖ కవి పాపినేని శివశంకర్‌ అధ్యక్షత వహించగా, మిగతా రెండు అంశాలపై సంయుక్తంగా నిర్వహించిన కార్యక్రమానికి డాక్టర్‌ సమరం అధ్యక్షత వహించారు. కందుకూరి సంస్కరణలను పునర్‌మూల్యాంకనం చేసేటప్పుడు ఇప్టపికీ అవి ప్రాసంగికత కలిగివున్నా యని ప్రముఖ సాహితీ వేత్త రాచపాళెం చందశేఖర రెడ్టి అన్నారు. గుంటూరు లక్ష్మీనరసయ్య మాట్లాడుతూ కందుకూరి సామాజిక తరగతి నేపథ్యం వల్ల ఆయన సంఘ సంస్కరణలకు చాలా పరిమితులున్నాయని చెప్పారు. డాక్టర్‌ కొలకలూరి ఆశాజ్యోతి, కడియాల రామ్మోహన్‌ రారు గుంటూరు లక్ష్మీ నరసయ్య వాదనలను పూర్వ పక్షం చేస్తూ కందుకూరి చేసిన సాంఘిక సంస్కరణలను ఒక సామాజిక తరగతికే పరిమితం చేసి చూపడం తగదన్నారు. కందుకూరి స్పూర్తితో మహిళా ఉద్యమం ముందుకు సాగాలని ఐద్వా నాయకురాలు ఎస్‌ పుణ్యవతి పిలుపునిచ్చారు. ప్రజాశక్తి సంపాదకులు ఎంవిఎస్‌ శర్మ మాట్లాడుతూ, స్త్రీ, పురుష సమానత్వం కోసం కందుకూరి పాటు పడ్డారని, రాజకీయ, సామాజిక, ఆర్థిక రంగాల్లో మహిళలకు సముచిత స్థానం కల్పించాలని, ఇది బిక్ష కాదు, వారి హక్కు అని ఉద్ఘాటించారు. ఇంకా ఈ కార్యక్రమంలో దీర్ఘాసి విజయభాస్కర్‌, మనసు ఫౌండేషన్‌ రాయుడు, కొత్తపల్లి రవిబాబు, చూపు కాత్యాయని, వి బాలసుబ్రమణ్యం, పి లక్ష్మీనారాయణ, శిఖామణి తదితరులు మాట్లాడారు. శతవర్ధంతి కార్యక్రమ నిర్వహణ కమిటీ సభ్యులు, 108 సంస్థల అధ్యక్షులు, ప్రతినిధులు హాజరయ్యారు.
ఆలోచింపజేసిన నృత్యరూపకం:
లంచ్‌ విరామానికి ముందు సప్రజానాట్య మండలి కళాకారులు ప్రదర్శించిన ''సంస్కరణోద్యమ ఖడ్గదారి-కందుకూరి'' నృత్యరూపకం ప్రేక్షకులను మంత్రముగ్ధులను చేయడమేకాదు, ఆలోచింప జేసింది. కందుకూరి జీవిత చరిత్రను ఆధారంగా చేసుకుని రూపొందించిన ఈ నృత్య రూపకంతో సమాజాభివృద్ధికి కందుకూరి చేసిన విశేషకృషి, ఆ క్రమంలో ఆయన ఎదుర్కొన్న అవమానాలు, దాడులు, సమాజంలో నెలకొన్న మూఢనమ్మకాలను పటాపంచలు చేసిన విధానాన్ని కళాకారులు కళ్లకు కట్టినట్టు ప్రదర్శించారు.
deepadhaari kandukuri | Prajasakti::Telugu Daily
Home u andhrapradesh u deepadhaari kandukuri
- satavardhanti samalochana sabhalo vaktalu
- aalochimpajesina nrutyaroopakam
deepadhaari kandukuri bhaavitaraalaku taragani sphurthy ani paluvuru vaktalu udghaatinchaaru. kandukuri veeresalingam satavardhanti sabha vijaya vaadalo aadivaaram ghanamgaa jarigindi. mogalraja puramlooni siddhaartha kalasala auditoriumlo saahitya, saamaajika, kalaa saamskrutika rangaalaku chendina 108 samsthalu nirvahinchina ee karyakrama niki rashtramloni vividha jillala nundi kavulu, rachayitalu, saahityaabhimaanulu, saamaajika kaaryakartalu pedda sankhyalo taralivacchaaru. karyakrama niki praarambhopanyaasam cheyalsina pramukha charitra parisodhakulu vakulaabharanam ramakrishna anarogya kaaranaala reetya ralekapotunnanantu tana sandesaanni pampinchaaru. deenini santisri sabhalo chadivi vinipinchaaru. ramakrishna tana sandesamlo aandhranaata sanghasamskaranalaku aadyullo kandu kuuri okarani, aayanaku mundu, tarvaata, samaja marpuku krushi chesina vaarandarinee smarinchukovalsina avasaramentainaa undani annaru. saamaajika maarpu e okkari krushivalllo raadani, samashtikrushi dwarane vastundani, atuvanti samashtikrushiki kendra binduvu kandukuri ani perkonnaru. toli seshanku adhyakshata vahinchina pramukha rachayita, rajakeeya vislaeshakulu telakapalli ravi maatlaadutuu maarpunaku telugunaata aadyudu, badhyudu, anitarasaadhyudu kandukuri annaru. navyandhra navayuga vaitalikudu kandukuri aasayaalaku pratiokkaruu punarankitam kaavaalani pilupunicchaaru. kandukuri veeresalingam ninnatitaram nundi neti taraaniki, neti taram nundi repati taraaniki deepadhaarigaa nilichaarani annaru. kaaryakramamlo naastika samajam baadhyulu dactor vijayam maatlaadutuu balyavivahalu chesukuni chinna vayasulone vidhavalugaa maari vantintlone maggipoyinavaariki vitantu punarvivaahaanni pravesapetti vaari jeevitaallo tirigi kotta velugulu nimpina mahaneeyudu kandukuri ani koniyaadaaru.krishna, gunturu jillala pattabhadrula emmelsy ke esi lakshmanarao maatlaadutuu, balica vidyanu pempondinchenduku, balya vivaahaalanu arikattenduku, moodha nammakaalapai poradenduku, vyavahaarika bhasha abhivruddhiki kandukuri chesina krushi netiki anusaraneeyamannaaru. ee naalugu amsaalapai poraadaalsina avasaram nedu entainaa undannaaru. mahilaabhyunnatiki kandukuri chesina krushini, aayana kaaryakramaalloni naanhyata gurinchi vikasa vidyaalayam nirvaahakuraalu dactor hema parimi annaru. bhaashaabhivruddhi, deshaabhivruddhi kandukuri veeresalingam lakshyaalani, veetini sphuurtigaa teesukuni samaajaabhivruddhiki pratiokkaruu chetulu kalapaalani em krishnakumari pilupunicchaaru. purushulu mahilalatho sapari charyalu chesukune paristhiti povalani, mahilalaku saparicharyalu chese manchi kaalam ravalani kandukuri aakaankshinchaarani aame annaru.
lanch taruvaati seshanlo 'kandukuri veeresalingam- telugu saahityam' 'kandukuri veeresha lingam- sanghasamskaranodyamalu' 'sanghasamskara nodyamaalu-vartamaana samajam' ane amsaalapai samalochanalu saagaayi. 'kandukuri- telugu saahityam' anna amsampai jarigina kaaryakramaaniki pramukha kavi papineni shivasankarm adhyakshata vahinchagaa, migata rendu amsaalapai samyuktamgaa nirvahinchina kaaryakramaaniki dactor samaram adhyakshata vahinchaaru. kandukuri samskaranalanu punarmulyamyaankam chesetappudu iptapikee avi praasangikata kaligivunna yani pramukha saahitii vetta rachapalem chandasekhara redti annaru. gunturu lakshminarasayya maatlaadutuu kandukuri saamaajika taragati nepathyam valla aayana sangha samskaranalaku chala parimitulunnaayani cheppaaru. dactor kolakaluri aasaajyoti, kadiyala rammohane raaru gunturu lakshmi narasayya vaadanalanu puurva paksham chestu kandukuri chesina saanghika samskaranalanu oka saamaajika taragatike parimitam chesi chuupadam tagadannaru. kandukuri spuurtitoe mahila udyamam munduku saagaalani aidwa nayakuralu esi punhyavati pilupunicchaaru. prajaasakti sampaadakulu mvsee sharma maatlaadutuu, stree, purusha samaanatvam kosam kandukuri paatu paddaarani, rajakeeya, saamaajika, aardhika rangaallo mahilalaku samuchita sthaanam kalpinchaalani, idhi biksha kaadu, vaari hakku ani udghaatinchaaru. inka ee kaaryakramamlo deerghaasi vijayabhaskari, manasu foundation rayudu, kottapalli ravibabu, chuupu kaatyaayani, vi balasubramanyam, pi lakshminarayana, sikhamani taditarulu matladaru. satavardhanti karyakrama nirvahana commity sabhyulu, 108 samsthala adhyakshulu, pratinidhulu haajarayyaaru.
aalochimpajesina nrutyaroopakam:
lanch viraamaaniki mundu saprajanatya mandali kalaakaarulu pradarsinchina ''samskaranodyama khadgadari-kandukuri'' nrutyaroopakam prekshakulanu mantramugdhulanu cheyadamekaadu, aalochimpa jesindi. kandukuri jeevita charitranu aadhaaramgaa chesukuni roopondinchina ee nrutya roopakamtho samaajaabhivruddhiki kandukuri chesina visheshakrushi, aa kramamlo aayana edurkonna avamaanaalu, daadulu, samaajamlo nelakonna moodhanammakaalanu pataapanchalu chesina vidhaanaanni kalaakaarulu kallaku kattinattu pradarsinchaaru.