ఐఆర్‌ఎన్‌ఎస్‌ఎస్-1సీ ఉపగ్రహం - వికీపీడియా
1,424.5 కిలోగ్రాములు (3,140 పౌ.)[1]
పిఎస్‌ఎల్‌వి ఉపగ్రహ వాహకనౌక=XLరకం
సతిష్ థవన్ అంతరిక్ష కేంద్రం FLP
35,697 కిలోమీటర్లు (22,181 మై.)[2]
35,889 కిలోమీటర్లు (22,300 మై.)[2]
23 జనవరి 2015, 21:16:09 UTC[2]
ఐఆర్ఎన్ఎస్ఎస్-1సీ ఉపగ్రహాన్ని భారతీయ అంతరిక్ష పరిశోధన సంస్థ ఇస్రో తయారు చేసింది. ఇతర దేశాల మీద ఆధారపడకుండా భారతదేశం కూడా స్వంత ఉపగ్రహ ఆధారిత దిక్సూచి వ్యవస్థను కలిగి ఉండుటకై ఇండియన్ రిజినల్ నావిగేషన్ శాటిలైట్ సిస్టం (ఐఆర్ఎన్ఎస్ఎస్ ) అనే ప్రణాళికను చేపట్టింది. ఈ ప్రణాళికలో భాగంగా మొత్తం ఏడు నావిగేషన్ఉపగ్రహాలను అంతరిక్షంలో ప్రవేశపెట్టాలని నిర్ణయించారు. భారతదేశ తీరప్రాంతానికి చెందిన నౌకాయాన, విమానయాన, వాహన గమనాలను, ఉపగ్రహ వ్యవస్థ ద్వారా పర్యవేక్షణ చెసే ఈ ప్రణాళికకు అవసరమైన ఉపగ్రహాలను రూప కల్పన చేసి, తయారు చేసి, వాటిని అంతరిక్షములో నిర్దేశిత కక్ష్యలో ప్రవేశ పెట్టే బాధ్యత ఇస్రో తీసుకుంది.
ఈ నావిగేషన్ ఉపగ్రహ ప్రయోగ వరుస క్రమంలో మొదట 2013 జూలైలో ఐఆర్ఎన్ఎస్ఎస్-1ఏ ఉపగ్రహాన్ని, 2014 ఏప్రిల్ లోఐఆర్ఎన్ఎస్ఎస్-1బి ఉపగ్రహాన్ని అంతరిక్షంలో ప్రవేశపెట్టారు. ఐఆర్ఎన్ఎస్ఎస్-1ఏ ఉపగ్రహాన్ని పిఎస్ఎల్ వి-సీ22 అను ఉపగ్రహ వాహకనౌక ద్వారా, ఐఆర్ఎన్ఎస్ఎస్-1బి ఉపగ్రహాన్నిపిఎస్‌ఎల్‌వి-సీ24 ఉపగ్రహ వాహకనౌక ద్వారా కక్ష్యలో ప్రవేశ పెట్టడం జరిగింది.
1 ఐఆర్ఎన్ఎస్ఎస్-1సీ నిర్మాణ వివరాలు
1.1 ఉపగ్రహంలోని ఉపకరణాలు/పేలోడులు
2 ఐఆర్‌ఎన్‌ఎస్‌ఎస్ వ్యవస్థ వలన అందుబాటులోకి వచ్చు సేవలు[3]
ఐఆర్ఎన్ఎస్ఎస్-1సీ నిర్మాణ వివరాలు[మార్చు]
ప్రయోగ సమయంలో, ఇంధన సమేతంగా ఐఆర్ఎన్ఎస్ఎస్-1సీ ఉపగ్రహం బరువు 1425.4కిలోలు. ఈఉపగ్రహం యొక్క సౌష్టవనిర్మాణంలో, పొందికలో, ఉపకరణాల అమరికలో అంతకు ముందు నిర్మించి, కక్ష్యలోకి పంపిన ఐఆర్ఎన్ఎస్ఎస్-1ఏ,, ఐఆర్ఎన్ఎస్ఎస్-1బి ఉపగ్రహాలను పోలి ఉంటుంది. ఐఆర్ఎన్ఎస్ఎస్-1సీ ఉపగ్రహం భౌతిక కొలతలు 1.58 మీటర్లు x 1.50 మీటర్లు x 1.50మీటర్లు. ఈ ఉపగ్రహ జీవితకాలం 10 సంవత్సరాలు.
ఉపగ్రహంలోని ఉపకరణాలు/పేలోడులు[మార్చు]
ఉపగ్రహం రెండురకాల ఉపకరణాల సమూదాయాన్నికలిగి ఉంది.అందులో ఒకటి దిక్సూచి (navigation payload) సంబంధించింది. రెండవది రేంజింగ్ (ranging) ఉపకరణాలు కలిగి ఉన్నాయి. నావిగేషన్ కు సంబంధించిన ఉపకరణాలు కలిగిన విభాగం ఓడల/నౌకల, విమాన తదితర యానాలకు సంబంధించిన దిక్సూచి సమాచారాన్ని వినియోగదారులకు పంపిణి చేస్తుంది.నావిగేషన్ కు సంబంధించిన ఉపకరణాలు L5- బ్యాండ్ (1176.45MHZ), S-బ్యాండ్ (2492.028 MHZ ) లో పనిచేస్తాయి. నావిగేషన్ కు సంబంధించిన ఉపకరణాలలో అత్యంత కచ్చితమైన సమయాన్ని చూపించే రుబీడియం పరమాణు గడియారం అమర్చబడింది.
రేంజింగ్ (ranging) ఉపకరణాలభాగం C-బ్యాండ్ ట్రాన్స్‌పాండరును కల్గి, ఉపగ్రహం యొక్క కచ్చితమైన రేంజిని తెలుపుతుంది. ఇదిభూమిపై దిశానిర్దేశం అందించగల ప్రాంత పరిధిని నిర్ధారిస్తుంది. లేజరు రేంజింగుకై కార్నర్ క్యూబ్ రెట్రోరేఫ్లేక్టరును ఐఆర్ఎన్ఎస్ఎస్-1సీలో పొందుపరచారు. ఉపగ్రహం రెండు వైపుల రెండు సౌరపలకలను అమర్చారు. ఇవి 1660 వ్యాట్ ల విద్యుత్తును ఉత్పత్తి చేస్తాయి.దీనికి 90 అంపియర్ అవర్ సామర్ధ్యమున్న లిథియం-అయాన్ బ్యాటరిని అనుసంధానించారు. ఉపగ్రహం 440 న్యూటను శక్తిగల అపోజి మోటరును, 22 న్యూటను శక్తిగల 12 థ్రస్టరులను కలిగి ఉంది. ఐఆర్‌ఎన్‌ఎస్‌ఎస్ పూర్తి వ్యవస్థ భూతల, ఆకాశ, సాగరాల్లో దిక్సూచి సేవలందిస్తుంది. విమానాలు, ఓడల గమనాన్ని ఎపటికప్పుడు పర్యవేక్షించేందుకు ఉపయోగపడుతుంది. విపత్తుల సమయంలో బాధితులకు సహాయకారిగా పనిచేస్తుంది. భారతదేశం చుట్టూ 1,500 కి.మీ దాకా విస్తరించిన ప్రాంతంలో సేవలందిస్తుంది.
ఐఆర్‌ఎన్‌ఎస్‌ఎస్ వ్యవస్థ వలన అందుబాటులోకి వచ్చు సేవలు[3][మార్చు]
ఇప్పటివరకు అమెరికా (జీపీయస్), రష్యా (గ్లోనాస్), ఐరోపా (గెలీలియో), చైనా (బేయ్‌డోవ్), జపాన్ (క్వాసీజెనిత్) లు మాత్రమే స్వంత నావిగేషన్ వ్యవస్థలను కలిగి ఉన్నాయి. త్వరలో భారతదేశంకూడా వాటి వరుసలో చేరబోతున్నది
ఇప్పటివరకు జీపీఎస్‌ఎస్‌ సేవలకోసం విదేశీ ఉపగ్రహాలపై ఆధారపడాల్సివస్తోంది. ఫలితంగా సున్నితమైన సైనిక సమాచారానికి రక్షణ ఉండదు. దేశీయ దిక్సూచి వ్యవస్థ ద్వారా భద్రతతో కూడిన నావిగేషన్‌ సాధ్యమవుతుంది.
పౌర, సైనిక అవసరాలకు ఐఆర్‌ఎన్‌ఎస్‌ఎస్ ఉపయోగపడుతుంది. వ్యక్తిగత రవాణాలో గమ్యాన్ని చేరేందుకు దిశానిర్దేశంతోపాటు ఎంతసమయంలో చేరటానికి వీలుంటుందో తెలుస్తుంది.
పర్వతారోహణ, బోటింగ్ వంటి వాటికి ఉపగ్రహ నావిగేషన్‌ ఉపకరిస్తుంది.
సుదూరప్రాంతాల్లో ఉన్న మానవరహిత వాతావరణకేంద్రాలు, సీస్మిక్‌ కేంద్రాలపై సమాచారాన్ని సేకరించటానికీ ఇది ఉపకరిస్తుంది.
విమానయానంలో దీన్ని ఉపయోగించడం ద్వారా కచ్చిత ల్యాండింగ్, టేక్‌ఆఫ్‌తోపాటు, విమాన ప్రమాదాల్లో వేగంగా సహాయం అందించటానికి, అదే విధంగా ఇంధన నష్టాన్ని నివారించటానికి వీలవుతుంది.
ఐఆర్ఎన్ఎస్ఎస్-1సీ ఉపగ్రహాన్ని ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రంలోని, నెల్లూరు జిల్లాలోని, శ్రీహరికోటలో ఉన్నటువంటి సతీష్ ధావన్ అంతరిక్ష కేంద్రం లోని, మొదటి ప్రయోగ వేదిక నుండి ప్రయోగించారు. పిఎస్ఎల్ వి-సీ26 అను XLశ్రేణికి/రకానికి చెందిన ఉపగ్రహ వాహక నౌక ద్వారా ఐఆర్ఎన్ఎస్ఎస్-1సీ ఉపగ్రహాన్ని ప్రయోగించారు. ఉపగ్రహాన్ని 2014 అక్టోబరు 16, గురువారం నాడు భారతీయ కాలమాన ప్రకారం 01:32గంటలకు ప్రయోగించి, విజయ వంతంగా కక్ష్యలోకి పంపారు. ఉపగహ వాహకనౌక వేదిక నుండి బయలు దేరిన 20 నిమిషాలతరువాత, విజయవంతంగా ఉపగ్రహాన్ని కక్ష్యలో ప్రవేశపెట్టింది. 499.63కిమీ ఎత్తులో, 9.604 కి.మీ/సెకను వేగంతో ఉపగ్రహం కక్ష్యలోకి నెట్టబడింది. ఇది పిఎస్‌ఎల్‌వి వాహకశ్రేణికి చెందిన, వరుస విజయాల్లో 27వ విజయవంతమైన ప్రయోగం.[4]. మొదట 282.56 కి, మీ పెరిజీ,20,670 కి.మీ అపొజి దూరంతో భూఅనువర్తిత బదిలీ కక్ష్యలో ప్రవేశ పెట్టబడిన ఉపగ్రహన్ని తరువాత, భూస్థిర కక్ష్యలోకి బదిలీ చేసారు.
↑ 1.0 1.1 1.2 1.3 "PSLV-C26/IRNSS-1C" (PDF). Retrieved 16 October 2014.
↑ 2.0 2.1 2.2 2.3 2.4 "IRNSS 1C Satellite details 2014-061A NORAD 40269". N2YO. 23 January 2015. Retrieved 25 January 2015.
↑ "Isro successfully launches navigation satellite IRNSS-1B". livemint.com. http://web.archive.org/save/http://www.livemint.com/Politics/L2lwMlX6oVugax7DKh0GYL/Isro-launches-IRNSS1B-successfully.html. Retrieved 05-02-2016.
↑ "Isro successfully launches navigation satellite IRNSS 1C". timesofindia.indiatimes.com. http://web.archive.org/save/http://timesofindia.indiatimes.com/india/Isro-successfully-launches-navigation-satellite-IRNSS-1C/articleshow/44830537.cms. Retrieved 08-02-2016.
"https://te.wikipedia.org/w/index.php?title=ఐఆర్‌ఎన్‌ఎస్‌ఎస్-1సీ_ఉపగ్రహం&oldid=2879267" నుండి వెలికితీశారు
irmsms-1see upagraham - vikipedia
1,424.5 kilogramulu (3,140 pou.)[1]
psmla upagraha vahakanauka=XLrakam
satish thavan antariksha kendram FLP
35,697 kilometerlu (22,181 mai.)[2]
35,889 kilometerlu (22,300 mai.)[2]
23 janavari 2015, 21:16:09 UTC[2]
irnss-1see upagrahaanni bhaarateeya antariksha parisodhana samstha isro tayaaru chesindi. itara deshaala meeda aadharapadakunda bharatadesam kuudaa swanta upagraha aadhaarita diksuchi vyavasthanu kaligi undutakai indian rijinal navigation satilite sistam (irnss ) ane pranaalikanu chepattindi. ee pranaalikalo bhagamga mottam edu naavigeshanyapagrahaalanu antarikshamlo pravesapettaalani nirnayinchaaru. bharatadesa tiirapraantaaniki chendina naukaayaana, vimaanayaana, vaahana gamanaalanu, upagraha vyavastha dwara paryavekshana chese ee pranaalikaku avasaramaina upagrahaalanu roopa kalpana chesi, tayaaru chesi, vaatini antarikshamulo nirdesita kakshyalo pravesha pette baadhyata isro teesukundi.
ee navigation upagraha prayoga varusa kramamlo modata 2013 juulailoo irnss-1e upagrahaanni, 2014 epril loirnsses-1bi upagrahaanni antarikshamlo pravesapettaaru. irnss-1e upagrahaanni psl vi-see22 anu upagraha vahakanauka dwara, irnss-1bi upagrahannipieslie-see24 upagraha vahakanauka dwara kakshyalo pravesha pettadam jarigindi.
1 irnss-1see nirmaana vivaraalu
1.1 upagrahamloni upakaranaalu/pelodulu
2 irmsms vyavastha valana andubaatuloki vachhu sevalu[3]
irnss-1see nirmaana vivaraalu[maarchu]
prayoga samayamlo, indhana sametamgaa irnss-1see upagraham baruvu 1425.4kilolu. eeupagraham yokka soushtavanirmaanamlo, pondikalo, upakaranaala amarikalo antaku mundu nirminchi, kakshyaloki pampina irnss-1e,, irnss-1bi upagrahaalanu poli untundi. irnss-1see upagraham bhautika kolatalu 1.58 meetarlu x 1.50 meetarlu x 1.50meetarlu. ee upagraha jeevitakaalam 10 samvatsaraalu.
upagrahamloni upakaranaalu/pelodulu[maarchu]
upagraham rendurakaala upakaranaala samuudaayaannikaligi undi.andulo okati diksuchi (navigation payload) sambandhinchindi. rendavadi ranging (ranging) upakaranaalu kaligi unnaayi. navigation ku sambandhinchina upakaranaalu kaligina vibhagam odala/naukala, vimana taditara yaanaalaku sambandhinchina diksuchi samaachaaraanni viniyogadaarulaku pampini chestundi.navigation ku sambandhinchina upakaranaalu L5- band (1176.45MHZ), S-band (2492.028 MHZ ) loo panichestaayi. navigation ku sambandhinchina upakaranaalalo atyanta kachitamaina samayanni choopinche rubeedium paramaanu gadiyaram amarchabadindi.
ranging (ranging) upakaranaalabhaagam C-band traansepaandarunu kalgi, upagraham yokka kachitamaina renjini teluputundi. idibhoomipai disanirdesam andinchagala praanta paridhini nirdhaaristundi. lejaru renjingukai carner cube retroraflektarunu irnss-1seelo ponduparachaaru. upagraham rendu vaipula rendu sourapalakalanu amarchaaru. ivi 1660 vyat la vidyuttunu utpatti chestayi.deeniki 90 ampier aver saamardhyamunna lithium-ayan byaatarini anusandhaaninchaaru. upagraham 440 nyootanu saktigala apoji motarunu, 22 nyootanu saktigala 12 thrasterulanu kaligi undi. irmsms puurti vyavastha bhootala, aakaasa, saagaraallo diksuchi sevalandistundi. vimaanaalu, odala gamanaanni epatikappudu paryavekshinchenduku upayogapadutundi. vipattula samayamlo baadhitulaku sahayakariga panichestundi. bharatadesam chuttu 1,500 ki.mee daka vistarinchina praantamlo sevalandistundi.
irmsms vyavastha valana andubaatuloki vachhu sevalu[3][maarchu]
ippativaraku america (jeepeeyas), rashya (glonas), iropa (geleelio), chaina (beyydov), japan (quasseesinit) lu matrame swanta navigation vyavasthalanu kaligi unnaayi. twaralo bharatadesankuda vaati varusalo cherabotunnadi
ippativaraku gpssase sevalakosam videshee upagrahaalapai aadhaarapadaalsivastoondi. phalitamgaa sunnitamaina sainika samaachaaraaniki rakshana undadu. desheeya diksuchi vyavastha dwara bhadratato kuudina navigeshanni saadhyamavutundi.
poura, sainika avasaraalaku irmsms upayogapadutundi. vyaktigata ravaanaalo gamyanni cherenduku disaanirdesamtopaatu entasamayamlo cherataniki veeluntundo telustundi.
parvatarohana, boting vanti vaatiki upagraha navigeshanni upakaristundi.
suduurapraantaallo unna maanavarahita vaataavaranakendraalu, seasmike kendraalapai samaachaaraanni sekarinchataanikii idhi upakaristundi.
vimaanayaanamlo deenni upayoginchadam dwara kachita landing, taekhaaaphnopaatu, vimana pramaadaallo vegamgaa sahayam andinchataaniki, adhe vidhamgaa indhana nashtaanni nivaarinchataaniki veelavutundi.
irnss-1see upagrahaanni andhrapradesh rashtramloni, nelluru jillaalooni, sriharikotalo unnatuvanti satish dhavan antariksha kendram loni, modati prayoga vedika nundi prayoginchaaru. psl vi-see26 anu XLshreniki/rakaniki chendina upagraha vahaka nauka dwara irnss-1see upagrahaanni prayoginchaaru. upagrahaanni 2014 aktobaru 16, guruvaram naadu bhaarateeya kaalamaana prakaaram 01:32gantalaku prayoginchi, vijaya vantamgaa kakshyaloki pampaaru. upagaha vahakanauka vedika nundi bayalu derina 20 nimishaalataruvaata, vijayavantamgaa upagrahaanni kakshyalo pravesapettindi. 499.63kimi ettulo, 9.604 ki.mee/sekanu vegamtho upagraham kakshyaloki nettabadindi. idhi psmla vaahakashreniki chendina, varusa vijayaallo 27va vijayavantamaina prayogam.[4]. modata 282.56 ki, mee periji,20,670 ki.mee apoji dooramtho bhoonuvartita badili kakshyalo pravesha pettabadina upagrahanni taruvaata, bhusthira kakshyaloki badili chesaru.
u 1.0 1.1 1.2 1.3 "PSLV-C26/IRNSS-1C" (PDF). Retrieved 16 October 2014.
u 2.0 2.1 2.2 2.3 2.4 "IRNSS 1C Satellite details 2014-061A NORAD 40269". N2YO. 23 January 2015. Retrieved 25 January 2015.
u "Isro successfully launches navigation satellite IRNSS-1B". livemint.com. http://web.archive.org/save/http://www.livemint.com/Politics/L2lwMlX6oVugax7DKh0GYL/Isro-launches-IRNSS1B-successfully.html. Retrieved 05-02-2016.
u "Isro successfully launches navigation satellite IRNSS 1C". timesofindia.indiatimes.com. http://web.archive.org/save/http://timesofindia.indiatimes.com/india/Isro-successfully-launches-navigation-satellite-IRNSS-1C/articleshow/44830537.cms. Retrieved 08-02-2016.
"https://te.wikipedia.org/w/index.php?title=ఐఆర్‌ఎన్‌ఎస్‌ఎస్-1సీ_ఉపగ్రహం&oldid=2879267" nundi velikiteesaaru