నలుగురు అన్నదమ్ముల దర్శనం నాలాంబళం
శ్రీరామ నామం దివ్యమైనది. యుగాలు గడుస్తున్నా శ్రీరామ చంద్ర ప్రభువును స్మరిస్తున్నాం. ఆ నామాన్ని జపిస్తున్నాం. అరణ్యవాసంలో ఆయన సంచరించిన ప్రదేశాలను చూసి తరిస్తున్నాం. సీతాదేవి, ఆయన సోదరుడు లక్ష్మణుడు అయోధ్యను వదిలి అరణ్యవాసం చేసిన రోజుల్లో భరతుడు.. అన్న పాదుకలను సింహాసనంపై ఉంచి పాలించాడు. కనిష్ఠ సోదరుడైన శత్రఘ్నుడు అతడికి సాయంగా ఉండేవాడు. అగ్రజుని మాటే వేదవాక్కుగా పరిగణించేవారు. అయితే, దేశంలో ఏ రామ మందిరంలోనూ ఈ ఇద్దరి సోదరుల విగ్రహాలు పెద్దగా కనిపించవు. కేరళలో మాత్రం ఈ నలుగురు అన్నదమ్ముల ఆలయాలను మనం వీక్షించొచ్చు. త్రిస్సూర్‌, ఎర్నాకుళం జిల్లాల్లో ఈ ఆలయాలను దర్శించుకోవచ్చు. ఈ యాత్రనే నాలాంబళం యాత్రగా పేర్కొంటారు.
నాలాంబళం అంటే..?
మళయాళంలో అంబళం అంటే దేవాలయం. నాల్‌ అంటే నాలుగు. శ్రీరామునితో పాటు భరత, లక్ష్మణ, శత్రఘ్న ఆలయాలను ఒకే రోజులో దర్శించుకోవడాన్ని నాలాంబళ యాత్ర అని అంటారు. మళయాళ క్యాలండర్‌ ప్రకారం కర్కాడకం నెలలో (జులై-ఆగస్టు) ఈ యాత్ర ఉంటుంది. ఒకే రోజులో యాత్రను పూర్తిచేస్తే భక్తులకు సకల శుభాలు కలుగుతాయని పురాణ గ్రంథాలు చెబుతున్నాయి.
శ్రీకృష్ణ భగవానుడు పూజించిన విగ్రహమూర్తులు..
ద్వాపర యుగంలో శ్రీకృష్ణభగవానుడు ఈ నాలుగు విగ్రహాలను పూజించాడని స్థలపురాణం చెబుతోంది. ద్వాపరయుగం చివర్లో ప్రళయం ఏర్పడింది. ద్వారకా నగరం సముద్రంలో కలిసిపోయింది. ఈ విగ్రహాలు సముద్రంలో కొట్టుకువచ్చి కేరళ తీరంలోని చీటువ ప్రాంతంలో తేలాయి. వక్కయిల్‌ కైమల్‌ అనే స్థానికమంత్రికి కలలో దివ్యమంగళ రూపం కనిపించి విగ్రహాల గురించి చెప్పింది. మరునాడు తీరానికి చేరుకున్న ఆయనకు స్థానిక మత్స్యకారులు విగ్రహాలను అందజేశారు. వీటిని వివిధ ప్రదేశాల్లో ప్రతిష్టించారు.
శ్రీరామ దర్శనంతో..
ఈ యాత్రలో మొదటగా త్రిస్సూర్‌ జిల్లాలోని త్రిప్రయార్‌ ఆలయంలోని శ్రీరాముని దర్శనంతో ప్రారంభమవుతుంది. ఈ ఆలయంలో స్వామి ఆరడుగుల నిండైన విగ్రహంతో దర్శనమిస్తారు. శంఖము, సుదర్శనచక్రము, పూలమాలను ధరించిన స్వామిని దర్శించుకోవడంతో యాత్ర ఆరంభమవుతుంది. తిరుఓనం రోజున ఆలయంలో సేతుబంధన మహోత్సవం నిర్వహిస్తారు. రామున్ని దర్శించుకున్న అనంతరం ఇరింజల్‌కుడలోని కూడల్‌మాణిక్యం ఆలయానికి చేరుకోవాలి. ఇక్కడే భరతుని ఆలయం ఉంది. ఇక యాత్రలో మూడో ఆలయమైన లక్ష్మణస్వామిని దర్శించుకునేందుకు ఎర్నాకుళం జిల్లాలోని అంగమాలి ప్రాంతంలోని మూళికులానికి చేరుకోవాలి. పూర్ణా నది సమీపంలో ఉన్న లక్ష్మణ్‌ పెరుమాళ్‌ ఆలయం ఉంది. ఇక్కడే హరిత మహర్షి తపస్సు చేశారని పురాతన గ్రంథాలు పేర్కొంటున్నాయి. రాముని సోదరుల్లో చిన్నవాడైన శత్రఘ్న స్వామి ఆలయ సందర్శనంతో నాలాంబళ యాత్ర ముగుస్తుంది. ఇక్కడి విగ్రహం కూడా చిన్నదిగా ఉండటం విశేషం. ఈ ఆలయం కూడా త్రిస్సూర్‌ జిల్లాలోనే ఉంది. అక్కడి కి దగ్గర్లోనే ఉన్న హనుమంతుని దర్శనంతో యాత్రకు పరిపూర్ణత లభిస్తుంది.
రైలులో వెళ్లేవారు త్రిస్సూర్‌లో దిగి ట్యాక్సీలు మాట్లాడుకోవచ్చు. సమీప విమానాశ్రయం కొచ్చిలో ఉంది. దేశంలోని వివిధ ప్రాంతాల నుంచి రోడ్డు సౌకర్యం ఉంది.
naluguru annadammula darsanam nalambalam
srirama naamam divyamainadi. yugaalu gadustunna srirama chandra prabhuvunu smaristunnam. aa naamaanni japistunnam. aranyavaasamlo aayana sancharinchina pradesaalanu chusi taristunnam. seetaadevi, aayana sodarudu lakshmanudu ayodhyanu vadili aranyavaasam chesina rojullo bharatudu.. anna paadukalanu simhaasanampai unchi palinchadu. kanishta sodarudaina satraghnudu atadiki saayamgaa undevaadu. agrajuni mate vedavaakkugaa pariganinchevaaru. ayithe, desamlo e raama mandiramloonuu ee iddari sodarula vigrahaalu peddagaa kanipinchavu. keralalo maatram ee naluguru annadammula aalayaalanu manam veekshinchochhu. trissure, ernaakulam jillaallo ee aalayaalanu darsinchukovacchu. ee yaatrane nalambalam yaatragaa perkontaaru.
nalambalam ante..?
malayaalamlo ambalam ante devalayam. nalni ante naalugu. sriraamunitoe paatu bharata, lakshmana, satraghna aalayaalanu oke rojulo darsinchukovadaanni nalambala yaatra ani antaaru. malayaala callanderi prakaaram karkaadakam nelalo (julai-aagastu) ee yaatra untundi. oke rojulo yaatranu poortichesthe bhaktulaku sakala subhaalu kalugutaayani puraana grandhaalu chebutunnaayi.
srikrishna bhagavanudu poojinchina vigrahamoorthulu..
dwapara yugamlo srikrushnabhagavaanudu ee naalugu vigrahaalanu poojinchaadani sthalapuraanam chebutondi. dwaaparayugam chivarlo pralayam erpadindi. dwaraka nagaram samudramlo kalisipoyindi. ee vigrahaalu samudramlo kottukuvacchi kerala teeramloni cheetuva praantamlo telaayi. vakkaille kaimalm ane sthaanikamantriki kalalo divyamangala roopam kanipinchi vigrahaala gurinchi cheppindi. marunadu teeraaniki cherukunna aayanaku sthaanika matsyakaarulu vigrahaalanu andajesaaru. veetini vividha pradesaallo pratishtinchaaru.
srirama darsanamto..
ee yaatralo modatagaa trissure jillaalooni triprayary aalayamlooni sriramuni darsanamto praarambhamavutundi. ee aalayamlo swami aaradugula nindaina vigrahamto darsanamistaaru. sankhamu, sudarsanachakramu, poolamaalanu dharinchina swaamini darsinchukovadamto yaatra aarambhamavutundi. tiruoonam rojuna aalayamlo setubandhana mahotsavam nirvahistaaru. ramunni darsinchukunna anantaram irinjalekudalooni kuudalmaanikyam aalayaaniki cherukovali. ikkade bharatuni aalayam undi. ika yaatralo moodo aalayamaina lakshmanaswamini darsinchukunenduku ernaakulam jillaalooni angamali praantamlooni moolikulaaniki cherukovali. puurnaa nadi sameepamlo unna lakshmanm perumalle aalayam undi. ikkade harita maharshi tapassu chesarani puraatana grandhaalu perkontunnayi. ramuni sodarullo chinnavaadaina satraghna swami aalaya sandarsanamto nalambala yaatra mugustundi. ikkadi vigraham kuudaa chinnadigaa undatam visesham. ee aalayam kuudaa trissure jillaalone undi. akkadi ki daggarlone unna hanumantuni darsanamto yaatraku paripuurnata labhistundi.
railulo vellevaaru trissoorle digi taxilu matladukovachhu. sameepa vimaanaasrayam kochilo undi. desamloni vividha praantaala nunchi roddu soukaryam undi.