శ్రీలంక రాజకీయ సంక్షోభంలో చైనా పాత్ర ఉందా? - BBC News తెలుగు
శ్రీలంక రాజకీయ సంక్షోభంలో చైనా పాత్ర ఉందా?
28 అక్టోబర్ 2018
మహిందా రాజపక్సె, రణిల్ విక్రమసింఘె, మైత్రీపాల సిరిసేన
శుక్రవారం శ్రీలంకలో అధ్యక్షుడు మైత్రీపాల సిరిసేన ప్రస్తుత ప్రధాని రణిల్ విక్రమసింఘెను తొలగించి ఆయన స్థానంలో మాజీ అధ్యక్షుడు రాజపక్సెతో ప్రధానిగా ప్రమాణస్వీకారం చేయించడంతో అక్కడ రాజకీయ సంక్షోభం నెలకొంది.
విక్రమసింఘె దీనిని రాజ్యాంగ విరుద్ధమని అంటున్నారు.
స్పీకర్ వెంటనే పార్లమెంట్ సమావేశాలను ఏర్పాటు చేయాలని, తాను బలాన్ని నిరూపించుకుంటానని తెలిపారు. అయితే, పార్లమెంట్ సమావేశాలు నవంబర్ 16న ప్రారంభం అవుతాయని సిరిసేన తెలిపారు.
2015లో శ్రీలంక రాజ్యాంగానికి చేసిన 19వ సవరణ ప్రకారం, అధ్యక్షునికి పరిమితమైన అధికారాలు ఉంటాయి. ఇదే సవరణ ద్వారా అధ్యక్షునికి ప్రధానిని తొలగించే అధికారాన్ని కూడా తొలగించారు.
శ్రీలంక ప్రధానిగా మహింద రాజపక్సె
శ్రీలంక: హిందూ ఆలయాల వద్ద జంతుబలిని నిషేధించనున్న ప్రభుత్వం
మహిందా రాజపక్సె
పిల్లి-ఎలుక ఆట
విక్రమసింఘెను రెండోసారి దురదృష్టం వెంటాడింది. ఆయన మొదటిసారి 2001లో సంకీర్ణ ప్రభుత్వం అధికారంలోకి వచ్చినపుడు ప్రధాని అయ్యారు. అయితే 2004లో అధ్యక్షురాలు చంద్రికా కుమారతుంగ ఆయన ప్రభుత్వాన్ని డిస్మిస్ చేశారు.
రాజపక్సెను ప్రధానిగా నియమించడంతో సిరిసేన, విక్రమసింఘెల మధ్య జరుగుతున్న పిల్లి, ఎలుక ఆట పూర్తయింది.
2015 ఎన్నికల సమయంలో శ్రీలంక ఫ్రీడమ్ పార్టీకి చెందిన సిరిసేన, రాజపక్సెల మధ్య అభిప్రాయభేదాలు తలెత్తాయి. ఎన్నికలలో సిరిసేన, రాజపక్సెను సవాలు చేసి, అధ్యక్ష ఎన్నికల్లో విజయం సాధించారు.
ప్రస్తుతం రాజపక్సె, సిరిసేనలు గతంలోని అభిప్రాయభేదాలను పక్కనబెట్టి ఒక్కటయ్యారు. దీనిని 2019 ఎన్నికలకు ముందస్తు ఏర్పాటుగా భావిస్తున్నారు.
ఫొటో సోర్స్, ISHARA S. KODIKARA
మైత్రీపాల సిరిసేన
చైనా హస్తం
రాజపక్సె రెండోసారి అధ్యక్షునిగా పదవీబాధ్యతలు నిర్వహించినపుడు భారతదేశంతో సంబంధాలు అంత బాగాలేవు. చైనాతో ఆయన కుదుర్చుకున్న ఒప్పందాలు భారత్‌కు అంతగా నచ్చలేదు.
2014 ఎన్నికలలో రాజపక్సె విజయానికి చైనా చాలా కృషి చేసిందని భావిస్తున్నారు. అయినా కూడా ఆయనకు విజయం దక్కలేదు.
రాజపక్సె పరాజయం భారత విజయంగా భావించేవాళ్లు కూడా ఉన్నారు. ఈ ఏడాది జూన్‌లో న్యూయార్క్ టైమ్స్ పత్రిక, చైనా హార్బర్ ఇంజనీరింగ్ కంపెనీ లిమిటెడ్ అనే సంస్థ రాజపక్సె ఎన్నికలలో విజయం సాధించడానికి సుమారు రూ.50 కోట్లు సాయం చేసిందనే వార్తను ప్రచురించింది.
అయితే, రాజపక్సె, కొలంబోలోని చైనా ఎంబసీ, హార్బర్ ఇంజనీరింగ్ కంపెనీలు దీనిని ఖండించాయి.
'భారత్ నీళ్లను ఆయుధంలా ఉపయోగిస్తోంది' - పాకిస్తాన్ ఆరోపణ
ఫొటో సోర్స్, LAKRUWAN WANNIARACHCHI
శ్రీలంక పునర్నిర్మాణంలో చైనా పాత్ర చాలా ఎక్కువగా ఉంది
భారత- శ్రీలంక దోస్తీ మీద చైనా కన్ను
శ్రీలంకలో ఎల్టీటీఈ 2009 నాటికి పూర్తిగా కనుమరుగైంది. దేశంలో 26 ఏళ్ల అంతర్యుద్ధం అనంతరం దేశ పునర్నిర్మాణంలో పాలు పంచుకున్న మొదటి దేశంగా చైనా ముందుకు వచ్చింది.
మైత్రీపాల సిరిసేన అధ్యక్షుడు కాగానే రాజపక్సె పాలనలో ప్రారంభమైన చైనా నిర్వహిస్తున్న ప్రాజెక్టులను అవినీతి, ఎక్కువ ఖర్చు, ప్రభుత్వ నియమాల ఉల్లంఘన కారణాలను చూపుతూ రద్దు చేశారు. అయితే, కేవలం ఒక ఏడాదిలోనే వాటన్నిటినీ కొన్ని చిన్నచిన్న మార్పులతో తిరిగి ప్రారంభించారు.
మరోవైపు, విక్రమసింఘెను భారతదేశానికి స్నేహితునిగా భావిస్తున్నారు. అదే సమయంలో భారతదేశం ఎన్నడూ రాజపక్సెకు ఉన్న పాపులారిటీని కూడా తక్కువ అంచనా వేయలేదు.
పోయిన ఏడాది ప్రధాని నరేంద్ర మోదీ శ్రీలంకను సందర్శించినపుడు ఆయన రాజపక్సెను కలిశారు. ఈ ఆగస్టులో రాజపక్సె భారతదేశానికి వచ్చి మోదీని కలుసుకున్నారు. గత శనివారం విక్రమసింఘె భారతదేశానికి వచ్చారు కానీ వారం రోజులలో పరిణామాలు ఇలా మారిపోతాయని ఎవరూ ఊహించలేదు.
ప్రస్తుత పరిణామాల వెనుక భారత్ కానీ, చైనా కానీ లేవని శ్రీలంకలో పని చేసిన సీనియర్ జర్నలిస్టు ఆర్కే రాధాకృష్ణన్ అన్నారు. అయితే, రెండు దేశాలకు శ్రీలంక విషయంలో స్వప్రయోజనాలు ఉన్నాయని అందువల్ల రెండు దేశాలు కూడా ప్రస్తుత పరిణామాలను తమకు అనుకూలంగా ఉపయోగించుకోవడానికి ప్రయత్నిస్తాయని ఆయన అన్నారు.
సిరిసేన ఎందుకు ఈ నిర్ణయం తీసుకున్నారన్నది వివరిస్తూ ఆయన.. దేశంలో చైనా ప్రాబల్యాన్ని తగ్గిస్తానని సిరిసేన ప్రజలకు చేసిన హామీలను నెరవేర్చలేకపోయారని వివరించారు.
అందువల్ల సిరిసేన ప్రస్తుతం దేశంలో రాజపక్సెకు అనుకూలంగా ఉన్న వాతావరణాన్ని తనకు అనుకూలంగా ఉపయోగించుకుని, మళ్లీ అధ్యక్షుడు కావాలని భావిస్తున్నారని రాధాకృష్ణన్ తెలిపారు.
ప్రస్తుతం రాజపక్సెకు చాలా ప్రజాబలం, ధనబలం ఉంది. అందువల్ల బలపరీక్షలో ఆయన నెగ్గడానికి చాలా అవకాశాలు ఉన్నాయని రాధాకృష్ణన్ అభిప్రాయపడ్డారు.
గతంలో తన ఓటమికి భారతదేశమే కారణమని రాజపక్సె ఆరోపించినా, అధికారంలోకి వచ్చాక పరిస్థితులు మారవచ్చు.
అయితే రాజపక్సె ప్రధాని కావడం తమిళుల రాజకీయ ఆకాంక్షలకు మాత్రం తీవ్రమైన దెబ్బ అని రాధాకృష్ణన్ అన్నారు. ప్రస్తుత పార్లమెంట్‌లో తమిళ జాతీయ కూటమి పార్లమెంటులో ప్రతిపక్షంగా ఉంది. ఈ సంక్షోభంలో రాజపక్సె విజయం సాధిస్తే అది ప్రతిపక్ష స్థానాన్ని కోల్పోయి, రణిల్ విక్రమసింఘెకు చెందిన జాతీయ యునైటెడ్ నేషనల్ పార్టీ ఆ స్థానాన్ని ఆక్రమిస్తుంది.
srilanka rajakeeya sankshobhamlo chaina paatra undaa? - BBC News telugu
srilanka rajakeeya sankshobhamlo chaina paatra undaa?
28 actober 2018
mahinda rajapakse, ranil vikramasinghe, maitripala sirisena
sukravaaram srilankalo adhyakshudu maitripala sirisena prastuta pradhaani ranil vikramasinghenu tolaginchi aayana sthaanamlo maji adhyakshudu rajapaksetho pradhaanigaa pramaanasveekaaram cheyinchadamtho akkada rajakeeya sankshobham nelakondi.
vikramasinghe deenini raajyaamga viruddhamani antunnaru.
speaker ventane parlament samavesalanu erpaatu cheyalani, taanu balaanni niroopinchukuntaanani telipaaru. ayithe, parlament samavesalu navambar 16na praarambham avutaayani sirisena telipaaru.
2015loo srilanka raajyaamgaaniki chesina 19va savarana prakaaram, adhyakshuniki parimitamaina adhikaaraalu untaayi. ide savarana dwara adhyakshuniki pradhaanini tolaginche adhikaaraanni kuudaa tolaginchaaru.
srilanka pradhaanigaa mahinda rajapakse
srilanka: hindu aalayaala vadda jantubalini nishedhinchanunna prabhutvam
mahinda rajapakse
pilli-eluka aata
vikramasinghenu rendosari duradrushtam ventaadindi. aayana modatisaari 2001loo sankeerna prabhutvam adhikaaramloki vachinapudu pradhaani ayyaru. ayithe 2004loo adhyakshuraalu chandrika kumaaratunga aayana prabhutvaanni dismis chesaru.
rajapaksenu pradhaanigaa niyaminchadamtho sirisena, vikramasinghela madhya jarugutunna pilli, eluka aata poortayindi.
2015 ennikala samayamlo srilanka freedam paarteeki chendina sirisena, rajapaksela madhya abhipraayabhedaalu talettaayi. ennikalalo sirisena, rajapaksenu savalu chesi, adhyaksha ennikallo vijayam saadhinchaaru.
prastutam rajapakse, sirisenalu gatamloni abhipraayabhedaalanu pakkanabetti okkatayyaru. deenini 2019 ennikalaku mundastu erpaatugaa bhaavistunnaaru.
foto sors, ISHARA S. KODIKARA
maitripala sirisena
chaina hastam
rajapakse rendosari adhyakshunigaa padaveebaadhyatalu nirvahinchinapudu bhaaratadesamto sambandhaalu anta bagalevu. chainatho aayana kudurchukunna oppandaalu bhaarathnaku antagaa nachaledu.
2014 ennikalalo rajapakse vijayaaniki chaina chala krushi chesindani bhaavistunnaaru. aina kuudaa aayanaku vijayam dakkaledu.
rajapakse parajayam bhaarata vijayamgaa bhaavinchevaallu kuudaa unnaaru. ee edaadi joonlo neuark times patrika, chaina harber injaneering company limited ane samstha rajapakse ennikalalo vijayam saadhinchadaaniki sumaru roo.50 kotlu saayam chesindane vaartanu prachurinchindi.
ayithe, rajapakse, kolamboloni chaina embasi, harber injaneering companylu deenini khandinchai.
'bharat neellanu aayudhamlaa upayogistondi' - pakistan aaropana
foto sors, LAKRUWAN WANNIARACHCHI
srilanka punarnirmaanamlo chaina paatra chala ekkuvagaa undi
bhaarata- srilanka dosti meeda chaina kannu
srilankalo eltty 2009 naatiki puurtigaa kanumarugaindi. desamlo 26 ella antaryuddham anantaram desha punarnirmaanamlo paalu panchukunna modati desangaa chaina munduku vachindi.
maitripala sirisena adhyakshudu kagane rajapakse paalanalo praarambhamaina chaina nirvahistunna praajektulanu avineeti, ekkuva kharchu, prabhutva niyamala ullanghana kaaranaalanu chuuputuu raddu chesaru. ayithe, kevalam oka edaadilone vaatannitinii konni chinnachinna maarpulatho tirigi praarambhinchaaru.
marovaipu, vikramasinghenu bhaaratadesaaniki snehitunigaa bhaavistunnaaru. adhe samayamlo bharatadesam ennaduu rajapakseku unna paapulaaritiini kuudaa takkuva anchana veyaledu.
poyina edaadi pradhaani narendra modii srilankanu sandarsinchinapudu aayana rajapaksenu kalisaru. ee aagastulo rajapakse bhaaratadesaaniki vachi modeeni kalusukunnaru. gatha sanivaaram vikramasinghe bhaaratadesaaniki vachaaru cony vaaram rojulalo parinaamaalu ilaa maaripotaayani evaruu oohinchaledu.
prastuta parinaamaala venuka bharat cony, chaina cony levani srilankalo pani chesina seanier jarnalistu aarke radhakrishnan annaru. ayithe, rendu deshaalaku srilanka vishayamlo swaprayojanaalu unnaayani anduvalla rendu deshaalu kuudaa prastuta parinaamaalanu tamaku anukuulamgaa upayoginchukovadaaniki prayatnistaayani aayana annaru.
sirisena enduku ee nirnayam teesukunnarannadi vivaristuu aayana.. desamlo chaina praabalyaanni taggistaanani sirisena prajalaku chesina haameelanu neraverchalekapoyarani vivarinchaaru.
anduvalla sirisena prastutam desamlo rajapakseku anukuulamgaa unna vaataavaranaanni tanaku anukuulamgaa upayoginchukuni, malli adhyakshudu kaavaalani bhaavistunnaarani radhakrishnan telipaaru.
prastutam rajapakseku chala prajaabalam, dhanabalam undi. anduvalla balapareekshalo aayana neggadaaniki chala avakaasaalu unnaayani radhakrishnan abhipraayapaddaaru.
gatamlo tana otamiki bharatadesame kaaranamani rajapakse aaropinchinaa, adhikaaramloki vachaka paristhitulu maaravacchu.
ayithe rajapakse pradhaani kaavadam tamilula rajakeeya aakaankshalaku maatram teevramaina debba ani radhakrishnan annaru. prastuta paarlamentelo tamila jaateeya kootami paarlamentulo pratipakshamgaa undi. ee sankshobhamlo rajapakse vijayam saadhisthe adhi pratipaksha sthaanaanni kolpoi, ranil vikramasingheku chendina jaateeya unaited neshanal party aa sthaanaanni aakramistundi.