సబియన్లు[మార్చు]
రోమన్ల దాడి[మార్చు]
రోమన్ల దాడి తరువాత[మార్చు]
హిమయరితెస్[మార్చు]
జాతివైరం[మార్చు]
ఇస్లాం ప్రవేశం , మూడు రాజవంశాలు[మార్చు]
సులేహిద్ రాజవంశం (1047-1138)[మార్చు]
అయ్యుబిద్ విజయం (1171–1260)[మార్చు]
1174 మే మాసంలో " తరుణ్ షాహ్ " మహ్దిద్స్‌ను ఓడించి జబిద్‌ను స్వాధీనం చేసుకుని జూన్ మాసంలో ఆడెన్ వైపు సైన్యాలను నడిపించి జురాయిదుల నుండి దానిని స్వాధీనం చేసుకున్నాడు.[98]1175లో సనాను పాలించిన హందనిద్ సుల్తానులు అయ్యుబిదులను అడ్డగించారు.[99] దక్షిణ , మద్య యెమన్ ప్రాంతంలో అయ్యుబిదుల పాలన స్థిరపడింది. వారు ఈప్రాంతంలో ఉన్న చిన్నరాజ్యాలను తొలగించి పాలనకొనసాగించడంలో సఫలం అయ్యారు. ఇస్మాయిల్ , జైది గిరిజనప్రజలు పలు కోటలను దక్కించుకుంటూ కొనసాగారు.[100] ఉత్తర యెమన్‌లో శక్తివంతులుగా ఉన్న జేదీలను జయించడంలో అయ్యుబిదులు సఫలం కాలేదు.[101] 1191లో జేదీస్ షీబం కాకాబన్ (షిబాం కాకాబన్) తిరుగుబాటు చేసి 700 అయ్యుబిద్ సైనికులను చంపాడు.[102]1197లో ఇమాం " అల్-మంసూర్ అబ్దల్లాహ్ " ఇమామతె ప్రకటించి అయ్యుబిద్ సుల్తాన్ (యెమన్) " అల్- ముయిజ్ ఇమాయిల్ "తో యుద్ధం చేసాడు. ముందుగా యుద్ధంలో ఇమాం అబ్దుల్లా ఓడిపోయాడు. అయినా ఇమాం అబ్దుల్లా 1198లో సనా , ధామర్ (యెమన్)లను జయించాడు.[103] 1202లో అల్-ముయిజ్ ఇస్మాయిల్ హత్యచేయబడ్డాడు.[104]" అల్- మంసూర్ అబ్దుల్లా బిన్ హంజా " తాను మరణించే (1217) వరకు అయ్యిబిద్‌కు వ్యతిరేకంగా పోరాటం సాగించాడు. ఆయన పోరాటం తరువాత జైదీ కమ్యూనిటీ ఇరువురు శతృత్వ ఇమాముల మద్య విభజించబడ్డారు. 1219లో జెదీలు మరియి అయ్యిబిదుల మద్య సంధి ఒప్పందం మీద సంతకాలు చేయబడ్డాయి.[105] 1226లో ధామర్ వద్ద అయ్యుబిదులు ఓటమి పొందారు. [105] అయ్యుబిద్ సుల్తాన్ మసూద్ యూసఫ్ 1228లో మక్కాకు వెళ్ళి అక్కడే ఉండిపోయాడు. [106] ఇతర వనరుల ఆధారంగా ఆయన బలవంతంగా ఈజిప్ట్కు పంపబడ్డాడు అని భావిస్తున్నారు.[107]
రసులిద్ రాజవంశం (1229-1454)[మార్చు]
రసూలిద్ అభివృద్ధి పనులు[మార్చు]
రసూలిద్ పూర్వీకం[మార్చు]
తహిరైడ్ రాజవంశం (1454-1517)[మార్చు]
మమ్లకుల దాడి[మార్చు]
జెదీలు , ఓట్టమన్లు[మార్చు]
అహ్మద్ పాషా[మార్చు]
ఇమాం అల్- ముతహర్[మార్చు]
లాల్ కరా ముస్తాఫా పాషా[మార్చు]
సినాన్ పాషా[మార్చు]
టర్కీ ఆధిఖ్యత[మార్చు]
1572లో అల్ ముతహర్ మరణించిన తరువాత జేదీ సమూహాన్ని ఇమాం ఆధీనంలో సమైక్య పరచడం సాధ్యం కాలేదు. వారి విభేదాలను అనుకూలంగా మార్చుకున్న టర్కీలు 1583లో సదాహ్, నజ్రన్ , సనాపై విజయం సాధించారు.[141] 1585లో " ఇమాం అన్- నసిర్ అల్-హాసన్ బిన్ అలిలాల్- నసీర్ హాసన్ " ఖైదు చేయబడి కాంస్టాంటినోపుల్‌కు పంపబడ్డాడు. అంతటితో యెమనీ తిరుగుబాటుకు ముగిసిపోయింది.[134] ఓట్టమన్ వారి యెమన్ ఆధిక్యత ఇస్లాం విజయంగా భావించారు. వారు జేదీప్రజలను నాస్థుకులని ఆరోపించారు. [142]
హాసన్ పాషా[మార్చు]
ఇమాం అల్- మంసూర్[మార్చు]
అల్ - ముయ్యద్ ముహమ్మద్[మార్చు]
ఓట్టమన్ల దాడి[మార్చు]
అల్- మహ్ది అహ్మద్[మార్చు]
క్వాసిమిద్ రాజవంశం[మార్చు]
గ్రేట్ బ్రిటన్ , 9 ప్రాంతాలు[మార్చు]
ఓట్టమన్ పునరాగమనం[మార్చు]
బ్రిటిష్‌రాజ్ భారతదేశం నుండి ఎర్రసముద్రం, అరేబియా వరకు విస్తరించడం ఓట్టమన్లను కలవరపరిచింది. రెండుదశాబ్ధాల తరువాత 1849లో ఓట్టమన్లు తిహామాకు వచ్చిచేరారు.[163] ఉలేమా, స్థానికనాయకులు, వారు అనుసరిస్తున్న మతవిధానాలు జేదీ ఇమాంలు , వారి ప్రతినిధుల మద్య విభేదాలు తలెత్తాయి. యెమన్‌లో చట్టం అమలులో విచ్ఛిన్నత కారణంగా సనా పౌరులు అసంతృప్తికి గురై తిహామాలోని ఓట్టమన్ పాషాను యెమన్‌లో శాంతిని నెలకొల్పమని కోరుకున్నారు.[164] యెమనీ వ్యాపారులు ఓట్టమన్ల తిరిగిరాక తమవ్యాపారాభివృద్ధికి సహకరిస్తుందని ఓట్టమన్లు వారికి వాడుకర్లుగా మారతారని గ్రహించారు.[165] ఓట్టమన్ సైన్యం సనాను స్వాధీనం చేసుకోవడానికి ప్రయత్నించి విఫలమై హైలాండ్స్‌ను ఖాళీచేసి వెళ్ళారు.[166] 1869లో సూయజ్ కాలువ ప్రారంభించడం యెమన్‌లో ఓట్టమన్ల నిర్ణయానికి బలంచేకూర్చింది.[167]1872లో సైన్యం కాంస్టాంటినోపుల్ వదిలి ఓట్టమన్లు బలంగా ఉన్న దిగువభూములకు (తిహామా)కు సనాను జయించడానికి వెళ్ళారు. 1873లో ఓట్టమన్లు ఉత్తర కొండప్రాంతాలు జయించడానికి ఆయత్తమైయ్యారు.యెమన్ విలయెత్‌కు సనా రాజధాని అయింది. ఓట్టమన్లు గత అనుభవాలను దృష్టిలో ఉంచుకుని ప్రాంతీయ ప్రభువుల అధికారం నిర్మూలించడానికి పూనుకున్నారు. వారు యెమని సంఘాన్ని మతాతీతంగా (లౌకిక) మార్చడానికి ప్రయత్నించారు. యెమనీ యూదులు యెమన్‌లో మారుతున్న పరిస్థితులు అవగతం చేసుకున్నారు.[168] స్థానిక నాయకుల తిరుగుబాటు నేరాలను మన్నించి వారిని పాలనానిర్వహణా పదవులలో నియమించి ఓట్టమన్లు స్థానిక ప్రజలను శాంతింపజేసింది.[169] స్వల్పకాలం ఓట్టమన్లు కొండప్రాంతం మీద నియంత్రణ సాధించారు. [163]
ముతవక్కిలితె రాజ్యం (యెమన్)[మార్చు]
ఇద్రిసిదులు[మార్చు]
సౌదీలో కలవరం[మార్చు]
అదే సంవత్సరం హెజాజి లిబరల్స్ బృందం యెమన్‌కు పారిపోయి వచ్చి ఇబ్న్ సౌదును మునుపటి హెజాజ్ రాజ్యం నుండి వెలుపలికి తరమడానికి ప్రణాళిక వేసింది. హెజాజ్ రాజ్యాన్ని ఇబ్న్ సౌదు 7సంవత్సరాలకు పూర్వం తన సామ్రాజ్యంతో విలీనం చేసుకున్నాడు. ఇబ్న్ సౌద్ సహాయం కొరకు బ్రిటిష్ ప్రభుత్వాన్ని ఆశ్రయించాడు. [184] బ్రిటిష్ ప్రభుత్వం సహాయంగా సైన్యం, విమానాలను పంపింది.[184] ఇబ్న్ సౌద్‌ను ఎదుర్కొంటున్న ఆర్థిక చిక్కుల నుండి ఇటాలీ విడుదల చేయగలదని బ్రిటిష్ ప్రభుత్వం ఆందోళనపడింది.[182] 1933లో ఇబ్న్ సౌద్ అసిర్ తిరుగుబాటును అణిచివేసిన తరువాత ఇద్రిసిదులు సనాకు పారిపోయారు.[184] ఇమాం యాహ్యా హమిద్ ఎద్ - దిన్, ఇబ్న్ సౌద్ మద్య రాజీప్రయత్నాలు ఫలవంతం కాలేదు. సైనికచర్య తరువాత 1934 మే మాసంలో ఇబ్న్ సౌద్ యుద్ధవిరమణ ప్రకటించాడు.[184] ఇమాం యాహ్యా సౌదీ యుద్ధఖైదీలను విడుదల చేయడానికి అంగీకరించాడు. ఇమాం యాహ్యా నజ్రన్, అసిర్, జిజాన్ ప్రాంతాలను 20 సంవత్సరాలకాలం ఇబ్న్ సౌద్‌కు అప్పగించాడు.[185] 1934లో బ్రిటిష్ ప్రభుత్వంతో మరొక ఒప్పదం మీద సంతకం చేసాడు.ఒప్పందం ఆధారంగా ఇమాం యాహ్యా 40 సంవత్సరాలకాలం ఆడెన్ మీద బ్రిటిష్ ఆధిపత్యానికి అంగీకారం తెలిపాడు.[186] అల్ హుదయ్దాహ్ పట్ల భయం కారణంగా యాహ్యా ఈ షరతులకు అంగీకరించాడు.[187]
కాలనియల్ ఆడెన్[మార్చు]
రెండు రాజ్యాలు[మార్చు]
సమైఖ్యం , అంతర్యుద్ధం[మార్చు]
1990లో రెండు ప్రభుత్వాలు ఏకమై సమైక్య యెమన్ స్థాపనకు అంగీకరించాయి. 1990 మే 22న రెండుదేశాలు విలీనం అయ్యాయి. సలేహ్ అధ్యక్షునిగా నియమితుడయ్యాడు. [196] దక్షిణ యెమన్ అధ్యక్షుడు " అలీ సలీం అల్-బెయిద్ " ఉపాధ్యక్షునిగా నియమించబడ్డాడు.[196] " యెమన్ పార్లమెంటు " , రాజ్యాంగం రూపొందించబడింది.[196] 1933లో యెమన్ పార్లమెంటు ఎన్నికలు నిర్వహించబడ్డాయి.ఎన్నికలలో " జనరల్ పీపుల్స్ కాంగ్రెస్ " 301 స్థానాలలో 122 స్థానాలు సాధించి విజయం సాధించింది.[198]: 309 1990 గల్ఫ్ యుద్ధం తరువాత యెమన్ అధ్యక్షుడు అరబ్ మినహాయింపుగా విదేశాలజోక్యాన్ని వ్యతిరేకించాడు.[199] " యునైటెడ్ నేషంస్ సెక్యూరిటీ కౌంసిల్ " సభ్యదేశంగా (1990-1991) యెమన్ ఇరాన్ , ఇరాక్ సంబంధిత నిర్ణయాలలో భాగస్వామ్యం వహించకుండా తప్పుకుంది.[200] అలాగే " యూస్ ఆఫ్ ఫోర్స్ రిసొల్యూషన్ "ను వ్యతిరేకంగా ఓటు వేయడం యు.ఎస్.ను ఆగ్రహానికి గురిచేసింది. [201] యుద్ధానికి వ్యతిరేకత ప్రదర్శించినదానికి ప్రతిస్పందనగా సౌదీ అరేబియా 1990-1991 లో 8,00,000 మంది యెమనీ ప్రజలను దేశం నుండి వెలుపలకు పంపింది.[202] 1992లో ప్రధాన నగరాలలో సంభవించిన " ఫుడ్ రాయిట్స్ " (ఆహారం కొరకు అల్లర్లు) తరువాత 1983లో కొత్త కూటమి ప్రభుత్వం రెండు దేశాల నుండి రూలింగ్ పార్టీలను రూపొందించింది. 1983 ఆగస్టులో ఉపాధ్యక్షుడు అల్-బెయిద్ ఆడెన్‌కు వెళ్ళాడు.[203] రాజకీయ అస్థిరతకు ముగింపు పలకడానికి రాజీప్రయత్నాలు చేయబడ్డాయి. రాజకీయ అంతర్యుద్ధంలో ప్రధానమంత్రి " హైదర్ అబు బకర్ అల్- అతాస్ " అశక్తుడయ్యాడు. [204] ఉత్తరప్రాంత , దక్షిణప్రాంత నాయకుల మద్య 1994 ఫిబ్రవరి 20న అమ్మాన్ జోర్డాన్ వద్ద ఒప్పందం మీద సంతకం చేయబడింది. అయినప్పటికీ అంర్యుద్ధం నివారించలేక పోయారు. [205] 1994 మే-జూలై మద్య యెమన్ అతర్యుద్ధంలో దక్షిణప్రాంత సైన్యం ఓటమి పొందింది. యెమనీ సోషలిస్ట్ పార్టీ సభ్యులు దేశం నుండి వెలుపలకు పంపబడ్డారు. 1994లో అంతర్యుద్ధంలో సౌదీ అరేబియా యాక్టివిటీ సహాయం అందించింది.[206]
సమకాలీన యెమన్[మార్చు]
అల్ కొయిదా[మార్చు]
తీవ్రవాదుల మీద యు.ఎస్. దాడి[మార్చు]
తిరుగుబాటు , తరువాత[మార్చు]
ఎ.క్యూ.ఎ.పి[మార్చు]
హౌతీ తిరుగుబాటు[మార్చు]
దక్షిణప్రాంత వేర్పాటు వాదులు, హౌతీస్ (షియా తిరుగుబాటుదారులు) , ఎ.క్యూ.ఎ.పి సవాళ్ళను ఎదుర్కొనడంలో విఫలమైన కారణంగా సనాలోని కేంద్రప్రభుత్వం బలహీనపడింది.హదీ అధికారం చేపట్టిన తరువాత షియా విప్లవం తీవ్రమైంది. 2014 సెప్టెంబరున ప్రభుత్వ వ్యతిరేక శక్తులు " అబ్దుల్- మాలిక్ అల్- హౌతీ " నాయకత్వంలో " జరిపిన పోరాటం సమైక్య ప్రభుత్వ ఏర్పాటుకు దారితీసింది.[229] ప్రభుత్వంలో భాగస్వామ్యం వహించడానికి హౌతీలు నిరాకరించారు.[230] అయినప్పటికీ వారు హదీ ప్రభుత్వం, మంత్రివర్గం మీద వత్తిడి అధికం చేసి అధ్యక్షనివాసంలో ప్రవేశించి అధ్యక్షుని గృహనిర్భంధంలో ఉంచారు. [231] 2015 జనవరిలో ప్రభుత్వం రాజీనామా చేసింది.[232] తరువాత మాసంలో హౌతీస్ పార్లమెంటును రద్దు చేసాడు. 2014-15 మొహమ్మద్ అలీ అల్-హౌతీ నాయకత్వంలో రివల్యూషనరీ కమిటీ రూపొందించబడి అధికారం బదిలీ చేయబడింది. కొత్త తాత్కాలిక ప్రభుత్వానికి అధ్యక్షుని కజిన్ సోదరుడు అబ్దుల్ మాలిక్ అల్- హౌతీ తిరుగుబాటుకు పిలుపునిచ్చాడు. 2015 ఫిబ్రవరి 6న ప్రకటించిన " కాంస్టిట్యూషనల్ డిక్లరేషన్ " రాజకీయ నాయకులు, విదేశీప్రభుత్వాలు, ఐక్యరాజ్యసమితి చేత నిరాకరించబడింది.[23]
హదీ[మార్చు]
ఆర్ధిక ప్రణాళిక[మార్చు]
↑ United States Bureau of Democracy, Human Rights and Labor. Yemen: International Religious Freedom Report 2008 Archived 2012-01-23 at the Wayback Machine. This article incorporates text from this source, which is in the public domain.
sabiyanlu[maarchu]
romanla daadi[maarchu]
romanla daadi taruvaata[maarchu]
himayarites[maarchu]
jaativairam[maarchu]
islam pravesam , moodu raajavamsaalu[maarchu]
sulehid rajavansam (1047-1138)[maarchu]
ayyubid vijayam (1171–1260)[maarchu]
1174 mee maasamlo " tarun shah " mahdidsenu odinchi jabidnu swaadheenam chesukuni joon maasamlo auden vaipu sainyaalanu nadipinchi juraayidula nundi daanini swaadheenam chesukunnadu.[98]1175loo sanaanu paalinchina handanid sultaanulu ayyubidulanu addaginchaaru.[99] dakshina , madya yeman praantamlo ayyubidula paalana sthirapadindi. vaaru eepraantamlo unna chinnaraajyaalanu tolaginchi paalanakonasaaginchadamlo safalam ayyaru. ismail , jaidi girijanaprajalu palu kotalanu dakkinchukuntu konasaagaaru.[100] uttara yemanlo saktivantulugaa unna jedeelanu jayinchadamlo ayyubidulu safalam kaaledu.[101] 1191loo jedis sheebam kakaban (shibam kakaban) tirugubaatu chesi 700 ayyubid sainikulanu champadu.[102]1197loo imam " all-mamsur abdallah " imamate prakatinchi ayyubid sultan (yeman) " all- muiz imail "thoo yuddham chesadu. mundugaa yuddhamlo imam abdulla odipoyaadu. aina imam abdulla 1198loo sana , dhamar (yeman)lanu jayinchaadu.[103] 1202loo all-muiz ismail hatyacheyabaddaadu.[104]" all- mamsur abdulla bin hanja " taanu maraninche (1217) varaku ayyibidyku vyatirekamgaa poratam saaginchaadu. aayana poratam taruvaata jaidii community iruvuru shatrutva imamula madya vibhajinchabaddaaru. 1219loo jedeelu mariyi ayyibidula madya sandhi oppandam meeda santakaalu cheyabaddayi.[105] 1226loo dhamar vadda ayyubidulu otami pondaaru. [105] ayyubid sultan masud eusaf 1228loo makkaku velli akkade undipoyaadu. [106] itara vanarula aadhaaramgaa aayana balavantamgaa eejiptku pampabaddaadu ani bhaavistunnaaru.[107]
rasulid rajavansam (1229-1454)[maarchu]
rasulid abhivruddhi panulu[maarchu]
rasulid poorveekam[maarchu]
tahiraid rajavansam (1454-1517)[maarchu]
mamlakula daadi[maarchu]
jedeelu , ottamanlu[maarchu]
ahmad pasha[maarchu]
imam all- mutahar[maarchu]
lal kara mustafa pasha[maarchu]
sinan pasha[maarchu]
turky aadhikhyata[maarchu]
1572loo all mutahar maraninchina taruvaata jedee samuuhaanni imam aadheenamlo samaikya parachadam saadhyam kaaledu. vaari vibhedaalanu anukuulamgaa maarchukunna tarkeelu 1583loo sadah, najran , sanapai vijayam saadhinchaaru.[141] 1585loo " imam an- nasir all-hasan bin alilal- naseer hasan " khaidu cheyabadi comstantinopuleniko pampabaddaadu. antatitho yemaney tirugubaatuku mugisipoyindi.[134] ottaman vaari yeman aadhikyata islam vijayamgaa bhaavinchaaru. vaaru jedeeprajalanu naasthukulani aaropinchaaru. [142]
hasan pasha[maarchu]
imam all- mamsur[maarchu]
all - muyyad muhammad[maarchu]
ottamanla daadi[maarchu]
all- mahdi ahmad[maarchu]
kwasimid rajavansam[maarchu]
grate briton , 9 praantaalu[maarchu]
ottaman punaragamanam[maarchu]
britishrisaz bharatadesam nundi errasamudram, arabia varaku vistarinchadam ottamanlanu kalavaraparichindi. rendudasaabdhaala taruvaata 1849loo ottamanlu tihaamaaku vachicheraaru.[163] ulema, sthaanikanaayakulu, vaaru anusaristunna matavidhaanaalu jedee imaamlu , vaari pratinidhula madya vibhedaalu talettaayi. yemanlo chattam amalulo vichchinnata kaaranamgaa sana pourulu asantruptiki gurai tihaamaaloni ottaman pashanu yemanlo saantini nelakolpamani korukunnaru.[164] yemaney vyaapaarulu ottamanla tirigiraaka tamavyaapaaraabhivruddhika sahakaristundani ottamanlu vaariki vaadukarlugaa maarataarani grahinchaaru.[165] ottaman sainyam sanaanu swaadheenam chesukovadaniki prayatninchi viphalamai hylandseme khalichesi vellaaru.[166] 1869loo suiz kaaluva praarambhinchadam yemanlo ottamanla nirnayaaniki balanchekurchindi.[167]1872loo sainyam comstantinople vadili ottamanlu balangaa unna diguvabhoomulaku (tihama)ku sanaanu jayinchadaaniki vellaaru. 1873loo ottamanlu uttara kondapraantaalu jayinchadaaniki aayattamaiyyaaru.yeman vilayetheku sana rajadhani ayindi. ottamanlu gatha anubhavaalanu drushtilo unchukuni praantiiya prabhuvula adhikaaram nirmuulinchadaaniki poonukunnaaru. vaaru yemani sanghaanni mataatiitamgaa (loukika) maarchadaaniki prayatninchaaru. yemaney yoodulu yemanlo maarutunna paristhitulu avagatam chesukunnaru.[168] sthaanika naayakula tirugubaatu neraalanu manninchi vaarini palananirvahana padavulalo niyaminchi ottamanlu sthaanika prajalanu saantimpajesindi.[169] swalpakaalam ottamanlu kondaprantam meeda niyantrana saadhinchaaru. [163]
mutavakkilite rajyam (yeman)[maarchu]
idrisidulu[maarchu]
soudiiloo kalavaram[maarchu]
adhe samvatsaram hejaji libarals brundam yemanku paaripoyi vachi ibn soudunu munupati hejaj rajyam nundi velupaliki taramadaaniki pranaalika vesindi. hejaj rajyanni ibn soudu 7samvatsaraalaku puurvam tana saamraajyamtho vileenam chesukunnadu. ibn soud sahayam koraku british prabhutvaanni aasrayinchaadu. [184] british prabhutvam sahayamga sainyam, vimaanaalanu pampindi.[184] ibn soudhnu edurkontunna aardhika chikkula nundi itali vidudala cheyagaladani british prabhutvam aandolanapadindi.[182] 1933loo ibn soud asir tirugubaatunu anichivesina taruvaata idrisidulu sanaaku paaripoyaaru.[184] imam yahya hamid edh - din, ibn soud madya raajeeprayatnaalu phalavantam kaaledu. sainikacharya taruvaata 1934 mee maasamlo ibn soud yuddhaviramana prakatinchaadu.[184] imam yahya soudi yuddhakhaideelanu vidudala cheyadaaniki angeekarinchaadu. imam yahya najran, asir, jizan praantaalanu 20 samvatsaraalakaalam ibn soudheku appaginchaadu.[185] 1934loo british prabhutvamto maroka oppadam meeda santakam chesadu.oppandam aadhaaramgaa imam yahya 40 samvatsaraalakaalam auden meeda british aadhipatyaaniki angeekaaram telipaadu.[186] all hudaydah patla bhayam kaaranamgaa yahya ee sharatulaku angeekarinchaadu.[187]
calanial auden[maarchu]
rendu raajyaalu[maarchu]
samaikhyam , antaryuddham[maarchu]
1990loo rendu prabhutvaalu ekamai samaikya yeman sthaapanaku angeekarinchaayi. 1990 mee 22na rendudesaalu vileenam ayyai. saleh adhyakshunigaa niyamitudayyaadu. [196] dakshina yeman adhyakshudu " aly saleem all-beyid " upaadhyakshunigaa niyaminchabaddaadu.[196] " yeman paarlamentu " , raajyaangam roopondinchabadindi.[196] 1933loo yeman paarlamentu ennikalu nirvahinchabaddaayi.ennikalalo " janaral peepuls congress " 301 sthaanaalalo 122 sthaanaalu saadhinchi vijayam saadhinchindi.[198]:u309u1990 galf yuddham taruvaata yeman adhyakshudu arab minahaayimpugaa videsalajokyanni vyatirekinchaadu.[199] " unaited neshams security counsil " sabhyadesamgaa (1990-1991) yeman iran , irak sambandhita nirnayaalalo bhagaswamyam vahinchakunda tappukundi.[200] alaage " use af fores resolution "nu vyatirekamgaa otu veyadam yu.es.nu aagrahaaniki gurichesindi. [201] yuddhaaniki vyatirekata pradarsinchinadaaniki pratispandanagaa soudi arabia 1990-1991 loo 8,00,000 mandi yemaney prajalanu desham nundi velupalaku pampindi.[202] 1992loo pradhaana nagaraalalo sambhavinchina " fud roits " (aahaaram koraku allarlu) taruvaata 1983loo kotta kootami prabhutvam rendu deshaala nundi rooling paarteelanu roopondinchindi. 1983 aagastulo upaadhyakshudu all-beyid audenku vellaadu.[203] rajakeeya asthirataku mugimpu palakadaaniki raajeeprayatnaalu cheyabaddayi. rajakeeya antaryuddhamlo pradhaanamantri " haider abu bakar all- atas " asaktudayyaadu. [204] uttarapraanta , dakshinapraanta naayakula madya 1994 fibravari 20na amman jordan vadda oppandam meeda santakam cheyabadindi. ayinappatiki amryuddham nivaarinchaleka poyaru. [205] 1994 mee-juulai madya yeman ataryuddhamlo dakshinapraanta sainyam otami pondindi. yemaney soshalist party sabhyulu desham nundi velupalaku pampabaddaaru. 1994loo antaryuddhamlo soudi arabia activity sahayam andinchindi.[206]
samakaaleena yeman[maarchu]
all koida[maarchu]
teevravaadula meeda yu.es. daadi[maarchu]
tirugubaatu , taruvaata[maarchu]
e.kyuu.e.pi[maarchu]
houti tirugubaatu[maarchu]
dakshinapraanta verpaatu vaadulu, houties (shia tirugubaatudaarulu) , e.kyuu.e.pi savaallanu edurkonadamlo viphalamaina kaaranamgaa sanaaloni kendraprabhutvam balaheenapadindi.hadi adhikaaram chepattina taruvaata shia viplavam teevramaindi. 2014 septembaruna prabhutva vyatireka saktulu " abdul- malic all- houti " naayakatvamlo " jaripina poratam samaikya prabhutva erpaatuku daariteesindi.[229] prabhutvamlo bhagaswamyam vahinchadaaniki houtilu niraakarinchaaru.[230] ayinappatiki vaaru hadi prabhutvam, mantrivargam meeda vattidi adhikam chesi adhyakshanivaasamlo pravesinchi adhyakshuni gruhanirbhandhamlo unchaaru. [231] 2015 janavarilo prabhutvam rajinama chesindi.[232] taruvaata maasamlo houties paarlamentunu raddu chesadu. 2014-15 mohammad aly all-houti naayakatvamlo rivalyushanari commity roopondinchabadi adhikaaram badili cheyabadindi. kotta taatkaalika prabhutvaaniki adhyakshuni kajin sodarudu abdul malic all- houti tirugubaatuku pilupunichaadu. 2015 fibravari 6na prakatinchina " constitutional dickleration " rajakeeya naayakulu, videsheeprabhutvaalu, aikyaraajyasamiti chetha niraakarinchabadindi.[23]
hadi[maarchu]
aardhika pranaalika[maarchu]
u United States Bureau of Democracy, Human Rights and Labor. Yemen: International Religious Freedom Report 2008 Archived 2012-01-23 at the Wayback Machine. This article incorporates text from this source, which is in the public domain.