నిజమైన సంపద భగవత్‌ ‌సేవా సంపద. ఆ సంపద అధికంగా కలిగిన గోపికను వెంట తీసుకుని వెళితే శ్రీకృష్ణుడు వెంటనే ప్రసన్నుడవుతాడని గోద మేలుకొలుపుతున్నారు. నిన్న 11 పాశురంలో గోప బాలిక ఇంట్లో వారు నిత్య కర్మలు చేసినా అవి శ్రీకృష్ణుడి కోసమే, ఈ రోజు గోపబాలిక ఇంట్లో వారు నిత్య కర్మలు వదిలినా అవీ శ్రీకృష్ణుడి కోసమే’’ అని భావించేవారు. కాదు భరతుని వలె దైనందిన పనులు, రాజ్య పాలన చేస్తూనే రామధ్యానంలో ఉండిపోవడం మరొక విధానం. లక్ష్మణుడు యోగి అని భరతుడు ముని. భగవానుని కైంకర్యమే తప్ప నిత్య కర్మలు చేయనవసరం లేదని భావించే కృష్ణ సేవకుని చెల్లెలిని నిద్రలేపుతున్నారు. నచ్చెల్వంతంగాయ్‌ అం‌టే శ్రీరామమిశ్రాయనమః అని గురుపరంపరలోని వాక్యాన్ని ఈ పాశురంలో ప్రస్తావించారు. ఎవరూ అడగకుండానే అన్నీ ఇచ్చే ఉదారులు కరుణామయుల గురించి వివరించారు.
‌కనైత్తు= (పాలుపితికే వారు లేకపోవడం వల్ల) అరచి, ఇళం కన్ఱు ఎరుమై=లేగదూడలనుగల ఎనుములు, కన్ఱుక్కు ఇఱంగి= లేగలపైజాలిగొని, నినైత్తు = దూడ తనపొదుగులో మూతిపెట్టినట్టు తలచి, పాల్‌ ‌శోర= పాలుకార్చుచుండగా, ఇల్లమ్‌ ‌ననైత్తు= ఇల్లంతా తడిసి, శేఱు ఆక్కుమ్‌ = ‌బురదఅవుతున్నట్టున్న, నర్‌ ‌చెల్వన్‌= ‌శ్రీకృష్ణకైంకర్యముచేత గొప్ప ఐశ్వర్యముకలిగిన వ్యక్తియొక్క, తంగాయ్‌=‌చెల్లెలా, బీపని తలైవీఝ= మా తలలపై మంచు పడుతుండగా, నిన్‌ ‌వాశల్‌ ‌కడైపట్రి = నీ ఇంటి గుమ్మాన్ని పట్టుకుని, తెన్‌ ఇలంగైకోమానై= సిరిసంపదలతో విరాజిల్లే లంకకు రాజైన రావణాసురుని, శినత్తినాల్‌ ‌చ్చెట్ర= శ్రీదేవినుంచి ఎడబాటుచేసినాడన్న కోపంతో చంపిన, మనత్తుక్కు ఇనియాయై= మనసుకు హాయికలగించే (మనోహరుడైన) శ్రీరామచంద్రుని, ప్పాడవుమ్‌= ‌మేము స్తుతించినప్పడికీ, నీవాయ్‌ ‌తిఱవాయ్‌=‌నీనోరు తెరిచి మాట్లాడడం లేదే, ఇనిత్తాన్‌= ఇకనైనా, ఎఝుందిరాయ్‌= ‌మేలుకో, ఈదు ఎన్న పేరురక్కమ్‌ = ఇదేమి పెద్ద నిద్ర, అనైత్తు ఇల్లత్తారుమ్‌= ‌గోకులం ఇళ్లలో ఉన్నవారందరికీ, అఱిందు = నీ గాఢనిద్రగురించి తెలిసిపోయింది.
దూడలున్న గేదెల పాలుపితికేవారు లేకపోవడం వల్ల అవి అరుస్తూ, తమ లేగలు మూతిపెట్టి తాగుచున్నట్టు భావించి పొదుగులుద్వారాఎడతెగకుండా పాలు స్రవిస్తుండడం వల్ల ఇల్లంతా బురదైపోయేంతగా శ్రీకృష్ణకైంకర్యరూపమైన గొప్ప సంపద కలిగిన వారి చెల్లెలా, మాతలల మీద మంచుకురుస్తున్నా మీ గుమ్మం ముందు నిలబడి ఉన్నాం. సీతాదేవిని తననుంచి విడదీసాడన్న కోపంతో సంపన్మయమైన లంకాధిపతి రావణుడిని చంపిన వాడూ, మనసుకు హాయికూర్చువాడూ అయిన శ్రీరాముని మేము స్తుతిస్తున్నప్పడికీ నీవు నోరు తెరవడం లేదే. ఇకనైనా లేవమ్మా, ఇదేమి గాఢనిద్ర, ఊరు ఊరంతా నీనిద్రగురించి తెలిసిపోయింది.
గేదెలకు పాల చేపులు వస్తున్నాయి. దగ్గర్లో దూడలు లేవు. యజమానులు పాలుపితకడం లేదు. దూడలు తమ పొదుగులను నోట్లో పెట్టుకున్నట్టు భావించి దయతో గేదెలే పాలను స్రవిస్తున్నాయి. దాంతో పాలు ఇల్లంతా నిండి బురదబురద అయింది. గేదెలకున్న దయాభావం నీకు మాయందులేదే. ఆశ్రితుల విషయంలో భగవంతుడు ఈ గేదెల వలె పరితపిస్తుంటాడట. మేఘాలు తెరపి ఇస్తూ కురుస్తాయి, కాని ఈ గేదెలు ఎడతెరిపి లేకుండా పాలు కురుస్తున్నాయి. నీ ఇంట్లో గేదెలు దూడలను తలచుకుని పాలిస్తున్నాయే, నీ కోసం మేము వచ్చినా నీవు ఓ మాటైనా పలకడం లేదే. లక్ష్మణుడు అన్న కార్యంలో నిమగ్నమై ఉండి అగ్ని కార్యం మరిచినట్టు, యాదవులు శ్రీకృష్ణకైంకర్యంలో పడి విద్యుక్తధర్మమైన పాలుపితికే పని వదిలేసారట. భగవంతుడి మీదా ప్రేమతో అతన్ని విడిచి ఉండలేక స్వధర్మాన్ని మరిచిపోతే దోషమే కాదు.
ఈ అంశాన్ని త్రిదండి శ్రీమన్నారాయణ రామానుజ చిన్న జీయర్‌ ‌స్వామి ఈ విధంగా వివరించారు: ‘‘ఈ గోప బాలిక సోదరుడికి శ్రీకృష్ణుడంటే అమితమైన ప్రేమ, అందుకే తన నిత్య కార్యక్రమాలను, కర్మలను వదిలివేసి నిరంతరం కృష్ణుని సేవలేచేసేవాడు. ఆయన వెంటే ఉండేవాడు. లక్ష్మణుడు రాముణ్ణి విడిచి ఉండనని రాముడు వద్దన్నా ఆయన వెంట అడవులకు వచ్చాడు, తనురాముని సేవలోనే నిరంతరం నిమగ్నమై ఉండేవాడు. తనకోసం ఏ బాధ్యతలను (నిత్య కర్మలు) చేసేవాడు కాదు. భరతుడి విధానం వేరు. అతనికీ రాముడంటే అమితమైన ప్రేమే. ముందు అయోధ్యకు రావాలని పట్టుబట్టాడు. రాముడు మాట తప్పడనీ రాజ్యం స్వీకరించడని ముందే తెలుసు. అందుకే పాదుకలతో వస్తాడు. అన్న పాదముద్రలు పడిన పాదుకలతో రాజ్యం చేయాలని కూడా ప్రత్యామ్నాయ మార్గంగా నిర్ణయించుకుని వస్తాడు. రాముని ఆజ్ఞతో నంది గ్రామలో ఉంటూనే రాజ్య పాలన చేసాడు, తన బాధ్యతలను నిత్య కర్మలను పాటించేవాడు. భరతుడు నిత్య కర్మానుష్టానం చేస్తూ రాముని సేవించేవాడు. లక్ష్మణుడు నిత్య కర్మలను మాని రామ కార్యాలలో నిమగ్నమయ్యేది రాముడి కోసమే. ఇద్దరూ పరమభక్తులు. నఱ్‌ ‌చెల్వన్‌ ‌తంగాయ్‌ = ‌తన ఐశ్వర్యమంతా పాల వలె నేలపాలవుతున్నా, శ్రీ కృష్ణ కైంకర్యమే అక్షయమైన సంపద అని భావిస్తున్న భాగవతోత్తముని చెల్లెలు ఈమె. విభీషణుడు శ్రీరాముని సేవించినపుడు అతని చెల్లెలు త్రిజట సీతకు సేవ చేసింది. నీసోదరుడు శ్రీకృష్ణ సేవచేస్తున్నప్పుడు నీవు కూడా శ్రీకృష్ణునే నమ్ముకున్న మాకు సేవచేయడం సహజధర్మం కదా అంటున్నారు బయట గుమ్మం పట్టుకుని వేచిఉన్న గోపికలు.
పనిత్తలై వీఝై నిన్‌ ‌వాశల్‌ ‌కడైపట్రి = కింద పాలప్రవాహం పారుతున్నది.మధ్యలో మా ప్రేమ కూడా ఉరకలెత్తుతూ ప్రవహిస్తున్నది. అందులో చిక్కుకు పోయి మీ వాకిలి కంబాన్ని పట్టుకుని నిలబడి ఉన్నాం. మా దీనావస్థ కాస్త గమనించు అంటున్నా ఇంకాస్సేపు చూద్దాం అనుకుని గోపిక మౌనంగా పడుకునే ఉందట.
శినత్తినాల్‌ ‌తెన్నిలంగైయక్కోమానైచ్చెట్ర దక్షిణాన ఉన్న లంకాధిపతి రావణుడిపైన కోపంతో సంహరించాడు. అనిద్రసస్సతతం రామః సీతలేని రాముడు నిద్రాహారాలు వదిలేసాడు. అంతటి కరుణాసాగరుడైన రాముని కీర్తిస్తే లోనున్న గోపిక దయతలిచి మాట్లాడుతుందనుకున్నారు. తనకు బాణం గుచ్చుకున్నా రాముడు బాధపడలేదు. కాని ఆంజనేయుడికి బాణం తగిలితే మహాక్రోధవివశుడైనాడు. తనకు అపకారం చేస్తే శ్రమపడి కోపం తెచ్చుకోవాలట కాని తన వారికి అపచారం చేస్తే కోపం దానంతట అదే వస్తుందట. దండకారణ్యలో రుషులకు, సీతకు, జటాయువుకు, విభీషణుడికి ఆంజనేయుడికి రావణుడు హాని చేసి రాముడి కోపాగ్నికి గురైనాడు. అయినా సరే రావణుడిని ఒక్కబాణంతో చంపకుండా అతని సైన్యాన్ని సంహరించి, బంధువులను హరించి, రథాన్ని కూల్చి, ఆయుధాలను ధ్వంసంచేసి, చేష్టలుడిగి నిలిచిన రావణుడికి మరో అవకాశం ఇచ్చి ‘‘నేడుపోయి రేపురా’’ అని పంపించిన కరుణా సముద్రుడు రాముడు. మనత్తుక్కినియానై ప్పాడవుమ్‌ ‌నీవాయ్‌ ‌తిరవాయ్‌= ‌రాముడు మనోభిరాముడు, మనసుకు మలయమారుతం వలె తాకుతాడు, వెన్నెల వలె చల్లగా ఉంటాడు. చందనం వలె చల్లని సువాసనలు వెదజల్లుతాడు. ఆ మనోహరుడిని కీర్తించినా నీమనసు కరగడం లేదే, నోరు తెరవడం లేదే.
ఈదెన్‌ ‌పేరుఱక్కమ్‌ అనైత్తు ఇల్లత్తారుమ్‌ అఱిందు= విష్ణువు లోకం కోసం చింతాక్రాంతుడై యోగనిద్రలో ఉంటాడు. సంసారులు తమో గుణంతో నిద్రాదేవికి వశులైపోతారు. నీ నిద్ర ఈ రెండురకాలలోలేదు. నీది విలక్షణమైన నిద్ర. భగవదనుభవమనే పరమానందంలో లీనమైన చేతనుడున్నదశలోనీవున్నావు. భక్తుల దీనాలాపాలు విన్న వంటనే భగవంతుడు పరుగెత్తుతాడు కదా.. ఆయనతో కలిసిమెలిసి తిరిగే నీవే మేమంతా వచ్చి పిలుస్తున్నా గాఢ నిద్రలో ఉంటావా? నీ ఏకాంత అనుభవ రహస్యం గోకులమంతా తెలిసి పోయింది. పోనీ గోపికలంతా కలిసి నీ ఇంటికి రావాలనుకున్నావా, అదే జరిగింది కదా. నిన్ను పిలవడానికి ఇదిగో ఊళ్లో వాళ్లందరం వచ్చాం, అంటున్నారు గోపికలు. మేమంతా అహంకార దోషాలను వదిలించుకుని వచ్చాం. అయినా నీవు నిద్ర మేల్కొనడం లేదు. పోనీ శ్రీమహావిష్ణువు యోగనిద్రవంటి నిద్రలో ఉన్నావా, అట్లా అయిన మా దీనుల పిలుపు విని ఆ విష్ణువు వలె లేవాలి కదా రావాలి కదా అని భగవంతుడిని మొరబెట్టుకుంటున్నారని దేవనాథన్‌ ‌గారు తమ తిరుప్పావై గ్రంధంలో విశ్లేషించారు.
కందాడై రామానుజాచార్య ఈ పాశురార్థాన్ని ఈ విధంగా చక్కగా విడమరిచి చెప్పారు. ‘‘గేదె అంటే మహిషి, లక్ష్మీదేవికి మహిషి అని కూడా ఒక పేరు. ఆమె పురుషాకారానికి మూలము. (అంటే భక్తులకు సాయం చేయమని అమ్మవారు భగవంతుడికి సర్ది చెప్పడం. ఆచార్యులకు కూడా పురుషాకారం ఉంటుంది. దూడలంటే శిష్యులు. శిష్యులపైదయతలచి గురువులు చేసే జ్ఞానోపదేశమే పాలు కారడం. భగవద్దాస్యమే సంపద. ద్వారమంటే తిరుమంత్రం. పై కమ్మి అంటే నమః అనే మాట. భగవద్భాగవత సేవలో కలిగే ఆనందం నాది కాదు అనుకోవడమే పై కమ్మిని పట్టుకొనడం’’. లంక అంటే శరీరం. దక్షిణ దిక్కు మృత్యు స్థానం. రావణుడు మనసు. ఆ మనసును నిగ్రహించేది ఆచార్యోపదేశము. ఆచార్యా మౌనము దాల్చరాదు, జ్ఞాన బోధ చేయండి అని కోరుతున్నారు. ఈ పాశురంలో పోయ్‌ ‌గయాళ్వారులను మేల్కొలుపుతున్నారు. తంగాయ్‌ అం‌టే లక్ష్మీ అమ్మవారు. ఆమె పద్మంనుంచి పుట్టిన తల్లి.
పోయ్‌ ‌గై ఆళ్వార్‌ ‌కూడా తామర పూవునుంచి పుట్టారు. కనుక తంగా అంటే ఈయనను కూడా సంబోధించినట్టు. దూడల వలె అమాయకులైన అజ్ఞులకు మొదలియాళ్వాన్‌ ‌సాయించిన తనియద్వారా జ్ఞానబోధ చేశారు. నచ్చెల్వంతంగాయ్‌ అం‌టే శ్రీరామమిశ్రాయనమః అని గురుపరంపరలోని వాక్యానికి సరిపోతుంది. ననైత్తిల్లం శేరార్కుం నచ్చెల్వం ఇల్లంతా బురదైపోయిందని, ఆ బురదలోనే ఇంటివారు మునిగారనీ అదే వారి సంపదగా భావించారని ఇందులోభావన. శ్రీరామమిశ్రులకు తన ఆచార్యులంటే అమిత భక్తి. ఆచార్యుల కూతురు బురదలో కాలుపెట్టడానికి సంకోచిస్తుంటే తాను ఆ బురదలో పరుండి ఆమెతనను తొక్కి బురదదాటాలని చెప్పారు. ఆచార్యునికి అనువుగా ఉండాలనే నిష్ఠయే మంచి సంపద. శ్రీరామ మిశ్రులకు రామ కథ అంటే చాలా ఇష్టమట. అందుకే ఈ పాశురంలో లంకాధిపతి రావణరాజును జయించిన రాముడి కథను ఆండాళ్‌ ‌వివరించారు. భగవద్గీత రెండో ఆధ్యాయంలో మనకు భగవంతునికి మధ్య వర్తిగా ఉండే దివ్య జ్ఞానం కల మహనీయుడు ఉండే రీతిని, జ్ఞాన దశని నాలుగు స్థితులుగా వర్ణించారు. నాలుగవ స్థితి కి చేరిన వ్యక్తిని స్థితప్రజ్ఞుడు అంటారు. వాడి చుట్టూ ఎన్నోరకాల వస్తువులూ, ఆకర్షణలు ఉన్నా అవేవీ ఏకాగ్రతను పాడు చేయలేవు.
ఆ ‌జీవికి ఏ కోరికలూ ఉండవు. మనస్సులో కూడా. ఆన్ని వస్తువులను చూస్తూనే ఉంటాడు, కాని అవి తనకు ఆనందాన్ని కల్గించేవి అని ఎప్పుడూ అనుకోడు. మరి ఆ స్థితి ఏ విదంగా వస్తుంది అంటే పరమాత్ముడు ఈ విధంగా వివరించాడు.
దుఃఖంలో బాధపడక, సుఖంలో స్పృహ కోల్పోకుండా రాగాన్ని భయాన్ని కోపాన్ని వదిలేసి నిలకడగా స్థిరంగా ఉంటాడు. ఈ దశలో జీవికి తన చుట్టూ ఉండే వస్తువుల గురించి తెలిసినా మనస్సు వాటియందు నిమగ్నం కాకుండా సాధన చేస్తాడు. దీన్ని రెండో స్థితి అంటారు. ఈ సాధన కొనసాగితే మనస్సు స్థిరపడుతుంది. అంతరాంతరాలలో ఉండే పరమాత్మ విషయమే ఆనంద దాయకంగా ఉంటుంది. ఈ నాటి గోపిక రెండో స్థాయికి చేరిన సాధకురాలు అని ఆండాళ్‌ ‌సంభావించారు.
nijamaina sampada bhagavathm eseva sampada. aa sampada adhikamgaa kaligina gopikanu venta teesukuni velithe srikrishnudu ventane prasannudavutaadani goda melukoluputunnaru. ninna 11 paasuramlo gopa balika intlo vaaru nitya karmalu chesina avi srikrishnudi kosame, ee roju gopabalika intlo vaaru nitya karmalu vadilinaa avy srikrishnudi kosame ani bhaavinchevaaru. kaadu bharatuni vale dainandina panulu, rajya paalana chestune ramadhyanamlo undipovadam maroka vidhaanam. lakshmanudu yogi ani bharatudu muni. bhagavanuni kainkaryame tappa nitya karmalu cheyanavasaram ledani bhavinche krishna sevakuni chellelini nidraleeputunnaaru. nachelvantamgaayy ante sriramamisrayanama ani guruparamparaloni vaakyaanni ee paasuramlo prastaavinchaaru. evaruu adagakundane annee iche udaarulu karunamayula gurinchi vivarinchaaru.
ekanaittu= (paalupitike vaaru lekapovadam valla) arachi, ilam kanru erumai=legaduudalanugala enumulu, kanrekku iyangi= legalapaijaaligoni, ninaittu = dhooda tanapodugulo moothipettinattu talachi, palli eshora= paalukaarchuchundagaa, illam yenainattu= illanta tadisi, sheku aakkum = kibadaayavutunnattunna, nary dichelvan= kishreekrushnakainkaryu goppa aishwaryamukaligina vyaktiyokka, tangayy=dichellela, beepani talaiviisha= maa talalapai manchu padutundagaa, ninni ivasalm cukaipatatri = nee inti gummanni pattukuni, teny ilangaikomanai= sirisampadalatoe virajille lankaku rajaina ravanasuruni, sinattinalse echetra= sridevinunchi edabatuchesinadanna kopamtho champina, manattukku iniyayai= manasuku haayikalaginche (manoharudaina) sriraamachandruni, ppadavum= ememu stutinchinappadiki, neeviy ki=neeneoru terichi matladadam lede, inittanni= ikanaina, ezudirayy= emeluko, eedu enna perurakkamm = idemi pedda nidra, anaittu illattarumnay= egokulam illalo unnavaarandarikii, arindu = nee gaadanidragurinchi telisipoyindi.
doodalunna gedela paalupitikevaaru lekapovadam valla avi arustuu, tama legalu moothipetti taaguchunnattu bhavinchi poduguludvaraaedatege paalu sravistundadam valla illanta buradaipoyentagaa srikrishnakainkaryarapu goppa sampada kaligina vaari chellela, maatalala meeda manchukurustunna mee gummam mundu nilabadi unnam. seetaadevini tananunchi vidadiisaadanna kopamtho sampanmayamaina lankaadhipati raavanudini champina vaaduu, manasuku haayikuurchuvaaduu ayina sriramuni memu stutistunnappadika neevu noru teravadam lede. ikanaina levamma, idemi gaadanidra, ooru oorantaa neenidragurinchi telisipoyindi.
gedelaku paala chepulu vastunnaayi. daggarlo doodalu levu. yajamaanulu paalupitakadam ledu. doodalu tama podugulanu notlo pettukunnattu bhavinchi dayatho gedele paalanu sravistunnaayi. daamto paalu illanta nindi buradaburada ayindi. gedelakunna dayabhavam neeku mayandulede. aashritula vishayamlo bhagavantudu ee gedela vale paritapistuntaadata. meghaalu terapi istuu kurustaayi, kaani ee gedelu edatheripi lekunda paalu kurustunnayi. nee intlo gedelu doodalanu talachukuni paalistunnaaye, nee kosam memu vachina neevu oo mataina palakadam lede. lakshmanudu anna kaaryamlo nimagnamai undi agni kaaryam marichinattu, yaadavulu srikrishnakainkaryamlo padi vidyuktadharmamaina paalupitike pani vadilesarata. bhagavantudi meeda prematho atanni vidichi undaleka swadharmaanni marichipothe doshame kaadu.
ee amsaanni tridandi srimannarayana ramanuja chinna jeeyar kevami ee vidhamgaa vivarinchaaru: ma gopa balika sodarudiki srikrishnudante amitamaina prema, anduke tana nitya kaaryakramaalanu, karmalanu vadilivesi nirantaram krushnuni sevalechesevadu. aayana vente undevaadu. lakshmanudu ramunni vidichi undanani ramudu vaddanna aayana venta adavulaku vachaadu, tanuramuni sevalone nirantaram nimagnamai undevaadu. tanakosam e baadhyatalanu (nitya karmalu) chesevadu kaadu. bharatudi vidhaanam vaeru. atanikee ramudante amitamaina preme. mundu ayodhyaku ravalani pattubattaadu. ramudu maata tappadanee rajyam sweekarinchadani munde telusu. anduke paadukalatoe vastaadu. anna paadamudralu padina paadukalatoe rajyam cheyalani kuudaa pratyaamnaaya maargamgaa nirnayinchukuni vastaadu. ramuni aagnatho nandi graamalo untoone rajya paalana chesadu, tana baadhyatalanu nitya karmalanu paatinchevaadu. bharatudu nitya karmanushtanam chestu ramuni sevinchevaadu. lakshmanudu nitya karmalanu maani raama kaaryaalalo nimagnamayyedi ramudi kosame. iddaruu paramabhaktulu. nay dichelvan etangayy = yethana aishwaryamantaa paala vale neelapaalavutunnaa, shree krishna kainkaryame akshayamaina sampada ani bhaavistunna bhaagavatottamuni chellelu eeme. vibheeshanudu sriramuni sevinchinapudu athani chellelu trijata seetaku seva chesindi. neesodarudu srikrishna sevachestunnappudu neevu kuudaa srikrishnune nammukunna maaku sevacheyadam sahajadharmam kada antunnaru bayata gummam pattukuni vechiunna gopikalu.
panittalai veeshai ninni ivasalm cukaipatatri = kinda palapravaham paarutunnadi.madhyalo maa prema kuudaa urakalettutuu pravahistunnadi. andulo chikkuku poyi mee vaakili kambaanni pattukuni nilabadi unnam. maa deenaavastha kaasta gamaninchu antunna inkaassepu chuddam anukuni gopika mounamgaa padukune undata.
sinattinalse kitennilangaikkamana dakshinaana unna lankaadhipati raavanudipaina kopamtho samharinchaadu. anidrasassatatam ramah seetaleni ramudu nidraahaaraalu vadilesadu. antati karunaasaagarudaina ramuni keertiste lonunna gopika dayatalichi maatlaadutundanukunna. tanaku baanam guchukunna ramudu badhapadaledu. kaani aanjaneyudiki baanam tagilite mahakrodhavivasudainadu. tanaku apakaaram cheste shramapadi kopam techukovalata kaani tana vaariki apachaaram cheste kopam daanantata adhe vastundata. dandakaaranyalo rushulaku, seetaku, jataayuvuku, vibheeshanhudiki aanjaneyudiki ravanudu haani chesi ramudi kopagniki gurainadu. aina sare raavanudini okkabaanamto champakunda athani sainyaanni samharinchi, bandhuvulanu harinchi, rathaanni koolchi, aayudhaalanu dhwamsanchesi, cheshtaludigi nilichina raavanudiki maro avakaasam ichi nenedupoyi repuri ani pampinchina karuna samudrudu ramudu. manattukkiniyaanai ppadavum neemeyye ythiravayy= eraamudu manobhiramudu, manasuku malayamaarutam vale taakutaadu, vennela vale challaga untaadu. chandanam vale challani suvaasanalu vedajallutaadu. aa manoharudini keertinchinaa neemanasu karagadam lede, noru teravadam lede.
eeden ceperikkamm anaittu illattarumnay arindu= vishnuvu lokam kosam chintaakraantudai yoganidralo untaadu. samsaarulu tamo gunamtho nidraadeviki vasulaipotaaru. nee nidra ee rendurakaalaloledu. needi vilakshanamaina nidra. bhagavadanubhavamane paramaanandamlo leenamaina chetanudunnadasalonivunu. bhaktula deenaalaapaalu vinna vantane bhagavantudu parugettutaadu kada.. aayanatho kalisimelisi tirige neeve memanta vachi pilustunna gaada nidralo untava? nee ekanta anubhava rahasyam gokulamanta telisi poyindi. ponee gopikalanta kalisi nee intiki ravalanukunnava, adhe jarigindi kada. ninnu pilavadaaniki idigo oollo vaallandaram vacham, antunnaru gopikalu. memanta ahankara doshaalanu vadilinchukuni vacham. aina neevu nidra melkonadam ledu. ponee srimahaavishnuvu yoganidravanti nidralo unnava, atla ayina maa deenula pilupu vini aa vishnuvu vale levali kada ravali kada ani bhagavantudini morabettukuntunnara devanathanni egaaru tama tiruppavai grandhamlo vislaeshimchaaru.
kandaadai ramanujacharya ee paasuraarthaanni ee vidhamgaa chakkaga vidamarichi cheppaaru. engede ante mahishi, lakshmeedeviki mahishi ani kuudaa oka paeru. aame purushaakaaraaniki moolamu. (ante bhaktulaku saayam cheyamani ammavaaru bhagavantudiki sardi cheppadam. aachaaryulaku kuudaa purushaakaaram untundi. doodalante shishyulu. shishyulapaidayatalachi guruvulu chese ghnaanopadesame paalu kaaradam. bhagavaddasyame sampada. dwaramante tirumantram. pai kammi ante namah ane maata. bhagavadbhagavata sevalo kalige aanandam naadi kaadu anukovadame pai kammini pattukonadamni. lanka ante sareeram. dakshina dikku mrutyu sthaanam. ravanudu manasu. aa manasunu nigrahinchedi aacharyopadesamu. acharya mounamu daalcharaadu, ghnaana bodha cheyandi ani korutunnaru. ee paasuramlo poyy yegaalvaarulanu melkoluputunnaru. tangayy ante lakshmi ammavaaru. aame padmamnunchi puttina talli.
poyy egai alware cucuda taamara poovununchi puttaaru. kanuka tangaa ante eeyananu kuudaa sambodhinchinattu. doodala vale amaayakulaina agnulaku modaliyalvani esaayinchina taniyadwara ghnaanabodha chesaru. nachelvantamgaayy ante sriramamisrayanama ani guruparamparaloni vaakyaaniki saripotundi. nanaittillam sheraarkum nachelvam illanta buradaipoyindani, aa buradalone intivaaru munigaaranee adhe vaari sampadagaa bhaavinchaarani indulobhavana. sriraamamisrulaku tana aacharyulante amita bhakti. aachaaryula koothuru buradalo kaalupettadaaniki sankochistunte taanu aa buradalo parundi aametananu tokki buradadaataalani cheppaaru. aachaaryuniki anuvugaa undaalane nishtaye manchi sampada. srirama mishrulaku raama katha ante chala ishtamata. anduke ee paasuramlo lankaadhipati raavanaraajunu jayinchina ramudi kathanu andolle kavirinchaaru. bhagavadgeeta rendo aadhyaayamlo manaku bhagavantuniki madhya vartigaa unde divya ghnaanam kala mahaneeyudu unde reetini, ghnaana dasani naalugu sthitulugaa varninchaaru. nalugava sthiti ki cherina vyaktini sthitapragnudu antaaru. vaadi chuttu ennorakaala vastuvuluu, aakarshanalu unna avevi ekagratanu paadu cheyalevu.
aa ejeeviki e korikaluu undavu. manassulo kuudaa. aanni vastuvulanu chustune untaadu, kaani avi tanaku aanandaanni kalginchevi ani eppuduu anukodu. mari aa sthiti e vidamgaa vastundi ante paramaatmudu ee vidhamgaa vivarinchaadu.
dukkhamlo badhapadaka, sukhamlo spruha kolpokunda raagaanni bhayanni kopanni vadilesi nilakadagaa sthiramgaa untaadu. ee dasalo jeeviki tana chuttu unde vastuvula gurinchi telisina manassu vaatiyandu nimagnam kakunda saadhana chestaadu. deenni rendo sthiti antaaru. ee saadhana konasagithe manassu sthirapadutundi. antaraantaraalalo unde paramaatma vishayame aananda daayakamgaa untundi. ee naati gopika rendo sthaayiki cherina saadhakuraalu ani andolle yesambhaavinchaaru.