ఓణం - వికీపీడియా
ఓణం
(ఓనమ్ నుండి దారిమార్పు చెందింది)
ఓణం పండగ కోసం సన్నధ్దం
మలయాళం: ഓണം
పంటల ఫలితం ఇంటికొచ్చే రోజు
తిరుఓణం నాడు మహాబలి అనే రాజు ప్రతి ఒక్క మలయాళీ కుటుంబాన్ని వచ్చి కలుసుకుంటాడని ప్రజల విశ్వాసం
Onam Nakshatra in the month of Chingam
Sadya, Thiruvathira Kali, Puli Kali, Pookalam, Ona-thallu[1]
ఓణం 2009 సందర్భంగా అందంగా అలంకరించిన పూకలం
ఓణం దక్షిణ భారతదేశ రాష్ట్రమైన కేరళలో అతిపెద్ద పండుగ[2]. ఇది మలయాళీ కాలగణనములో (calendar) మొదటి నెల అయిన చింగంలో (ఆగష్టు–సెప్టెంబర్) వస్తుంది. ఈ పండుగ మహాబలి ఆ ప్రాంతమునకు తిరిగి రావటాన్ని సూచిస్తుంది. శ్రవణా నక్షత్రమును మలయాళమున "తిరువోణము" అంటారు. సింహ మాసంలో వచ్చే శ్రవణా నక్షత్రయుక్త దినమును ఓణం లేక తిరువోణం పేరిట జరుపుకొందురు. ఈ పండుగ పది రోజుల పాటు కొనసాగుతుంది. ఇది కేరళ యొక్క ఆచారములు, సంప్రదాయములు వంటి అనేక అంశములతో ముడిపడి ఉంది. చక్కని పువ్వుల మాలలు, భోజనం, సర్పాకారపు పడవ పందెములు, కైకొట్టికలి నృత్యము మొదలైనవన్నీ ఈ పండుగలో భాగములు. ఈ పండుగ రోజున ప్రజలు కొత్త దుస్తులు ధరిస్తారు. మగవారు ఒక చొక్కా, ముండు అని పిలవబడే లుంగీ వంటి క్రింది ఆచ్చాదనను, స్త్రీలు ముండు, నరియతు అనబడే ఒక బంగారు పైఆచ్చాదనను ధరిస్తారు. ఆడపిల్లలు పావడ, రవికె ధరిస్తారు. ఓణం కేరళలోని వ్యవసాయ పండుగ.
2.1 మహాబలి ముల్లోకములను జయించుట
2.2 వామనుడు మహాబలిని కలుస్తాడు
2.3 మహాబలి యొక్క ఏలుబడి ముగుస్తుంది
2.4 విష్ణువు యొక్క దీవెనలు
2.5 నైతిక ప్రశ్నలు
3 పది రోజుల వేడుక - అతం పత్తిను పొన్నోనం
4 ఓణం కార్యక్రమములు
ఓణం ఆధునిక కాలంలో కూడా ఇంకా జరుపుకొనే ఒక ప్రాచీన పండుగ. మలయాళ మాసం చింగంలో వచ్చే కేరళ యొక్క వరికోత పండుగ, వర్షపు పువ్వుల పండుగ, పాతాళం నుండి మావెలి రాజు యొక్క వార్షిక ఆగమనాన్ని వేడుకగా చేసుకుంటాయి. చరిత్ర పూర్వం నుండి కేరళ ప్రజలు మవేలి చక్రవర్తిని పూజించటం మూలంగా ఓణం ప్రత్యేకమైంది.
చరిత్ర ప్రకారం, మహాబలి పాలించిన సమయం కేరళకు స్వర్ణ యుగం. ఆ రాష్ట్రంలో ప్రతి ఒక్కరూ సుఖంగా, సిరిసంపదలతో ఉన్నారు. ఆ దేశ ప్రజలందరూ తమ రాజుని చాలా గౌరవించేవారు. మహాబలికి తన సుగుణములన్నింటితోపాటు ఒక లోపం ఉంది. అతను అహంభావి. అయినప్పటికీ, మహాబలి చేసిన మంచి పనులన్నింటికీ మెచ్చి, తనతో ఎంతో అనుబంధం ఉన్న తన ప్రజలను సంవత్సరానికి ఒకసారి కలుసుకునేటట్లు దేవుడు అతనికి వరమిచ్చాడు.
మహాబలి యొక్క ఈ ఆగమనమునే ప్రతి సంవత్సరము ఓణం పండుగగా జరుపుకుంటారు[3][4][5]. ప్రజలు ఈ పండుగను చాలా ఘనంగా జరుపుకుంటారు. తమ ప్రియమైన రాజుకి తాము సంతోషంగా ఉన్నామని చెప్పుకుని అతనికి శుభాభినందనలు తెలియజేస్తారు.
కేరళ యొక్క ఘనమైన సంస్కృతీ వారసత్వం ఈ పదిరోజుల పండుగ సమయంలో దాని ఉత్తమ రూపుతో, ఆత్మతో బయటకు వస్తుంది. తిరుఓణం నాడు తయారుచేసే ఓణసద్య (ఓణవిందు) అనబడే గొప్ప విందు ఓణ వేడుకలలో అతి గొప్ప భాగం. ఇది 11 నుండి 13 అతి ముఖ్యమైన పదార్థములతో కూడిన తొమ్మిది రకముల భోజనం. ఓణసద్య అరటి ఆకులలో వడ్డించబడుతుంది. ప్రజలు నేలపైన పరిచిన ఒక చాప పైన కూర్చుని భోజనం చేస్తారు.
ఓణంలో ఆకట్టుకునే మరొక ముఖ్య విశేషం వల్లంకలి అనబడే సర్పాకారపు పడవల పందెము. ఇది పంపానదిలో జరుగుతుంది. ప్రేక్షకుల హర్షధ్వానముల మధ్య వందల మంది పడవ నడిపేవారు పాటలు పాడుతూ, అలంకరించబడిన పడవలను నడపటం చూడటానికి చాలా కన్నుల పండుగగా ఉంటుంది.
ఓణం నాడు ఆటలు ఆడే సాంప్రదాయం కూడా ఉంది. ఈ ఆటలన్నింటినీ కలిపి ఓణకలికల్ అని పిలుస్తారు. పురుషులు తలప్పంతుకలి (బంతితో ఆడేది), అంబెయ్యల్ (విలువిద్య), కుటుకుటు వంటి కష్టతరమైన ఆటలు, కయ్యంకలి, అట్టకలం అని పిలవబడే జగడములలో పాల్గొంటారు. స్త్రీలు సాంస్కృతిక కార్యక్రమములలో మునిగిపోతారు. మహాబలికి స్వాగతం చెప్పటానికి వారు ఇంటి ముంగిట్లో, పువ్వులతో అందమైన రంగవల్లులు దిద్దుతారు. కైకొట్టికలి, తుంబి తుల్లాల్ అనే రెండు రకముల నృత్యములను ఓణం రోజు స్త్రీలు ప్రదర్శిస్తారు. కుమ్మట్టికలి, పులికలి వంటి జానపద ప్రదర్శనలు ఆ వేడుకలకు ఉత్సాహాన్ని జత చేస్తాయి.
మహాబలి యొక్క పరిపాలన కేరళలో స్వర్ణ యుగంగా భావించబడుతుంది. ఈ క్రింది పాట ఓణం రోజు ఎక్కువగా పాడబడుతుంది: (అనువాదం)
మహాబలి ప్రహ్లాదుని మనుమడు. ప్రహ్లాదుడు అసురుడైనప్పటికీ, విష్ణువు పైన గొప్ప నమ్మకాన్ని కలిగి ఉన్నాడు. మహాబలి చిన్నపిల్లవాడుగా ప్రహ్లాదుని ఒడిలో ఉండగానే విష్ణువుపైన ప్రేమను, భక్తిని అలవరుచుకున్నాడు.
మహాబలి ముల్లోకములను జయించుట[మార్చు]
కశ్యపుడుకి ఇద్దరు భార్యలు, దితి, అదితి. వీరు రాక్షసులు, దేవతల (అసురులు, దేవతలు) తల్లితండ్రులు. తపస్సు చేసుకోవటానికి హిమాలయములకు వెళ్ళిన కశ్యపుడు, తిరిగి వచ్చి అదితి శోకిస్తూ ఉండటాన్ని కనుగొంటాడు. దివ్య దృష్టితో కశ్యపుడు వెంటనే ఆమె బాధకు కారణమును కనుగొంటాడు. ఈ ప్రపంచములో దేవుని ఇష్టం లేకుండా ఏదీ జరగదనీ, ప్రజలు వారి విధులు నిర్వర్తిస్తూ ఉండాలని చెపుతూ ఆయన, ఆమెను సమాధాన పరచటానికి ప్రయత్నించాడు. ఆయన, ఆమెకు విష్ణునును పూజించమని చెపుతూ పయోవ్రతమును బోధించాడు. ఇది కార్తీక మాసము యొక్క శుక్ల పక్షములో పన్నెండవ రోజు (శుక్ల-పక్ష ద్వాదశి) నుండి చేయవలసిన క్రతువు. అదితి భక్తి శ్రద్ధలతో ఆ వ్రతమును ఆచరించటం వలన, విష్ణువు ఆమెకు దర్శనమిచ్చి తను ఇంద్రునికి సహాయం చేస్తానని ఆమెకు తెలియజేస్తాడు.
ఇంకొక ప్రక్క, దేవతలను ఓడించి మహాబలి ముల్లోకములకు పాలకుడు అవటంతో దేవతలందరూ చాలా చిరాకు పడ్డారు. దేవతలు హింసించబడ్డారు.[6] దేవతలు విష్ణువును కలిసి సహాయం అర్థిస్తారు. మహాబలి తన ప్రజలకు మంచి పనులు చేస్తున్నాడు, అతను సురుడు (దేవుడు) అవటానికి అర్హుడు అని విష్ణువు దేవతలతో చెప్పాడు. దేవతలారా మీరు దీని గురించి ఈర్ష్య చెందకండి. అసూయ మిమ్ములను అసురులుగా చేస్తుంది. విష్ణువు మహాబలిని పరీక్షించాలని నిర్ణయించుకున్నాడు.
అదే సమయంలో, మహాబలి నర్మదా నది ఒడ్డున విశ్వజిత్ యాగం లేదా అశ్వమేథ యాగం[7] నిర్వర్తిస్తున్నాడు. ఈ యాగం సమయంలో తన వద్ద నుండి ఎవరు ఏమి కోరినా అది తను ఇస్తానని కూడా ఆయన ప్రకటించాడు.
వామనుడు మహాబలిని కలుస్తాడు[మార్చు]
ఆ యాగమును, మహాబలి యొక్క ప్రకటనను అదునుగా తీసుకుని, వామనుడు (మహావిష్ణువు బ్రాహ్మణుడిగా మారువేషంలో) ఆ యాగశాల వద్దకు వచ్చాడు. అతను వారిని సమీపించగానే, అక్కడ ఉన్న ఋషులు ఆ చిన్నపిల్లవాని యొక్క దివ్యమైన తేజస్సును కనుగొన్నారు. మహాబలి ఆ బ్రాహ్మణ బాలుని సకల మర్యాదలతో స్వాగతించి, ఒక దివ్య పురుషుని హోదాలో అతనిని ఉన్నతాసనములో కూర్చుండబెట్టాడు. సహాయం కోరుతూ వచ్చిన ప్రజలకు ఇచ్చే సాధారణ మర్యాదతో మహాబలి, వామనునితో ఆయన రాకతో తనను పావనం చేయటం తన అదృష్టమని చెప్పాడు. వామనుడు ఏది కోరుకుంటే, అది తీర్చటానికి మహాబలి సిద్ధంగా ఉన్నాడు. వామనుడు చిరునవ్వు నవ్వి ఈవిధంగా చెప్పాడు: "నువ్వు నాకు గొప్పది ఏదీ ఇవ్వనక్కరలేదు. నువ్వు నాకు మూడు అడుగుల భూమిని ఇస్తే చాలు" .
వామనుడుకి ఇచ్చిన మాటను నిలబెట్టుకోవాలనే దృఢ నిశ్చయంతో ఉన్న మహాబలి, తన గురువు మాటను మన్నించనందుకు ఆయనను క్షమాపణ కోరుకున్నాడు. పూర్వం, మహాబలి ఇంద్రునిపై యుద్ధానికి దండెత్తి వెళుతున్నప్పుడు, తన గురువైన శుక్రాచార్యుని కాళ్ళకు సాష్టాంగ నమస్కారం చేసాడు, ఆయన సలహాపైనే విశ్వజిత్ యాగమును ప్రారంభించాడు, దీని నుండే అతను కొన్ని శక్తివంతమైన ఆయుధాలను సంపాదించాడు. కేవలం శుక్రాచార్యుని సహాయం వలనే అతను ఇంద్రుడిని జయించగలిగాడు. మహాబలి తిరస్కారం శుక్రాచార్యునికి ఆగ్రహం తెప్పించింది. ఆయన మహాబలిని ఈవిధంగా శపించాడు: 'నీ గురువు మాటలను లక్ష్య పెట్టనందుకు, నీవు బూడిద అయిపోతావు'. మహాబలి దృఢంగా ఉండి ఈ విధంగా సమాధానం చెప్పాడు: 'నేను ఏ విధమైన పరిణామములను ఎదుర్కోవటానికైనా సిద్ధంగా ఉన్నాను కానీ నా మాటను వెనక్కి తీసుకోను'.
మహాబలి యొక్క ఏలుబడి ముగుస్తుంది[మార్చు]
ఆ విధంగా చెపుతూ, అతను వామనుడుని అతను కోరుకున్న మూడు అడుగుల భూమిని కొలవమని అడిగాడు. మహాబలిని వారించటానికి శుక్రాచార్యుడు చేసిన ప్రయత్నములన్నీ విఫలమయ్యాయి. తన వద్దకు సహాయం కొరకు వచ్చిన ప్రతిఒక్కరినీ దేవునిగానే మహాబలి భావించాడు, వారు కోరినది ఏదీ అతను కాదనలేదు. మహాబలి తన గురువుతో ఈ విధంగా చెప్పాడు: "ప్రాణము (జీవం) , మానము (మర్యాద) అనేవి మనిషికి రెండు కళ్ళ వంటివి. ప్రాణం పోయినా, మానం రక్షించబడాలి. ఇప్పుడు వచ్చిన వాడు దేవుడే అని తెలుసుకుంటే, మానవులకు అన్నీ ఇచ్చే భగవంతుడు, నా నుండి ఏదో ఆశిస్తున్నాడంటే, నేను చాలా అదృష్టవంతుడిని అవుతాను. " ఒకవేళ విష్ణువే తన క్రతువు వద్దకు వచ్చి ఏదైనా కోరుకుంటే, తను తప్పకుండా దానిని తీరుస్తానని కూడా మహాబలి గొప్పగా చెప్పాడు.[8]
విష్ణువు యొక్క దీవెనలు[మార్చు]
ఆఖరి వరంగా, మహాబలి సంవత్సరానికి ఒకసారి తన ప్రజలను కలుసుకునేందుకు అనుమతి కూడా పొందాడు. ఆవిధంగా, తన వాగ్దానమును నిలుపుకోవటానికి ప్రతి సంవత్సరము వచ్చే గొప్ప రాజు మహాబలి జ్ఞాపకార్థం కేరళ ప్రజలు ఓణం పండుగను జరుపుకుంటారు. ఆడిన మాట ("సత్యము") కొరకు ప్రాణ త్యాగం చేసిన గొప్ప వ్యక్తిగా మహాబలి తన పేరును సార్థకం చేసుకున్నాడు.మహాబలి అనగా గొప్ప త్యాగము అని అర్థం.
ఓణం సమయంలో, విందు, చక్కగా ముస్తాబైన ప్రజల యొక్క పండుగ ఉత్సాహం మహాబలి యొక్క మచ్చలేని పాలన సమయంలోని ప్రజల సుసంపన్నమైన, నిజాయితీ కల జీవితానికి స్మృతిగా భావిస్తారు. ఓణం సమయంలో ప్రజలు కొత్త దుస్తులు (వస్త్రములు) ధరిస్తారు. 'వస్త్రము' అనగా హృదయము అని కూడా అర్థం. ఆవిధంగా చెడ్డ ఆలోచనలను, చెడ్డ భావములను తొలగించి హృదయమును నూతనముగా చేయటమే, కొత్త వస్త్రములు ధరించటం యొక్క ప్రాముఖ్యత. వారి మత అభిమానములను ప్రక్కన పెట్టి, ప్రజలందరూ కలిసికట్టుగా పవిత్రమైన 'తిరుఓణం' దినానికి స్వాగతం చెపుతారు.
నైతిక ప్రశ్నలు[మార్చు]
తన తాత (ప్రహ్లాదుడు) లాగా, విష్ణువుకు గొప్ప భక్తులలో ఒకడు, సత్యసంధుడైన ఒక గొప్ప రాజు అయిన మహాబలిని, విష్ణువు శిక్షించటం అన్యాయముగా అనిపించవచ్చు. అయినప్పటికీ, విష్ణువు మహాబలిని శిక్షించినట్లు కాదు. ఎందుకనగా అతను విష్ణువు నుండి వరములు పొందాడు. ఓణం రూపంలో అతను శాశ్వతంగా గుర్తుంచుకోబడతాడు. ఇంకా అతనికి తన తలను విష్ణువు పాదముల క్రింద ఉంచే అవకాశం దొరికింది. దీనితో అతని పాపములు అన్నీ తుడిచిపెట్టుకు పోయాయి.
ఇంకా, విష్ణువు ఇచ్చిన వరం వలన, మహాబలి ఎనిమిదవ మనువు, సావర్ణి మనువు సమయంలో, కాబోయే (ఎనిమిదవ) ఇంద్రుడు. పురందరుడు ప్రస్తుత ఇంద్రుడు[9].
తన రాజ్యమును విష్ణువుకు త్యాగం చేయటం ద్వారా మహాబలి భూమండలంలో అతి గొప్ప విష్ణు భక్తుడు అయినాడని నమ్మకం.
సురులు అనగా మంచివారు, అసురులు అనగా చెడ్డవారు అని అర్థం. హిందూమతం ప్రకారం, చెడ్డ పనులు చేయటం ద్వారా సురులు అసురులు అవవచ్చు, మంచి పనులు చేయటం ద్వారా అసురులు సురులు అవవచ్చు. అసురుడైన మహాబలి, సురుడు అవాలని కోరుకున్నాడు. దాని కొరకు, అతను తన ప్రజలకు మంచి పనులు చేసాడు. మహాబలి యొక్క పరోపకారమును, దాతృత్వమును పరీక్షించటానికి మహావిష్ణువు వామనుని రూపంలో వచ్చి అతనిని పాతాళమునకు పంపివేసాడు. దీనిని మహాబలి ఆనందముగా స్వీకరించాడు. ఆవిధంగా, మహాబలి సురుడు లేదా దేవుడు అయినాడు. ఓణం హిందూమతం యొక్క అద్వైత సిద్ధాంతమును దృష్టాంతపరుస్తోంది.
పది రోజుల వేడుక - అతం పత్తిను పొన్నోనం[మార్చు]
ఓణం పూక్కలం
ఓణం వేడుకలు ఓణానికి పదిరోజుల ముందు అతం (హస్త) దినమున ప్రారంభమవుతాయి. మహాబలి, వామనుడుకి (విష్ణువు యొక్క ఒక అవతారము) ప్రతీకలుగా చతురస్రాకారపు పిరమిడ్ల వంటి మట్టి దిబ్బలను, పేడతో అలికిన ఇంటి ముంగిళ్ళలో ఉంచి పూవులతో అందముగా అలంకరిస్తారు. 'ఓణపూక్కలం'గా ప్రసిద్ధమైన ఈ ఆకృతి, వివిధ రకముల పూలతో , భిన్న రంగులతో కూడిన రెండు మూడు రకముల ఆకులతో వేయబడుతుంది, ఈ ఆకులను చిన్న చిన్న ముక్కలుగా చేసి ఆ రంగవల్లికలో అలంకరిస్తారు[10]. ఇది గొప్ప కళాత్మక భావములను సునిశితమైన దృష్టితో మిళితం చేసి రూపొందించిన ఒక అందమైన కళాకృతి. (ఇదే విధంగా ఉత్తర భారతీయులు రంగురంగుల పొడులతో "రంగోలి"ని రూపొందిస్తారు). అది వేయటం పూర్తి అవగానే, చిన్న చిన్న తోరణములు వేలాడదీసిన ఒక చిన్న పందిరి నిలబెడతారు.
ఈ పండుగ యొక్క ముఖ్య పర్వం కొన్ని ప్రాంతములలో తిరువోణం నాడు ప్రారంభమవుతుంది. ఇతర ప్రాంతములలో ఉత్రదం అనబడే తరువాతి రోజున ప్రారంభమవుతుంది. తిరుఓణం రోజు, రాజా మహాబలి ప్రతి మలయాళీ ఇంటికీ వెళ్లి తన ప్రజలను కలుసుకుంటాడని నమ్మిక. ఇండ్లు శుభ్రం చేసి పువ్వులతో , సాంప్రదాయక దీపములతో అలంకరిస్తారు. తిరువనంతపురంలో జరిగే బాణాసంచా వేడుక ఆ ప్రాంతమును ఒక యదార్థమైన అద్భుతలోకంగా (fairy land) మార్చివేస్తుంది. ప్రతి ఇంటిలోనూ ఘనమైన విందు భోజనములు తయారుచేస్తారు. ప్రతి ఇంటిపెద్ద ఆ కుటుంబములోని సభ్యులందరికీ కొత్త దుస్తులు అందజేస్తాడు. కటిక దరిద్రుడు కూడా ఏదో రకముగా తనకు చేతనైన రీతిలో ఆ రాష్ట్రీయ పండుగను జరుపుకుంటాడు.
రాజా మహాబలికి స్వాగతం పలకటానికి ప్రజలు వారి ఇంటి ముంగిట్లో పువ్వుల రంగవల్లులు దిద్దుతారు. ఈ పువ్వుల రంగవల్లులు దిద్దటంలో పోటీలు జరుగుతాయి. ప్రపంచములో ఉన్న కేరళీయులు అందరూ ఈ పది రోజుల పండుగను అంగరంగ వైభవముగా, ఉల్లాసముగా జరుపుకుంటారు. వారు కొత్త దుస్తులు ధరించి, వారు సందర్శించగలిగినన్ని దేవాలయములను సందర్శిస్తారు. తిరువధిరకలి తుంబి తుల్లాల్ వంటి నృత్యములను అభినయిస్తారు. రెండవ ఓణంగా పిలవబడే తిరుఓణం రోజున జరిగే గొప్ప విందు చాలా ముఖ్యమైనది. ఏది జరిగినా వారు ఆ గొప్ప విందును (సద్య ) వదులుకునేవారు కాదు. మలయాళంలో ఒక సామెత ఉంది "కనం విట్టుం ఓణం ఉన్ననం", దీని అర్థం "మా ఆస్తులన్నీ అమ్ముకోవలసి వచ్చినా కూడా మేము తిరుఓణం విందును ఆరగించవలసిందే" అని. ఇది తిరుఓణం నాడు జరిగే గొప్ప విందు యొక్క ప్రాముఖ్యతను సూచిస్తుంది.
వేర్వేరు ప్రాంతములలోని వేర్వేరు ఆచార వ్యవహారములకు అనుగుణంగా ఓణం పండుగ జరుపుకుంటారు. అతచామయం- అనబడే ఒక సాంప్రదాయ ఉత్సవం ఎర్నాకులం-కోచి సమీపంలో ఉన్న తృప్పూణిత్తుర అనే రాచనగరిలో, చింగం యొక్క ఆఖరి దినమున జరుగుతుంది. ఇది ఓణం వేడుకలకు ప్రారంభ సూచిక కూడా. త్రిక్కకర లోని వామనమూర్తి దేవాలయము వద్ద జరిగే వార్షిక ఉత్సవము కూడా, ఓణం సమయములోనే జరుగుతుంది. ఇది వామనుడి దేవాలయము. ఓణం యొక్క పౌరాణిక నేపథ్యముతో దీనికి సంబంధం ఉంది.
"ఓణ పూక్కలం" (ఓణపు ముగ్గు) ను లౌకికత్వానికి చిహ్నముగా పరిగణిస్తారు. వివిధ రకముల పువ్వులన్నీ కలిసి అద్భుతముగా అగుపించే పూక్కలమును రూపొందుతాయి. కావున, ఇది మహాబలి సమయములోని పూర్వపు మంచి రోజులను ప్రతిబింబించాలి. అతం నుండి తిరుఓణం వరకు పూక్కలం రూపొందించటం కేరళలోని ప్రజలకు, ముఖ్యంగా పిల్లలకు చాలా ఆనందదాయకం.
మలయాళ నూతన సంవత్సరమునకు పక్షం రోజులలోనే వేడుకలు ప్రారంభమవుతాయి. పదిరోజుల పాటు కొనసాగుతాయి. ఆఖరి రోజైన తిరుఓణం చాలా ముఖ్యమైనది. కొత్త దుస్తులు, సాంప్రదాయ వంటలు, నృత్యము, సంగీతములతో పాటు రాష్ట్రమంతటా పాటించే ఆచారములు, ఈ వ్యవసాయ పండుగకు చిహ్నములు.
వల్లువనాడ్ (ముఖ్యముగా ఒట్టపలం, షొర్నూర్ ప్రాంతములు) వద్ద, అద్భుతమైన దుస్తులు ధరించిన కథాకళి నర్తకులు పురాణములను అభినయిస్తారు. అలంకరించబడిన ఏనుగుల యొక్క అద్భుతమైన ఊరేగింపు త్రిస్సూర్ వద్ద బయటకు వస్తుంది. ఇక్కడే ముసుగులు ధరించిన నర్తకులు అందమైన కుమ్మట్టికలి నృత్యమును అభినయిస్తూ ఇంటింటికీ వెళతారు. కథాకళి నర్తకులు అభినయిస్తున్న పురాణములు, జానపద కథలలోని సన్నివేశములను చూడటానికి చెరుతురుతి వద్ద ప్రజలు గుమిగూడుతారు. కడువకలిగా కూడా ప్రసిద్ధమైన పులికలి ఓణం సమయంలో సాధారణంగా కనిపించే దృశ్యం. ప్రకాశవంతమైన పసుపు, ఎరుపు, నలుపు రంగులు పూసుకున్న నర్తకులు ఉడుక్కు, తకిల్ వంటి వాయిద్యములకు అనుగుణంగా నృత్యం చేస్తారు.
ఓణ రోజులలో అరంముల వద్ద, ప్రఖ్యాత అరంముల వల్లం కలి నిర్వహించబడుతుంది.
ఊయల ఓణం వేడుకలలో మరియొక అంతర్భాగం. ముఖ్యంగా గ్రామీణ ప్రాంతములలో ఇది ఎక్కువగా కనిపిస్తుంది. అందముగా ముస్తాబైన యువతీ యువకులు ఒనప్పాట్ట్, లేదా ఓణం పాటలు పాడుతారు. ఎత్తైన కొమ్మల నుండి వేలాడగట్టిన ఊయలలో ఒకరిని ఒకరు ఊపుకుంటారు.
ఓణం కార్యక్రమములు[మార్చు]
ఓనక్కోడిగా పిలవబడే ఆ రోజున ధరించే కొత్త దుస్తులు, ఓణం సద్య, అని పిలవబడే విస్తారమైన విందు ఓణం ప్రత్యేకతలు. ఈ విందులో సాధారణంగా అరటి ఆకులపైన అన్నముతో పాటు కనీసం నాలుగు రకముల పదార్థములు వడ్డించబడతాయి. సాంప్రదాయక ఊరగాయలు, అప్పడములు కూడా వడ్డిస్తారు. పాలు, చక్కెరతో చేసిన 'పాయసం' సాధారణంగా వడ్డించబడుతుంది. దానితో పాటు ఇతర సాంప్రదాయ భారతీయ పిండివంటలు కూడా ఉంటాయి.
ఓణం సమయంలో, ప్రజలు వారి ఇంటి ముంగిట్లో రంగురంగుల పువ్వులతో రంగవల్లులు అలంకరిస్తారు, దీనిని పూక్కలం అంటారు. చిన్నపిల్లలు ముఖ్యంగా ఆడపిల్లలకు పువ్వులను సేకరించి వాటిని పెద్ద పెద్ద ఆకృతులలో అలంకరించే పని అప్పగించబడుతుంది. ఈ పూల ఆకృతులను తయారుచేయటానికి ఓణం రోజు పోటీలు జరుగుతాయి. ఇవి సాధారణంగా 1.5 మీటర్ల వ్యాసంతో వృత్తాకారంలో ఉంటాయి. ఈ ఆకృతిలో భాగంగా సాధారణంగా ఒక దీపం ఉంచుతారు. ఇటీవలి కాలంలో ఈ పువ్వుల ఆకృతులు సాంప్రదాయక వృత్తాకారముల నుండి కేరళ ప్రజల జీవితాల యొక్క సాంస్కృతిక, సామాజిక విషయములను ప్రతిబింబిస్తూ విలక్షణమైన ఆకృతులుగా పరిణామం చెందాయి.
వల్లంకలి (సర్పాకార పడవ పందెము) ఓణం సమయంలో జరిగే మరియొక ముఖ్యమైన కార్యక్రమం. వీటిలో అరంముల పడవ పందెం, నెహ్రూ ట్రోఫీ పడవ పందెం ప్రముఖమైనవి. దాదాపు 100 మంది పడవవాండ్లు అతి పెద్దవి, అందమైన సర్పాకార పడవలు నడుపుతూ ఉంటారు. ఆ నీటిపైన పయనించే సర్పాకార పడవలను వీక్షించటానికి సమీప ప్రాంతముల నుండి, దూర ప్రాంతముల నుండి కూడా అనేకులు వస్తారు.
వినాయక చవితి పండుగ సమయంలో హిందువులు గణేశుని బొమ్మలను ప్రతిష్ఠించినట్లుగా, ఓణం సమయంలో కేరళలోని హిందువులు త్రిక్కకర అప్పన్ (వామనుని రూపంలో ఉన్న విష్ణువు) మూర్తిని తమ ఇళ్ళలో ప్రతిష్ఠిస్తారు.
కేరళలో ఉన్న అన్ని వర్గముల వారు ఈ పండుగ జరుపుకోవటంతో, ఈ పండుగకు మరింత ప్రాధాన్యత వచ్చింది. ఓణం పండుగ హిందూమతం నుండి ఉద్భవించి దానితో సంబంధం కలిగి ఉన్నప్పటికీ, ఈనాడు ఈ పండుగను హిందువులు, ముస్లిములు, క్రైస్తవులు సమానమైన ఉత్సాహముతో జరుపుకుంటున్నారు.
ఈ వేడుక సమయంలో కేరళలోని హిందూ దేవాలయములలో అనేక దీపములు వెలిగించబడతాయి.[11] దేవాలయముల ఎదుట ఒక తాటి చెట్టును నిలబెట్టి, దాని చుట్టూ కొయ్య దుంగలను నిలబెట్టి ఎండు తాటి ఆకులతో కప్పుతారు.[11] త్యాగము చేసి మహాబలి నరకమునకు వెళ్ళిన దానికి గుర్తుగా ఒక కాగడాతో దీనిని వెలిగించి బూడిద చేస్తారు.[11]
సద్య
పులికలి
బలిప్రతిపాద
సేద్య పండుగల జాబితా
↑ M. Nazeer (2010-08-10). "The abiding lore and spirit of Onam". The Hindu. Retrieved 2013-09-26.
↑ Chopra, Prabha (1988). Encyclopaedia of India. p. 285. Onam — Most important and grandest Hindu festival of Kerala; held in Chingam (August-September)
↑ "Flowers, pookkalam and Onam". The Hindu. 2013-09-13. Retrieved 2013-09-17.
↑ "Thiruvonam celebrated with enthusiasm". The Hindu. 2011-09-11. Retrieved 2013-09-17.
↑ "Grandeur marks Onam celebrations at Thrikkakkara temple". The Hindu. 2011-09-11. Retrieved 2013-09-17.
↑ P. 161 Many Ramayanas: The Diversity of a Narrative Tradition in South Asia By Paula Richman
↑ P. 368 Śrīmadbhāgavatam =: Srimad Bhagavata, the Holy Book of God By Tapasyananda
↑ P. 66 Path to the Soul By Ashok Bedi
↑ P. 30 Know the Puranas By Pustak Mahal
↑ "'Athappookalam' losing traditional verve". The Hindu. 2009-09-01. Retrieved 2013-09-17.
↑ 11.0 11.1 11.2 P. 179 Genealogy Of The South Indian Deities By Bartholomaeus Ziegenbalg, Daniel Jeyaraj
onam - vikipedia
onam
(onam nundi daarimaarpu chendindi)
onam pandaga kosam sannaddam
malayalam: aye
pantala phalitam intikoche roju
tiruonam naadu mahabali ane raju prati okka malayali kutumbaanni vachi kalusukuntadani prajala vishwaasam
Onam Nakshatra in the month of Chingam
Sadya, Thiruvathira Kali, Puli Kali, Pookalam, Ona-thallu[1]
onam 2009 sandarbhamgaa andamgaa alankarinchina pookalam
onam dakshina bharatadesa rashtramaina keralalo atipedda panduga[2]. idhi malayali kaalagananamulo (calendar) modati nela ayina chingamlo (aagashtu–september) vastundi. ee panduga mahabali aa praantamunaku tirigi raavataanni suuchistumdi. shravanaa nakshatramunu malayaalamuna "tiruvonamu" antaaru. simha maasamlo vache shravanaa nakshatrayukta dinamunu onam leka tiruvonam paerita jarupukonduru. ee panduga padi rojula paatu konasaagutundi. idhi kerala yokka aachaaramulu, sampradaayamulu vanti aneka amsamulatoe mudipadi undi. chakkani puvvula maalalu, bhojanam, sarpaakaarapu padava pandemulu, kaikottikali nrutyamu modalainavannii ee pandugalo bhaagamulu. ee panduga rojuna prajalu kotta dustulu dharistaaru. magavaaru oka chokka, mundu ani pilavabade lungee vanti krindi aachchaanananu, streelu mundu, nariyatu anabade oka bangaaru paiaacchaadananu dharistaaru. aadapillalu pavada, ravike dharistaaru. onam keralaloni vyavasaaya panduga.
2.1 mahabali mullokamulanu jayinchuta
2.2 vamanudu mahabalini kalustaadu
2.3 mahabali yokka elubadi mugustundi
2.4 vishnuvu yokka deevenalu
2.5 naitika prasnalu
3 padi rojula veduka - atham pattinu ponnonam
4 onam kaaryakramamulu
onam aadhunika kaalamlo kuudaa inka jarupukone oka praacheena panduga. malayaala masam chingamlo vache kerala yokka varikota panduga, varshapu puvvula panduga, paataalam nundi maveli raju yokka vaarshika aagamanaanni vedukagaa chesukuntayi. charitra puurvam nundi kerala prajalu maveli chakravartini poojinchatam moolamgaa onam pratyekamaindi.
charitra prakaaram, mahabali paalinchina samayam keralaku swarna yugam. aa rashtramlo prati okkaruu sukhamgaa, sirisampadalatoe unnaaru. aa desha prajalandaruu tama rajuni chala gouravinchevaaru. mahabaliki tana sugunamulannintitopa oka lopam undi. atanu ahambhavi. ayinappatiki, mahabali chesina manchi panulannintikii mecchi, tanatho entho anubandham unna tana prajalanu samvatsaraaniki okasari kalusukunetatlu devudu ataniki varamichaadu.
mahabali yokka ee aagamanamune prati samvatsaramu onam pandugagaa jarupukuntaaru[3][4][5]. prajalu ee panduganu chala ghanamgaa jarupukuntaaru. tama priyamaina rajuki taamu santoshamgaa unnaamani cheppukuni ataniki subhaabhinandanalu teliyajestaaru.
kerala yokka ghanamaina samskrutii vaarasatvam ee padirojula panduga samayamlo daani uttama rooputho, aatmatho bayataku vastundi. tiruonam naadu tayaruchese onasadya (onavindu) anabade goppa vindu onha vedukalalo athi goppa bhagam. idhi 11 nundi 13 athi mukhyamaina padaarthamulatho kuudina tommidi rakamula bhojanam. onasadya arati aakulalo vaddinchabadutundi. prajalu neelapaina parichina oka chaapa paina kuurchuni bhojanam chestaaru.
onamlo aakattukune maroka mukhya visesham vallankali anabade sarpaakaarapu padavala pandemu. idhi pampaanadilo jarugutundi. prekshakula harshadhvaanamula madhya vandala mandi padava nadipevaaru paatalu paadutuu, alankarinchabadina padavalanu nadapatam chudataniki chala kannula pandugagaa untundi.
onam naadu aatalu audae saampradaayam kuudaa undi. ee aatalannintinii kalipi onakalikal ani pilustaaru. purushulu talappantukali (bantitho aadedi), ambeyyal (viluvidya), kutukutu vanti kashtataramaina aatalu, kayyankali, attakalam ani pilavabade jagadamulalo palgontaru. streelu saamskrutika kaaryakramamulalo munigipotaru. mahabaliki swaagatam cheppataaniki vaaru inti mungitlo, puvvulatho andamaina rangavallulu diddutaaru. kaikottikali, tumbi tullal ane rendu rakamula nrutyamulanu onam roju streelu pradarsistaaru. kummattikali, pulikali vanti jaanapada pradarsanalu aa vedukalaku utsaahaanni jatha chestayi.
mahabali yokka paripaalana keralalo swarna yugamgaa bhaavinchabadutundi. ee krindi paata onam roju ekkuvagaa paadabadutundi: (anuvaadam)
mahabali prahlaaduni manumadu. prahlaadudu asurudainappatiki, vishnuvu paina goppa nammakaanni kaligi unnaadu. mahabali chinnapillavaadugaa prahlaaduni odilo undagaane vishnuvupaina premanu, bhaktini alavaruchukunnadu.
mahabali mullokamulanu jayinchuta[maarchu]
kasyapuduki iddaru bhaaryalu, diti, aditi. veeru raakshasulu, devatala (asurulu, devatalu) tallitandrulu. tapassu chesukovataniki himalayamulaku vellina kasyapudu, tirigi vachi aditi sokistu undataanni kanugontadu. divya drushtitho kasyapudu ventane aame baadhaku kaaranamunu kanugontadu. ee prapanchamulo devuni ishtam lekunda edhee jaragadanee, prajalu vaari vidhulu nirvartistuu undaalani cheputuu aayana, aamenu samaadhaana parachataaniki prayatninchaadu. aayana, aameku vishnununu poojinchamani cheputuu payovratamunu bodhinchaadu. idhi kaarteeka masamu yokka shukla pakshamulo pannendava roju (shukla-paksha dwaadasi) nundi cheyavalasina kratuvu. aditi bhakti shraddhalatho aa vratamunu aacharinchatam valana, vishnuvu aameku darsanamichi tanu indruniki sahayam chestaanani aameku teliyajestaadu.
inkoka prakka, devatalanu odinchi mahabali mullokamulaku palakudu avatamtho devatalandaru chala chiraaku paddaaru. devatalu himsinchabaddaaru.[6] devatalu vishnuvunu kalisi sahayam ardhistaaru. mahabali tana prajalaku manchi panulu chestunnadu, atanu surudu (devudu) avataniki arhudu ani vishnuvu devatalato cheppaadu. devatalara meeru deeni gurinchi eershya chendakandi. asuya mimmulanu asurulugaa chestundi. vishnuvu mahabalini pareekshinchaalani nirnayinchukunnaadu.
adhe samayamlo, mahabali narmada nadi odduna vishwajit yagam leda ashwametha yagam[7] nirvartistunnadu. ee yagam samayamlo tana vadda nundi evaru emi korina adhi tanu istaanani kuudaa aayana prakatinchaadu.
vamanudu mahabalini kalustaadu[maarchu]
aa yagamunu, mahabali yokka prakatananu adunugaa teesukuni, vamanudu (mahavishnuvu braahmanudigaa maaruveshamlo) aa yagasala vaddaku vachaadu. atanu vaarini sameepinchagaane, akkada unna rushulu aa chinnapillavaani yokka divyamaina tejassunu kanugonnaru. mahabali aa brahmana baaluni sakala maryaadalato swaagatinchi, oka divya purushuni hodalo atanini unnataasanamulo koorchundabettaadu. sahayam korutu vachina prajalaku iche saadhaarana maryaadato mahabali, vaamanunitho aayana raakatho tananu paavanam cheyatam tana adrushtamani cheppaadu. vamanudu edhi korukunte, adhi teerchataaniki mahabali siddamgaa unnaadu. vamanudu chirunavvu navvi eevidhamgaa cheppaadu: "nuvvu naaku goppadi edhee ivvanakkaraledu. nuvvu naaku moodu adugula bhoomini iste chaalu" .
vaamanuduki ichina maatanu nilabettukovalane drudha nischayamtho unna mahabali, tana guruvu maatanu manninchananduku aayananu kshamaapana korukunnadu. puurvam, mahabali indrunipai yuddhaaniki dandetti velutunnappudu, tana guruvaina sukraachaaryuni kaallaku saashtaamga namaskaram chesadu, aayana salahaapaine vishwajit yagamunu praarambhinchaadu, deeni nunde atanu konni saktivantamaina aayudhaalanu sampaadinchaadu. kevalam sukraachaaryuni sahayam valane atanu indrudini jayinchagaligaadu. mahabali tiraskaaram sukraachaaryuniki aagraham teppinchindi. aayana mahabalini eevidhamgaa sapinchaadu: 'nee guruvu maatalanu lakshya pettananduku, neevu boodida ayipotavu'. mahabali drudamgaa undi ee vidhamgaa samadhanam cheppaadu: 'nenu e vidhamaina parinaamamulanu edurkovatanikaina siddamgaa unnaanu cony naa maatanu venakki teesukonu'.
mahabali yokka elubadi mugustundi[maarchu]
aa vidhamgaa cheputuu, atanu vaamanuduni atanu korukunna moodu adugula bhoomini kolavamani adigaadu. mahabalini vaarinchataaniki sukraachaaryudu chesina prayatnamulannii viphalamayyaayi. tana vaddaku sahayam koraku vachina pratiokkarinii devunigaane mahabali bhaavinchaadu, vaaru korinadi edhee atanu kaadanaledu. mahabali tana guruvutho ee vidhamgaa cheppaadu: "praanamu (jeevam) , maanamu (maryaada) anevi manishiki rendu kalla vantivi. praanam poina, maanam rakshinchabadaali. ippudu vachina vaadu devude ani telusukunte, maanavulaku annee iche bhagavantudu, naa nundi edho aasistunnadante, nenu chala adrushtavantudini avutaanu. " okavela vishnuve tana kratuvu vaddaku vachi edaina korukunte, tanu tappakunda daanini teerustaanani kuudaa mahabali goppagaa cheppaadu.[8]
vishnuvu yokka deevenalu[maarchu]
akhari varamgaa, mahabali samvatsaraaniki okasari tana prajalanu kalusukunenduku anumati kuudaa pondaadu. aavidhamgaa, tana vaagdaanamunu nilupukovataaniki prati samvatsaramu vache goppa raju mahabali ghnaapakaartham kerala prajalu onam panduganu jarupukuntaaru. aadina maata ("satyamu") koraku praana tyaagam chesina goppa vyaktigaa mahabali tana paerunu saarthakam chesukunnadu.mahabali anagaa goppa tyaagamu ani artham.
onam samayamlo, vindu, chakkaga mustaabaina prajala yokka panduga utsaaham mahabali yokka machaleni paalana samayamlooni prajala susampannamaina, nijaayitii kala jeevitaaniki smrutigaa bhaavistaaru. onam samayamlo prajalu kotta dustulu (vastramulu) dharistaaru. 'vastramu' anagaa hrudayamu ani kuudaa artham. aavidhamgaa chedda aalochanalanu, chedda bhaavamulanu tolaginchi hrudayamunu noothanamugaa cheyatame, kotta vastramulu dharinchatam yokka praamukhyata. vaari matha abhimaanamulanu prakkana petti, prajalandaruu kalisikattugaa pavitramaina 'tiruonam' dinaaniki swaagatam cheputaaru.
naitika prasnalu[maarchu]
tana taata (prahlaadudu) laga, vishnuvuku goppa bhaktulalo okadu, satyasandhudaina oka goppa raju ayina mahabalini, vishnuvu shikshinchatam anyayamuga anipinchavacchu. ayinappatiki, vishnuvu mahabalini shikshinchinatlu kaadu. endukanagaa atanu vishnuvu nundi varamulu pondaadu. onam roopamlo atanu saasvatamgaa gurtunchukobadataadu. inka ataniki tana talanu vishnuvu paadamula krinda unche avakaasam dorikindi. deenitho athani paapamulu annee tudichipettuku poyayi.
inka, vishnuvu ichina varam valana, mahabali enimidava manuvu, saavarni manuvu samayamlo, kaboye (enimidava) indrudu. purandarudu prastuta indrudu[9].
tana raajyamunu vishnuvuku tyaagam cheyatam dwara mahabali bhoomandalamlo athi goppa vishnu bhaktudu ayinadani nammakam.
surulu anagaa manchivaaru, asurulu anagaa cheddavaaru ani artham. hinduumatam prakaaram, chedda panulu cheyatam dwara surulu asurulu avavachu, manchi panulu cheyatam dwara asurulu surulu avavachu. asurudaina mahabali, surudu avalani korukunnadu. daani koraku, atanu tana prajalaku manchi panulu chesadu. mahabali yokka paropakaaramunu, daatrutvamunu pareekshinchataaniki mahavishnuvu vaamanuni roopamlo vachi atanini paataalamunaku pampivesaadu. deenini mahabali aanandamugaa sweekarinchaadu. aavidhamgaa, mahabali surudu leda devudu ayinadu. onam hinduumatam yokka advaita siddhaantamunu drushtaantaparustondi.
padi rojula veduka - atham pattinu ponnonam[maarchu]
onam pookkalam
onam vedukalu onaaniki padirojula mundu atham (hasta) dinamuna praarambhamavutaayi. mahabali, vaamanuduki (vishnuvu yokka oka avataaramu) prateekalugaa chaturasraakaarapu piramidla vanti matti dibbalanu, paedatho alikina inti mungillalo unchi poovulatho andamugaa alankaristaaru. 'onapuukkalam'gaa prasiddhamaina ee aakruti, vividha rakamula poolatho , bhinna rangulatho kuudina rendu moodu rakamula aakulatho veyabadutundi, ee aakulanu chinna chinna mukkalugaa chesi aa rangavallikalo alankaristaaru[10]. idhi goppa kalaatmaka bhaavamulanu sunisitamaina drushtitho militam chesi roopondinchina oka andamaina kalaakruti. (ide vidhamgaa uttara bhaaratheeyulu rangurangula podulatho "rangoli"ni roopondistaaru). adhi veyatam puurti avagaane, chinna chinna thoranamulu velaadadeesina oka chinna pandiri nilabedataaru.
ee panduga yokka mukhya parvam konni praantamulalo tiruvonam naadu praarambhamavutundi. itara praantamulalo utradam anabade taruvaati rojuna praarambhamavutundi. tiruonam roju, raja mahabali prati malayali intiki velli tana prajalanu kalusukuntadani nammika. indlu subhram chesi puvvulatho , saampradaayaka deepamulatho alankaristaaru. tiruvanantapuramlo jarige banasancha veduka aa praantamunu oka yadaarthamaina adbhutalokamgaa (fairy land) maarchivestundi. prati intiloonuu ghanamaina vindu bhojanamulu tayaaruchestaaru. prati intipedda aa kutumbamuloni sabhyulandarikii kotta dustulu andajestaadu. katika daridrudu kuudaa edho rakamuga tanaku chetanaina reetilo aa rashtriiya panduganu jarupukuntaadu.
raja mahabaliki swaagatam palakataaniki prajalu vaari inti mungitlo puvvula rangavallulu diddutaaru. ee puvvula rangavallulu diddatamlo poteelu jarugutaayi. prapanchamulo unna keraleeyulu andaruu ee padi rojula panduganu angaranga vaibhavamugaa, ullasamuga jarupukuntaaru. vaaru kotta dustulu dharinchi, vaaru sandarsinchagaliginanni devalayamulanu sandarsistaaru. tiruvadhirakali tumbi tullal vanti nrutyamulanu abhinayistaaru. rendava onamgaa pilavabade tiruonam rojuna jarige goppa vindu chala mukhyamainadi. edhi jarigina vaaru aa goppa vindunu (sadya ) vadulukunevaaru kaadu. malayaalamlo oka saameta undi "kanam vittum onam unnanam", deeni artham "maa aastulannee ammukovalasi vachina kuudaa memu tiruonam vindunu aaraginchavalasinde" ani. idhi tiruonam naadu jarige goppa vindu yokka praamukhyatanu suuchistumdi.
ververu praantamulalooni ververu aachaara vyavahaaramulaku anugunamgaa onam panduga jarupukuntaaru. atachaamayam- anabade oka saampradaaya utsavam ernaakulam-kochi sameepamlo unna truppoonittura ane rachanagarilo, chingam yokka akhari dinamuna jarugutundi. idhi onam vedukalaku praarambha suuchika kuudaa. trikkakara loni vaamanamuurti devalayamu vadda jarige vaarshika utsavamu kuudaa, onam samayamulone jarugutundi. idhi vamanudi devalayamu. onam yokka pouraanika nepathyamutho deeniki sambandham undi.
"onha pookkalam" (onapu muggu) nu loukikatvaaniki chihnamugaa pariganistaaru. vividha rakamula puvvulannee kalisi adbhutamugaa agupinche pookkalamunu roopondutaayi. kaavuna, idhi mahabali samayamuloni puurvapu manchi rojulanu pratibimbimchaali. atham nundi tiruonam varaku pookkalam roopondinchatam keralaloni prajalaku, mukhyamgaa pillalaku chala aanandadaayakam.
malayaala noothana samvatsaramunaku paksham rojulalone vedukalu praarambhamavutaayi. padirojula paatu konasagutayi. akhari rojaina tiruonam chala mukhyamainadi. kotta dustulu, saampradaaya vantalu, nrutyamu, sangeetamulato paatu rashtramantata paatinche aachaaramulu, ee vyavasaaya pandugaku chihnamulu.
valluvanad (mukhyamugaa ottapalam, shornoor praantamulu) vadda, adbhutamaina dustulu dharinchina kathaakali nartakulu puraanamulanu abhinayistaaru. alankarinchabadina enugula yokka adbhutamaina ooregimpu trissur vadda bayataku vastundi. ikkade musugulu dharinchina nartakulu andamaina kummattikali nrutyamunu abhinayistuu intintikii velataaru. kathaakali nartakulu abhinayistunna puraanamulu, jaanapada kathalalooni sannivesamulanu chudataniki cheruturuti vadda prajalu gumigudutaaru. kaduvakaligaa kuudaa prasiddhamaina pulikali onam samayamlo saadhaaranamgaa kanipinche drushyam. prakaasavantamaina pasupu, erupu, nalupu rangulu poosukunna nartakulu udukku, takil vanti vaayidyamulaku anugunamgaa nrutyam chestaaru.
onha rojulalo arammula vadda, prakhyaata arammula vallam kali nirvahinchabadutundi.
ooyala onam vedukalalo mariyoka antarbhaagam. mukhyamgaa graameena praantamulalo idhi ekkuvagaa kanipistundi. andamugaa mustaabaina yuvati yuvakulu onappatt, leda onam paatalu paadutaaru. ettaina kommala nundi velaadagattina ooyalalo okarini okaru oopukuntaaru.
onam kaaryakramamulu[maarchu]
onakkodigaa pilavabade aa rojuna dharinche kotta dustulu, onam sadya, ani pilavabade vistaaramaina vindu onam pratyekatalu. ee vindulo saadhaaranamgaa arati aakulapaina annamutho paatu kaneesam naalugu rakamula padaarthamulu vaddinchabadataayi. saampradaayaka ooragaayalu, appadamulu kuudaa vaddistaaru. paalu, chakkeratho chesina 'payasam' saadhaaranamgaa vaddinchabadutundi. daanitho paatu itara saampradaaya bhaarateeya pindivantalu kuudaa untaayi.
onam samayamlo, prajalu vaari inti mungitlo rangurangula puvvulatho rangavallulu alankaristaaru, deenini pookkalam antaaru. chinnapillalu mukhyamgaa aadapillalaku puvvulanu sekarinchi vaatini pedda pedda aakrutulalo alankarinche pani appaginchabadutundi. ee poola aakrutulanu tayaarucheyataaniki onam roju poteelu jarugutaayi. ivi saadhaaranamgaa 1.5 meaterla vyaasamtho vruttaakaaramlo untaayi. ee aakrutilo bhagamga saadhaaranamgaa oka deepam unchutaaru. iteevali kaalamlo ee puvvula aakrutulu saampradaayaka vruttaakaaramula nundi kerala prajala jeevitaala yokka saamskrutika, saamaajika vishayamulanu pratibimbistuu vilakshanamaina aakrutulugaa parinaamam chendaayi.
vallankali (sarpakara padava pandemu) onam samayamlo jarige mariyoka mukhyamaina kaaryakramam. veetilo arammula padava pandem, nehroo trofy padava pandem pramukhamainavi. daadaapu 100 mandi padavavandlu athi peddavi, andamaina sarpakara padavalu naduputuu untaaru. aa neetipaina payaninche sarpakara padavalanu veekshinchataaniki sameepa praantamula nundi, dhoora praantamula nundi kuudaa anekulu vastaaru.
vinayaka chaviti panduga samayamlo hinduvulu ganeshuni bommalanu pratishtinchinatlugaa, onam samayamlo keralaloni hinduvulu trikkakara appan (vaamanuni roopamlo unna vishnuvu) muurtini tama illalo pratishtistaaru.
keralalo unna anni vargamula vaaru ee panduga jarupukovatamto, ee pandugaku marinta praadhaanyata vachindi. onam panduga hinduumatam nundi udbhavinchi daanitho sambandham kaligi unnappatikii, eenaadu ee panduganu hinduvulu, muslimulu, kraistavulu samaanamaina utsaahamuto jarupukuntunnaru.
ee veduka samayamlo keralaloni hindu devalayamulalo aneka deepamulu veliginchabadataayi.[11] devalayamula eduta oka taati chettunu nilabetti, daani chuttu koyya dungalanu nilabetti endu taati aakulatho kapputaaru.[11] tyaagamu chesi mahabali narakamunaku vellina daaniki gurtugaa oka kagadatho deenini veliginchi boodida chestaaru.[11]
sadya
pulikali
balipratipaada
sedya pandugala jabita
u M. Nazeer (2010-08-10). "The abiding lore and spirit of Onam". The Hindu. Retrieved 2013-09-26.
u Chopra, Prabha (1988). Encyclopaedia of India. p. 285. Onam u Most important and grandest Hindu festival of Kerala; held in Chingam (August-September)
u "Flowers, pookkalam and Onam". The Hindu. 2013-09-13. Retrieved 2013-09-17.
u "Thiruvonam celebrated with enthusiasm". The Hindu. 2011-09-11. Retrieved 2013-09-17.
u "Grandeur marks Onam celebrations at Thrikkakkara temple". The Hindu. 2011-09-11. Retrieved 2013-09-17.
u P. 161 Many Ramayanas: The Diversity of a Narrative Tradition in South Asia By Paula Richman
u P. 368 urumadbhugavatam =: Srimad Bhagavata, the Holy Book of God By Tapasyananda
u P. 66 Path to the Soul By Ashok Bedi
u P. 30 Know the Puranas By Pustak Mahal
u "'Athappookalam' losing traditional verve". The Hindu. 2009-09-01. Retrieved 2013-09-17.
u 11.0 11.1 11.2 P. 179 Genealogy Of The South Indian Deities By Bartholomaeus Ziegenbalg, Daniel Jeyaraj