ఎప్పటికీ ఐటీ బంగారు బాతే!
* కోతలు 1-3 శాతమే.. అంతకు రెట్టింపు నియామకాలు జరుగుతున్నాయి
* వచ్చే 8 ఏళ్లలో ఐటీలో 35 లక్షల కొత్త కొలువులు
* ఉద్యోగాలకు ఢోకా లేదు భవిష్యత్తు నైపుణ్యాలను అందిపుచ్చుకోండి చాలు
* వర్సిటీల మందగమనమే ఆందోళనకరం
* 'ఈనాడు-ఈటీవీ' ముఖాముఖిలో నాస్కామ్‌ మాజీ ఛైర్మన్‌ బీవీఆర్‌ మోహన్‌రెడ్డి
భారతీయ నిరుద్యోగులకు ఆశల సౌధంగా నిలుస్తున్న ఐటీ రంగంలో చీమ చిటుక్కుమన్నా అటు విద్యార్థులు..ఇటు తల్లిదండ్రుల్లో ఆందోళన వ్యక్తమవడం సహజం. అలాంటిది ఉద్యోగాల కోతలంటే..ఇక చెప్పనక్కర్లేదు! కొలువుల్లో కోతలు వాస్తవమని అంగీకరిస్తూనే-ఈ కోతలెందుకో? భారత ఐటీరంగం ముందున్న సవాళ్లేమిటో? నాస్కామ్‌ మాజీ ఛైర్మన్‌, సియాంట్‌ కంపెనీ వ్యవస్థాపకులు..తెలుగు రాష్ట్రాల ఐటీ దిగ్గజం బీవీఆర్‌ మోహన్‌రెడ్డి 'ఈనాడు'కిచ్చిన ముఖాముఖిలో వివరించారు. బంగారు బాతులాంటి భారత ఐటీ రంగ భవిష్యత్తు భద్రమేనని చెబుతూ.. దాని ముఖచిత్రాన్ని ఇలా ఆవిష్కరించారు.
* ఐటీరంగంలో సంక్షోభం లేదంటున్నారు. మరి సమస్యేంటి?
ఐటీ పరిశ్రమ సంక్షోభాన్ని కాదు...ప్రస్తుతం సవాళ్లను ఎదుర్కొంటోంది అంతే. ఈ సవాళ్లలో అన్నింటికంటే ముఖ్యమైంది వూహించనంత వేగంగా వస్తున్న సాంకేతిక మార్పు. మనుషులు, యంత్రాలు మాట్లాడుకుంటూ కొత్త సాంకేతిక పరిజ్ఞానం అనుక్షణం రూపుదిద్దుకుంటోంది. ప్రస్తుతమున్న సాంకేతికతను వెనక్కినెడుతోంది. ఉదాహరణకు గతంలో ఆటోమొబైల్‌ ఇంజినీరంటే మెకానికల్‌ నుంచి వచ్చేవారు! ఇప్పుడు మెకానికల్‌, ఎలక్ట్రానిక్స్‌, సాఫ్ట్‌వేర్‌...ఇలా అన్నీ నేర్చుకోవాలి. అలాగే గతంలో నేర్చుకునే ఒక ప్రోగ్రామింగ్‌ లాంగ్వేజీ 15 ఏళ్లపాటు నడిచేది. ఇప్పుడు నాలుగైదు లాంగ్వేజీలు నేర్చుకున్నా లాభం లేదు. ఇది మన సమస్యే మాత్రమే కాదు. ప్రపంచమంతటా ఇదే సమస్య. కాబట్టి కొత్త విజ్ఞానాన్ని నేర్చుకోవటాన్ని శ్రమ అనుకోకూడదు. దానికి అనుగుణంగా మార్పు చెందాలి. ఈ క్రమంలో ఐటీ రంగ నిపుణులు, కంపెనీలు కొత్త నైపుణ్యాలను అంతే వేగంగా అందిపుచ్చుకోవాల్సి వస్తోంది.
* కొలువుల కోతలో అమెరికాలోని ట్రంప్‌ ప్రభుత్వ నిర్ణయాలు, వీసాల ప్రభావం ఏమీ లేదంటారా?
ట్రంప్‌ నిర్ణయాల వల్ల ఇప్పటిదాకా వచ్చిన సమస్యేమీ లేదు. ఐటీ విప్లవం వల్ల మనకే కాదు...అమెరికన్‌ కంపెనీలకు కూడా విపరీతమైన లాభం చేకూరింది. ఆ విషయం ట్రంప్‌కు అర్థమయ్యే ఉంటుంది. కాబట్టి... ప్రమాదం ముంచుకొచ్చే నిర్ణయాలను ఆయన ఇప్పటిదాకా తీసుకోలేదు. ఇక ముందూ తీసుకుంటారని అనుకోను.
* మరి ఐటీ కొలువుల్లో కంపెనీలు కోతెందుకు పెట్టాల్సి వస్తోంది?
ఐటీరంగం ప్రాపంచికమైంది. ఇక్కడ పోటీ కూడా అలాగే ఉంటుంది. ఆ పోటీకి నిలబడే సత్తాగల వారినే కంపెనీలు ఉద్యోగంలో ఉంచుకుంటాయి. అందులో భాగంగా కంపెనీలు ఉద్యోగుల సామర్థ్యాన్ని ఎప్పటికప్పుడు బేరీజు వేసుకుంటూ వెళ్తాయి. సత్తాలేని వాళ్లను గుర్తించి...వారి సామర్థ్యం, నైపుణ్యాల మెరుగుదలకు తొలుత అవకాశాలు కల్పిస్తాయి. ఈ వెసులుబాటు దాదాపు రెండేళ్లపాటు ఉంటుంది. అయినా పనితీరులో మెరుగుదల కన్పించకపోతే తీసేయటం తప్ప మరో ప్రత్యామ్నాయం ఉండదు. ఇదేమీ కొత్త విధానం కాదు. ఏటా ఒకటి నుంచి 3 శాతం మందికి ఉద్వాసన పలకడం ఎప్పట్నుంచో జరుగుతున్న ప్రక్రియే. దేశవ్యాప్తంగా 40 లక్షల ఉద్యోగాల్లో ఈ 1-3 శాతమనేది చాలా ఎక్కువగా కన్పిస్తోందంతే. తీసేసే వాళ్లకంటే రెట్టింపు మందిని కొత్తగా తీసుకుంటున్న అంశం ఎక్కువగా ప్రచారంలోకి రావటం లేదు.
* ఆధునిక సాంకేతికత పట్ల భారత ఐటీ కంపెనీలు ముందుచూపుతో వ్యవహరించని కారణంగానే ఈ పరిస్థితి ఏర్పడిందన్న వాదన నిజమేనా?
భారత ఐటీ కంపెనీలకు ముందుచూపు లేదన్న వాదన సరికాదు. ఐదేళ్ల కిందటే మెకెన్సీ సంస్థతో మేం అధ్యయనం చేయించాం. రాబోయే రోజుల్లో 10 లక్షల ఐటీ ఉద్యోగాలు పోతాయి...అదే సమయంలో 19 లక్షల కొత్త ఉద్యోగాలు వస్తాయని వారు నివేదిక ఇచ్చారు. మేమంతా పెట్టుబడులు పెడుతున్నాం. మార్కెట్లో నిలవాలంటే నిరంతరం అప్‌డేట్‌ కావాల్సిందే. వ్యక్తులకైనా..వ్యవస్థలకైనా...సంస్థలకైనా ఇదే సూత్రం వర్తిస్తుంది. కాబట్టి ఆధునిక సాంకేతికతను అందుకోవటంలో మన కంపెనీలు వెనకబడి ఉన్నాయనే వాదనతో ఏకీభవించను. మా సియాంట్‌తోపాటు...దాదాపు చాలా కంపెనీలు ఉద్యోగులకు కొత్త నైపుణ్యాలు నేర్పించే వ్యవస్థల్ని ఏర్పాటు చేస్తున్నాయి. నాస్కామ్‌ తరఫున కూడా ఈ శిక్షణ కార్యక్రమాలు చేపడుతున్నాం.
* శిక్షణ దిశగా..ఎలాంటి ప్రయత్నాలు జరుగుతున్నాయి?
భవిష్యత్‌ నైపుణ్యాల శిక్షణ కోసం నాస్కామ్‌ తరఫున వెబ్‌సైట్‌ ఏర్పాటు చేసి శిక్షణ మొదలుపెట్టాం. వచ్చే మూడు నెలల్లో మరింత లోతైన శిక్షణకు కూడా ఏర్పాట్లు చేస్తున్నాం. కొత్తగా 55 జాబ్‌రోల్స్‌ను గుర్తించి వాటికి అవసరమైన(ఒక్కోదానికి నాలుగు నైపుణ్యాల చొప్పున) నైపుణ్యాలను మూక్స్‌ (మాసివ్‌ ఆన్‌లైన్‌ ఓపెన్‌ కోర్సులు) ద్వారా నేర్పుతున్నాం. ఏ సమయంలో కావాలంటే ఆ సమయంలో...ఎక్కణ్నుంచైనా నేర్చుకునే ఏర్పాట్లూ చేస్తున్నాం. నేను కూడా ఈ మూక్స్‌ ద్వారా కొత్త నైపుణ్యాల గురించి తెలుసుకుంటున్నా.
* మీ మార్పులకు తగ్గట్లుగా విద్యారంగంలో మార్పులు వస్తున్నాయా?
విద్యారంగంలో మార్పుల వేగం లోపించడమే ఆవేదన కల్గిస్తోంది. నిజానికి ఐటీ రంగ అభివృద్ధిలో పాత్రధారులు నల్గురు. 1. ప్రభుత్వం(విధానపరమైన నిర్ణయాల పరంగా) 2. విద్యాసంస్థలు, విశ్వవిద్యాలయాలు 3. పరిశ్రమలు 4. విద్యార్థులు! ఈ నాలుగుస్తంభాలు కలసికట్టుగా వేటి పాత్రను అవి సరిగ్గా పోషిస్తేనే మనం ముందుకు వెళ్లగలం. ప్రపంచీకరణ మార్పులకు అనుగుణంగా ప్రభుత్వం, విశ్వవిద్యాలయాలు తొందరగా పాఠ్యాంశాలను మార్చటం లేదు. అందుకే వాళ్ల నిర్ణయాల కోసం ఆగకుండా అవసరమైన కొత్త నైపుణ్యాలను నేర్పించే ఏర్పాట్లను మేమే చేసుకుంటున్నాం.
* వచ్చే పదేళ్లలో భారత ఐటీరంగ భవిష్యత్తు.. వృద్ధి పరంగా, ఉద్యోగాల కల్పన పరంగా ఎలా ఉండొచ్చు?
ఐటీ రంగం ఇప్పటికంటే ఇంకా అద్భుతంగా పురోగమిస్తుంది. ప్రస్తుతం మన దేశ ఐటీరంగ ఎగుమతుల విలువ సుమారు 154 బిలియన్‌ డాలర్లు్ల (10 లక్షల కోట్లు). ఇందులో తెలంగాణ వాటా సుమారు 700-800 కోట్లు. ఆంధ్ర కూడా ఇప్పుడిప్పుడే పుంజుకుంటోంది. కొత్త సాంకేతికతతో ఐటీ వినియోగ విస్తృతి కూడా పెరుగుతోంది. డిజిటల్‌ లావాదేవీలూ పెరుగుతున్నాయి. కాబట్టి భవిష్యత్తు ఇప్పటికంటే ఎంతో ఘనంగా ఉంటుంది. 2025 నాటికి 325-350 బిలియన్‌ డాలర్ల విలువైన వ్యాపారం చేయాలనేది నాస్కామ్‌ లక్ష్యం! ఇక కొలువుల విషయానికొస్తే ప్రస్తుతం 40 లక్షల ఉద్యోగాలున్నాయి. 2025 నాటికి మరో 30-35 లక్షల మందికి ఉద్యోగాలొస్తాయి. కాబట్టి విద్యార్థులు దిగులు, ఆందోళన పడాల్సిన అవసరం లేదు. ఐటీ ఉద్యోగాలకు ఢోకా లేదు. కొత్త సాంకేతికతను నేర్చుకోవాలంతే! సవాళ్లనేవి అవకాశాలను పెంచుతున్నాయన్నది గతం నేర్పిన పాఠమే.
* ఐటీ సవాళ్ల నేపథ్యంలో అంకుర పరిశ్రమల పరిస్థితి ఏంటి? తెలుగు రాష్ట్రాల్లో వీటి భవిష్యత్‌ ఎలా ఉండబోతోంది?
తెలుగు రాష్ట్రాల్లో అంకుర సంస్కృతి అనూహ్యంగా పెరుగుతోంది. ఇది ఆనందించదగ్గ పరిణామం. వాళ్లకాళ్ల మీద వాళ్లు నిలబడే దిశగా రిస్క్‌ తీసుకొని మరీ కొత్త కంపెనీ ఏర్పాటు చేసుకోవటానికి విద్యార్థులు, నిరుద్యోగులు ముందుకు రావటమనేది ఓ సామాజిక మార్పు! ఏపీ ప్రభుత్వం సన్‌రైజ్‌ సిటీ పేరుతో విశాఖలో, తెలంగాణ ప్రభుత్వం టి-హబ్‌ పేరుతో హైదరాబాద్‌లో అంకుర కేంద్రాలను ఏర్పాటు చేశాయి. ఇప్పుడిప్పుడే మెరుగైన సంకేతిక పరిజ్ఞానాన్నీ వాటిలో వాడుతున్నారు. ఈ కొత్త టెక్నాలజీతో వ్యవసాయం, ఆరోగ్యరంగం, విద్య, సుపరిపాలన...తదితర రంగాల్లో విప్లవాత్మక మార్పులు రావటానికి అవకాశాలున్నాయి. రాబోతున్నాయి కూడా! ఉదాహరణకు డ్రోన్‌ల వల్ల పంటలో ఎక్కడ పురుగుందో గుర్తించి.. అక్కడే రసాయనాలను పిచికారీ చేయించొచ్చు. వాట్సప్‌ ద్వారా అత్యున్నత వైద్య సేవల్ని అందించొచ్చు.
eppatiki it bangaaru baathe!
* kotalu 1-3 saatame.. antaku rettimpu niyaamakaalu jarugutunnaayi
* vache 8 ellalo itylo 35 lakshala kotta koluvulu
* udyogaalaku dhoka ledu bhavishyattu naipunyaalanu andipuchukondi chaalu
* varsiteela mandagamaname aandolanakaram
* 'eenaadu-etv' mukhamukhilo nascomme maji chairman bvr mohanereddy
bhaarateeya nirudyogulaku aasala soudhamgaa nilustunna it rangamlo cheema chitukkumanna atu vidyaarthulu..itu tallidandrullo aandolana vyaktamavadam sahajam. alantidi udyogaala kotalante..ika cheppanakkarledu! koluvullo kotalu vaastavamani angeekaristune-ee kotalenduko? bhaarata iteerangam mundunna savallemito? nascomme maji chairman, siante company vyavasthaapakulu..telugu rashtrala it diggajam bvr mohanereddy 'eenaadu'kicchina mukhamukhilo vivarinchaaru. bangaaru batulanti bhaarata it ranga bhavishyattu bhadramenani chebutuu.. daani mukhachitraanni ilaa aavishkarinchaaru.
* iteerangamlo sankshobham ledantunnaru. mari samasyenti?
it parisrama sankshobhaanni kaadu...prastutam savaallanu edurkontondi anthe. ee savaallalo annintikante mukhyamaindi vuuhimchananta vegamgaa vastunna saanketika maarpu. manushulu, yantraalu matladukuntu kotta saanketika parignaanam anukshanam roopudiddukuntondi. prastutamunna saanketikatanu venakkinedutondi. udaaharanaku gatamlo automobile injineerante mecanicalle nunchi vachevaaru! ippudu mecanicalle, electranicsi, saffeyverky...ilaa annee nerchukovali. alaage gatamlo nerchukune oka programingi langwagey 15 ellapatu nadichedi. ippudu naalugaidu langwageelu nerchukunna laabham ledu. idhi mana samasye matrame kaadu. prapanchamantataa ide samasya. kabatti kotta vignaanaanni neerchukoovataanni shrama anukokudadu. daaniki anugunamgaa maarpu chendali. ee kramamlo it ranga nipunulu, companylu kotta naipunyaalanu anthe vegamgaa andipuchukovalsi vastondi.
* koluvula kothalo americaloni trumpe prabhutva nirnayaalu, veesaala prabhaavam emi ledantara?
trumpe nirnayaala valla ippatidaka vachina samasyemee ledu. it viplavam valla manake kaadu...americonne companylaku kuudaa vipareetamaina laabham chekurindi. aa vishayam trumpaku arthamayye untundi. kabatti... pramaadam munchukochhe nirnayaalanu aayana ippatidaka teesukoledu. ika munduu teesukuntaarani anukonu.
* mari it koluvullo companylu kotenduku pettalsi vastondi?
iteerangam praapanchikamaindi. ikkada poty kuudaa alaage untundi. aa potiki nilabade sattaagala vaarine companylu udyogamlo unchukuntaayi. andulo bhagamga companylu udyogula saamarthyaanni eppatikappudu bereeju vesukuntu veltaayi. sattaleni vaallanu gurtinchi...vaari saamarthyam, naipunyaala merugudalaku toluta avakaasaalu kalpistaayi. ee vesulubaatu daadaapu rendellapatu untundi. aina paniteerulo merugudala kanpinchakapothe teeseyatam tappa maro pratyaamnaayam undadu. idemee kotta vidhaanam kaadu. eta okati nunchi 3 saatam mandiki udvaasana palakadam eppatnuncho jarugutunna prakriye. desavyaaptamgaa 40 lakshala udyogaallo ee 1-3 saatamanedi chala ekkuvagaa kanpistondante. teesese vallakante rettimpu mandini kottagaa teesukuntunna amsam ekkuvagaa prachaaramloki ravatam ledu.
* aadhunika saanketikata patla bhaarata it companylu munduchuuputoe vyavaharinchani kaaranamgaane ee paristhiti erpadindanna vaadana nijamena?
bhaarata it companylaku munduchuupu ledanna vaadana sarikaadu. aidella kindate mckensy samsthatho mem adhyayanam cheyinchaam. raboye rojullo 10 lakshala it udyogaalu potayi...adhe samayamlo 19 lakshala kotta udyogaalu vastaayani vaaru nivedika icharu. memanta pettubadulu pedutunnam. marketlo nilavalante nirantaram aptede kavalsinde. vyaktulakainaa..vyavasthalakainaa...samsthalakainaa ide suutram vartistundi. kabatti aadhunika saanketikatanu andukovatamlo mana companylu venakabadi unnayane vaadanatho ekibhavinchanu. maa siantynopatu...daadaapu chala companylu udyogulaku kotta naipunyaalu nerpinche vyavasthalni erpaatu chestunnayi. nascomme tarafuna kuudaa ee sikshana kaaryakramaalu chepadutunnam.
* sikshana disagaa..elanti prayatnaalu jarugutunnaayi?
bhavishyathm naipunyaala sikshana kosam nascomme tarafuna webesite erpaatu chesi sikshana modalupettam. vache moodu nelallo marinta lotaina sikshanaku kuudaa erpaatlu chestunnam. kottagaa 55 jabirollinu gurtinchi vaatiki avasaramaina(okkodaaniki naalugu naipunyaala choppuna) naipunyaalanu mookse (massiv anline open korsulu) dwara neerputunnam. e samayamlo kavalante aa samayamlo...ekkannunchainaa nerchukune erpaatluu chestunnam. nenu kuudaa ee mookse dwara kotta naipunyaala gurinchi telusukuntunna.
* mee maarpulaku taggatlugaa vidyaarangamlo maarpulu vastunnaya?
vidyaarangamlo maarpula vegam lopinchadame aavedana kalgistondi. nijaaniki it ranga abhivruddhilo paatradhaarulu nalguru. 1. prabhutvam(vidhaanaparamaina nirnayaala paramgaa) 2. vidyaasamsthalu, vishwavidyaalayaalu 3. parisramalu 4. vidyaarthulu! ee naalugustambhaalu kalasikattugaa vaeti paatranu avi sarigga poshistene manam munduku vellagalam. prapancheekarana maarpulaku anugunamgaa prabhutvam, vishwavidyaalayaalu tondaragaa paatyaamsaalanu marchatam ledu. anduke vaalla nirnayaala kosam agakunda avasaramaina kotta naipunyaalanu nerpinche erpaatlanu meme chesukuntunnam.
* vache padellalo bhaarata iteeranga bhavishyattu.. vruddhi paramgaa, udyogaala kalpana paramgaa ela undochu?
it rangam ippatikante inka adbhutamgaa purogamistundi. prastutam mana desha iteeranga egumatula viluva sumaru 154 bilianni dalarlu (10 lakshala kotlu). indulo telamgaana wata sumaru 700-800 kotlu. aandhra kuudaa ippudippude punjukuntondi. kotta saanketikatatoe it viniyoga vistruti kuudaa perugutondi. dijitalli laavaadeeviluu perugutunnaayi. kabatti bhavishyattu ippatikante entho ghanamgaa untundi. 2025 naatiki 325-350 bilianni dalarla viluvaina vyaparam cheyalanedi nascomme lakshyam! ika koluvula vishayaanikoste prastutam 40 lakshala udyogaalunnaayi. 2025 naatiki maro 30-35 lakshala mandiki udyogaalostaayi. kabatti vidyaarthulu digulu, aandolana padaalsina avasaram ledu. it udyogaalaku dhoka ledu. kotta saanketikatanu nerchukovalante! savallanevi avakaasaalanu penchutunnaayannadi gatam nerpina paathame.
* it savalla nepathyamlo ankura parisramala paristhiti enti? telugu rashtrallo veeti bhavishyathm ela undabotondi?
telugu rashtrallo ankura samskruti anoohyamgaa perugutondi. idhi aanandinchadagga parinaamam. vaallakaalla meeda vaallu nilabade disagaa risse teesukoni mari kotta company erpaatu chesukovataniki vidyaarthulu, nirudyogulu munduku ravatamanedi oo saamaajika maarpu! apy prabhutvam sunrise city paerutho visaakhalo, telamgaana prabhutvam ti-haby paerutho hyderabadelo ankura kendraalanu erpaatu chesaayi. ippudippude merugaina sanketika parignaanaannii vaatilo vaadutunnaaru. ee kotta technologytho vyavasaayam, aarogyarangam, vidya, suparipaalana...taditara rangaallo viplavaatmaka maarpulu raavataaniki avakaasaalunnaayi. rabotunnayi kuudaa! udaaharanaku dronela valla pantalo ekkada purugundo gurtinchi.. akkade rasaayanaalanu pichikari cheyinchochu. watsop dwara atyunnata vaidya sevalni andinchochu.