నిమ్మజాతి పంటలు (బత్తాయి) | కిసాన్‌ | www.NavaTelangana.com
నిమ్మజాతి పంటలు (బత్తాయి)
మన రాష్ట్రంలో మామిడి పంట తర్వాత అత్యధికంగా పండిచేది నిమ్మజాతి అయిన బత్తాయి కూడా ఒకటి. ఈ పంటను పండించడంలో ముఖ్యంగా నల్లగొండ జిల్లాలో మిర్యాలగూడ, హాలియా, దేవరకొండతో పాటు మహబూబ్‌నగర్‌ జిల్లా ముందు వరుసలో ఉన్నాయి. ఆ తర్వాత మెదక్‌, మహబూబ్‌నగర్‌, వరంగల్‌, రంగారెడ్డి జిల్లాల్లోనూ బత్తాయి, నిమ్మను ఎక్కువ పండిస్తారు. సెప్టెంబర్‌, అక్టోబర్‌ నెలలో కోతలు కోశారు. ప్రస్తుతం నీటి లభ్యత లేకపోవడం వల్ల దిగుబడులు ఆశించన మేరకు రాకపోవచ్చు. డిసెంబర్‌ నెలలో ఉష్ణోగ్రతలు పెరుగుతున్నా యన్న తొందరలో ఎక్కువ మంది రైతులు ఈ తోటలను బెట్టకు తీసుకొచ్చి ఆకులను రాల్పించారు. ఎరువులు వేసి నీటి వసతి ఉన్న ప్రాంతాల్లో చిగురించే దశకు తీసుకొచ్చారు. ఈ సమయంలో కొమ్మలు, రెమ్మలు, కాండం కూడా పగలడం జరిగింది. ఇందులో నుంచి ఒక గమ్ములాంటి రసం కారడం జరిగింది. దీన్ని అరికట్టేందుకు కంపానియన్‌, సాఫ్‌ అనే మందులు 2గ్రా ఒక లీటరు నీటిలో కలిపి పిచికారి చేసినట్టయితే బంకకారి, కొమ్మ ఎండిపోయే దశను అరికట్టవచ్చు. చాలా వరకు చెట్లు పూతకొచ్చాయి. పిందెలు కూడా గోళికాయ దశలోకి వచ్చాయి. ఎక్కువ మంది రైతులు పూత, పిందె రాలిపోతుందని ఆందోళన చెందు తుంటారు. దీనికి కారణమం సూక్ష్మధాతు లోపమని తెలుసుకోవాలి. ఫార్ములా 4 అనేది మార్కెట్‌లో లభ్యమవుతుంది. ఒక గ్రా. బోరాన్‌ పిచికారి చేసుకుంటే సరిపోతుంది. అంతే కాకుండా ఎర్రనల్లి ద్వారా వ్యాప్తి చెందే మంగుతెగులు కూడా వచ్చే అవకాశం ఉంటుంది. దీన్ని అరికట్టడానికి పైపర్‌గైడ్‌ అనే మందును 1.5మి.లీ ఒక లీటరు నీటిలో కలిపి పిచికారి చేసుకున్నట్టయితే మంగుతెగులును అరికట్టవచ్చు. ఉష్ణోగ్రతలు పెరుగుతున్నప్పుడు పిందెలు రాలే అవకాశం ఉంటుంది. 13045, లేదా మల్టీకే, పొటాషియం నైట్రేట్‌ను 10గ్రా. ఒక లీటరు నీటిలో కలపి పిచికారి చేస్తే పిందెరాలడాన్ని అరికట్టవచ్చు.మన రాష్ట్రంలో పండించే తోటలలో చీని తోటలు ప్రధానమైనవి. సుమారు1,31,000హెక్టార్ల విస్తీర్ణంలో సాగు చేస్తున్నారు. 17.70 లక్షల టన్నుటల పండ్లు ఉత్పత్తి అవుతున్నాయి.
వాతావరణం: ఉష్ణ మండలాలు, సమ శీతోష్ణ మండలాల్లో సాగు చేయడానికి అనువైనవి.
నేలలు: నీరు భాగాఇంకే ఇకటి రెండు మీటర్ల లోతు ఉండే ఎర్రగరప నేలలు నిమ్మ, నారింజ తోటలకు శ్రేష్టం.లోతులేని భూములు అనుకూలం కావు. ఉదజని సూచి 6.5-7.5 వద్దకు సున్నం శాతం 5కంటే తక్కువగా ఉండాలి.
నిమ్మ, బత్తాయి జాతి మొక్కలలో ఆకుల మీద వైరస్‌ లక్షణాలు లేకుండా ఉండి సంవత్సరం వయస్సున్న మొక్కలను ఎంచుకోవాలి.
నాటుట: అంట్లు నానేటప్పుడు అంటు భాగం నేల మట్టం నుంచి 15 సెం.మీ ఎత్తులో ఉండాలి. సాయంత్రం సమయంలోనే నాటాలి. నాటిన అంట్ల పక్కన కట్టె సపోర్టును ఇవ్వాలి. గుంతలు తీసి వెలికితీసిన మట్టికి 20 కిలోల పశువుల ఎరువు, 1కిలో సూపర్‌ ఫాస్పేట్‌తో 1 కిలో వేప పిండి, 50గ్రా.ఫాలిడార్‌ పొడి మందును కలిపి నింపాలి. మొత్తం నత్రజని 1/4 వంతు భాగం పశువుల ఎరువుల ద్వారా 1/4 భాగం వేప చెక్కద్వారా మిగిలిన1/4భాగం రసాయన ఎరువు ద్వారా ఇవ్వాలి. భాస్వరంను సూపర్‌ ఫాస్పేట్‌ ద్వారాను పొటాష్‌ను సల్ఫేట్‌ ఆఫ్‌ పొటాష్‌ ద్వారా ఇవ్వాలి.
ఎరువులు వేసే పద్దతి: 10 ఏండ్లు వచ్చే వరకు 30 సెం.మీ నుండి 90సెం.మీ వరకు రింగు దూరం పెంచుతూ పోవాలి. ఎరువులు 10 సెం.మీ లోతులో వేయాలి.
తోటల పెంపకం: ఎప్పటికప్పుడు ఎండు కొమ్మలను సరైన పద్దతిలో కత్తి రించాలి. వాటి మధ్య దూరాన్ని క్రమబద్దం చేయాలి. నీటి కొమ్మలను (వాటర్‌ఘాట్‌)క్రమం తప్పకుండా కత్తిరించాలి.
పంటకోత: నిమ్మలో ముదురాకు పచ్చ నుండి లేతాకు పచ్చకు కాయలు మారిన దశలో దూరప్రాంతాలకు, లేత పసుపు రంగుకు మారిన దశలో లోకల్‌ మార్కెట్లకు కోయాలి.
యాజమాన్య పద్దతులు
పూత కాలం నుంచి కాయలు పక్వానికి రావడానికి సుమారు 9నుంచి 10నెలలు పడుతుంది. కాయరసం పీల్చే సీతాకోకచిలుక వంటి పురుగు, గ్రాన్యూలేషన్‌ సమస్యలేని ప్రాంతాల్లో కాయలను 11-12నెలల వరకు కూడా కోయకుండా చెట్లమీదే ఉంచవచ్చు. మన రాష్ట్రంలో కాయలు ప్రధానంగా సెప్టెంబర్‌, మార్చి, జులై నెలలో కోతలకొస్తాయి.
కాయలకు దెబ్బతగలకుండా జాగ్రత్తగా క్లిప్పర్లు లేదా సీకేచర్‌ను ఉపయోగించి కొద్దిపాటి తొడమతో (2మి.మీ) కోయాలి. కోసేటప్పుడు కాయలకు, కాయల చర్మానికి దెబ్బతగకుండా జాగ్రత్తలు తీసుకోవాలి. ఉదయం లేదా సాయంత్రం సమయంలోనే కోయాలి.కాయలను కోసిన తర్వాత ప్లాస్టిక్‌ క్రేట్‌లలో ఉంచి నీడ ప్రాంతాలకు చేర్చాలి. ప్యాకహేౌస్‌ సదుపాయం ఉన్నట్లయితే ప్యాకహేౌస్‌కు చేర్చాలి.
సార్టింగ్‌, గ్రేడింగ్‌: పండ్ల కాయ పరిమాణం, నాణ్యతను బట్టి గ్రేడింగ్‌ చేయాలి. దెబ్బలు తగిలినవి, పరిపక్వత చెందనివి, మరీ చిన్న పరిమాణం గలవి మూడు రకాలుగా వేరు చేయాలి.
శుభ్రపర్చడం: కాయలను 0.1శాతం శాండోవిట్‌ లేదా ఇండిట్రాన్‌ ఉపయోగించి నీటిలో శుభ్రపర్చాలి. తరువాత 0.5గ్రా. బెన్‌లేట్‌ లేదా 1గ్రా. బావిస్టన్‌ మందును లీటరు నీటికి కలిపి కాయలను ముంచి తీయడం వల్ల ఎలాంటి శిలీంధ్రాలు ఆశించకుండా కాయలు మంచి నాణ్యత కలిగి ఉంటాయి. కాయలు ఎక్కువ కాలం నిల్వ ఉంచడానికి 5మి.గ్రా 2-4డి-2-3శాతం మైనం ద్రావణంలో అర నిమిషం పాటు ముంచి తీసి కాయలను గాలికి బాగా ఆరబెట్టాలి. 24-72గంటల సేపు ఇథిలిన్‌ వాయువుకు గురి చేసి పండ్లకు మంచి ఆకర్షణీయమైన రంగును తెప్పించవచ్చు. న
nimmajaati pantalu (battaayi) | kisan | www.NavaTelangana.com
nimmajaati pantalu (battaayi)
mana rashtramlo mamidi panta tarvaata atyadhikamgaa pandichedi nimmajaati ayina battaayi kuudaa okati. ee pantanu pandinchadamlo mukhyamgaa nallagonda jillaalo miryalaguda, halia, devarakondato paatu mahaboobnagarym jilla mundu varusalo unnaayi. aa tarvaata medaky, mahaboobnagarym, varangale, rangareddy jillaalloonuu battaayi, nimmanu ekkuva pandistaaru. septembersi, actobere nelalo kotalu kosharu. prastutam neeti labhyata lekapovadam valla digubadulu aasinchana meraku rakapovachhu. dissember nelalo ushnogratalu perugutunna yanna tondaralo ekkuva mandi raitulu ee thotalanu bettaku teesukochi aakulanu raalpinchaaru. eruvulu vesi neeti vasati unna praantaallo chigurinche dasaku teesukochaaru. ee samayamlo kommalu, remmalu, kaandam kuudaa pagaladam jarigindi. indulo nunchi oka gammulanti rasam kaaradam jarigindi. deenni arikattenduku kampanianyani, saf ane mandulu 2gra oka leetaru neetilo kalipi pichikari chesinattayithe bankakari, komma endipoye dasanu arikattavachhu. chala varaku chetlu poothakochaayi. pindelu kuudaa golikaya dasaloki vachayi. ekkuva mandi raitulu pootha, pinde raalipotundani aandolana chendu tuntaaru. deeniki kaaranamam suukshmadhaatu lopamani telusukovali. farmula 4 anedi marchetelo labhyamavutundi. oka gra. borane pichikari chesukunte saripotundi. anthe kakunda erranalli dwara vyaapti chende mangutegulu kuudaa vache avakaasam untundi. deenni arikattadaaniki piperigeide ane mandunu 1.5mi.lee oka leetaru neetilo kalipi pichikari chesukunnattayite mangutegulunu arikattavachhu. ushnogratalu perugutunnappudu pindelu raale avakaasam untundi. 13045, leda malteeke, potasium nitretenu 10gra. oka leetaru neetilo kalapi pichikari cheste pinderaaladaanni arikattavachhu.mana rashtramlo pandinche thotalalo cheeni thotalu pradhaanamainavi. sumaru1,31,000hectarla vistiirnamlo saagu chestunnaru. 17.70 lakshala tannutala pandlu utpatti avutunnaayi.
vaataavaranam: ushna mandalaalu, sama sheetoshna mandalaallo saagu cheyadaaniki anuvainavi.
neelalu: neeru bhagainke ikati rendu meaterla lothu unde erragarapa neelalu nimma, narinja thotalaku shreshtam.lotuleni bhoomulu anukuulam kaavu. udajani suuchi 6.5-7.5 vaddaku sunnam saatam 5kante takkuvagaa undaali.
nimma, battaayi jaati mokkalalo aakula meeda vairism lakshanaalu lekunda undi samvatsaram vayassunna mokkalanu enchukovali.
naatuta: antlu naanetappudu antu bhagam neela mattam nunchi 15 sem.mee ettulo undaali. saayantram samayamlone natali. naatina antla pakkana katte saportunu ivvali. guntalu teesi velikiteesina mattiki 20 kilola pasuvula eruvu, 1kilo supere faspete 1 kilo vepa pindi, 50gra.falidory podi mandunu kalipi nimpali. mottam natrajani 1/4 vantu bhagam pasuvula eruvula dwara 1/4 bhagam vepa chekkadwara migilina1/4bhagam rasayana eruvu dwara ivvali. bhaswaramnu supere faspete dwaaraanu potashenu sulfete aff potashe dwara ivvali.
eruvulu vese paddati: 10 endlu vache varaku 30 sem.mee nundi 90sem.mee varaku ringu dooram penchutuu povali. eruvulu 10 sem.mee lothulo veyali.
thotala pempakam: eppatikappudu endu kommalanu saraina paddatilo katti rinchaali. vaati madhya dooraanni kramabaddam cheyali. neeti kommalanu (vatarghati)kramam tappakunda kattirinchaali.
pantakota: nimmalo muduraaku pacha nundi letaaku pacchaku kaayalu maarina dasalo doorapraantaalaku, letha pasupu ranguku maarina dasalo lokalni maarketlaku koyali.
yajamanya paddatulu
pootha kaalam nunchi kaayalu pakvaniki raavadaaniki sumaru 9nunchi 10nelalu padutundi. kayarasam peelche seetaakokachiluka vanti purugu, granulationshi samasyaleni praantaallo kaayalanu 11-12nelala varaku kuudaa koyakunda chetlameede unchavachhu. mana rashtramlo kaayalu pradhaanamgaa septembersi, marchi, julai nelalo kotalakostayi.
kaayalaku debbatagalakunda jaagrattagaa clipperlu leda seekecharnu upayoginchi koddipati todamatho (2mi.mee) koyali. kosetappudu kaayalaku, kaayala charmaniki debbatagakunda jaagrattalu teesukovali. udayam leda saayantram samayamlone koyali.kaayalanu kosina tarvaata plasticke cratelalo unchi needa praantaalaku cherchaali. pacahakese sadupayam unnatlayithe pyaakaheesku cherchaali.
sartinge, gradingli: pandla kaaya parimaanam, naanhyatanu batti gradingli cheyali. debbalu tagilinavi, paripakvata chendanivi, mari chinna parimaanam galavi moodu rakaluga vaeru cheyali.
shubhraparchadam: kaayalanu 0.1saatam sandovite leda inditranni upayoginchi neetilo subhraparchaali. taruvaata 0.5gra. benlete leda 1gra. bavistanni mandunu leetaru neetiki kalipi kaayalanu munchi teeyadam valla elanti silindhraalu aasinchakundaa kaayalu manchi naanhyata kaligi untaayi. kaayalu ekkuva kaalam nilva unchadaaniki 5mi.gra 2-4di-2-3saatam mainam draavanamlo ara nimisham paatu munchi teesi kaayalanu gaaliki baga aarabettaali. 24-72gantala sepu ithiline vaayuvuku guri chesi pandlaku manchi aakarshaneeyamaina rangunu teppinchavacchu. na