రాజ్‌భవన్‌లో ఇద్దరు 'చంద్రుల' మంతనాలు – Jagriti Telugu Weekly
రాజ్‌భవన్‌లో ఇద్దరు 'చంద్రుల' మంతనాలు
విభజన చట్టం ప్రకారం రెండు తెలుగు రాష్ట్రాలలో అసెంబ్లీ సీట్ల పెంపుదల విషయంలో కేంద్రం ప్రతికూలంగా వ్యవహరిస్తూ ఉంది. ఈ విషయమై ప్రధానమంత్రి నరేంద్రమోదితోనే ఉమ్మడిగా కలసి తేల్చుకోవాలని ఇద్దరు ముఖ్యమంత్రులు ఒక నిర్ణయానికి వచ్చినట్లు తెలుస్తున్నది. స్వాతంత్య్ర దినోత్సవం సందర్భంగా రాజ్‌భవన్‌లో సాంప్రదాయ కంగా జరిగే 'ఎట్‌ ¬మ్‌' కార్యక్రమంలో ఇద్దరు చంద్రులు గవర్నర్‌ ఇ.ఎస్‌.ఎల్‌.నరసింహన్‌ సమక్షంలో సుమారు గంటన్నరపాటు విడిగా సమావేశంపై తమ సమస్యలపై కేంద్రంతో ఉమ్మడిగా 'పోరు' జరపాలని అవగాహనకు వచ్చినట్లు తెలుస్తున్నది.
రాజ్యాంగ సవరణ లేకుండా నియోజకవర్గాల పునర్విభజన సాధ్యం కాదని తొలి సంవత్సరంలోనే కేంద్రం స్పష్టం చేసింది. అయితే ఇతర పార్టీల నుండి పెద్ద ఎత్తున ప్రోత్సహించిన 'ఫిరాయింపుల' కారణంగా సొంత పార్టీ నేతలలో ఏర్పడిన అసంతప్తిని కప్పిపుచ్చడానికి నియోజకవర్గాల పెంపు మాత్రమే మార్గమని ఇద్దరు ఒక అభిప్రాయానికి వచ్చారు. ఈ విషయమై రాజ్యాంగ సవరణ అవసరం లేకుండా చేయవచ్చని, గత సంవత్సర కాలంగా ఢిల్లీలో ఎవరికి వారు ప్రయత్నాలు చేస్తూ వచ్చారు.
పైగా కాబినెట్‌ నోట్‌ కూడా సిద్ధంగా ఉన్నదని, పార్లమెంట్‌ వర్షాకాల సమావేశాలలోనే ప్రవేశపెట్టి ఆమోదిస్తున్నారని ఇద్దరు ముఖ్యమంత్రులు సంకేతాలు కూడా ఇచ్చారు. అయితే వర్షాకాల సమావేశాలు ముగిసినా ఆ విషయం తెరపైకి రాకపోవడంతో హడావుడిగా ఢిల్లీకి వెళ్ళిన ఇద్దరు ముఖ్యమంత్రులకు ఈ విషయమై స్పష్టమైన ప్రతికూల సంకేతాలు అందాయి. తెలంగాణ ముఖ్యమంత్రి కె.చంద్రశేఖర రావు స్వయంగా ప్రధానిని కలసినా ప్రయోజనం లేకపోయింది.
నియోజకవర్గాల విభజన ప్రక్రియ అంతా రెండేళ్లు పడుతుందని, 2019లోగా సాధ్యం కాదని ప్రధానమంత్రి తేల్చి చెప్పారు. 2024 నాటికి అసెంబ్లీ, పార్లమెంట్‌లకు ఒకేసారి ఎన్నికలు జరుపనున్నందున అప్పుడే చేసుకుందామని ప్రధాని చెప్పారని కెసిఆర్‌ ఇప్పుడు చెబుతున్నారు. దానితో 'నా ప్రయత్నం నేను చేశా. ఫలితం లేకపోయింది. ఎన్డీయే భాగస్వామిగా ఇక మీరే ప్రయత్నం చేయాలి' అంటూ ఆయన భారం అంతా చంద్రబాబుపై నెట్టే ప్రయత్నం చేశారు.
నేరుగా సమాధానం ఇవ్వకుండా ఇద్దరం కలసి ఢిల్లీ వెళ్లి చివరిసారిగా ప్రయత్నం చేద్దామని చంద్రబాబు కెసిఆర్‌తో అన్నట్లు తెలిసింది. అయితే తమ 'ఫిరాయింపు రాజకీయలు' వచ్చే ఎన్నికల్లో తమ పార్టీల గెలుపుకు ముప్పు కలిగించకుండా చేయడం కోసం అయినా ఇద్దరు ముఖ్యమంత్రులు సయోధ్యతో కలిసి పరిష్కారం అన్వేషించడం హర్షణీయం. ప్రజాస్వామ్యంలో సంప్రదింపులు, సహకారం ద్వారానే పలు క్లిష్ట సమస్యలు పరిష్కారం కాగలవు.
అదే విధమైన సయోధ్య ఇతర సమస్యలపైన కూడా వారిద్దరూ ప్రదర్శించగలిగితే రెండు తెలుగు రాష్ట్రాల ప్రజల మధ్య మరింత అవగాహన, సామరస్యం పెంచేందుకు దోహదపడగలవు. కేంద్రంతో సంబంధం లేకుండా తామిద్దరం కలసి మాట్లాడుకొంటే పలు సమస్యలు పరిష్కారం అయ్యే వీలున్నా ఎటువంటి ప్రయత్నాలు చేయకుండా కేంద్రంపై నెట్టే ప్రయత్నం చేస్తూ ఉండటాన్ని చూస్తున్నాము.
రెండు రాష్ట్రాల మధ్య అపరిష్కతంగా ఉన్న ఉమ్మడి ఆస్తుల పంపకం, ఉమ్మడి సంస్థల విభజన, జలాల పంపకం, ఉద్యోగుల విభజన వంటి విషయా లలో ఇటువంటి సామరస్య ధోరణి ప్రదర్శించే ప్రయత్నం ఎందుకు చేయడం లేదు? అట్లాగే విద్యుత్‌ పంపిణి, విద్యుత్‌ చార్జీల వంటి అంశాలలో రెండు రాష్ట్రాల మధ్య తలెత్తుతున్న సమస్యలపై నేరుగా ముఖ్య మంత్రులు ఎందుకు సమాలోచనలు జరిపరు?
పదేళ్ల వరకు హైదరాబాద్‌ను ఉమ్మడి రాజధానిగా ఉపయోగించుకొనే అవకాశం ఉన్నా, అనూహ్య కారణాలతో చంద్రబాబునాయుడు అర్ధాంతరంగా సచివాలయాన్ని అమరావతికి మార్చివేసి, అక్కడి నుండి పరిపాలన సాగిస్తున్నారు. హైదరాబాద్‌లోని సచివాలయంలో, ఇతర భవనాలలో ఆంధ్రప్రదేశ్‌కు కేటాయించిన అనేక కార్యాలయాలు, చివరకు అసెంబ్లీ భవనం కూడా తాళాలు వేసి ఉంచారు. ప్రతిరోజు శుభ్రం కూడా చేసే వ్యవస్థ లేకపోవడంతో దుర్గంధ భరితంగా మారాయి. ఉపయోగించుకోకుండా వాటి నిర్వహణ వ్యయాన్ని భరించే బదులు వాటిని ఖాళీ చేసి తెలంగాణ ప్రభుత్వానికి ఇచ్చివేయడానికి చంద్రబాబునాయుడుకు అభ్యంతరం ఎందుకు ? ప్రజాధనాన్ని, వనరులను నేరపూరితంగా వథా చేయడానికి ఇంతకన్నా మరో మంచి ఉదాహరణ ఉంటుందా ? స్వయంగా గవర్నర్‌ నరసింహన్‌ చొరవ తీసుకొని ఇటువంటి సమస్యలను ఇద్దరు కలసి పరిష్కరించుకొనేటట్లు చేయడంకోసం రాజ్‌భవన్‌లో, తన సమక్షంలోనే రెండు ప్రభుత్వాల మంత్రుల స్థాయి సమావేశాలను పలు పర్యాయాలు జరిపారు.
అయినా ఒక విషయంలో కూడా ఒక అవగాహనకు వచ్చే ప్రయత్నం చేయలేదు. ఆ విధంగా చేస్తే తాము పొరుగు రాష్ట్రానికి లొంగి పోయామని 2019 ఎన్నికల్లో తమ రాష్ట్ర ప్రజలలో అప్రదిష్ట కలుగుతుందనే అనుమానంతో సమస్యల పరిష్కారం పట్ల మొండి ధోరణి ప్రదర్శిస్తున్నట్లు స్పష్టం అవుతున్నది. ఇద్దరు ముఖ్యమంత్రులు కలసి సమస్యల పరిష్కారం కోసం తన సమక్షంలో సంప్రదింపులు జరపమని గవర్నర్‌ సూచించినా వారిద్దరి నుండి చొరవ కనబడటం లేదు.
తాము పరిష్కరించదగిన సమస్యల విషయంలో చొరవ చూపకుండా, తమ ప్రభుత్వాలు చట్టాలను ధిక్కరిస్తూ చేపడుతున్న వివిధ ప్రాజెక్టులకు భూసేకరణ వంటి అంశాలపై ఉమ్మడిగా సరికొత్త చట్టం తీసుకు రమ్మనమని ఒత్తిడి తేవాలని ఇద్దరు మాట్లాడు కొన్నట్లు కథనాలు రావడం గమనార్హం. ఇప్పటికైనా ఇద్దరు బాధ్యతాయుతంగా, పారదర్శకంగా వ్యవహరించి రెండు ప్రభుత్వాల మధ్య తలెత్తిన వివిధ వివాదాలు, అపోహలు, సమస్యలను ఇచ్చి, పుచ్చుకొనే ధోరణిలో పరిష్కరించుకొనే ప్రయత్నం చేయాలి.
rajibhavannalo iddaru 'chandrula' mantanaalu – Jagriti Telugu Weekly
rajibhavannalo iddaru 'chandrula' mantanaalu
vibhajana chattam prakaaram rendu telugu rashtralalo assembley seatla pempudala vishayamlo kendram pratikuulamgaa vyavaharistuu undi. ee vishayamai pradhaanamantri narendramoditone ummadigaa kalasi telchukovalani iddaru mukhyamantrulu oka nirnayaaniki vachinatlu telustunnadi. swaatantyra dinotsavam sandarbhamgaa rajibhavannalo saampradaaya kangaa jarige 'ety emy' kaaryakramamlo iddaru chandrulu gavarnershe i.esi.eli.narasimhanne samakshamlo sumaru gantannarapatu vidigaa samavesampai tama samasyalapai kendramtho ummadigaa 'poru' jarapalani avagaahanaku vachinatlu telustunnadi.
raajyaamga savarana lekunda niyojakavargaala punarvibhajana saadhyam kaadani toli samvatsaramlone kendram spashtam chesindi. ayithe itara paarteela nundi pedda ettuna prothsahinchina 'firaayimpula' kaaranamgaa sonta party nethalalo erpadina asantaptini kappipuchadaniki niyojakavargaala pempu matrame maargamani iddaru oka abhipraayaaniki vachaaru. ee vishayamai raajyaamga savarana avasaram lekunda cheyavachani, gatha samvatsara kaalamgaa dhilleelo evariki vaaru prayatnaalu chestu vachaaru.
paiga cabinete note kuudaa siddamgaa unnadani, parlamenti varshaakaala samavesalalone pravesapetti aamodistunnarani iddaru mukhyamantrulu sanketaalu kuudaa icharu. ayithe varshaakaala samavesalu mugisina aa vishayam terapaiki rakapovadamto hadavudiga dhilleeki vellina iddaru mukhyamantrulaku ee vishayamai spashtamaina pratikuula sanketaalu andaayi. telamgaana mukhyamantri ke.chandrasekhara raavu swayamgaa pradhaanini kalasina prayojanam lekapoyindi.
niyojakavargaala vibhajana prakriya antaa rendellu padutundani, 2019loga saadhyam kaadani pradhaanamantri telchi cheppaaru. 2024 naatiki assembley, paarlamentelaku okesari ennikalu jarupanunnanduna appude chesukundamani pradhaani cheppaarani kcr ippudu chebutunnaru. daanitho 'naa prayatnam nenu chesha. phalitam lekapoyindi. endeeye bhagaswamiga ika meere prayatnam cheyali' antuu aayana bharam antaa chandrababupai nette prayatnam chesaru.
nerugaa samadhanam ivvakunda iddaram kalasi dhilli velli chivarisaarigaa prayatnam cheddamani chandrababu kcrn annatlu telisindi. ayithe tama 'firaayimpu raajakeeyalu' vache ennikallo tama paarteela gelupuku muppu kaliginchakunda cheyadam kosam aina iddaru mukhyamantrulu sayodhyatho kalisi parishkaaram anveshinchadam harshaneeyam. prajaaswaamyamlo sampradimpulu, sahakaaram dwarane palu clishta samasyalu parishkaaram kagalavu.
adhe vidhamaina sayodhya itara samasyalapaina kuudaa vaariddaruu pradarsinchagaligite rendu telugu rashtrala prajala madhya marinta avagaahana, saamarasyam penchenduku dohadapadagalavu. kendramtho sambandham lekunda taamiddaram kalasi matladukonte palu samasyalu parishkaaram ayye veelunna etuvanti prayatnaalu cheyakunda kendrampai nette prayatnam chestu undataanni chustunnamu.
rendu rashtrala madhya aparishkatamgaa unna ummadi aastula pampakam, ummadi samsthala vibhajana, jalaala pampakam, udyogula vibhajana vanti vishaya lalo ituvanti saamarasya dhorani pradarsinche prayatnam enduku cheyadam ledu? atlage vidyuthi pampini, vidyuthi chaarjeela vanti amsaalalo rendu rashtrala madhya talettutunna samasyalapai nerugaa mukhya mantrulu enduku samalochanalu jariparu?
padella varaku hyderabadynu ummadi rajadhaniga upayoginchukone avakaasam unna, anuhya kaaranaalatoe chandrababunayudu ardhaantaramgaa sachivalayanni amaravatiki marchivesi, akkadi nundi paripaalana saagistunnaaru. hyderabadoleni sachivaalayamlo, itara bhavanaalalo aandhrapradeshheku ketayinchina aneka kaaryaalayaalu, chivaraku assembley bhavanam kuudaa taalaalu vesi unchaaru. pratiroju subhram kuudaa chese vyavastha lekapovadamto durgandha bharitamgaa marai. upayoginchukokunda vaati nirvahana vyayaanni bharinche badulu vaatini khaalii chesi telamgaana prabhutvaaniki ichiveyadaaniki chandrabaabunaayuduku abhyantaram enduku ? prajaadhanaanni, vanarulanu nerapuuritamgaa wathaa cheyadaaniki intakanna maro manchi udaaharana untundaa ? swayamgaa gavarnershe narasimhanne chorava teesukoni ituvanti samasyalanu iddaru kalasi parishkarinchukonetatla cheyadamkosam rajibhavannalo, tana samakshamlone rendu prabhutvaala mantrula sthaayi samavesalanu palu paryayalu jariparu.
aina oka vishayamlo kuudaa oka avagaahanaku vache prayatnam cheyaledu. aa vidhamgaa cheste taamu porugu rashtraniki longi poyamani 2019 ennikallo tama rashtra prajalalo apradishta kalugutundane anumaanamtho samasyala parishkaaram patla mondi dhorani pradarsistunnatlu spashtam avutunnadi. iddaru mukhyamantrulu kalasi samasyala parishkaaram kosam tana samakshamlo sampradimpulu jarapamani gavarnershe suuchinchinaa vaariddari nundi chorava kanabadatam ledu.
taamu parishkarinchadagina samasyala vishayamlo chorava chupakunda, tama prabhutvaalu chattaalanu dhikkaristuu chepadutunna vividha praajektulaku bhusekarana vanti amsaalapai ummadigaa sarikotta chattam teesuku rammanamani ottidi tevalani iddaru matladu konnatlu kathanaalu ravadam gamanarham. ippatikaina iddaru baadhyataayutamgaa, paaradarsakamgaa vyavaharinchi rendu prabhutvaala madhya talettina vividha vivaadaalu, apohalu, samasyalanu ichi, puchukone dhoranilo parishkarinchukone prayatnam cheyali.