- జీన్‌ డ్రెజ్‌, రితికా ఖేరీ, నజీర్‌ ఖలీద్‌, అన్‌మోల్‌ సోమంచి
కొసరంత జ్ఞానం ప్రమాదాలకు మూలం లోతైన అధ్యయనం చేయలేకపోతే జ్ఞాన సంద్రానికి దూరంగా ఉండడం మేలు. పిసరంత జ్ఞానసేవనం మెదడుకు విషాన్నే ఎక్కిస్తుంది మరింత సేవించి మాత్రమే మెదడును కాపాడుకోగలవు.
- అలెగ్జాండర్‌ పోప్‌
అలెగ్జాండర్‌ పొప్‌ మాటలు ప్రత్యేక గుర్తింపు గలిగిన ఆధార్‌ ప్రాజెక్ట్‌కు సరిగ్గా వర్తిస్తుంది. ఇది మొదలు పెట్టింది భారత దేశీయులకు ప్రతి ఒక్కరికి ఒక గుర్తింపు సంఖ్యను కేటాయించాలని తద్వారా సామాజిక సంక్షేమ కార్యక్రమాలు మరింత పారదర్శకంగా అమలు జరిగి అవినీతిని అరికట్టాలని, మధ్యవర్తుల ప్రమే యం తగ్గి అందాల్సిన వారికి ప్రయోజ నాలు అందుతాయని, మహాత్మాగాంధీ జాతీయ ఉపాధి హామీ పథకం, ప్రజాపంపిణీ వ్యవస్థలు మరింత సమర్ధవంతంగా పనిచేయడానికి వీలవు తుందని మొదట్లో ప్రభుత్వం చెప్పింది. కానీ ఇవి నెరవేరలేదు.
సరైన గుర్తింపు లేక ప్రభుత్వం అందించే సంక్షేమ పథకాలు ప్రజలకు అందడం లేదని ఆధార్‌ మొదలు పెట్టారు. ఇప్పుడున్న గుర్తింపు లలో దేనినయినా ఒకదానిని అందరికి వర్తిం చేలాగా రూపొందిస్తే సరిపోయేది. కానీ ఉన్న వివరాలు తప్పులు తడకలుగా ఉన్నాయని అందు వలన కొత్త విధానం అవసరమని ప్రభుత్వం అన్నది.
జాతీయ జనాభా నమోదు ఆధారంగా కాక ఆధార్‌ను రెండు విధాలుగా పొందవచ్చు. ఒకటి ఇప్పుడున్న అడ్రస్‌ ధ్రువీకరణ- రేషన్‌ కార్డు వగైరాలను సమర్పించి, రెండు ఎవరైనా పరి చయం చేసే విధానం ద్వారా- ఏ ఆధారం లేనివారిని దృష్టిలో పెట్టుకుని ఈ సౌకర్యం కల్పించడం జరిగింది.
ఇక్కడ మనం గమనించాల్సింది ఏమిటంటే ఎవరో ఒకరి పరిచయం ద్వారా ఇచ్చిన ఆధార్‌ కార్డులు 0.03% ఉండగా మిగిలినవన్నీ తప్పుల తడకలుగా ఉన్నాయని చెప్పుకున్న ప్రస్తుత గుర్తింపుల ఆధారంగా ఇచ్చినవే. అందువలన ఆధార్‌ మీద ఆధారపడడం సముచితం కాదు. ఈ ఆధార్‌ గణాంకాలకు ఎటువంటి అడిట్‌ జరగలేదు.అందువలన ఇందులో ఎన్ని తప్పులు న్నాయో మనకు తెలియదు. అయితే ప్రచార మాధ్యమాలలో ఈ తప్పులను ఎత్తి చూపిస్తున్నారు.
ఆధార్‌ను ప్రచారం చేసే వారు మాత్రం ఆధార్‌ ఉంటే ప్రభుత్వం అందించే అన్ని ప్రయోజ నాలు సమకూరుతాయని నమ్మించ గలిగారు. 1993-94 ఎంఎస్‌ఎస్‌ ఓ గణాం కాల ఆధా రంగా రాష్ట్రాల వారీగా సేకరించిన గణాంకాల ఆధారంగా సంక్షేమ పథకాలు అమలు జరిగేవి. 2013 తరువాత జాతీయ ఆహార భద్రతా చట్టం ఆధారంగా ఈ కేటాయింపులు జరుగు తున్నాయి. ఎన్నో స్కీములకు, పెన్షన్‌లు, వగైరాలు ఆహార ఆధారంగానే అమలు జరుగుతున్నాయి. ఈ మార్పు వలన కుదింపులు జరిగాయి. అందువలన ఆధార్‌ గుర్తింపు ఉండడమా లేదా అన్నది సమస్య కాదిక్కడ. ఆధార్‌ ద్వారా ఈ ప్రయోజనాలను కుదించడమే అసలు ఉద్దేశం. కొందరికయితే ఆధార్‌ పొందడం అంత సులభమైన విషయం కాదు.
అవినీతి ఆధార్‌ తో అంతమయ్యేనా ?
మహాత్మాగాంధీ గ్రామీణ ఉపాధి, ప్రజా పంపిణీ,పెన్షన్‌ లాంటి కార్యక్రమాలలో అవినీతిని అంతమొందించడం ఆధార్‌ మరో లక్ష్యం. వీటి లో అవినీతిని మూడురకాలుగా విభ జించవచ్చు. 1. అర్హులను గుర్తించడంలో - అర్హులు కానీ వారు కూడా ప్రయోజనాలు పొందడం, 2. గుర్తింపును గుర్తించడంలో- ఒకరిబదులు వేరొ కరు ప్రయోజనాలు పొందడం 3. పరిమాణం లో అవినీతి - అర్హులయినవారు ప్రయోజనం పొందకుండానే పొందినట్టు సంతకాలు తీసుకో వడం వంటివి. ఉదాహరణకి అర్హులను గుర్తిం చేందుకు ఆధార్‌ను ఉపయోగించేటప్పుడు ప్రజాపంపిణీ వ్యవస్థలో డీలర్‌ డూప్లికేట్‌ ఆధార్‌లను సృష్టించవచ్చు. లేనివారి ఆధార్‌లను ఉపయోగించవచ్చు. మధ్యాహ్నం భోజన పథకం లో వాస్తవంగా భోజనం పెట్టినవారికన్నా ఎక్కువ మందికి భోజనం పెట్టినట్టు చూపవచ్చు. ఎంజి ఎంఆర్‌ ఈజిఏ పథకంలో పనిచేసిన వారు ఆధార్‌ కార్డు ఉన్నవాడే కావాల్సిన పనిలేదు. ఆధార్‌కు అనుగుణంగా బ్యాంకులలో డబ్బులు వేసినా ఖాతాదారుడు డబ్బులు తీసుకుని పనిచేసిన అసలు వ్యక్తికి ఇవ్వవచ్చు. బయోమెట్రిక్‌ ఉప యో గించినా పరిమితంగానే అవినీతిని ఆప గలం. అందువలన ఆధార్‌ వలన అవి నీతిని అంతం చేయడం సాధ్యపడదు.
సంక్షేమం కోసం ఆధార్‌
సంక్షేమ పథకాలకు ఆధార్‌ను అను సంధానం చేయవచ్చు. కానీ ఆధార్‌ను సాఫ్ట్‌వేర్‌ కి అనుసంధానం చేయడం అనిపించినంత సులువు కాదు. ప్రతి స్కీంకి దానికి అర్హులయిన వారి వివరాలను వారి ఆధారాలతో సహా ఇచ్చి అనుసంధానం చేయాలి. ఆ సమయంలో నెంబర్‌ సరిగా ఎక్కించలేకపోయి ఉండవచ్చు. వేలిముద్రలు సరిగా పడి ఉండకపోయి ఉండవచ్చు. ఒక్కొక్క సారి బయోమెట్రిక్‌ తిరిగి చేయవలసి వస్తుంది. ఏమయినప్పటికీ ఆధార్‌ కి సరైన ఆధారాలుపూర్తిగా నూటికి నూరు శాతం సరిగా తీసుకుంటే మాత్రమే ప్రజా పంపిణీ వ్యవస్థలో గుర్తింపు అవకతవకలు అరికట్టవచ్చు.
గుర్తింపు విషయాన్నే తీసుకుందాం. ఆధార్‌ వలన సరైనా వినియోగదారులను గుర్తించగలిగామని బోగస్‌ కార్డులను ఏరి వేయ గలిగామనిప్రభుత్వం చెపుతున్నది.ఉదాహరణకు 2013-16మధ్య కాలంలో 2.03 కోట్ల కార్డులు బోగస్‌ కార్డులుగా గుర్తించి ఏరివేశామని ప్రభుత్వం పార్లమెంటులో ప్రకటించింది. అయితే ఇవి బోగస్‌ కార్డులు కాదు. ప్రభుత్వం కొత్తగా ఏర్పాటుచేసిన పరిమితులవలన కొంతమంది ప్రభుత్వం కల్పించే ప్రయోజనాలకు అర్హులు కాకుండా పోయారు. వారినే ప్రభుత్వం బోగస్‌గా చిత్రీ కరిస్తున్నది.ఉదాహరణకి కర్ణాటకలో 2014 లో ఆ రాష్ట్రంలో ఉన్న కార్డులో 40% రేషన్‌ కార్డులు తొలగించింది. 2015లో 7% తొల గించింది. ఆ రాష్ట్రంలో మొత్తం కార్డుల సంఖ్య 1.31 కోట్ల నుండి 1.29 కోట్లకు పడి పోయింది. అంటే 2% మాత్రమే తగ్గాయన్న మాట. 2014 లోకార్డులు తొలగిం చినా మళ్ళి దాదాపు అదేసంఖ్యలో కొత్త కార్డులు చేరాయి. మొత్తంమీద కూడా 6.6% మాత్రమే కార్డులు తొలగించినందు వలన కార్డుల సంఖ్యపెద్దగా తగ్గలేదు. కేవలం దృష్టి మరల్చడానికే ఈ తతం గం సరిపోయింది. మరో ముఖ్య మైన విషయం, 2016 ఏప్రిల్‌ నాటికి సగం రేషన్‌ కార్డులు మాత్రమే ఆధార్తో అనుసంధానం చేయబడ్డాయి.
పోనీ రేషన్‌ దుకాణాలలో సరుకులు వినియోగదారులకు ఇచ్చే విషయంలో ఎమన్నా అవినీతిని అరికట్టగలిగారా అంటే ఆదీ కనిపిం చడం లేదు. పొస్‌ (జూశీర) యంత్రాలు రాక ముందు పరిణామంలో జరిగే మోసాలను ఆధార్‌ అరికట్టగలిగిందా అంటే లేదనే చెప్పు కోవాలి. కొన్ని రాష్ట్రాలలో నెలమొత్తంలో ఇవ్వవలసిన సరుకులను డీలర్లు ఎగ్గొడుతున్నారని తేలింది. మరికొన్ని రాష్ట్రాలలో నెలకివ్వాల్సిన సరుకులకు కోత పెట్టడడమేకాక కొన్ని సరుకులను మిగిలి పోయిన సరుకులంటూ బహిరంగ మార్కెట్లోకి తరలిస్తున్నారు. అనేక రాష్ట్రాలలో ఈ తతంగం జరుగుతున్నట్టు గుర్తించడం జరిగింది.
ఆధార్‌ను బయోమెట్రిక్‌తో అనుసంధానం చేయటం వలన కొంతమంది అర్హులు కూడా తమ బయోమెట్రిక్‌ వివరాలను ఆధార్‌తో అను సంధానం చేసుకోలేక రేషన్‌ కోల్పోతున్నారు. వేలిముద్రలు సరిగా వేయలేకపోవడం. పోస్‌ యంత్రాలు సరిగా పనిచేయక పోవడం ఆధార్‌ రూపొందించినపుడు ఏర్పడ్డ పొరపాట్ల వలన పేదలు రేషన్‌కి అర్హులయినా పొందలేక పోతున్నారు. ఈ మధ్యనే జార్ఖండ్‌లోని 900 కుటుంబాలలో చేసిన ఒక సర్వేలో పేద కుటుం బాలు ఈ అనుసంధానం తరువాత ఆహారానికి ఎక్కువడబ్బుఖర్చు చేయాల్సి వస్తున్నదని తేలింది. ముఖ్యంగా నడిచి దుకాణాలకు వెళ్లలేని పెద్ద వాళ్లు, చిన్న పిల్లలు ఉండి భర్తలను కోల్పోయిన స్త్రీలు ఇటువంటి బాధలకు గురవుతున్నట్టు తేలింది.
ఇక మహాత్మా గాంధీ గ్రామీణ ఉపాధికి అధార్‌ అనుసంధానం సంగతి చూద్దాం. ఈ పనులకు చేసే ఖర్చులలో 60 శాతం సరుకు లకు, మిగిలినది జీతాలకు కేటాయించడం జరుగుతుంది. 2008 లో ప్రభుత్వం జీతాలను బ్యాంకు ఖాతాలలోనే జమ చేయాలని నిర్బం ధించింది. కానీ ఇక్కడకూడా అను సంధానం అవినీతిని ఆపలేదు. బ్యాంకులలో వేసిన డబ్బును బలవంతంగా లాక్కోవడం, అర్హుడికి తెలియ కుండా బ్యాంకు ఖాతాను తెరవడం, లేదా బోగ స్‌ జాబ్‌ కార్డులు సృష్టించడం జరుగుతున్నాయి.
పెన్షన్లు పంచే విషయంలో కూడా ఆధార్‌ అనుసంధానం అవినీతిని రూపుమాపిందని చెప్పలేము. పెన్షన్‌ పొందుతున్న వ్యక్తి చని పోయినా పెన్షన్‌ ఆపివేయని సంఘటనలు ఉన్నాయి. అలాగే ఒకరి పెన్షన్‌ మరొకరికి ఇవ్వడం గాని, పంచే వ్యక్తే కాజేయడంగాని జరుగు తున్నది. పెన్షన్లు డబ్బు రూపంలో ఇచ్చేటప్పుడు ఈ విధమైన అవినీతి జరుగుతుంది.
ఆధార్‌ అనుసంధానం వలన ఎంజిఎంఆర్‌ ఇజిఏలో రూ.7,633 కోట్లు పొదుపు చేయ గలిగామని ప్రభుత్వం చెబుతున్నప్పటికీ సరైన జాబ్‌ కార్డులు లేక, కుటుంబాలు ఊరుమారడం లాంటి ఇతర అనేక కారణాల వలన ఏర్పడిన మిగులు అని తేలింది. అంతేకాక ఆధార్‌ అను సంధానాన్ని తప్పనిసరి చేయడం వలన బ్యాంకు లలో ఖాతాలు తెరవలేని వారు, ఆధార్‌లో వివరాలు సరిగా నమోదు చేయించు కోలేని అనేకులు నానా ఇబ్బందులు పడుతున్నారు. కొంతమందికి రెండుమూడు బ్యాంకు అకౌంట్లు ఊడడం వలన ఏ అకౌంట్‌కు ఆధార్‌ అను సంధానం అయిందో తెలుసుకోలేక సొమ్ము తీసు కోవడంలో ఇబ్బందులు ఎదురయ్యాయి.
అసలు ఆధార్‌ పార్లమెంట్లో ప్రవేశ పెట్ట డమే దొడ్డిదారిలో ద్రవ్య బిల్లుగా ప్రవేశ పెట్టి ప్రజాస్వామ్యాన్ని ఖూనీ చేసింది. 150 సవరణా లున్న బిల్లును ఆర్ధిక మంత్రి జైట్లీ ప్రవేశ పెట్టి దానికి మరో 33 సవరణలు కలిపారు. ఆ బిల్లుపై ఏ చర్చా జరగలేదు. 2010లో మొదటి సారిగా యూపిఏ ఈ బిల్లును ప్రవేశ పెట్టినపుడు స్టాండింగ్‌ కమిటీకి పంపబడింది. అప్పటి ప్రతి పక్షాలన్నీ దీనిలోని లోపాలను ఎత్తిచూపాయి. దీనిని అమలుపరిచిన దేశాలలో అది ఏ విధం గా విఫలమయిందో చూపించాయి. కమిటీ యూఐడి పథకానికి ఒక దిశ దశ లేవని, లోపభూయిష్టంగా ఉన్నదని, అత్యు త్సాహంతో అమలు జరుగుతున్నదని, గణాంక వివరాలకు సంబంధించిన గోప్యత గురించి తగిన చట్టాలు చేయలేదని, అందరికి ఆధార్‌ నంబర్లు ఇవ్వడం వలన నేరపూరితంగా దేశంలో చొరబడ్డవాళ్ళకు కూడా ఆధార్‌ నంబర్‌ వచ్చే అవకాశం ఉందని అందువలన దేశ పౌరులు నష్టపోతారని కొన్ని అభ్యంతరాలను వెలిబుచ్చింది. 2015 అక్టోబర్‌ లో సుప్రీం కోర్టు ఆధార్‌ తప్పనిసరి కాదని కేవలం వ్యక్తుల ఇష్టానికి అనుగుణంగా పొంద వచ్చని తీర్పునివ్వడమేకాక కోర్టు తీర్పు నిచ్చేవరకు ఆధార్‌ని తప్పనిసరి చేయకూడదని చెప్పింది. మళ్లీ 2016 సెప్టెంబర్‌లో విద్యార్థులకు స్కాలర్‌షిప్‌లు ఇవ్వడానికి ఆధార్‌ని తప్పని సరి చేయడాన్ని తప్పుపడుతూ ఇదివరకటి తీర్పునే తిరిగి చెప్పింది. నిజానికి 2014 ఏప్రిల్‌ 8 వ తేదీ మోడీ 'ప్రధాన మంత్రిగానీ ఆయన సహ చరులు గాని నా ప్రశ్నలకు సమాధానాలు చెప్పనే లేదు. కేవలం రాజకీయ గిమ్మిక్‌ తప్ప ఇందులో దూరదృష్టిలేనేలేదని'' ట్వీట్‌ చేసారు. కానీ ఈ రోజు మోడీ ప్రభుత్వం ఆమోదించిన 2016 ఆధార్‌ చట్టంలోని యూనిక్‌ ఇదెంటిఫికేషన్‌ అథారిటీ అఫ్‌ ఇండియా రక్షణ గురించి ప్రశ్నించి నట్టయితే ఏ పౌరునిపైన అయినా ఎఫ్‌ఐఆర్‌ నమోదు చేయవచ్చు. ఆ విధంగా సమాచార సేకరణ హక్కు నీరుగారిపోయింది.
ఆధార్‌ చట్టం లోని సెక్షన్‌ 33 ప్రకారం దేశ రక్షణ పేరుతో ప్రభుత్వానికి ప్రతి పౌరుడి పైనా నిఘా పెట్టే హక్కు ఉంది. ప్రభుత్వం ఎవరికీ జవాబుదారీ కాదు. ప్రజాస్వామ్య పాలనలో వ్యక్తిగత గోప్యత పౌరుల హక్కు. వ్యక్తిగత గోప్యత ఉంటేనే వ్యక్తిగత స్వతంత్రత ఉంటుంది. భావావేశాలు వ్యక్తీకరించుకో గలుగుతారు. ఆవిష్కరణలు చేయగలుగుతారు. నిరంతర నిఘాలో స్వేచ్ఛగా ఆలోచించడం అసా ధ్యం. ఆధార్‌ ఆ స్వేచ్చను హరించింది.
వ్యక్తుల వ్యక్తిగత వివరాలు బహిర్గతం చేయబడుతున్నాయనేందుకు ప్రముఖ క్రికెట్‌ క్రీడాకారుడు ధోని వివరాలు ప్రచురించబడడం ఉదాహరణగా చెప్పుకోవచ్చు.అంతేకాదు జార్ఖండ్‌ లో ప్రభుత్వ వెబ్‌ సైట్‌లో లక్షమంది వివరాలు వెల్లడించబడ్డాయి. కారకులెవరో కను గొనలేక పోయారు. జులైలో జరిగిన వర్షాకాల పార్ల మెంట్‌ సమావేశాల్లో 210 కేంద్ర, రాష్ట్ర వెబ్‌ సైట్స్‌లో ఆధార్‌ నంబర్ల వివరాలు వెల్ల డించ బడ్డాయి అని పార్లమెంటులోనే వెల్లడించబడింది. ఆగష్టు నెలలో పంజాబ్‌ లో 20,000 మంది ప్రజల గురించిన వివరాలు ప్రచురితమయ్యా యి. బెంగుళూరుకి చెందిన ఓ కంప్యూటర్‌ నిపుణుడు ఒక యాప్‌ అభివృద్ది చేసి ఆధార్‌ వివరాలు పొందేట్టు చేయగలిగాడు. ఆధార్‌ ఎంత తప్పులమయమంటే 2015 మధ్యప్రదేశ్‌ లో ఓ కుక్క ఆధార్‌ నంబర్‌ పొందగలిగింది. మరోచోట హనుమంతుడికి ఆధార్‌ నంబర్‌ కేటాయించారు.
ఆధార్‌ లేకుండా కూడా ప్రజా సంక్షేమ పథకాలు పకడ్బందీగా నడపవచ్చు. నిజానికి ఆధార్‌ను ప్రజాసంక్షేమం కోసం అని చెప్పిన ప్రభుత్వం ఇప్పుడు దానిని నిఘాగా పౌరులపై ఉపయోగిస్తుంది. ఆధార్‌ను బ్యాంకు ఖాతాలకు, ఫోన్లకు అనుసంధానం చేయమని బలవంత పెడుతున్నది. ఆధార్‌లో వ్యక్తికి సంబంధించిన సమాచారాన్ని అంతా పెట్టుకుని ఆ సమాచా రానికి ఎటువంటి రక్షణ కల్పించకుండా అందర్ని ప్రతి అంశంతో జోడించమంటున్నది . రైల్వే టికెట్‌ అయినా విమాన టికెట్‌ అయినా ఆధార్‌ అనుసంధానం చేయమంటున్నారు. దీనివలన వ్యక్తిగత స్వేచ్ఛకు భంగం కలగడమే కాక వ్యక్తులకు సంబంధించిన సమాచారమంతా ఎవరయినా ఎలాగయినా ఉపయోగించుకునే వీలు ఏర్పడుతున్నది. ఉదాహరణకి బ్యాంకు అకౌంట్ల అనుసంధానంతో ఖాతాలలో సొమ్ము వివరాలు తెలుసుకుని సొమ్ము కాజేసిన సంద ర్భాలు అనేకం బయటపడ్డాయి. అలాగే ఫోన్‌కి అనుసంధానం చేయడం వలన తప్పుడు మెసేజ్‌ లతో విసిగించడం, హింసించడం జరుగు తున్నది. ప్రైవేట్‌ వ్యక్తులు ఎవరు ఏ సమాచా రాన్ని పొందుతున్నారో సదరు వ్యక్తికి తెలుసుకునే అవకాశం లేదు. ప్రభుత్వం సమాచారాన్ని గోప్యంగా ఉంచేందుకు ఏ చర్య తీసుకోవడం లేదు. అంతటి సమర్ధత కూడా ప్రస్తుతానికి మన ప్రభుత్వానికి లేదు. పైగా ప్రభుత్వం తనకు అనుకూలంగా లేని వ్యక్తులపై కక్ష తీర్చుకోడానికి కూడా ఈ ఆధార్‌ అనుసంధానాన్ని ఉపయో గించుకోవచ్చు. మనకు తెలియకుండా మన ఆధార్‌ నంబరును తీసేయవచ్చు. లేదా కొన్నాళ్ళు పనిచేయకుండా ఆపవచ్చు. అప్పుడిక మన బ్యాంకులో ఎన్ని డబ్బులున్నా మనం వినియోగిం చలేము. మనం ప్రయాణాలు చేయలేము. ఫోన్‌ను ఉపయోగించలేము. ఇది పూర్తిగా వ్యక్తి స్వేచ్ఛపై దాడే.
సంక్షేమ కార్యక్రమాలు వినియోగదా రులకు సక్రమంగా చేరాలి. అవకతవకలను నిలువరిం చాలన్న లక్ష్యంతో ఆధార్‌ను విస్తృతంగా విని యోగించడం మొదలుపెట్టాలని అందుకే దీన్ని బ్యాంకు, ఫోన్‌ లకు అనుసంధానం చెయ్యాలని ప్రభుత్వం చెపుతున్నా వాస్తవానికి ఆ లక్ష్యాలు నెరవేరకపోగా ప్రజలు తమ వ్యక్తిగత గోప్యత హక్కును కోల్పోతున్నారు.
సంక్షేమ పథకాలు సక్రమంగా ప్రజలకు చేరే విధంగా చేసేందుకు అనేక మార్గాలున్నాయి. అంతెందుకు ఉన్న గుర్తింపు కార్డులలోని అవకతవకలను సరిచేయవచ్చు కదా ! ప్రభుత్వం వాటిని ఉపయోగించుకుంటే భారత ప్రజలకు సంబంధించిన సమాచారాన్ని భద్రపరిచి వారిని అనేకరకాల సమస్యలనుండి రక్షించ గలుగు తుంది. ఆధార్‌ను పూర్తిగా సురక్షితంచేసి వివరా లు నూటికి నూరుశాతం సరైనవిగా క్షుణంగా నిర్ధారించిన తరువాతే దాని సంపూర్ణ వినియో గానికి ప్రయత్నం చేయాలి.
- jeeni drease, ritika kheri, najiri khalidki, annole somanchi
kosaranta ghnaanam pramaadaalaku moolam lotaina adhyayanam cheyalekapothe ghnaana sandraaniki dooramgaa undadam melu. pisaranta ghnaanasevanam medaduku vishanne ekkistundi marinta sevinchi matrame medadunu kapadukogalavu.
- alegjandersari pope
alegjandersari popm maatalu pratyeka gurtimpu galigina aadhare praajecte sarigga vartistundi. idhi modalu pettindi bhaarata desheeyulaku prati okkariki oka gurtimpu sankhyanu ketaayinchaalani tadwara saamaajika sankshema kaaryakramaalu marinta paaradarsakamgaa amalu jarigi avineetini arikattaalani, madhyavarthula prame yam taggi andaalsina vaariki prayoja naalu andutaayani, mahatmagandhi jaateeya upaadhi haami pathakam, prajaapampinii vyavasthalu marinta samardhavantamgaa panicheyadaaniki veelavu tundani modatlo prabhutvam cheppindi. cony ivi neraveraledu.
saraina gurtimpu leka prabhutvam andinche sankshema pathakaalu prajalaku andadam ledani aadhare modalu pettaaru. ippudunna gurtimpu lalo deninayina okadaanini andariki vartim chelaagaa roopondiste saripoyedi. cony unna vivaraalu tappulu tadakalugaa unnaayani andu valana kotta vidhaanam avasaramani prabhutvam annadi.
jaateeya janabha namodu aadhaaramgaa kaaka aadhaarnu rendu vidhaalugaa pondavacchu. okati ippudunna adresse dhruveekarana- reshanni kaardu vagairaalanu samarpinchi, rendu evaraina pari chayam chese vidhaanam dwara- e aadhaaram lenivaarini drushtilo pettukuni ee soukaryam kalpinchadam jarigindi.
ikkada manam gamaninchaalsindi emitante evaro okari parichayam dwara ichina aadhare kaardulu 0.03u undagaa migilinavanni tappula tadakalugaa unnaayani cheppukunna prastuta gurtimpula aadhaaramgaa ichinave. anduvalana aadhare meeda aadhaarapadadam samuchitam kaadu. ee aadhare ganaankaalaku etuvanti adite jaragaledu.anduvalana indulo enni tappulu nnayo manaku teliyadu. ayithe prachaara maadhyamaalalo ee tappulanu etti chuupistunnaaru.
aadhaarnu prachaaram chese vaaru maatram aadhare unte prabhutvam andinche anni prayoja naalu samakuurutaayani nammincha galigaaru. 1993-94 msessa oo ganaam kaala aadhaa rangaa rashtrala vaareegaa sekarinchina ganankala aadhaaramgaa sankshema pathakaalu amalu jarigevi. 2013 taruvaata jaateeya aahaara bhadrata chattam aadhaaramgaa ee ketayimpulu jarugu tunnayi. enno skeemulaku, penshanlu, vagairaalu aahaara aadhaaramgaane amalu jarugutunnaayi. ee maarpu valana kudimpulu jarigai. anduvalana aadhare gurtimpu undadama leda annadi samasya kadikkada. aadhare dwara ee prayojanaalanu kudinchadame asalu uddesam. kondarikayite aadhare pondadam anta sulabhamaina vishayam kaadu.
avineeti aadhare thoo antamayyena ?
mahatmagandhi graameena upaadhi, praja pampinee,penshan lanti kaaryakramaalalo avineetini antamondinchadam aadhare maro lakshyam. veeti loo avineetini muudurakaalugaa vibha jinchavachhu. 1. arhulanu gurtinchadamlo - arhulu cony vaaru kuudaa prayojanaalu pondadam, 2. gurtimpunu gurtinchadamlo- okaribadulu vero karu prayojanaalu pondadam 3. parimaanam loo avineeti - arhulayinavaaru prayojanam pondakundaane pondinattu santakaalu teesuko vadam vantivi. udaaharanaki arhulanu gurtim chenduku aadhaarnu upayoginchetappudu prajaapampinii vyavasthalo dealery dooplikete aadhaarlanu srushtinchavachhu. lenivari aadhaarlanu upayoginchavachhu. madhyaahnam bhojana pathakam loo vaastavamgaa bhojanam pettinavaarikannaa ekkuva mandiki bhojanam pettinattu chuupavachchu. engi eaaaarm ega pathakamlo panichesina vaaru aadhare kaardu unnawade kaavaalsina paniledu. aadhaarku anugunamgaa byaankulalo dabbulu vesina khatadarudu dabbulu teesukuni panichesina asalu vyaktiki ivvavachhu. biometricke upa yoo ginchina parimitamgaane avineetini aapa galam. anduvalana aadhare valana avi neetini antam cheyadam saadhyapadadu.
sankshemam kosam aadhare
sankshema pathakaalaku aadhaarnu anu sandhaanam cheyavachu. cony aadhaarnu saffeyverky ki anusandhaanam cheyadam anipinchinanta suluvu kaadu. prati skeenki daaniki arhulayina vaari vivaraalanu vaari aadhaaraalato sahaa ichi anusandhaanam cheyali. aa samayamlo nembary sarigaa ekkinchalekapoyi undavacchu. velimudralu sarigaa padi undakapoyi undavacchu. okkokka saari biometricke tirigi cheyavalasi vastundi. emayinappatiki aadhare ki saraina aadhaaraalupuurtigaa nootiki nooru saatam sarigaa teesukunte matrame praja pampinee vyavasthalo gurtimpu avakatavakalu arikattavachhu.
gurtimpu vishayaanne teesukundam. aadhare valana saraina viniyogadaarulanu gurtinchagaligaamani bogasse kaardulanu eri veya galigamaniprabhutvam cheputunnadi.udaaharanaku 2013-16madhya kaalamlo 2.03 kotla kaardulu bogasse kaardulugaa gurtinchi erivesamani prabhutvam paarlamentulo prakatinchindi. ayithe ivi bogasse kaardulu kaadu. prabhutvam kottagaa erpaatuchesina parimitulavalana kontamandi prabhutvam kalpinche prayojanaalaku arhulu kakunda poyaru. vaarine prabhutvam bogasmagaa chitri karistunnadi.udaaharanaki karnaatakalo 2014 loo aa rashtramlo unna kaardulo 40u reshanni kaardulu tolaginchindi. 2015loo 7u tola ginchindi. aa rashtramlo mottam kaardula sankhya 1.31 kotla nundi 1.29 kotlaku padi poyindi. ante 2u matrame taggayanna maata. 2014 lokaardulu tolagim china malli daadaapu adesankhyalo kotta kaardulu cherayi. mottammeeda kuudaa 6.6u matrame kaardulu tolaginchinandu valana kaardula sankhyapeddagaa taggaledu. kevalam drushti maralchadaanike ee tatam gam saripoyindi. maro mukhya maina vishayam, 2016 eprille naatiki sagam reshanni kaardulu matrame aadhaartho anusandhaanam cheyabaddayi.
ponee reshanni dukaanaalalo sarukulu viniyogadaarulaku iche vishayamlo emanna avineetini arikattagaligara ante aadii kanipim chadam ledu. posm (jusheera) yantraalu raaka mundu parinaamamlo jarige mosalanu aadhare arikattagaligindaa ante ledane cheppu kovali. konni rashtralalo nelamottamlo ivvavalasina sarukulanu dealerlu eggodutunnarani telindi. marikonni rashtralalo nelakivvaalsina sarukulaku kotha pettadadamekaka konni sarukulanu migili poyina sarukulantu bahiranga marketloki taralistunnaaru. aneka rashtralalo ee tatangam jarugutunnattu gurtinchadam jarigindi.
aadhaarnu biometricaetho anusandhaanam cheyatam valana kontamandi arhulu kuudaa tama biometricke vivaraalanu aadhaarnho anu sandhaanam chesukoleka reshanni kolpotunnaru. velimudralu sarigaa veyalekapovadam. pose yantraalu sarigaa panicheyaka povadam aadhare roopondinchinapudu erpadda porapatla valana pedalu reshanki arhulayina pondaleka potunnaru. ee madhyane jaarkhandilooni 900 kutumbaalalo chesina oka sarvelo pedha kutum baalu ee anusandhaanam taruvaata aahaaraaniki ekkuvadabbukharchu cheyalsi vastunnadani telindi. mukhyamgaa nadichi dukaanaalaku vellaleni pedda vaallu, chinna pillalu undi bhartalanu kolpoina streelu ituvanti baadhalaku guravutunnattu telindi.
ika mahatma gaandhi graameena upaadhiki adhare anusandhaanam sangati chuddam. ee panulaku chese kharchulalo 60 saatam saruku laku, migilinadi jeetaalaku ketayinchadam jarugutundi. 2008 loo prabhutvam jeetaalanu byaanku khaataalalone jama cheyalani nirbam dhinchindi. cony ikkadakuda anu sandhaanam avineetini aapaledu. byaankulalo vesina dabbunu balavantamgaa lakkovadam, arhudiki teliya kunda byaanku khaataanu teravadam, leda boga saia jabe kaardulu srushtinchadam jarugutunnaayi.
pensionlu panche vishayamlo kuudaa aadhare anusandhaanam avineetini roopumaapindani cheppalemu. penshan pondutunna vyakti chani poina penshan aapiveyani sanghatanalu unnaayi. alaage okari penshan marokariki ivvadam gaani, panche vyakte kaajeyadamgaani jarugu tunnadi. pensionlu dabbu roopamlo ichetappudu ee vidhamaina avineeti jarugutundi.
aadhare anusandhaanam valana mgmre igalo roo.7,633 kotlu podupu cheya galigaamani prabhutvam chebutunnappatiki saraina jabe kaardulu leka, kutumbaalu oorumaaradam lanti itara aneka kaaranaala valana erpadina migulu ani telindi. antekaka aadhare anu sandhaanaanni tappanisari cheyadam valana byaanku lalo khaataalu teravaleni vaaru, aadhaarlo vivaraalu sarigaa namodu cheyinchu koleni anekulu nana ibbandulu padutunnaru. kontamandiki rendumudu byaanku akountlu oodadam valana e akounteku aadhare anu sandhaanam ayindo telusukoleka sommu teesu kovadamlo ibbandulu edurayyaayi.
asalu aadhare paarlamentlo pravesha petta dame doddidaarilo dravya billugaa pravesha petti prajaaswaamyaanni khoonee chesindi. 150 savaranaa lunna billunu aardhika mantri jaitley pravesha petti daaniki maro 33 savaranalu kaliparu. aa billupai e charcha jaragaledu. 2010loo modati saarigaa upa ee billunu pravesha pettinapudu standingli kamiteeki pampabadindi. appati prati pakshaalannii deenilooni lopalanu ettichupaayi. deenini amaluparichina deshaalalo adhi e vidham gaa viphalamayindo chuupimchaayi. commity uid pathakaaniki oka disha dasha levani, lopabhooyishtamgaa unnadani, atyu tsaahamto amalu jarugutunnadani, gananka vivaraalaku sambandhinchina gopyata gurinchi tagina chattaalu cheyaledani, andariki aadhare nambarlu ivvadam valana nerapuuritamgaa desamlo chorabaddavallaku kuudaa aadhare nambarm vache avakaasam undani anduvalana desha pourulu nashtapotarani konni abhyantaraalanu velibuchindi. 2015 actobere loo supreem kortu aadhare tappanisari kaadani kevalam vyaktula ishtaniki anugunamgaa ponda vachchani teerpunivvadamekaka kortu teerpu nichevaraku aadhaarni tappanisari cheyakudadani cheppindi. malli 2016 septemberslo vidyaarthulaku scallershiple ivvadaaniki aadhaarni tappani sari cheyadaanni tappupadutuu idivarakati teerpune tirigi cheppindi. nijaaniki 2014 eprille 8 va tedee mody 'pradhaana mantrigaanii aayana saha charulu gaani naa prasnalaku samaadhaanaalu cheppane ledu. kevalam rajakeeya gimmiky tappa indulo dooradrushtileneledani'' tweete chesaru. cony ee roju mody prabhutvam aamodinchina 2016 aadhare chattamloni unike identification atharity aff india rakshana gurinchi prasninchi nattayithe e pourunipaina aina efireyre namodu cheyavachu. aa vidhamgaa samachara sekarana hakku neerugaaripoyindi.
aadhare chattam loni section 33 prakaaram desha rakshana paerutho prabhutvaaniki prati pourudi paina nigha pette hakku undi. prabhutvam evariki jawabudari kaadu. prajaaswaamya paalanalo vyaktigata gopyata pourula hakku. vyaktigata gopyata untene vyaktigata swatantrata untundi. bhaavaavesaalu vyakteekarinchuko galugutaaru. aavishkaranalu cheyagalugutaaru. nirantara nighaalo swechhagaa aalochinchadam asa dhyam. aadhare aa swechhanu harinchindi.
vyaktula vyaktigata vivaraalu bahirgatam cheyabadutunnayanenduka pramukha cricket kridaakaarudu dhoni vivaraalu prachurinchabadadam udaaharanagaa cheppukovachhu.antekaadu jarkhandi loo prabhutva vebe saitelo lakshamandi vivaraalu velladinchabaddaayi. karakulevaro kanu gonaleka poyaru. julailo jarigina varshaakaala paarla mente samavesallo 210 kendra, rashtra vebe saitemlo aadhare nambarla vivaraalu vella dincha baddai ani paarlamentulone velladinchabadindi. aagashtu nelalo panjab loo 20,000 mandi prajala gurinchina vivaraalu prachuritamayyaa ye. benguluruki chendina oo computerse nipunudu oka yape abhivruddi chesi aadhare vivaraalu pondettu cheyagaligaadu. aadhare entha tappulamayamante 2015 madhyapradeshm loo oo kukka aadhare nambarm pondagaligindi. marochota hanumantudiki aadhare nambarm ketaayinchaaru.
aadhare lekunda kuudaa praja sankshema pathakaalu pakadbandiigaa nadapavachhu. nijaaniki aadhaarnu prajasankshemam kosam ani cheppina prabhutvam ippudu daanini nighaga pourulapai upayogistundi. aadhaarnu byaanku khaataalaku, fonlaku anusandhaanam cheyamani balavanta pedutunnadi. aadhaarlo vyaktiki sambandhinchina samaachaaraanni antaa pettukuni aa samacha raniki etuvanti rakshana kalpinchakunda andarni prati amsamto jodinchamantunnadi . railve tikete aina vimana tikete aina aadhare anusandhaanam cheyamantunnaru. deenivalana vyaktigata swechchaku bhangam kalagadame kaaka vyaktulaku sambandhinchina samacharamanta evarayina elagayina upayoginchukune veelu erpadutunnadi. udaaharanaki byaanku akountla anusandhaanamtho khaataalalo sommu vivaraalu telusukuni sommu kaajesina sanda rbhaalu anekam bayatapaddayi. alaage foneki anusandhaanam cheyadam valana tappudu messe latho visiginchadam, himsinchadam jarugu tunnadi. private vyaktulu evaru e samacha raanni pondutunnaro sadaru vyaktiki telusukune avakaasam ledu. prabhutvam samaachaaraanni gopyamgaa unchenduku e charya teesukovadam ledu. antati samardhata kuudaa prastutaaniki mana prabhutvaaniki ledu. paiga prabhutvam tanaku anukuulamgaa laeni vyaktulapai kaksha teerchukodaaniki kuudaa ee aadhare anusandhaanaanni upayo ginchukovachhu. manaku teliyakunda mana aadhare nambarunu teeseyavachhu. leda konnaallu panicheyakunda aapavacchu. appudika mana byaankulo enni dabbulunna manam viniyogim chalemu. manam prayaanaalu cheyalemu. fonnu upayoginchalemu. idhi puurtigaa vyakti swechchapai daade.
sankshema kaaryakramaalu viniyogadaa rulaku sakramamgaa cherali. avakatavakalanu niluvarim chaalanna lakshyamto aadhaarnu vistrutamgaa vini yoginchadam modalupettaalani anduke deenni byaanku, fone laku anusandhaanam cheyyaalani prabhutvam cheputunna vaastavaaniki aa lakshyaalu neraverakapoga prajalu tama vyaktigata gopyata hakkunu kolpotunnaru.
sankshema pathakaalu sakramamgaa prajalaku chere vidhamgaa chesenduku aneka maargaalunnaayi. antenduku unna gurtimpu kaardulalooni avakatavakalanu saricheyavachhu kada ! prabhutvam vaatini upayoginchukunte bhaarata prajalaku sambandhinchina samaachaaraanni bhadraparichi vaarini anekarakaala samasyalanundi rakshincha galugu tundi. aadhaarnu puurtigaa surakshitanchesi vivara lu nootiki noorusaatam sarainavigaa kshunamgaa nirdhaarinchina taruvathe daani sampuurna vinio gaaniki prayatnam cheyali.