పెళ్లి ఒకరితో…ప్రేమ ఒకరిపై… | సారంగ
' పురా'గమనం November 13, 2013
శర్మిష్టను కోరి దేవయానికి తాళి
నన్ను వివాహమై నహుషనందన! యీ లలితాంగి దొట్టి యీ
కన్నియలందరున్ దివిజకన్యలతో నెన యైనవారు నీ
కున్నతి బ్రీతి సేయగ నృపోత్తమ! వాసవు బోలి లీలతో
ని న్నరలోకభోగము లనేకము లందుము నీవు, నావుడున్
(శ్రీమదాంధ్ర మహాభారతం, ఆదిపర్వం, తృతీయాశ్వాసం)
నహుషుని కుమారుడవైన ఓ యయాతీ! నన్ను వివాహం చేసుకుని, దేవకన్యలకు సాటివచ్చే ఈ సుందరి(శర్మిష్ట)తోపాటు ఈ కన్యలందరూ నీకు ఘనతను, ప్రీతిని కలిగిస్తుండగా నరలోకంలో అనేక భోగాలు అనుభవించు…
దేవయాని పరంగా చెప్పిన కథలా కనిపిస్తున్నా నిజానికిది శర్మిష్ట కథ అన్నాను. ఈ కోణం నుంచి ఈ కథను ఇంతకుముందు ఎవరైనా పరిశీలించారో లేదో నాకు తెలియదు. సంప్రదాయం అలాంటి పరిశీలనలకు సాధారణంగా అవకాశం ఇవ్వదు. అది పురాణ, ఇతిహాసాల చుట్టూ ఒక బలమైన ఊహా చట్రాన్ని నిర్మించి దానికి కాపలా కాస్తూ ఉంటుంది. తను అనుమతించిన మేరకే స్వతంత్ర పరిశీలనకు స్వేచ్ఛ నిస్తుంది. సంప్రదాయం నిర్మించే చట్రం ఎంత, బలంగా ఉంటుందంటే, ఆ చట్రం లోపలే ఆలోచించడం ఒక అసంకల్పిత చర్యగా మారిపోతుంది. అనేక సందేహాలు, అసంబద్ధాలు ఆ చట్రం కింద అణిగిపోతాయి. వాటిపై మౌనం ఒక ఉక్కు తెర వేలాడుతూ ఉంటుంది. మహాభారతం లోంచే ఇందుకు అనేక ఉదాహరణలు ఇవ్వచ్చు. యయాతి-దేవయాని-శర్మిష్టల కథే ఒక గొప్ప ఉదాహరణ.
అదే సమయంలో ప్రతికాలంలోనూ, ప్రతి తరమూ తన జ్ఞానవారసత్వాన్ని నూతన విజ్ఞానం వెలుగులో సరికొత్తగా దర్శిస్తూనే ఉంటుంది. మానవ అనుభవానికీ, జ్ఞానానికీ నిత్య నవీనత్వాన్ని, తాజాదనాన్ని సంతరిస్తూనే ఉంటుంది. దీనిని నేను అదనపు విలువను జోడించడం అంటాను. ఇలా అదనపు విలువను జోడించడం కూడా వాటి అస్తిత్వాన్ని పొడిగించే కారణాలలో ఒకటని నేను భావిస్తాను. అలాగని సంప్రదాయపాఠాన్ని తక్కువ చేయకూడదు. శతాబ్దాలుగా సంప్రదాయ పఠన పాఠనాలు పురాణ, ఇతిహాసాలను కాపాడుకుంటూ వస్తున్నాయి కనుకే, వాటి గురించి ఇప్పుడు మాట్లాడుకోగలుగుతున్నాం. అందుకు సంప్రదాయ కవి పండితులకు, పౌరాణికులకు కృతజ్ఞతా వందనాలు అర్పించుకోవలసిందే!
ఇక్కడే ఇంకొక వివరణ కూడా ఇచ్చుకోవాలి. అదనపు విలువ జోడించే ప్రయత్నంలో ప్రతిసారీ ప్రమాణాలూ, ఆధారాలూ, కచ్చితమైన అన్వయాలూ ఇవ్వలేకపోవచ్చు. గ్రంథస్థ విషయాలనుంచి పక్కకు జరగచ్చు. ఊహల మీద ఆధారపడవలసి రావచ్చు. పురాణ, ఇతిహాసాలలో వాస్తవాలను పట్టుకోవడం సాధారణంగా గడ్డిమేటలో సూదిని వెతకడంలా పరిణమిస్తుంది. అయినాసరే, ఊహకు ఉండే విలువ ఊహకూ ఉంటుంది. వాస్తవాల అన్వేషణలో ఒక్కోసారి ఊహ తొలి అడుగు కావచ్చు.
ఇప్పుడు దేవయాని యజమానురాలు, శర్మిష్ట దాసి!
ఈసారి దేవయాని తన కొత్త హోదాలో శర్మిష్టను, ఇతర దాసీకన్యలను వెంటబెట్టుకుని వనవిహారానికి వెళ్లింది.
మళ్ళీ యయాతి వచ్చాడు. వేటాడి అలసిపోయాడు. అంతలో గాలి అనే దూత రకరకాల సువాసనలు నిండిన ఆడగాలిని అతని దగ్గరకు మోసుకొచ్చింది. యయాతి వారిని సమీపించాడు. మొదట తమ చంచలమైన చూపులనే పద్మదళాలను అతనిపై చల్లిన ఆ యువతులు ఆ తర్వాత పూలమాలలతో సత్కరించారు.
దేవయాని అతనికి ముందే తెలుసు. ఆమె పక్కనే ఉన్న 'అతిశయ రూప లావణ్య సుందరి' అయిన శర్మిష్టపై ప్రత్యేకంగా అతని చూపులు వాలాయి. ఆమె ఎవరో తెలుసుకోవాలనే కుతూహలం కలిగింది. 'నువ్వెవరి దానివి, నీ కులగోత్రాలేమిటి?' అని అడిగాడు. అతని చూపుల్లో శర్మిష్టపై వ్యక్తమైన ఇష్టాన్ని దేవయాని వెంటనే పసిగట్టింది. శర్మిష్టకు సమాధానం చెప్పే అవకాశం ఇవ్వకుండా తను జోక్యం చేసుకుని, 'ఈమె నాకు దాసి, వృషపర్వుడనే గొప్ప రాక్షసరాజు కూతురు, ఎప్పుడూ నాతోనే ఉంటుంది, దీనిని శర్మిష్ట అంటారు' అంది.
ఆ వెంటనే, 'నన్ను నూతిలోంచి పైకి తీసినప్పుడే ఆ సూర్యుని సాక్షిగా నీ కుడి చేతితో నా చేయిపట్టుకున్నావు. అది నన్ను పెళ్లాడడమే. ఆ సంగతి విస్మరించడం నీకు న్యాయం కాదు' అని హెచ్చరించింది. ఆపైన, 'నహుషుని కొడుకువైన యయాతీ, నన్ను పెళ్లి చేసుకుని ఈ సుందరాంగితోపాటు, దేవకన్యలకు సాటి వచ్చే ఈ కన్యలందరూ నీకు ఘనతను, ప్రీతిని కలిగిస్తుండగా దేవేంద్రుడిలా ఈ నరలోకంలో అన్ని భోగాలూ అనుభవించు' అంది. దేవేంద్ర భోగాలు అనుభవించమనడంలో తెలివిగా 'ఓ నహుషనందనా' అని సంబోధించింది. నహుషుడు కొంతకాలం ఇంద్రపదవిలో ఉన్నాడు.
దేవయాని ప్రతిపాదనకు యయాతి అభ్యంతరం చెప్పాడు. క్షత్రియకన్యలను బ్రాహ్మణులు వివాహం చేసుకోవచ్చు కానీ, బ్రాహ్మణకన్యలను క్షత్రియులు వివాహం చేసుకోవడం ఎక్కడైనా ఉందా, వర్ణాశ్రమధర్మాలను కాపాడవలసిన రాజునైన నేనే ధర్మం తప్పితే ప్రపంచం నడక అస్తవ్యస్తమైపోదా అన్నాడు. అప్పుడు దేవయాని, 'గొప్ప బాహుబలం కలవాడా' అని అతన్ని సంబోధించి, 'ధర్మాధర్మాలు నిర్ణయించే లోకపూజ్యుడైన శుక్రుడు ఆదేశిస్తే నన్ను పెళ్లిచేసుకుంటావా?' అని అడిగింది. 'బాహుబలం కలవాడా' అనడంలో, రాజ్యపాలనే నీ బాధ్యత తప్ప ధర్మాధర్మనిర్ణయం కాదు, అది శుక్రుడు చేయవలసిన పని అనే మెత్తని చురక ఉంది. అంతేకాదు, తండ్రిని తను ఒప్పించగలనన్న ధీమా కూడా ఆ మాటల్లో ఉంది.
ఆ మహాముని ధర్మవిరుద్ధం కాదంటే నిన్ను వివాహమాడతానంటూ యయాతి ఆ సంభాషణకు అంతటితో తెర దించాడు. దానిని పొడిగించడం వల్ల అతనికి నష్టమే తప్ప లాభం లేదు. ఎందుకంటే, అప్పటికే అతను శర్మిష్టవైపు ఆకర్షితుడయ్యాడు. దేవయాని ఆమెను తన దాసిగా పరిచయం చేసింది కనుక, ఆమెను నేరుగా తను పొందగల అవకాశం లేదు. దేవయానిని తను పెళ్లిచేసుకుంటేనే శర్మిష్ట తన దవుతుంది. బహుశా నేరుగా ఆమెను తను స్వీకరించడానికి సామాజిక స్థాయికీ, హోదాకూ చెందిన అభ్యంతరాలు కూడా ఉండి ఉండచ్చు. దేవయాని మాట నేర్పు, స్వభావం అప్పటికే అతనికి అర్థమయ్యాయి. ఆమె తనతో పెళ్ళికి తండ్రిని ఒప్పించగలదన్న నమ్మకమూ అతనికి కలిగి ఉంటుంది. దేవయానితో పెళ్ళికి అంగీకరిస్తేనే శర్మిష్ట తనకు దక్కుతుంది కనుక దేవయానితో తన పెళ్లి ధర్మమా, కాదా అన్న చర్చ తనకు అనవసరం. అది తేల్చే బాధ్యత దేవయాని తీసుకుంది.
జాగ్రత్తగా గమనించండి…యయాతి దేవయాని పట్ల ఆకర్షితుడు కాలేదు. ఇంతకుముందు ఆమెను నూతి లోంచి పైకి తీసిన తర్వాత అతను తన దారిన తను వెళ్లిపోయాడని చెప్పడం ద్వారా కథకుడు ఆ సూచన చేయనే చేశాడు. ప్రస్తుత సందర్భంలో, 'అతిశయ రూపలావణ్యసుందరి' అయిన శర్మిష్ట గురించి తెలుసుకో గోరాడని అనడం ద్వారా ఆమె వైపు అతను ఆకర్షితుడయ్యాడన్న సూచన అంతకంటే స్పష్టంగా ఇచ్చాడు.
దేవయాని, యయాతి ల మధ్య నడిచినది ఒకవిధమైన మైండ్ గేమ్. ఇద్దరిలోనూ లౌక్యమూ, గడుసుదనమూ ఉన్నాయి. ఇద్దరికీ తమవైన వ్యూహాలు ఉన్నాయి. దేవయానికి రాజును పెళ్లాడడం ముఖ్యం. తద్వారా లభించే రాచవైభవం ఆమెకు కావాలి. యయాతికి రూపలావణ్య సుందరి అయిన శర్మిష్ట కావాలి. శర్మిష్ట మనసులో ఆ క్షణంలో ఎటువంటి ఆలోచనలు చెలరేగాయో మనకు తెలియదు. అప్పటికామె ఎటు వంచితే అటు వంగవలసిన మైనపు బొమ్మ!
దేవయాని అప్పటికప్పుడు తండ్రిని రప్పించింది. 'ఈ రాజు ఇప్పటికే నా పాణిగ్రహణం చేశాడు కనుక వివాహ సంబంధంగా ఇంకొకరు నా చేయి పట్టుకోవడం ఎలా ధర్మమవుతుంది? కనుక ఈ జన్మలో ఇతడే నా భర్త. నువ్వు ఒప్పుకుంటే నన్ను పెళ్లాడతానని ఇతడు కూడా మాట ఇచ్చాడు. ఇందులో ధర్మవిరోధం లేకుండా చూడు' అని తండ్రితో అంది. గమనించండి…దేవయాని ఈ పెళ్లి ధర్మబద్ధమో, కాదో చెప్పమని అడగలేదు. ఇందులో ధర్మవిరోధం లేకుండా చూడమని మాత్రమే అడిగింది. అంటే తన terms and conditions ను స్పష్టంగా నిర్దేశించిందన్నమాట. శుక్రుడు వాటిని దాటి మాట్లాడే ప్రశ్నే లేదు. ఈ వివాహంలో ఎలాంటి ధర్మోల్లంఘనా లేదన్న ఒకే ఒక వాక్యంతో ఆమోదం తెలిపేశాడు. ఇద్దరికీ పెళ్లి జరిగిపోయింది.
ఆ తర్వాత శుక్రుడు శర్మిష్టను యయాతికి చూపించి, 'ఈమె వృషపర్వుని కూతురు. ప్రేమతో ఈమెకు అన్నపానాలు, వస్త్రాభరణాలు, సుగంధలేపనాలు వగైరాలు సమకూర్చి సంతోషపెట్టు. అయితే ఈమెతో నువ్వు పడక సుఖానికి మాత్రం దూరంగా ఉండాలి' అన్నాడు. యయాతి శుక్రుని వద్ద సెలవు తీసుకుని దేవయానినీ, శర్మిష్టతో సహా దాసీకన్యలనూ వెంటబెట్టుకుని రాజధానికి వెళ్లిపోయాడు. అక్కడ అంతఃపురంలో ఒక చక్కని మేడలో దేవయానిని ఉంచి; ఆమె అనుమతితో శర్మిష్టనూ మిగిలిన కన్యలనూ అశోకవనం సమీపంలోని ఒక గృహం లో ఉంచాడు.
యయాతితో శుక్రుడు అన్న పై మాటలు అతని స్వభావాన్నీ, దేవయాని స్వభావాన్నీ కూడా మరోసారి వెల్లడిస్తున్నాయి. దేవయానిలో అహమూ, అసూయే కాక; అవకాశవాదమూ, స్వార్థమూ కూడా హెచ్చుపాళ్లలోనే ఉన్నాయి. యయాతిని తనతో పెళ్ళికి ఒప్పించే ముందు; శర్మిష్టనూ, మిగిలిన దాసీ కన్యలనూ చూపించి దేవతాస్త్రీలకు సాటివచ్చే ఈ సుందరాంగులందరూ నిన్ను సుఖపెడతారని ఆశపెట్టింది. తీరా యయాతి పెళ్ళికి ఒప్పుకున్నాక మాట మార్చింది. యయాతిని శర్మిష్టతో కలసి పంచుకోవడం ఆమెకు ఇష్టం లేదు. ఆ మాట యయాతితో తను నేరుగా చెప్పకుండా తండ్రితో చెప్పించింది. తండ్రి ఆదేశాన్ని ఉల్లంఘించే సాహసం యయాతి చేయడని ఆమె ధీమా.
శుక్రుడు కూతురి అభిమతాన్ని కాదనే ప్రసక్తే లేదు కనుక, శర్మిష్టను పడక సుఖానికి మాత్రం దూరంగా ఉంచమని యయాతికి ప్రత్యేకించి చెప్పాడు. అయితే, వృషపర్వుని కూతురైన ఈమెకు అన్నీ సమకూర్చి సంతోషపెట్టు అని కూడా అంతే ప్రత్యేకంగా చెప్పాడు. అలా చెప్పడంలో శర్మిష్టపై అతనికున్న పుత్రికావాత్సల్యమూ, సుకుమారంగా సుఖాల మధ్య పెరిగిన ఆమెను కష్టపెట్టవద్దని చెప్పే ఔదార్యమూ, ధార్మికతా వ్యక్తమవుతూ ఉండచ్చు.
ఆశ్చర్యంగా అనిపించవచ్చు కానీ, శర్మిష్టకు అన్ని వసతులూ కల్పించి పడక సుఖానికి మాత్రం దూరంగా ఉంచమని శుక్రుడు చెప్పడంలో, ఆమెనుంచి పడక సుఖం కూడా పొందమన్న ధ్వని ఉండడానికీ అవకాశముంది. దాని గురించి వివరించుకోవడం ప్రారంభిస్తే, ఆ వివరణ ఇంతకుముందు చెప్పినట్టు, దేవయాని పరంగా చెప్పిన కథను శర్మిష్ట పరంగా మార్చివేస్తుంది. శర్మిష్టనే కథానాయికగా మనముందుకు తీసుకొస్తుంది.
ఎలాగంటే, యయాతికి శర్మిష్టను చేపట్టడమే ప్రధాన లక్ష్యం. అందులో వ్యక్తిగత ఆకాంక్షే కాక, రాజకీయ అవసరం కూడా ఉండచ్చు. తను రాజు కనుక రాచకన్యద్వారానే వారసుని కనవలసి ఉంటుంది. అప్పుడే దానికి సమాజం నుంచి హర్షామోదాలు లభిస్తాయి. దేవయానికి కలిగే సంతానానికి సమాజం ఆ ప్రతిపత్తి ఇవ్వదు. వారసుని ఎంపికలో ఆనాటి రాజుకు స్వతంత్ర నిర్ణయాధికారం లేదు. అది సమాజమూ, రాజూ కలసి తీసుకోవలసిన సమష్టి నిర్ణయం. యయాతికీ, శుక్రుడికీ కూడా ఆ అవగాహన ఉంది. అయితే, ఇక్కడ మధ్యలో దేవయాని ఉంది. ఇంతవరకు శుక్రుడికి నెత్తి మీద దేవతగా ఉన్న దేవయాని ఇకముందు యయాతికి చిక్కుముడిగా మారబోతోంది. బహుశా యయాతి-శర్మిష్టల మధ్య కలగబోయే సంబంధం శుక్రుని ఊహలో ముందే ఉండి ఉండవచ్చు. ఇంకా చెప్పాలంటే, అందుకు సంబంధించిన రాజకీయ ప్రణాళికలో శుక్రుడు కూడా భాగస్వామి అయుండచ్చు.
కూతురిపై అపరిమిత మమకారం ఉన్న శుక్రుడు ఆమె కాపురంలో చిచ్చు పెట్టే పాత్ర నిర్వహించాడంటే వినడానికి విడ్డూరంగానూ, విపరీతంగానూ ఉండే మాట నిజమే. అయితే, కాసేపు దేవయాని పరంగా చెప్పిన కథ అన్న సంగతి మరచిపోయి శర్మిష్ట పరంగా చెప్పిన కథగా ఊహించుకోండి. యయాతి అసలు శర్మిష్టనే చేపట్టాలనుకున్నాడు. అయితే, ఆమె దేవయానికి అప్పటికే దాసిగా మారిపోయింది కనుక యజమానురాలిని పెళ్లాడితేనే శర్మిష్ట తనకు దక్కుతుంది. యయాతి వైపునుంచి ఈ మొత్తం వ్యూహానికి సంబంధించిన అవగాహన లోకజ్ఞుడైన శుక్రుడికి పూర్తిగా ఉంది. దేవయానికి లేదు. ఎందుకంటే, ఆమెది పూర్తిగా వైయక్తికమైన అజెండా. అందులో ఇతరేతర అంశాలకు చోటులేదు.
అసలు శర్మిష్ట కథను దేవయాని వైపునుంచి కథకుడు ఎందుకు చెప్పినట్టు? రెండు కారణాలను ఊహించవచ్చు. మొదటిది, దాసిగా ఉన్న శర్మిష్టను రాజమార్గంలో చేపట్టడానికి యయాతికి అవకాశంలేదు. అందుకు సామాజిక నిర్బంధాలు అడ్డువస్తాయి. రెండవది, కథకుడికి దేవయానిని ప్రధానం చేసి కథ చెప్పడమే ఇష్టం. ఎందుకంటే, ఆమె భృగువంశీకురాలు. కోశాంబీ ప్రకారం మహాభారత పరిష్కరణలో భృగులు ప్రధాన భూమిక పోషించారు. భృగులను విశిష్టులుగా చిత్రించే ఘట్టాలు మహాభారతంలో చాలా ఉన్నాయి. పరశురాముడు ఇంకో ఉదాహరణ.
కథలోకి వస్తే, 'దేవయాని అనుమతి'తో శర్మిష్టను ఇతర దాసీ కన్యలతోపాటు యయాతి అశోకవన సమీపంలో ఒక గృహంలో ఉంచాడని కథకుడు చెబుతున్నాడు. ఆ సమాచారంతో యయాతి-శర్మిష్టల మధ్య జరగబోయే సమాగమాన్ని సూచిస్తున్నాడు. అంటే, ఎంత దేవయాని వైపునుంచి కథ చెప్పినా కథకుడు శర్మిష్ట ప్రాధాన్యాన్ని కప్పిపుచ్చలేకపోతున్నాడన్నమాట! అదలా ఉంచితే, 'దేవయాని అనుమతితో' శర్మిష్టను (తను తరచు విహరించే) అశోకవన సమీపంలో ఉంచాడని చెప్పడం ద్వారా, అనేకమందితో రహస్య ప్రణయాలు సాగిస్తూ, భార్యపట్ల అతి విధేయతను ప్రదర్శించే దక్షిణనాయకుడిగా యయాతిని కథకుడు మన ముందుకు తెస్తున్నాడు.
అనంతర కథ తర్వాత…
శర్మిష్ఠ.. రాక్షస రాజు కూతురు.
బ్రాహ్మణుని కూతురు అయిన దేవయాని ఒక క్షత్రియుని వివాహం చేసుకోవటం తప్పయినప్పుడు , ఒక రాక్షస రాజు కూతురు మానవుడైన యయాతిని వివాహం చేసుకోవటం తప్పు కాదా ? అనేది నాకు అర్ధం కాలేదు .
అవన్నీ 'చెప్పినవే' తప్ప 'రాసినవి' కాదు!
పాదబద్ధోzక్షరసమః తంత్రీలయసమన్వితః శోకార్తస్య ప్రవృత్తోమే శ్లోకో భవతు నాన్యథా శిష్యుడు భరద్వాజుడితో కలసి వాల్మీకి తమసానదికి స్నానానికి వెళ్ళాడు. అంతకుముందే ఆయన నారదుని నోట సంక్షిప్తంగా రామాయణ కథ విన్నాడు. దానినే భావన…
pelli okaritheprema okaripai | saaranga
' pura'gamanam November 13, 2013
sarmishtanu kori devayaniki taali
nannu vivaahamai nahushanandana! yee lalitangi dotti yee
kanniyalandarun divijakanyalato nena yainavaru nee
kunnati breeti seyaga nrupottama! vasavu boli leelatho
ni nnaralokabhogamu lanekamu landumu neevu, navudun
(srimadandhra mahabharatam, aadiparvam, trutiiyaaswaasam)
nahushuni kumaarudavaina oo yayaatii! nannu vivaham chesukuni, devakanyalaku saativachhe ee sundari(sharmishta)thopaatu ee kanyalandaru neeku ghanatanu, preetini kaligistundagaa naralokamlo aneka bhogalu anubhavinchu
devayani paramgaa cheppina kathalaa kanipistunna nijaanikidi sharmishta katha annaanu. ee konam nunchi ee kathanu intakumundu evaraina pariseelinchaaro ledho naaku teliyadu. sampradaayam alanti pariseelanalaku saadhaaranamgaa avakaasam ivvadu. adhi puraana, itihaasaala chuttu oka balamaina oohaa chatraanni nirminchi daaniki kapala kaastuu untundi. tanu anumatinchina merake swatantra pariseelanaku swechha nistundi. sampradaayam nirminche chatram entha, balangaa untundante, aa chatram lopale aalochinchadam oka asankalpita charyaga maaripotundi. aneka sandehaalu, asambaddhaalu aa chatram kinda anigipotaayi. vaatipai mounam oka ukku tera vaelaadutuu untundi. mahabharatam lonche induku aneka udaaharanalu ivvachhu. yayaati-devayani-sarmishtala kathe oka goppa udaaharana.
adhe samayamlo pratikaalamloonuu, prati taramuu tana ghnaanavaarasatvaanni noothana vignaanam velugulo sarikottagaa darsistune untundi. manava anubhavaanikii, ghnaanaanikii nitya naveenatvaanni, taajaadanaanni santaristune untundi. deenini nenu adanapu viluvanu jodinchadam antaanu. ilaa adanapu viluvanu jodinchadam kuudaa vaati astitvaanni podiginche kaaranaalalo okatani nenu bhaavistaanu. alaagani sampradaayapaataanni takkuva cheyakudadu. sataabdaalugaa sampradaaya pathana paatanaalu puraana, itihaasaalanu kaapaadukuntuu vastunnaayi kanuke, vaati gurinchi ippudu matladukogalugutunu. anduku sampradaaya kavi panditulaku, pouraanikulaku krutagnataa vandanaalu arpinchukovalasinde!
ikkade inkoka vivarana kuudaa ichukovali. adanapu viluva jodinche prayatnamlo pratisaarii pramaanaaluu, aadhaaraaluu, kachitamaina anvayaaluu ivvalekapovacchu. grandhastha vishayaalanunchi pakkaku jaragacchu. oohala meeda aadhaarapadavalasi raavacchu. puraana, itihaasaalalo vaastavaalanu pattukovadam saadhaaranamgaa gaddimetalo suudini vetakadamlaa parinamistundi. ayinasare, oohaku unde viluva oohakuu untundi. vaastavaala anveshanalo okkosari ooha toli adugu kaavachhu.
ippudu devayani yajamanuralu, sharmishta daasi!
eesaari devayani tana kotta hodalo sarmishtanu, itara daaseekanyalanu ventabettukuni vanavihaaraaniki vellindi.
mallee yayaati vachaadu. vetadi alasipoyadu. antalo gaali ane dhootha rakarakaala suvaasanalu nindina aadagaalini athani daggaraku mosukochindi. yayaati vaarini sameepinchaadu. modata tama chanchalamaina chuupulanee padmadalaalanu atanipai challina aa yuvatulu aa tarvaata poolamaalalato satkarinchaaru.
devayani ataniki munde telusu. aame pakkane unna 'atisaya roopa lavanya sundari' ayina sharmishtapai pratyekamgaa athani chuupulu valai. aame evaro telusukovalane kutuhalam kaligindi. 'nuvvevari daanivi, nee kulagotralemiti?' ani adigaadu. athani choopullo sharmishtapai vyaktamaina ishtanni devayani ventane pasigattindi. sarmishtaku samadhanam cheppe avakaasam ivvakunda tanu jokyam chesukuni, 'eeme naaku daasi, vrushaparvudane goppa rakshasaraju koothuru, eppuduu nathone untundi, deenini sharmishta antaaru' andi.
aa ventane, 'nannu noothilonchi paiki teesinappude aa suuryuni saakshigaa nee kudi chetito naa cheyipattukunnavu. adhi nannu pelladadame. aa sangati vismarinchadam neeku nyaayam kaadu' ani heccharinchindi. aapaina, 'nahushuni kodukuvaina yayaatii, nannu pelli chesukuni ee sundarangitopatu, devakanyalaku saati vache ee kanyalandaru neeku ghanatanu, preetini kaligistundagaa devendrudila ee naralokamlo anni bhogaaluu anubhavinchu' andi. devendra bhogalu anubhavinchamanadamlo telivigaa 'oo nahushanandanaa' ani sambodhinchindi. nahushudu kontakaalam indrapadavilo unnaadu.
devayani pratipaadanaku yayaati abhyantaram cheppaadu. kshatriyakanyalanu braahmanulu vivaham chesukovachhu cony, braahmanakanyalanu kshatriyulu vivaham chesukovadam ekkadaina undaa, varnaasramadharmaalanu kaapaadavalasina raajunaina nene dharmam tappite prapancham nadaka astavyastamaipodaa annadu. appudu devayani, 'goppa bahubalam kalawada' ani atanni sambodhinchi, 'dharmaadharmaalu nirnayinche lokapujyudaina sukrudu aadesiste nannu pellichesukuntava?' ani adigindi. 'bahubalam kalawada' anadamlo, rajyapalane nee baadhyata tappa dharmadharmanirnayam kaadu, adhi sukrudu cheyavalasina pani ane mettani churaka undi. antekaadu, tandrini tanu oppinchagalananna dheema kuudaa aa maatallo undi.
aa mahamuni dharmaviruddham kaadante ninnu vivaahamaadataanantuu yayaati aa sambhaashanaku antatitho tera dinchaadu. daanini podiginchadam valla ataniki nashtame tappa laabham ledu. endukante, appatike atanu sarmishtavaipu aakarshitudayyaadu. devayani aamenu tana daasigaa parichayam chesindi kanuka, aamenu nerugaa tanu pondagala avakaasam ledu. devayanini tanu pellichesukuntene sharmishta tana davutundi. bahusa nerugaa aamenu tanu sweekarinchadaaniki saamaajika sthaayikee, hodaakuu chendina abhyantaraalu kuudaa undi undachhu. devayani maata nerpu, swabhaavam appatike ataniki arthamayyaayi. aame tanatho pelliki tandrini oppinchagaladanna nammakamuu ataniki kaligi untundi. devayanito pelliki angeekaristhene sharmishta tanaku dakkutundi kanuka devayanito tana pelli dharmama, kaadaa anna charcha tanaku anavasaram. adhi telche baadhyata devayani teesukundi.
jaagrattagaa gamaninchandiyayaati devayani patla aakarshitudu kaaledu. intakumundu aamenu noothi lonchi paiki teesina tarvaata atanu tana daarina tanu vellipoyaadani cheppadam dwara kathakudu aa suuchana cheyane cheshaadu. prastuta sandarbhamlo, 'atisaya roopalaavanyasundari' ayina sharmishta gurinchi telusuko goradani anadam dwara aame vaipu atanu aakarshitudayyaadanna suuchana antakante spashtamgaa ichadu.
devayani, yayaati la madhya nadichinadi okavidhamaina mind game. iddariloonuu loukyamuu, gadusudanamuu unnaayi. iddarikee tamavaina vyuhalu unnaayi. devayaniki rajunu pellaadadam mukhyam. tadwara labhinche rachavaibhavam aameku kavali. yayatiki roopalaavanya sundari ayina sharmishta kavali. sharmishta manasulo aa kshanamlo etuvanti aalochanalu chelaregayo manaku teliyadu. appatikame etu vanchithe atu vangavalasina mainapu bomma!
devayani appatikappudu tandrini rappinchindi. 'ee raju ippatike naa paanigrahanam cheshaadu kanuka vivaha sambandhamgaa inkokaru naa cheyi pattukovadam ela dharmamavutundi? kanuka ee janmalo itade naa bharta. nuvvu oppukunte nannu pellaadataanani itadu kuudaa maata ichadu. indulo dharmavirodham lekunda chudu' ani tandritho andi. gamaninchandikaveyaani ee pelli dharmabaddhamo, kaado cheppamani adagaledu. indulo dharmavirodham lekunda chudamani matrame adigindi. ante tana terms and conditions nu spashtamgaa nirdesinchindannamata. sukrudu vaatini daati matlade prasne ledu. ee vivaahamlo elanti dharmollanghana ledanna oke oka vaakyamtho aamodam telipesadu. iddarikee pelli jarigipoyindi.
aa tarvaata sukrudu sarmishtanu yayatiki chuupinchi, 'eeme vrushaparvuni koothuru. prematho eemeku annapaanaalu, vastraabharanaalu, sugandhalepanaalu vagairaalu samakurchi santoshapettu. ayithe eemetho nuvvu padaka sukhaniki maatram dooramgaa undaali' annadu. yayaati sukruni vadda selavu teesukuni devayanini, sarmishtato sahaa daaseekanyalanuu ventabettukuni rajadhaniki vellipoyaadu. akkada antahpuramlo oka chakkani medalo devayanini unchi; aame anumatitho sarmishtanuu migilina kanyalanuu asokavanam sameepamloni oka gruham loo unchaadu.
yayaatito sukrudu anna pai maatalu athani swabhaavaannii, devayani swabhaavaannii kuudaa marosari velladistunnaayi. devayanilo ahamuu, asuye kaaka; avakaasavaadamuu, swaarthamuu kuudaa hechupallalone unnaayi. yayaatini tanatho pelliki oppinche mundu; sarmishtanuu, migilina daasee kanyalanuu chuupinchi devataastreelaku saativachhe ee sundaraangulandaruu ninnu sukhapedataarani aasapettindi. tiiraa yayaati pelliki oppukunnaka maata maarchindi. yayaatini sarmishtato kalasi panchukovadam aameku ishtam ledu. aa maata yayaatito tanu nerugaa cheppakunda tandritho cheppinchindi. tandri aadesaanni ullanghinche saahasam yayaati cheyadani aame dheema.
sukrudu koothuri abhimataanni kaadane prasakte ledu kanuka, sarmishtanu padaka sukhaniki maatram dooramgaa unchamani yayatiki pratyekinchi cheppaadu. ayithe, vrushaparvuni koothuraina eemeku annee samakurchi santoshapettu ani kuudaa anthe pratyekamgaa cheppaadu. alaa cheppadamlo sharmishtapai atanikunna puthrikaavaatsalyamuu, sukumaaramgaa sukhala madhya perigina aamenu kashtapettavaddani cheppe audaaryamuu, dharmikata vyaktamavutuu undachhu.
aascharyamgaa anipinchavacchu cony, sarmishtaku anni vasatuluu kalpinchi padaka sukhaniki maatram dooramgaa unchamani sukrudu cheppadamlo, aamenunchi padaka sukham kuudaa pondamanna dhwani undadaanikii avakaasamundi. daani gurinchi vivarinchukovadam praarambhiste, aa vivarana intakumundu cheppinattu, devayani paramgaa cheppina kathanu sharmishta paramgaa maarchivestundi. sharmishtane kathaanaayikagaa manamunduku teesukostundi.
elagante, yayatiki sarmishtanu chepattadame pradhaana lakshyam. andulo vyaktigata aakankshe kaaka, rajakeeya avasaram kuudaa undachhu. tanu raju kanuka rachakanyadvarane vaarasuni kanavalasi untundi. appude daaniki samajam nunchi harshaamodaalu labhistaayi. devayaniki kalige santaanaaniki samajam aa pratipatti ivvadu. vaarasuni empikalo aanaati rajuku swatantra nirnayaadhikaaram ledu. adhi samaajamuu, rajoo kalasi teesukovalasina samashti nirnayam. yayaatiki, sukrudiki kuudaa aa avagaahana undi. ayithe, ikkada madhyalo devayani undi. intavaraku sukrudiki netti meeda devatagaa unna devayani ikamundu yayatiki chikkumudigaa marabotondi. bahusa yayaati-sarmishtala madhya kalagaboye sambandham sukruni oohalo munde undi undavacchu. inka cheppalante, anduku sambandhinchina rajakeeya pranaalikalo sukrudu kuudaa bhagaswamy ayundachu.
koothuripai aparimita mamakaram unna sukrudu aame kaapuramlo chichu pette paatra nirvahinchaadante vinadaaniki vidduuramgaanuu, vipareetamgaanuu unde maata nijame. ayithe, kasepu devayani paramgaa cheppina katha anna sangati marachipoyi sharmishta paramgaa cheppina kathagaa oohinchukondi. yayaati asalu sharmishtane chepattalanukunnadu. ayithe, aame devayaniki appatike daasigaa maaripoyindi kanuka yajamaanuraalini pellaadithene sharmishta tanaku dakkutundi. yayaati vaipununchi ee mottam vyuuhaaniki sambandhinchina avagaahana lokagnudaina sukrudiki puurtigaa undi. devayaniki ledu. endukante, aamedi puurtigaa vaiyaktikamaina ajenda. andulo itaretara amsaalaku chotuledu.
asalu sharmishta kathanu devayani vaipununchi kathakudu enduku cheppinattu? rendu kaaranaalanu oohinchavachchu. modatidi, daasigaa unna sarmishtanu rajamargamlo chepattadaaniki yayatiki avakaasamledu. anduku saamaajika nirbandhaalu adduvastaayi. rendavadi, kathakudiki devayanini pradhaanam chesi katha cheppadame ishtam. endukante, aame bhruguvamseekuraalu. koshambi prakaaram mahabharata parishkaranalo bhrugulu pradhaana bhoomika pooshinchaaru. bhrugulanu vishishtulugaa chitrinche ghattalu mahaabhaaratamlo chala unnaayi. parasuraamudu inko udaaharana.
kathaloki vaste, 'devayani anumati'thoo sarmishtanu itara daasee kanyalathopaatu yayaati asokavana sameepamlo oka gruhamlo unchaadani kathakudu chebutunnadu. aa samaachaaramtho yayaati-sarmishtala madhya jaragaboye samagamanni suuchistunnaadu. ante, entha devayani vaipununchi katha cheppina kathakudu sharmishta praadhaanyaanni kappipuchachlekapothunna! adala unchithe, 'devayani anumatitho' sarmishtanu (tanu tarachu viharinche) asokavana sameepamlo unchaadani cheppadam dwara, anekamandito rahasya pranayaalu saagistuu, bharyapatla athi vidheyatanu pradarsinche dakshinanaayakudigaa yayaatini kathakudu mana munduku testunnadu.
anantara katha tarvaam
sharmishtha.. rakshasa raju koothuru.
braahmanuni koothuru ayina devayani oka kshatriyuni vivaham chesukovatam tappayinappudu , oka rakshasa raju koothuru maanavudaina yayaatini vivaham chesukovatam tappu kaadaa ? anedi naaku ardham kaaledu .
avannee 'cheppinave' tappa 'rasinavi' kaadu!
paadabaddhozksharasamah tantreelayasamanvita sokaartasya pravruttome shloko bhavatu nanyatha shishyudu bharadvaajudito kalasi valmiki tamasaanadiki snaanaaniki vellaadu. antakumunde aayana naaraduni nota sankshiptamgaa ramayana katha vinnadu. daanine bhavani