‘ఎక్కడ నెగ్గాలో తెలిసినవాడు కాదు.. ఎక్కడ తగ్గాలో తెలిసినవాడే నిజమైన విజేత’ ఒక పాపులర్ సినిమాలో డైలాగ్ ఇది. రాజకీయ నాయకులు నేర్చుకోవాల్సిన ఒక పాఠం. ఏడాదిన్నర కాలంలో సార్వత్రిక ఎన్నికలకు వెళ్లనున్న ఆంధ్రప్రదేశ్ లో నంద్యాల ఉప ఎన్నిక సృష్టించిన కలకలం అంతా ఇంతా కాదు. సెమీ ఫైనల్ గా, ప్రజాతీర్పునకు రిఫరెండమ్ గా సాగిన హోరాహోరీ ప్రచార సంరంభం యుద్ధాన్నే తలపించింది. చివరికి అనుభవమే గెలిచింది. చాకచక్యమైన సామాజిక సమీకరణలు, వ్యూహాలు,ఎత్తుగడలు వాటన్నిటి పైపూతలా తేనెపూసిన అభివృద్ధి మంత్రం వెరసి తెలుగుదేశం విజయం సాధించింది. పైకి పార్టీ విజయంగా కనిపించినా అపారమైన రాజకీయ నైపుణ్యం ఈ ఎన్నికల ఫలితాన్ని ముందుగానే డిసైడ్ చేసేసింది. అవినీతి, ధన ప్రవాహం వంటి ఆరోపణలు రెండు పార్టీలూ ఎదుర్కొన్నాయి. పైపెచ్చు పరాజయానికి సాకులు వెదుక్కోవడం కంటే విజయానికి కారణాలను అన్వేషిస్తేనే భవిష్యత్తు బాగుంటుంది. తెలుగుదేశం పార్టీ నాయకత్వం నుంచి వై.సి.పి స్వీకరించాల్సిన గుణపాఠం ఇది.
175 శాసనసభ నియోజకవర్గాలున్న ఆంధ్రప్రదేశ్ లో ఇది కేవలం ఒక్క నియోజకవర్గానికి సంబంధించిన తంతు. అయినా అధికారంలో ఉన్న పార్టీకి చాలా ముఖ్యం. నెగ్గిన పార్టీని ఫిరాయించి తమ పార్టీలో చేరి మరణించిన వ్యక్తి స్థానంలో పోటీ జరుగుతోంది. ఇలా మరొక 20 మంది ఫిరాయింపు ఎమ్మెల్యేలూ ఉన్నారు. నంద్యాలలో ప్రజామద్దతును నిరూపించుకోగలిగితే మిగిలిన అభ్యర్థుల విషయాన్ని పక్కనపెట్టేయవచ్చు. అదే సమయంలో తమ పాలనపై ప్రజల తీర్పుగానూ ప్రకటించవచ్చనేది తెలుగుదేశం పార్టీ ఆలోచన. అందుకే ఆ పార్టీకి గెలుపు చాలా కీలకమైన అంశం. అదే వై.సి.పి విషయానికొస్తే నంద్యాల రాష్ట్రంలో అధికార రథాన్ని తలకిందులు చేసే అవకాశం లేదు. తమకు తక్షణం పాలన వచ్చేది కూడా లేదు. కానీ ప్రజల్లో ఒక బలమైన ప్రబావాన్ని కల్పించవచ్చు. వై.సి.పి 2019లో అధికారంలోకి వచ్చేస్తోందన్న భావన రేకెత్తించవచ్చు. ఇదే ఆలోచనతో జగన్ మోహన్ రెడ్డి నంద్యాల ఎన్నికను తనకు, చంద్రబాబు నాయుడికి మధ్య ప్రత్యక్ష పోరుగా మార్చేశారు. పదిరోజులకు పైగా మకాం వేసి సర్వశక్తులు ఒడ్డారు.
స్థానికంగా బలమైన వై.సి.పి అభ్యర్థే అయినప్పటికీ అతనికి సొంత ఆలోచనలు, వ్యూహాలు లేకుండా చేసేశారు. మొత్తం ప్రచారాన్ని తనచుట్టూ తిప్పుకున్నారు. అదే సమయంలో తెలుగుదేశం నాయకుడు చంద్రబాబు నాయుడు ఏ ఒక్క అవకాశాన్ని జారవిడుచుకోలేదు. నంద్యాలతో బంధుత్వాలు ఉన్న కడప,కర్నూలు, అనంతపురం నాయకులందర్నీ రంగంలోకి దింపారు. కులపరమైన సమీకరణలు చేశారు. ఆయా నాయకులు తమ కులాల వారిని సంప్రదించి టీడీపీని గెలిపిస్తే ఒనగూరే ప్రయోజనాలను వివరించేలా చూశారు. నియోజకవర్గంలో గణనీయంగా ఉన్న ముస్లిం ఓట్లు మూకుమ్మడిగా ప్రత్యర్థి పక్షం వైపు మళ్లకుండా నిరోధించేందుకుగాను బీజేపీని ప్రచారంలో దూరం పెట్టారు. ఫరూక్ వంటి వారికి పదవులు కట్టబెట్టి మైనారిటీ ఓట్లకు గాలం వేవారు. ఓట్ల సంఖ్య పరంగా రెండో స్థానంలో ఉన్న బలిజలను ఆకట్టుకొనేందుకు గాను కాపు రిజర్వేషన్లపై ఒక సమావేశాన్ని నిర్వహించారు. మంజునాథ కమిషన్ రిపోర్టు వచ్చిన వెంటనే తగిన సిఫార్సులతో పార్లమెంటుకు పంపి కాపు రిజర్వేషన్లు అమలు చేస్తామని మరోసారి ప్రకటించారు. వాల్మీకి కమ్యూనిటీ ఓటర్లను ఆకట్టుకొనేందుకు సమాచార మంత్రి కాలవ శ్రీనివాసులు తమ కులస్థులందర్నీ ఒక్కతాటిపైకి తెచ్చేందుకు ప్రయత్నించారు. వైశ్య కులస్థులపై రాజ్యసభ సభ్యుడు టి.జి.వెంకటేశ్ ను ప్రయోగించారు. పార్టీకి పెద్ద దిక్కుగా ఉన్న కె.ఇ. కృష్ణమూర్తి బీసీ ఓట్లను పార్టీకి అనుకూలంగా మలచేందుకు ప్రయత్నించారు. ఈ నియోజకవర్గంలో మంచి బంధువర్గమున్న మంత్రి ఆదినారాయణ రెడ్డి వంటివారినీ ప్రచారంలో తిప్పారు. వ్యూహకర్తగా పేరున్న మంత్రి సోమిరెడ్డి చంద్రమోహన రెడ్డి అన్నివర్గాలు, కులాలు, నాయకుల సమన్వయ బాధ్యతలు చూశారు. కులాలు, వర్గాలకు ఏమైనా హామీలు ఇవ్వాల్సి వచ్చినా అందుకు చర్యలు తీసుకునే అధికారాన్ని కూడా చంద్రబాబు సోమిరెడ్డికి కట్టబెట్టారు.
ఇక పోలింగు బూతుల వారీ పార్టీకి అనుకూలంగా ఓటింగు జరిగేలా స్థానిక కార్యకర్తల బృందాలకు ధనంతో సహా బాధ్యతలూ అప్పగించారు. ఇలా అన్నిరకాలుగా ప్లానింగు, ఎగ్జిక్యూషన్ పక్కాగా చేసుకున్నారు. మరోవైపు గోస్పాడు మండలంలో ప్రత్యర్థికి బలం బాగా ఉందని గ్రహించి అక్కడ మంచి పట్టున్న మాజీ ఎంపీ గంగుల ప్రతాపరెడ్డిని ముగ్గులోకి లాగి వై.సి.పి. మెజార్టీని న్యూట్రల్ చేయగలిగారు. ఆయనతో చంద్రబాబే స్వయంగా సంప్రతింపులు జరిపి సెటిల్ చేయడం నాయకత్వ పరిణతికి నిదర్శనం. అన్నిటికంటే ముఖ్యం టీడీపీ పార్టీ భవిష్యత్ వారసుడు లోకేశ్ ను ఈ ఎన్నికకు దూరంగా ఉంచడం. రాయలసీమలో నాయకులు చాలా ఆత్మాభిమానంతో వ్యవహరిస్తుంటారు. లోకేశ్ వంటి అపరిపక్వ యువనేతకు బాధ్యతలు అప్పగిస్తే స్థానికంగా ఉన్న నాయకులతోనూ, మంత్రులు, ఎమ్మెల్యేలతోనూ ఏ సందర్భంలో అయినా అనుచితంగా ప్రవర్తించినా, పెత్తనం చేయాలని చూసినా మొదటికే మోసం వచ్చే ప్రమాదం ఉంది. ఇది గ్రహించే లోకేశ్ బాబును చంద్రబాబు వ్యూహాత్మకంగానే దూరం పెట్టారు. రాజకీయాల్లో సందర్భోచిత ప్రాప్తకాలజ్ణత అంటే ఇదే. అవసరమైనప్పుడు వారసుడిని కూడా దూరంగా పెట్టడమే రాజకీయాల్లో ముందు చూపు.
చదరంగంలో ఆటకు అనుగుణమైన పావులను ఎంచుకోవాలి. ఇష్టం కదా అని నచ్చిన పావులతో ఎత్తుగడలకు దిగితే నిండా మునిగిపోతాం. 2014 ఎన్నికల నాటికి టీడీపీ పరిస్థితి అగమ్య గోచరం. వై.సి.పి మంచి ఊపు మీద ఉంది. గతంలో వద్దనుకున్న బీజేపీతో సంబంధాలను పునరుద్దరించుకునేందుకు చంద్రబాబు నాలుగు మెట్లు దిగారు. మోడీ హవాను తనకు అనుకూలంగా మలచుకొన్నారు. పదేళ్లు ముఖ్యమంత్రిగా, మరో పదేళ్లు ప్రతిపక్షనేతగా చేసినా అహాన్ని పక్కనపెట్టి పవన్ కల్యాణ్ వంటి అన్ సీజన్డ్ పొలిటీషియన్ తో చేతులు కలిపేందుకు అతని ఇంటికే వెళ్లి రాజకీయ దౌత్యం విజయవంతం చేసుకున్నారు. సార్వత్రిక ఎన్నికల్లో వై.సి.పి. ని నిరోధించగలిగారు. ఇదీ చంద్రబాబు వ్యూహం. రాజకీయ లౌక్యం. బీజేపీ, కమ్యూనిస్టులు 2014లో వై.సి.పి. తో పనిచేసేందుకు అర్రులు చాచినా కాలదన్నుకున్నారు జగన్. చేతులు కాల్చుకున్నారు. ఇప్పుడు నంద్యాల ఉప ఎన్నికను తన గెలుపుగా చూపించాలని తాపత్రయపడి స్థానిక అభ్యర్థికి వదలకుండా పరాజయాన్ని తన ఖాతాలో వేసుకున్నారు. అటాచ్ మెంట్, డిటాచ్ మెంట్, ఎక్కడ పట్టు సాధించాలి? ఎప్పుడు విడిచి పెట్టాలి? వంటి అంశాలపై మరింత సాధన చేస్తే తప్ప నాయకునిగా జగన్ రాణించే పరిస్థితులు కనిపించడం లేదు. ఇదే వై.సి.పి.కి ప్రధాన సమస్య.
కాపు రిజర్వేషన్ పై క్లారిటీ ఇవ్వలిసిన తరుణాన్నితెచ్చి పవన్ నెత్తిమీద పెట్టారు చంద్రబాబు, జగన్. ఇప్పటివరకు కాపుల రిజర్వేషన్ అంశంపై జనసేన స్పష్టమైన విధానం ప్రకటించలేదు. రాష్ట్ర వ్యాప్తంగా టిడిపి, వైసిపి, ముద్రగడ పద్మనాభం ఈ అంశంపై చర్చను లేవదీశారు. ఇక క్లారిటీ ఇవ్వలిసిన సమయం కూడా వచ్చేసింది. అలా అని తొందరపడి మాట్లాడితే మిగిలిన కులాల్లో కాపు ముద్రను జనసేన తగిలించుకునే పరిస్థితి వుంది. ఇప్పటికే పార్టీ ట్యాగ్ లైన్ గా కులం, మతం లేని సమాజ నిర్మాణమే జనసేన లక్ష్యమని పేర్కొంది ఆ పార్టీ. ఇస్తామన్నా, ఇవ్వడం సాధ్యం కాదన్నా, తరువాత చూద్దాం అని ప్రకటించినా ఎలా చెప్పినా ఈ అంశం కందిరీగ తుట్టె కదిపినట్లే ఉంటుంది.
కులమతాలు కలిపే సమాజమే ధ్యేయంగా పార్టీ సిద్ధాంతం టీజర్ విడుదల చేసిన జనసేన ఏపీలో కులాలు ఎదుర్కొంటున్న ఎన్నో సమస్యలకు సమాధానం ఇవ్వలిసి వుంది. మత్సకారులను ఎస్సిల్లో చేరుస్తామని ప్రకటించి ఆదివాసీల ఉద్యమంతో ఇరుకున పడ్డ టిడిపి పై గతంలో జనసేనాని విమర్శలు గుప్పించినా ఆ సమస్యకు శాశ్వతంగా పరిస్కారాన్ని ఆయన సూచించలేదు. రజకులను టిడిపి ఎస్సిల్లో చేరుస్తామన్న అంశంపైనా జనసేన తన వైఖరి స్పష్టం చేయాలి.
వీటన్నిటి కన్నా ముఖ్యమైంది కాపు రిజర్వేషన్ల అంశం. దీనిని ఇప్పటివరకు సరైన కోణంలో అడ్రెస్ చేయలేదు పవన్ కళ్యాణ్. అన్ని సమస్యలకు రాజకీయంగా అధికారంలోకి రావడమే పరిష్కారం అని కూడా ధైర్యంగా ఆయన ప్రకటించలేదు. అలా ఆయన చెప్పినా కాపు సామాజిక వర్గం ముద్రగడతో సహా పవన్ వెంట నడిచే వాతావరణం ఏర్పడుతుంది. అన్ని సామాజిక వర్గాలకు వారి జనాభా ప్రకారం సీట్లు ప్రాంతాల వారీగా ఇస్తామని కూడా జనసేన వివరించలేదు. ఇలా సున్నిత సమస్యలపై జనసేన ప్రజలకు సవివర వివరణ ఇవ్వలిసిన సందర్భం వచ్చిందని గుర్తించి చెప్పకపోతే క్లారిటీ లేని పార్టీ అనే ముద్ర పడేలా ప్రత్యర్ధులు రాబోయే రోజుల్లో ప్రచారం చేసే అవకాశం ఉందంటున్నారు విశ్లేషకులు.
kekkada neggaalo telisinavaadu kaadu.. ekkada taggaalo telisinavade nijamaina vijetae oka papular cinemalo dailag idhi. rajakeeya naayakulu nerchukovalsina oka paatham. edadinnara kaalamlo saarvatrika ennikalaku vellanunna andhrapradesh loo nandyaala upa ennika srushtinchina kalakalam antaa intaa kaadu. semi final gaa, prajaatiirpunaku referendom gaa saagina horahori prachaara samrambham yuddhaanne talapinchindi. chivariki anubhavame gelichindi. chaakachakyamaina saamaajika sameekaranalu, vyuhalu,ettugadalu vatanniti paipuutalaa tenepusina abhivruddhi mantram verasi telugudesam vijayam saadhinchindi. paiki party vijayamgaa kanipinchinaa apaaramaina rajakeeya naipunyam ee ennikala phalitaanni mundugaane disaid chesesindi. avineeti, dhana pravaham vanti aaropanalu rendu paartiiluu edurkonnaayi. paipechu paraajayaaniki saakulu vedukkovadam kante vijayaaniki kaaranaalanu anveshistene bhavishyattu baguntundi. telugudesam party naayakatvam nunchi vai.si.pi sweekarinchaalsina gunapaatam idhi.
175 saasanasabha niyojakavargaalunna andhrapradesh loo idhi kevalam okka niyojakavargaaniki sambandhinchina tantu. aina adhikaaramlo unna paarteeki chala mukhyam. neggina paartiini firaayinchi tama paartiiloo cheri maraninchina vyakti sthaanamlo poty jarugutondi. ilaa maroka 20 mandi firaayimpu emmelyelu unnaaru. nandyaalalo prajaamaddatunu niroopinchukogaligithe migilina abhyardhula vishayaanni pakkanapetteyavachhu. adhe samayamlo tama paalanapai prajala teerpugaanuu prakatinchavachanedi telugudesam party aalochana. anduke aa paarteeki gelupu chala keelakamaina amsam. adhe vai.si.pi vishayaanikoste nandyaala rashtramlo adhikara rathaanni talakindulu chese avakaasam ledu. tamaku takshanam paalana vachedi kuudaa ledu. cony prajallo oka balamaina prabaavaanni kalpinchavacchu. vai.si.pi 2019loo adhikaaramloki vachestondanna bhavana rekettinchavacchu. ide aalochanatho jagan mohan reddi nandyaala ennikanu tanaku, chandrababu nayudiki madhya pratyaksha porugaa maarchesaaru. padirojulaku paiga makam vesi sarvasaktulu oddaaru.
sthaanikamgaa balamaina vai.si.pi abhyarthe ayinappatiki ataniki sonta aalochanalu, vyuhalu lekunda chesesaru. mottam prachaaraanni tanachuttuu tippukunnaru. adhe samayamlo telugudesam nayakudu chandrababu nayudu e okka avakaasaanni jaaraviduchukoledu. nandyaalato bandhutvaalu unna kadapa,karnoolu, anantapuram nayakulandarni rangamloki dimpaaru. kulaparamaina sameekaranalu chesaru. aayaa naayakulu tama kulaala vaarini sampradinchi tdpni gelipiste onagure prayojanaalanu vivarinchela chusaru. niyojakavargamlo gananeeyamgaa unna muslim otlu mookummadigaa pratyarthi paksham vaipu mallakunda nirodhinchendukugaanu beejeepeeni prachaaramlo dooram pettaaru. faruk vanti vaariki padavulu kattabetti minority otlaku gaalam vevaaru. otla sankhya paramgaa rendo sthaanamlo unna balijalanu aakattukonenduku gaanu kaapu reservationlapy oka samavesanni nirvahinchaaru. manjunatha kamishan reportu vachina ventane tagina sifaarsulatho paarlamentuku pampi kaapu reservationlu amalu chestamani marosari prakatinchaaru. valmiki community otarlanu aakattukonenduku samachara mantri kaalava srinivaasulu tama kulasthulandarni okkataatipaiki tecchenduku prayatninchaaru. vaisya kulasthulapai rajyasabha sabhyudu ti.ji.venkatesh nu prayoginchaaru. paarteeki pedda dikkugaa unna ke.i. krishnamoorthy bc otlanu paarteeki anukuulamgaa malachenduku prayatninchaaru. ee niyojakavargamlo manchi bandhuvargamunna mantri aadinaaraayana reddi vantivaarinii prachaaramlo tippaaru. vyuuhakartagaa paerunna mantri somireddy chandramohana reddi annivargaalu, kulaalu, naayakula samanvaya baadhyatalu chusaru. kulaalu, vargaalaku emaina haameelu ivvalsi vachina anduku charyalu teesukune adhikaaraanni kuudaa chandrababu somireddiki kattabettaru.
ika polingu boothula vaarii paarteeki anukuulamgaa otingu jarigela sthaanika kaaryakartala brundaalaku dhanamtho sahaa baadhyataluu appaginchaaru. ilaa annirakaalugaa plaaningu, egjicution pakkaga chesukunnaru. marovaipu gospadu mandalamlo pratyarthiki balam baga undani grahinchi akkada manchi pattunna maji empy gangula prataapareddini mugguloki laagi vai.si.pi. mejartini neutral cheyagaligaaru. aayanatho chandrababe swayamgaa sampratimpulu jaripi setil cheyadam nayakatva parinatiki nidarsanam. annitikante mukhyam tdp party bhavishyat vaarasudu lokesh nu ee ennikaku dooramgaa unchadam. raayalaseemalo naayakulu chala aatmaabhimaanamtho vyavaharistuntaaru. lokesh vanti aparipakwa yuvanetaku baadhyatalu appagiste sthaanikamgaa unna naayakulatoonuu, mantrulu, emmelyelathonu e sandarbhamlo aina anuchitamgaa pravartinchinaa, pettanam cheyalani chusina modatike mosam vache pramaadam undi. idhi grahinche lokesh baabunu chandrababu vyuuhaatmakamgaanee dooram pettaaru. rajakeeyaallo sandarbhochita praaptakaalajnata ante ide. avasaramainappudu vaarasudini kuudaa dooramgaa pettadame rajakeeyaallo mundu chuupu.
chadarangamlo aataku anugunamaina paavulanu enchukovali. ishtam kada ani nachina paavulatho ettugadalaku digite ninda munigipotam. 2014 ennikala naatiki tdp paristhiti agamya gocharam. vai.si.pi manchi oopu meeda undi. gatamlo vaddanukunna beejeepeetho sambandhaalanu punaruddarinchukundenda chandrababu naalugu metlu digaaru. mody havanu tanaku anukuulamgaa malachukonnaru. padellu mukhyamantrigaa, maro padellu pratipakshanetagaa chesina ahaanni pakkanapetti povan kalyan vanti an seasend politician thoo chetulu kalipenduku athani intike velli rajakeeya dautyam vijayavantam chesukunnaru. saarvatrika ennikallo vai.si.pi. ni nirodhinchagaligaaru. idhee chandrababu vyuham. rajakeeya loukyam. bgfa, kamyuunistulu 2014loo vai.si.pi. thoo panichesenduku arrulu chachina kaaladannukunnaaru jagan. chetulu kaalchukunnaaru. ippudu nandyaala upa ennikanu tana gelupugaa chuupimchaalani taapatrayapadi sthaanika abhyardhiki vadalakunda paraajayaanni tana khaataalo vesukunnaru. atach ment, ditach ment, ekkada pattu saadhinchaali? eppudu vidichi pettali? vanti amsaalapai marinta saadhana cheste tappa nayakuniga jagan raninche paristhitulu kanipinchadam ledu. ide vai.si.pi.ki pradhaana samasya.
kaapu reservation pai clarity ivvalisina tarunaannitecchi povan nettimeeda pettaaru chandrababu, jagan. ippativaraku kaapula reservation amsampai janasena spashtamaina vidhaanam prakatinchaledu. rashtra vyaaptamgaa tidipi, vaisipi, mudragada padmanaabham ee amsampai charchanu levadeesaaru. ika clarity ivvalisina samayam kuudaa vachesindi. alaa ani tondarapadi matladithe migilina kulaallo kaapu mudranu janasena tagilinchukune paristhiti vundi. ippatike party tag line gaa kulam, matham laeni samaja nirmaaname janasena lakshyamani perkondi aa party. istamanna, ivvadam saadhyam kadanna, taruvaata chuddam ani prakatinchinaa ela cheppina ee amsam kandireega tutte kadipinatle untundi.
kulamataalu kalipe samajame dhyeyamgaa party siddhaantam teaser vidudala chesina janasena epeelo kulaalu edurkontunna enno samasyalaku samadhanam ivvalisi vundi. matsakaarulanu essillo cherustamani prakatinchi aadivaaseela udyamamtho irukuna padda tidipi pai gatamlo janasenani vimarsalu guppinchinaa aa samasyaku saasvatamgaa pariskaaraanni aayana suchinchaledu. rajakulanu tidipi essillo cherustamanna amsampainaa janasena tana vaikhari spashtam cheyali.
veetanniti kanna mukhyamaindi kaapu reservationla amsam. deenini ippativaraku saraina konamlo adres cheyaledu povan kalyan. anni samasyalaku raajakeeyamgaa adhikaaramloki ravadame parishkaaram ani kuudaa dhairyamgaa aayana prakatinchaledu. alaa aayana cheppina kaapu saamaajika vargam mudragadatho sahaa povan venta nadiche vaataavaranam erpadutundi. anni saamaajika vargaalaku vaari janabha prakaaram seetlu praantaala vaareegaa istamani kuudaa janasena vivarinchaledu. ilaa sunnita samasyalapai janasena prajalaku savivara vivarana ivvalisina sandarbham vachindani gurtinchi cheppakapothe clarity laeni party ane mudra padela pratyardhulu raboye rojullo prachaaram chese avakaasam undantunnaru vislaeshakulu.