రాజధాని మార్పుపై సమాచారముంది: చింతామోహన్‌
లోయలోపడిన ఆర్మీ జవాన్ల ట్రక్కు ముగ్గురు మృతి
భారీ సంఖ్యలో ఉద్యోగులను తొలగించనున్న పార్లే-జీ
మున్సిపల్‌ ఎన్నికలపై విచారణ 28కి వాయిదా
పాక్‌కు పలు సూచనలు చేసిన ఫ్రాన్స్
అందాల లోకానికి ఆనవాళ్లు.. | జరదేఖో | www.NavaTelangana.com
అందాల లోకానికి ఆనవాళ్లు..
యాంత్రిక జీవనంలో విహార యాత్రలు మనిషికి మానసికోల్లాసం కల్గిస్తాయి. నూతనోత్తేజాన్ని నింపుతాయి.అందుకే అనేక ప్రాంతాలకు పర్యటనలకు వెళ్తాం. ఎత్తయిన కొండలనుండి జాలువారే జలపాతాలను చూడటానికి మనం ఎక్కడికో పోవల్సిన అవసరం లేదు. అచ్చంపేట, కొల్లాపూర్‌ నియోజకవర్గ పరిధిలో ఉండే నల్లమలకు వెళ్తే చాలు. పక్షుల కిలకిలరావాలు, జాలువారే జలపాతాలు, ఎత్తయిన కొండలు. అడవికే మకుటంగా ఉన్న పులులు, అరుదైన జంతువృక్షజాలాలు, చూపరులను ఇట్టే ఆకట్టుకునే అందాలు ఎన్నో మనకు నల్లమలలో దర్శనమిస్తాయి. కృష్ణానదిలో బోటు ప్రయాణం, నది ఒడ్డున నిర్మించిన ప్రాచీన కట్టడాలు, సహజసిద్ధంగా ఏర్పడిన గుహలు ఇలా ఎన్నో ప్రకృతి రమణీయ దృశ్యాలు ఇక్కడ కనువిందు చేస్తాయి. వానాకాలంలో పరవళ్లు తొక్కే.. కృష్ణమ్మను, పచ్చచీర కట్టుకున్న కొండాకోనలను చూసేందుకు వేలాది మంది పర్యాటకులు నల్లమలలోని పర్యాటకకేంద్రాలను సందర్శిస్తారు..
నల్లమల అడవుల్లో కృష్ణా పరీవాహక ప్రాంతంలో సహజసిద్ధమైన అద్భుత దృశ్యాలు, పర్యాటక, ఆధ్యాత్మిక కేంద్రాలున్నాయి. లలితాంబికా సోమేశ్వరాలయం, సప్తపదుల సంగమం, అంకాలమ్మతోట, భీమలతిప్ప, శ్రీశైలం, సలేశ్వరం, మల్లెల తీర్థం, ఉమామహేశ్వరం, అమ్రాబాద్‌ టైగర్‌ ఫారెస్ట్‌ ఇలా ఎన్నో ..ఎన్నెన్నో..
శతాబ్దల నాటి అద్భుత కట్టడాలు : నల్లమల అడవుల్లో తొమ్మిదో శతాబ్దం నుంచి 20వ శతాబ్ధం వరకు అనేక వంశాల రాజులు నిర్మించిన అద్భుత కట్టడాలు ఎన్నో ఉన్నాయి. సురభి రాజుల బంగ్లా ఆనాటి కట్టడాల తీరును తెలియజేస్తుంది. రాణి మహల్‌, చంద్ర మహల్‌లో రాజులు ఉపయోగించిన వస్తువులు మనకు ఇప్పటికీ కనిపిస్తాయి. పెద్దతోటలు, వాటి నిర్వహణ ఆ నాటి సాగు నైపుణ్యాలను తెలియజేస్తుంది. నిజాం రాజు విడిది కోసం నిర్మించిన కట్టడా లను కూడా మనం నల్లమల్ల అడవుల్లో వీక్షించవచ్చు.
ఆహ్లాదకరమైన అక్కమాహాదేవి గుహలు : సువిశాలమైన శ్రీశైల మహాక్షేత్ర పరిధిలో ఎన్నో గుహలు, గుహాలయాలు, జలపాతాలు ఉన్నాయి. ఇక్కడ ఉన్న గుహల్లో ప్రధానమైనవి అక్కమహాదేవి గుహలు. ఈ గుహలను సందర్శించాలంటే... బోటు ద్వారా 10 కిమీ కృష్ణానదిలో ప్రయాణం చేస్తే అక్కమాబిలం చేరుకుంటారు. తల్లిగర్భంలాంటి ఈ కొండ గుహలు, ప్రాపంచిక వాసనలకు దూరంగా ఎలాంటి వాతావరణ కాలుష్యం లేకుండా ఉంటాయి. అక్కమాహాదేవి ఇక్కడ తపస్సు చేసినందున ఈ ప్రదేశాన్ని అక్కమాదేవి గుహాలుగా పిలుస్తారనే నానుడి ఉంది. స్థానిక టూరిజం శాఖ మరబోట్లను ఏర్పాటు చేసింది. గుహల ప్రవేశ ద్వారంపై ఉన్న సహజ శిలాతోరణం ఒక అద్బుత దృశ్యం. భూమికి 200 అడుగుల ఎత్తులో సుమారు 250 అడుగుల పొడవు, 16 అడుగుల వెడల్పు, 6 అడుగుల మందంతో ఉన్న ఈ శిలాతోరణం మధ్యలో ఎలాంటి ఆధారం లేకుండా ఏర్పడి ఉంది. ఇది డోలమెట్‌ శిలగా భావిస్తున్నారు. మనదేశంలో పెద్ద శిలాతోరణంలో ఇది ఒకటిగా చెప్పవచ్చు.
చెంచుల జీవితం వైవిధ్య భరితం : నల్లమలలో చెంచుల జీవితం వైవిధ్యభరి తంగా ఉంటుంది. ముఖ్యంగా నల్లమలలో వన్యప్రాణుల మధ్యలో ఉంటూ.. జనజీవన స్రవంతికి దూరంగా వీరు జీవిస్తున్నారు. ఆహారం, ఆచారాలు, నివాసాలు, పనులు, పెండ్లీలు ఇలా ఏది చూసినా ప్రత్యేక ఒరవడి ఉంటుంది. ఇటీవలి వరకు అడవిలో దొరికే దుంపలు, వేటాడిన జంతువులను వీ తినేవారు. అడివిలో లభించే గడ్డితోనే వీరు ఆవాసాలు ఏర్పాటు చేసుకుంటారు. ముఖ్యంగా వీరు ఉండే ఆవాసాలు, వన్యప్రాణులు సంచరించే ప్రాంతాలలోనే ఉంటాయి.. వీరు ఆటవిక సంపదను, జంతువులను కాపాడటంలో ఇప్పుడు క్రియాశీల పాత్ర పోషిస్తున్నారు.
జలపాతాల హౌయలు : హైదరాబాద్‌-శ్రీశైలం వెల్లే ప్రధాన రహదారికి ఇరువైపులా దట్టమైన అడివిగుండా ప్రయాణం ఎంతో ఆహ్లాదకరంగా ఉంటుంది. ఈ అడవిలో చూడదగ్గ ప్రదేశాలు అనేకం ఉన్నాయి. మార్గమధ్యంలోని వటవర్లపల్లి నుండి మరో 8 కిలోమీటర్లు ప్రయాణం చేస్తే మల్లెల తీర్థం జలపాతం ఉంటుంది. ఎత్తయిన కొండల నుండి జాలు వారే నీటి దృశ్యాలను (వాటర్‌పాల్స్‌) మళ్లీ మళ్లీ చూడాలని పిస్తోంది. చల్లని వాతావరణం, చుట్టూ ప్రకృతి అందాలు.. ప్రతి ఒక్కరినీ ఆకట్టుకుంటాయి. మల్లెల తీర్థరలో పురాతన ఈశ్వరగుడులు ఏడు గుండాలు ఉన్నాయి. లోయలో శబ్ధం చేస్తే ధ్వని రెండింతలు ప్రతిధ్వనిస్తుంది. లోయలోకి 300 మెట్లు దిగాలి. ఇక్కడి సోయగం వర్ణనాతీతం. సువిశాలమైన ప్రదేశంలో ఐదువందల అడుగుల ఎత్తు నుంచి జాలువారే జలపాతాలు.. ఆ నీటితో ఏర్పడిన సరస్సులు ఉన్నాయి. ఇక్కడి వృక్షసంపద ఆకాశాన్ని అందుకోవడానికి ఆరాటపడుతున్నట్లుగా కనిపిస్తోంది. శ్రీశైలం వెల్లే భక్తులు తప్పకుండా మల్లెల తీర్థం పోతుంటారు. ఒకసారి వస్తే మళ్లీ మళ్లీ రావాలనిపిస్తుంది.
నల్లమలలో వెలిసిన ప్రకృతి ఆందాల జాబితాలో ఉమామహేశ్వరం, సలేశ్వరం ప్రముఖంగా ఉంటాయి. .ఇక్కడ కొండచరియల్లోంచి నిరంతరం జాలువారుతున్న నీటి జలపాతం మనకు కనిపిస్త్తుంది.
అభయారణ్యాలు : మన్ననూర్‌ వద్ద ఉన్న టైగర్‌ ఫారెస్ట్‌ తప్పక చూడాల్సిందే.. అటవీహక్కుల నిబంధనల ప్రకారం రాత్రి 9గంటలు దాటితే మన్ననూర్‌ చెక్‌పోస్టు గుండా శ్రీశైలం పోవడానికి ఆనుమతులు ఉండవు. దీంతో పర్యాటకులు ఇక్కడ ఉండటానికి విడిది గృహం కూడా ఏర్పాటు చేశారు. టూరిజం శాఖ వారు ఏర్పాటు చేసిన చెంచులక్ష్మి మ్యూజియంలో చెంచుల జీవనశైలి తెలియజేసే మ్యూజియం ఏర్పాటు చేశారు. చెంచులక్ష్మి రెస్టారెంట్లు కనువిందు చేస్తాయి.
బోటు ప్రయాణం :190 కిలోమీటర్లు ప్రవహించే కృష్ణ పరీవాహక ప్రాంతాలే పర్యాటక కేంద్రాలుగా ఉన్నాయి. కృష్ణలో ముఖ్యంగా బీచుపల్లి, అలంపూర్‌, కొల్లాపూర్‌లోని మొలచింతలపల్లి వంటి ప్రాంతాలలో బోటు ప్రయాణం అహ్లాదకరంగా ఉంటుంది.. కృష్ణ పరీవాహక ప్రాంతాలను బోటు తిరిగే విధంగా అభివృద్ధి చేస్తే ఈప్రాంతం మరింత అభివృద్ధి చెందుతుందని పలువురు అభిప్రాయపడుతున్నారు.
తోవ : హైదరాబాద్‌ నుంచి 140కిమీ ..అచ్చంపేట నుండి 15కిమీ మహబూబ్‌నగర్‌ నుండి 105 కిమీ, శ్రీశైలం నుండి 80కిమీ దూరంలో మన్ననూరు ఉంది. హైదరాబాద్‌ శ్రీశైలం ప్రధాన రహదారిలో ఇది ఉంటుంది. జిల్లాలోని అన్ని ప్రధాన పట్టణాల గుండా వచ్చే శ్రీశైలం వెల్ల అన్ని బస్సులు మన్నునూర్‌ మీదగానే పోతాయి.
అభివృద్ధి చేస్తే.. :నల్లమల పరిధిలోని సుందర ప్రాంతాలను పర్యాటక కేంద్రాలుగా మార్చాలని జిల్లా వాసులు కోరుతున్నారు. జిల్లాలో నల్లమల అడవిలో సహజ సిద్ధంగా ఏర్పడిన ఎన్నో కొండలు కోనలు, జలపాతాలు, గుహలు ఉన్నాయి. ఇక్కడ ఉమామహేశ్వరం, సలేశ్వరం, లొద్దిమల్లయ్య, వంటి ప్రాంతాలకు ఎంపిక చేసి ఇక్కడ పర్యాటక శాఖ వారు వసతులు కల్పిస్తే ఈప్రాంతం మరింత అభివృద్ది చెందుతోంది. జిల్లాలో కృష్ణానది 190 కిమీ దూరం ప్రవహిస్తోంది. అలంపూర్‌, బీచుపల్లి, మొలచింతలపల్లితో పాటు పరీవాహక ప్రాంతాలలో పర్యాటక శాఖ వారు అభివృద్ధి చేయాలని కోరుతున్నారు. తెలంగాణ రాష్ట్రం ఏర్పడిన తర్వాత కేంద్ర పర్యాటకశాఖ మంత్రి వచ్చి ఇక్కడ పర్యాటక కేంద్రంగా ఏర్పాటు చేస్తానని హామీ ఇచ్చారు. తెలంగాణ రాష్ట్ర ప్రభుత్వం కూడా సహకరిస్తే జిల్లా పర్యాటక కేంద్రంగా బాసిల్లుతుంది. ఈ ప్రాంతంలో పర్యాటక కేంద్రాలను అభివృద్ధి చేస్తే ప్రభుత్వానికి ఆదాయం రావడమేగాక స్థానికులకు ఉపాధి అవకాశాలు లభిస్తాయి.
rajadhani maarpupai samacharamundi: chintamohane
loyalopadina armi jawanla trakku mugguru mruti
bhari sankhyalo udyogulanu tolaginchanunna parley-jee
munsipalle ennikalapai vichaarana 28ki vaayidaa
paake palu suuchanalu chesina frans
andaala lokaniki aanavaallu.. | jaradekho | www.NavaTelangana.com
andaala lokaniki aanavaallu..
yaantrika jeevanamlo vihara yaatralu manishiki manasikollasam kalgistaayi. noothanotthejaanni nimputaayi.anduke aneka praantaalaku paryatanalaku veltaam. ettayina kondalanundi jaluvare jalapaataalanu chudataniki manam ekkadiko povalsina avasaram ledu. achampeta, kollapuri niyojakavarga paridhilo unde nallamalaku velte chaalu. pakshula kilakilaravalu, jaluvare jalapaataalu, ettayina kondalu. adavike makutamgaa unna pululu, arudaina jantuvrukshajaalaalu, chuuparulanu itte aakattukune andaalu enno manaku nallamalalo darsanamistaayi. krushnaanadilo botu prayaanam, nadi odduna nirminchina praacheena kattadaalu, sahajasiddhamgaa erpadina guhalu ilaa enno prakruti ramaneeya drushyaalu ikkada kanuvindu chestayi. vaanaakaalamlo paravallu tokke.. krishnammanu, pachachiira kattukunna kondakonalanu chusenduku velaadi mandi paryaatakulu nallamalaloni paryaatakakendraalanu sandarsistaaru..
nallamala adavullo krishna pariivaahaka praantamlo sahajasiddhamaina adbhuta drushyaalu, paryaataka, aadhyaatmika kendraalunnaayi. lalitambika someshwaralayam, saptapadula sangamam, ankaalammatota, bheemalatippa, srisailam, saleshwaram, mallela teertham, umamaheshwaram, amrabad tigere forresse ilaa enno ..ennenno..
sataabdala naati adbhuta kattadaalu : nallamala adavullo tommido sataabdam nunchi 20va sataabdham varaku aneka vamsaala rajulu nirminchina adbhuta kattadaalu enno unnaayi. surabhi rajula bangla aanaati kattadaala teerunu teliyajestundi. raani mahale, chandra mahalemlo rajulu upayoginchina vastuvulu manaku ippatikee kanipistaayi. peddatotalu, vaati nirvahana aa naati saagu naipunyaalanu teliyajestundi. nijam raju vididi kosam nirminchina kattada lanu kuudaa manam nallamalla adavullo veekshinchavacchu.
aahlaadakaramaina akkamahadevi guhalu : suvisaalamaina srisaila mahakshetra paridhilo enno guhalu, guhalayalu, jalapaataalu unnaayi. ikkada unna guhallo pradhaanamainavi akkamahadevi guhalu. ee guhalanu sandarsinchaalante... botu dwara 10 kimi krushnaanadilo prayaanam cheste akkamabilam cherukuntaaru. talligarbhamlanti ee konda guhalu, praapanchika vaasanalaku dooramgaa elanti vaataavarana kaalushyam lekunda untaayi. akkamahadevi ikkada tapassu chesinanduna ee pradesaanni akkamadevi guhaluga pilustaarane naanudi undi. sthaanika toorism saakha marabotlanu erpaatu chesindi. guhala pravesha dwaarampai unna sahaja silaatoranam oka adbuta drushyam. bhoomiki 200 adugula ettulo sumaru 250 adugula podavu, 16 adugula vedalpu, 6 adugula mandamtho unna ee silaatoranam madhyalo elanti aadhaaram lekunda erpadi undi. idhi dolamete silagaa bhaavistunnaaru. manadesamlo pedda silaatoranamlo idhi okatigaa cheppavachhu.
chenchula jeevitam vaividhya bharitam : nallamalalo chenchula jeevitam vaividhyabhari tangaa untundi. mukhyamgaa nallamalalo vanyapraanula madhyalo untuu.. janajeevana sravantiki dooramgaa veeru jeevistunnaaru. aahaaram, aachaaraalu, nivaasaalu, panulu, pendleelu ilaa edhi chusina pratyeka oravadi untundi. iteevali varaku adavilo dorike dumpalu, vetaadina jantuvulanu v tinevaaru. adivilo labhinche gaddithone veeru aavaasaalu erpaatu chesukuntaru. mukhyamgaa veeru unde aavaasaalu, vanyapraanulu sancharinche praantaalalone untaayi.. veeru aatavika sampadanu, jantuvulanu kaapaadatamlo ippudu kriyaaseela paatra pooshistunnaaru.
jalapaataala houyalu : hyderabade-srisailam velle pradhaana rahadaariki iruvaipula dattamaina adivigunda prayaanam entho aahlaadakaramgaa untundi. ee adavilo chudadagga pradesaalu anekam unnaayi. maargamadhyamloni vatavarlapalli nundi maro 8 kilometerlu prayaanam cheste mallela teertham jalapaatam untundi. ettayina kondala nundi jaalu vaare neeti drushyaalanu (vatermalse) malli malli chuudaalani pistondi. challani vaataavaranam, chuttu prakruti andaalu.. prati okkarinee aakattukuntaayi. mallela teertharalo puraatana eshwaragudulu edu gundaalu unnaayi. loyalo sabdham cheste dhwani rendintalu pratidhvanistundi. loyaloki 300 metlu digaali. ikkadi soyagam varnanaatiitam. suvisaalamaina pradesamlo aiduvandala adugula ettu nunchi jaluvare jalapaataalu.. aa neetitho erpadina sarassulu unnaayi. ikkadi vrukshasampada aakaasaanni andukovadaaniki aaraatapadutunnatlugaa kanipistondi. srisailam velle bhaktulu tappakunda mallela teertham pothuntaaru. okasari vaste malli malli raavaalanipistundi.
nallamalalo velisina prakruti aandaala jaabitaalo umamaheshwaram, saleshwaram pramukhamgaa untaayi. .ikkada kondachariyallonchi nirantaram jaaluvaarutunna neeti jalapaatam manaku kanipisttundi.
abhayaaranyaalu : mannanuri vadda unna tigere forresse tappaka chudalsinde.. ataveehakkula nibandhanala prakaaram raatri 9gantalu daatithe mannanuri chekepostu gunda srisailam povadaaniki aanumatulu undavu. deentho paryaatakulu ikkada undataaniki vididi gruham kuudaa erpaatu chesaru. toorism saakha vaaru erpaatu chesina chenchulakshmi musionlo chenchula jeevanasaili teliyajese musium erpaatu chesaru. chenchulakshmi restarentlu kanuvindu chestayi.
botu prayaanam :190 kilometerlu pravahinche krishna pariivaahaka praantaale paryaataka kendraalugaa unnaayi. krushnalo mukhyamgaa beechupalli, alampure, kollapuriloni molachintalapalli vanti praantaalalo botu prayaanam ahlaadakaramgaa untundi.. krishna pariivaahaka praantaalanu botu tirige vidhamgaa abhivruddhi cheste eepraantam marinta abhivruddhi chendutundani paluvuru abhipraayapadutunnaaru.
thova : hyderabade nunchi 140kimi ..achampeta nundi 15kimi mahaboobnagarym nundi 105 kimi, srisailam nundi 80kimi dooramlo mannanuru undi. hyderabade srisailam pradhaana rahadaarilo idhi untundi. jillaalooni anni pradhaana pattanaala gunda vache srisailam vella anni bassulu mannunuri meedagaane potayi.
abhivruddhi cheste.. :nallamala paridhilooni sundara praantaalanu paryaataka kendraalugaa maarchaalani jilla vaasulu korutunnaru. jillaalo nallamala adavilo sahaja siddamgaa erpadina enno kondalu konalu, jalapaataalu, guhalu unnaayi. ikkada umamaheshwaram, saleshwaram, loddimallayya, vanti praantaalaku empika chesi ikkada paryaataka saakha vaaru vasatulu kalpiste eepraantam marinta abhivruddi chendutondi. jillaalo krushnaanadi 190 kimi dooram pravahistondi. alampure, beechupalli, molachintalapallitho paatu pariivaahaka praantaalalo paryaataka saakha vaaru abhivruddhi cheyalani korutunnaru. telamgaana rashtram erpadina tarvaata kendra paryaatakasaakha mantri vachi ikkada paryaataka kendramgaa erpaatu chestaanani haami icharu. telamgaana rashtra prabhutvam kuudaa sahakariste jilla paryaataka kendramgaa baasillutundi. ee praantamlo paryaataka kendraalanu abhivruddhi cheste prabhutvaaniki aadaayam ravadamegaka sthaanikulaku upaadhi avakaasaalu labhistaayi.