జపాన్ ను అధిగమించి రెండో స్ధానానికి చేరిన చైనా అర్ధిక వ్యవస్ధ | జాతీయ అంతర్జాతీయ వార్తలు, విశ్లేషణ
విశేఖర్ / ఫిబ్రవరి 14, 2011
చైనా ఇప్పుడు ప్రపంచంలో రెండవ అతి పెద్ద ఆర్ధిక వ్యవస్ధ. రెండవ స్ధానంలో ఉన్న జపాన్ దేశాన్ని వెనక్కి నెట్టి చైనా రెండో స్ధానం లోకి అడుగు పెట్టింది. వాస్తవానికి 2010 సెప్టెంబరు నాటికే చైనా జపాన్ ను అధిగమించింది. వార్తా సంస్ధలు ఎందుకనో అప్పట్లో పట్టించుకోలేదు. 2010 డిసెంబరుతో చైనా ఆర్ధిక సంవత్సరం ముగుస్తుంది. చైనా, అమెరికా, జపాన్ లాంటి దేశాలకు ఆర్ధిక సంవత్సరం క్యాలెండర్ సంవత్సరంతో సమానంగా ఉంటుంది. ఆర్ధిక సంవత్సరం ముగిసాక చైనా ఆర్ధిక వ్యవస్ధ జపాన్ దేశ ఆర్ధిక వ్యవస్ధను దాటిందని బిబిసి వార్తా సంస్ధ ప్రకటించింది.
2010 ముగిసే నాటికి జపాన్ స్ధూల జాతీయోత్పత్తి (జిడిపి) 5.474 ట్రిలియన్ డాలర్లు ఉండగా చైనా స్ధూల జాతీయోత్పత్తి 5.745 ట్రిలియన్ డాలర్లకు చేరుకున్నట్లు బిబిసి తెలిపింది. అయితే చైనా అధికార పత్రిక "జిన్ హువా" జనవరి 20 తేదీన చైనా జిడిపి 6.050 ట్రిలియన్ డాలర్లకు చేరుకుందని ప్రకటించింది. ప్రపంచంలో అతిపెద్ద ఆర్ధిక వ్యవస్ధ కలిగిన అమెరికా స్ధూల జాతీయోత్పత్తి 14.624 ట్రిలియన్ డాలర్లు. అంటే చైనా జిడిపి కంటే అమెరికా జిడిపి దాదాపు మూడురెట్లు ఉందని చెప్పవచ్చు. మరో దశాబ్దానికి చైనా జిడిపి ఆమెరికా జిడిపిని అధిగమిస్తుందని కొంతమంది విశ్లేషకులు అంచనా వేస్తున్నారు. కానీ చైనా, అమెరికాను చేరుకోవడానికి చాలా దూరం ప్రయాణించ వలసి ఉంది. (ఒక ట్రిలియన్ = లక్ష కోట్లు)
లాస్ట్ డికేడ్
జపాన్ ఆర్ధిక వ్యవస్ధ గత దశాబ్దం అంతా అనేక సమస్యలతో గడిపింది. సుదీర్ఘ కాలం పాటు అది డిఫ్లేషన్ (ప్రతి ద్వవ్యోల్బణం) ను ఎదుర్కొంది. జపాన్ కరెన్సీ యెన్ విలువ పెరిగి పోవటంతో అంతర్జాతీయ మార్కెట్ లో జపాన్ సరుకుల విలువలు పెరిగిపోయి ఎగుమతులు తగ్గి పోయాయి. 2008 నాటికి కొంత కోలుకున్న సూచనలు కనిపిస్తున్నంతలోనే పులి మీద పుట్రలా ప్రపంచ ఆర్ధిక సంక్షోభం వచ్చి పడింది. దానితో జపాన్ మరింత సంక్షోభంలో కూరుకు పోయింది. తాజా గణాంకాల ప్రకారం 2010 చివరి మూడు నెలల్లో జపాన్ ఆర్ధిక వ్యవస్ధ 1.1 సాంవత్సరిక రేటుతో కుచించుకుపోయింది. అంటే జపాన్ జిడిపి పెరగడానికి బదులు తగ్గిందన్న మాట. తర్వాత క్వార్టర్ లో కూడా అలాగే తగ్గినట్లయితే జపాన్ మళ్ళీ ఆర్ధిక మాంద్యం (రిసెషన్) లోకి జారినట్లు అవుతుంది.
అంతర్జాతీయంగా జపాన్ సరుకుల ధరలు పెరగడం ఒక ఎత్తయితే దేశీయంగా డిఫ్లేషన్ వలన సరుకుల ధరలు తగ్గుతూ ఉండడం మరో ఎత్తు. ధరలు తగ్గుతున్నపుడు ప్రజలు సరుకుల ధరలు ఇంకా తగ్గుతాయేమో అన్న ఆలోచనతో వాటిని కొనడానికి అంతగా ముందుకు రారు. ఆ విధంగా ఎగుమతులు తగ్గి, దేశీయ వినియోగం తగ్గి జపాన్ ఆర్ధిక వ్యవస్ధ వృద్ధి పడిపోతున్నది. లేదా చాలా తక్కువ శాతంలో వృద్ధి చెందుతున్నది. జపాన్ డిఫ్లేషన్ ను తగ్గించడానికి ప్రభుత్వం అనేక విధాలుగా ప్రయత్నించనప్పటికి అదుపులోకి రాలేదు. గత దశాబ్దాన్ని జపాన్ పాలిట "కోల్పోయిన దశాబ్దం" (లాస్ట్ డికేడ్)గా కొంతమంది ఆర్ధికవేత్తలు అభివర్ణిస్తారు.
చైనా తనను అధిగమించడాన్ని జపాన్ తేలిగ్గా కొట్టిపారేసింది. "ఒక ఆర్ధిక వ్యవస్ధగా మేము ప్రజల అవసరాలను తీర్చటానికీ, వారి జీవితాలను మెరుగు పరచటానికే మొదటి ప్రాధాన్యం ఇస్తాం తప్ప, ర్యాంకులను మేము పట్టించుకోము. మా పొరుగు దేశం వృద్ధి చెందటం మాకూ గర్వ కారణం" అని జపాన్ ఆర్ధిక మంత్రి కవోరు యసానో పేర్కొన్నాడు. దానిలో ఎంత నిజముందో గానీ స్టేట్ మెంట్ మాత్రం చాలా అందంగా వినసొంపుగా ఉంది. "విదేశాల ఆర్ధిక వ్యవస్ధలనుండీ, వారు అనుసరించే కరెన్సీ విధానం నుండీ ఎదురయ్యే ప్రమాదాలనుండి మేము జాగ్రత్తగా ఉండ వలసిన అవసరం ఉంది. చైనా యువాన్ పాలసీని ఉద్దేశించి మంత్రి ఆ మాటలను అన్నాడని వేరే చెప్పనవసరం లేదు.
చైనా వృద్ధి
ఛైనా వేగంగా వృద్ధి చెందటంలో దాని మాన్యుఫాక్చరింగ్ రంగం గణనీయమైన పాత్ర పోషించింది. చౌకగా లభించే శ్రమ వలన ఆ రంగం ఉత్పత్తి ప్రపంచ స్ధాయిలో పోటీ పడగలిగాయి. దాంతో ఎగుమతులు ఏటికేడూ పెరిగిపోయి వాణిజ్య మిగులును చైనా పోగేయగలిగింది. అమెరికా `లాంటి దేశాలకు పెద్ద ఎత్తున అప్పులను ఈ వాణిజ్య మిగులు కారణంగానే చైనా ఇవ్వ గలిగింది. చైనా ఎగుమతులతో పోటీ పడలేక అమెరికా, యూరోపియన్ యూనియన్ దేశాలు చైనా కరెన్సీ యువాన్ విలువ తగ్గించాలని గత రెండు మూడు సంవత్సరాలుగా డిమాండ్ చేస్తున్నాయి.
వాణిజ్య మిగులు ఆయా దేశాల జిడిపి లలో నాలుగు శాతం మించకుండా నియంత్రించాలన్న నిబంధనను విధించటానికి గత జి-7 సమావేశాల సందర్భంగా అమెరికా ప్రయత్నించింది. ఆ నిబంధన చైనా వాణిజ్య మిగులును ఉద్దేశించినదే. అటువంటి నిబంధన భవిష్యత్తులో ఎవరికైనా నష్టంగా పరిణమిస్తుందని గ్రహించి, ఇతర పశ్చిమ దేశాలతో పాటు జపాన్ కూడా దానిని గట్టిగా వ్యతిరేంచటంతో అమెరికా ఎత్తులు పారలేదు.
చైనా జిడిపి రెండో స్ధానానికి చేరుకున్నప్పటికీ అదింకా మూడో ప్రపంచ దేశమేనని చైనా ప్రధాన మంత్రి గత సెప్టెంబరులో అంగీకరించాడు. దానికి కారణం చైనా తలసరి జాతీయోత్పత్తి చాలా దేశాలకంటే వెనుకబడి ఉండటమే. అంటే చైనా వృద్ధి అక్కడి సామాన్య ప్రజానీకానికి చేరటంలేదు. సమాజంలోని ప్రభావశీలమైన వర్గాలు మాత్రమే వృద్ధి ఫలాలను అందుకోగలుగుతున్నారు. పేదరికం, దారిద్ర్యం, అవినీతి చైనా గ్రామీణ ప్రాంతాల్లో వ్యాపించి ఉన్నాయి. పట్టణాల్లో కార్మికుల పరిస్ధితి కూడా అంతే. సమ్మెలకు తక్కువ అవకాశం ఉంది కనుక కార్మికులకు బేరసారాలు చేసే హక్కు లేదు. సుదీర్ఘ కాలం పాటు పెరగని వేతనాలతో చైనా కార్మకరంగం కునారిల్లుతోంది. ఈ మధ్య ఎగుమతులపై ఆధారపడటాన్ని తగ్గించి దేశీయ మార్కెట్ ను అభివృద్ధి చేసుకోవాలనే వ్యూహంతో వేతనాల పెంపుకోసం కార్మికుల సమ్మెలను కొంత మేరకు అనుమతించింది. ఆ తర్వాత నిర్బంధం షరా మామూలే.
ఫిబ్రవరి 14, 2011 in ఆర్ధికం. టాగులు:ఆర్ధిక ద్రవ్య రంగాలు, చైనా, జపాన్ ఆర్ధిక మాంద్యం, జిడిపి, లాస్ట్ డికేడ్
japan nu adhigaminchi rendo sdhaanaaniki cherina chaina ardhika vyavasdha | jaateeya antarjaatiiya vaartalu, vislaeshana
visekhar / fibravari 14, 2011
chaina ippudu prapanchamlo rendava athi pedda aardhika vyavasdha. rendava sdhaanamlo unna japan deshaanni venakki netti chaina rendo sdhaanam loki adugu pettindi. vaastavaaniki 2010 septembaru naatike chaina japan nu adhigaminchindi. varta samsdhalu endukano appatlo pattinchukoledu. 2010 disembarutho chaina aardhika samvatsaram mugustundi. chaina, america, japan lanti deshaalaku aardhika samvatsaram calender samvatsaramtho samaanamgaa untundi. aardhika samvatsaram mugisaka chaina aardhika vyavasdha japan desha aardhika vyavasdhanu daatindani bibisi varta samsdha prakatinchindi.
2010 mugise naatiki japan sdhoola jaatiiyotpatti (jidipi) 5.474 trillian daalarlu undagaa chaina sdhoola jaatiiyotpatti 5.745 trillian daalarlaku cherukunnatlu bibisi telipindi. ayithe chaina adhikara patrika "jin huva" janavari 20 tedeena chaina jidipi 6.050 trillian daalarlaku cherukundani prakatinchindi. prapanchamlo atipedda aardhika vyavasdha kaligina america sdhoola jaatiiyotpatti 14.624 trillian daalarlu. ante chaina jidipi kante america jidipi daadaapu mooduretlu undani cheppavachhu. maro dasaabdaaniki chaina jidipi america jidipini adhigamistundani kontamandi vislaeshakulu anchana vestunnaru. cony chaina, americanu cherukovadaniki chala dooram prayaanincha valasi undi. (oka trillian = laksha kotlu)
last dicade
japan aardhika vyavasdha gatha dasabdam antaa aneka samasyalatho gadipindi. sudeergha kaalam paatu adhi deflation (prati dwavyolbanam) nu edurkondi. japan corrensy yen viluva perigi povatamtho antarjaatiiya market loo japan sarukula viluvalu perigipoyi egumatulu taggi poyayi. 2008 naatiki kontha kolukunna suuchanalu kanipistunnantalone puli meeda putrala prapancha aardhika sankshobham vachi padindi. daanitho japan marinta sankshobhamlo kuuruku poyindi. taja ganankala prakaaram 2010 chivari moodu nelallo japan aardhika vyavasdha 1.1 saamvatsarika retutho kuchinchukupoyindi. ante japan jidipi peragadaaniki badulu taggindanna maata. tarvaata quarter loo kuudaa alaage tagginatlayite japan mallee aardhika maandyam (recesion) loki jaarinatlu avutundi.
antarjaatiiyamgaa japan sarukula dharalu peragadam oka ettayithe desheeyamgaa deflation valana sarukula dharalu taggutuu undadam maro ettu. dharalu taggutunnapudu prajalu sarukula dharalu inka taggutayemo anna aalochanatho vaatini konadaaniki antagaa munduku raaru. aa vidhamgaa egumatulu taggi, desheeya viniyogam taggi japan aardhika vyavasdha vruddhi padipotunnadi. leda chala takkuva saatamlo vruddhi chendutunnadi. japan deflation nu tagginchadaaniki prabhutvam aneka vidhaalugaa prayatninchanappatiki adupuloki raledu. gatha dasaabdaanni japan palita "kolpoina dasabdam" (last dicade)gaa kontamandi aardhikavettalu abhivarnistaaru.
chaina tananu adhigaminchadaanni japan teliggaa kottiparesindi. "oka aardhika vyavasdhagaa memu prajala avasaraalanu tiirchataanikii, vaari jeevitaalanu merugu parachataanike modati praadhaanyam istam tappa, ryaankulanu memu pattinchukomu. maa porugu desham vruddhi chendatam maakuu garva kaaranam" ani japan aardhika mantri kavoru yasano perkonnadu. daanilo entha nijamundo gaanee state ment maatram chala andamgaa vinasompugaa undi. "videsala aardhika vyavasdhalanundii, vaaru anusarinche corrensy vidhaanam nundi edurayye pramaadaalanundi memu jaagrattagaa unda valasina avasaram undi. chaina yuwan paalaseeni uddesinchi mantri aa maatalanu annadani vere cheppanavasaram ledu.
chaina vruddhi
chainaa vegamgaa vruddhi chendatamlo daani manufacturing rangam gananeeyamaina paatra pooshinchindi. choukagaa labhinche shrama valana aa rangam utpatti prapancha sdhaayilo poty padagaligaayi. daamto egumatulu etikedu perigipoyi vaanijya migulunu chaina pogeyagaligindi. america elanti deshaalaku pedda ettuna appulanu ee vaanijya migulu kaaranamgaane chaina ivva galigindi. chaina egumatulato poty padaleka america, europian unian deshaalu chaina corrensy yuwan viluva tagginchaalani gatha rendu moodu samvatsaraalugaa demand chestunnayi.
vaanijya migulu aayaa deshaala jidipi lalo naalugu saatam minchakunda niyantrinchaalanna nibandhananu vidhinchataaniki gatha ji-7 samavesala sandarbhamgaa america prayatninchindi. aa nibandhana chaina vaanijya migulunu uddesinchinade. atuvanti nibandhana bhavishyattulo evarikainaa nashtamgaa parinamistundani grahinchi, itara paschima deshaalatho paatu japan kuudaa daanini gattigaa vyatirenchatamto america ettulu paaraledu.
chaina jidipi rendo sdhaanaaniki cherukunnappatiki adinka moodo prapancha desamenani chaina pradhaana mantri gatha septembarulo angeekarinchaadu. daaniki kaaranam chaina talasari jaatiiyotpatti chala deshalakante venukabadi undatame. ante chaina vruddhi akkadi saamaanya prajaaneekaaniki cheratamledu. samaajamlooni prabhaavaseelamaina vargaalu matrame vruddhi phalaalanu andukogalugutunnaru. pedarikam, daaridryam, avineeti chaina graameena praantaallo vyaapinchi unnaayi. pattanaallo kaarmikula parisdhiti kuudaa anthe. sammelaku takkuva avakaasam undi kanuka kaarmikulaku berasaralu chese hakku ledu. sudeergha kaalam paatu peragani vetanaalato chaina kaarmakarangam kunarillutondi. ee madhya egumatulapai aadhaarapadataanni tagginchi desheeya market nu abhivruddhi chesukovalane vyuuhamtoe vetanaala pempukosam kaarmikula sammelanu kontha meraku anumatinchindi. aa tarvaata nirbandham shara maamoole.
fibravari 14, 2011 in aardhikam. tagulu:aardhika dravya rangaalu, chaina, japan aardhika maandyam, jidipi, last dicade