ప్రాంతాలు వేరయినా సంస్కృతి ఒక్కటే | జాతర | www.NavaTelangana.com
ప్రాంతాలు వేరయినా సంస్కృతి ఒక్కటే
మనకి దసరా, దీపావళి పెద్ద పండుగలు. రాక్షసులు పెట్టే బాధల నుండి ప్రజలు విముక్తి పొందినందుకు ఈ పండుగలు చేసుకుంటున్నామని మన పెద్దలు చెప్తారు. ఈ పండుగల నాడు ఆయా రాక్షసుల దిష్టి బొమ్మలు దగ్ధం చేసి పండుగ చేయడం ఆనవాయితీగా వస్తుంది. ఇవి ఏండ్ల తరబడి పురాణాలు చెప్తున్న కథలు. ఇలాంటి పురాణ గాథలు మన దేశంలోనే కాదు, నేపాల్‌లో కూడా ఉన్నాయి. నేపాల్‌లో హిందువులు అధికంగా ఉన్నందువల్ల ఇట్లాంటి పండుగలు అక్కడా జరుపుకోవడం కనిపిస్తుంది.
నేపాల్‌లోని భక్తాపూర్‌ ప్రాంతంలో ప్రతి సంవత్సరం జులై/ ఆగస్టు నెలల్లో వచ్చే మొదటి త్రయోదశి రోజు గాతెమంగల్‌ అనే పండుగను జరుపుకుంటారు. చెడుపై మంచి పొందిన విజయంగా వేడుక చేసుకుంటారు. దీన్నే ఘంటకర్ణ చతుర్దశి అని కూడా అంటారు. ఆ రోజు మహిళలందరూ ఘంటకర్ణ అనే రాక్షసుని దిష్టిబొమ్మని స్వయంగా తయారు చేసి తగలబెడతారు. ఈ ప్రతిమ భయంకరంగా వుంటుంది.
స్థానిక పురాణాల ప్రకారం... ఘంటకర్ణుడనే రాక్షసుడు ఉండేవాడు. అతని పెద్ద పెద్ద చెవులు, వాటికి వేలాడే పెద్ద గంటలతో, ఎరుపు, నీలం, నలుపుతో కూడిన శరీరంతో చూడ్డానికి భయంకరంగా వుండేవాడు (ఘంట అంటే మోగే గంటలు, కర్ణ అంటే చెవులు... వీటి మూలంగానే అతడికి ఆ పేరు వచ్చిందని అంటారు. అతడు నడిచి వస్తుంటే పెద్దపెద్ద గంటల చప్పుడుతో ప్రజలంతా భయపడేవారు. భయంకర రూపంలో వుండే ఘంటకర్ణుడు ఆడవాళ్ళని, పిల్లల్ని ఎత్తుకుపోయి ఆ ప్రాంతంవారిని భయభ్రాంతులకు గురిచేసేవాడు. తిరిగి వారిని వదిలిపెట్టాలంటే డబ్బులు, ఇతర బహు మతుల వంటి వాటిని డిమాండ్‌ చేసేవాడు. ఈ సంఘటనలతో అక్కడి మగవారు అటు తమ పొలం పనులు చూసుకోలేక, ఇటు పిల్ల్ల్లల్ని, మహిళల్ని కాపాడుకోలేక అవస్థ పడేవారు.
ఓ సారి ఘంటకర్ణుడు ఉండే ప్రాంతానికి బోదురు కప్పలు కుప్పలు తెప్పలుగా వచ్చి తమ బొంగురు గొంతుతో పెద్దగా అరవడం మొదలుపెట్టాయి. ఆ శబ్దానికి అతడికి బాగా కోపం వచ్చి వాటిని భయపెట్టాడు. అయినా ఆ కప్పలు మాత్రం వాటి అరుపు ఆపలేదు. ఘంటకర్ణుడు వాటిని పట్టుకోబోతే, అవి తప్పించుకుని చిత్తడిగా వున్న ఓ మడుగు ప్రాంతానికి వెళ్ళి అందులో దూకాయి. వాటిని పట్టుకోబోయిన ఘంటకర్ణుడు కూడా ఆ మడుగులో పడి ఊబిలో కూరుకుపోయి చనిపోయాడు. అలా కప్పల వల్ల ఘంటకర్ణుడి నుండి గ్రామ ప్రజలకు విముక్తి లభించింది. ఈ సంఘటన ఆగస్టులో వచ్చే మొదటి త్రయోదశి రోజు జరిగిందని. అప్పటి నుండి ప్రతి సంవత్సరం జులై/ ఆగస్టు నెలల్లో వచ్చే మొదటి త్రయోదశి నాడు ఘంటకర్ణుడి దిష్టిబొమ్మని తగలబెట్టి, గాతెమంగల్‌ పండుగని జరుపుకుంటున్నారని చెబుతారు. ఇట్లా దుష్ట రాక్షసుని దిష్టిబొమ్మ తగలబెట్టడం వల్ల దుష్ట ఆత్మలు పోతాయని, శాంతి సౌఖ్యాలు విలసిల్లుతాయని స్థానికుల నమ్మకం. ఆ వేడుకలో భాగంగా వీధినాటకాలు కూడా వేస్తారు. పిల్లలు తమ చుట్టుపక్కల వారి నుండి డబ్బులు వసూలు చేసి ఘంటకర్ణుడి ప్రతిమ దిష్టిబొమ్మని తయారు చేసి తగలబెడతారు. ఒక వ్యక్తి ఘంటకర్ణుడి వేషం వేసుకుని అందరి దగ్గరా ఆశీర్వాదాలు తీసుకుంటాడు.
ఇవన్నీ చూస్తూంటే మన పండుగలు కూడా ఇలాగే వున్నాయనిపిస్తుంది కదూ! ప్రాంతాలు వేరైనా నమ్మకాలు, ఆచారాలు, పురాణ గాథలు మనుషులను ఏకం చేస్తాయని చెప్పడా నికి ఈ పండుగ ఒక ఉదాహరణ. అయితే ఇక్కడ గమనించవలసిందల్లా ఒక్కటే. ఈ కథలు ఎట్లా పుట్టాయి, ఎట్లా ప్రచారం అయ్యాయి అనే. నిజానికి హిందూ మత గ్రంథాలు, పురాణాలు, ఇతిహాసాల్లో కనిపించే రాక్షసులు, ఇతర దానవులు భారత దేశ మూలవాసులుగా ఆధునిక పరిశోథకులు భావిస్తున్నారు. వేల మైళ్ల దూరం నుంచి తమ సంచార జీవితంలో భాగంగా భారత భూభాగానికి వచ్చిన ఆర్యతెగలు ఈ మూలవాసులను జయించి వారి విజయానికి ఒక పవిత్రతను ఆపాదించుకొంటూ వివిధ కథలను ప్రచారంలోకి తెచ్చారు. ఆ కథలే ఇటువంటి పండుగలు జరుపుకోవడానిక,ి ఆర్యులు తమ పాలనను ఈ గడ్డపై స్థిరపరచుకోవడానికి దోహదం చేశాయని చెప్పవచ్చు.
praantaalu verayina samskruti okkate | jaatara | www.NavaTelangana.com
praantaalu verayina samskruti okkate
manaki dasara, deepaavali pedda pandugalu. raakshasulu pette baadhala nundi prajalu vimukti pondinanduku ee pandugalu chesukuntunnamani mana peddalu cheptaaru. ee pandugala naadu aayaa rakshasula dishti bommalu dagdham chesi panduga cheyadam aanavaayitiigaa vastundi. ivi endla tarabadi puraanaalu cheptunna kathalu. ilanti puraana gaathalu mana desamlone kaadu, nepaleelo kuudaa unnaayi. nepaleelo hinduvulu adhikamgaa unnanduvalla itlanti pandugalu akkada jarupukovadam kanipistundi.
nepaleelooni bhaktapuri praantamlo prati samvatsaram julai/ aagastu nelallo vache modati trayodasi roju gatemangalo ane panduganu jarupukuntaaru. chedupai manchi pondina vijayamgaa veduka chesukuntaru. deenne ghantakarna chaturdasi ani kuudaa antaaru. aa roju mahilalandaruu ghantakarna ane raakshasuni dishtibommani swayamgaa tayaaru chesi tagalabedataaru. ee pratima bhayankaramgaa vuntundi.
sthaanika puraanaala prakaaram... ghantakarnudane rakshasudu undevaadu. athani pedda pedda chevulu, vaatiki velade pedda gantalatho, erupu, neelam, naluputho kuudina sareeramtho chuddaniki bhayankaramgaa vundevaadu (ghanta ante moge gantalu, karna ante chevulu... veeti moolamgaane atadiki aa paeru vachindani antaaru. atadu nadichi vastunte peddapedda gantala chappudutho prajalantaa bhayapadevaaru. bhayankara roopamlo vunde ghantakarnudu aadavaallani, pillalni ettukupoyi aa praantamvaarini bhayabhraantulaku gurichesevadu. tirigi vaarini vadilipettalante dabbulu, itara bahu matula vanti vaatini demande chesevadu. ee sanghatanalatho akkadi magavaaru atu tama polam panulu chusukoleka, itu pillllalni, mahilalni kapadukoleka avastha padevaaru.
oo saari ghantakarnudu unde praantaaniki boduru kappalu kuppalu teppalugaa vachi tama bonguru gontuto peddagaa aravadam modalupettaayi. aa sabdaaniki atadiki baga kopam vachi vaatini bhayapettadu. aina aa kappalu maatram vaati arupu aapaledu. ghantakarnudu vaatini pattukobothe, avi tappinchukuni chittadigaa vunna oo madugu praantaaniki velli andulo dookaayi. vaatini pattukoboyina ghantakarnudu kuudaa aa madugulo padi oobilo kuurukupooyi chanipoyadu. alaa kappala valla ghantakarnudi nundi grama prajalaku vimukti labhinchindi. ee sanghatana aagastulo vache modati trayodasi roju jarigindani. appati nundi prati samvatsaram julai/ aagastu nelallo vache modati trayodasi naadu ghantakarnudi dishtibommani tagalabetti, gatemangalo pandugani jarupukuntunnaarani chebutaaru. itla dushta raakshasuni dishtibomma tagalabettadam valla dushta aatmalu potayani, saanti soukhyaalu vilasillutaayani sthaanikula nammakam. aa vedukalo bhagamga veedhinaatakaalu kuudaa vestaaru. pillalu tama chuttupakkala vaari nundi dabbulu vasulu chesi ghantakarnudi pratima dishtibommani tayaaru chesi tagalabedataaru. oka vyakti ghantakarnudi vesham vesukuni andari daggara aasiirvaadaalu teesukuntaadu.
ivannee chustunte mana pandugalu kuudaa ilaage vunnaayanipistundi kadhuu! praantaalu veraina nammakaalu, aachaaraalu, puraana gaathalu manushulanu ekam chestayani cheppada niki ee panduga oka udaaharana. ayithe ikkada gamaninchavalasindalla okkate. ee kathalu etla puttayi, etla prachaaram ayyai ane. nijaaniki hindu matha grandhaalu, puraanaalu, itihaasaallo kanipinche raakshasulu, itara daanavulu bhaarata desha moolavaasulugaa aadhunika parisothakulu bhaavistunnaaru. vela mailla dooram nunchi tama sanchaara jeevitamlo bhagamga bhaarata bhuubhaagaaniki vachina aaryategalu ee moolavaasulanu jayinchi vaari vijayaaniki oka pavitratanu aapaadinchukontuu vividha kathalanu prachaaramloki tecchaaru. aa kathale ituvanti pandugalu jarupukovadaanika,i aaryulu tama paalananu ee gaddapai sthiraparachukovadaaniki dohadam chesaayani cheppavachhu.