కాళోజీ గర్వభంగం - Vyus.in
Home విజ్ఞాన భండారం కాళోజీ గర్వభంగం
అవ‌మానాల‌నూ హృద్యంగా రాసుకున్న క‌వి
అచ్చ తెలంగాణంలో మ‌ధుర‌మైన భాష‌తో ర‌చ‌న‌
సెప్టెంబ‌ర్ 9 ప్ర‌జాక‌వి జ‌యంతి
(భండారు శ్రీనివాసరావు, 9849039595)
ప్రతియేడూ కాళోజీ జయంతిని తెలంగాణా భాషా దినంగా పాటించాలని కేసీఆర్ ప్రభుత్వం నిర్ణయించింది.
కాళోజీ నారాయణ రావు 'ఇదీ నా గొడవ' అనే పేరుతో తన ఆత్మకధ రాసుకున్నారు. స్నేహసాహితి వారు ప్రచురించిన ఈ పుస్తకం 1995 సెప్టెంబరు నెలలో విడుదల అయింది. తెలుగు భాష గురించీ, తెలంగాణా యాస గురించీ ఆయనకున్న మక్కువను ఆయన తన ఈ రచనలో వ్యక్తం చేసారు. కొన్ని సందర్భాల్లో తనకు జరిగిన 'గర్వ భంగాలను' కూడా ఆయన చాలా హృద్యంగా ఆయన శైలిలోనే ఈ పుస్తకంలో ప్రస్తావించారు. పాఠకుల కోసం కాళోజీ స్వయంగా రాసుకున్న ఆ జ్ఞాపకాల్లో కొన్ని కాళోజీ మాటల్లోనే :
"'అన్య భాషలు నేర్చి ఆంధ్రంబు రాదంచు సకిలించు ఆంధ్రుడా చావవెందుకురా' అన్నాను. అన్ని భాషలు నేర్చుకో కానీ నీ మాతృభాషని మాత్రం తప్పకుండా నేర్చుకో.
"రావిశాస్త్రి విశాఖ భాష, తెలుగు కాదని మేమూ, నల్గొండ వాళ్ళది వేరే యాస కాబట్టి అది తెలుగు కాదని వరంగలోడు, వరంగల్ వానిది తెలుగు కాదని బెజవాడవాడు, బెజవాడ వానిది తెలుగే కాదని రాయలసీమ వాడు – ఇట్లా అనుకుంటపొతే మన మధ్య సుహృద్భావం ఎట్టవస్తది. మనందరం తెలుగు వాండ్లం అనే ఎమోషనల్ ఇంటిగ్రేషన్ – ఆత్మీయత ఏముంటది . ఒకని భాష విషయంలో, యాస విషయంలో తిండి విషయంలో ఎగతాళి చేస్తే అతని ఆత్మాభిమానం దెబ్బ తింటది. దానికి వెల కట్టలేం.
"హైద్రాబాదు రేడియోలో బాలల కార్యక్రమం వచ్చేది. ఆంధ్ర ప్రదేశ్ ఏర్పడిన (1956) నాటినుంచి ఈనాటి (1985) దాకా అంటే దాదాపు ముప్పయ్ ఏండ్లపాటు బాలల కార్యక్రమాలు వందలు వేలు జరిగివుండాలె. వీటిల్లో తెలంగాణా పిల్లలు ఎందరు పాల్గొన్నరు. వాండ్ల వాడుక భాష ఏది. వాండ్లు కనబడరు. వాండ్ల భాష వినబడదు. బిరుదు రామరాజు పిల్లలు, పల్లా దుర్గయ్య పిల్లలు, సినారె పిల్లలు ఎన్నడయినా బాలానందంలో పాల్గొన్నరా. రేడియో అన్నయ్య, అక్కయ్యల పాటా, మాటా, యాసా ఏదీ తెలంగాణది కాదు.
"వరంగల్లు రాజరాజ నరేంద్ర గ్రంధాలయంల ఆంజనేయులు అనే ఒకవిద్యార్ది సాయంకాలాలు పనిచేసేటోడు. ఐదో ఆరో (రూపాయలు) ఇచ్చేటిది. ఆ లైబ్రరీకి బెజవాడ నుంచి ఓ ఉత్తరం వచ్చిందట. పై కవరు మీద ఆంజనేయులు అడ్రెసు, లోపల మాత్రం రావి నారాయణరెడ్డి నాకు రాసిన ఉత్తరం. మరి సీ.ఐ.డీలు ఎట్ల పసికట్టిన్రో ఏమో, అది పట్టుకుని నన్నూ ఆంజనేయుల్నీ అరెస్టు చేసిన్రు. నన్నొక లాకప్ లోను, ఆంజనేయుల్ని మరో లాకప్ లోను పెట్టిన్రు. ఆ లాకప్ లో నాతో పాటు ఓ దొమ్మరాయన వున్నడు. …..నేను సత్యాగ్రహిని. ఈ నేరస్థునితో సమానం చేస్తరా. నా ప్రిస్టేజికి భంగం వచ్చినట్టు అనిపించింది. దొమ్మరతని చెవిలో సగం కాలిన ఆకు చుట్ట వుంది. అది తీసి, కొరికి, అక్కడే ఉమ్మి వేసి నా వైపు చూస్తూ 'అగ్గిపుల్ల ఉందా' అని అడిగాడు. నేను చీదరించుకున్నట్టు 'హట్! నన్నడుగుతవా' అన్న. అతడు సెంట్రీ నడిగి చుట్ట ముట్టించుకుని నా ముంగిట కూర్చుని అడిగిండు నన్ను ఏ నేరంలో పోలీసులు పట్టుకొచ్చారని. రాజకీయ సత్యాగ్రహం, బాధ్యతాయుత ప్రభుత్వం ఇవన్నీ నేను చెప్తె వానికేమి తెలస్తది.
"ఛీ ఛీ అంటూ అన్నిటికీ కాదు కాదనే చెబుతున్న. ఈ ప్రశ్నలన్నీ అయినంక ఒక నిమిషం ఆలోచించి ఒక్క ప్రశ్న వేసిండు.
( కాళోజీ గర్వభంగం అని చెప్పే నాలుగైదు సంఘటనల్లో ఇది మొదటిదన్న మాట)
"దొంగతనాలు, దోపిడీలు కాకుండా వేరే రకంగా ఓ పోరాటం జరుగుతున్నదనే ఒక పిక్చర్ అతని లోపల కట్టి వున్నదన్నమాట. దాంతో నేను విచిత్రపడిపోయి, దగ్గరకి జరిగి కౌగలించుకుని 'అవున్నాయనా ఆ లడాయిలోనే వచ్చిన' అని కళ్ళనీళ్ళు పెట్టుకున్న.
kaaloji garvabhangam - Vyus.in
Home vignaana bhandaram kaaloji garvabhangam
avimaanaalanuu hrudyamgaa rasukunna kahavi
acha telamgaanamlo mandhuramaina bhaashamo ranchan
septembir 9 prijakivi jayanti
(bhandaaru srinivasarao, 9849039595)
pratiyeduu kaaloji jayantini telamgaanaa bhasha dinamgaa paatinchaalani kcr prabhutvam nirnayinchindi.
kaaloji narayana raavu 'idhee naa godava' ane paerutho tana aatmakadha raasukunnaaru. snehasaahiti vaaru prachurinchina ee pustakam 1995 septembaru nelalo vidudala ayindi. telugu bhasha gurinchi, telamgaanaa yaasa gurinchi aayanakunna makkuvanu aayana tana ee rachanalo vyaktam chesaru. konni sandarbhaallo tanaku jarigina 'garva bhangaalanu' kuudaa aayana chala hrudyamgaa aayana saililone ee pustakamlo prastaavinchaaru. paatakula kosam kaaloji swayamgaa rasukunna aa ghnaapakaallo konni kaaloji matallone :
"'anya bhashalu nerchi aandhrambu raadanchu sakilinchu andhruda chavavendukura' annaanu. anni bhashalu nerchuko cony nee maatrubhaashani maatram tappakunda nerchuko.
"ravisastri visakha bhasha, telugu kaadani memu, nalgonda vaalladi vere yaasa kabatti adhi telugu kaadani varangalodu, varangal vaanidi telugu kaadani bejavadavadu, bejawada vaanidi teluge kaadani rayalaseema vaadu – itla anukuntapothe mana madhya suhrudbhaavam ettavastadi. manandaram telugu vaandlam ane emotional intigration – aatmeeyata emuntadi . okani bhasha vishayamlo, yaasa vishayamlo tindi vishayamlo egataali cheste athani aatmaabhimaanam debba tintadi. daaniki vela kattalem.
"haidraabaadu radiolo baalala kaaryakramam vachedi. aandhra pradesh erpadina (1956) naatinunchi eenaati (1985) daka ante daadaapu muppay endlapatu baalala kaaryakramaalu vandalu velu jarigivundaale. veetillo telamgaanaa pillalu endaru palgonnaru. vaandla vaaduka bhasha edhi. vaandlu kanabadaru. vaandla bhasha vinabadadu. birudu ramaraju pillalu, palla durgayya pillalu, sinare pillalu ennadayina balanandamlo palgonnara. radio annayya, akkayyala pata, mata, yasa edhee telangaanadi kaadu.
"varangallu rajaraja narendra grandhaalayamla aanjaneyulu ane okavidyaardi saayankaalaalu panichesetodu. aido aaro (roopaayalu) ichetidi. aa librariki bejawada nunchi oo uttaram vachindata. pai kavaru meeda aanjaneyulu adresu, lopala maatram ravi narayanareddy naaku raasina uttaram. mari see.ai.deelu etla pasikattinro emo, adhi pattukuni nannoo aanjaneyulnii arestu chesinru. nannoka lakap lonu, aanjaneyulni maro lakap lonu pettinru. aa lakap loo naatho paatu oo dommarayana vunnadu. u..nenu satyaagrahini. ee nerasthunitho samanam chestara. naa pristagicay bhangam vachinattu anipinchindi. dommaratani chevilo sagam kaalina aaku chutta vundi. adhi teesi, koriki, akkade ummi vesi naa vaipu chustuu 'aggipulla undaa' ani adigaadu. nenu cheedarinchukunnattu 'hut! nannadugutava' anna. atadu centry nadigi chutta muttinchukuni naa mungita kuurchuni adigindu nannu e neramlo poliisulu pattukochaarani. rajakeeya satyagraham, baadhyataayuta prabhutvam ivannee nenu chepte vanikemi telastadi.
"chee chee antuu annitikee kaadu kaadane chebutunna. ee prasnalannii ayinanka oka nimisham aalochinchi okka prasna vesindu.
( kaaloji garvabhangam ani cheppe naalugaidu sanghatanallo idhi modatidanna maata)
"dongatanaalu, dopideelu kakunda vere rakamgaa oo poratam jarugutunnadane oka picture athani lopala katti vunnadannamaata. daamto nenu vichitrapadipoyi, daggaraki jarigi kaugalinchukuni 'avunnayana aa ladayilone vachina' ani kallaneellu pettukunna.