పట్టిసం - వికీపీడియా
(పట్టిసీమ నుండి దారిమార్పు చెందింది)
పట్టిసం, పశ్చిమ గోదావరి జిల్లా, పోలవరం మండలానికి చెందిన గ్రామం.[1]. పిన్ కోడ్: 534 315. నిజానికి ఇది ఒక గ్రామంగా లెక్కలలో ఉన్నా ఇది ఒక ప్రసిద్ధ శైవ క్షేత్రము. ఈ క్షేత్రము కొవ్వూరుకు 25 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. చారిత్రకంగానూ, ఆధ్యాత్మికంగానూ విశేషమైన స్థానం కలదీ పట్టిసం. పాపికొండల మధ్య సాగే గోదావరి ఒడ్డున దేవకూట పర్వతంపైన వీరభద్రస్వామి వారి ఆలయం, భావనారాయణ స్వామివార్ల ఆలయాలు ఉన్నాయి. తెలుగు సినిమాలలో అత్యదికంగా చిత్రణ జరిపే మంచి అందాలుగల దేవాలయం ఇది. ఎప్పుడూ సినిమా షూటింగులతో రద్దీగా ఉండే దీన్ని పట్టిసం, పట్టిసంనిధి, పట్టిసీమ అని కూడా పిలుస్తుంటారు. గోదావరి మధ్యనున్న చిన్న లంక మాదిరి ప్రదేశంలో శ్రీ వీరభధ్రస్వామి దేవస్థానం ప్రకృతితో సుందరంగా ఉంటుంది. ఇక్కడ మహాశివరాత్రికి బ్రహ్మాండమైన ఉత్సవాలు ఐదు రోజుల పాటు జరుగుతాయి. ఈ తీర్ధము లేదా తిరునాళ్ళకు లక్షలాదిగా భక్తులు తరలి వస్తుంటారు.
గోదావరి నదిలో శ్రీ వీరభద్రేశ్వరస్వామి దేవాలయము.
శ్రీ వీరభద్రేశ్వరస్వామి దేవాలయము వద్ద భక్తజనసందోహము -శివరాత్రిరోజు.
1 క్షేత్ర చరిత్ర
2 గ్రామ నామ చరిత్ర
3.1 శ్రీవీరభద్రస్వామి ఆలయం
3.1.1 దేవకూట పర్వతం
16 సౌకర్యాలు
17 చేరుకొనే విధం
17.1 విమానం
17.2 రైలు
17.3 రహదారి
21 ఇతర లింకులు
క్షేత్ర చరిత్రసవరించు
పూర్వం దక్ష ప్రజాపతి తాను చేస్తోన్న యజ్ఞానికి తన అల్లుడైన శివుడిని ఆహ్వానించకుండా అవమాన పరుస్తాడు. ఆ విషయమై తండ్రిని నిలదీసిన సతీదేవి, తిరిగి శివుడి దగ్గరికి వెళ్లలేక అగ్నికి తన శరీరాన్ని ఆహుతి చేస్తుంది. దాంతో ఉగ్రుడైన రుద్రుడు . వీరభద్రుడిని సృష్టించి, దక్షుడి తల నరకమని ఆజ్ఞాపిస్తాడు. శివుడి ఆదేశం మేరకు దక్షుడి యజ్ఞ వాటికపై వీరభద్రుడు విరుచుకుపడతాడు. తన ఆయుధమైన 'పట్టసం' ( పొడవైన వంకీ కత్తి ) తో దక్షుడి తల నరికి దానిని గోదావరిలో కడిగాడు. ఈ కారణంగానే ఈ ప్రాంతాన్ని పట్టసమనీ . పట్టిసీమనీ . పట్టసాచల క్షేత్రమని పిలుస్తుంటారు.
గ్రామ నామ చరిత్రసవరించు
దక్షుని తలను నరికేందుకు వీరభద్రుడు ఉపయోగించిన పట్టసం అనే ఆయుధం పేరు మీదుగా ఈ గ్రామానికి పట్టిసం అనే పేరు వచ్చిందని ఐతిహ్యం. ఈ గ్రామానికి పట్టిసీమ, పట్టసాచలం, పట్టిసం అనే పేర్లు వాడుకలో ఉన్నాయి.[2]
శ్రీవీరభద్రస్వామి ఆలయంసవరించు
దేవకూట పర్వతంసవరించు
దక్షుడి తల నరికిన వీరభద్రుడు ఆవేశం చల్లారక 'దేవకూట పర్వతం' పై ప్రళయతాండవం చేయసాగాడు. ఆ సమయంలో ఆయన త్రిశూలం నేలకి గుచ్చుకోవడంతో, ఆ గుండం నుంచి 'భద్రకాళి' ఆవిర్భవించింది. దక్షుడి తల నరకడానికి ముందే వీరభద్రుడిని నిలువరించడానికి భావనారాయణ స్వామి చక్రాయుధాన్ని ప్రయోగించాడు. అయితే ఆయన ఆ చక్రాన్ని నోట కరుచుకుని నమిలి మింగేశాడు. దాంతో ఈ స్వామిని శ్రీ భావనారాయణుడు సహస్ర కమలాలతో పూజించి శాంతింపజేయడానికి ప్రయత్నించాడు. అయితే ప్రతిసారి ఒక కమలం తక్కువ అవుతూ ఉండటంతో, తన వామ నేత్రాన్ని ఒక కమలంగా భావించి సమర్పించాడట. ఈ సందర్భంలోనే భావనారాయణుడికి వీరభద్రుడు తిరిగి చక్రాయుధాన్ని ఇచ్చినట్టు స్థలపురాణం చెబుతోంది. వీరభద్ర భద్రలాళీస్వరూప భీకరరౌద్ర నాట్యాన్ని ఆపడానికి దేవతలకోరిక మీద అక్కడకు వచ్చిన అగస్త్యమహర్షి వీరభద్రుడిని వెనుక నుండి గట్టిగా పట్టుకున్నాడు. అప్పుడు వీరభద్రుడి ఆవేశం చల్లారి లింగరూపంలో దేవకూట పర్వతం మీద భద్రకాళీమాతతో వెలిసాడు.ఇక్కడ వెలసిన వీరభద్రుడిని వీరేశ్వరుడిగా ఆరాధించి భద్రకాలళితో ఆ స్వామి వివాహం జరిపించాడు అగస్త్యుడు. అలాగే శ్రీ భూ నీలా సమేత భావనారాయణ స్వామికి కూడా వివాహం జరిపించాడు. ఈ సమయంలోనే అగస్త్యుడు శ్రీ వీరేశ్వరస్వామిని భక్తితో ఆలింగనం చేసుకున్నాడు. శివలింగంపై ఇప్పటికీ అగస్త్యుడి చేతిగుర్తులు కనిపిస్తుంటాయని అంటారు.
2001 వ.సంవత్సరం జనాభా లెక్కల ప్రకారం గ్రామ జనాభా 4844.[1] ఇందులో పురుషుల సంఖ్య 2425, మహిళల సంఖ్య 2419, గ్రామంలో నివాసగృహాలు 1205 ఉన్నాయి. పట్టిసం పశ్చిమ గోదావరి జిల్లా, పోలవరం మండలం లోని గ్రామం. ఇది మండల కేంద్రమైన పోలవరం నుండి 6 కి. మీ. దూరం లోను, సమీప పట్టణమైన కొవ్వూరు నుండి 25 కి. మీ. దూరంలోనూ ఉంది. 2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 1434 ఇళ్లతో, 4792 జనాభాతో 985 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 2382, ఆడవారి సంఖ్య 2410. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 553 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 19. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 588108[3].పిన్ కోడ్: 534315.
గ్రామంలో ఒక ప్రైవేటు బాలబడి ఉంది. ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాలలు నాలుగు, ప్రైవేటు ప్రాథమిక పాఠశాలలు రెండు, ప్రభుత్వ ప్రాథమికోన్నత పాఠశాల ఒకటి, ప్రభుత్వ మాధ్యమిక పాఠశాల ఒకటి ఉన్నాయి. ఒక ప్రభుత్వ జూనియర్ కళాశాల ఉంది. సమీప ప్రభుత్వ ఆర్ట్స్ / సైన్స్ డిగ్రీ కళాశాల పోలవరంలోను, ఇంజనీరింగ్ కళాశాల కొవ్వూరులోనూ ఉన్నాయి. సమీప వైద్య కళాశాల, మేనేజిమెంటు కళాశాల, పాలీటెక్నిక్ రాజమండ్రిలో ఉన్నాయి. సమీప వృత్తి విద్యా శిక్షణ పాఠశాల కొయ్యలగూడెంలోను, అనియత విద్యా కేంద్రం పోలవరంలోను, దివ్యాంగుల ప్రత్యేక పాఠశాల రాజమండ్రి లోనూ ఉన్నాయి.
పట్టిసంలో ఉన్న ఒక ప్రాథమిక ఆరోగ్య ఉప కేంద్రంలో డాక్టర్లు లేరు. ఇద్దరు పారామెడికల్ సిబ్బంది ఉన్నారు. ఒక సంచార వైద్య శాలలో డాక్టర్లు లేరు. ముగ్గురు పారామెడికల్ సిబ్బంది ఉన్నారు. ప్రాథమిక ఆరోగ్య కేంద్రం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. డిస్పెన్సరీ, పశు వైద్యశాల గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. సమీప సామాజిక ఆరోగ్య కేంద్రం, మాతా శిశు సంరక్షణ కేంద్రం, టి. బి వైద్యశాల గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి. అలోపతి ఆసుపత్రి, ప్రత్యామ్నాయ ఔషధ ఆసుపత్రి, కుటుంబ సంక్షేమ కేంద్రం గ్రామం నుండి 10 కి.మీ. కంటే ఎక్కువ దూరంలో ఉన్నాయి.
పట్టిసంలో సబ్ పోస్టాఫీసు సౌకర్యం ఉంది. పోస్టాఫీసు సౌకర్యం, పోస్ట్ అండ్ టెలిగ్రాఫ్ ఆఫీసు గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. లాండ్ లైన్ టెలిఫోన్, పబ్లిక్ ఫోన్ ఆఫీసు, మొబైల్ ఫోన్ మొదలైన సౌకర్యాలు ఉన్నాయి. ఇంటర్నెట్ కెఫే / సామాన్య సేవా కేంద్రం, ప్రైవేటు కొరియర్ గ్రామానికి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. గ్రామానికి సమీప ప్రాంతాల నుండి ప్రభుత్వ రవాణా సంస్థ బస్సులు తిరుగుతున్నాయి. సమీప గ్రామాల నుండి ఆటో సౌకర్యం కూడా ఉంది. వ్యవసాయం కొరకు వాడేందుకు గ్రామంలో ట్రాక్టర్లున్నాయి. ప్రైవేటు బస్సు సౌకర్యం, రైల్వే స్టేషన్ మొదలైనవి గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. ప్రధాన జిల్లా రహదారి, జిల్లా రహదారి గ్రామం గుండా పోతున్నాయి. జాతీయ రహదారి, రాష్ట్ర రహదారి గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. గ్రామంలో తారు రోడ్లు, కంకర రోడ్లు, మట్టిరోడ్లూ ఉన్నాయి.
గ్రామంలో సహకార బ్యాంకు, వ్యవసాయ పరపతి సంఘం ఉన్నాయి. గ్రామంలో స్వయం సహాయక బృందం, పౌర సరఫరాల కేంద్రం ఉన్నాయి. వాణిజ్య బ్యాంకు గ్రామం నుండి 5 కి.మీ. లోపు దూరంలో ఉంది. ఏటీఎమ్ గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉంది. రోజువారీ మార్కెట్, వారం వారం సంత గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. వ్యవసాయ మార్కెటింగ్ సొసైటీ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది.
పట్టిసంలో భూ వినియోగం కింది విధంగా ఉంది:
నికరంగా విత్తిన భూమి: 906 హెక్టార్లు
పట్టిసంలో వ్యవసాయానికి నీటి సరఫరా కింది వనరుల ద్వారా జరుగుతోంది.
చెరువులు: 252 హెక్టార్లు
పట్టిసంలో ఈ కింది వస్తువులు ఉత్పత్తి అవుతున్నాయి.
మునుపు దేవాలయము శిథిలమవడము వలన కొత్తగా దేవాలయ నిర్మాణము చేసారు. దేవాలయము చుట్టూ అందమైన తోటలు, పూలమొక్కలు, గడ్డి పెంచుతున్నారు. ఒకప్పుడు కనీసం మంచి నీళ్ళు కూడా దొరకని పరిస్థితి ఉండేది. కాని ఇప్పుడు దేవాలయము పై బాగమునందు కూడా మంచి సౌకర్యాలు ఏర్పడినవి. ఉండేందుకు గదులు నిర్మించారు. త్రాగుగునీటి వసతులు. బోజనశాలలు ఏర్పడినవి. గోదావరి పడవల రేవు, స్నానాలరేవులను కొత్తగా ఏర్పాటు చేసారు.
చేరుకొనే విధంసవరించు
విమానంసవరించు
రాజమండ్రిలోని కోరుకొండ విమానాశ్రయం ఇక్కడికి సమీపము. ఈ క్షేత్రం రాజమండ్రి నుండి దాదాపు ముప్పై కిలోమీటర్ల దూరంలో ఉంది. ప్రతిరోజూ రాజమండ్రి నుండి బస్సులు ఉన్నాయి. ట్యాక్సీలు విరివిగా లభించును. లేదా ప్రకృతి ప్రేమికుల కొరకు వివిధ ఆఫీసుల ద్వారా గోదావరిపై లాంచీల ద్వారా స్పీడు బోట్ల ద్వారా చేరుకొను వీలు ఉంది. రాజమండ్రి నుండి గల మరొక సర్వీసు పాపికొండల టూర్. ఈ టూర్లో తప్పక పట్టిసీమ చేర్చబడి ఉంటుంది. కానీ ఇందుకు గోదావరిలో నీరు సరిపడా నిలవుండాలి.
రాజమండ్రి లేదా నిడదవోలులో రైలు దిగవచ్చు. కొవ్వూరు రైలు స్టేషను అతిసమీపము కానీ అక్కడ తగినన్ని రైళ్ళు ఆగవు. రైల్వే కూడలైన నిడదవోలు నుండి పోలవరము వెళ్ళు బస్సులు కూడా పట్టిసం మీదుగా వెళతాయి.
కొవ్వూరు నుండి గోదావరి గట్టుమీదగా ఇక్కడికి చేరుకోవచ్చు.
శ్రీ వీరభధ్రస్వామి దేవాలయము వెనుక భాగము దేవస్థానం, పట్టిసీమ
శ్రీ వీరభధ్రస్వామి దేవాలయ ఆవరణలో నందీశ్వరుడు
శ్రీ వీరభధ్రస్వామి దేవాలయ ప్రధాన ముఖద్వారము
పట్టిసం దగ్గర ఏనుగుకొండ (గజేంద్రమోక్ష ఘటనా స్థలము)
పట్టిసం గుడిలో నవగ్రహాలు
నామాలుగా విద్యుల్లతలు
లాంచిలో పిల్లలు
గోదారి దాటుతున్న విద్యుల్లతలు
హనుమంతుని విగ్రహం
శివరాత్రిరోజు నదిదాటుటకై వేచివున్న వేలాదిభక్తులు
శివరాత్రికి పోలిసులరక్షణలో గుడికి లాంచిలోవెళ్ళుచున్న భక్తులు
పట్టిసం రేవువద్ద క్రొత్తగా నిర్మాణంలోవున్న మినిబ్యారెజి
జనాభా (2011) - మొత్తం 4,792 - పురుషుల సంఖ్య 2,382 - స్త్రీల సంఖ్య 2,410 - గృహాల సంఖ్య 1,434
↑ 1.0 1.1 "భారత ప్రభుత్వం నిర్వహించిన 2011 గణాంకాల జాలగూడు". మూలం నుండి 2014-07-14 న ఆర్కైవు చేసారు. Retrieved 2013-11-15. Cite web requires |website= (help)
pattisam - vikipedia
(pattiseema nundi daarimaarpu chendindi)
pattisam, paschima godavari jilla, polavaram mandalaaniki chendina graamam.[1]. pin kod: 534 315. nijaaniki idhi oka graamamgaa lekkalalo unna idhi oka prasiddha saiva kshetramu. ee kshetramu kovvuruku 25 ki.mee. dooramlo undi. chaaritrakamgaanuu, aadhyaatmikamgaanuu visaeshamaina sthaanam kaladii pattisam. papikondala madhya saage godavari odduna devakuta parvatampaina veerabhadraswamy vaari aalayam, bhavanarayana swamivarla aalayaalu unnaayi. telugu cinemaalalo atyadikamgaa chitrana jaripe manchi andaalugala devalayam idhi. eppuduu sinima shootingulatho raddeegaa unde deenni pattisam, pattisamnidhi, pattiseema ani kuudaa pilustuntaaru. godavari madhyanunna chinna lanka maadiri pradesamlo shree veerabhadhraswamy devasthaanam prakrutitho sundaramgaa untundi. ikkada mahaasivaraatriki brahmandamaina utsavaalu aidu rojula paatu jarugutaayi. ee teerdhamu leda tirunaallaku lakshalaadigaa bhaktulu tarali vastuntaaru.
godavari nadilo shree veerabhadreshwaraswamy devalayamu.
shree veerabhadreshwaraswamy devalayamu vadda bhaktajanasandohamu -sivaratriroju.
1 kshetra charitra
2 grama naama charitra
3.1 sriveerabhadraswami aalayam
3.1.1 devakuta parvatam
16 soukaryaalu
17 cherukone vidham
17.1 vimanam
17.2 railu
17.3 rahadari
21 itara linkulu
kshetra charitrasavarinchu
puurvam daksha prajaapati taanu chestonna yagnaaniki tana alludaina shivudini ahvaninchakunda avamana parustaadu. aa vishayamai tandrini niladeesina sateedevi, tirigi shivudi daggariki vellaleka agniki tana sariiraanni aahuti chestundi. daamto ugrudaina rudrudu . veerabhadrudini srushtinchi, dakshudi tala narakamani aagnaapistaadu. shivudi aadesam meraku dakshudi yagna vaatikapai veerabhadrudu viruchukupadataadu. tana aayudhamaina 'pattasam' ( podavaina vankee katti ) thoo dakshudi tala nariki daanini godavarilo kadigaadu. ee kaaranamgaane ee praantaanni pattasamanee . patticeemanee . pattasaachala kshetramani pilustuntaaru.
grama naama charitrasavarinchu
dakshuni talanu narikenduku veerabhadrudu upayoginchina pattasam ane aayudham paeru meedugaa ee graamaaniki pattisam ane paeru vachindani aithiyam. ee graamaaniki pattiseema, pattasaachalam, pattisam ane paerlu vaadukalo unnaayi.[2]
sriveerabhadraswami aalayamsavarinchu
devakuta parvatamsavarinchu
dakshudi tala narikina veerabhadrudu aavesam challaraka 'devakuta parvatam' pai pralayataandavam cheyasagadu. aa samayamlo aayana trisulam neelaki guchukovadamto, aa gundam nunchi 'bhadrakali' aavirbhavinchindi. dakshudi tala narakadaaniki munde veerabhadrudini niluvarinchadaaniki bhavanarayana swami chakraayudhaanni prayoginchaadu. ayithe aayana aa chakraanni nota karuchukuni namili mingesadu. daamto ee swaamini shree bhavanarayanudu sahasra kamalaalato poojinchi saantimpajeyadaaniki prayatninchaadu. ayithe pratisaari oka kamalam takkuva avutuu undatamtho, tana vaama netraanni oka kamalamgaa bhavinchi samarpinchaadata. ee sandarbhamlone bhaavanaaraayanudiki veerabhadrudu tirigi chakraayudhaanni ichinattu sthalapuraanam chebutondi. veerabhadra bhadralaaliiswaroopa bheekararaudra naatyaanni aapadaaniki devatalakorika meeda akkadaku vachina agastyamaharshi veerabhadrudini venuka nundi gattigaa pattukunnadu. appudu veerabhadrudi aavesam challari lingaroopamlo devakuta parvatam meeda bhadrakaaliimaatho velisaadu.ikkada velasina veerabhadrudini veereshwarudigaa aaraadhinchi bhadrakaalalito aa swami vivaham jaripinchaadu agastyudu. alaage shree bhoo neela sametha bhavanarayana swaamiki kuudaa vivaham jaripinchaadu. ee samayamlone agastyudu shree veereshwaraswaamini bhaktito aalinganam chesukunnadu. sivalingampai ippatikee agastyudi chetigurtulu kanipistuntaayani antaaru.
2001 va.samvatsaram janabha lekkala prakaaram grama janabha 4844.[1] indulo purushula sankhya 2425, mahilala sankhya 2419, graamamlo nivaasagruhaalu 1205 unnaayi. pattisam paschima godavari jilla, polavaram mandalam loni graamam. idhi mandala kendramaina polavaram nundi 6 ki. mee. dooram lonu, sameepa pattanamaina kovvuru nundi 25 ki. mee. dooramloonuu undi. 2011 bhaarata janaganana ganankala prakaaram ee graamam 1434 illatho, 4792 janabhato 985 hectarlalo vistarinchi undi. graamamlo magavari sankhya 2382, aadavaari sankhya 2410. sheduled kulaala sankhya 553 kaga sheduled tegala sankhya 19. graamam yokka janaganana lokeshan kod 588108[3].pin kod: 534315.
graamamlo oka praivetu balabadi undi. prabhutva praathamika paatasaalalu naalugu, praivetu praathamika paatasaalalu rendu, prabhutva praathamikoonnata paatasaala okati, prabhutva maadhyamika paatasaala okati unnaayi. oka prabhutva joonier kalasala undi. sameepa prabhutva arts / sains digri kalasala polavaramlonu, injaneering kalasala kovvuuruloonuu unnaayi. sameepa vaidya kalasala, maenejimentu kalasala, polytechnic rajamandrilo unnaayi. sameepa vrutti vidya sikshana paatasaala koyyalagudemlonu, aniyata vidya kendram polavaramlonu, divyaangula pratyeka paatasaala rajamandri lonoo unnaayi.
pattisamlo unna oka praathamika aarogya upa kendramlo daaktarlu leru. iddaru paramedical sibbandi unnaaru. oka sanchaara vaidya saalalo daaktarlu leru. mugguru paramedical sibbandi unnaaru. praathamika aarogya kendram graamam nundi 5 nundi 10 ki.mee. dooramlo undi. dispensary, pashu vaidyasaala graamam nundi 5 nundi 10 ki.mee. dooramlo unnaayi. sameepa saamaajika aarogya kendram, maataa sishu samrakshana kendram, ti. bi vaidyasaala graamam nundi 10 ki.mee. kante ekkuva dooramlo unnaayi. alopati aasupatri, pratyaamnaaya aushadha aasupatri, kutumba sankshema kendram graamam nundi 10 ki.mee. kante ekkuva dooramlo unnaayi.
pattisamlo sab postaphysu soukaryam undi. postaphysu soukaryam, post and teligraph aafiisu graamaaniki 5 nundi 10 ki.mee. dooramlo unnaayi. land line telifon, pablic fon aafiisu, mobail fon modalaina soukaryaalu unnaayi. internet kephe / saamaanya seva kendram, praivetu korier graamaaniki 5 nundi 10 ki.mee. dooramlo unnaayi. graamaaniki sameepa praantaala nundi prabhutva rawana samstha bassulu tirugutunnaayi. sameepa gramala nundi auto soukaryam kuudaa undi. vyavasaayam koraku vaadenduku graamamlo tractorlunnayi. praivetu bassu soukaryam, railve station modalainavi graamam nundi 10 ki.mee.ki paibadina dooramlo unnaayi. pradhaana jilla rahadari, jilla rahadari graamam gunda potunnayi. jaateeya rahadari, rashtra rahadari graamam nundi 10 ki.mee.ki paibadina dooramlo unnaayi. graamamlo taaru rodlu, kankara rodlu, mattirodloo unnaayi.
graamamlo sahakara byaanku, vyavasaaya parapati sangham unnaayi. graamamlo swayam sahayaka brundam, poura sarafaraala kendram unnaayi. vaanijya byaanku graamam nundi 5 ki.mee. lopu dooramlo undi. atm graamam nundi 5 nundi 10 ki.mee. dooramlo undi. rojuwari market, vaaram vaaram santa graamam nundi 5 nundi 10 ki.mee. dooramlo unnaayi. vyavasaaya marcheting socity graamam nundi 10 ki.mee.ki paibadina dooramlo undi.
pattisamlo bhoo viniyogam kindi vidhamgaa undi:
nikaramgaa vittina bhoomi: 906 hectarlu
pattisamlo vyavasaayaaniki neeti sarafara kindi vanarula dwara jarugutondi.
cheruvulu: 252 hectarlu
pattisamlo ee kindi vastuvulu utpatti avutunnaayi.
munupu devalayamu shidhilamavadamu valana kottagaa devalaya nirmaanamu chesaru. devalayamu chuttu andamaina thotalu, poolamokkalu, gaddi penchutunnaaru. okappudu kaneesam manchi neellu kuudaa dorakani paristhiti undedi. kaani ippudu devalayamu pai bagamunandu kuudaa manchi soukaryaalu erpadinavi. undenduku gadulu nirminchaaru. traaguguneeti vasatulu. bojanasalalu erpadinavi. godavari padavala revu, snaanaalaraevulanu kottagaa erpaatu chesaru.
cherukone vidhamsavarinchu
vimaanamsavarinchu
rajamandriloni korukonda vimaanaasrayam ikkadiki sameepamu. ee kshetram rajamandri nundi daadaapu muppai kilometerla dooramlo undi. pratiroju rajamandri nundi bassulu unnaayi. taxilu virivigaa labhinchunu. leda prakruti premikula koraku vividha aafiisula dwara godavaripai laancheela dwara speedu botla dwara cherukonu veelu undi. rajamandri nundi gala maroka sarveesu papikondala tur. ee toorlo tappaka pattiseema cherchabadi untundi. cony induku godavarilo neeru saripada nilavundaali.
rajamandri leda nidadavolulo railu digavachu. kovvuru railu stationu atisameepamu cony akkada taginanni raillu aagavu. railve kuudalaina nidadavolu nundi polavaramu vellu bassulu kuudaa pattisam meedugaa velataayi.
kovvuru nundi godavari gattumeedagaa ikkadiki cherukovachhu.
shree veerabhadhraswamy devalayamu venuka bhagamu devasthaanam, pattiseema
shree veerabhadhraswamy devalaya aavaranalo nandeeswarudu
shree veerabhadhraswamy devalaya pradhaana mukhadvaaramu
pattisam daggara enugukonda (gajendramoksha ghatana sthalamu)
pattisam gudilo navagrahaalu
namaluga vidyullatalu
laanchilo pillalu
godari daatutunna vidyullatalu
hanumantuni vigraham
sivaratriroju nadidaatutakai vechivunna velaadibhaktulu
sivaraatriki polisularakshanalo gudiki lanchilovelluchunna bhaktulu
pattisam revuvadda krottagaa nirmaanamlovunna minibareji
janabha (2011) - mottam 4,792 - purushula sankhya 2,382 - streela sankhya 2,410 - gruhala sankhya 1,434
u 1.0 1.1 "bhaarata prabhutvam nirvahinchina 2011 ganankala jalagudu". moolam nundi 2014-07-14 na aarkaivu chesaru. Retrieved 2013-11-15. Cite web requires |website= (help)