రూ.750 కోట్ల ప్రతిపాదనకే కమిటీ ప్రాధాన్యం
హన్మకొండ వద్ద యథావిధిగానే కాలువ సామర్థ్యం
ఇబ్బంది రాకుండా గోడల నిర్మాణం
ముఖ్యమంత్రి కేసీఆర్‌కు వివరించిన ఇంజినీర్ల కమిటీ
హైదరాబాద్‌, నమస్తే తెలంగాణ: కాకతీయ కాలువ విస్తరణపై క్రమంగా స్పష్టత వస్తున్నది. కాలువలో ప్రవాహ సామర్థ్యాన్ని 9 వేల క్యూసెక్కులకు పెంచేందుకు నాలుగు ప్రతిపాదనలను రూపొందించిన కమిటీ.. అందులో కాలువ విస్తరణ ప్రతిపాదనకే ప్రాధాన్యమిస్తున్నది. సాంకేతికంగా.. అంచనాపరంగా ఈ ప్రతిపాదన మేలనే నిర్ణయానికొచ్చింది. ఈ మేరకు విషయాన్ని సీఎం కేసీఆర్‌ దృష్టికి తీసుకెళ్లింది. 8,500 క్యూసెక్కులు పారాల్సిన కాకతీయకాలువలో డిజైన్‌లో లోపం, నాణ్యత, నిర్వహణ సరిగా లేకపోవడంతో గరిష్ఠంగా 2-3వేల క్యూసెక్కులు మాత్రమే పారాయి. తెలంగాణ ప్రభుత్వం వచ్చాక సక్రమ నిర్వహణతో గరిష్ఠంగా ఆరువేల క్యూసెక్కుల జలాలు ప్రవహించాయి.
గత యాసంగిలో ఆర్నెళ్లపాటు ఏకధాటిగా కాకతీయకాలువలో నీటి ప్రవాహం కొనసాగింది. ఎల్‌ఎండీ దిగువన ఐదున్నర లక్షల ఎకరాల వరకు ఆయకట్టుకు సాగునీరందించాల్సి ఉన్నందున.. కాకతీయ కాలువ సామర్థ్యాన్ని తొమ్మిది వేల క్యూసెక్కులకు పెంచేందుకు సీఎం కేసీఆర్‌ ఆదేశానుసారం ఏర్పాటైన ఇంజినీర్ల కమిటీ నాలుగు ప్రతిపాదనలను సిద్ధంచేసిన విషయం తెలిసిందే. సమాంతర కాలువ, కొత్త అలైన్‌మెంట్‌తో నూతన కాలువ నిర్మాణం, కాలువ లోతును ఐదునుంచి 5.6 మీటర్లకు పెంచడంతోపాటు, కాకతీయ కాలువను విస్తరించడం ద్వారా తొమ్మిదివేల క్యూసెక్కుల నీటిని తరలించవచ్చని కమిటీ నివేదిక రూపొందించింది. ఇదే విషయాన్ని రెండురోజుల క్రితం జరిగిన సమీక్షా సమావేశంలో అధికారులు సీఎం కేసీఆర్‌కు వివరించినట్టు తెలిసింది. ముఖ్యంగా వీటిల్లో కాకతీయ కాలువను విస్తరించాలనే ప్రతిపాదన బాగున్నదని పేర్కొంటూ.. కమిటీ దీనికి మొదటి ప్రాధాన్యమిస్తున్నదనే అంశాన్ని సీఎం దృష్టికి తీసుకువెళ్లినట్టు సమాచారం.
హన్మకొండ దగ్గర యథావిధిగా
ఎల్‌ఎండీ (146 కిలోమీటర్‌)నుంచి 230 కిలోమీటర్‌ వరకు అంటే 84 కిలోమీటర్లు కాలువను విస్తరించాలని కమిటీ ప్రతిపాదించింది.
ప్రస్తుతం కాకతీయ కాలువ వెడల్పు 27 మీటర్లు. ఇందుకు అదనంగా ఐదుమీటర్లు విస్తరిస్తే 32 మీటర్లకు పెరుగుతుంది. తద్వారా తొమ్మిది వేల క్యూసెక్కుల ప్రవాహం సాధ్యమవుతుందని కమిటీ నివేదికలో స్పష్టంచేసింది.
కాకతీయ కాల్వ హన్మకొండ పట్టణం (228 కిలోమీటరు) మీదుగానే వెళ్తుంది. ముఖ్యంగా అక్కడ రహదారికి ఎగువన ఆరుమీటర్ల ఎత్తులో కాలువ నిర్మాణం ఉన్నది. ఈ నేపథ్యంలో అక్కడ కాలువను విస్తరించడం సాధ్యంకాదని ఇంజినీర్ల కమిటీ తేల్చింది.
వాస్తవంగా ఇక్కడ 7,400 క్యూసెక్కుల ప్రవాహానికి కాలువ సరిపోయినా పూర్తిస్థాయి ప్రవాహాన్ని కొనసాగించడం శ్రేయస్కరం కాదనే ఉద్దేశంతో గత యాసంగిలోనూ 4వేల నుంచి 5వేల క్యూసెక్కులకే పరిమితం చేశారు.
ఎల్‌ఎండీ నుంచి కాకతీయ కాలువలోకి వదిలిన నీరు ఎగువన డిస్ట్రిబ్యూటరీల ద్వారా ఆయకట్టుకు వెళ్లగా.. హన్మకొండకు వచ్చేసరికి ఏడువేల క్యూసెక్కుల ప్రవాహం ఉంటే సరిపోతుందని పరిశీలనలో తేలింది.
హన్మకొండ వద్ద పూర్తిస్థాయిలో కాలువను పారించి.. ఇబ్బందులు రాకుండా రెండువైపులా రక్షణ గోడలు నిర్మించాలని కమిటీ నిర్ణయించింది. తద్వారా 228 కిలోమీటర్‌ నుంచి దిగువకు 7,400 క్యూసెక్కుల ప్రవాహంతో దిగువన ఉన్న ఆరునుంచి ఏడు లక్షల ఎకరాలకు సాగునీరు పుష్కలంగా అందుతుందని తేల్చింది. కాలువ విస్తరణ, రక్షణ గోడల నిర్మాణంవంటి వాటికి రూ.750 కోట్లు అంచనా వ్యయం అవుతుందని కమిటీ నివేదికలో పొందుపరిచింది.
roo.750 kotla pratipaadanake commity praadhaanyam
hanmakonda vadda yathaavidhigaane kaaluva saamarthyam
ibbandi rakunda godala nirmaanam
mukhyamantri kcr vivarinchina injineerla commity
hyderabade, namaste telamgaana: kaakateeya kaaluva vistaranapai kramangaa spashtata vastunnadi. kaaluvalo pravaha saamarthyaanni 9 vela kyoosekkulaku penchenduku naalugu pratipaadanalanu roopondinchina commity.. andulo kaaluva vistarana pratipaadanake praadhaanyamistunnada. saanketikamgaa.. anchanaaparamgaa ee pratipaadana melane nirnayaanikochindi. ee meraku vishayaanni cm kcr drushtiki teesukellindi. 8,500 cuseckulu paaraalsina kaakateeyakaaluvalo desinelo lopam, naanhyata, nirvahana sarigaa lekapovadamto garishtamgaa 2-3vela cuseckulu matrame parai. telamgaana prabhutvam vachaka sakrama nirvahanato garishtamgaa aaruvela cuseckula jalaalu pravahinchaayi.
gatha yaasangilo aarnellapaatu ekadhaatigaa kaakateeyakaaluvalo neeti pravaham konasagindi. elandy diguvana aidunnara lakshala ekaraala varaku aayakattuku saaguneerandinchaalsi unnanduna.. kaakateeya kaaluva saamarthyaanni tommidi vela kyoosekkulaku penchenduku cm kcr aadesaanusaaram erpaataina injineerla commity naalugu pratipaadanalanu siddhanchesina vishayam telisinde. samantara kaaluva, kotta alainmente noothana kaaluva nirmaanam, kaaluva lothunu aidununchi 5.6 meetarlaku penchadamthopaatu, kaakateeya kaaluvanu vistarinchadam dwara tommidivela cuseckula neetini taralinchavacchani commity nivedika roopondinchindi. ide vishayaanni rendurojula kritam jarigina sameeksha samavesamlo adhikaarulu cm kcr vivarinchinattu telisindi. mukhyamgaa veetillo kaakateeya kaaluvanu vistarinchaalane pratipaadana bagunnadani perkontu.. commity deeniki modati praadhaanyamistunnada amsaanni cm drushtiki teesukuvellinattu samacharam.
hanmakonda daggara yathaavidhigaa
elandy (146 kilometershe)nunchi 230 kilometershe varaku ante 84 kilometerlu kaaluvanu vistarinchaalani commity pratipaadinchindi.
prastutam kaakateeya kaaluva vedalpu 27 meetarlu. induku adanamgaa aidumeetarlu vistariste 32 meetarlaku perugutundi. tadwara tommidi vela cuseckula pravaham saadhyamavutundani commity nivedikalo spashtamchesindi.
kaakateeya kalva hanmakonda pattanam (228 kilometeru) meedugaane veltundi. mukhyamgaa akkada rahadaariki eguvana aarumeetarla ettulo kaaluva nirmaanam unnadi. ee nepathyamlo akkada kaaluvanu vistarinchadam saadhyamkaadani injineerla commity telchindi.
vaastavamgaa ikkada 7,400 cuseckula pravaahaaniki kaaluva saripoyina puurtisthaayi pravaahaanni konasaginchadam shreyaskaram kaadane uddesamto gatha yaasangiloonuu 4vela nunchi 5vela kyoosekkulake parimitam chesaru.
elandy nunchi kaakateeya kaaluvaloki vadilina neeru eguvana distributoryla dwara aayakattuku vellagaa.. hanmakondaku vachesariki eduvela cuseckula pravaham unte saripotundani pariseelanalo telindi.
hanmakonda vadda puurtisthaayiloo kaaluvanu paarinchi.. ibbandulu rakunda renduvaipula rakshana godalu nirminchaalani commity nirnayinchindi. tadwara 228 kilometershe nunchi diguvaku 7,400 cuseckula pravaahamto diguvana unna aarununchi edu lakshala ekaraalaku saguneeru pushkalamgaa andutundani telchindi. kaaluva vistarana, rakshana godala nirmaanamvanti vaatiki roo.750 kotlu anchana vyayam avutundani commity nivedikalo ponduparichindi.