మత్తయి – Insight for Living Ministries India / జీవాంతర్దృష్టి మినిస్ట్రీస్ ఇండియా
మత్తయి తన సొంత పేరును "తన" సువార్తకు పెట్టుకోకపోయినా, ఆది సంఘము ఈ అపొస్తలుని పుస్తక రచనను ఏకగ్రీవముగా ధృవీకరించింది. క్రీ.శ. 140 లోనే, పాపియాస్ అనే క్రైస్తవుడు ప్రభువు పలికిన మాటలను మత్తయి హెబ్రీ భాషలో (బహుశా మత్తయి వాటిని ఎక్కువమంది ప్రేక్షకుల కోసం గ్రీకులోకి అనువదించడానికి ముందు) సంకలనం చేశాడని వ్రాసాడు.
పరిశుద్ధ గ్రంథము యొక్క పన్నెండు అపొస్తలుల యొక్క జాబితాలన్నిటిల్లోను మత్తయి పేరు కనిపిస్తుంది గాని మార్కు మరియు లూకా అతన్ని లేవి అని సంబోధించారు. పన్ను వసూలు చేసే అతని చరిత్ర అతన్ని ఇతర అపొస్తలుల నుండి ప్రత్యేకపరచింది. అలాగే, మత్తయి 9:9 లో అతను నమోదు చేసిన ఒక సంఘటన ప్రకారం యేసును వెంబడించుమని పిలుపు వచ్చిన వెంటనే మత్తయి తన ఇంటిలో యేసు కోసం ఒక విందును ఏర్పాటుచేసాడు. అందులో పాపిప్ఠులైన మత్తయి యొక్క స్నేహితులు ఆహ్వాన జాబితాలో ఉన్నారు. యేసు, అలాగే తాను సమాజంలోని పాపాత్మకమైన మరియు అణగారిన వారితో సహవాసం చేయటం ఏదో వింతగా మత్తయి భావించలేదు.
నాలుగు సువార్తలలో మత్తయి ఎక్కువగా యూదుల కేంద్రీకృతమై ఉన్నది. ఇశ్రాయేలు సుదీర్ఘకాలంగా ఎదురుచూస్తున్న మెస్సీయగా యేసు యొక్క గుర్తింపును వివరించే ప్రయత్నంలో అపొస్తలుడు పాత నిబంధన ప్రవక్తల రచనలను క్రమం తప్పకుండా పేర్కొన్నాడు.
అయితే, మత్తయి సువార్త ఎప్పుడు వ్రాయబడిందో చెప్పడం చాలా కష్టం. క్రీ.శ. 60-65 మధ్య తేదీకి సానుకూలంగా అనేక అంశాలు చెప్పబడ్డాయి. మొదటిదేమంటే, క్రీ.శ. 70 లో జరిగిన ఆలయం యొక్క నాశనం గురించి ఈ పుస్తకం ప్రస్తావించలేదు. ముఖ్యంగా యూదా మతం ద్వారా స్పష్టంగా ప్రభావితమైన పుస్తకంలో ఇటువంటి విపత్కర సంఘటన గురించి కొంత వ్యాఖ్యానము జరిగివుండేది. క్రైస్తవుల చేత సువార్త ప్రకటన చాలావరకు యూదుల మీద ఎక్కువగా నిర్దేశించబడిన సమయంలో ఇది వ్రాయబడిందని ఎక్కువగా యూదా ఆనవాలు కలిగియున్న ఈ పుస్తకం సూచిస్తుంది. ఈ విధముగా సువార్త ప్రకటన యూదుల మీద కేంద్రీకృతమవటం దశాబ్దాలు గడిచేకొద్దీ తగ్గిపోతూ సాధారణ స్థితికి వచ్చేసింది. చివరగా, చాలా మంది పండితులు మార్కు మొట్టమొదటి సువార్తగా వ్రాయబడినదని, దాని తర్వాత వెంటనే మత్తయి సువార్త వ్రాయబడినదని నమ్ముచున్నారు.
మత్తయి ఎందుకంత ముఖ్యమైనది?
అపొస్తలుడైన మత్తయి అనే యూదుడు యేసు పరిచర్యను స్పష్టముగా యూదు దృక్పథముతో అందించాడు. అతను పాత నిబంధన నుండి యాభైకి పైగా ప్రత్యక్ష అనులేఖనాలను, ఇంకా ఎక్కువ పరోక్ష సూచనలను చేర్చాడు. ఈ విషయంలో ఇది ఇతర సువార్తలన్నిటిని మించిపోయింది. అలాగే మత్తయి ఈ సువార్తను వ్రాయడానికి పూనుకొన్నప్పుడు యూదు జనాభాను దృష్టిలో పెట్టుకున్నట్లు ఇది సూచిస్తుంది. యేసు మరియు పాత నిబంధనల మధ్య మత్తయి యొక్క విస్తృతమైన సంబంధాలు యేసు పరిచర్యకు తగిన ప్రవచనాత్మక సాక్ష్యాలను అందిస్తాయి. అలాగే మొదటి శతాబ్దపు పాఠకులు క్రీస్తు కేంద్రీకృత మనస్సుతో పాత నిబంధనను ఎలా సమీపించారో సమకాలీన పాఠకులకు ఈ సువార్త ఒక సంగ్రహావలోకనమును ఇస్తుంది.
అదనంగా, మత్తయి సువార్త ప్రతి యూదు పాఠకుడి మనస్సులోని ప్రశ్నకు సమాధానమిస్తుంది: "యేసు యూదుల రాజు అయితే, దేవుడు వాగ్దానం చేసిన రాజ్యం ఎక్కడ ఉంది?" దేవుని రాజ్యాన్ని ఇశ్రాయేలుకు యేసు ఇచ్చాడని మత్తయి వెల్లడించాడు, కాని ఆ ప్రతిపాదన తిరస్కరించబడింది (మత్తయి 4:17; 16:13–28; 21:42–43). లోకంలో దేవుని ప్రాథమిక పని ఇప్పుడు క్రీస్తు యొక్క సంఘమును నిర్మించడం ద్వారా సాధించబడింది. దీని తర్వాత యేసు తిరిగి భూమి మీదికి వచ్చి తన రాజ్యాన్ని స్థాపించి ఇశ్రాయేలు నుండి లోకమును ఏలును.
మత్తయి యొక్క ఉద్దేశమేమిటి?
ఇశ్రాయేలు దీర్ఘకాలంగా ఎదురుచూస్తున్న మెస్సీయ మరియు రాజు యేసేనని చూపించడానికి మత్తయి యేసు పరిచర్య గురించి తన వృత్తాంతమును రాశాడు. "అబ్రాహాము కుమారుడగు దావీదు కుమారుడైన యేసుక్రీస్తు వంశావళి" (మత్తయి 1:1) అని తన ప్రారంభ వాక్యంలో అతను ఈ విషయాన్ని ప్రతిబింబించాడు. అక్కడి నుండి, మత్తయి తన పాఠకులను పాత నిబంధనకు తిరిగి తీసుకువెళ్ళి, యేసు పుట్టిన ప్రదేశానికి సంబంధించి పాత నిబంధన సాక్ష్యాలను, యేసు జన్మించిన ప్రదేశంగా బేత్లెహేమును, ఐగుప్తుకు పారిపోవటాన్ని, శిశువులను హేరోదు చంపడాన్ని మరియు యేసు పరిచర్య ఆరంభమును గురించి సాక్ష్యమిచ్చాడు. యూదు సమాజంలో చాలామంది మెస్సీయ యొక్క పాత్ర తమదేనని వాదించి చెప్పుకున్న ప్రపంచంలో, పాత నిబంధనలో యేసు జీవితాన్ని స్థాపించడంలో మత్తయి యొక్క నిబద్ధత యేసును ఈ తప్పుడు మెస్సీయాల సమూహానికి భిన్నంగా ఎంతో ఉన్నతస్థాయిలో నిలబెట్టాడు. అపొస్తలుడు మన ప్రభువు యొక్క చిత్తరువును చిత్రించాడు, అది ఈ భూమిమీద నడచిన వారందరి మధ్య ఎప్పటికీ ప్రత్యేకతను కలిగివుంటుంది.
నాలుగు వందల సంవత్సరాల ప్రవచనాత్మక నిశ్శబ్దాన్ని భరించిన తరువాత, దేవుడు వారిని విడిచిపెట్టాడా లేదా అని దేవుని ప్రజలు ఆలోచిస్తూ ఉండి ఉండాలి. దేవుని నుండి శతాబ్దాలుగా క్రమం తప్పకుండా సంభాషణలు జరిగిన తరువాత, ప్రజలు నిజమైన ప్రవక్త లేదా దేవుని ప్రతినిధి లేకుండా తమను తాము చూచుకున్నారు. అయితే, యోహాను మరియు యేసు పరిచర్యలు దేవుని ప్రజలను దేవుడు మరచిపోలేదని గుర్తుచేస్తున్నాయి. ఆ కాలంలో దేవుని నిశ్శబ్దం ఆయన విమోచన ప్రణాళిక యొక్క సీలను లాగడానికి పూర్వగామి మాత్రమే. దేవుడు మరచిపోలేదు - ఆయన తన ప్రజలను జ్ఞాపకం చేసుకున్నాడు. మత్తయి ఆ విషయాన్ని స్పష్టం చేశాడు.
ఇది అప్పుడూ నిజమే, అలాగే ఇది ఈ రోజూ ఖచ్చితంగా నిజమే. దేవుడు మిమ్మల్ని విడిచిపెట్టినట్లు లేదా మీ విజ్ఞాపనముల నేపథ్యంలో ఆయన మౌనంగా ఉన్నట్లు మీకు ఎప్పుడైనా అనిపిస్తుందా? మనము మత్తయి సువార్త చదివినప్పుడు, యేసుక్రీస్తు ఇశ్రాయేలు యొక్క రాజు మరియు మెస్సీయగా బయలుపరచబడటం మనం చూడడమే కాదు, దేవుడే మానవశరీరముగా ఆయన భూమిపైకి రావడం మన పట్ల ఆయనకున్న లోతైన ప్రేమను గుర్తు చేస్తుంది. ఇప్పుడు పునరుత్థానుడై ఆరోహణుడైన ప్రభువైన యేసు ఎల్లప్పుడూ యుగసమాప్తి వరకు సదాకాలము మనతో కూడ ఉంటాడు (మత్తయి 28:20).
క్రీస్తు తన అనుచరులకు ఆజ్ఞాపించినది నేటికీ అది మనకు ఆయన ఆదేశమే: "సమస్త జనులను శిష్యులనుగా చేయుడి" (మత్తయి 28:19). మనలో ప్రతి ఒక్కరి ద్వారా ఆయన పని చేస్తూ ఆయన సంఘమును నిర్మించటమే క్రీస్తు యొక్క పని.
mattayi – Insight for Living Ministries India / jeevaantardrushti ministries india
mattayi tana sonta paerunu "tana" suvaartaku pettukokapoyina, aadi sanghamu ee apostaluni pustaka rachananu ekagreevamugaa dhruveekarinchindi. cree.sha. 140 lone, papias ane kraistavudu prabhuvu palikina maatalanu mattayi hebri bhashalo (bahusa mattayi vaatini ekkuvamandi prekshakula kosam greekuloki anuvadinchadaaniki mundu) sankalanam chesadani vraasaadu.
parisuddha grandhamu yokka pannendu apostalula yokka jaabitaalannitilloonu mattayi paeru kanipistundi gaani maarku mariyu luka atanni levi ani sambodhinchaaru. pannu vasulu chese athani charitra atanni itara apostalula nundi pratyekaparachindi. alaage, mattayi 9:9 loo atanu namodu chesina oka sanghatana prakaaram yesunu vembadinchumani pilupu vachina ventane mattayi tana intilo yesu kosam oka vindunu erpatuchesadu. andulo paapiptulaina mattayi yokka snehitulu aahvaana jaabitaalo unnaaru. yesu, alaage taanu samaajamlooni paapaatmakamaina mariyu anagaarina vaaritho sahavasam cheyatam edho vintagaa mattayi bhavinchaledu.
naalugu suvaartalalo mattayi ekkuvagaa yoodula kendreekrutamai unnadi. ishraayelu sudiirghakaalamgaa eduruchustunna messeeyagaa yesu yokka gurtimpunu vivarinche prayatnamlo apostaludu paata nibandhana pravaktala rachanalanu kramam tappakunda perkonnadu.
ayithe, mattayi suvaarta eppudu vraayabadindo cheppadam chala kashtam. cree.sha. 60-65 madhya teedeeki saanukuulamgaa aneka amsaalu cheppabaddaayi. modatidemante, cree.sha. 70 loo jarigina aalayam yokka naasanam gurinchi ee pustakam prastaavinchaledu. mukhyamgaa yoodaa matham dwara spashtamgaa prabhaavitamaina pustakamlo ituvanti vipatkara sanghatana gurinchi kontha vyaakhyaanamu jarigivundedi. kraistavula chetha suvaarta prakatana chaalaavaraku yoodula meeda ekkuvagaa nirdesinchabadina samayamlo idhi vraayabadindani ekkuvagaa yoodaa aanavaalu kaligiyunna ee pustakam suuchistumdi. ee vidhamugaa suvaarta prakatana yoodula meeda kendreekrutamavatam dasaabdaalu gadichekoddii taggipotu saadhaarana sthitiki vachesindi. chivaragaa, chala mandi panditulu maarku mottamodati suvaartagaa vraayabadinadani, daani tarvaata ventane mattayi suvaarta vraayabadinadani nammuchunnaru.
mattayi endukanta mukhyamainadi?
apostaludaina mattayi ane yoodudu yesu paricharyanu spashtamugaa yoodu drukpathamutho andinchaadu. atanu paata nibandhana nundi yabhaiki paiga pratyaksha anulekhanaalanu, inka ekkuva paroksha suuchanalanu cherchaadu. ee vishayamlo idhi itara suvaartalannitini minchipoyindi. alaage mattayi ee suvaartanu vraayadaaniki poonukonnappudu yoodu janabhanu drushtilo pettukunnatlu idhi suuchistumdi. yesu mariyu paata nibandhanala madhya mattayi yokka vistrutamaina sambandhaalu yesu paricharyaku tagina pravachanaatmaka saakshyaalanu andistaayi. alaage modati sataabdapu paatakulu kreestu kendreekruta manassutho paata nibandhananu ela sameepinchaaro samakaaleena paatakulaku ee suvaarta oka sangrahaavalokanamunu istundi.
adanamgaa, mattayi suvaarta prati yoodu paatakudi manassuloni prasnaku samaadhaanamistundi: "yesu yoodula raju ayithe, devudu vaagdaanam chesina rajyam ekkada undi?" devuni rajyanni ishraayeluku yesu ichadani mattayi velladinchaadu, kaani aa pratipaadana tiraskarinchabadindi (mattayi 4:17; 16:13–28; 21:42–43). lokamlo devuni praathamika pani ippudu kreestu yokka sanghamunu nirminchadam dwara saadhinchabadindi. deeni tarvaata yesu tirigi bhoomi meediki vachi tana rajyanni sthaapinchi ishraayelu nundi lokamunu elunu.
mattayi yokka uddesamemiti?
ishraayelu deerghakaalamgaa eduruchustunna messeya mariyu raju yesenani chuupimchadaaniki mattayi yesu paricharya gurinchi tana vruttaantamunu raasaadu. "abraahaamu kumarudagu daaveedu kumaarudaina yesukreestu vamsavali" (mattayi 1:1) ani tana praarambha vaakyamlo atanu ee vishayaanni pratibimbimchaadu. akkadi nundi, mattayi tana paatakulanu paata nibandhanaku tirigi teesukuvelli, yesu puttina pradesaaniki sambandhinchi paata nibandhana saakshyaalanu, yesu janminchina pradesamgaa betlehemunu, aiguptuku paaripovataanni, sisuvulanu herodu champadaanni mariyu yesu paricharya aarambhamunu gurinchi saakshyamichchaadu. yoodu samaajamlo chaalaamandi messeya yokka paatra tamadenani vaadinchi cheppukunna prapanchamlo, paata nibandhanalo yesu jeevitaanni sthaapinchadamlo mattayi yokka nibaddhata yesunu ee tappudu messeeyaala samuuhaaniki bhinnamgaa entho unnatasthaayilo nilabettaadu. apostaludu mana prabhuvu yokka chittaruvunu chitrinchaadu, adhi ee bhoomimeeda nadachina vaarandari madhya eppatiki pratyekatanu kaligivuntundi.
naalugu vandala samvatsaraala pravachanaatmaka nissabdaanni bharinchina taruvaata, devudu vaarini vidichipettada leda ani devuni prajalu aalochistuu undi undaali. devuni nundi sataabdaalugaa kramam tappakunda sambhaashanalu jarigina taruvaata, prajalu nijamaina pravakta leda devuni pratinidhi lekunda tamanu taamu chuuchukunnaaru. ayithe, yohanu mariyu yesu paricharyalu devuni prajalanu devudu marachipoledani gurtuchestunnayi. aa kaalamlo devuni nissabdam aayana vimochana pranaalika yokka seelanu lagadaniki puurvagaami matrame. devudu marachipoledu - aayana tana prajalanu ghnaapakam chesukunnadu. mattayi aa vishayaanni spashtam cheshaadu.
idhi appuduu nijame, alaage idhi ee roojoo khachitamgaa nijame. devudu mimmalni vidichipettinatlu leda mee vignaapanamula nepathyamlo aayana mounamgaa unnatlu meeku eppudaina anipistundaa? manamu mattayi suvaarta chadivinappudu, yesukreestu ishraayelu yokka raju mariyu messeeyagaa bayaluparachabadatam manam chudadame kaadu, devude maanavasareeramugaa aayana bhoomipaiki ravadam mana patla aayanakunna lotaina premanu gurtu chestundi. ippudu punarutthaanudai aarohanudaina prabhuvaina yesu ellappuduu yugasamaapti varaku sadaakaalamu manatho kuuda untaadu (mattayi 28:20).
kreestu tana anucharulaku aagnaapinchinadi netiki adhi manaku aayana aadesame: "samasta janulanu shishyulanugaa cheyudi" (mattayi 28:19). manalo prati okkari dwara aayana pani chestu aayana sanghamunu nirminchatame kreestu yokka pani.