ఆర్థిక మాంద్యం.. ప్రభుత్వం.. మీడియా | నేటి వ్యాసం | www.NavaTelangana.com
ఆర్థిక మాంద్యం.. ప్రభుత్వం.. మీడియా
మన ఖజానారంగం(విటమిన్‌'ఎ') ఆరోగ్యం క్షీణించింది. ప్రస్తుతం అది వెంటిలేటర్‌పై కొన ఊపిరితో కొట్టుమిట్టాడుతున్నది. ఆక్సిజన్‌ ఎక్కిస్తే తప్ప బతకలేని రోగిగా మారింది. వాస్తవానికి 2017 మొదటి త్రైమాసికం నుంచే ఈ ప్రమాద ఘంటికలు మొదలయ్యాయి. తొలుత దీన్ని అంగీకరించేందుకే పాలకులు సిద్ధపడలేదు. ప్రతి మూడు నెలలకోసారి వరుసగా దిగజారుతున్న వృద్ధిరేటు లెక్కలను చూసి ఆర్థికవేత్తలు ఆందోళన వ్యక్తం చేసినా పాలకుల చెవికెక్కలేదు. ఇదంతా తాత్కాలికమే అని తేలిగ్గా కొట్టిపారేశారు. చివరకు ఎస్‌బీఐ, ఆర్‌బీఐ వంటి ప్రభుత్వరంగ సంస్థలు, వరల్డ్‌బ్యాంకు, ఐఎంఎఫ్‌ వంటి ప్రపంచస్థాయి సంస్థలు..ఆయా రంగాల నిపుణులు సైతం ఇదే నిజమని చెప్పినా అన్యమనస్కంగానే అంగీకరించారు. నిన్నమొన్నటి వరకు కూడా డొంక తిరుగుడుగానే వ్యవహరించారు. ఈ ఆర్థిక అపసవ్య పరిస్థితి ప్రపంచమంతా ఉందనీ, మనమే కాస్త మెరుగు అని బుకాయించే ప్రయత్నమే చేశారు. కానీ ఇప్పుడేమైంది? రోగం ముదిరింది. వ్యవస్థలన్నింటినీ అది చుట్టుముట్టింది. ఉపాధి, వ్యవసాయం, పారిశ్రామికరంగం, సేవలు, తయారీ రంగం అన్నింటినీ ఆవహించింది. పెద్దనోట్లరద్దు తర్వాత దేశంలో 6 లక్షల పరిశ్రమలు మూతపడ్డాయని ఆర్థికమంత్రి నిర్మలా సీతారామన్‌ స్వయంగా ప్రకటించారు. దీని పర్యవసానం ప్రత్యేకంగా చెప్పాల్సిన అవసరం లేదు. మరోవైపు నిత్యావసర సరుకుల ధరలు భారీగా పెరిగాయి. నెల రోజుల క్రితమున్న ధరలు ఈ రోజు లేవు. ఏ వస్తువు ధర ఎప్పుడు, ఎందుకు పెరుగుతుందో? ఎవరు పెంచుతున్నారో? తెలియక జనం తలలు పట్టుకుంటున్నాడు. లోతుపాతులు అర్థం కాకపోయినా ఆర్థికమాంద్యం తెచ్చిన ముప్పే ఇది అని ఈ రోజు దేశంలోని ఎక్కువ మంది ప్రజలకు మీడియా ద్వారా తెలుస్తున్నది. మాంద్యం దశలో మార్కెట్ల నిండా వస్తువులు, సరుకులున్నా ప్రజలు కొని తినగలిగిన పరిస్థితి ఉండదు. మొన్నటి వరకూ.. 'దేశం వెలిగిపోతున్నది. అభివృద్ధిలో దూసుకుపోతున్నది. ఈజ్‌డూయింగ్‌ బిజినెస్‌లో మొదటి 50దేశాల్లో నిలిచింది. ఆర్థికాభివృద్ధిలో ప్రపంచంలోనే భారత్‌ ఆరోస్థానంలో ఉన్నది' అంటూ డప్పుకొట్టి మరీ చెప్పిన మీడియా కూడా నేడు మన ఆర్థిక వ్యవస్థ ఆరోగ్యం క్షీణించందనీ, పతనావస్థకు చేరిందని పతాక శీర్షికలు పెట్టి రాస్తున్నది. ఇంకా కప్పిపుచ్చలేమని భావించిన పాలకవర్గం నిజాన్ని అంగీకరించింది.
ఇంత వరకు బాగానే ఉంది. కేంద్ర సర్కారు జబ్బునైతే గుర్తించింది. కానీ నయం చేసేందుకు చేపట్టిన చికిత్స సరైందేనా? అనేదే అసలు ప్రశ్న. దేశం క్లిష్ట పరిస్థితిలో ఉన్నపుడు మీడియా ఓ మార్గదర్శిగా వ్యవహరించాలి. అటు ప్రజలకు, ఇటు ప్రభుత్వానికీ వాస్తవాలు చెప్పాలి. తప్పులపై కనువిప్పు కలిగించాలి. మీడియా నేడు నిజంగా అలాంటి నిర్మాణాత్మక పాత్ర పోషిస్తున్నదా? ప్రభుత్వం తీసుకుంటున్న చర్యలు, మీడియా వ్యవహరిస్తున్న తీరునూ విశ్లేషించుకోవాల్సిన సందర్భమిది. సాధారణంగా రోగం తెలిస్తే డాక్టరుకు చికిత్స సులువైన పనే. అందుకే రోగాన్ని గుర్తించేందుకే అనేక ముందస్తు నిర్ధారణ పరీక్షలు చేస్తారు. గుర్తించాక దానికిి తగిన మందులు ఇస్తారు. అనుసరించే పద్ధతి ఏదైనా చికిత్స రోగాన్ని నయం చేసేదిగానే ఉండాలి. కానీ ఆ జబ్బును పెంచేదిగా ఉండరాదు. పరిష్కారానికి ఎంచకున్న మార్గాలు, పద్ధతులు కూడా సమస్యను తీర్చేందుకే దోహదపడాలి. ఇదీ ఇప్పటి వరకూ మనకు తెలిసిన సత్యం. కానీ నేడు మన పాలకులు చేపట్టిన దిద్దుబాటు చర్యలు, చేస్తున్న చికిత్సలు దీనికి భిన్నంగా ఉన్నాయి.
కేంద్రం నిజాన్ని ఒప్పుకున్న మరుక్షణమే కార్పొరేట్‌ సంస్థలు, పాలకవర్గ తాబేదారీ మీడియా పథకం ప్రకారం ఓ ప్రచారానికి తెరలేపింది. పారిశ్రామిక, తయారీ రంగాలన్నీ దెబ్బతిన్న ఈ దశలో బెయిలవుట్స్‌(ఉద్దీపనలు) డిమాండును ముందుకు తెచ్చింది. పారిశ్రామికవర్గాల్లో దీనిపై విస్తృతంగా చర్చ జరుగుతున్నదనీ కథనాలు సృష్టించింది. ఈ వార్తలపై మన ఆర్థిక మంత్రి నిర్మలా సీతారామన్‌ రాకెట్‌వేగంతో స్పందించారు. ఉద్దీపనలు ఉంటాయని వెంటనే ధృవీకరించారు. ఎప్పుడుంటాయి, ఎంత మొత్తం ఉంటుంది అని మాత్రం ఇప్పుడే చెప్పలేమంటూ కొసమెరుపిచ్చారు. జీఎస్టీ తగ్గించాలని, ఇతర రూపాల్లోనూ ప్రోత్సాహకాలు విరివిగా ఇవ్వాలనే డిమాండ్లు పారిశ్రామిక అధిపతుల నుండి వెనువెంటనే వచ్చాయి. లేని విపత్తును సృష్టించి, సమస్యను మరింత ఎక్కువ చేసి చూపేందుకు ఉత్పత్తిని నిలిపేసి మరీ కార్మికుల తొలగింపు ప్రక్రియ కూడా అక్కడక్కడ మొదలైంది. తద్వారా సర్కారుపై పరిశ్రమాధిపతులు వ్యూహాత్మక ఒత్తిడి పెంచారు. వాళ్లు అడిగిందే తడవుగా ప్రభుత్వం వరాలు గుప్పిస్తోంది. వాహనరంగాన్ని ఆదుకునేందుకు విరివిగా ఉద్దీపనలు ఇస్తామని, ఎవరూ భయపడాల్సిన అవసరం లేదని అభయమిచ్చింది. బ్యాంకుల నుంచి సులభతర పద్ధతిలో రుణాలిస్తామనీ హామీ ఇచ్చింది. పెద్దగద్దల దోపిడీతోనే మన బ్యాంకింగ్‌రంగం చతికిలపడ్డ విషయం తెలిసిందే. కానీ అసలు సమస్యను పక్కనబెట్టి బ్యాంకులకు మరో 70 వేల కోట్లు మూలధనీకరణ చేస్తామని చెప్పింది. మరోవైపు ఎఫ్‌పీఐల నుంచి ముక్కుపిండి మరీ వసూలు చేస్తామన్న సర్‌ఛార్జీలు రద్ధు చేసింది. సీఎస్‌ఆర్‌ (కార్పొరేట్‌ సంస్థలు సామాజిక బాధ్యతగా సంక్షేమానికి ఇచ్చే నిధులు) గ్రాంట్లు ఇవ్వకపోయినా ఉపేక్షిస్తామని చెప్పింది. బొగ్గు ఉత్పత్తుల్లోకి 100శాతం ఎఫ్‌డీఐలకు అనుమతిచ్చింది. మరో నాలుగు కీలకరంగాల్లోనూ అందుకు తలుపులు బార్లా తెరిచింది. ఇవన్నీ చాలవన్నట్టు ఆర్‌బీఐ మూలనిధుల నుంచీ 1.76లక్షల కోట్లు బలవంతంగా లాగేసుకుంది. ఈ అన్ని చర్యలనూ కార్పొరేట్‌ మీడియా సమర్థిస్తున్నది. 'మాంద్యానికి ముందస్తు మందు', 'మార్కెట్లకు దన్ను..' 'వ్యవస్థలోకి డబ్బు పంపింగ్‌' 'మనం కాస్త మెరుగే' వంటి శీర్షికలతో కథనాలు, విశ్లేషణలు రాస్తున్నాయి. రూపాయి అధ్ణపాతాళానికి చేరిన దశలోనూ 'రూపాయి తరుగు' అంటూ సున్నితంగానే విమర్శిస్తున్నాయి. వాస్తవానికి ఈ చర్యలేవీ వ్యవస్థలోకి ద్రవ్య లభ్యతను పెంచవు. కేవలం పన్నుచెల్లింపుదార్లు, పరిశ్రామాధిపతుల బొక్కసాల్లోకే ద్రవ్యం పంపింగ్‌ చేసే పనులివి. మాంద్యం సాకుతో ప్రజల సొమ్మును కంపెనీల యజమానులకు దర్జాగా పంచిపెట్టే చర్య ఇది. 2008లో అమెరికాలో భారీ సంక్షోభం నెలకొన్నపుడూ అక్కడి ప్రభుత్వం లక్షల కోట్లు బెయిల్‌అవుట్స్‌ ప్రకటించింది. కానీ సంక్షోభం పరిష్కారం కాలేదు. నేటికీ కొనసాగుతున్నది. దానితో ప్రభావితమైన ఇతర దేశాల్లోనూ తీసుకున్న ఇలాంటి చర్యలు కూడా ఎక్కడా రోగాన్ని నయం చేయలేదు. ప్రపంచ అనుభవాలన్నీ ఇదే తెలియజేస్తాయి. అంతెందుకు దేశంలో గత నాలుగు దశాబ్దాలుగా చేపట్టిన ఇలాంటి చర్యలు కూడా సత్ఫలితాలీయలేదు. చైనాలో చిత్తశుద్ధితో వ్యవస్థలోకి డబ్బు పంపింగ్‌ చేసిన ఫలితంగా ముప్పు నుంచి బయటపడ్డది. పెట్టుబడిదారీ ఆర్థిక వేత్త కీన్స్‌ సైతం ఇదే చెప్పారు. ఇలాంటి సంక్షోభాల కాలంలో డబ్బు ప్రజల చేతికి అందేలా చేయాలని. అందుకోసం మౌలికరంగాలపై ఖర్చు పెట్టాలని.. అవసరమైతే గుంతలు తవ్వించడం, మళ్లీ వాటిని పూడ్చడం చేయించైనా ప్రజల జేబుల్లోకి డబ్బులు వెళ్లేలా చేయాలని కీన్స్‌ సూచించారు. కంపెనీలకు డబ్బులు పంపింగ్‌ చేస్తే మార్కెట్లకు దన్ను రాదని, ప్రజలు వస్తువులు, సరుకులు కొనగలిగినప్పుడే మార్కెట్లు పుంజుకుంటాయన్న సత్యాన్ని పైఅనుభవాలు తెలియజేస్తున్నాయి. ప్రధాని మోడీ ప్రపంచమంతా తిరిగి 'రండి బాబూ రండీ' అని మొరపెట్టుకుంటున్నా..మన దేశానికి బహుళజాతి పరిశ్రమలు రాకపోవడానికి కారణమూ ఇక్కడ ప్రజలకు కొనుగోలు శక్తి లేకనే అన్న సంగతి నిజం. ఇలాంటి అనేక అనుభవాలను విశ్లేషించడం, వివరించడం మీడియా పని. ఇలాంటి సమయంలో ప్రభుత్వ రంగాన్ని మరింత బలోపేతం చేయాలనీ, ఎఫ్‌డీఐలకు తలుపులు బార్లా తెరవడం తప్పు అని మీడియా చెప్పాలి. యూపీఏ-1లో 2008 నాటి సంక్షోభం నుంచి మనం బయటపడడానికి కారణం కేవలం మన ప్రభుత్వరంగం బలంగా ఉండడమే అని అప్పటి ప్రధాని మన్మోహన్‌సింగ్‌ స్వయంగా చెప్పారు. పైగా వామపక్షాల ఒత్తిడితోనే మేం దాన్ని కాపాడగలిగామనీ నిర్మొహమాటంగా ఆయన అంగీకరించారు. ఈ దశలో మీడియా వాటిని గుర్తు చేయాలి. సరిగ్గా ఏడాది క్రితం ఇలాంటి చర్చ తీవ్రమైన దశలో 'సర్కారు దిద్దుబాటు చర్యలకు పూనుకుంది' అంటూ ఇదే మీడియా రాసింది. ఆ సమయంలో పరిస్థితిని చక్కదిద్దేందుకు రెండున్నర లక్షల కోట్లు బ్యాంకులకు మూలదనీకరణ చేస్తామని, మరో తొమ్మిది లక్షల కోట్లు మౌలిక రంగంపై వెచ్చిస్తామని అప్పటి ఆర్థిక మంత్రి జైట్లీ ప్రకటించారు..ఆ తొమ్మిది లక్షల కోట్లు వెచ్చించినా సమస్య ఎందుకు జఠిలమైంది? అసలేం జరిగింది? ఏం జరుగుతున్నది? ఆ నిధులు ఎటుపోయాయి? విశ్లేషించాల్సిన, వాస్తవాలు ప్రజలకు చెప్పాల్సిన పని మీడియాది కాదా? రిజర్వుబ్యాంకు నుండి కేంద్రం గుంజుకున్న 1.76లక్షల కోట్లు ఇప్పుడు ఎవరికి పంచిపెడతారో నిశితంగా పరిశీలించాల్సిన పనీ, ప్రజల సొమ్ముకు వాచ్‌డాగ్‌లా వ్యవహరించాల్సిన పనీ మీడియాదే అన్న సంగతి మర్చిపోరాదు. ఈ చర్యలన్నీ 'ప్రజల సొమ్మును కంపెనీలకు పంచిపెట్టడమే.. కోట్లు కొల్లగొడుతున్న పరిశ్రమాధిపతులకు మళ్లీ డబ్బు పంచడమేంటి' అని స్వయంగా ప్రభుత్వ ప్రధాన ఆర్థిక సలహాదారు కృష్ణమూర్తి సుభ్రమణియన్‌ ఇటీవల ప్రశ్నించారు. దీన్ని ఓ నైతిక విపత్తుగా ఆయన అభివర్ణించారు. పాలనలో భాగస్వాములైన వారే ప్రస్తుత సమస్యకు సరైన మందు ఇది కాదని బహిరంగ వేదికల్లో మాట్లాడుతన్నపుడు..బాధ్యతగా వ్యవహరించాల్సిన మీడియా మాత్రం ప్రభుత్వానికి, కార్పొరేట్‌ సంస్థలకు వంతపాడడం సమంజసం కాదు. ఇన్నేండ్లూ పాలకులు చేసిన పాపాల ఫలితంగా తలెత్తిన ఈ విపత్తుకు ప్రాయశ్చిత్తం జరగాలంటే ప్రజల కొనుగోలుశక్తిని పెంచడమే సరైన మందు అని పాలకులు గ్రహించాలి. ఇది తెలిసినా అందుకు సిద్ధపడని ఏలేటోళ్లకు మీడియా అయినా చెప్పాలి. అయినా చెవికెక్కకపోతే తదుపరి కార్యాన్ని ప్రజలే చేస్తారు.
aardhika maandyam.. prabhutvam.. media | neti vyaasam | www.NavaTelangana.com
aardhika maandyam.. prabhutvam.. media
mana khajanarangam(vitamine'e') aarogyam ksheeninchindi. prastutam adhi ventiletarespy kona oopiritho kottumittaadutunna. axisene ekkiste tappa batakaleni rogigaa maarindi. vaastavaaniki 2017 modati traimaasikam nunche ee pramaada ghantikalu modalayyayi. toluta deenni angeekarinchenduke paalakulu siddhapadaledu. prati moodu nelalakosari varusagaa digajaarutunna vruddhiretu lekkalanu chusi aardhikavettalu aandolana vyaktam chesina paalakula chevikekkaledu. idantaa taatkaalikame ani teliggaa kottipaaresaaru. chivaraku esibi, arebi vanti prabhutvaranga samsthalu, varaldybyaanku, imf vanti prapanchasthaayi samsthalu..aayaa rangaala nipunulu saitam ide nijamani cheppina anyamanaskamgaane angeekarinchaaru. ninnamonnati varaku kuudaa donka tirugudugaane vyavaharinchaaru. ee aardhika apasavya paristhiti prapanchamantaa undanee, maname kaasta merugu ani bukayinche prayatname chesaru. cony ippudemaindi? rogam mudirindi. vyavasthalannintini adhi chuttumuttindi. upaadhi, vyavasaayam, paarisraamikaramgam, sevalu, tayaarii rangam annintinii aavahinchindi. peddanotlaraddu tarvaata desamlo 6 lakshala parisramalu moothapaddaayani aardhikamantri nirmala seetaramanni swayamgaa prakatinchaaru. deeni paryavasanam pratyekamgaa cheppaalsina avasaram ledu. marovaipu nityavasara sarukula dharalu bhariga perigaayi. nela rojula kritamunna dharalu ee roju levu. e vastuvu dhara eppudu, enduku perugutundo? evaru penchutunnaro? teliyaka janam talalu pattukuntunnadu. lothupaatulu artham kakapoyina aardhikamaandyam tecchina muppe idhi ani ee roju desamloni ekkuva mandi prajalaku media dwara telustunnadi. maandyam dasalo marketla ninda vastuvulu, sarukulunna prajalu koni tinagaligina paristhiti undadu. monnati varakuu.. 'desham veligipotunnadi. abhivruddhilo doosukupotunnadi. egheduingi bijinesselo modati 50deshaallo nilichindi. aardhikaabhivruddhilo prapanchamlone bharathm aarosthaanamlo unnadi' antuu dappukotti mari cheppina media kuudaa nedu mana aardhika vyavastha aarogyam ksheeninchandanii, patanaavasthaku cherindani pataaka sheershikalu petti raastunnadi. inka kappipuchchalemani bhaavinchina palakavargam nijaanni angeekarinchindi.
inta varaku bagane undi. kendra sarkaaru jabbunaite gurtinchindi. cony nayam chesenduku chepattina chikitsa saraindena? anede asalu prasna. desham clishta paristhitilo unnapudu media oo maargadarsigaa vyavaharinchaali. atu prajalaku, itu prabhutvaanikii vaastavaalu cheppali. tappulapai kanuvippu kaliginchaali. media nedu nijamgaa alanti nirmaanaatmaka paatra pooshistunnadaa? prabhutvam teesukuntunna charyalu, media vyavaharistunna teerunuu visleshinchukovalsi sandarbhamidi. saadhaaranamgaa rogam teliste daaktaruku chikitsa suluvaina pane. anduke rogaanni gurtinchenduke aneka mundastu nirdhaarana pareekshalu chestaaru. gurtinchaaka daaniki tagina mandulu istaaru. anusarinche paddhati edaina chikitsa rogaanni nayam chesedigaane undaali. cony aa jabbunu penchedigaa undaraadu. parishkaaraaniki enchakunna maargaalu, paddhatulu kuudaa samasyanu teerchenduke dohadapadaali. idhee ippati varakuu manaku telisina satyam. cony nedu mana paalakulu chepattina diddubaatu charyalu, chestunna chikitsalu deeniki bhinnamgaa unnaayi.
kendram nijaanni oppukunna marukshaname carporate samsthalu, palakavarga tabedari media pathakam prakaaram oo prachaaraaniki teralepindi. paarisraamika, tayaarii rangaalannee debbatinna ee dasalo beyilavutsi(uddeepanalu) demandunu munduku tecchindi. paarisraamikavargaalla deenipai vistrutamgaa charcha jarugutunnadanii kathanaalu srushtinchindi. ee vaartalapai mana aardhika mantri nirmala seetaramanni raketyvegamto spandinchaaru. uddeepanalu untaayani ventane dhruveekarinchaaru. eppuduntaayi, entha mottam untundi ani maatram ippude cheppalemantu kosamerupichaaru. gst tagginchaalani, itara roopaallonuu prothsaahakaalu virivigaa ivvalane demandlu paarisraamika adhipatula nundi venuventane vachayi. laeni vipattunu srushtinchi, samasyanu marinta ekkuva chesi choopenduku utpattini nilipesi mari kaarmikula tolagimpu prakriya kuudaa akkadakkada modalaindi. tadwara sarkaarupai parisramaadhipatulu vyuuhaatmaka ottidi penchaaru. vaallu adiginde tadavugaa prabhutvam varaalu guppistondi. vaahanaramgaanni aadukunenduku virivigaa uddeepanalu istamani, evaruu bhayapadaalsina avasaram ledani abhayamichindi. byaankula nunchi sulabhatara paddhatilo runaalistaamanii haami ichindi. peddagaddala dopiditone mana byankingerangam chatikilapadda vishayam telisinde. cony asalu samasyanu pakkanabetti byaankulaku maro 70 vela kotlu mooladhaneekarana chestamani cheppindi. marovaipu efpil nunchi mukkupindi mari vasulu chestamanna sariarjeelu raddhu chesindi. csrar (carporate samsthalu saamaajika baadhyatagaa sankshemaaniki iche nidhulu) grantlu ivvakapoyina upekshistaamani cheppindi. boggu utpattulloki 100saatam efudiilaku anumatichindi. maro naalugu keelakaramgaalloonuu anduku talupulu barla terichindi. ivannee chaalavannattu arebi moolanidhula nunchi 1.76lakshala kotlu balavantamgaa lagesukundi. ee anni charyalanuu carporate media samarthistunnadi. 'maandyaaniki mundastu mandu', 'maarketlaku dannu..' 'vyavasthaloki dabbu pampingli' 'manam kaasta meruge' vanti sheershikalatho kathanaalu, vislaeshanhalu raastunnaayi. roopaayi adhnapaataalaaniki cherina dasaloonuu 'roopaayi tarugu' antuu sunnitamgaane vimarsistunnaayi. vaastavaaniki ee charyalevi vyavasthaloki dravya labhyatanu penchavu. kevalam pannuchellimpudaarla, parisraamaadhipatula bokkasalloke dravyam pampingli chese panulivi. maandyam saakutho prajala sommunu companyla yajamaanulaku darjaga panchipette charya idhi. 2008loo americalo bhari sankshobham nelakonnapuduu akkadi prabhutvam lakshala kotlu beileavutsi prakatinchindi. cony sankshobham parishkaaram kaaledu. netiki konasaagutunnadi. daanitho prabhaavitamaina itara deshaalloonuu teesukunna ilanti charyalu kuudaa ekkada rogaanni nayam cheyaledu. prapancha anubhavaalannii ide teliyajestaayi. antenduku desamlo gatha naalugu dasaabdaalugaa chepattina ilanti charyalu kuudaa satphalitaaleeyaledu. chainaalo chittasuddhito vyavasthaloki dabbu pampingli chesina phalitamgaa muppu nunchi bayatapaddadi. pettubadidaarii aardhika vetta keense saitam ide cheppaaru. ilanti sankshobhaala kaalamlo dabbu prajala chetiki andela cheyalani. andukosam moulikarangaalapai kharchu pettaalani.. avasaramaite guntalu tavvinchadam, malli vaatini poodchadam cheyinchainaa prajala jebulloki dabbulu vellela cheyalani keense suuchimchaaru. companylaku dabbulu pampingli cheste maarketlaku dannu raadani, prajalu vastuvulu, sarukulu konagaliginappude marketlu punjukuntaayanna satyaanni paianubhavaalu teliyajestunnaayi. pradhaani mody prapanchamantaa tirigi 'randi baaboo randi' ani morapettukuntunna..mana deshaniki bahulajaati parisramalu rakapovadaniki kaaranamuu ikkada prajalaku konugolu sakti lekane anna sangati nijam. ilanti aneka anubhavaalanu visleshinchadam, vivarinchadam media pani. ilanti samayamlo prabhutva rangaanni marinta balopetam cheyalani, efudiilaku talupulu barla teravadam tappu ani media cheppali. upa-1loo 2008 naati sankshobham nunchi manam bayatapadadaaniki kaaranam kevalam mana prabhutvarangam balangaa undadame ani appati pradhaani manmohansingi swayamgaa cheppaaru. paiga vaamapakshaala ottiditone mem daanni kaapaadagaligaamanii nirmohamaatamgaa aayana angeekarinchaaru. ee dasalo media vaatini gurtu cheyali. sarigga edaadi kritam ilanti charcha teevramaina dasalo 'sarkaaru diddubaatu charyalaku poonukundi' antuu ide media rasindi. aa samayamlo paristhitini chakkadiddenduku rendunnara lakshala kotlu byaankulaku mooladaneekarana chestamani, maro tommidi lakshala kotlu moulika rangampai vecchistaamani appati aardhika mantri jaitley prakatinchaaru..aa tommidi lakshala kotlu vecchinchinaa samasya enduku jathilamaindi? asalem jarigindi? yem jarugutunnadi? aa nidhulu etupoyayi? vislaeshimchaalsina, vaastavaalu prajalaku cheppaalsina pani meediyaadi kaadaa? rijarvubyaanku nundi kendram gunjukunna 1.76lakshala kotlu ippudu evariki panchipedataaro nisitamgaa pariseelinchaalsina panee, prajala sommuku vachidogla vyavaharinchaalsina panee meediade anna sangati marchiporaadu. ee charyalanni 'prajala sommunu companylaku panchipettadame.. kotlu kollagodutunna parisramaadhipatulaku malli dabbu panchadamenti' ani swayamgaa prabhutva pradhaana aardhika salahaadaaru krishnamoorthy subhramaniyannika iteevala prasninchaaru. deenni oo naitika vipattugaa aayana abhivarninchaaru. paalanalo bhaagaswaamulaina vaare prastuta samasyaku saraina mandu idhi kaadani bahiranga vedikallo matladutannapudu..baadhyatagaa vyavaharinchaalsina media maatram prabhutvaaniki, carporate samsthalaku vantapaadadam samanjasam kaadu. innendloo paalakulu chesina paapaala phalitamgaa talettina ee vipattuku praayaschittam jaragalante prajala konugolusaktini penchadame saraina mandu ani paalakulu grahinchaali. idhi telisina anduku siddhapadani eletollaku media aina cheppali. aina chevikekkakapothe tadupari kaaryaanni prajale chestaaru.