ది ఎండ్ ఒక సందేశాత్మక నవల. రాష్ట్రం లోని అవినీతిని ఇతివృత్తం గా తీసుకుని మల్లాది వెంకట కృష్ణ మూర్తి వ్రాసిన నవలే ఈ ది ఎండ్. మన దేశం,మన రాష్ట్రం లో పెరిగిపోతున్న అవినీతి ని మన కళ్లకు కట్టినట్లు ఈ నవలలో మల్లాది వెంకట కృష్ణ మూర్తి మనకు చూపిస్తారు. ప్రతి భారతీయ వ్యక్తి తన చుట్టూ జరుగుతున్న అవినీతిని తెలుసుకోవలసిన అవసరం యంతైనా వుంది, అలా మన చుట్టూ జరుగుతున్న అవినీతిని తెలుసుకొవడానికి మల్లాది వెంకట కృష్ణ మూర్తి వ్రాసిన ఈ ది ఎండ్ మనకు యెంతగానో ఉపయోగపడుతుంది. భారతీయులు ప్రతి ఒక్కళ్ళు తప్పని సరిగా చదవ వలసిన పుస్తకం ఈ ‘ది ఎండ్’.
కస్తూరి మురళి కృష్ణ ఆంధ్రభూమి వార పత్రికలో పవర్ పాలిటిక్స్ శీర్షికన తీవ్రవాదానికి సంబంధించి రాసిన వ్యాసాల సంకలనం ఇది. ఇందులో, సెప్టెంబర్ 2001 కన్నా ముందునుంచీ తీవ్ర వాదం వల్ల ప్రపంచానికి వున్న ముప్పును గురించి హెచ్చరిస్తూ వ్రాసిన వ్యాసాలున్నాయి.
తీవ్రవాదం నిర్వచనంతో సహా, తీవ్రవాదానికి కారణాలు, అది పెరిగిపోవటానికి దోహదపడే పరిస్థితులు, తీవ్ర వాదాన్ని అణచివేసేందుకు తీసుకోవలసిన చర్యల వంటివి సందర్భానుసారంగా ఆయా వ్యాసాలలో పొందుపరచివున్నాయి.
అఫ్ఘనిస్తాన్, లిబియా, పాకిస్తాన్, చెచెన్యా, ఇండోనేషియా లతో సహా భారత దేశంలో ఈశాన్య భారతంలోని తీవ్రవాదం వంటి అంశాలను మూలాల్లోకి వెళ్ళి ప్రకటించే వ్యాసాలివి. అంటే, ఈ వ్యాసాలు వేర్వేరు సమయాల్లో రచించినవయినా వీటిలో పొందుపరచిన అంశాలు ఈనాటికీ పనికివస్తాయి. విలువ తరగనివి. ఎల్లప్పటికీ రెఫెరెన్స్ కు పనికివస్తాయి.
మొత్తం 36 వ్యాసాలున్నాయీ సంకలనంలో. 2000 నుంచి 2008, 31 డిసెంబరు వరకు తీవ్రవాదానికి సమబంధించిన వ్యాసాల సంకలనం ఇది.
తీవ్రవాదం సామాన్యుని జీవనం నుండి దేశాధినేతల దిన దిన నిర్ణయాలవరకు ప్రతీ చోటా నిర్ణయాత్మక పాత్ర పోషిస్తున్న ఈ రోజుల్లో తీవ్రవాదం గురించి తటస్త దృక్కోణంతో ప్రచురించిన ఈ పుస్తకం అందరూ తప్పనిసరిగా చదవాల్సిన పుస్తకం.
ప్రజల మనోభావాలు రెచగొట్టి మామూలు సంఘటనలను మహత్తరమైన విస్ఫోటనాత్మకాలుగా మార్చటం తీవ్రమవుతుంది, ఇలాంటి పరిస్తితుల్లో తీవ్రవాదం గురించి అది ఆవిర్బవించి, వ్రేళ్లూనుకుని, విశ్వమంతా వ్యాపించే విష వృక్షం లా ఎదగటం గురించి తెలుసుకోవాలనుకుంటే ఒకే ఒక క్లిక్ దూరం లో కినిగే పై .
“… ఈ నిషాదంలో ఇంచుమించు 71 కవితలున్నాయి. ప్రపంచీకరణ, ఆర్థిక సరళీకరణ క్రమం మొదలై రెండు దశాబ్దాలు ముగిసాయి. రెండో దశాబ్దంలో తెలుగు సమాజ సంక్షోభం మొత్తం ఈ సంపుటిలో ఉంది. ఒక దశాబ్ది కవిత్వాన్ని నిషాదం గా సంపుటీకరించాడు. ఇది విషాదంలా కూడా వినపడుతుంది. అయితే “పురందర దాసు ముందు / పొగులుతున్న భీమ్‌సేన్ జోషి” అని కొంచెం కీ లాంటి క్లూ ఇచ్చినప్పుడు మాత్రం సంగీతంలోని నిషాదం అంటున్నాడని అనుకోవాలి. గానకళకు పునాది సప్త స్వరాలు. అందులో నిషాదం సప్తమ స్వరం. ఏనుగు ఘీంకారమే నిషాదంగా జనించిందని గాన కళాబోధిని వివరిస్తోంది. కవిత్వ కళాబోధిని మనకెటూ లేదు కనుక సంగీత శాస్త్ర పరిభాషా పదాన్ని కవిత్వానికి అనవయించుకోవటం కొత్తే. సప్త స్వరాలలో రిషభ, గాంధార, మధ్యమ, దైవత, నిషాదాలకు రెండేసి బేదాలుంటాయి. వీటిని వికృతి స్వరాలంటారని కా.క.బో అంటోంది. షడ్జమ, పంచమ స్వరాలకు వికృతి భేదం లేదు కనుక అవి ప్రకృతి స్వరాలు. కవి ఈ పుస్తకం లో! నేను వికృతి స్వరంలో పాడుతున్నాను ఈ సమాజ వికృతాన్ని, దుష్కృతాన్ని, దష్మృత్యాన్ని, దురాగతాన్ని, దుర్మార్గాన్ని అని అన్నాడు. …..”
“……శబ్ధార్ధనిబద్ధమై చిత్త ద్రవీకారకమైన భాషా సంయోజన కవిత్వమని ఒక దృక్పథం చెబితే, మరో ధృక్పథం ప్రకారం కవిత్వానికి భాష వాహకమైనా కవిత్వం భాషాతీతంగా ఉంటుందని చెప్పుతుంది… ఈనాటి తెలుగు కవులలో ఇస్మాయిల్‌గారు ఈ రెండోవాదాన్ని ప్రచలితం చేస్తున్నారు. ఆయనకు భాష ముఖ్యం కాదు. భాషా సౌందర్యం కవిత్వంలో భాగం కాదు. కవిత్వం విశ్వసత్యాలను ఆవిష్కరించాలి. భాషతో నిర్మించిన పద్యం ఆ సత్య దర్శనానికి ఒక గవాక్షంలాంటిది. దీనికి ఆయన జెన్‌బుద్ధిజం నుంచి, జాపనీస్ హైకూలనుంచి సాక్ష్యం తెచ్చుకుంటారు. తెలుగులో ఈ రెండో మార్గంలో కవిత్వం రాస్తున్నవారు కొందరున్నారు. ఈ రకం కవులు జీవితంలో సంభవించే సాధరణ సంఘటనల నుంచి, కన్పించే దృశ్యాలనుంచి, ఎదురయ్యే అనుభవాలనుంచి తాత్త్విక సత్యాలను ఆవిష్కరిస్తారు. భాషాడంబరం ఉండదు. అతి పేలవమైన అలంకారాలు ఉండవు. శబ్దమాధుర్యం వగైరా అసలు పట్టించుకోరు. సాధారణ దృశ్యాలను సంఘటనలను మామూలు మాటలను ఉపయోగించి మన అనుభవాలను కెరలించే కవిత్వం రాస్తారు. ఆలోచించకుండా చదివితే ఇది కవిత్వమేనా అని అనుమానం కూడా వేస్తుంది. భావనా నేత్రాలు విప్పిన కొద్దీ కొత్త లోకాలకు తెరలు విచ్చుకుంటాయి”
పదేళ్ళ కిందట విన్నకోట రవిశంకర్ కవితాసంకలనం “కుండీలో మర్రిచెట్టు” ను గురించి రాస్తూ అతన్ని అరుదైన కవిగా గుర్తిస్తూ ఈ పై మాటలు చెప్పాను.
రవిశంకర్ కవితా రచన ప్రారంభించి సుమారుగా రెండు దశాబ్దాలై ఉండవచ్చు. పదేళ్ళకొక సంపుటిని వెలువరిస్తున్నాడు. తెలుగులో ఏడాదికో రెండేళ్ళకో ఒక కవితా సంపుటిని వెలువరించక పోతే చాలా మంది కవులకు నిదురపట్టదు. ఇప్పటి కవితా సంపుటి నా ముందు మాట కోసం పంపి అప్పుడే రెండేళ్ళు అయింది. కాల గమనంలో తోచిన మార్పులు చేస్తూ మరొక ప్రతిని ఇటీవలే పంపాడు. ప్రచురణ కోసం ఆదుర్దాపడని ఈ కవిని చూస్తే ఆశ్చర్యం వేస్తుంది. తన అనుభవాలను తన ఆలోచనలను వాటి ద్వారా తాను గుర్తించిన విశ్వసత్యాలను కవిత్వంలో ఆవిష్కరించాలనే తపనేకాని కవిత్వం ద్వారా ఏదో ఒక లాభం పొందుదామనే ఆశ ఇతనిలో కనిపించదు. అందుకే ఈ నాటి కవిలోకంలో రవిశంకర్ అరుదైన కవి.
ఈ పదేళ్ళలో రవిశంకర్ కవితా దృక్పథం మారలేదు. కవితా దృక్పథం మారని రవిశంకర్ రచనల్లో ఏమైనా గుర్తించదగిన మార్పులున్నాయా అని సహజంగానే ఎదురుచూస్తాము.
ఈ వ్యవధిలో అతని అనుభవాలు పెరిగాయి. ఆలోచనలు పెరిగాయి. కవితామార్గం విస్తరించింది. దానికొక కొండ గుర్తు ఇప్పటి కవితా ఖండికల పరిణామం పెరిగింది. “కుండీలో మర్రిచెట్టు” లో కవితా ఖండికలు తులనాత్మకంగా చెపితే మినీ కవితలకు కొంచెం సన్నిహితంగా ఉంటాయి. ఇప్పటి కవితా ఖండికలు తన అనుభవాలకు తగినట్లుగా పరిమాణం పెంచుకున్నట్లు కనిపిస్తాయి. అప్పటి కవితలను ఒక్కొక్కటే చదివిన తర్వాత అయ్యో అప్పుడే అయిపోయిందే అనిపించేది.
స్పష్టత కోసం ఇక్కడే ఒక విషయం చెప్పాలి. కవిత్వంలో క్లుప్తత సాధించదగిన గుణమే. అయితే నియత సంఖ్యాక పాదాలలోనే కవిత్వాన్ని కుదించాలనే నియమం పెట్టుకోనక్కర లేదు. తీసుకున్న వస్తువును బట్టి అది మినీ కవిత్వమో, మిడీకవిత్వమో, మాక్సీకవిత్వమో, దీర్ఘకావ్యమో అవుతుంది. కానీ ఫ్యాషన్ కోసం మినీ కవిత్వం, దీర్ఘకావ్యం రాయనక్కరలేదు. వస్తుగౌరవాన్ని బట్టి కవితారూప పరిమాణం ఉంటుంది. “వేసవి వాన” లో రవిశంకర్ కవిత్వం పరిమాణం పంచుకోవడం అవసరమైన పరిణామం.
ఇదిట్లా ఉంచి అనుభవ విస్తృతి గురించి కాసేపు మాట్లాడుకుందాము. రవిశంకర్‌కు “కుండీలో మర్రిచెట్టు” ప్రచురణానంతరం కొంత కాలానికి పెళ్ళి అయింది. తర్వాత కూతురు పుట్టింది. పిల్లలు తమ ఆటల పాటలతో తల్లిదండ్రులకు మురిపాన్ని కలిగించడం సహజం. అంతేగాక పిల్లలు అనేక విధాలుగా తమ పూర్వుల ఆకారాలను, చేష్టలను తలపింపచేస్తారు. ఇది ఒక జెనిటిక్ కంటిన్యుటీ. ఇందులో అనేక జన్యువుల సంక్లిష్ట సమాహారం మూలంగా పూర్వుల పోలికలు రకరకాలుగా కలిసిపోయి కనిపిస్తాయి. దీన్ని కవి గ్రహించి వ్యక్తీకరించిన తీరు ‘పోలికలు’ అనే కవితలో పలురకాల పరిణామాల్లో రకరకాల ఉత్ప్రేక్షలతో కనిపిస్తుంది. అంతంలో తాత్వికంగా ఇలా అంటాడు:
శాస్త్ర సత్యాన్ని తాత్త్విక కవిత్వంగా మలచ గలిగిన నేర్పు ఈ కవికున్నట్లు ఈ రకపు కవితల ద్వారా మనం తెలుసుకోగలం.
అని వేసవిలో కురిసిన వాన ఎండ తాపాన్ని మాయంచేసి చల్లదనాన్ని తెచ్చిన వైనాన్ని ఉత్ప్రేక్షించిన తీరు మనోహరంగా ఉంది. ప్రతి చిన్న సంఘటనను ఫిలాసఫైజ్ చేసే టెక్నిక్ ఒకటి ఈ కవికి బాగా పట్టుబడింది. ఇతని కళ్ళు చర్మ చక్షువులు కాదు. తాత్త్విక కిరణాల ఎక్సరే కళ్ళు. వస్తువుల సంఘటనల అంతస్తత్వాన్ని వెలికి తీసి చూపించే శక్తి ఇతని కళ్ళకు ఉంది అంటే ఇతని కవిత్వానికుంది. విమానాన్ని మొదటిసారి ఎక్కినప్పుడు ప్రతివారికి కొన్ని విచిత్రానుభవాలు కలుగుతాయి
భావుకుడైన కవికి అవి అలౌకికమే. ఆ అనుభవాన్ని ‘ఉడాన్’ అనే కవితలో ఆద్యంతం మనం గమనించవచ్చు. గాలిలో ఎగురుతున్నట్టు బాల్యంలో అందరూ కలలు కంటారు. ఆ బాల్యపు కలలన్నీ నిజమైనట్టుగా ఈ కవితలో అనుభూతి చెందుతాడు.
“అద్వైతం” అనే కవితలో భిన్నధృవాల ఏకత్వాన్ని స్వభావోక్తులతో చెబుతూ గడుసుగా అద్వైత భావాన్ని ప్రతిపాదిస్తాడు. ఈ కవితలో కూడా వాళ్ళ అమ్మాయి వస్తుంది. ఈ కవితంతా Oxymoron ను నిర్వహించిన తీరుకు మంచి ఉదాహరణ. కవితంతా ఉదాహరణీయమైనా మచ్చుకు ఒక భాగం:
ఈ సంపుటిలో ప్రతి కవితలోనూ కవి తాత్త్వికపరిణతిని గుర్తించ గలుగుతాం. ‘గతచిత్రం’ అనే కవితలో గతాన్ని ఆగతాన్ని పోలుస్తూ రెంటిలోనూ మార్మికతను ప్రతిపాదిస్తాడు.
ఇతని కవిత్వమంతా చదివితే కవిత్వంలో చిక్కదనం తగ్గకుండానే వైశద్యం వైపు విస్తరించుతున్నట్లుగా గ్రహించ గలుగుతాము. అందుకే ఖండికల పరిమాణం తగినంతగా పెరిగింది. ఇతని కవిత్వాన్ని ఎన్నో విధాల వ్యాఖ్యానించవచ్చుగాని ఇతని కవిత్వం చదివే పాఠకునికి కావలసింది వ్యాఖ్యానం కాదు సాలోచన, సావధానం. ఏకాంతంగానూ మరొక తోడుతోనూ మనస్సును ప్రకృతికి సన్నిహితం చేసి చదివితే ఇతని కవిత్వం మనస్సుకు బాగాపడుతుంది. ఇందులో నేను ప్రయత్నించినది అందుకు దిశానిర్దేశం చెయ్యడమే. అక్కడక్కడ ప్రలోభపడి వ్యాఖ్యానించినా పాఠకుడికి దారి చూపించే ప్రయత్నంలో భాగంగానే.
ఈ రెంటి మధ్యన పోలిక ఉందని చెప్పటానికి వీటిని కోట్ చేయలేదు. కవితా నిర్వహణలో ఏ పోలికా లేదు. పోలికల్లా రెండు ప్రపంచాల మధ్య కనిపించని సరిహద్దును ఊహించడం వరకే. ఊహించిన తీరులు వేరు. సందర్బం భిన్నం. ఉన్నతంగా ఊహించగలిగిన ఇద్దరు కవుల సామర్థ్యం వీటిల్లో కనిపిస్తుంది. దీన్నే చాలాచోట్ల స్పూర్తి అనే భావన ద్వారా పూర్వం వివరించాను. కవికి పాఠకునికి మధ్యన ఇంత సేపుండటం న్యాయం కాదు. ఇంకా సమయం తీసుకోవడం నేరమవుతుంది.
పరిచయం అక్కర్లేని తనికెళ్ళ భరణి రచించిన అద్బుతమైన కవితల సమాహారం ఈ పరికిణీ. ఈ పుస్తకంలో ఎన్నో మధురమైన కవితలు మీకు కంప్యూటర్ దూరం లో కినిగే పై
ఆంద్ర జ్యోతి (ఆంజ్యో) లో కొత్త పుస్తకాలు శీర్షికలో రుబ్బురోలు కందిపచ్చడి బాగున్నాయి అనే శీర్షికతో జెయుబివి ప్రసాద్ గారి ఆ కుటుంబంతో ఒక రోజు పుస్తక పరిచయం ఇచ్చారు.
ఈ పుస్తకం ఇప్పుడు కినిగెపై లభిస్తుంది. వెల 40 రూపాయలు మాత్రమే. వివరాలకు దిగువ బొమ్మ, లేదా లింకు నొక్కండి.
విన్నకోట రవిశంకర్ రచించిన కవితా సంకలనం కుండీలో మర్రి చెట్టు పుస్తకానికి ఇస్మాయిల్ వ్రాసిన పరిచయం ఈ దిగువ చదవండి.
రవిశంకర్ ని నేను పదేళ్ళబట్టి ఎరుగుదును. అప్పట్లో అతను మా కాలేజీ విద్యార్థి. అప్పుడే ప్రారంభమైంది అతని అన్వేషణ. మనిషైన ప్రతి వాడిలోనూ కొద్దో గొప్పో ఈ తపన ఉంటుందనుకుంటాను. తనెవరు? తన అస్తిత్వం ఏమిటి? తన తాదాత్మ్యంఏమిటి? ఒకడు ఎవరూ సాధించలేనిది అనగా పర్వతాలెక్కడమో, సముద్రాన్ని ఈదడమో, కొత్త భూఖండాన్ని కనుక్కోవడమో, ఏదో చేసి తన్నుతాను కనుక్కుని మురిసిపోతాడు. మరొకడు పేకాటలోనో, తాగుడు లోనో మునకవేసి ఆ మసక లోతుల్లో తన కోసం తడుముకుంటాడు. ఇంకొకడు రాజ్యాన్నో, ధనాన్నో, అధికారాన్నో వశం చేసుకుని తన్నుతాను జయించాననుకుంటాడు. కవులూ కళా కారులైతే తమ అంతరంగాల్లోకి సొరంగాలు తవ్వుకుంటూ పోతారు. లోనికి తవ్వగా తవ్వగా తను తనకి తగలకపోతాడా?
ఈ పదేళ్ళనించీ రవిశంకర్ నీ, అతని ఆత్మావిష్కరణోద్యమాన్నీ గమనిస్తూనే వున్నాను. తన పద్యాల కోసం ఎంత లోతుగా తవ్వాడో? ఎందుకంటే, పద్యమంటే తనే. కవీ, కవిత్వం వేరుకాదు. కవితలో తప్పించి కవికి వేరే అస్తిత్వం లేదు. పద్యం రచించి దాన్ని అద్దంలా మెరుగుపెట్టాకే అందులో తన మొహం చూసుకుని గుర్తిస్తాడు కవి.
ఆనందభస్మాలే పూనుకోనక్కర్లేదు. ఫ్లూ జ్వరం కూడా, ఇతని సాక్ష్యం ప్రకారం, కవిత్వం లాగే మనల్ని ఏకాతంలో బంధించి, మనల్ని మనకు రుచి చూపిస్తుంది!
జీవిత పుటల్ని చివరిదాకా తిరగవేసే ఆసక్తీ , నిజాయితీ, ధైర్యమూ రవిశంకర్ కున్నాయి. ఒకటి రెండు పుటలతో చాలించి, అదే విషయాన్ని అదే పదజాలంతో పునః పునః పునః పునర్నినదించే నినాదకవి కా డితను. ఎంత అనుభవ వైవిధ్య ముందో అంత ప్రగాఢతా ఉంది ఇతని కవిత్వానికి.
`స్త్రీ పాత్ర’ అనే కవిత ఒక వింత సత్యాన్ని అభివ్యక్తం చేస్తుంది. ఇది మనందరికీ అనుభవ వేద్యమైనా, ఎవరూ గుర్తించని గూఢ యథార్థం.
స్త్రీ సమక్షంలేని పరిసరాలే వేరుగా వుంటాయి. శుష్కంగా, జీబుగా, చీకాకుగా. ఆడది తనున్నచోట తన చుట్టూ ఆర్ద్రత ప్రవేశపెడుతుంది. మగవాళ్ళ మనస్సుకి ఏంటినా వంటిది స్త్రీ. ఆమె లేని చోట పురుషప్రవర్తనే వేరుగా వుంటుంది. అందుకే, కొన్ని కఠిన, శుష్క జీవితాల గురించి తను రాసిన కథలకి హెమింగ్వే `MEN WITHOUT WOMEN’ అని పేరు పెట్టాడు. ఆ పరిస్థితి తలుచుకుంటేనే ఒళ్ళు జలదరిస్తుంది.
ఇటువంటి అనుభవ అగాధాల్ని మామూలు కవులు ముట్ట లేరు. `సాగర్ శిల్పం’ అనే కవిత చూడండి. శిల్ప సుందరితో అంటాడు:
కళకి ఇంత పర్యాప్తమైన నిర్వచనం ఎక్కడా నాకు తారసపడ లేదు. జీవితపు విలువలతోనే కదా కళకి ప్రమేయం. ఈ సత్యాన్ని ప్రవించడం కాదు ఈ కవిత చేసిన పని, ఇది మనకు అనుభూతమయేటట్లు చేసింది. అనగా, ఒక యథార్థాన్ని ఆలోచనా రూపంలో కాక అనుభవ రూపంలో మనకు ప్రసాదిం చింది. ఇదే కవిత్వసారం.
మానవత్వపు సారాంశాలైన జీవితానుభవాలతో స్పందించే కవితలు ఈ పుస్తకం నిండా వున్నాయి. పై నుదహరించినవి కాక ‘ కుండీలో మర్రిచెట్టు’, ‘రామప్ప సరస్సు’, ‘జ్ఞాపకం’, ‘నిద్రానుభవం’, ‘చలనచిత్రం’, ‘పాపమనసు’ వంటి విషా దంతో, ఆనందంతో, ఉత్సాహంతో, అనురాగంతో, పురాజ్ఞాపకాలతో మెరిసే, మండే, మిరుమిట్లు గొలిపే జీవితశకలాలెన్నో ఈ కవి మనకు సమర్పించాడు.
కవిత్వగడియారపు లోలకం ఆ చివరినించి ఈ చివరికి ఊగినట్లుందీ మధ్య. భావకవులు వాస్తవానుభవాల్ని విస్మరించి, ఆంతరంగికమైన అనుభూతుల్నీ, భావాల్నీ వ్యక్తీకరించటమే పనిగా పెట్టుకున్నారు. ఒకలాంటి పొగమంచు ఆవరించి నట్లుంటుంది వారి కవిత్వం. యథార్థదృశ్యాలు కనిపించవు. ఇప్పుడు లోలకం ఇటు మళ్ళాక, కవిత్వంలో అనుభూతి లోపించి, కవిత్వమంటే పదాలూ, ఆలోచనలూ తప్ప మరేంకాదు అనే అపోహ వ్యాపించినట్లుంది. లోలకాన్ని మళ్ళించినవాడు శ్రీశ్రీ. ఐతే, దాన్ని ఈ కొసకి తీసుకువచ్చినవాళ్ళు బైరాగి, ఆరుద్ర, అజంతా,మోహనప్రసాద్, శివారెడ్లు. కవిత్వమంటే మాటలు తప్ప మరేం కాదన్న అభిప్రాయం ఈ నాటి యువకవుల్లో పాతుకున్నట్లుంది. అనుభవమూ, అనుభూతీ, రెండూ సంయోజిస్తేనే కాని కవిత్వపు విద్యుత్ స్పులింగం పుట్టదనే గ్రహింపు చాలామంది కవులకు ఉన్నట్లు తోచదు. భావకవిత్వం పూర్తిగా ఆత్మాశ్రయమైతే, ప్రస్తుత కవిత్వం పూర్తిగా వస్త్వాశ్రయమైనదనవచ్చు. ఐతే, ఈ వస్తువుకూడా వాస్తవమైన జీవితానుభవం కాదు. దానికి నకిలీ ప్రతిగా నిలబడే వట్టి మాటలూ, ఆలోచనలూ, సిద్దాంతాలూ, నినాదాలూనూ.
జీవితానుభవమూ, హృదయానుభూతీ – ఈ రెండు ధృవాల్నీ కలిపి కవిత్వ విద్యుచ్చక్తిని సృష్టించాడు కవీ, విద్యుత్ ఇంజనీరూ ఐన రవిశంకర్. ఇటువంటి కవులు అరుదుగా వుంటారు. ఇదింకా ఇతని మొదటి పుస్తకం.
Posted in పుస్తకం, ప్రీవ్యూ	| Tagged kundilo marri chettu, Telugu poetry, vinnakota ravisankar, ఇస్మాయిల్, కవితలు, కవిత్వం, కుండీలో మర్రిచెట్టు, తెలుగు కవితా సంకలనం, విన్నకోట రవిశంకర్	| 1 Reply
నామ సంకీర్తన, ప్రార్థన, ధ్యానం, మంత్ర స్మరణ, ఆలయ దర్శనం మొదలైనవన్నీ దైవాన్ని మన మనసులో నిలుపుకోడానికే. ఈ పుస్తకం చిద్విలాసం కూడా సరిగ్గా ఇందుకు ఉపయోగిస్తుంది. దాదాపు ప్రతీ జోక్ లో దేవుడు ఉంటాడు కాబట్టి ఈ జోక్స్ ద్వారా కూడా ఆయన్ని స్మరించినట్లు అవుతుంది. శివరాత్రి జాగరణ, ఆధ్యాత్మిక ప్రయాణాల్లాంటి సందర్భాల్లో దీనితో కాలక్షేపం చేసి మనసుని దేవడు మీదే లగ్నం చేయవచ్చు. అనేక జోక్స్ పుస్తకాలు వెలువరించిన మల్లాది వెంకట కృష్ణమూర్తి సేకరించి, అనేక శీర్ణికల కింద విభజించి ఇచ్చిన ఈ పుస్తకంలో మిమ్మల్ని నవ్వించే దేవడు ఉన్నాడు.
కడుపుబ్బా పడీ పడీ నవ్వించి మనసును హాయి చేసి ఉల్లాస పరిచే జోక్స్ ఈ పుస్తకం నిండా వున్నాయి. నేడే చదవండి మీకు కంప్యూటర్ దూరం లో కినిగే ఫై http://kinige.com/kbook.php?id=43
dhi end oka sandesaatmaka navala. rashtram loni avineetini itivruttam gaa teesukuni malladi venkata krishna muurti vraasina navale ee dhi end. mana desham,mana rashtram loo perigipotunna avineeti ni mana kallaku kattinatlu ee navalalo malladi venkata krishna muurti manaku chuupistaaru. prati bhaarateeya vyakti tana chuttu jarugutunna avineetini telusukovalasina avasaram yantainaa vundi, alaa mana chuttu jarugutunna avineetini telusukovadaaniki malladi venkata krishna muurti vraasina ee dhi end manaku yentagaano upayogapadutundi. bhaaratheeyulu prati okkallu tappani sarigaa chadava valasina pustakam ee yudhi endi.
kasturi murali krishna aandhrabhoomi vaara patrikalo paver polytics sheershikana teevravaadaaniki sambandhinchi raasina vyaasaala sankalanam idhi. indulo, september 2001 kanna mundununchii teevra vaadam valla prapanchaaniki vunna muppunu gurinchi hecharistuu vraasina vyaasaalunnaayi.
teevravaadam nirvachanamtho sahaa, teevravaadaaniki kaaranaalu, adhi perigipovataaniki dohadapade paristhitulu, teevra vaadaanni anachivesenduku teesukovalasina charyala vantivi sandarbhaanusaaramgaa aayaa vyaasaalalo ponduparachivunnaayi.
afghanistan, libia, pakistan, chechenya, indonatia latho sahaa bhaarata desamlo eesaanya bhaaratamlooni teevravaadam vanti amsaalanu moolaalloki velli prakatinche vyaasaalivi. ante, ee vyaasaalu ververu samayaallo rachinchinavayinaa veetilo ponduparachina amsaalu eenaatikee panikivastaayi. viluva taraganivi. ellappatiki reference ku panikivastaayi.
mottam 36 vyaasaalunnaayi sankalanamlo. 2000 nunchi 2008, 31 disembaru varaku teevravaadaaniki samabandhinchina vyaasaala sankalanam idhi.
teevravaadam saamaanyuni jeevanam nundi deshaadhinetala dina dina nirnayaalavaraku pratee chota nirnayaatmaka paatra pooshistunna ee rojullo teevravaadam gurinchi tatasta drukkonamto prachurinchina ee pustakam andaruu tappanisarigaa chadavalsina pustakam.
prajala manobhavalu rechagotti maamuulu sanghatanalanu mahattaramaina visphotanaatmakaalugaa marchatam teevramavutundi, ilanti paristitullo teevravaadam gurinchi adhi aavirbavinchi, vrelluunukuni, vishwamantaa vyaapinche visha vruksham laa edagatam gurinchi telusukovalanukunte oke oka click dooram loo kinige pai .
yu ee nishaadamlo inchuminchu 71 kavitalunnayi. prapancheekarana, aardhika saralikarana kramam modalai rendu dasaabdaalu mugisai. rendo dasaabdamlo telugu samaja sankshobham mottam ee samputilo undi. oka dashabdi kavitvaanni nishaadam gaa samputeekarinchaadu. idhi vishadamla kuudaa vinapadutundi. ayithe ypurandara daasu mundu / pogulutunna bheemsen joshi ani konchem kee lanti klu ichinappudu maatram sangeetamlooni nishaadam antunnadani anukovali. gaanakalaku punaadi sapta swaraalu. andulo nishaadam saptama swaram. enugu gheenkarame nishaadamgaa janinchindani gaana kalabodhini vivaristondi. kavitva kalabodhini manaketu ledu kanuka sangeeta saastra paribhasha padaanni kavitvaaniki anavayinchukovatam kotte. sapta swaraalalo rishabha, gandhara, madhyama, daivata, nishaadaalaku rendesi bedaluntayi. veetini vikruti swaraalantaarani kaa.ka.boo antondi. shadjama, panchama swaraalaku vikruti bhedam ledu kanuka avi prakruti swaraalu. kavi ee pustakam loo! nenu vikruti swaramlo paadutunnaanu ee samaja vikrutaanni, dushkrutaanni, dashmrutyaanni, duraagataanni, durmaargaanni ani annadu. u..u
kisabdhaardhanibaddhamai chitta draveekaarakamaina bhasha samyojana kavitvamani oka drukpatham chebithe, maro dhrukpatham prakaaram kavitvaaniki bhasha vahakamaina kavitvam bhaashaatiitamgaa untundani chepputundi eenaati telugu kavulalo ismaayilngaaru ee rendovaadaanni prachalitam chestunnaru. aayanaku bhasha mukhyam kaadu. bhasha soundaryam kavitvamlo bhagam kaadu. kavitvam vishwasatyaalanu aavishkarinchaali. bhaashato nirminchina padyam aa satya darsanaaniki oka gavakshamlantidi. deeniki aayana jenybuddhijam nunchi, japanis haikuulanunchi saakshyam tecchukuntaaru. telugulo ee rendo maargamlo kavitvam raastunnavaaru kondarunnaru. ee rakam kavulu jeevitamlo sambhavinche saadharana sanghatanala nunchi, kanpinche drushyaalanunchi, edurayye anubhavaalanunchi taattvika satyaalanu aavishkaristaaru. bhashadambaram undadu. athi pelavamaina alankaaraalu undavu. sabdamadhuryam vagaira asalu pattinchukoru. saadhaarana drushyaalanu sanghatanalanu maamuulu maatalanu upayoginchi mana anubhavaalanu keralinche kavitvam raastaaru. alochinchakunda chadivite idhi kavitvamena ani anumanam kuudaa vestundi. bhavana netraalu vippina koddi kotta lokalaku teralu vichukuntaayi
padella kindata vinnakota ravisankar kavitasankalanam cucondiiloo marrichetti nu gurinchi raastuu atanni arudaina kaviga gurtistuu ee pai maatalu cheppaanu.
ravisankar kavita rachana praarambhinchi sumaruga rendu dasaabdaalai undavacchu. padellakoka samputini veluvaristunnadu. telugulo edadiko rendellako oka kavita samputini veluvarinchaka pothe chala mandi kavulaku nidurapattadu. ippati kavita samputi naa mundu maata kosam pampi appude rendellu ayindi. kaala gamanamlo thochina maarpulu chestu maroka pratini itivale pampaadu. prachurana kosam aadurdaapadani ee kavini chuste aascharyam vestundi. tana anubhavaalanu tana aalochanalanu vaati dwara taanu gurtinchina vishwasatyaalanu kavitvamlo aavishkarinchaalane tapanekani kavitvam dwara edho oka laabham pondudamane aasha itanilo kanipinchadu. anduke ee naati kavilokamlo ravisankar arudaina kavi.
ee padellalo ravisankar kavita drukpatham maaraledu. kavita drukpatham maarani ravisankar rachanallo emaina gurtinchadagina marpulunnaya ani sahajamgaane eduruchustamu.
ee vyavadhilo athani anubhavaalu perigaayi. aalochanalu perigaayi. kavitamargam vistarinchindi. daanikoka konda gurtu ippati kavita khandikala parinaamam perigindi. cucondiiloo marrichetti loo kavita khandikalu tulanaatmakamgaa chepithe minee kavitalaku konchem sannihitamgaa untaayi. ippati kavita khandikalu tana anubhavaalaku taginatlugaa parimaanam penchukunnatlu kanipistaayi. appati kavitalanu okkokkate chadivina tarvaata ayyo appude ayipoyinde anipinchedi.
spashtata kosam ikkade oka vishayam cheppali. kavitvamlo kluptata saadhinchadagina guname. ayithe niyata sankhyaaka paadaalaloonae kavitvaanni kudinchaalane niyamam pettukonakkara ledu. teesukunna vastuvunu batti adhi minee kavitvamo, mideekavitvamo, makseekavitvamo, deerghakaavyamo avutundi. cony fashan kosam minee kavitvam, deerghakaavyam rayanakkaraledu. vastugouravaanni batti kavitaaruupa parimaanam untundi. evesavi vaana loo ravisankar kavitvam parimaanam panchukovadam avasaramaina parinaamam.
iditla unchi anubhava vistruti gurinchi kasepu matladukundamu. ravisankarneku cucondiiloo marrichetti prachuranaanantaram kontha kaalaaniki pelli ayindi. tarvaata koothuru puttindi. pillalu tama aatala paatalatho tallidandrulaku muripaanni kaliginchadam sahajam. antegaaka pillalu aneka vidhaalugaa tama puurvula aakaaraalanu, cheshtalanu talapinpachestaaru. idhi oka genitic continuty. indulo aneka janyuvula sanklishta samaharam moolamgaa puurvula polikalu rakarakaalugaa kalisipoyi kanipistaayi. deenni kavi grahinchi vyakteekarinchina teeru cepolicalue ane kavitalo palurakaala parinaamaallo rakarakaala utprekshalatho kanipistundi. antamlo taatvikamgaa ilaa antaadu:
saastra satyaanni taattvika kavitvamgaa malacha galigina nerpu ee kavikunnatlu ee rakapu kavitala dwara manam telusukogalam.
ani vesavilo kurisina vaana enda taapaanni mayanchesi challadanaanni tecchina vainaanni utprekshinchina teeru manoharamgaa undi. prati chinna sanghatananu philasaphize chese technic okati ee kaviki baga pattubadindi. itani kallu charma chakshuvulu kaadu. taattvika kiranaala exare kallu. vastuvula sanghatanala antastatvaanni veliki teesi choopinche sakti itani kallaku undi ante itani kavitvaanikundi. vimaanaanni modatisaari ekkinappudu prativaariki konni vichitraanubhavaalu kalugutaayi
bhaavukudaina kaviki avi aloukikame. aa anubhavaanni eudan ane kavitalo aadyantam manam gamaninchavachhu. gaalilo egurutunnattu baalyamlo andaruu kalalu kantaaru. aa balyapu kalalannee nijamainattugaa ee kavitalo anubhooti chendutaadu.
keadvaitam ane kavitalo bhinnadhruvaala ekatwanni swabhaavoktulato chebutuu gadusugaa advaita bhaavaanni pratipaadistaadu. ee kavitalo kuudaa vaalla ammai vastundi. ee kavitanta Oxymoron nu nirvahinchina teeruku manchi udaaharana. kavitanta udaaharaneeyamainaa machuku oka bhagam:
ee samputilo prati kavitaloonuu kavi taattvikaparinatini gurtincha galugutam. tegachachitram ane kavitalo gataanni aagataanni polustuu rentiloonuu maarmikatanu pratipaadistaadu.
itani kavitvamantaa chadivite kavitvamlo chikkadanam taggakundaane vaisadyam vaipu vistarinchutunnatlu grahincha galugutamu. anduke khandikala parimaanam taginantagaa perigindi. itani kavitvaanni enno vidhaala vyaakhyaaninchavachchugaa itani kavitvam chadive paatakuniki kaavalasindi vyaakhyaanam kaadu salochana, saavadhaanam. ekaantamgaanuu maroka thoduthonu manassunu prakrutiki sannihitam chesi chadivite itani kavitvam manassuku baagaapadutundi. indulo nenu prayatninchinadi anduku disanirdesam cheyyadame. akkadakkada pralobhapadi vyaakhyaaninchinaa paatakudiki daari choopinche prayatnamlo bhagamgane.
ee renti madhyana polika undani cheppataaniki veetini kot cheyaledu. kavita nirvahanalo e polika ledu. polikalla rendu prapanchaala madhya kanipinchani sarihaddunu oohinchadam varake. oohinchina teerulu vaeru. sandarbam bhinnam. unnatamgaa oohinchagaligina iddaru kavula saamarthyam veetillo kanipistundi. deenne chalachotla spuurti ane bhavana dwara puurvam vivarinchaanu. kaviki paatakuniki madhyana inta sepundatam nyaayam kaadu. inka samayam teesukovadam neramavutundi.
parichayam akkarleni tanikella bharani rachinchina adbutamaina kavitala samaharam ee parikinii. ee pustakamlo enno madhuramaina kavitalu meeku computer dooram loo kinige pai
aandra jyoti (anjyo) loo kotta pustakaalu sheershikalo rubburolu kandipachadi bagunnayi ane sheershikatho jeyubivi prasad gaari aa kutumbamtho oka roju pustaka parichayam icharu.
ee pustakam ippudu kinigepai labhistundi. vela 40 roopaayalu matrame. vivaraalaku diguva bomma, leda linku nokkandi.
vinnakota ravisankar rachinchina kavita sankalanam kundeelo marri chettu pustakaaniki ismail vraasina parichayam ee diguva chadavandi.
ravisankar ni nenu padellabatti erugudunu. appatlo atanu maa callagy vidyaarthi. appude praarambhamaindi athani anveshana. manishaina prati vaadiloonuu koddo goppo ee tapana untundanukuntaanu. tanevaru? tana astitvam emiti? tana tadatmyamyamiti? okadu evaruu saadhinchalenidi anagaa parvataalekkadamo, samudraanni eedadamo, kotta bhookhandaanni kanukkovadamo, edho chesi tannutaanu kanukkuni murisipotadu. marokadu pekaatalono, taagudu lono munakavesi aa masaka lothullo tana kosam tadumukuntadu. inkokadu rajyanno, dhananno, adhikaaraanno vasham chesukuni tannutaanu jayinchaananukuntaadu. kavuluu kalaa kaarulaite tama antaramgaalloki soramgaalu tavvukuntu potaaru. loniki tavvagaa tavvagaa tanu tanaki tagalakapotada?
ee padellaninchii ravisankar nee, athani aatmaavishkaranodyamaana gamanistune vunnaanu. tana padyaala kosam entha lothugaa tavvado? endukante, padyamante tane. kavi, kavitvam vaerukaadu. kavitalo tappinchi kaviki vere astitvam ledu. padyam rachinchi daanni addamla merugupettake andulo tana moham chusukuni gurtistaadu kavi.
anandabhasmale poonukonakkarledu. flue jwaram kuudaa, itani saakshyam prakaaram, kavitvam lage manalni ekaatamlo bandhinchi, manalni manaku ruchi choopistundi!
jeevita putalni chivaridaka tiragavese aasaktii , nijaayitii, dhairyamuu ravisankar kunnai. okati rendu putalatho chaalinchi, adhe vishayaanni adhe padajaalamto punah punah punah punarninadinche ninaadakavi kaa dithanu. entha anubhava vaividhya mundo anta pragaadataa undi itani kavitvaaniki.
kestri paatram ane kavita oka vinta satyaanni abhivyaktam chestundi. idhi manandarikee anubhava vedyamaina, evaruu gurtinchani guuda yathaartham.
stree samakshamleni parisaraale vaerugaa vuntaayi. shushkamgaa, jeebugaa, cheekaakugaa. aadadi tanunnachota tana chuttu aardrata pravesapedutundi. magavalla manassuki entina vantidi stree. aame laeni chota purushapravartane vaerugaa vuntundi. anduke, konni kathina, shushka jeevitaala gurinchi tanu raasina kathalaki hemingway uMEN WITHOUT WOMENu ani paeru pettaadu. aa paristhiti taluchukuntene ollu jaladaristundi.
ituvanti anubhava agaadhaalni maamuulu kavulu mutta leru. esagar shilpam ane kavita chudandi. shilpa sundaritho antaadu:
kalaki inta paryaaptamaina nirvachanam ekkada naaku tarasapada ledu. jeevitapu viluvalathone kada kalaki prameyam. ee satyaanni pravinchadam kaadu ee kavita chesina pani, idhi manaku anubhootamayetatlu chesindi. anagaa, oka yathaarthaanni alochana roopamlo kaaka anubhava roopamlo manaku prasaadim chindi. ide kavitvasaaram.
maanavatvapu saaraamsaalaina jeevitaanubhavaalato spandinche kavitalu ee pustakam ninda vunnayi. pai nudaharinchinavi kaaka u kundeelo marrichetti, eramappa sarassue, kighaapakam, kindraanubhavamsai, tichalanachitram, tepapamanasue vanti visha danto, aanandamtho, utsaahamto, anuraagamtho, puraagnaapakaalato merise, mande, mirumitlu golipe jeevitasakalaalenno ee kavi manaku samarpinchaadu.
kavitvagadiyaarapu lolakam aa chivarininchi ee chivariki ooginatlundii madhya. bhaavakavulu vaastavaanubhavaalni vismarinchi, aantarangikamaina anubhootulnee, bhaavaalnii vyakteekarinchatame panigaa pettukunnaru. okalanti pogamanchu aavarinchi natluntundi vaari kavitvam. yathaarthadrushyaalu kanipinchavu. ippudu lolakam itu mallaaka, kavitvamlo anubhooti lopinchi, kavitvamante padaaluu, aalochanaluu tappa marenkaadu ane apoha vyaapinchinatlundi. lolakaanni mallinchinavaadu srishree. aithe, daanni ee kosaki teesukuvacchinavaallu bairagi, aarudra, ajanta,mohanaprasad, shivaaredlu. kavitvamante maatalu tappa marem kaadanna abhiprayam ee naati yuvakavullo paatukunnatlundi. anubhavamuu, anubhootii, rendoo samyojistene kaani kavitvapu vidyut spulingam puttadane grahimpu chaalaamandi kavulaku unnatlu thochadu. bhaavakavitvam puurtigaa aatmaasrayamaite, prastuta kavitvam puurtigaa vastvaasrayamainadanavach. aithe, ee vastuvukuda vaastavamaina jeevitaanubhavam kaadu. daaniki nakili pratigaa nilabade vatti maataluu, aalochanaluu, siddaantaaluu, ninaadaaluunuu.
jeevitaanubhavamuu, hrudayaanubhootii – ee rendu dhruvaalnee kalipi kavitva vidyuchchaktini srushtinchaadu kavi, vidyut injaneeroo aina ravisankar. ituvanti kavulu arudugaa vuntaaru. idinka itani modati pustakam.
Posted in pustakam, preewyo| Tagged kundilo marri chettu, Telugu poetry, vinnakota ravisankar, ismail, kavitalu, kavitvam, kundeelo marrichettu, telugu kavita sankalanam, vinnakota ravisankarni| 1 Reply
naama sankeertana, praarthana, dhyanam, mantra smarana, aalaya darsanam modalainavannii daivaanni mana manasulo nilupukodanike. ee pustakam chidvilasam kuudaa sarigga induku upayogistundi. daadaapu pratee jok loo devudu untaadu kabatti ee jokes dwara kuudaa aayanni smarinchinatlu avutundi. sivaratri jaagarana, aadhyaatmika prayanallanti sandarbhaallo deenitho kalakshepam chesi manasuni devadu meede lagnam cheyavachu. aneka jokes pustakaalu veluvarinchina malladi venkata krishnamoorthy sekarinchi, aneka sheernikala kinda vibhajinchi ichina ee pustakamlo mimmalni navvinche devadu unnaadu.
kadupubba padi padi navvinchi manasunu haayi chesi ullasa pariche jokes ee pustakam ninda vunnayi. nede chadavandi meeku computer dooram loo kinige fai http://kinige.com/kbook.php?id=43