ప్రపంచ దేశాల సారస్వతం 203-అమెరికాదేశ సాహిత్యం -26 | సరసభారతి ఉయ్యూరు
← ఆధునిక శాస్త్ర వేత్తలకంటే మన మహర్షులు ముందే దర్శించి చెప్పారా ?
భారత మాత దివ్య స్వరూపం →
203-అమెరికాదేశ సాహిత్యం -26
20వ శతాబ్ది సాహిత్యం -18
నాటక సాహిత్యం -2(చివరిభాగం
ఎయిడ్స్ వ్యాధి మహమ్మారిగా మారి పెద్ద సంక్షోభం సృష్టించింది .దీనితో అనేకమంది గే నాటకరచయితలకు ప్రేరణ కలిగి౦ది .వీరిలో టోని కిష్నర్ 1991లో ''ఏ బ్రైట్ రూమ్ కాల్డ్ డే''నాటకం తో అందరి చూపు ఆకర్షించాడు 1932-33లో జర్మనీలో స్థిరపడి రెండు భాగాల ''ఏంజెల్స్ ఇన్ అమెరికా ''-1991-92ను కామెడీ, బాధ లతో రంగరించి ,పర్సనల్ చరిత్రలోసిమ్బాలిజం కలిపి ,చారిత్రాత్మకపాత్రలు సృష్టించి బ్రాడ్వే కీర్తి సాధించాడు .రాజకీయ రచయిత అయిన యితడు పబ్లిక్ ధీమ్స్ పై దృష్టి సారించి రాశాడు .తర్వాత కాలంలో రాసిన స్లేవ్స్ -1996,సమయానికి తగిన హోం బడి/కాబూల్ -2001లో అద్భుత మోనోలోగ్ తర్వాత డ్రామా ను తాలిబాన్ అధీనం లోని ఆఫ్ఘనిస్తాన్ నేపధ్యంగా రాశాడు .off బ్రాడ్వే నాటకాలు అనేకం రాసిన తరవాత డేవిడ్ హెన్రి హ్వాంగ్ క్రిటికల్ ,కమ్మర్షియల్ విజయాన్ని బ్రాడ్వే లో తన జెండర్ బెండింగ్ డ్రామా ఎం.బటర్ ఫ్లై -1988లో రాశాడు .లండన్ లో సం అమెరికన్స్ అబ్రాడ్-1989,టు షేక్స్పియరిన్ యాక్టర్స్ -1990 వంటి లిటరరీ డ్రామాలతో మాంచి ఫాలోయింగ్ సంపాదించుకొన్నాడు రికార్డ్ నెల్సన్ .రిచర్డ్ గ్రీన్ బెర్గ్ -జ్యూయిష్ – అమెరికన్ జీవితాన్నిగే,సాధారణ రిలేషన్ షిప్ లతో ఈస్టర్న్ స్టాండర్డ్ -1989,దిఅమెరికన్ ప్లాన్ -1990,టేక్ మీ ఔట్-2002 రాశాడు .చివరిది గే బేస్బాల్ ప్లేయర్ జీవితాన్ని తన హోమో సెక్సువల్ టీంమేట్స్ కు వివరించేకథ.డోనాల్డ్ మార్గురీస్ చాలా సూటిగా జ్యూయిష్ ఫామిలి లైఫ్ ను –ది లోమన్ ఫామిలి పిక్నిక్ -1989లో చిత్రించాడు .నటులలో ఉండే కోరికలు ,సంబంధాలను –సైట్ అన్ సీన్ -1992నాటకంలో కలేక్టేడ్ స్టోరీస్-1998లో కళ్ళకు కట్టించాడు . 1990దశకం లో ప్రతిభావంతులైన స్త్రీ నాటక కర్తలు బయటికి వచ్చారు .వీరిలో పౌలా వోగెల్ –హాఫ్ బటన్ నైతిక సమస్యల ను హాస్య౦,ఓదార్పు లతో వేశ్యల జీవితాలను –ఓల్డేస్ట్ ప్రొఫెషన్ -1981లో ఎయిడ్స్ ను బాల్టిమోర్ వాల్ట్జ్-1992 లో,పోర్నోగ్రఫీ ని ''hot ''n ''throbbing '' ను మైనర్ లపై సెక్సువల్ అబ్యూజ్ ను హౌ ఐ లెరెండ్ టు డ్రైవ్-1997 లో చిత్రించింది .
యువ ఆఫ్రికన్ –అమెరికన్ ప్లే రైట్ –సుజాన్ లోరీ పార్క్ –సర్రియలిస్టిక్ గా ''ది అమెరికా ప్లే-1993 నాటకాన్ని స్కార్లెట్ లెటర్ కాల్డ్ ఇన్ దిబ్లడ్-1999,టాప్ డాగ్/అండర్ డాగ్ -2001ఆధారంగా ఇద్దరు సోదరులమధ్య ఉన్న కాన్ఫ్లిక్ట్ ను ఆవిష్కరించి సాం షెఫర్డ్ కుటుంబ సంఘర్ష పై రాసిన ట్రూ వెస్ట్ నాటకాన్ని గుర్తుకు తెచ్చింది. లోరీపార్క్ తర్వాత జార్జ్ ,ఐరా గెష్విన్ ల పోర్గి,అండ్ బెస్స్ ను 2012లో అడాప్ట్ చేసుకొని నాటకాలు రాసి ,తన స్వంత నాటకం ఫాదర్ కంస హోం ఫ్రం వార్ –ను రెండు భాగాలనాటకం గా రాసి 2014లో ప్రదర్శించింది. ఇందులో అమెరికన్ సివిల్ వార్ లో హోమర్ రాసిన ఒడిస్సీకి స్థానం కల్పించింది .హీదర్ మెక్ డోనాల్డ్ రాసిన- యాన్ ఆల్మోస్ట్ హోలీ పిక్చర్ -1995లో వన్ మాన్ షోగా ఒక ప్రీచర్ స్పిరిట్యువల్ లైఫ్ ను చూపింది .కవి అయిన నవోమి వాలెస్ –వన్ ఫ్లీ స్పేర్''-1995నాటకాన్ని 1665నాటి లండన్ ప్లేగు నేపధ్యంగా రాసింది .మార్గరెట్ ఎడ్సన్1995లో విట్ అనే నాటకాన్ని కేన్సర్ వ్యాధితో నెమ్మది నెమ్మదిగా కుంగి చనిపోయిన సాహితీ వేత్త దయనీయ జీవితాన్ని మెటాఫిజికల్ కవిత్వం విట్ లతో అత్యద్భుతంగా చిత్రించింది .
సాహిత్య ,సాంఘిక విమర్శ -1972లో చనిపోయే దాకా ఎడ్మండ్ విల్సన్ అమెరికా దేశ వెర్సటైల్ ,విశిష్ట సాహిత్యకారుడిగా పేరు ప్రఖ్యాతులు పొందాడు. జాన్ అప్ డైక్ ఇప్పుడు విల్సన్ స్థానాన్ని ''దిన్యుయార్కర్ ''లో పొంది ,తన అసమానమైన సాహితీ విమర్శలతో ,సమీక్షలతో మహా ప్రాచుర్యం పొంది ,వీటిని –హగ్గింగ్ ది షోర్-1983,ఆడ్ జాబ్స్ -1991 సంపుటాలుగా వెలువరించాడు .గోరే విడాల్ తన బ్రిస్కి రీడబుల్ ఎస్సేస్ తో నాలుగు దశాబ్దాలు అమెరికన్ క్రిటికల్ పొలిటికల్ విషయాలు చర్చించి 1993లో యునైటెడ్ స్టేట్స్ మహా గ్రంథ0గా ప్రచురించాడు .సుసాన్ సోన్ టాగ్ డిఫికల్ట్ యూరోపియన్ రైటర్స్ లపై రాసిన వ్యాసాలు –అవాంట్ గార్డెన్ ఫిలిం ,పాలిటిక్స్, ఫోటోగ్రఫీ, భాషకు పట్టిన వ్యాధి 1960 నాటి ఇంట లెక్ట్యువల్ స్పిరిట్ ను చూపిస్తాయి .ఎ సెకండ్ ఫ్లవరింగ్ ,-1973,ది డ్రీం ఆఫ్ది గోల్డెన్ మౌన్టేన్స్-1980పుస్తకాలలో మాల్కం కౌలీ రెండు ప్రపంచ యుద్దాలమధ్య ఉన్న కవుల జీవిత చిత్రణ చేశాడు .ఆల్ఫ్రెడ్ కజిన్ 1984లో యాన్ అమెరికన్ ప్రొసెషన్ అనే అమెరికా దేశ సాహిత్య చారిత్ర గాడ్ అండ్ ది అమెరికన్ రైటర్ ,-1997,తన స్వీయ జీవిత చరిత్ర –స్టార్టింగ్ అవుట్ ఇన్ ధర్టీస్-1965,న్యూయార్క్ జ్యూ-1978లో రాశాడు .
ఇర్వింగ్ హావ్-స్టడీస్ ఇన్ ది క్రాస్ రోడ్స్ ఆఫ్ లిటరేచర్ అండ్ పాలిటిక్స్ ,పాలిటిక్స్ అండ్ దినావెల్ -1957,జ్యూయిష్ ఇమ్మిగ్రేషన్ ఇన్ న్యూయార్క్ ,వరల్డ్ ఆఫ్ అవర్ ఫాదర్స్1976 – రాశాడు .లెస్లీ ఫీల్డర్ తన ఐకనో క్లాస్టిక్ లిటరరీ క్రిటిసిజం గా రాసిన –లవ్ అండ్ డెత్ఇన్ ది అమెరికన్ నావెల్ -1960 ,లో అమెరికన్ సాహిత్యం లో ప్రవేశించినఫ్రూడియన్ ఐడియాల గురించి వివరించాడు .ఇతడే తర్వాత రచనలలో పాప్యులర్ కల్చర్ గా సోషల్ సైకలాజికల్ రచనలు చేశాడు .సటిల్ ఫ్రూడియన్ అయిన లయోనిల్ ట్రిల్లింగ్ –లిబరల్ ఇమాజినేషన్స్-1950, వ్యాసాలలో వెర్నాన్ పారింగ్ టన్ యొక్క పాప్యులిస్ట్ కాన్సెప్ట్ ఆఫ్ లిటరేచర్ ,సోషల్ రిపోర్టేజ్ లను వ్యతిరేకించి ,సమస్యాత్మకంగా ఉన్న మానవ సంక్లిష్టత పై రాయమని సూచించాడు .దీనితో విమర్శ రాజకీయం నుంచి అంతర౦గ శోధనకు,నైతిక వాస్తవానికి మారింది .ఇదంతా కోల్డ్ వార్ నేపధ్యమే .
1960లలోని సాంస్కృతిక రాజకీయ సంక్లిష్టత వలన అమెరికన్ యంగర్ స్టూడెంట్స్ఆఫ్ లిటరేచర్ లో సోషల్ అప్రోచ్ చేరింది .హెన్రి లూయీ గేట్స్ జూనియర్ 1980లో మేజర్ క్రిటిక్ గా వెలుగులోకి వచ్చాడు .బ్లాక్ రైటర్స్ ఇన్ స్టూడెంట్స్ కు మార్గ దర్శనం చేశాడు .ఇతని ఫిగర్స్ ఇన్ బ్లాక్ -1987,సిగ్ని ఫైయింగ్ మంకీస్ -1988దిశానిర్దేశనం చేశాయి .1990లలో గేట్స్ విస్తృత విషయాలపై రాసిన ఎస్సేయిస్ట్ గా ప్రసిద్ధి చెందాడు .అలాగే కార్నెల్ వెస్ట్ ,స్టాన్లీ క్రౌచ్ ,బెల్ హుక్స్ ,షెల్బి స్టీల్ ,స్టీఫెన్ కార్టర్ ,గెరాల్డ్ ఎర్లి ,మైఖేల్ వాలెస్ లు బ్లాక్ సోషల్ క్రిటిక్స్ గా మంచి పేరు ప్రఖ్యాతులు పొందారు .
prapancha deshaala saarasvatam 203-amerikaadesa saahityam -26 | sarasabhaarati uyyuru
u aadhunika saastra vettalakante mana maharshulu munde darsinchi cheppara ?
bhaarata maata divya swaroopam u
203-amerikaadesa saahityam -26
20va satabdi saahityam -18
naataka saahityam -2(chivaribhagam
aids vyaadhi mahammariga maari pedda sankshobham srushtinchindi .deenitho anekamandi gee naatakarachayitalaku prerana kaligeni .veerilo toni kishnar 1991loo ''e brite room cald dee''naatakam thoo andari chuupu aakarshinchaadu 1932-33loo jarmaneelo sthirapadi rendu bhaagaala ''angels in america ''-1991-92nu comedy, baadha latho rangarinchi ,parsanal charitralosimbalism kalipi ,chaaritraatmakapaatrulu srushtinchi bradway keerti saadhinchaadu .rajakeeya rachayita ayina yitadu pablic dheems pai drushti saarinchi raasaadu .tarvaata kaalamlo raasina slaves -1996,samayaniki tagina homem badi/kabool -2001loo adbhuta monolog tarvaata drama nu taliban adheenam loni afghanistan nepadhyamgaa raasaadu .off bradway naatakaalu anekam raasina taravaata david henri hwang critical ,commersial vijayaanni bradway loo tana jender bending drama em.buter flai -1988loo raasaadu .landan loo sam americons abrad-1989,tu shakespierin actors -1990 vanti literery draamaalatoe maanchi phaloing sampaadinchukonnaadu recard nelson .richerd green berg -jyuish – american jeevitaannige,saadhaarana relation ship latho eestarn standerd -1989,diamerican plan -1990,take mee out-2002 raasaadu .chivaridi gee besbal player jeevitaanni tana homo sexuval teammates ku vivarinchekatha.donald marguries chala suutigaa jyuish faamili life nu –dhi loman faamili picnic -1989loo chitrinchaadu .natulalo unde korikalu ,sambandhaalanu –sait an sean -1992naatakamlo kalekted stories-1998loo kallaku kattinchaadu . 1990dasakam loo pratibhaavantulaina stree naataka kartalu bayatiki vachaaru .veerilo paula vogel –haf buton naitika samasyala nu hasyi,odaarpu latho vaesyala jeevitaalanu –oldest profession -1981loo aids nu baltimore waltz-1992 loo,pornography ni ''hot ''n ''throbbing '' nu miner lapai sexuval abuse nu hou ai lerrend tu drive-1997 loo chitrinchindi .
yuva african –american play rait –sujan lory park –cerrialistic gaa ''dhi america play-1993 naatakaanni scarlet leter cald in diblad-1999,tap dag/ander dag -2001aadhaaramgaa iddaru sodarulamadhya unna conflict nu aavishkarinchi saam shefered kutumba sangharsha pai raasina troo west naatakaanni gurtuku tecchindi. loripark tarvaata jarj ,ira geshwin la porgi,and bess nu 2012loo adapt chesukoni naatakaalu rasi ,tana swanta naatakam fadar kamsa homem fram war –nu rendu bhagalanatakam gaa rasi 2014loo pradarsinchindi. indulo american sivil war loo homar raasina odissiki sthaanam kalpinchindi .heeder meck donald raasina- yan almost holy picture -1995loo van man shoga oka preecher spirituval life nu chuupindi .kavi ayina navomi walles –van flee spare''-1995naatakaanni 1665naati landan plegu nepadhyamgaa rasindi .margeret edson1995loo vit ane naatakaanni canesar vyaadhitho nemmadi nemmadigaa kungi chanipoyina saahitii vetta dayaneeya jeevitaanni metafisical kavitvam vit latho atyadbhutamgaa chitrinchindi .
saahitya ,saanghika vimarsa -1972loo chanipoye daka edmond vilson america desha versatil ,visishta saahityakaarudigaa paeru prakhyaatulu pondaadu. jan ap daik ippudu vilson sthaanaanni ''dinyuarkar ''loo pondi ,tana asamaanamaina saahitii vimarsalatoe ,sameekshalatho mahaa praachuryam pondi ,veetini –hugging dhi shor-1983,aud jabs -1991 samputaalugaa veluvarinchaadu .gore vidal tana briski reedable esses thoo naalugu dasaabdaalu american critical political vishayaalu charchinchi 1993loo unaited states mahaa grantha0gaa prachurinchaadu .susan son tag deficalt europian raiters lapai raasina vyaasaalu –awant garden philim ,polytics, photography, bhashaku pattina vyaadhi 1960 naati inta lectualail spirit nu chuupistaayi .e second flavering ,-1973,dhi dreem afdi golden mountanes-1980pustakaalalo malkam kauli rendu prapancha yuddalamadhya unna kavula jeevita chitrana cheshaadu .alfred kajin 1984loo yan american prosession ane america desha saahitya chaaritra gad and dhi american raiter ,-1997,tana sweeya jeevita charitra –starting avut in dharties-1965,neuark jyuu-1978loo raasaadu .
irving haav-stadies in dhi crass rodes af literature and polytics ,polytics and dinavel -1957,jyuish immigration in neuark ,werald af aver faders1976 – raasaadu .lesley feelder tana aikano clastic literery criticism gaa raasina –lav and detin dhi american navel -1960 ,loo american saahityam loo pravesinchinafroodiyana idiala gurinchi vivarinchaadu .itade tarvaata rachanalalo papuler kalchar gaa soshal saikalajikal rachanalu cheshaadu .satil frudian ayina layonil trilling –libaral imaginations-1950, vyaasaalalo vernan paring tun yokka populist consept af literature ,soshal reportage lanu vyatirekinchi ,samasyaatmakamgaa unna manava sanklishtata pai rayamani suuchimchaadu .deenitho vimarsa rajakeeyam nunchi antaraga sodhanaku,naitika vaastavaaniki maarindi .idantaa cold war nepadhyame .
1960laloni saamskrutika rajakeeya sanklishtata valana american yangar studentsphar literature loo soshal aproch cherindi .henri lui gates joonier 1980loo mager critic gaa veluguloki vachaadu .black raiters in students ku marga darsanam cheshaadu .itani figars in black -1987,signi fiaing mankis -1988disanirdesanam chesaayi .1990lalo gates vistruta vishayaalapai raasina essaist gaa prasiddhi chendaadu .alaage carnel west ,stanley crouch ,bel hooks ,shelbi steel ,steafen carter ,gerald erli ,maikhel walles lu black soshal critics gaa manchi paeru prakhyaatulu pondaaru .