వేస‌వి చ‌ల్ల‌గుండా | Prajasakti::Telugu Daily
మెగా హీరో నుంచి బెదిరింపు కాల్స్‌ : శ్రీరెడ్డి[04:09 PM]
వైసిపిలోకి 200 కుటుంబాలు చేరిక[04:01 PM]
నకిలీ వెబ్‌ సైట్‌ నివారణకు టిటిడి చర్యలు[03:57 PM]
పేకాట రాయుళ్లు అరెస్టు[03:56 PM]
హైదరాబాద్‌ బయలుదేరిన గవర్నర్‌ నరసింహన్‌[03:54 PM]
బిజేపి ఎంపిలతో ప్రధాని విడియో కాన్ఫరెన్స్‌[03:24 PM]
భారీ ఎన్‌కౌంటర్‌[02:33 PM]
సిపిఎం జాతీయ ప్ర‌ధాన కార్య‌ద‌ర్శిగా సీతారాం ఏచూరి తిరిగి ఎన్నిక‌[02:19 PM]
కేంద్ర మంత్రి సంతోష్‌ గంగ్వార్ వివాదాస్ప‌ద వ్యాఖ్య‌లు[01:58 PM]
టిడిపి నేత ఏవీ సుబ్బారెడ్డిపై రాళ్ల దాడి[01:54 PM]
Home » స్నేహ » వేస‌వి చ‌ల్ల‌గుండా
వేసవి కాలం అంటే ఎండలు ఎక్కువగా ఉన్నా ఒకప్పుడు ఆనందాన్ని, ఆహ్లాదాన్నీ అందించిన కాలం. గ్లోబల్‌ వార్మింగ్‌ వల్ల ఉష్ణోగ్రతలు వేసవికి ముందు నుంచే తీవ్రంగా మారుతున్నాయి. వేసవి అంటే కేవలం ఎండలు మాత్రమే కాదు. వాటితో పాటు వచ్చే సమస్యలు చాలా ఉన్నాయి. వడగాలులు, డీహైడ్రేషన్‌, వడదెబ్బ, చెమట కాయలు, సెగ్గడ్డలు, నీటి కాలుష్యం వలన వచ్చే డయేరియా, వైరల్‌ జ్వరాలు, ఇతర వ్యాధులు ఇలా ఎన్నో సమస్యలున్నాయి. అయితే కాస్తా ముందు చూపుతో వ్యవహరిస్తే ఈ సమస్యల నుంచి తప్పించుకోవచ్చు. ఈ సీజన్లోనే ప్రత్యేకమైన తాటి ముంజెలు, కర్బూజా, మామిడి రుచులు, పనస పసందులు ఆనందంగా ఆస్వాదించొచ్చు. మరుమల్లెల పరిమళాలను ఆఘ్రాణించొచ్చు. ఎండలకు భయపడిపోయి ఇంట్లోనే కూర్చోవలసిన పని కూడా లేదు. కొన్ని జాగ్రత్తలు తీసుకుంటే ఎండల్లోనూ బయటకు వెళ్లొచ్చు. వాతావరణానికి తగిన విధంగా జీవనశైలిని మార్చుకుంటూ ఆహార పానీయాలు, ఆహార్యం విహారాల్లో కొన్ని నియమాలు పాటిస్తే చాలు వేసవిని కూడా హాయిగా ఎంజారు చేసేయొచ్చు.
షర్మిల ఇంటర్‌ చదువుతోంది. రోజూ సైకిల్‌ మీద ఊరి చివర్లోని కాలేజీకి వెళ్తోంది. ఆరోజు కూడా సైకిల్‌ మీద వెళ్లి పరీక్షలు రాసి తిరిగి ఇంటికి బయలుదేరింది. మధ్యాహ్నం వేళ కావడంతో బాగా ఎండ కాస్తోంది. కొద్ది దూరం వచ్చాక ఒంట్లో బాగా నీరసం అనిపించి సైకిల్‌ దిగి రోడ్డు పక్కన దానికి స్టాండ్‌ వేసేలోగానే స్పృహ తప్పి పడిపోయింది. అదే సమయానికి ఆ రోడ్డు మీదనుంచే వెనకాల కారులో వస్తున్న ఒక పెద్దాయన ఆమెను గమనించి, వెంటనే దగ్గరలోని ప్రాథమిక ఆరోగ్య కేంద్రానికి చేర్చాడు. దాంతో షర్మిల ప్రమాదం నుంచి బయటపడింది.
మోహిని వ్యవసాయ కూలీ. ప్రతిరోజూ కూలిపనికి వెళ్లందే పూట గడవదు. ఎప్పటిలాగే ఆ రోజు కూడా పనికెళ్లింది. పని చేస్తున్నపుడు ఒక్కసారిగా తల తిరిగినట్టయ్యింది. అంతే పొలం గట్టుపై పడిపోయింది. తోటి కూలీలు పక్కనున్న చెట్టునీడలోకి తీసుకెళ్ళారు. చల్లటి నీళ్ళు ముఖాన చల్లి ఆమెను కాపాడారు. చాలా సేపటికిగానీ ఆమె కోలుకోలేకపోయింది.
రామయ్య వయసు అరవై ఏళ్లు. బ్యాంకు పనిమీద పొరుగూరు వెళ్లాడు. అక్కడ పని పూర్తయ్యేసరికి మిట్టమధ్యాహ్నమైంది. బాగా ఎండెక్కింది. బస్టాండ్‌కు వచ్చేసరికి కళ్ళు తిరగడంతో పక్కనే ఉన్న బెంచీపై వాలిపోయాడు. బస్టాండ్‌లో ఉన్న ప్రయాణికులు వెంటనే అతని ముఖాన చల్లటి నీళ్ళు చల్లి తగిన సపర్యలు చేయడంతో బతికి బయటపడ్డాడు.
ఎండాకాలంలో బయట తిరిగితేనే ఇలా శరీరంలోని నీరంతా ఆవిరైపోయి ఎండ దెబ్బకు లోనౌతామనుకుంటే కొంత పొరపాటే. ఎందుకంటే బయట వాతావరణానికి అనుగుణంగానే ఇంట్లో కూడా వాతావరణం వేడెక్కిపోతుంది. ఇంటి గోడలు, పైకప్పు అంతా వేడెక్కిపోయి చివరికి ఏ వస్తువును ముట్టుకున్నా కాలిపోతుంటాయి. చెమట రూపంలో శరీరంలో నీరంతా బయటకు వెళ్లిపోతుంది. ఇలా ఎన్నో ఇబ్బందులు చుట్టుముడతాయి. అందుకే ఇంటా బయటా జాగ్రత్త తీసుకోవాలి.
ఎండల ప్రతాపం రోజురోజుకీ పెరుగుతోంది. ఉదయం 8 గంటల నుండే వాతావరణంలో వేడి తీవ్రమౌతోంది. ముఖ్యంగా ఈ వేడి వాతావరణంతో పిల్లలకు, వద్ధులు ఎండ వేడిమిని తట్టుకోలేకపోతున్నారు. ఎండలు తీవ్రమైతే వడదెబ్బ సర్వసాధారణమౌతోంది. ఈ వడదెబ్బ వలన భౌతికంగా మాత్రమే కాకుండా, శరీరంలో వివిధ రకాల అవయవాలు, అవయవ వ్యవస్థలు, వాటి విధులు, ముఖ్యంగా నాడీ వ్యవస్థ ప్రమాదానికి గురౌతుంది. వేడి తిమ్మిరి, నీరసం, వేడి అలసటలు కలుగుతాయి. చిన్న పిల్లల్లో మాత్రమే కాకుండా వయసు మీరిన వాళ్ళలో గుండెపోటుకి కూడా ఇది దారి తీస్తుంది. శరీర ఉష్ణోగ్రత 40 డిగ్రీల సెంటిగ్రేడ్‌ లేదా అంత కన్నా ఎక్కువ అవటాన్ని వడదెబ్బ గురవటం అంటారు. ఈ సమయంలో అలసట, శరీరం నుండి వేడి బయటకి రావటం మాత్రమే కాకుండా ఎక్కువగా శరీరం డీ-హైడ్రేషన్‌'కు లోనౌతుంది. ఈ సమయంలో డోకులు, వాంతులు, అలసట, బలహీనంగా అవటం, తలనొప్పి, కండరాల తిమ్మిర్లు, కళ్ళు తిరగడం, మైకం వంటివి కలుగుతాయి. వడదెబ్బకు వెంటనే చికిత్స అందించాలి. ప్రతి యేటా వేసవిలో వడదెబ్బతో మృతి చెందుతున్నవారు దేశవ్యాప్తంగా వేల సంఖ్యలో ఉంటున్నారంటే దీని తీవ్రత ఏమిటో అర్థం చేసుకోవచ్చు.
కొబ్బరి నీళ్లు - చెరుకు రసం
కొబ్బరి నీళ్లను ఎక్కువగా తాగాలి. శరీరాన్ని చల్లబరచడమే కాక తక్షణ శక్తిని అందిస్తాయి. కొబ్బరి నీరు తాగితే మూత్ర విసర్జన సాఫీగా అయి కిడ్నీలకు సంబంధించిన వ్యాధులు దరి చేరవు. సోడియం, పొటాషియం సరైన శాతంలో ఉండటం వల్ల విరేచనాలు, వాంతులు, నీరసం నుంచి ఉపశమనం లభిస్తుంది. ఒక కొబ్బరి బొండాంలో సుమారు 250 ఎమ్‌ఎల్‌ నుంచి 500 ఎమ్‌ఎల్‌ వరకు నీరు ఉంటుంది. కొబ్బరి నీటితో పాటు కొబ్బరి గుజ్జులో కూడా పోషకాలు ఎన్నో ఉన్నాయి. దాహార్తి తీర్చడానికి, శరీరం చలువ చేయడానికే కాదు, కొబ్బరి నీళ్ళు ఎంత ఎక్కువ తాగితే అంత మంచిది. ఒక గ్లాసు కొబ్బరి నీళ్ళు ఒక సెలైన్‌ వాటర్‌ బాటిల్‌తో సమానమైనదని వైద్యులు చెబుతున్నారు. వేసవి తాపం నుంచి శరీరాన్ని, ఆరోగ్యాన్ని కాపాడుకోవాలంటే మంచినీటిని ఎప్పటికప్పుడు తాగాలి. చెరకు రసాన్ని కూడా తీసుకోవాలి. చెరుకు రసంలో కార్బోహైడ్రేట్లు అపారంగా ఉంటాయి. తక్షణ ఉపశమనం లభిస్తుంది. ఎప్పటికప్పుడు మజ్జిగలో నిమ్మరసం కలుపుకుని తాగితే చాలా మంచిది.
కొత్త రుచులు తెచ్చే వేసవి- తాటి ముంజెలు
వేసవి సీజన్‌ వేడినే కాదు ప్రకృతి సహజమైన కొత్త రుచులను కూడా అందిస్తుంది. అందులో ముఖ్యమైనవి తాటి ముంజలు. వీటిని ఐస్‌ ఆపిల్స్‌గా పిలుస్తుంటారు. ఈ ముంజలు శరీరానికి ఎంతో మేలు చేస్తాయి. మంచి చలువ కూడా. కేలరీలు, విటమిన్లు అధికంగా ఉన్న ఈ ముంజలను తినడం ఆరోగ్యానికి ఎంతో మంచిది. ఆరు అరటిపండ్లలో ఉండే పొటాషియం ఒక్క తాటి ముంజలో ఉంటుంది. బి.పిని అదుపులో ఉంచి కొలెస్ట్రాల్‌ను తగ్గిస్తుంది. ఎముకలను బలంగా ఉంచుతుంది. వ్యాధి నిరోధక శక్తిని పెంచుతుంది. శరీరం కూడా ఎంతో చల్లగా, హాయిగా ఉంటుంది. తాటి ముంజను తొలవగానే మధ్యలో కొంత నీరు ఉంటుంది. వీటిలో అధికంగా తేమ, తక్కువ కొవ్వు పదార్థాలు కలిగి చిన్నారులకు, హృద్రోగులకు, షుగర్‌ వ్యాధిగ్రస్తులకు, స్థూలకాయులకు ఎంతో ఉపయోగపడుతుంది. ఏ, బి, సి విటమిన్లు ఐరన్‌, జింక్‌, పాస్ఫరస్‌, పొటాషియం వంటి పోషకాలు అందుతాయి. కాలేయ సంబంధిత సమస్యలు తగ్గుతాయి. పొటాషియం శరీరంలో ఉండే విష పదార్థాలను తొలగిస్తుంది. అలసట, నీరసం ముంజలు తింటే తగ్గుతాయి. ట్యూమర్‌, బ్రెస్ట్‌ క్యాన్సర్‌ కణాలను అభివద్ధి చేసే పెట్రో కెమికల్స్‌, ఆంథోసైనిన్‌ లాంటి వాటిని నిర్మూలిస్తాయి.
పచ్చి మామిడితో వేసవి తాపానికి చెక్‌
ఈ సీజన్లో లభించే మామిడికాయలు వేసవి తాపానికి సమర్థవంతంగా అడ్డుకట్ట వేస్తాయి. వేసవి తాపానికి, వడదెబ్బకు గురైనవారు పచ్చి మామిడికాయను తరిగి ఒక గ్లాసు నీటిలో వేసి.. దానిలో చక్కెర వేసి బాగా కలపాలి. ఇలా తయారు చేసుకున్న దానిని తాగితే వడదెబ్బ బారి నుంచి బయటపడతారు. పచ్చి మామిడి ముక్కలపై కాస్త ఉప్పు వేసి తింటే దాహార్తి తగ్గుతుంది. ఇంతే కాకుండా చెమట ద్వారా శరీరంలోని లవణాలు, రక్తంలోని ఐరన్‌ వంటివి బయటకు పోకుండా ఆపుతుంది. వేసవిలో సంభవించే డయేరియా, రక్త విరేచనాలు, పైల్స్‌, వికారం, అజీర్తి, మలబద్ధకం లాంటి సమస్యలకు మామిడి పిందెల్ని చిన్నచిన్న ముక్కలుగా చేసి వాటికి ఉప్పు, తేనెను కలిపి తింటే మంచి ఔషధంలాగా పనిచేస్తుంది. పచ్చిమామిడితో మిరియాలు, తేనె కలిపి తిన్నట్లయితే...పచ్చ కామెర్లు వ్యాధి నుంచి ఉపశమనం కలుగుతుంది. పచ్చి మామిడికాయలో విటమిన్‌ సి పుష్కలంగా లభిస్తుంది. గుండె కండరాలను బిగుతుగా చేసే శక్తి మామిడికి ఉంది. చర్మాన్ని మిలమిలా మెరిసేలా చేసే శక్తి కూడా మామిడిలో అధికంగా ఉంది.
చర్మాన్ని కాపాడుకోండి
వేసవికాలంలో చర్మాన్ని చాలా జాగ్రత్తగా సంరక్షించుకోవాలి. అతినీలలోహిత కిరణాల వల్ల చర్మంపై ముడతలు ఏర్పడే ప్రమాదం ఉంది. ఈ కిరణాలు చర్మం లోపలి పొరల్లోకి చొచ్చుకుపోయి కొల్లాజెన్‌ను దెబ్బతీస్తాయి. దీంతో చర్మంపై ముడతలు ఏర్పడతాయి. ఎండలో బయటకు వెళ్లడం తప్పదనుకుంటే ఎస్‌పీఎఫ్‌-15 ఉన్న సన్‌స్క్రీన్‌ లోషన్‌ను శరీరంపై ఎండ పడే భాగాల్లో రాసుకోవాలి. చర్మంపై రోజంతా తేమ ఉండేలా చూసుకోవాలి. దీనికై నీరు కలిసిన మాయిశ్చరైజింగ్‌ క్రీమును రాసుకోవాలి. దానికంటే ముందుగా ముఖంపై రోజ్‌ వాటర్‌ను రాసుకుంటే మంచిది. చర్మం బాగా పొడిబారిపోయినప్పుడు సబ్బుతో ఎక్కువ సార్లు కడగకూడదు. దీనికి బదులుగా వీలైనన్ని సార్లు చల్లటి నీటితో ముఖం కడుక్కుంటే తాజాగా ఉంటుంది. పల్చటి కాటన్‌ వస్త్రాలు, ముఖ్యంగా లైట్‌ కలర్స్‌ ధరించడం మేలు. చేతులను కప్పే షర్టులను ధరించాలి. తలకు టోపి పెట్టుకోవడం, గొడుగు వాడడం వల్ల సూర్యకిరణాల నుంచి కొంతవరకూ రక్షణ లభిస్తుంది. కీరదోస, క్యారట్‌, బీట్‌రూట్‌ లాంటి పచ్చికూరగాయలను కూడా తినడం చర్మానికి మంచిది. చర్మంపై పేరుకుపోయిన వ్యర్థాల వల్ల చెమట పొక్కులు వస్తాయి. ఆ పొక్కులు ఇన్ఫెక్షన్‌తో సెగగడ్డలుగా మారుతాయి. వాటిని నిర్లక్ష్యం చేయకూడదు.
ఏడింటికల్లా..
ఈ సీజన్లో ఉదయం ఏడింటి వరకూ వచ్చే ఎండ చాలా మంచిది. ఇది చర్మానికి అవసరమైన విటమిన్లను అందిస్తుంది. శరీరంలో హార్మోన్ల ఉత్పత్తితో పాటు, డి విటమిన్‌, కాల్షియం సమృద్ధిగా లభిస్తుంది. కానీ ఆ తర్వాత నుంచి మాత్రం భానుడి భగభగలు మొదలవుతాయి. కుటుంబ ఆరోగ్య చరిత్రలో చర్మ కాన్సర్‌ ఉన్నవాళ్లు వీలైనంత వరకూ ఎండలో తిరగకూడదు. సమ్మర్‌ అంతా బి, సి, ఇ, విటమిన్లు, కెరోటిన్‌, సెలీనియం, యాంటీఆక్సిడెంట్లు ఎక్కువగా లభించే ఆహారాన్నే ఎంచుకోవాలి. ద్రాక్ష, చెర్రీ, బెర్రీలు, ఆపిల్‌, గ్రీన్‌టీ, ఉల్లిపాయ, బొప్పాయి, నిమ్మజాతిపండ్లు లాంటి ఫ్లేవనాయిడ్ల ఆధారిత ఆహారానికి ఎక్కువగా ప్రాధాన్యమివ్వాలి. వీటివల్ల శరీరంలో తేమ శాతం పెరిగి అలసట దూరమవుతుంది.
జుట్టుని సంరక్షించుకోండి
వేసవిలో కేశ సంరక్షణ కూడా చాలా ముఖ్యం. జుట్టును మరీ పొడవుగా ఉంచుకోకుండా వీలయినంత తక్కువగా ఉంచుకుంటే మంచిది. ఎండకు శిరోజాలు దెబ్బతినకుండా ఉండడానికి కండీషనర్‌ క్రీమును రాసుకోవడం తప్పనిసరి. హెన్నా చాలా చక్కని కండీషనర్‌గా ఉపయోగపడుతుంది. వేసవిలో ఎక్కువగా స్విమ్మింగ్‌ చేయడం చాలా మందికి అలవాటు. అయితే స్విమ్మింగ్‌ ఎక్కువ సమయం చేయడంవల్ల నీళ్లలో ఉండే క్లోరిన్‌ కేశ సౌందర్యాన్ని దెబ్బతీస్తుంది. కనుక స్విమ్మింగ్‌ చేసేటప్పుడు తప్పకుండా తలకు మాస్క్‌ ధరించాలి.
కాటన్‌ దుస్తులే బెస్ట్‌
వేసవి ఎండకు చెమటలు కక్కే శరీరం నుంచి తడిని బాగా పీల్చగల ఖాదీ దుస్తులు ధరిస్తే ఎంతో హాయిగా ఉంటాయి. ఖద్దరు ప్రకృతి సహజమైనది. కాబట్టి చర్మానికి మేలు. చెమట పోయదు. గాలి బాగా తగులుతుంది. శరీరం నుండి చెమట వాసన రానివ్వదు. సింథటిక్‌ ఫ్యాబ్రిక్‌ కొందరికి పడదు ఎలర్జీతో వచ్చే ర్యాష్‌ సమస్య ఖద్దరుతో వుండదు. ఇది ఏ సీజన్‌లో అయినా, ఎటువంటి వాతావరణంలోనైనా ధరించవచ్చు.
ఎండల్లో పిల్లల సంరక్షణ ముఖ్యం
ఎండాకాలం ఎవరైనా జాగ్రత్తగానే వుండాలి. కానీ పిల్లల్ని మరింత జాగ్రత్తగా చూసుకోవాలి. కారణం.. అధిక ఉష్ణోగ్రత వల్ల, కలుషితమైన నీరు, ఆహారం వల్ల, వేడిని అధిగమించడానికి తీసుకునే శీతల పానీయాల వల్ల పిల్లలు ఈ కాలంలో జబ్బుపడుతూ వుంటారు. అలా కాకుండా వేసవి సెలవులు ఆనందంగా గడపాలంటే కొన్ని జాగ్రత్తలు తప్పనిసరి.
బయట వాతావరణం చాలా వేడిగా వుంటే పిల్లల శరీర ఉష్ణోగ్రత కూడా పెరుగుతుంది. దాన్ని నియంత్రించే కేంద్రం పిల్లల మెదడులో చాలా బలహీనంగా వుంటుంది. అందుకని వడదెబ్బ తగిలే అవకాశం వారిలో ఎక్కువ. పిల్లల చర్మం వైశాల్యం ఎక్కువగా వుండటం వల్ల వారి ఒంట్లో నీరు వేగంగా ఆవిరై పోవచ్చు. అలా కూడా వారికి వడదెబ్బ తగలవచ్చు. నీళ్ళు, ఇతర ద్రవాలు తాగకుండా మొరాయించే పిల్లలు ఎండల్లో తొందరగా నీరసించిపోతారు. ఆరుబయట ఎండలో ఎక్కువసేపు తిరిగినా, ఆడినా చెమట ద్వారా లవణాలు కోల్పోయి నీరసించిపోతారు. తలనొప్పి కూడా రావచ్చు. ముఖ్యంగా ఆరేళ్ళ లోపు పిల్లల్ని జాగ్రత్తగా చూసుకోవాలి. ఎందుకంటే, శరీర ఉష్ణోగ్రత పెరిగిన వెంటనే వారికి ఫిట్స్‌ వచ్చే అవకాశాలు ఎక్కువ.
ఎండ తీవ్రంగా ఉన్న సమయాల్లో పిల్లలని ఇళ్ళలోనే వుంచి కథలు చెప్తూ, పాటలు పాడిస్తూ, పుస్తకాలు చదివిస్తూ, బొమ్మలు వేయిస్తూ, పిల్లల సినిమాలు చూపిస్తూ కాలక్షేపం చేయాలి. రోజూ రకరకాల ద్రవాలు తాగించాలి. రెండేసి గంటలకి ఒకసారి మూత్రం సాఫీగా పోసేలా చూడాలి. గది చుట్టూ చల్లటి గుడ్డలు వేలాడదీయాలి. రెండు పూటల స్నానం చేయించాలి. బయటికి వెళ్తే గొడుగు, టోపీ వాడాలి. దోమలు కుట్టకుండా రాత్రి పూట పైజామా లాల్చీ లాంటి బట్టలు తొడగాలి. తాజా ఆహారం మాత్రమే పెట్టాలి. బయటకి వెళ్ళాలంటే సరైన సమయాలు ఎంచుకోవాలి. ఆటలు, ఈత నేర్పించాలంటే తెల్లవారుజామునే వెళ్లి ఎండ ముదరక ముందే ఇంటికి చేరుకోవాలి. టీకాలన్నీ సకాలంలో వేయించి, టీకాలతో నివారించగల వ్యాధులన్నిటినీ నిరోధించాలి.
వేసవి విహారానికి వెళ్తున్నారా
వేసవి సీజన్లోనే ఎక్కువమంది టూర్లకు వెళ్తుంటారు. పెళ్లిళ్లు, ఫంక్షన్లు కూడా ఇప్పుడే ఎక్కువ. ఈ సమయంలో ప్రయాణాలు కూడా ఎక్కువగానే ఉంటాయి. దూరప్రయాణాలు చేసినప్పుడు కాలుష్యం, నీటి ప్రభావం సమస్యలు తప్పవు. అలాంటప్పుడు ఇంటికి చేరాక కొన్ని జాగ్రత్తలు పాటించాలి. ప్రయాణంలో ఆహారం మీద కూడా దృష్టి పెట్టాలి. ఫ్యాటీ ఆమ్లాలు, విటమిన్‌ 'బి' లభించే ఆహారానికి ప్రాధాన్యమివ్వాలి. ముదురు ఆకుపచ్చ రంగులో లభించే కాయగూరలు, బీన్స్‌, నట్స్‌, గుడ్డు, తృణధాన్యాలు, క్యారెట్లు, ఎక్కువగా తీసుకోవడం మంచిది. రైడింగ్‌ వెళ్లేవారు పుష్కలంగా నీటిని తీసుకోవాలి. తరచూ నీటిని తీసుకోవడం వలన శరీరానికి ఎక్కువగా ఆక్సిజన్‌ అందుతుంది. నీటి కోసం ప్రతిసారి వాహనాన్ని ఆపకుండా రెండు లీటర్ల వాటర్‌ క్యాన్‌ను మీ వెంట తీసుకెళ్లాలి. రహదారుల పక్కన అమ్మే కొబ్బరి నీళ్లు తీసుకోవడం వలన వెంటనే ఉపశమనం లభిస్తుంది. పొరలు పొరలుగా ఉన్న దుస్తులు ధరించాలి. ప్రయాణం మొదట్లో చల్లగా ఉన్న వాతావరణం తరువాత భరించలేని వేడిగా మారిపోతుంది. ఇలాంటి సమయంలో పొరలుగా ఉన్న దుస్తులు ధరించడం వలన వేడిని బట్టి ఒక్కొక్క పొరను విప్పేయడం లేదా ధరించడం చేయవచ్చు. తద్వారా మీ శరీరానికి స్థిరమైన వేడి అందుతుంది. శరీరానికి చక్కగా గాలి తగులుతుంది.
కూల్‌ డ్రింక్స్‌ వద్దు
ఎండా కాలంలో చాలామంది కూల్‌డ్రింక్స్‌ విపరీతంగా లాగించేస్తారు. ఇవి ఆరోగ్యానికి చాలా ప్రమాదకరం. కూల్‌డ్రింక్‌లో 10 చెంచాలకు సరిపడా పంచదార ఉంటుంది. సాధారణంగా ఇంత మోతాదులో చక్కెర తింటే వాంతులు అవుతాయి. కాని కూల్‌ డ్రింక్‌లో ఉండేటువంటి ఫాస్ఫోరిక్‌ యాసిడ్‌ వాంతులు రాకుండా చేస్తుంది. ఇది రక్తంలో చేరడం వల్ల షుగర్‌ లెవెల్స్‌ అమాంతంగా పెరిగిపోతాయి. దీని ద్వారా ఈ షుగర్‌ కొవ్వుగా మారి బరువు పెరుగుతారు.
కూల్‌డ్రింక్‌లో ఉండే కెఫిన్‌ మెల్లమెల్లగా శరీరంలో చేరుతుంది. దీనితో రక్తపోటు పెరుగుతుంది. శరీరంలో డోపమైన్‌ అనే ఓ కెమికల్‌ ఉత్పత్తి జరుగుంది. ఇది చిన్న మోతాదులో డ్రగ్స్‌ తీసుకున్నట్టే. కూల్‌ డ్రింక్‌లో ఉండే ఫాస్ఫోరిక్‌ యాసిడ్‌ చిన్న పేగులలో చేరడంతో, అక్కడ ఉండే కాల్షియం, మెగ్నీషియం, జింక్‌ వంటి వాటికి అడ్డు కట్ట వేస్తుంది. దీనితో తరచుగా మూత్రవిసర్జన జరగడంతోపాటు, డీహైడ్రేషన్‌, దాహం లాంటివి పెరుగుతాయి. కూల్‌డ్రింక్‌ తాగితే దంతాల మీద బ్యాక్టీరియా చేరి దంతాలు పుచ్చిపోవడం, చిగుళ్ళ వాపు వంటి సమస్యలు వస్తాయి. శరీరానికి ఇంత హాని కలిగించే కూల్‌ డ్రింక్‌లకు దూరంగా ఉండాలి.
ఏసీలు ఆనారోగ్య హేతువులు
వేసవి సీజన్లో ఎక్కువమంది ఏసీ గదుల్లో గడుపుతుంటారు. అయితే దీని వల్ల లాభం కన్నా శరీరానికి నష్టమే అధికంగా ఉంటుంది. ఏసీ వినియోగంలో జాగ్రత్తలు తీసుకోకపోతే పలు శ్వాస కోశ సమస్యల బారిన పడే అవకాశం ఉంది. చల్లని గాలికోసం ఏసీ వాడే మాట నిజమే అయినా మరీ తక్కువ ఉష్ణోగ్రతలు పనికిరావు. ఉష్ణోగ్రత తగ్గేకొద్దీ ఫంగస్‌తో బాటు పలు క్రిములు వద్ధి చెంది గాలితో బాటు ఊపిరితిత్తులలోకి చేరి తుమ్ములు, శ్వాసకోశ సమస్యలకు కారణమవుతుంది. ఈ పరిస్థితినే వైద్య పరిభాషలో 'హైపర్‌ సెన్సిటివిటీ' అంటారు. ఈ పరిస్థితిని నివారించేందుకు ఎప్పటికప్పుడు ఏసీలలోని కండెన్సర్‌, కాయిల్స్‌ లను పరీక్షించి ఏమైనా మరమ్మతు అవసరమైతే చేసుకోవాలి. బయటి వాతావరణానికి కాస్త అటూ, ఇటూగా ఉష్ణోగ్రతలు ఉండేలా చూసుకుంటే మంచిది. ఏసీలను ఎప్పటికప్పుడు శుభ్రం చేస్తూ, పనితీరు లోపాలుంటే వెంటనే సరిచేస్తుండాలి. లేకపోతే ఏసీ ఫిల్టర్‌ ల వద్ద చేరిన దుమ్ము, ధూళి కారణంగా గాలి నాణ్యత బాగా తగ్గుతుంది. ఈ పరిస్థితి ఎక్కువకాలం కొనసాగితే ఊపిరితిత్తుల సమస్యలు తప్పవు. ఏసీలో వాడే ఘాటైన కూలెంట్‌ లిక్విడ్‌ ను పొరబాటున కూడా వాసన చూడకూడదు. దీనివలన శ్వాసకోశ సమస్యలు వస్తాయి. ఇంట్లో ఎసీల కన్నా కారులోని ఏసీతో ముప్పు ఎక్కువ. అందుకే అవసరమైనప్పుడు ఏసీ వాడి మిగిలిన సమయంలో ఆపాలి.
అధిక సమయం వ్యాయామం వద్దు
వేసవి సమయంలో ఎక్కువ సమయం వ్యాయామం చేయకూడదు. ఎందుకంటే 'శరీరం ఆయాసజనం' వ్యాయామం అంటారు. శరీరానికి శ్రమనిచ్చే వ్యాయామంతో చెమట ఎక్కువగా పడుతుంది. చెమట రూపంలో నీరు మరీ ఎక్కువగా బయటకు పోయినప్పుడు.. తీవ్రమైన నీరసం వస్తుంది. అందువల్ల అతిగా వ్యాయామం చెయ్యకూడదు.
ఆహారంలో అతి వద్దు
మండే ఎండల్లో చల్లదనం ఇచ్చే ఆహార పదార్థాలు తీసుకోవడం మాత్రమే ఆరోగ్యానికి మంచిది. అదే నోటి రుచికి తాపత్రయ పడి ఆహారం విషయంలో నిర్లక్ష్యం వహిస్తే ఆ తర్వాత సమస్యలు తప్పవు. పరిశుభ్రమైన శాకాహారాన్ని ఎక్కువగా తీసుకోవాలి. మాంసాహారానికి వీలైనంత దూరంగా ఉండాలి. శాకాహారంలో కూడా మసాలాలు ఎక్కువగా వాడినవి, వేపుళ్లు అంత మంచివి కావు. నూనె వాడకాన్ని బాగా తగ్గించాలి. తేలికగా జీర్ణమయ్యే ఆహారం తీసుకోవటం ఉత్తమం. ఉదయం పూట నూనె వంటలు కాకుండా, ఆవిరి కుడుములు ఇడ్లీలు తినడం చాలా మంచిది. శరీరానికి చల్లదనం ఇచ్చే అన్నిరకాల పండ్లను సాధ్యమైనంత ఎక్కువగా తీసుకోవాలి. ఐస్‌ తక్కువగా వేసుకుని పండ్ల రసాలను కూడా ఎక్కువగా తీసుకోవచ్చు. చల్లని మజ్జిగ, పెరుగు, వాటితో తయారుచేసిన లస్సీలు తాగాలి. వీటికి వివిధ రకాల పండ్లను కలిపి తీసుకుంటే ఇంకా మంచిది. కీరదోసలను ఎక్కువగా తీసుకోవాలి. వీటిలో పీచు పదార్థంతో పాటు.. నీరు ఎక్కువగా ఉంటుంది. ఇవి డీహైడ్రేషన్‌ నుంచి రక్షించడమే కాకుండా, శరీరాన్ని బాగా చల్లబరుస్తాయి. నిమ్మరసం తీసుకోవడం వల్ల అనేక రకాల ప్రయోజనాలను పొందవచ్చు. అంతేకాదు ఎండ దెబ్బ నుంచి రక్షించుకోవచ్చు. కొద్దిగా చక్కెర, ఉప్పు, నిమ్మరసం కలిపి తయారు చేసిన చల్లని షర్బత్‌ను తాగితే శరీరానికి చాలా మంచిది. కొవ్వు, చక్కెరల దృష్ట్యా ఐస్‌క్రీంను కొద్ది మొత్తంలో మాత్రమే తీసుకోవాలి. పిల్లలకు మజ్జిగ, కొబ్బరి నీళ్లు, గ్లూకోజ్‌ నీళ్లు, నిమ్మరసం, ఎండు ఖర్జూరం నానబెట్టిన నీళ్లు, సగ్గుబియ్యం కాచిన నీరు, గ్లాసుడు నీళ్లలో చిటికెడు ఉప్పు, ఓ స్పూన్‌ పంచదార కలిపి ఒ.ఆర్‌.ఎస్‌.ఎస్‌ ద్రావణంలా కలిపి ఇస్తే మంచిది.
వేసవిలో ఈ పండ్లతో ఆరోగ్యానికి మేలు
ప్రకతిలో సహజంగా లభించే పండ్లు తినడం ఎప్పుడైనా మంచిదే. ముఖ్యంగా వేసవిలో శరీర ఉష్ణోగ్రతని క్రమబద్దంగా ఉంచడానికి పండ్లు బాగా ఉపయోగపడతాయి. సిట్రస్‌ గ్రూపుకు చెందిన నిమ్మ, నారింజ, బత్తాయి, కమలా ఫలం, ఉసిరి, ఫైనాఫిల్‌, నల్ల నేరేడు, ద్రాక్ష, జామలతోపాటు మామిడి, బొప్పాయి, పనస, సపోటా, ఖర్జూరం, ఆపిల్‌, అరటి, సీతాఫలం, పుచ్చకాయలు ఈ సీజన్‌లో బాగా లభిస్తాయి. పుచ్చకాయలు శరీరాన్ని చల్లబరచడంలో అద్భుతంగా పనిచేస్తాయి. వీటిలో యాంటీ ఆక్సిడెంట్లు పుష్కలంగా ఉంటాయి. శరీరానికి కావాల్సిన ఖనిజ లవణాలు, పోషకాలను ఇవి అందిస్తాయి.
వెంటాడే వ్యాధుల కాలం
వేసవికాలంలో వండిన పదార్థాలు త్వరగా చెడిపోతాయి. మంచినీటి సమస్య కూడా పెరుగుతుంది. జలవనరులు కాలుష్యానికి గురౌతాయి. ఏమాత్రం అజాగ్రత్తగా ఉన్నా కలుషిత నీటి వలన, నిలవ ఆహారం వలన వాంతులు, విరేచనాలు కావచ్చు. ఇంట్లో కన్నా బయట తింటే ఈ లక్షణాలు మరింతగా కనిపిస్తాయి. దాహం వేసి ఎక్కడపడితే అక్కడ ఏదో ఒక నీరు తాగితే కూడా జబ్బుపడవచ్చు. వంట్లో నీరు హరించుకుపోయి ' డీహ్రైడేషన్‌' సంభవిస్తే, ఒకోసారి మూత్రం పూర్తిగా అగిపోయి. దాని ప్రభావం మూత్రపిండాలపై పడి రీనల్‌ ఫెయిల్యూర్‌ వల్ల ప్రాణహాని కూడా జరగవచ్చు. కలరా, టైఫాయిడ్‌, కామెర్ల వంటి వ్యాధులు కలుషిత ఆహారం వల్ల వ్యాపిస్తాయి. శీతల పానీయాల్లో వాడే ఐస్‌ ముక్కలు ఏ నీటితో తయారయ్యాయో నియంత్రణ లేనప్పుడు తీవ్రమైన ఇన్ఫెక్షన్లు సంభవిస్తాయి.
ఎండాకాలంలో మాంసాహారం త్వరగా చెడిపోతుంది. నిలువచేసిన పదార్థాలతో చాలా సీరియస్‌ వ్యాధులు వేధిస్తాయి. ఈ వ్యాధులు ఈగల వల్ల మరింత వేగంగా వ్యాపిస్తాయి. ఎండాకాలం కళ్ళ కలక వేగంగా వ్యాపిస్తుంది. దుమ్మూధూళి వల్ల, వేడి వల్ల కంటి ఇన్ఫెక్షన్‌ త్వరగా పాకిపోతుంది. ఒకోసారి చూపు మందగించి, రెటినాపై కూడా ప్రభావం చూపవచ్చు.
గవద బిళ్ళలు, టైఫాయిడ్‌, పొంగు, హైపటైటిస్‌ 'ఎ' కామెర్లు కూడా ఎండాకాలంలో బాగా వ్యాపిస్తాయి. మూత్ర సంబంధ ఇన్ఫెక్షన్లు కూడా ఎక్కువగా ఉంటాయి.
ఈ సమయంలో సీజన్లో చిన్నారులు జలుబు, దగ్గు, గొంతునొప్పి, నిమోనియా వ్యాధి బారిన పడే అవకాశాలు అధికంగా ఉంటాయి. కలుషిత నీటి వల్ల వాంతులు, విరేచనాలు, అమీబియాసిస్‌, రక్త విరేచనాలు (డీసెంట్రీ), గ్యాస్ట్రో ఎంట్రైటీస్‌, టైఫాయిడ్‌, కామెర్లు వంటి వ్యాధులు ప్రబలే అవకాశం ఉంది. బ్యాక్టీరియా, వైరస్‌ వల్ల డయేరియా వ్యాప్తి చెందుతుంది. దీని వల్ల విరేచనాలు అధికమయ్యే ప్రమాదం ఉంది. పిల్లలకు తట్టు (అమ్మవారు) ఎక్కువగా వస్తుంది. ఇది వైరస్‌ వల్ల సోకుతుంది. లక్షణాలు కనిపిస్తే అప్రమత్తంగా ఉండటంతో పాటు సమీపంలోని వైద్యుడిని సంప్రదించాలి.
ఎండదెబ్బకు దొరక్కుండా
ఎంత ఎండలు భయపెడుతున్నా జీవన గమనంలో బయటకు వెళ్లక తప్పదు. అయితే ఎండ మూలంగా వచ్చే వడదెబ్బ నుంచి కొంతైనా రక్షణ పొందాలంటే కొన్ని జాగ్రత్తలు తీసుకోవాల్సిందే.
vesevi challengunda | Prajasakti::Telugu Daily
mega heero nunchi bedirimpu calles : srireddy[04:09 PM]
vaisipiloki 200 kutumbaalu cherika[04:01 PM]
nakili vebe saiti nivaaranaku titidi charyalu[03:57 PM]
pekata raayullu arestu[03:56 PM]
hyderabade bayaluderina gavarnershe narasimhanne[03:54 PM]
bijepi empilatho pradhaani video conferense[03:24 PM]
bhari encountersa[02:33 PM]
cpm jaateeya pradhaana kaaryanirsigaa siitaram echuri tirigi enniki[02:19 PM]
kendra mantri santoshe gangwar vivaadaaspaeda vyaakhyalu[01:58 PM]
tidipi netha evee subbareddipai raalla daadi[01:54 PM]
Home u sneha u vesevi challengunda
vesavi kaalam ante endalu ekkuvagaa unna okappudu aanandaanni, aahlaadaannii andinchina kaalam. globalle vaarmingli valla ushnogratalu vesaviki mundu nunche teevramgaa maarutunnaayi. vesavi ante kevalam endalu matrame kaadu. vaatitho paatu vache samasyalu chala unnaayi. vadagaalulu, dehidrationsi, vadadebba, chemata kaayalu, seggaddalu, neeti kaalushyam valana vache dioria, vairalm jwaraalu, itara vyaadhulu ilaa enno samasyalunnaayi. ayithe kasta mundu chuuputhoo vyavahariste ee samasyala nunchi tappinchukovacchu. ee seejanlone pratyekamaina taati munjelu, karbuja, mamidi ruchulu, panasa pasandulu aanandamgaa aasvaadinchochu. marumallela parimalaalanu aaghraaninchochu. endalaku bhayapadipoyi intlone koorchovalasina pani kuudaa ledu. konni jaagrattalu teesukunte endalloonuu bayataku vellochu. vaataavaranaaniki tagina vidhamgaa jeevanasailini maarchukuntuu aahaara paaneeyaalu, aahaaryam vihaaraallo konni niyamaalu paatiste chaalu vesavini kuudaa haayigaa enjaaru cheseyochu.
sharmila inter chaduvutondi. roojoo saikilli meeda oori chivarloni kaalejeeki veltondi. aaroju kuudaa saikilli meeda velli pareekshalu rasi tirigi intiki bayaluderindi. madhyaahnam vaela kaavadamtho baga enda kastondi. koddi dooram vachaka ontlo baga neerasam anipinchi saikilli digi roddu pakkana daaniki stande veselogane spruha tappi padipoyindi. adhe samayaniki aa roddu meedanunche venakaala kaarulo vastunna oka peddaayana aamenu gamaninchi, ventane daggaraloni praathamika aarogya kendraaniki cherchaadu. daamto sharmila pramaadam nunchi bayatapadindi.
mohini vyavasaaya kooli. pratiroju koolipaniki vellande poota gadavadu. eppatilaage aa roju kuudaa panikellindi. pani chestunnapudu okkasariga tala tiriginattayyindi. anthe polam gattupai padipoyindi. thoti kooleelu pakkanunna chettuneedaloki teesukellaaru. challati neellu mukhana challi aamenu kapadaru. chala sepatikigaanii aame kolukolekapoyindi.
ramayya vayasu aravai ellu. byaanku panimeeda poruguru vellaadu. akkada pani puurtayyeesariki mittamadhyaahnamaindi. baga endekkindi. bastandeeku vachesariki kallu tiragadamtho pakkane unna bencheepai valipoyadu. bastandelo unna prayaanikulu ventane athani mukhana challati neellu challi tagina saparyalu cheyadamtho batiki bayatapaddadu.
endaakaalamlo bayata tirigithene ilaa sareeramlooni neerantaa aaviraipoyi enda debbaku lonautamanukunte kontha porapate. endukante bayata vaataavaranaaniki anugunamgaane intlo kuudaa vaataavaranam vedekkipotundi. inti godalu, paikappu antaa vedekkipoyi chivariki e vastuvunu muttukunna kaalipotuntaayi. chemata roopamlo sareeramlo neerantaa bayataku vellipotundi. ilaa enno ibbandulu chuttumudataayi. anduke inta bayata jaagratta teesukovali.
endala prataapam rojurojuki perugutondi. udayam 8 gantala nunde vaataavaranamlo vedi teevramoutondi. mukhyamgaa ee vedi vaataavaranamto pillalaku, vaddhulu enda vaedimini tattukolekapotunnara. endalu teevramaithe vadadebba sarvasaadhaaranamoutoondi. ee vadadebba valana bhoutikamgaa matrame kakunda, sareeramlo vividha rakala avayavaalu, avayava vyavasthalu, vaati vidhulu, mukhyamgaa naadii vyavastha pramaadaaniki gurautundi. vedi timmiri, neerasam, vedi alasatalu kalugutaayi. chinna pillallo matrame kakunda vayasu meerina vaallalo gundepotuki kuudaa idhi daari teestundi. sareera ushnograta 40 degreela centigrade leda anta kanna ekkuva avataanni vadadebba guravatam antaaru. ee samayamlo alasata, sareeram nundi vedi bayataki ravatam matrame kakunda ekkuvagaa sareeram d-hydrationsi'ku lonautundi. ee samayamlo dokulu, vaantulu, alasata, balaheenamgaa avatam, talanoppi, kandaraala timmirlu, kallu tiragadam, maikam vantivi kalugutaayi. vadadebbaku ventane chikitsa andinchaali. prati yeta vesavilo vadadebbatho mruti chendutunnavaaru desavyaaptamgaa vela sankhyalo untunnarante deeni teevrata emito artham chesukovachhu.
kobbari neellu - cheruku rasam
kobbari neellanu ekkuvagaa taagaali. sariiraanni challabarachadame kaaka takshana saktini andistaayi. kobbari neeru taagithe mootra visarjana saffiga ayi kidneelaku sambandhinchina vyaadhulu dari cheravu. sodium, potasium saraina saatamlo undatam valla virechanaalu, vaantulu, neerasam nunchi upasamanam labhistundi. oka kobbari bondaamlo sumaru 250 emlae nunchi 500 emlae varaku neeru untundi. kobbari neetitho paatu kobbari gujjulo kuudaa pooshakaalu enno unnaayi. daahaarti teerchadaaniki, sareeram chaluva cheyadaanike kaadu, kobbari neellu entha ekkuva taagithe anta manchidi. oka glasu kobbari neellu oka seline vatare batilletho samaanamainadani vaidyulu chebutunnaru. vesavi taapam nunchi sariiraanni, aarogyaanni kapadukovalante manchineetini eppatikappudu taagaali. cheraku rasaanni kuudaa teesukovali. cheruku rasamlo carbohydratelu apaaramgaa untaayi. takshana upasamanam labhistundi. eppatikappudu majjigalo nimmarasam kalupukuni taagithe chala manchidi.
kotta ruchulu techhe vesavi- taati munjelu
vesavi seejan vaedine kaadu prakruti sahajamaina kotta ruchulanu kuudaa andistundi. andulo mukhyamainavi taati munjalu. veetini ise apilsega pilustuntaaru. ee munjalu sariiraaniki entho melu chestayi. manchi chaluva kuudaa. kelareelu, vitaminlu adhikamgaa unna ee munjalanu tinadam aarogyaaniki entho manchidi. aaru aratipandlalo unde potasium okka taati munjalo untundi. bi.pini adupulo unchi kolestralni taggistundi. emukalanu balangaa unchutundi. vyaadhi nirodhaka saktini penchutundi. sareeram kuudaa entho challaga, haayigaa untundi. taati munjanu tolavagaane madhyalo kontha neeru untundi. veetilo adhikamgaa tema, takkuva kovvu padaarthaalu kaligi chinnarulaku, hrudrogulaku, shugarm vyaadhigrastulaku, sthoolakaayulaku entho upayogapadutundi. e, bi, si vitaminlu ireni, jinky, paspherse, potasium vanti pooshakaalu andutaayi. kaaleya sambandhita samasyalu taggutaayi. potasium sareeramlo unde visha padaarthaalanu tolagistundi. alasata, neerasam munjalu tinte taggutaayi. tumere, breste cancerse kanaalanu abhivaddhi chese petro kemikalse, aanthosainine lanti vaatini nirmuulistaayi.
pachi maamiditho vesavi taapaaniki cheky
ee seejanlo labhinche mamidikayalu vesavi taapaaniki samarthavantamgaa addukatta vestaayi. vesavi taapaaniki, vadadebbaku gurainavaaru pachi mamidikayanu tarigi oka glasu neetilo vesi.. daanilo chakkera vesi baga kalapali. ilaa tayaaru chesukunna daanini taagithe vadadebba baari nunchi bayatapadataru. pachi mamidi mukkalapai kaasta uppu vesi tinte daahaarti taggutundi. inthe kakunda chemata dwara sareeramlooni lavanaalu, raktamlooni ireni vantivi bayataku pokunda aaputundi. vesavilo sambhavinche dioria, rakta virechanaalu, pilesm, vikaaram, ajirti, malabaddhakam lanti samasyalaku mamidi pindelni chinnachinna mukkalugaa chesi vaatiki uppu, tenenu kalipi tinte manchi aushadhamlaagaa panichestundi. pachimaamidito miriyaalu, tene kalipi tinnatlayithe...pacha kaamerlu vyaadhi nunchi upasamanam kalugutundi. pachi mamidikayalo vitamine si pushkalamgaa labhistundi. gunde kandaraalanu bigutugaa chese sakti mamidiki undi. charmaanni milamila merisela chese sakti kuudaa maamidilo adhikamgaa undi.
charmaanni kapadukondi
vesavikaalamlo charmaanni chala jaagrattagaa samrakshinchukovali. atineelalohita kiranaala valla charmampai mudatalu erpade pramaadam undi. ee kiranaalu charmam lopali poralloki chochukupoyi kollajenni debbatiistaayi. deentho charmampai mudatalu erpadataayi. endalo bayataku velladam tappadanukunte smpf-15 unna sunscreen loshanne sareerampai enda pade bhaagaallo rasukovali. charmampai rojanta tema undela chusukovali. deenikai neeru kalisina maayischaraijingi kreemunu rasukovali. daanikante mundugaa mukhampai rojn vaatarnu rasukunte manchidi. charmam baga podibaripoyinappudu sabbutho ekkuva saarlu kadagakudadu. deeniki badulugaa veelainanni saarlu challati neetitho mukham kadukkunte taajaagaa untundi. palchati katanni vastraalu, mukhyamgaa laity kalarse dharinchadam melu. chetulanu kappe shartulanu dharinchali. talaku topi pettukovadam, godugu vaadadam valla suuryakiranaala nunchi kontavarakuu rakshana labhistundi. keeradosa, carte, beatrute lanti pachikuuragaayalanu kuudaa tinadam charmaniki manchidi. charmampai perukupoyina vyardhaala valla chemata pokkulu vastaayi. aa pokkulu infectionne segagaddalugaa maarutaayi. vaatini nirlakshyam cheyakudadu.
edinticalla..
ee seejanlo udayam edinti varakuu vache enda chala manchidi. idhi charmaniki avasaramaina vitaminlanu andistundi. sareeramlo harmonla utpattito paatu, di vitamine, kalshiyam samruddhigaa labhistundi. cony aa tarvaata nunchi maatram bhanudi bhagabhagalu modalavutaayi. kutumba aarogya charitralo charma consere unnavaallu veelainanta varakuu endalo tiragakudadu. sammarm antaa bi, si, i, vitaminlu, kerotine, seleenium, antiaccidentlu ekkuvagaa labhinche aahaaraanne enchukovali. draaksha, cherri, berrilu, aapile, greenty, ullipaya, boppai, nimmajaatipandlu lanti flavanayidla aadhaarita aahaaraaniki ekkuvagaa praadhaanyamivvaali. veetivalla sareeramlo tema saatam perigi alasata dooramavutundi.
juttuni samrakshinchukondi
vesavilo kesha samrakshana kuudaa chala mukhyam. juttunu mari podavugaa unchukokunda veelayinanta takkuvagaa unchukunte manchidi. endaku shirojaalu debbatinakunda undadaaniki conditionershe kreemunu rasukovadam tappanisari. henna chala chakkani conditionersa upayogapadutundi. vesavilo ekkuvagaa swimminge cheyadam chala mandiki alavaatu. ayithe swimminge ekkuva samayam cheyadamvalla neellalo unde clorine kesha soundaryaanni debbateestundi. kanuka swimminge chesetappudu tappakunda talaku masse dharinchali.
katanni dustule besse
vesavi endaku chematalu kakke sareeram nunchi tadini baga peelchagala khaadii dustulu dhariste entho haayigaa untaayi. khaddaru prakruti sahajamainadi. kabatti charmaniki melu. chemata poyadu. gaali baga tagulutundi. sareeram nundi chemata vasana raanivvadu. sinthatiky fabricke kondariki padadu elerjeetho vache ryashe samasya khaddarutho vundadu. idhi e seejanlo aina, etuvanti vaataavaranamloonainaa dharinchavachhu.
endallo pillala samrakshana mukhyam
endaakaalam evaraina jaagrattagaane vundaali. cony pillalni marinta jaagrattagaa chusukovali. kaaranam.. adhika ushnograta valla, kalushitamaina neeru, aahaaram valla, vaedini adhigaminchadaaniki teesukune sheetala paaneeyaala valla pillalu ee kaalamlo jabbupadutuu vuntaaru. alaa kakunda vesavi selavulu aanandamgaa gadapalante konni jaagrattalu tappanisari.
bayata vaataavaranam chala vaedigaa vunte pillala sareera ushnograta kuudaa perugutundi. daanni niyantrinche kendram pillala medadulo chala balaheenamgaa vuntundi. andukani vadadebba tagile avakaasam vaarilo ekkuva. pillala charmam vaisalyam ekkuvagaa vundatam valla vaari ontlo neeru vegamgaa aavirai povachu. alaa kuudaa vaariki vadadebba tagalavacchu. neellu, itara dravaalu tagakunda morayinche pillalu endallo tondaragaa neerasinchipotaaru. aarubayata endalo ekkuvasepu tirigina, aadina chemata dwara lavanaalu kolpoi neerasinchipotaaru. talanoppi kuudaa raavacchu. mukhyamgaa aarella lopu pillalni jaagrattagaa chusukovali. endukante, sareera ushnograta perigina ventane vaariki fitse vache avakaasaalu ekkuva.
enda teevramgaa unna samayaallo pillalani illalone vunchi kathalu cheptuu, paatalu paadistuu, pustakaalu chadivistuu, bommalu veyistuu, pillala cinimaalu chuupistuu kalakshepam cheyali. roojoo rakarakaala dravaalu taaginchaali. rendesi gantalaki okasari mootram saffiga posela chudali. gadi chuttu challati guddalu velaadadeeyaali. rendu pootala snaanam cheyinchaali. bayatiki velte godugu, topy vaadaali. domalu kuttakunda raatri poota paijama lalchi lanti battalu todagaali. taja aahaaram matrame pettali. bayataki vellalante saraina samayalu enchukovali. aatalu, eetha nerpinchaalante tellavaarujaamune velli enda mudaraka munde intiki cherukovali. teekaalannii sakaalamlo veyinchi, teekaalatho nivaarinchagala vyaadhulannitinii nirodhinchaali.
vesavi vihaaraaniki veltunnara
vesavi seejanlone ekkuvamandi toorlaku veltuntaaru. pellillu, funksionlu kuudaa ippude ekkuva. ee samayamlo prayaanaalu kuudaa ekkuvagaane untaayi. dooraprayaanaalu chesinappudu kaalushyam, neeti prabhaavam samasyalu tappavu. alantappudu intiki cheraaka konni jaagrattalu paatinchaali. prayaanamlo aahaaram meeda kuudaa drushti pettali. faty aamlaalu, vitamine 'bi' labhinche aahaaraaniki praadhaanyamivvaali. muduru aakupaccha rangulo labhinche kaayaguuralu, beense, natse, guddu, trunadhaanyaalu, carretlu, ekkuvagaa teesukovadam manchidi. raidinge vellevaaru pushkalamgaa neetini teesukovali. tarachuu neetini teesukovadam valana sariiraaniki ekkuvagaa axisene andutundi. neeti kosam pratisaari vaahanaanni apakunda rendu leaterla vatare canne mee venta teesukellaali. rahadaarula pakkana amme kobbari neellu teesukovadam valana ventane upasamanam labhistundi. poralu poralugaa unna dustulu dharinchali. prayaanam modatlo challaga unna vaataavaranam taruvaata bharinchaleni vaedigaa maaripotundi. ilanti samayamlo poralugaa unna dustulu dharinchadam valana vaedini batti okkokka poranu vippeyadam leda dharinchadam cheyavachu. tadwara mee sariiraaniki sthiramaina vedi andutundi. sariiraaniki chakkaga gaali tagulutundi.
koole drinkse vaddu
enda kaalamlo chaalaamandi koolndrinksy vipareetamgaa laginchestaru. ivi aarogyaaniki chala pramaadakaram. koolndrinkelo 10 chenchaalaku saripada panchadaara untundi. saadhaaranamgaa inta motaadulo chakkera tinte vaantulu avtayi. kaani koole drinkelo undetuvanti fasphoricke yaside vaantulu rakunda chestundi. idhi raktamlo cheradam valla shugarm levellis amaantamgaa perigipotayi. deeni dwara ee shugarm kovvugaa maari baruvu perugutaaru.
koolndrinkelo unde kefine mellamellagaa sareeramlo cherutundi. deenitho raktapotu perugutundi. sareeramlo dopamaine ane oo kemikale utpatti jarugundi. idhi chinna motaadulo drugse teesukunnatte. koole drinkelo unde fasphoricke yaside chinna pegulalo cheradamtho, akkada unde kalshiyam, megnicium, jinky vanti vaatiki addu katta vestundi. deenitho tarachugaa moothravisarjana jaragadamthopaatu, dehidrationsi, daaham lantivi perugutaayi. koolndrinki taagithe dantaala meeda bacteria cheri dantaalu puchipovadam, chigulla vaapu vanti samasyalu vastaayi. sariiraaniki inta haani kaliginche koole drinkelaku dooramgaa undaali.
eseelu aanaarogya hetuvulu
vesavi seejanlo ekkuvamandi ac gadullo gaduputuntaaru. ayithe deeni valla laabham kanna sariiraaniki nashtame adhikamgaa untundi. ac viniyogamlo jaagrattalu teesukokapothe palu shwasa kosha samasyala baarina pade avakaasam undi. challani galikosam ac vade maata nijame aina mari takkuva ushnogratalu panikirao. ushnograta taggekoddi fangasnetho baatu palu krimulu vaddhi chendi gaalitho baatu oopiritittulaloki cheri tummulu, swaasakosha samasyalaku kaaranamavutundi. ee paristhitine vaidya paribhaashalo 'hyperi censitivity' antaaru. ee paristhitini nivaarinchenduku eppatikappudu eseelaloni condensorke, coilse lanu pareekshinchi emaina marammatu avasaramaite chesukovali. bayati vaataavaranaaniki kaasta atuu, itoogaa ushnogratalu undela chusukunte manchidi. eseelanu eppatikappudu subhram chestu, paniteeru lopalunte ventane sarichestundaali. lekapothe ac filterse la vadda cherina dummu, dhooli kaaranamgaa gaali naanhyata baga taggutundi. ee paristhiti ekkuvakaalam konasagithe oopiritittula samasyalu tappavu. eseelo vade ghaataina koolente likwide nu porabaatuna kuudaa vasana chudakudadu. deenivalana swaasakosha samasyalu vastaayi. intlo eseela kanna kaarulooni eseetho muppu ekkuva. anduke avasaramainappudu ac vaadi migilina samayamlo aapali.
adhika samayam vyaayaamam vaddu
vesavi samayamlo ekkuva samayam vyaayaamam cheyakudadu. endukante 'sareeram aayaasajanam' vyaayaamam antaaru. sariiraaniki shramanichhe vyaayaamamtho chemata ekkuvagaa padutundi. chemata roopamlo neeru mari ekkuvagaa bayataku poinappudu.. teevramaina neerasam vastundi. anduvalla atigaa vyaayaamam cheyyakudadu.
aahaaramlo athi vaddu
mande endallo challadanam iche aahaara padaarthaalu teesukovadam matrame aarogyaaniki manchidi. adhe noti ruchiki taapatraya padi aahaaram vishayamlo nirlakshyam vahiste aa tarvaata samasyalu tappavu. parisubhramaina saakaahaaraanni ekkuvagaa teesukovali. maamsaahaaraaniki veelainanta dooramgaa undaali. saakaahaaramlo kuudaa masalalu ekkuvagaa vaadinavi, vepullu anta manchivi kaavu. noone vaadakaanni baga tagginchaali. telikagaa jeernamayye aahaaram teesukovatam uttamam. udayam poota noone vantalu kakunda, aaviri kudumulu idleelu tinadam chala manchidi. sariiraaniki challadanam iche annirakaala pandlanu saadhyamainanta ekkuvagaa teesukovali. ise takkuvagaa vesukuni pandla rasalanu kuudaa ekkuvagaa teesukovachhu. challani majjiga, perugu, vaatitho tayaaruchesina lasseelu taagaali. veetiki vividha rakala pandlanu kalipi teesukunte inka manchidi. keeradosalanu ekkuvagaa teesukovali. veetilo peechu padaarthamtho paatu.. neeru ekkuvagaa untundi. ivi dehidrationsi nunchi rakshinchadame kakunda, sariiraanni baga challabarustaayi. nimmarasam teesukovadam valla aneka rakala prayojanaalanu pondavacchu. antekaadu enda debba nunchi rakshinchukovacchu. koddigaa chakkera, uppu, nimmarasam kalipi tayaaru chesina challani sharbathmu taagithe sariiraaniki chala manchidi. kovvu, chakkerala drishtya isecreemnu koddi mottamlo matrame teesukovali. pillalaku majjiga, kobbari neellu, glucose neellu, nimmarasam, endu kharjuram naanabettina neellu, saggubiyyam kaachina neeru, glasudu neellalo chitikedu uppu, oo spoone panchadaara kalipi o.aari.esi.esi draavanamlaa kalipi iste manchidi.
vesavilo ee pandlatho aarogyaaniki melu
prakatilo sahajamgaa labhinche pandlu tinadam eppudaina manchide. mukhyamgaa vesavilo sareera ushnogratani kramabaddamgaa unchadaaniki pandlu baga upayogapadataayi. sitrisse groopuku chendina nimma, narinja, battaayi, kamala phalam, usiri, finafille, nalla neredu, draaksha, jaamalathopaatu mamidi, boppai, panasa, sapota, kharjuram, aapile, arati, seethaaphalam, puchchakaayalu ee seejanlo baga labhistaayi. puchchakaayalu sariiraanni challabarachadamlo adbhutamgaa panichestaayi. veetilo anty aaksidentlu pushkalamgaa untaayi. sariiraaniki kaavaalsina khanija lavanaalu, pooshakaalanu ivi andistaayi.
ventade vyaadhula kaalam
vesavikaalamlo vandina padaarthaalu twaragaa chedipotayi. manchineeti samasya kuudaa perugutundi. jalavanarulu kaalushyaaniki gurautaayi. ematram ajaagrattagaa unna kalushita neeti valana, nilava aahaaram valana vaantulu, virechanaalu kaavachhu. intlo kanna bayata tinte ee lakshanaalu marintagaa kanipistaayi. daaham vesi ekkadapadithe akkada edho oka neeru taagithe kuudaa jabbupadavachhu. vantlo neeru harinchukupoyi ' dehridationsi' sambhaviste, okosari mootram puurtigaa agipoi. daani prabhaavam moothrapindaalapai padi reenalm failurier valla praanahaani kuudaa jaragavacchu. kalara, typhoide, kaamerla vanti vyaadhulu kalushita aahaaram valla vyaapistaayi. sheetala paaneeyaallo vade ise mukkalu e neetitho tayarayyayo niyantrana lenappudu teevramaina infectionlu sambhavistaayi.
endaakaalamlo mamsaharam twaragaa chedipotundi. niluvachesina padaarthaalatho chala seeriyasm vyaadhulu vaedhistaayi. ee vyaadhulu eegala valla marinta vegamgaa vyaapistaayi. endaakaalam kalla kalaka vegamgaa vyaapistundi. dummoodhooli valla, vedi valla kanti infection twaragaa paakipotundi. okosari chuupu mandaginchi, retinapai kuudaa prabhaavam chuupavachchu.
gavada billalu, typhoide, pongu, hypetitise 'e' kaamerlu kuudaa endaakaalamlo baga vyaapistaayi. mootra sambandha infectionlu kuudaa ekkuvagaa untaayi.
ee samayamlo seejanlo chinnarulu jalubu, daggu, gontunoppi, nimonia vyaadhi baarina pade avakaasaalu adhikamgaa untaayi. kalushita neeti valla vaantulu, virechanaalu, amibiassia, rakta virechanaalu (decentry), gastro entritiesse, typhoide, kaamerlu vanti vyaadhulu prabale avakaasam undi. bacteria, vairism valla dioria vyaapti chendutundi. deeni valla virechanaalu adhikamayye pramaadam undi. pillalaku tattu (ammavaaru) ekkuvagaa vastundi. idhi vairism valla sokutundi. lakshanaalu kanipiste apramattamgaa undatamtho paatu sameepamloni vaidyudini sampradinchaali.
endadebbaku dorakkunda
entha endalu bhayapedutunna jeevana gamanamlo bayataku vellaka tappadu. ayithe enda moolamgaa vache vadadebba nunchi kontainaa rakshana pondalante konni jaagrattalu teesukovalsinde.