అబద్ధాల వేట - నిజాల బాట/విజ్ఞాన సమన్వయం - వికీసోర్స్
అబద్ధాల వేట - నిజాల బాట/విజ్ఞాన సమన్వయం
←పునర్జన్మ - ఒక పరిశీలన
విజ్ఞాన సమన్వయం
22904అబద్ధాల వేట - నిజాల బాట — విజ్ఞాన సమన్వయంనరిసెట్టి ఇన్నయ్య2011
ఒకప్పుడు తన సామజిక సిద్ధాంతాలతో ప్రపంచాన్ని కలవరపెట్టి, ఉర్రూతలూగించిన ఎడ్వర్డ్ విల్సన్ నేడు కొత్త ఆలోచనలతో మళ్ళీ ప్రకోపింపజేస్తున్నాడు. మనకు విభిన్నంగా, విరుద్ధంగా కనిపించేవాటి మధ్య సమన్వయం సాధ్యమంటున్నాడు. అన్నింటికీ పరిష్కారం జీవశాస్త్రంలో చూడొచ్చు అంటున్నాడు. ఇందుకు ఆయన స్వీకరించిన పరిశోధన చీమలు!
అమెరికాలోని హార్వర్డ్ విశ్వవిద్యాలయంలో పరిశోధనలు చేస్తున్న విల్సన్ ప్రస్తుతం 58వ పడిలో వున్నాడు. ఆయన పరిశోధనాలయంలో 538000 చీమల నమూనాలు, వర్గీకరణ నిమిత్తం సారాయిలో పెట్టి వుంచిన మరో 3 లక్షల చీమలు చూచేవారికి ఆశ్చర్యం వేస్తుంది. చిన్నప్పటి నుండే అలబామా రాష్త్రం అడవులలో చీమల్ని సేకరించి, ప్రకృతిని అధ్యయనం చేసిన విల్సన్ పులిట్జర్ బహుమానం అందుకున్న రచయిత.
మన ప్రవర్తన మన తల్లిదండ్రుల జన్యుకణాల నుండి సంక్రమించిందని, వారి శిక్షణ నుండి పిల్లలు పుణికి పుచ్చుకుంటారని సిద్ధాంతీకరిస్తూ "సోషియోబయాలజీ" రాసినప్పుడు చాలామంది గగ్గోలు పెట్టారు. రానురాను విల్సన్ సోషియాలజీని సీరియస్ గా స్వీకరించి పరిశీలిస్తున్నారు.
నేడు జీవకణశాస్త్రం, ప్రకృతిశాస్త్రం, జీవకణశాస్త్రం ఎన్నో సూక్ష్మాలు అందిస్తున్నది. కనుక మెదడు ఆలోచనా స్రవంతి లోతుపాతుల్లోకి పోగలమని విల్సన్ అంటున్నాడు. సిద్ధాంతాలకు, నమ్మకాలకు బానిసలుగా బ్రతకడంకాదు, ఉన్నతస్థాయికి ఎదుగుతూ పోవడం మానవ లక్షణాలలో విశిష్టమైనదని విల్సన్ గట్టిగా చెబుతున్నాడు.
శ్రీలంక వరకూ పర్యటించి, చీమల నమూనాలు సేకరించి పరిశోధించిన విల్సన్, వాటిపై ప్రామాణీకరించిన శాస్త్రజ్ఞుడయ్యాడు. అది మూలంగా పెట్టుకొని, ఇతర జీవజాలమంతా పరిశీలించాడు. క్రమేణా మనిషికి కూడా విస్తరించాడు. దీని ఫలితంగా 1978లో "ఆన్ హ్యూమన్ నేచర్" ప్రచురించాడు.
మనిషి పరిణామంలో భాగం. తన జన్యుకణాల ప్రభావంతో అతడు ప్రవర్తిస్తుంటాడు. భవిష్యత్తులోకి తొంగి చూస్తుంటాడు. ఒకప్పుడు మనిషి మాజిక్ ద్వారా తన జ్ఞానాన్ని అదుపులో పెట్టాలనుకున్నాడు. నేడు కళల ద్వారా వివిధ గందరగోళాలను శాస్త్రాలను సమన్వయీకరించే ప్రయత్నం చేస్తున్నాడు. ఇది విల్సన్ సిద్ధాంతం.
క్రైస్తవ మతంలో పుట్టి పెరిగిన విల్సన్ అందులో నుండి మానవవాదిగా ఎదిగాడు. ప్రకృతిలోని వైవిధ్యాన్ని అభినందించసాగాడు. పరిణామం సాగిపోతూ వున్నదన్నాడు. ఇందుకు మానవుడు ఇంకా ప్రయోజనాత్మకంగా దోహదం చేయాలంటే, వివిధ రీతుల్ని బాగా అవగాహన చేసుకోవాలన్నాడు అటు ప్రకృతి, యిటు జన్యు కణాల వలన మానవుడు మసలుకుంటున్నాడు. వీటిని సమన్వయించాలంటున్నాడు. పరిసరాలను ధ్వంసం చేయకుండా జీవనం కొనసాగించడం అవసరమంటాడు.
విల్సన్ భార్య ఐరీన్ (Irene) అతడికి బాగా సహకరిస్తుంది
ప్రస్తుతం విల్సన్ రాసి ప్రచురించిన కొత్త పుస్తకం మళ్ళీ విజ్ఞాన ప్రపంచాన్ని ఆలోచింపజేస్తున్నది. జ్ఞాన సమన్వయీకరణ యీ గ్రంథానికి మూలం (Consilience: The Unity of Knowledge)
ఒకవైపు విజ్ఞానరంగం ఎంతో సాధించగా, మరొక పక్క దీనిని ఖండిస్తూ యీసడిస్తూ కొందరు ప్రచారం చేస్తున్నారు. అతీంద్రియ శక్తులు, దివ్యత్వం, మహిమల పేరిట కొందరు రంగంలోకి దిగి మోసాలకు పాల్పడుతున్నాడు. మరికొందరు మూర్ఖంగా మతగ్రంథాలలోనే సర్వస్వం వున్నదని నమ్ముతున్నారు. కాని ఇంకా కొందరు తత్వం పేరిట సిద్ధాంతీకరిస్తూ శాస్త్రాన్ని వెక్కిరిస్తున్నారు. పోస్ట్ మోడరనిస్ట్ శాఖ యిందులో ఒకటి. ఇంకా సాంస్కృతిక సాపేక్షత వాదులున్నారు. నియోమార్క్సిస్టులు వీరికి తోడయ్యారు. ఫాయర్ బాండియన్లు, కున్ వాదులున్నారు. అలాంటి వారందరినీ దృష్టిలో పెట్టుకొని విల్సన్ కొత్త పుస్తకం రాశాడు. విజ్ఞానం సంకుచితం కాదనీ, మానవుడిని పెంచేదేకాని తగ్గించేది కాదని విల్సన్ అన్నాడు. అందుకే వివిధ విజ్ఞాన శాఖల సమన్వయం కోరుతున్నాడు.
వికాసయుగం మానవుడిని స్వేచ్ఛ వైపుకు నడిపించిన విషయం విల్సన్ గుర్తు చేస్తున్నాడు. మానవుడి పురోగతికి అత్యంత శక్తివంతమైన ఆయుధం విజ్ఞానమే.
విజ్ఞానాన్ని సమన్వయీకరించడం అవసరమైన విల్సన్ మూల సిద్ధాంతం ముఖ్యమైనది. ఎవరికి వారు ప్రత్యేక కృషి చేసి, ఆయా రంగాలలో ఎన్నో కనిపెడుతున్నాడు. సాధిస్తున్నారు. కాని బయట ఏం జరుగుతున్నదో గ్రహించడంలేదు. అందువలన మూఢనమ్మకాలు, మూర్ఖత్వాలు వుంటున్నాయి. సమన్వయీకరణ జరిగితే యీ లోపం సవరించవచ్చు. కెమిస్ట్రీలో జరిగేది, జీవశాస్త్రజ్ఞులకు,ఫిజిక్స్ లో పరిశోధనలు, భూగర్భ శాస్త్రజ్ఞులకూ, ఖగోళంలో ఏం జరుగుతున్నదో మానసిక శాస్త్రజ్ఞులకూ తెలియాలంటే, సమన్వయీకరణ జరగాలన్న మాట. ఎవరికివారే మడిగట్టుకొని,తమదే గొప్ప రంగం అనుకొంటూ, మిగిలిన రంగాలను పట్టించుకోపోవడం లోపం. ఇది తొలగాలి.
లోగడ కార్నప్, రైకన్ బాక్, ఎం.ఎన్.రాయ్, వంటివారు యిలాంటి సమన్వయీకరణ ధోరణులు కొంత వరకు చేశారు. అలాంటి కృషి చాలా భారీ ఎత్తున యిప్పుడు జరగాలని విల్సన్ ఉద్దేశం.
విజ్ఞాన రంగంలో ఒక భాగం మరొక విభాగానికి ఎలా ఉపకరిస్తుందో శాస్త్రజ్ఞులు గ్రహిస్తున్నారు. సమన్వయీకరణలో కేవలం విజ్ఞానశాస్త్రాలేగాక, మానవశాస్త్రాలు, సమాజిక శాస్త్రాలు చేర్చడం విల్సన్ విశిష్టత. అక్కడే వివాదం తలెత్తుతున్నది.
పరిణామంలో జన్యుకణాలు, పరిసరాలు రెండూ పరస్పరం ప్రాధాన్యత వహిస్తూ, పోతున్నాయనేది విల్సన్ మూలసిద్ధాంతం. అలాంటి సమన్వయీకరణ సాధ్యం కాదని రిచర్డ్ రోర్టీ (Richard Rorty) వాదిస్తున్నాడు. చాలాకాలం పట్టినాసరే అలాంటి సమన్వయీకరణ వైపు సాగి పోవడం అవసరమనీ, సాధ్యమనీ విల్సన్ అంటాడు.
- మిసిమి మాసపత్రిక,నవంబర్-1998
"https://te.wikisource.org/w/index.php?title=అబద్ధాల_వేట_-_నిజాల_బాట/విజ్ఞాన_సమన్వయం&oldid=132269" నుండి వెలికితీశారు
abaddhaala veta - nijaala baata/vignaana samanvayam - viccysores
abaddhaala veta - nijaala baata/vignaana samanvayam
kepunarjanma - oka pariseelana
vignaana samanvayam
22904abaddhaala veta - nijaala baata u vignaana samanvayamnarisetti innayya2011
okappudu tana saamajika siddhaantaalatoe prapanchaanni kalavarapetti, urrootaluuginchina edword vilson nedu kotta aalochanalatho mallee prakopimpajestunna. manaku vibhinnamgaa, viruddhamgaa kanipinchevaati madhya samanvayam saadhyamantunnaadu. annintikii parishkaaram jeevasaastramlo chudochu antunnadu. induku aayana sweekarinchina parisodhana cheemalu!
americaloni harward vishwavidyaalayamlo parisodhanalu chestunna vilson prastutam 58va padilo vunnadu. aayana parisodhanaalayamlo 538000 cheemala namuunaalu, vargeekarana nimittam saaraayilo petti vunchina maro 3 lakshala cheemalu chuchevariki aascharyam vestundi. chinnappati nunde alabama rashtram adavulalo cheemalni sekarinchi, prakrutini adhyayanam chesina vilson pulitzer bahumanam andukunna rachayita.
mana pravartana mana tallidandrula janyukanaala nundi sankraminchindani, vaari sikshana nundi pillalu puniki puchukuntaarani siddhaantiikaristuu "soshiyobayalaji" rasinappudu chaalaamandi gaggolu pettaaru. raanuraanu vilson soshiyalajeeni seerius gaa sweekarinchi pariseelistunnaaru.
nedu jeevakanasastram, prakrutisaastram, jeevakanasastram enno suukshmaalu andistunnadi. kanuka medadu alochana sravanti lothupaatulloki pogalamani vilson antunnadu. siddhaantaalaku, nammakaalaku banisaluga bratakadamkaadu, unnatasthaayiki edugutuu povadam manava lakshanaalalo vishishtamainadani vilson gattigaa chebutunnadu.
srilanka varakuu paryatinchi, cheemala namuunaalu sekarinchi parisodhinchina vilson, vaatipai praamaaneekarinchina saastrajnudayyaadu. adhi moolamgaa pettukoni, itara jeevajaalamantaa pariseelinchaadu. kramena manishiki kuudaa vistarinchaadu. deeni phalitamgaa 1978loo "aan human nechar" prachurinchaadu.
manishi parinaamamlo bhagam. tana janyukanaala prabhaavamtho atadu pravartistuntaadu. bhavishyattuloki tongi chustuntaadu. okappudu manishi majic dwara tana ghnaanaanni adupulo pettalanukunnadu. nedu kalala dwara vividha gandaragolaalanu saastraalanu samanvayeekarinche prayatnam chestunnadu. idhi vilson siddhaantam.
kraistava matamlo putti perigina vilson andulo nundi maanavavaadigaa edigaadu. prakrutilooni vaividhyaanni abhinandinchasaagaadu. parinaamam saagipotuu vunnadannadu. induku manavudu inka prayojanaatmakamgaa dohadam cheyalante, vividha reetulni baga avagaahana chesukovalannadu atu prakruti, yitu janyu kanaala valana manavudu masalukuntunnadu. veetini samanvayinchaalantunnaada. parisaraalanu dhwamsam cheyakunda jeevanam konasaginchadam avasaramantaadu.
vilson bharya ireen (Irene) atadiki baga sahakaristundi
prastutam vilson rasi prachurinchina kotta pustakam mallee vignaana prapanchaanni aalochimpajestunnadi. ghnaana samanvayeekarana yee grandhaaniki moolam (Consilience: The Unity of Knowledge)
okavaipu vignaanarangam entho saadhinchagaa, maroka pakka deenini khandistu yeesadistuu kondaru prachaaram chestunnaru. atindriya saktulu, divyatvam, mahimala paerita kondaru rangamloki digi mosalaku paalpadutunnaadu. marikondaru moorkhamgaa matagranthaalalone sarvaswam vunnadani nammutunnaru. kaani inka kondaru tatvam paerita siddhaantiikaristuu saastraanni vekkiristunnaaru. post moderanist saakha yindulo okati. inka saamskrutika saapekshata vaadulunnaaru. neomarcsistlu veeriki todayyaru. fayar bandianlu, kun vaadulunnaaru. alanti vaarandarinee drushtilo pettukoni vilson kotta pustakam raasaadu. vignaanam sankuchitam kaadanii, maanavudini penchedekaani tagginchedi kaadani vilson annadu. anduke vividha vignaana saakhala samanvayam korutunnadu.
vikaasayugam maanavudini swechha vaipuku nadipinchina vishayam vilson gurtu chestunnadu. manavudi purogatiki atyanta saktivantamaina aayudham vignaaname.
vignaanaanni samanvayeekarinchadam avasaramaina vilson muula siddhaantam mukhyamainadi. evariki vaaru pratyeka krushi chesi, aayaa rangaalalo enno kanipedutunnadu. saadhistunnaaru. kaani bayata yem jarugutunnado grahinchadamledu. anduvalana moodhanammakaalu, moorkhatvaalu vuntunnaayi. samanvayeekarana jarigithe yee lopam savarinchavachhu. chemistrylo jarigedi, jeevasaastragnulaku,fizics loo parisodhanalu, bhugarbha saastrajnulakuu, khagolamlo yem jarugutunnado maanasika saastrajnulakuu teliyaalante, samanvayeekarana jaragaalanna maata. evarikivaare madigattukoni,tamade goppa rangam anukontu, migilina rangaalanu pattinchukopovadam lopam. idhi tolagaali.
logada carnap, raikan back, em.en.raay, vantivaaru yilanti samanvayeekarana dhoranulu kontha varaku chesaru. alanti krushi chala bhari ettuna yippudu jaragaalani vilson uddesam.
vignaana rangamlo oka bhagam maroka vibhaagaaniki ela upakaristundo saastrajnulu grahistunnaru. samanvayeekaranalo kevalam vignaanasaastraalegaa, maanavasaastraalu, samajika saastraalu cherchadam vilson vishishtata. akkade vivaadam talettutunnadi.
parinaamamlo janyukanaalu, parisaraalu rendoo parasparam praadhaanyata vahistuu, potunnayanedi vilson moolasiddhaantam. alanti samanvayeekarana saadhyam kaadani richerd rorty (Richard Rorty) vaadistunnaadu. chalakalam pattinasare alanti samanvayeekarana vaipu saagi povadam avasaramanee, saadhyamanee vilson antaadu.
- misimi maasapatrika,navambar-1998
"https://te.wikisource.org/w/index.php?title=అబద్ధాల_వేట_-_నిజాల_బాట/విజ్ఞాన_సమన్వయం&oldid=132269" nundi velikiteesaaru