చలం కథకు దీటైన సినిమా రూపం – గ్రహణం | సంచిక - తెలుగు సాహిత్య వేదిక
Home archives ఏప్రిల్ 2020 చలం కథకు దీటైన సినిమా రూపం – గ్రహణం
on: April 26, 2020 రచన: వేదాంతం శ్రీపతిశర్మ ఇతర రచనలు on: April 26, 2020
ఒక కథలోని ఆలోచనా సరళిని, అందులో దాగి యున్న సహజమైన స్క్రీన్‌ప్లేను ఆకళింపు చేసుకొని డ్రామా, ఎలిమెంట్‌ను ఆవిష్కరించే కౌశలాన్ని సూటిగా, దీటుగా ప్రదర్శించిన చిత్రం 'గ్రహణం'.
ఇంద్రగంటి మోహనకృష్ణ 2004లో మన ముందుకు తెచ్చిన చిత్రం ఇది. 2005లో అంతర్జాతీయ చలన చిత్రోత్సవంలో ప్రదర్శింపబడింది. ఉత్తమ 'దర్శకుని తొలి చిత్రం' క్రింద పురస్కృతమైన చిత్రం ఇది. గుడిపాటి వెంకటచలం కథ 'దోషగుణం' తెర మీదకి ఇంత చక్కగా విస్తరించగలదా అనే ఆలోచన కలుగుతుంది. ఈ కథ శీర్షిక, చిత్రం శీర్షిక, రెండూ ఆలోచింప జేస్తాయి.
గుణములు, దోషములు అనునవి సామాన్యంగా అందరూ వ్యవహరించే అంశాలు. చలం ఎంతో సుందరంగా దోషగుణం అని వ్యవహరించాడు. ఆయుర్వేదంలో వాత దోషం, పిత్త దోషం అని ఉంటాయి. అవన్నీ కాకుండా ఒక స్త్రీకి గల సహజమైన ప్రేమ, అనురాగం వంటివి గుణములైనప్పటికీ అవి దోషములుగా చూపించిన ఒక సామాజిక ఒరవడిని దోషగుణం అన్నాడాయన. అదలా ఉంచండి. కథలో జరిగిన నాటకీయతను ఎంచుకుని గ్రహణం, దాని తాలూకు ప్రారంభం, విలువ, దోషం వంటివి బహుశః ఎంచుకుని తెర మీద దీనికి 'గ్రహణం' అనే నామకరణం చేసినట్లుంది.
శారదాంబ (జయలలిత) కనకయ్య అనే వారాలబ్బాయితో చనువుగా ఉంటుంది. ఈ కుర్రాడికి ఓ రోజు ఎంతకీ తగ్గని జ్వరం వచ్చింది. గ్రామంలోని వైద్యుడిచ్చిన మందుకు ఇది తగ్గదు. మరో ఊరు నుంచి ఒక కాళికా ఉపాసకుని తీసుకుని వస్తారు (సుందరం). ఇతను పరీక్షలు చేసి వాకిట్లోకి వచ్చి దోషగుణం అంటాడు. వయసులో పెద్దవాళ్లతో శారీరిక సంబందం వలన ఏర్పడే జబ్బు అని నిర్ధారిస్తాడు. దీనికి మందు ఆ స్త్రీ యొక్క రక్తమేనని చెబుతాడు. తొడలోంచి తీసిన రక్తాన్ని రోగి కళ్లల్లో మరో మందులో కలిపి పోస్తే తగ్గుతుంది అంటాడు. ఈ మందు కోసం పడే ఘర్షణ ఆసక్తికరంగా సాగుతుంది.
శారదాంబ భర్త నారాయణస్వామి (తనికెళ్ల భరణి) ఇంటిపట్టున తక్కువగా ఉండే వ్యక్తి. కనకయ్య తండ్రి, మేనమామ రంగంలో పూర్తిగా దిగే లోపలే కనకయ్య తల్లి ఆదుర్దాగా వెళ్లి శారదాంబతో విషయం చెప్పి అలజడి రేపుతుంది. అప్పుడే ఇంటికి వస్తున్న నారాయణస్వామి ఆమె వెళ్లటాన్ని చూసి శారదాంబను నిలదీయటం ప్రారంభిస్తాడు. మనసేమీ బాగుండక అలా నడవలో కొద్ది సేపు ప్రయాణిస్తూ శారదాంబ, కనకయ్యల మధ్య చనువును గుర్తు తెచ్చే సంఘటనలను నెమరు వేసుకుంటూ తిరిగి వస్తూ కనకయ్య తండ్రిని, అతని బావమరిదిని చూస్తాడు. వాళ్లు చెప్పిన దానికి వాళ్లని చీదరించుకుని పంపేస్తాడు. ఎలాగో నిజాలు తెలిసాక అన్నీ బజారులోకే రాగలవనే మాట అతన్ని కలవరపెడుతుంది. మరోసారి శారదాంబను నిలదీస్తాడు. పొరుగూరి వైద్యుడు, కనకయ్య తండ్రి, మేనమామ రక్తం కోసం ఇంటికి వస్తారు. నారాయణస్వామికి, శారదాంబకీ తీవ్రమైన ఘర్షణ జరుగుతుంది. ఆ ఘర్షణలో శారదాంబ స్పృహ తప్పి పడిపోతుంది. ఆ సమయంలో తొడలోంచి రక్తం కొద్దిగా తీసి వాళ్లను పంపేస్తాడు నారాయణస్వామి.
ఈ మందు వల్ల జ్వరం తగ్గితే సమస్య అతనికి. తగ్గకపోతే వాళ్లదనే అంశంలో ఆగుతాడు నారాయణస్వామి. కనకయ్యకు నయమవుతుంది. నారాయణస్వామి శారదాంబను ఇంట్లోంచి, ఊళ్లోంచి పంపించి వేస్తాడు. కొడుకుని ఇంట్లోకి పంపిచేస్తాడు.
కాలక్రమంలో కనకయ్య డాక్టరుగా హైదరాబాదులో స్థిరపడతాడు. నారాయణస్వామి కొడుకుకి వైద్యం చేసి నయం చేస్తాడు. అతన్ని చూడటానికి వచ్చిన శారదాంబను గుర్తు పడతాడు. ఆవిడ పారిపోతుంది. మర్నాడు వస్తుందో రాదోనని ఆలోచిస్తూ జరిగినదంతా తోటి డాక్టరుతో చెబుతాడు. ఈ మందు వలన నిజంగా చిన్నప్పుడు నయమయినదా లేక అది యాదృచ్చికమా అని చర్చించుకుంటారు. వైరల్ జ్వరం కావచ్చు. అదే తగ్గిపోయే సమయానికి ఆ వైద్యుడు మందు వేసి ఉండవచ్చని అనుకుంటారు….
శారదాంబ మర్నాడు రాదు. క్రిందటి రోజు తన కొడుకు కూడా మరల ఆవిడని రానీయవద్దు అనటం కూడా మనం చూస్తాం.
పట్టణం వెళ్లి పెద్ద డాక్టరుని రంగంలో దింపగలిగే అవకాశం ఉన్నప్పటికీ నారాయణస్వామి అలా చేయలేదెందుకూ అనే ప్రశ్న కూడా మిగిలిపోతుంది.
చిత్రంలో ఒక చోట శారదంబ తన మంగళసూత్రాన్ని తీసి టేబిల్ మీద పెడుతుంది. ఇంట్లోని పెద్దావిడ "కనీసం ఇతరుల ముందైనా దానిని మెడలో ఉంచు" అంటుంది. అప్పుడు తిరిగి దానిని మెడలో వేసుకుంటుంది. శారదాంబ యొక్క ఈ కోణం చిత్రంలో ముందుకు రాలేదు. సమృద్ధిగా చెప్పవలసిన అంశం అది.
నాటక కళ నుంచి వచ్చిన వారు ఎంతో నైపుణ్యంతో రక్తి కట్టించిన చిత్రం ఇది. జయలలితకు తెలుగు చలన చిత్రరంగంలో మంచి పాత్రలు రాలేదని ఈ చిత్రం ద్వారా తెలుస్తుంది. అధిక ప్రసంగం లేకుండా ఎంత పాత్రోచితంగా ఎలా నటించాలి, సంవాదాన్ని ఎంత బరువుగా, ఎంత మాత్రం ఆవేశంతో చెప్పాలి అనేది భరణి ఎంతో చక్కగా చూపించారు. సుందరం నటన కూడా బాగుంది. ఒక సంవాదం ముగుస్తున్న సమయంలోనే టేక్ ఆఫ్ అవటం స్టేజ్ మీది అనుభవం. అది కథను తెలియకుండానే ముందుకు నడిపిస్తుంది. గ్రహణం టీమ్‌ని ఈ విధంగా ఎంతైనా అబినందించవలసి ఉంటుంది.
ఈ చిత్రానికి దర్శకుని మొదట చిత్రం క్రింద నంది బహుమతి కూడా లభించింది. అలాగే ఉత్తమ చిత్రం క్రింద కూడా నంది పురస్కారం అందుతుంది.
చలం రచనలో ఒక క్రాఫ్ట్స్‌మన్ షిప్ కనిపిస్తుంది. ప్రధానమైన పాత్రను కొంత దూరం తీసుకు వచ్చి ఇతర పాత్రలు, సంఘటనలు తెలియకుండానే అలా గుమిగూడి చివరకు ఒక విక్టిమైజేషన్… ఒక సహజమైన పరిణామంగా తేలిపోవటం విశేషంగా కనిపిస్తుంది. ఆ సరళిని చక్కగా, ఇబ్బంది పెట్టకుండా తెర మీద చూపించగల్గటం సామాన్యమైన విషయం కాదు. ఇందులకు దర్శకుడు ఎంత అభినందనీయుడు. చిత్రం తెలుపు నలుపులో చూపించటం కూడా మంచి ఆలోచన. ఆ కాలమైన, ఈ కాలమైనా స్త్రీ విషయంలో కథ ఇంతే కదా అని చాలా మంది అనుకోవచ్చు. సామాజిక పరమైన ఆ అంశాన్ని ఇక్కడ చర్చించే అవకాశం లేదు. కాలం భిన్న రీతులలో మారింది…
1975లో లారా ముల్వే చేసిన చర్చ ఒకటి గుర్తుకు వస్తుంది. 'విసువల్ ప్లెసర్ అండ్ నెరటివ్ సినిమా' శీర్షిక క్రింద ఒక ఆసక్తికరమైన విషయం ముందుకు వస్తుంది. చిత్రంలో ఉన్న విషయాల మధ్యగల సంబంధం ఒక వైపు, తెరకూ, ప్రేక్షకులకీ మధ్య గల సంబంధం మరో వైపు ఉంచి 'స్కోఫోఫీలియా'ను వాడుకుని దర్శకుడి కుర్చీని రెండు అడుగులు వెనక్కి జరిపి ఆలోచిస్తే కథనంలో చాలా మార్పు వస్తుంది.
ఈ చిత్రంలో ఒక సంవాదం ఆలోచింపజేస్తుంది. శారదాంబను నారాయణస్వామి మాటలతో పరీక్షిస్తున్నప్పుడు "ఇక్కడ ఏం జరుగుతుందో అన్నది ఎప్పుడు పట్టించుకున్నావు?" అని స్త్రీలు సహజంగా అడిగే ప్రశ్నను అడిగినప్పుడు నారాయణస్వామి "అదే నే చేసిన పొరపాటు" అంటాడు. ఈ సంవాదం చాలా చోట్ల చూస్తాం. కానీ పర్యవసానంగా పురుషుని వైపు తరాజు తూగిపోతుంది.
"నా శీలం మీద ఈ ఇంటి పరువు ఆధారపడి ఉన్నదా?" అని ఆమె అడిగినప్పుడు 'స్కోఫోఫీలియా' ముందుకు వస్తుంది! ప్రేక్షకుడు ఇద్దరినీ అనుమానించటం ప్రారంభిస్తాడు.
ఈ చిత్రానికి ధ్వనిని అందించింది కె. విజయ్. మాములుగా సాగే జీవితంలో ఒక అలజడి రేగి అలా ఎక్కడికో వెళ్లిపోయే ఇతివృత్తంలో ఎంచుకుని వాడిన సంగీతం వలన ఒక్క క్షణం చిత్రంలో రిలాక్స్ అయ్యేందుకు ఉండదు. పి.జి.విందా కెమెరా పని ఎంతగానో ఆకట్టుకుంది.
కథాపరంగా, కథనం విషయంలోనూ, నాటకీయత కోసం చక్కని నటన, స్క్రీన్‌ప్లే పరంగా మోహనకృష్ణగారు వారెన్నో ఇటువంటి చిత్రాలని చేపట్టాలని ఆశిస్తున్నాను. 'గ్రహణం' తరువాత కొన్ని చిత్రాలు చేసినప్పటికీ మరల 'గ్రహణం' సంభవించలేదు.
Tags: grahanamIndraganti Mohanakrishnajayalalitamovie reviewSanchikatanikella bharanitelugu magazinetelugu online magazinetelugu online magazinestelugu sahityamtelugu web magazinetelugu-online-magazinetelugu-webs-magazinevadantam sripati sarmaఇంద్రగంటి మోహనకృష్ణగ్రహణంజయలలితతనికెళ్ళ భరణివేదాంతం శ్రీపతిశర్మసంచికసినీ సమీక్ష
Bhujangarao
Excellent criticism. Every corner of the picture, story, incidents etc. well described by the writer. I hope many writings like this from the critic. I appreciate his way of writing. Congratulations. Bhujangarao.
chalam kathaku deetaina sinima roopam – grahanam | sanchika - telugu saahitya vedika
Home archives epril 2020 chalam kathaku deetaina sinima roopam – grahanam
on: April 26, 2020 rachana: vedaantam sripatisarma itara rachanalu on: April 26, 2020
oka kathaloni alochana saralini, andulo daagi yunna sahajamaina screenplenu aakalimpu chesukoni drama, elimentinu aavishkarinche kausalaanni suutigaa, deetugaa pradarsinchina chitram 'grahanam'.
indraganti mohanakrishna 2004loo mana munduku tecchina chitram idhi. 2005loo antarjaatiiya chalana chitrotsavamlo pradarsimpabadindi. uttama 'darsakuni toli chitram' krinda puraskrutamaina chitram idhi. gudipati venkatachalam katha 'doshagunam' tera meedaki inta chakkaga vistarinchagaladaa ane aalochana kalugutundi. ee katha sheershika, chitram sheershika, rendoo aalochimpa jestayi.
gunamulu, doshamulu anunavi saamaanyamgaa andaruu vyavaharinche amsaalu. chalam entho sundaramgaa doshagunam ani vyavaharinchaadu. aayurvedamlo vaata dosham, pitta dosham ani untaayi. avannee kakunda oka streeki gala sahajamaina prema, anuraagam vantivi gunamulainappatiki avi doshamulugaa chuupinchina oka saamaajika oravadini doshagunam annaadaayana. adala unchandi. kathalo jarigina naatakeeyatanu enchukuni grahanam, daani taaluuku praarambham, viluva, dosham vantivi bahusah enchukuni tera meeda deeniki 'grahanam' ane namakaranam chesinatlundi.
saaradaamba (jayalalita) kanakayya ane vaaraalabbaaito chanuvugaa untundi. ee kurradiki oo roju entakee taggani jwaram vachindi. graamamlooni vaidyudichina manduku idhi taggadu. maro ooru nunchi oka kalika upaasakuni teesukuni vastaaru (sundaram). itanu pareekshalu chesi vaakitloki vachi doshagunam antaadu. vayasulo peddavaallato saareerika sambandam valana erpade jabbu ani nirdhaaristaadu. deeniki mandu aa stree yokka raktamenani chebutaadu. todalonchi teesina raktaanni rogi kallallo maro mandulo kalipi poste taggutundi antaadu. ee mandu kosam pade gharshana aasaktikaramgaa saagutundi.
saaradaamba bharta narayanaswamy (tanikella bharani) intipattuna takkuvagaa unde vyakti. kanakayya tandri, menamama rangamlo puurtigaa dige lopale kanakayya talli aadurdaagaa velli saaradaambatoe vishayam cheppi alajadi reputundi. appude intiki vastunna narayanaswamy aame vellataanni chusi saaradaambanu niladeeyatam praarambhistaadu. manasemi bagundaka alaa nadavalo koddi sepu prayaanistuu saaradaamba, kanakayyala madhya chanuvunu gurtu techhe sanghatanalanu nemaru vesukuntu tirigi vastuu kanakayya tandrini, athani baavamaridini chustadu. vaallu cheppina daaniki vaallani cheedarinchukuni pampestaadu. elago nijaalu telisaka annee bajaruloke ragalavane maata atanni kalavarapedutundi. marosari saaradaambanu niladeestaadu. poruguri vaidyudu, kanakayya tandri, menamama raktam kosam intiki vastaaru. naaraayanasvaamiki, saaradaambakii teevramaina gharshana jarugutundi. aa gharshanalo saaradaamba spruha tappi padipotundi. aa samayamlo todalonchi raktam koddigaa teesi vaallanu pampestaadu narayanaswamy.
ee mandu valla jwaram taggite samasya ataniki. taggakapothe valladane amsamlo aagutaadu narayanaswamy. kanakayyaku nayamavutundi. narayanaswamy saaradaambanu intlonchi, oollonchi pampinchi vestaadu. kodukuni intloki pampichestaadu.
kaalakramamlo kanakayya daaktarugaa hyderabadulo sthirapadataadu. narayanaswamy kodukuki vaidyam chesi nayam chestaadu. atanni chudataniki vachina saaradaambanu gurtu padataadu. aavida paaripotundi. marnadu vastundo radonani aalochistuu jariginadantaa thoti daaktarutho chebutaadu. ee mandu valana nijamgaa chinnappudu nayamayinada leka adhi yadruchikama ani charchinchukuntaaru. vairal jwaram kaavachhu. adhe taggipoye samayaniki aa vaidyudu mandu vesi undavacchani anukuntari.
saaradaamba marnadu raadu. krindati roju tana koduku kuudaa marala aavidani raaneeyavaddu anatam kuudaa manam chustam.
pattanam velli pedda daaktaruni rangamlo dimpagalige avakaasam unnappatikii narayanaswamy alaa cheyaledenduku ane prasna kuudaa migilipotundi.
chitramlo oka chota saaradamba tana mangalasuutraanni teesi tabil meeda pedutundi. intlooni peddavida "kaneesam itarula mundaina daanini medalo unchu" antundi. appudu tirigi daanini medalo vesukuntundi. saaradaamba yokka ee konam chitramlo munduku raledu. samruddhigaa cheppavalasina amsam adhi.
naataka kala nunchi vachina vaaru entho naipunhyamtho rakti kattinchina chitram idhi. jayalalitaku telugu chalana chitrarangamlo manchi paatralu raledani ee chitram dwara telustundi. adhika prasangam lekunda entha paatrochitamgaa ela natinchaali, samvaadaanni entha baruvugaa, entha maatram aavesamto cheppali anedi bharani entho chakkaga chuupimchaaru. sundaram natana kuudaa bagundi. oka samvaadam mugustunna samayamlone take af avatam stage meedi anubhavam. adhi kathanu teliyakundaane munduku nadipistundi. grahanam teameni ee vidhamgaa entainaa abinandinchavalasi untundi.
ee chitraaniki darsakuni modata chitram krinda nandi bahumati kuudaa labhinchindi. alaage uttama chitram krinda kuudaa nandi puraskaaram andutundi.
chalam rachanalo oka craftsemen ship kanipistundi. pradhaanamaina paatranu kontha dooram teesuku vachi itara paatralu, sanghatanalu teliyakundaane alaa gumigudi chivaraku oka victimisation oka sahajamaina parinaamamgaa telipovatam visaeshamgaa kanipistundi. aa saralini chakkaga, ibbandi pettakunda tera meeda choopinchagalgatam saamaanyamaina vishayam kaadu. indulaku darsakudu entha abhinandaneeyudu. chitram telupu nalupulo choopinchatam kuudaa manchi aalochana. aa kaalamaina, ee kalamaina stree vishayamlo katha inthe kada ani chala mandi anukovachhu. saamaajika paramaina aa amsaanni ikkada charchinche avakaasam ledu. kaalam bhinna reethulalo marindi
1975loo lara mulve chesina charcha okati gurtuku vastundi. 'visuval plesser and nerative sinima' sheershika krinda oka aasaktikaramaina vishayam munduku vastundi. chitramlo unna vishayaala madhyagala sambandham oka vaipu, terakuu, prekshakulakee madhya gala sambandham maro vaipu unchi 'scophophylia'nu vaadukuni darsakudi kurcheeni rendu adugulu venakki jaripi aalochiste kathanamlo chala maarpu vastundi.
ee chitramlo oka samvaadam aalochimpajestundi. saaradaambanu narayanaswamy maatalatho pareekshistunnappudu "ikkada yem jarugutundo annadi eppudu pattinchukunnavu?" ani streelu sahajamgaa adige prasnanu adiginappudu narayanaswamy "adhe nee chesina porapaatu" antaadu. ee samvaadam chala chotla chustam. cony paryavasaanamgaa purushuni vaipu taraju thoogipothundi.
"naa sheelam meeda ee inti paruvu aadhaarapadi unnada?" ani aame adiginappudu 'scophophylia' munduku vastundi! prekshakudu iddarinee anumaaninchatam praarambhistaadu.
ee chitraaniki dhwanini andinchindi ke. vijay. maamulugaa saage jeevitamlo oka alajadi regi alaa ekkadiko vellipoye itivruttamlo enchukuni vaadina sangeetam valana okka kshanam chitramlo relax ayyenduku undadu. pi.ji.vinda kemera pani entagaano aakattukundi.
kathaaparamgaa, kathanam vishayamloonuu, naatakeeyata kosam chakkani natana, screenple paramgaa mohanakrishnagaaru vaarenno ituvanti chitraalani chepattalani aasistunnaanu. 'grahanam' taruvaata konni chitraalu chesinappatiki marala 'grahanam' sambhavinchaledu.
Tags: grahanamIndraganti Mohanakrishnajayalalitamovie reviewSanchikatanikella bharanitelugu magazinetelugu online magazinetelugu online magazinestelugu sahityamtelugu web magazinetelugu-online-magazinetelugu-webs-magazinevadantam sripati sarmaindraganti mohanakrushnagrahnahanaylalala bharanivedantam sripatisarmasamchikasina sameeksha
Bhujangarao
Excellent criticism. Every corner of the picture, story, incidents etc. well described by the writer. I hope many writings like this from the critic. I appreciate his way of writing. Congratulations. Bhujangarao.