భారతీయ సంస్కృతిలో పండుగలన్నీ పరమార్థంతోనే ఏర్పడ్డాయి. అందుకనే పైకి కనిపించే వేడుకలు, వినోదాలతోనే సరిపుచ్చకుండా పండుగలలోని అంతరార్థాన్ని తెలుసుకుని మరీ వాటిని జరుపుకోవాలి. శరదృతువు అయిన ఆశ్వయుజ, కార్తిక మాసాలలో వచ్చే పెద్ద పండుగలు దసరా, దీపావళితో పాటు మరికొన్ని పండుగలు మన బాధ్యతలను గుర్తు చేస్తాయి.
ధర్మశాస్త్ర గ్రంథాలలో దీన్ని యమదీప త్రయోదశి అని చెప్పారు. కొన్ని పురాణాలు, బౌద్ధమతాచారాల సమ్మేళనంతో ధనత్రయోదశిగా మారింది. వెలిగించిందధన్వంతరి పాలసముద్రం నుంచి ఈ రోజు అమృతాన్ని పైకి తెచ్చాడు కాబట్టి ఆయన పేరిట ఇది ధనత్రయోదశి అయింది. ఈ రోజు దీపం పెట్టటం, లక్ష్మీపూజ, శక్తిని బట్టి బంగారం, వెండి, నూతన వస్తువులు ఎంతైనా కొనుగోలు చేయవచ్చు.
ఆశ్వయుజ బహుళ చతుర్దశి నాడు నరక చతుర్దశి పండుగ జరుపుకోవాలి. పండుగల తిథులన్నిటిలో ఒక దుర్మార్గుడి పేరుతో ఏర్పడిన ప్రత్యేకత నరక చతుర్దశికే ఉంది! స్త్రీల పట్ల అమర్యాదగా ప్రవర్తించే వారిని శిక్షించి తీరాలనే సందేశాన్ని ఇచ్చే పండుగ నరకచతుర్దశి.
భూదేవి తల్లి అయినా, పుట్టినవాడు ప్రజాకంటకుడు అయ్యాడు. నరకుడు అంటే నరులను ప్రేమించేవాడు అనే అర్థంతో తల్లిదండ్రులు పేరు పెడితే నరులను పీడించేవాడు అనే అర్థాన్ని తెచ్చుకున్నాడు. ‘అసుర’ బిరుదును కూడా కలుపుకుని నరకాసురుడు అయ్యాడు. శ్రీ మహావిష్ణువు ద్వాపరయుగంలో శ్రీకృష్ణుడిగా జన్మించినప్పుడు భూదేవి సత్యభామగా జన్మించింది. భూలోకంలో నరకాసురుడిగా అకృత్యాలు, దుర్మార్గాలు చేస్తున్న తన కుమారుడిని శిక్షించడానికి భర్తతో పాటు ఆమె కూడా యుద్ధానికి వెళ్లింది. శ్రీకృష్ణుని కంటే మరింత చొరవను, పరాక్రమాన్నీ చూపించింది. నిర్దాక్షిణ్యంగా నరకాసురుడిని సంహరించింది. ఆ దుర్మార్గుని మరణానికి ప్రజలతోపాటు తాము కూడా ఆనందోత్సాహాలతో దీపావళి పండుగ జరుపుకున్న ఆదర్శప్రాయులైన తల్లిదండ్రులు సత్యభామాశ్రీకృష్ణులు.
ఆశ్వయుజ అమావాస్యనాడు దీపావళి పండుగ. దీపం నుంచి దీపాన్ని వెలిగించినట్లు తరాల మధ్య అంతరాలు ఉన్నా ఒకే వెలుగు కొనసాగుతుండాలని పరమార్థం. దీపావళినాడు మహాలక్ష్మిపూజ ప్రధానం. అసలైతే అమ్మవారి దగ్గర, ఇంటిముందు, దేవాలయాల్లో; ఏనుగులు, గుర్రాలు, గోవులు ఉండేచోట దీపాలు వెలిగించడమే అసలైన దీపావళి పండుగ.
దీపావళినాడు అర్ధరాత్రి సమయంలో లక్ష్మీదేవి సంచరిస్తుంది. ఆమె మన ఇంటికి రావాలంటే మన ఇంట్లో ఉన్న ఆమె అక్కగారిని సాగనంపాలి. ఆమెపేరు జ్యేష్ఠాదేవి. ఆమెను వెళ్లగొట్టేందుకు స్త్రీలు చీపురు, చేట పట్టుకుని చప్పుడు చెయ్యాలి. ధర్మశాస్త్రంలో చెప్పిన ఈ విషయంలో స్వచ్ఛత, పరిశుభ్రత సంపదలకు మూలమనే శాశ్వత సత్యం దాగుంది. ఈ ఆశ్వయుజ అమావాస్య పిల్లల్ని, పెద్దల్ని, స్త్రీ, పురుషుల్ని చీకటిలోంచి వెలుగులోకి నడిపిస్తుంది.
కార్తికమాసంలోవచ్చే శుద్ధ పాడ్యమికి కొన్ని ప్రత్యేకతలు ఉన్నట్లు ధర్మశాస్త్రాలు చెబుతున్నాయి. వాటిల్లో మొదటిది గోక్రీడనం. ఈ పాడ్యమినాడు గోపూజ చేస్తే పశుసంపద వర్థిల్లుతుంది. పాడిపంటలకు లోటు ఉండదు. ఇందులో భాగం గా ఉదయాన్నే ఆవులకు నీరాజనం ఇవ్వాలి. సాయంకాలం ఆవుల మెడలో పూలదండలు వేసి పూజించాలి. అలాగే ఆవుపేడతో గోవర్ధన పర్వతాన్ని చేసి పాడ్యమి పొద్దున దాన్ని పూజించాలి. పాడ్యమి మధ్యాహ్నం రెల్లుగడ్డితో పేనిన తాడును తూర్పు దిక్కున గల స్తంభానికి కట్టి పూజించాలి.
కార్తిక శుద్ధ ద్వితీయను యమద్వితీయ (విదియ) అంటారు. ఆ రోజున యమున తన సోదరుడైన యముడికి భోజనం పెట్టింది. కాబట్టి కార్తిక శుద్ధ విదియనాడు అన్నదమ్ములు తప్పకుండా అక్కచెల్లెళ్ల ఇళ్లకు వెళ్లి వారి చేతి భోజనం తిని రావాలి. దీనినే భగినీహస్త భోజనం అంటారు.
ధర్మరాజు వంటి మహానుభావునికి కూడా భీష్మాదులు, మహర్షులు ఈ ధర్మాచరణను బోధించారు. ఉత్తములు ఆచరిస్తే సామాన్యులు కూడా వారి దారిలో నడుస్తారు. అందుకే కార్తిక శుద్ధ ద్వితీయ (విదియ) నాడు అన్నదమ్ములు అక్కచెల్లెళ్ల ఇళ్లకు వెళ్లి తప్పకుండా భోజనం చేసి, వస్త్రాభరణాలతో సత్కరించి రావాలని ధర్మరాజుకు వివరించారు.
త్రిభువన భూతికరీ ప్రసీద మహ్యమ్... అనే శ్లోకంతో శ్రీమహాలక్ష్మిని పూజించి దీపాలు వెలిగిస్తే సిరిసంపదలతో, ఆయురారోగ్యాలతో తులతూగుతారని, ‘దీపైః నీరాజనాదత్ర సైషా దీపావళిః’... అంటే దీపాలు వెలిగించడం, మహాలక్ష్మి అమ్మవారికి హారతులు ఇవ్వడమే దీపావళి అనీ ధర్మశాస్త్రం చెబుతోంది
సంపద యొక్క దేవత లక్ష్మి దేవి,సముద్ర మథనం సమయంలో కార్తీక మాసంలో అమావాస్య రోజున అవతరించారు. అందుకే లక్ష్మిదేవికి దీపావళికి సంబంధం ఉంది.
దీపావళి రోజున విష్ణువు తన ఐదవ అవతారం అయిన వామన అవతారంలో బలి చక్రవర్తి చేర నుండి లక్ష్మి దేవిని కాపాడెను. ఇది దీపావళి రోజున లక్ష్మి పూజలు చేయటానికి మరో కారణం.
దీపావళి ముందు రోజు,కృష్ణుడు రాక్షసు రాజు నరకాసురుడుని చంపి మరియు తన నిర్బంధంలో ఉన్న 16,000 మంది మహిళలను రక్షించేను. ఈ స్వేచ్ఛ యొక్క వేడుకను దీపావళి రోజుతో సహా రెండు రోజుల పాటు జరుపుకుంటారు.
గొప్ప పురాణం మహాభారతం ప్రకారం,పాండవులు పాచికలు ఆట (జూదం) లో కౌరవుల చేతిలో పరాజయం పొందిన ఫలితంగా 12 సంవత్సరాల బహిష్కరణకు గురి అయ్యారు. పాండవులు 12 సంవత్సరాల తర్వాత కార్తిక అమావాస్య నాడు కనిపించారు.
గొప్ప ఇతిహాసమైన రామాయణంలో,శ్రీరాముడు,సీతా మరియు లక్ష్మణుడు రావణ సంహారం తర్వాత లంక నుండి అయోధ్యకు కార్తిక అమావాస్య రోజున తిరిగి వచ్చారు. అయోధ్య పౌరులు ఆ రోజున మట్టి దీపాలతో మొత్తం నగరంను ఎప్పుడు ప్రకాశవంతముగా ఉండేలా అలంకరించారు.
గొప్ప హిందూ మత రాజైన విక్రమాదిత్యుడికి దీపావళి రోజున పట్టాభిషేకం జరిగినది. అందుకే దీపావళి ఒక చారిత్రాత్మక సంఘటన అయింది.
హిందూమతం యొక్క గొప్ప సంస్కర్త మరియు ఆర్యసమాజ స్థాపకుడు మహర్షి దయానంద దీపావళి రోజున నిర్వాణం పొందారు.
మూడవ గురువు అమర్ దాస్ రెడ్ లెటర్ దీపావళి రోజున సంస్థాగతమైనది. అప్పుడు సిక్కు గురువుల ఆశీర్వాదాలను సేకరించడానికి ఉంటుంది.1577 వ సంవత్సరంలో అమృత్సర్ లోని బంగారు ఆలయానికి పునాది రాయి దీపావళి రోజునే వేసారు. 1619 లో,ఆరవ గురువు హరగోబిండ్,మొఘల్ చక్రవర్తి జహంగీర్ అధీనంలో ఉన్నారు. ఆయనతో పాటు 52 మంది రాజులు గౌలియార్ కోట నుండి దీపావళి రోజున విడుదల అయ్యారు.
1999 లో,పోప్ జాన్ పాల్ II పూజావేదికను దీపావళి దీపములతో అలంకరిస్తారు. అలాగే భారతీయ చర్చిలో ప్రత్యేక ధన్యవాదాలను నిర్వహిస్తారు. పోప్ నుదుటిపైన ఒక తిలక్ మార్క్ మరియు అతని ప్రసంగం లైట్ పండుగకు సూచనలుగా ఇవ్వటం జరిగినది.
విష్ణు ద్వేషి అయిన హిరణ్యాక్షుడనే రాక్షసుడు భూదేవిని అపహరించి సముద్రములో దాక్కున్నాడు. విష్ణుమూర్తి వరాహ అవతారం ధరించి సముద్రమున ప్రవేసించి, ఆ రాక్షసుడిని చంపి, భూమిని మరల పైకి తీసుకువచ్చాడు. ఆ సమయమున వరహా అవతారముననున్న విష్ణువు వలన భూదేవి గర్భము దాల్చింది. విష్ణ్డువు తాను త్రేతాయుగమున రామావతారమున రావణ సంహారము చేసిన పిదప నీవు శిశువును ప్రసవింపగలవని భూదేవికి తెలుపాడు.
త్రేతాయుగమున జనకునకు సీతను భూమి నుండి దొరికినపుడు, భూదేవి జనకుని వద్ద తనకొక ఉపకారము చేయవలెనని ప్రమాణము చేయించుకున్నది. ఆ ఇచ్చిన మాట ప్రకారం జనకుడు రావణ వధానంతరము జన్మించిన భూదేవి కుమరుని పెంచి, నరకుడని నామమునిచ్చి విద్యా బుద్ధులను నేర్పించాడు. నరకునకు పదహారు సంవత్సరముల వయసు వచ్చే సమయానికి అతనిని భూదేవి గంగాతీరమునకు తీసుకుని వెళ్ళి అక్కడ అతని జన్మ వృత్తాంతాన్ని చెప్పింది. విష్ణుమూర్తి ప్రత్యక్షమై శక్తి అయుధాన్ని, దివ్య రధమును అనుగ్రహించి, కామరూప దేశమును ప్రాగ్జ్యోతిష నగరము రాజధానిగా పాలించుకొనుమని చెప్పి భూదేవితోగూడి అదృశ్యమయ్యాడు.
నరకుడు ఆ రాజ్యమును చాలా కాలం పాలించాడు. ద్వాపరయుగంలో నరకునకు బాణుడను రాక్షసునితో స్నేహం ఏర్పడి ఆ ప్రభావమున లోకానికి హాని కలిగించేవాడయ్యాడు. ఎన్నో దుష్కార్యాలకు పాల్పడ్డాడు. ఒకనాడు వశిష్ఠ మహర్షి ప్రాగ్జ్యోతిష పురములోని కామాఖ్యాదేవి ఆరాధనకు వెళ్లకుండా ఆలయ తలుపులు మూయించాడు. కోపించిన వశిష్టులవారు "నీవు మదగర్వమున సజ్జనులని మితిమీరి అవమానించుతున్నావు. నీ జన్మదాత చేతనే మరణించెదవు" అని శపించారు. ఆ శాపమునకు భయపడి నరకుడు బ్రహ్మనుగూర్చి తపస్సు చేసి దేవతలు, రాక్షసులనుండి మరణములేకుండునట్లు వరమును పొందాడు. ఆ వర గర్వంతో తన కుమారులతో సేనానులతో చెలరేగి ఇంద్రాది దేవతలను జయించాడు. ఋషులను బాధించాడు. పదహారువేల రాజకన్యలను చెరపట్టాడు.
వాని బాధలను సహింపలేక ఇంద్రాది దేవతలు ద్వాపరయుగమున విష్ణు అవతారుడగు శ్రీకృష్ణుని ప్రార్ధించగా, ఆయన నరకుని సంహరింప కామరూప దేశానికి వెళ్ళాడు. ఆయనతో సత్యభామాదేవి కూడా రణరంగానికి వచ్చింది. ఘోరయుద్ధం జరిగింది. చివరకు సత్యభామ చేతిలో నరకాసురుడు మరణించాడు. ఆశ్వయుజ కృష్ణ చతుర్దశినాటి రాత్రి రెండుజాములకు నరకాసుర సంహారం జరిగింది. నరకుని పీడ వదలాటంతో ఆనందపరవశులైన భూలోక వాసులు ఆ మిగిలిన రాత్రిభాగంలో, మరునాటి దినమున పండుగగా జరుపుకొన్నారు. ఆ రెండు రోజులు నరక చతుర్దశి, దీపావళి అమావాస్యలుగా ప్రసిద్ధి పొందాయి. ఈ రెండు రోజులు ప్రజలు ప్రతియేటా పండుగ చేసుకొంటున్నారు.
bhaarateeya samskrutilo pandugalannee paramaarthamthone erpaddai. andukane paiki kanipinche vedukalu, vinodaalatone saripuchakunda pandugalaloni antaraarthaanni telusukuni mari vaatini jarupukovali. saradrutuvu ayina aashwayuja, kaartika maasaalalo vache pedda pandugalu dasara, deepaavalitoe paatu marikonni pandugalu mana baadhyatalanu gurtu chestayi.
dharmasastra grandhaalalo deenni yamadeepa trayodasi ani cheppaaru. konni puraanaalu, bouddhamatachaaraala sammelanamtho dhanatrayodasigaa maarindi. veliginchindadhanvantari palasamudram nunchi ee roju amrutaanni paiki tecchaadu kabatti aayana paerita idhi dhanatrayodasi ayindi. ee roju deepam pettatam, lakshmipuja, saktini batti bangaram, vendi, noothana vastuvulu entainaa konugolu cheyavachu.
aashwayuja bahula chaturdasi naadu naraka chaturdasi panduga jarupukovali. pandugala tithulannitilo oka durmargudi paerutho erpadina pratyekata naraka chaturdasike undi! streela patla amaryaadagaa pravartinche vaarini sikshinchi teeraalane sandesaanni iche panduga narakachaturdasi.
bhudevi talli aina, puttinavaadu prajaakantakudu ayyadu. narakudu ante narulanu preminchevaadu ane ardhamtho tallidandrulu paeru pedithe narulanu peedinchevaadu ane arthaanni tecchukunnadu. ceasura birudunu kuudaa kalupukuni narakasurudu ayyadu. shree mahavishnuvu dwaaparayugamlo srikrushnudigaa janminchinappudu bhudevi satyabhaamagaa janminchindi. bhoolokamlo narakasurudiga akrutyaalu, durmaargaalu chestunna tana kumarudini sikshinchadaaniki bhartatho paatu aame kuudaa yuddhaaniki vellindi. srikrishnuni kante marinta choravanu, paraakramaannii choopinchindi. nirdaakshinhyamgaa narakaasurudini samharinchindi. aa durmaarguni maranaaniki prajalathopaatu taamu kuudaa aanandotsaahaalato deepaavali panduga jarupukunna aadarsapraayulaina tallidandrulu satyabhaamaashreekrushnula.
aashwayuja amavasyanadu deepaavali panduga. deepam nunchi deepaanni veliginchinatlu taraala madhya antaraalu unna oke velugu konasaagutundaalani paramaartham. deepaavalinaadu mahalakshmipuja pradhaanam. asalaithe ammavari daggara, intimundu, devalayallo; enugulu, gurraalu, govulu undechota deepaalu veliginchadame asalaina deepaavali panduga.
deepaavalinaadu ardharaatri samayamlo lakshmeedevi sancharistundi. aame mana intiki ravalante mana intlo unna aame akkagaarini saaganampaali. aameperu jyeshtaadevi. aamenu vellagottenduku streelu cheepuru, cheta pattukuni chappudu cheyyali. dharmasastramlo cheppina ee vishayamlo swachchata, parisubhrata sampadalaku moolamane saashwata satyam daagundi. ee aashwayuja amavasya pillalni, peddalni, stree, purushulni cheekatilonchi veluguloki nadipistundi.
kaartikamaasamlovachche suddha paadyamiki konni pratyekatalu unnatlu dharmasaastraalu chebutunnaayi. vaatillo modatidi gokreedanam. ee paadyaminaadu gopuja cheste pasusampada vardhillutundi. paadipantalaku lotu undadu. indulo bhagam gaa udayaanne aavulaku neeraajanam ivvali. saayankaalam aavula medalo pooladandalu vesi poojinchaali. alaage aavupedatho govardhana parvataanni chesi paadyami podduna daanni poojinchaali. paadyami madhyaahnam rellugadditho paenina taadunu thoorpu dikkuna gala stambhaaniki katti poojinchaali.
kaartika suddha dviteeyanu yamadviteeya (vidiya) antaaru. aa rojuna yamuna tana sodarudaina yamudiki bhojanam pettindi. kabatti kaartika suddha vidiyanaadu annadammulu tappakunda akkachellella illaku velli vaari cheti bhojanam tini ravali. deenine bhagineehasta bhojanam antaaru.
dharmaraju vanti mahaanubhaavuniki kuudaa bheeshmaadulu, maharshulu ee dharmacharananu bodhinchaaru. uttamulu aacharisthe saamaanyulu kuudaa vaari daarilo nadustaaru. anduke kaartika suddha dviteeya (vidiya) naadu annadammulu akkachellella illaku velli tappakunda bhojanam chesi, vastraabharanaalato satkarinchi ravalani dharmarajuku vivarinchaaru.
tribhuvana bhootikaree praseeda mahyam... ane shlokamtho srimahaalakshmini poojinchi deepaalu veligiste sirisampadalatoe, aayuraarogyaalato tulathooguthaarani, edeepaih neeraajanaadatra saisha deepavali... ante deepaalu veliginchadam, mahalakshmi ammavaariki haaratulu ivvadame deepaavali any dharmasastram chebutondi
sampada yokka devata lakshmi devi,samudra mathanam samayamlo kaarteeka maasamlo amavasya rojuna avatarinchaaru. anduke lakshmideviki deepaavaliki sambandham undi.
deepaavali rojuna vishnuvu tana aidava avataaram ayina vaamana avataaramlo bali chakravarti chera nundi lakshmi devini kaapaadenu. idhi deepaavali rojuna lakshmi poojalu cheyataniki maro kaaranam.
deepaavali mundu roju,krishnudu rakshasu raju narakaasuruduni champi mariyu tana nirbandhamlo unna 16,000 mandi mahilalanu rakshinchenu. ee swechha yokka vedukanu deepaavali rojutho sahaa rendu rojula paatu jarupukuntaaru.
goppa puraanam mahabharatam prakaaram,paandavulu paachikalu aata (judam) loo kauravula chetilo parajayam pondina phalitamgaa 12 samvatsaraala bahishkaranaku guri ayyaru. paandavulu 12 samvatsaraala tarvaata kaartika amavasya naadu kanipinchaaru.
goppa itihaasamena ramayanamlo,sriramudu,seetaa mariyu lakshmanudu raavana samharam tarvaata lanka nundi ayodhyaku kaartika amavasya rojuna tirigi vachaaru. ayodhya pourulu aa rojuna matti deepaalato mottam nagaramnu eppudu prakaasavantamugaa undela alankarinchaaru.
goppa hindu matha rajaina vikramaadityudiki deepaavali rojuna pattabhishekam jariginadi. anduke deepaavali oka chaaritraatmaka sanghatana ayindi.
hinduumatam yokka goppa samskarta mariyu aryasamaja sthaapakudu maharshi dayananda deepaavali rojuna nirvaanam pondaaru.
moodava guruvu amar das red leter deepaavali rojuna samsthaagatamenadi. appudu sikku guruvula aasiirvaadaalanu sekarinchadaaniki untundi.1577 va samvatsaramlo amritsar loni bangaaru aalayaaniki punaadi raayi deepaavali rojune vesaaru. 1619 loo,aarava guruvu haragobind,moghal chakravarti jahangir adheenamlo unnaaru. aayanatho paatu 52 mandi rajulu gauliar kota nundi deepaavali rojuna vidudala ayyaru.
1999 loo,pope jan pal II poojaavedikanu deepaavali deepamulatho alankaristaaru. alaage bhaarateeya charchilo pratyeka dhanyavaadaalanu nirvahistaaru. pope nudutipena oka tilak mark mariyu athani prasangam leat pandugaku suuchanalugaa ivvatam jariginadi.
vishnu dweshi ayina hiranyaakshudane rakshasudu bhudevini apaharinchi samudramulo daakkunnaadu. vishnumurthy varaha avataaram dharinchi samudramuna pravesinchi, aa raakshasudini champi, bhoomini marala paiki teesukuvacchaadu. aa samayamuna varaha avataaramunanunna vishnuvu valana bhudevi garbhamu daalchindi. vishnduvu taanu tretaayugamuna ramavataramuna raavana samharamu chesina pidapa neevu sisuvunu prasavimpagalavani bhudeviki telupadu.
tretaayugamuna janakunaku seetanu bhoomi nundi dorikinapudu, bhudevi janakuni vadda tanakoka upakaaramu cheyavalenani pramaanamu cheyinchukunnadi. aa ichina maata prakaaram janakudu raavana vadhaanantaramu janminchina bhudevi kumaruni penchi, narakudani naamamunicchi vidya buddhulanu nerpinchaadu. narakunaku padahaaru samvatsaramula vayasu vache samayaniki atanini bhudevi gangaateeramunaku teesukuni velli akkada athani janma vruttaantaanni cheppindi. vishnumurthy pratyakshamai sakti ayudhanni, divya radhamunu anugrahinchi, kaamaruupa desamunu pragjathishi nagaramu rajadhaniga paalinchukonumani cheppi bhudevitogudi adrushyamayyaadu.
narakudu aa raajyamunu chala kaalam palinchadu. dwaaparayugamlo narakunaku baanudanu raakshasunito sneham erpadi aa prabhaavamuna lokaniki haani kaliginchevaadayyaadu. enno dushkaaryaalaku palpaddadu. okanadu vashishta maharshi pragjathishi puramuloni kamakhyadevi aaraadhanaku vellakunda aalaya talupulu mooyinchaadu. kopinchina vasishtulavaaru "neevu madagarvamuna sajjanulani mitimeeri avamaaninchutunnaavu. nee janmadaata chetane maraninchedavu" ani sapinchaaru. aa saapamunaku bhayapadi narakudu brahmanugurchi tapassu chesi devatalu, rakshasulanundi maranamulekundunatlu varamunu pondaadu. aa vara garvamtho tana kumaarulato senaanulatoe chelaregi indraadi devatalanu jayinchaadu. rushulanu badhinchadu. padahaaruvela raajakanyalanu cherapattaadu.
vaani baadhalanu sahimpaleka indraadi devatalu dwaaparayugamuna vishnu avataarudagu srikrishnuni praardhinchagaa, aayana narakuni samharimpa kaamaruupa deshaniki vellaadu. aayanatho satyabhamadevi kuudaa ranaramgaaniki vachindi. ghorayuddham jarigindi. chivaraku satyabhama chetilo narakasurudu maraninchaadu. aashwayuja krishna chaturdasinati raatri rendujaamulaku narakasura samharam jarigindi. narakuni peeda vadalaatamto aanandaparavasulaina bhooloka vaasulu aa migilina raatribhaagamlo, marunati dinamuna pandugagaa jarupukonnaru. aa rendu rojulu naraka chaturdasi, deepaavali amavasyaluga prasiddhi pondaayi. ee rendu rojulu prajalu pratiyeta panduga chesukontunnaru.