చిలకమర్తివారు ఈ నాటకాన్ని అయిదంకాలుగా వ్రాశారు. నాటక రచన ప్రాచ్య నాటక లక్షణానుసారం సాగింది. కందుకూరి వారి ప్రభావంతో బ్రహ్మ సామాజికులైన చిలకమర్తివారు నాందిని నిరాకారుడైన దేవుని పేరుతో చేశారు.
అంటారు. శరణు వేడిన వారిని రక్షించటం వీరునికి కీర్తిదాయకం. దానికోసం దేవుడినైనా ఎదిరించిన వీర రసగాథగా దీనిని పేర్కొన్నారు.
ప్రధమాంకంలో బలరామాదులతో అంతఃపుర స్ర్తిలతో కలిసి శ్రీకృష్ణుడు చిన్నవాడు తామాడుకొన్న బృందావన ప్రాంతానికి విహారానికి వెళతాడు.
సూర్యోదయ సమయానికి యమునా నదిలో సూర్యునికి అర్ఘ్యం ఇస్తూ ఉండగా, ఆకాశంలో మణిపురాధిపతియైన గంధర్వరాజు గయుడు ప్రయాణిస్తూ తాంబూలాన్ని ఉమ్మివేస్తాడు. అది కృష్ణుని చేతుల్లో పడుతుంది. కోపంతో కృష్ణుడు ఆ దోషిని సంహరిస్తానని ప్రతిజ్ఞ చేస్తాడు.
ఈ ప్రథమాంకం కృష్ణుని చెలికాడైన కౌశికుడు, పరిచారికైన హంసపతికల సరసమైన హాస్య సంభాషణలతో ప్రారంభమై, ప్రేక్షకులను నాటకం వైపు ఆకర్షిస్తున్నాయి.
ద్వితీయాంకంలో గయుడు అతని భార్య చిత్రరేఖ సంభాషిస్తుండగా అశరీరవాణి ద్వారా జరిగినది తెలియటం గయుడు బాధపడి చావుకు సిద్ధపడగా భార్య, మంత్రుల సలహాననుసరించి బ్రహ్మ శివుల వద్దకు వెళ్లి, రక్షించటం మావల్ల కాదనిపించుకొంటాడు. నారదుని సూచన ననుసరించి అర్జునుని వద్దకు బయల్దేరతాడు.
chilakamartivaaru ee naatakaanni ayidankaalugaa vraasaaru. naataka rachana prachya naataka lakshanaanusaaram saagindi. kandukuri vaari prabhaavamtho brahma saamaajikulaina chilakamartivaaru naandini niraakaarudaina devuni paerutho chesaru.
antaaru. saranu vaedina vaarini rakshinchatam veeruniki keertidaayakam. daanikosam devudinaina edirinchina veera rasagaathagaa deenini perkonnaru.
pradhamaankamlo balaraamaadulatoe antahpura srtilatho kalisi srikrishnudu chinnavaadu taamaadukonna brundavana praantaaniki vihaaraaniki velataadu.
suuryoodaya samayaniki yamuna nadilo suuryuniki arghyam istuu undagaa, aakaasamlo manipuraadhipatiyaina gandharvaraju gayudu prayaanistuu taambuulaanni ummivestaadu. adhi krushnuni chetullo padutundi. kopamtho krishnudu aa doshini samharistaanani pratigna chestaadu.
ee pradhamaankam krushnuni chelikaadaina kaushikudu, parichaarikaina hamsapatikala sarasamaina haasya sambhaashanhalatho praarambhamai, prekshakulanu naatakam vaipu aakarshistunnaayi.
dviteeyaankamlo gayudu athani bharya chitrarekha sambhaashistundagaa asareeravaani dwara jariginadi teliyatam gayudu badhapadi chaavuku siddapadagaa bharya, mantrula salahaananusarinchi brahma sivula vaddaku velli, rakshinchatam mavalla kaadanipinchukontaadu. naaraduni suuchana nanusarinchi arjununi vaddaku bayalderataadu.