లైబ్రరీ అంటే ఇలా వుండాలి | సోపతి | www.NavaTelangana.com
రెండేళ్ల కిందట మా కూతురి కోరిక మేరకు మొదటిసారిగా డల్లాస్‌ (అమెరికా) వచ్చినం. వచ్చీ రాగానే ఆశ్చర్యచకితమైన, ఆకట్టుకున్న అంశాలనేకం వున్నా ఇంట్లో మా మనవడి పుస్తకాలు నన్ను మొదటనే కట్టి పడేసినయి. వాటిని చేతుల్లోకి తీసుకోకుండా వుండలేకపోయిన. కవర్‌ పేజీ, బైండ్‌, పేపర్‌, ప్రింట్‌, ఫాంట్‌ హృదయానికి హత్తుకునేలా చేసినయి. 'స్కూల్‌ పుస్తకాలా' అని అడిగితే, లైబ్రరీ పుస్తకాలనే సమాధానం విని నా ఆశ్చర్యం, ఆసక్తులు ఇనుమడించినయి. నెలకు రెండు, మూడు మార్లయినా పిల్లలతో లైబ్రరీకి వెళ్లే అలవాటు ఒక ఎత్తయితే, అందులో పుస్తకాలు గొప్ప 'రిచ్‌ నెస్‌' కలిగి వుండటం ఒక ఎత్తని బోధపడింది. గుడి కన్నా బడి కన్నా విహార స్థలం కన్నా ముందుగా ఆ లైబ్రరీని కళ్ల జూడాలని, కళ్లకద్దుకోవాలనే బలమైన కాంక్ష మనసులో నాటుకుంది. అనుకున్నట్లే మేముండే ఏరియాకు కొద్ది దూరంలో వున్న 'ఫ్రిస్కో లైబ్రరీ' ని సందర్శించిన వచ్చిన వారంలోనే.
నాలుగంతస్తుల ఇంద్ర భవనం, ముచ్చట గొలిపే ఆధునిక సాంకేతికత, అడుగులకు మెత్తగా తగిలే ఫ్లోరింగ్‌ మ్యాట్‌, తీర్చిదిద్దిన పుస్తక భాండాగారాలు, పిల్లలు, పెద్దలు పుస్తక నేస్తాలతో అంతరంగ సంభాషణలు, అనుభూతులలో విహరించడం, మనుష్య సంచార మున్నా, నిశబ్దం రాజ్యమేలడం, అవన్నీ నా ఆనందాన్ని అపరిమితం చేసినయి. ఇక తెలుగు భాష కనపడదు, వినపడదు అన్న గ్రహింపు మనసులో ఇంకడానికి కష్టం అనిపించినా, తప్పనిసరి అయి, ఆంగ్ల పుస్తక పఠనం ఈ లైబ్రరీయే నేర్పింది. సంవత్సర కాలం 'గురుబంధం'లాగా కొనసాగిందీ లైబ్రరీతో. అనుభవాన్ని అక్షరీకరించాలని అనుకున్నప్పటికీ అప్పట్లో సాధ్యపడలేదు.
రెణ్ణెల్ల క్రితం రెండో కూతురి పిలుపుతో రెండోసారి చికాగో నగరానికి చేరుకొన్నం. మూడేళ్లు నిండబోయే మనవడితో వీళ్లకీ లైబ్రరీ అలవాటు అయిందట. ఇల్లినాయిస్‌ రాష్ట్రంలో వున్న చికాగో నగరంలో శామ్‌ బర్గ్‌ ప్రాంతంలో 'శాంబర్గ్‌ టౌన్‌ షిప్‌ డిస్ట్రిక్ట్‌ లైబ్రరీ' మేముండే చోటుకు మూడు మైళ్ల దూరంలో వుండటం ఊరట నిచ్చిన అంశం.
మరి లైబ్రరీ లోపలికెళితే...
ఆటోమేటిక్‌ డోర్స్‌ తెరుచుకోగానే ఎడమవైపు మూలన బల్లపై, కాలు మీద కాలు వేసుకొని, పుస్తకం చేతిలో పట్టుకొని, దీర్ఘంగా- మౌనంగా- ఏకాంతంగా చదువుతున్న ఒక 'యంగ్‌ మ్యాన్‌' స్వాగతం పలుకుతున్నట్లు కనబడతడు. పిల్లల, పెద్దల సెల్ఫీ సరదాలు కూడా. అదొక విగ్రహమని నమ్మబుద్ది కాదు సులభంగా.
1,66,500 చదరపు అడుగులున్న రెండతస్తుల భవనం, రెండవ అతి పెద్ద సెంట్రల్‌ లైబ్రరీగా పేరుగాంచింది. దీనికి మరో రెండు బ్రాంచీలను సమీప హాఫ్‌ మెన్‌ ఎస్టేట్‌, హానోవర్‌ పార్క్‌లలో నెలకొల్పారు. 180 దాకా కంప్యూటర్లు, 6 లక్షలకు పైగా పుస్తక, డీవీడీ, సీడీలతో పాటు అక్కడక్కడా శిల్పాకృతులు, చదువరులకు సుఖాసీన లాంజ్‌లు, వెచ్చదనాన్నిచ్చే ఫైర్‌ప్లేస్‌, వుడెన్‌ రాక్‌లలో పేర్లు కనిపించే గ్రంథరాజం, పుస్తక వర్గీకరణ సూచికలు, బహు భాషా గ్రంథాలు కూడా (తెలుగు మినహా) నెలసరి జర్నల్స్‌ సందర్శకులకు అమితాసక్తి, ఉత్సుకత కలిగిస్తయి. 2001లో స్థానిక చరిత్ర విషయాలను డిజిటలైజ్‌ చేయడంతో పాటు సుమారు అరవై వేల సబ్జెక్టుల పరంగా అంశాలను కూడా ఆర్చివ్‌లో భద్రపరచడం గొప్పతనంగా భావించవచ్చు.
అమెరికా వాసుల జీవన విధానంలో వున్న ప్రత్యేకతలలో పిల్లల పెంపకం వారి ఓర్పు, నేర్పుల ఔన్నత్యం అనక తప్పదు. కించిత్‌ విసుగు చెందరు, కసురు కోరు. వారి హఠాన్ని అర్థవంతమైన దారిలోకి మళ్లింప జూస్తరు. వారిలో కలిసి పోతరు. ప్రేమే కాదు గౌరవం, మర్యాద, విలువ ఇవ్వడం వారి కబ్బిన సహజ గుణం.
అందుకే లైబ్రరీలో 'కిడ్స్‌ జోన్‌', 'ప్లే ఏరియా' రకరకాల ఆట వస్తువులతో ఖచ్చితంగా నిర్మిస్తరు. అదికూడా ఆకర్షణీయంగా. ఇంకా టీనేజ్‌, ఏజ్‌డ్‌ వాళ్లకు విడివిడి జోన్‌లు, గదుల ఏర్పాటు కూడా విలాసవంతంగా వుండటం, లైబ్రరీ నమూనా ఇదని తెలియ చెప్తుందంటే అతిశయోక్తి కాదు.
పుస్తక పఠనం, తీసుకోవడం, రిటన్‌ చేయడం మాత్రమే లైబ్రరీ పనితీరు అనుకుంటే పొరపాటే ఇక్కడ. దీనితో పాటు అదనపు కార్యక్రమాల నియమావళి వీటి ఆభరణాలు. నెలసరి ప్రోగ్రామ్‌ చార్ట్‌ ఎప్పటికప్పుడు రూపొందించుకుంటారు.
'స్టోరీ టైమ్‌' పేరిట 2 - 6 ఏజ్‌ గ్రూప్‌ పిల్లలకు కథలు, రైమ్స్‌, బేసిక్‌ హ్యాబిట్స్‌, వాల్యూస్‌ విత్‌ ఫన్నీ ఆక్టింగ్‌ ద్వారా చెప్పడం, డ్రాయింగ్‌ చేయించడం, పజిల్స్‌ సాల్వ్‌ చేయించడం, కంప్యూటర్‌ గేమ్స్‌, రకరకాల వినోద, విజ్ఞాన పరికరాలు అందుబాటులో వుంచడం.
పెద్దవాళ్లకైతే 'వన్‌ బుక్‌ వన్‌ కమ్యూనిటి' పేరిట ఒక సెలెక్టివ్‌ ఆథర్‌ బుక్‌ చదివి, దానిపై చర్చ చేయడం, ఆంగ్ల భాషానైపుణ్య క్లాసులు (సిటిజన్‌ షిప్‌ కొరకు), టీనేజ్‌ వారికి 'మూవీ స్క్రీనింగ్‌' క్రాఫ్ట్‌ వర్క్‌, ఆర్ట్‌ అండ్‌ డిజైనింగ్‌ ఇత్యాది కార్యక్రమాలు నిరవధికంగా నిర్వహించడం చూసినప్పుడు ప్రతిరోజు పండుగ సంబరమే కనిపించింది.
లైబ్రరీ స్థాపన, నిర్వహణ వెనుక ఒక పెద్ద వ్యవస్థ పటిష్టంగా నిర్మాణమై వుండడం గమనించొచ్చు. చాలా వింగ్స్‌ కలిసి పనిచేస్తుంటయి. ఆడియో వీడియో విజువల్‌ (మీడియా), సర్క్యులేషన్‌, కంప్యూటర్‌ అసిస్టెన్స్‌, న్యూ బుక్స్‌- ఫిక్షన్‌, నాన్‌ ఫిక్షన్‌- రెఫరెన్స్‌, యూత్‌ సర్వీసెస్‌, టీన్‌ సెంటర్‌, గ్రాఫిక్‌, పబ్లిక్‌ రిలేషన్స్‌, ఐ.టి. ఇట్లా ఇన్ని విభాగాల ద్వారా సేవలు అందుబాటులో వుంటయి విజిటర్స్‌ అవసరాల మేరకు.
బాగోగులు చూడ్డానికి పాలక మండలి లాగా లైబ్రరీ బోర్డ్‌ వుంటుంది. అందులో ప్రెసిడెంట్‌, వైస్‌ ప్రెసిడెంట్‌ (సెక్రటరీ), ట్రెజరర్‌, నలుగురు సభ్యులు వుంటరు. నెలసరి సమావేశాలు, అవసరాన్ని బట్టి ప్రత్యేక సమావేశాల ఏర్పాటు వుంటుంది. బడ్జెట్‌ కేటాయింపు, ఖర్చులు, నిధుల సమీకరణ, ఆడిట్‌, నూతన పాలసీలు మొదలగు అంశాలు చర్చించి, నిర్ణయాలు తీసుకొని, అమలు చేస్తరు.
నిర్వహణ కోసం స్టాఫ్‌ వుంటుంది. అందులో డైరెక్టర్‌ స్థాయిలో అన్ని విభాగాలకు సుమారు 15 మంది వరకు విధులు నిర్వహిస్తరు. వీరితో పాటు ఇతరత్రా సిబ్బంది కూడా వుంటరు.
1960లో బుక్‌ మొబైల్‌ సర్వీస్‌గా ప్రారంభమై 1998లో పూర్తిస్థాయి సౌకర్యాలతో, అత్యంతాధునికంగా 1,30,000 నివాసిత కుటుంబాలకు సేవలు అందించడమే కాకుండా పలు అవార్డులు పొందడం విశేషం. ఏటా ఒక పది లక్షల మందికి పైగా జనం ఈ లైబ్రరీ నీడలో ఉత్తేజితులౌతుంటరు.
ఉచిత సభ్యత్వం, ఆన్‌లైన్‌ వెబ్‌ సైట్‌ సౌకర్యం, ఒకేసారి 4, 5 పుస్తకాల వరకు తీసుకునే అవకాశం, పాత పుస్తకాలను, డీవీడీలను ఒరిజినల్‌ ప్రైస్‌తో సంబంధం లేకుండా ఒక డాలర్‌కే అమ్మకానికి పెట్టడం, కుటుంబ సభ్యులను ఆహ్వానించడం ప్రత్యేకతలు. గవర్నమెంట్‌ గ్రాంట్‌తో పాటు రెసిడెన్స్‌ టాక్స్‌, డోనర్స్‌ ఫండ్‌ ఉనికికి మన్నిక.
జనాన్ని కూడా తమ లైబ్రరీ వైపు ఆకర్షించడానికి, పిల్లలను చేర్పించడానికి ఎంపిక చేసుకునేందుకు స్కూల్స్‌ ఎక్స్‌పో, బిజినెస్‌ ప్రోగ్రామ్స్‌, పవర్‌ ఎంప్లాయిమెంట్‌ వర్క్‌షాప్స్‌ అవసరాలను బట్టి ఆయా కార్యక్రమాలు నిర్వహిస్తుంటారు
రెప్పపాటు కరెంటు పోదు. క్షణం రెప్పచాటుకు నెట్‌ పోదు. ఆధునిక టెక్నాలజీ అరచేతిలో వున్నా, విలాసవంతమైన జీవితం అందుబాటులో వున్నా పుస్తకాన్ని ప్రేమించే, గౌరవించే విలక్షణ లక్షణం ఇక్కడి వారిది.
సర్వీస్‌, ట్రస్ట్‌, డెడికేషన్‌, లీడర్‌ షిప్‌ మూల స్థంభాలుగా నిలబడి వున్నదీ లైబ్రరీ. a bతీఱసస్త్రవ ్‌శీ yశీబతీ టబ్‌బతీవ అంటూ ఒక భరోసా వాక్యం పలుకుతున్నదీ లైబ్రరీ. గ్రంథాలయ ఉద్యమం వెల్లివిరిసిన చోట ఈనాటి గ్రంథాలయాల స్థితి మతిల కొచ్చింది. మనసు కలత పడ్డది.
''గ్రంథాలయాలు ఆధునిక దేవాలయాలు''
''చిరిగిన చొక్కా అయిన తొడుక్కో, ఒక మంచి పుస్తకం కొనుక్కో''
ఈ నినాదాలకు పునర్బలం ఎప్పుడొస్తదో...!
ఇక్కడి తెలుగు సంఘాలు పూనుకుంటే అమెరికన్‌ లైబ్రరీలలో తెలుగు పుస్తకం కనబడగలదన్న ఆశతో లైబ్రరీలు జాతి వారసత్వ సంపదలు. పేర్చుకోవాలే తప్ప కూల్చుకోరాదనే కవి వాక్కుతో నేనెప్పుడో రాసిన 'లైబ్రరీ పాదులో' కవిత గుర్తొచ్చిన సందర్భంతో.
librari ante ilaa vundaali | sopati | www.NavaTelangana.com
rendella kindata maa koothuri korika meraku modatisaarigaa dallasse (america) vachinam. vachhii ragane aascharyachakitamaina, aakattukunna amsalanekam vunna intlo maa manavadi pustakaalu nannu modatane katti padesinayi. vaatini chetulloki teesukokunda vundalekapoyina. kavarn pagy, bainde, papery, printe, fante hrudayaaniki hattukunela chesinayi. 'scoolle pustakala' ani adigithe, librari pustakaalane samadhanam vini naa aascharyam, aasaktulu inumadinchinayi. nelaku rendu, moodu marlaina pillalatho librariki velle alavaatu oka ettayithe, andulo pustakaalu goppa 'riche nesn' kaligi vundatam oka ettani bodhapadindi. gudi kanna badi kanna vihara sthalam kanna mundugaa aa librarini kalla juudaalani, kallakaddukovalane balamaina kanksha manasulo naatukundi. anukunnatle memunde eriaku koddi dooramlo vunna 'frisco librari' ni sandarsinchina vachina vaaramloonae.
naalugantastula indra bhavanam, muchhata golipe aadhunika saanketikata, adugulaku mettagaa tagile floringle matne, teerchididdina pustaka bhandagaralu, pillalu, peddalu pustaka nestaalato antaranga sambhaashanalu, anubhoothulalo viharinchadam, manushya sanchaara munna, nisabdam rajyameladam, avannee naa aanandaanni aparimitam chesinayi. ika telugu bhasha kanapadadu, vinapadadu anna grahimpu manasulo inkadaaniki kashtam anipinchinaa, tappanisari ayi, aangla pustaka pathanam ee librariaye nerpindi. samvatsara kaalam 'gurubandham'laga konasagindii libraritho. anubhavaanni akshareekarinchaalani anukunnappatiki appatlo saadhyapadaledu.
rennella kritam rendo koothuri piluputho rendosari chikago nagaraniki cherukonnam. moodellu nindaboye manavaditho veellakee librari alavaatu ayindata. illinoise rashtramlo vunna chikago nagaramlo shami bargn praantamlo 'shambarga toun shipn districte librari' memunde chotuku moodu mailla dooramlo vundatam oorata nicchina amsam.
mari librari lopalikelite...
automaticki doresm teruchukogaane edamavaipu moolana ballapai, kaalu meeda kaalu vesukoni, pustakam chetilo pattukoni, deerghamgaa- mounamgaa- ekaantamgaa chaduvutunna oka 'yange manne' swaagatam palukutunnatlu kanabadatadu. pillala, peddala selfi saradaalu kuudaa. adoka vigrahamani nammabuddi kaadu sulabhamgaa.
1,66,500 chadarapu adugulunna rendatastula bhavanam, rendava athi pedda centralle librariga perugaanchindi. deeniki maro rendu braancheelanu sameepa haf menny estate, hanoveri paarkylalo nelakolpaaru. 180 daka computerlu, 6 lakshalaku paiga pustaka, dvd, seedeelatho paatu akkadakkada silpaakrutulu, chaduvarulaku sukhaaseena lanjilu, vechadanaannichche fireplessi, vuden raakelalo paerlu kanipinche grandharajam, pustaka vargeekarana suuchikalu, bahu bhasha grandhaalu kuudaa (telugu minaha) nelasari jarnalse sandarsakulaku amitasakti, utsukata kaligistayi. 2001loo sthaanika charitra vishayaalanu disitalise cheyadamtho paatu sumaru aravai vela sabjektula paramgaa amsaalanu kuudaa aarchivelo bhadraparachadam goppatanamgaa bhaavinchavachchu.
america vaasula jeevana vidhaanamlo vunna pratyekatalalo pillala pempakam vaari orpu, nerpula aunnatyam anaka tappadu. kinchith visugu chendaru, kasuru koru. vaari hataanni ardhavantamaina daariloki mallimpa juustaru. vaarilo kalisi potaru. preme kaadu gowravam, maryaada, viluva ivvadam vaari kabbina sahaja gunam.
anduke librarilo 'kidby jone', 'play aria' rakarakaala aata vastuvulatoe khachitamgaa nirmistaru. adikuda aakarshaneeyamgaa. inka teanege, agead vaallaku vidividi jonelu, gadula erpaatu kuudaa vilaasavantamgaa vundatam, librari namuunaa idani teliya cheptundante atisayokti kaadu.
pustaka pathanam, teesukovadam, riton cheyadam matrame librari paniteeru anukunte porapate ikkada. deenitho paatu adanapu kaaryakramaala niyamavali veeti aabharanaalu. nelasari programe charte eppatikappudu roopondinchukuntaaru.
'story taime' paerita 2 - 6 eja groop pillalaku kathalu, raimysm, besike habitse, valuese vithy funney actinge dwara cheppadam, draayingli cheyinchadam, pajillis salve cheyinchadam, computerse gamesm, rakarakaala vinoda, vignaana parikaraalu andubaatulo vunchadam.
peddavaallakaite 'van buke van kamyuniti' paerita oka selective aatharn buke chadivi, daanipai charcha cheyadam, aangla bhashanaipunya klaasulu (sitijan shipn koraku), teanege vaariki 'moovee screeningke' craffte varky, arte andi desininge ityaadi kaaryakramaalu niravadhikamgaa nirvahinchadam chusinappudu pratiroju panduga sambarame kanipinchindi.
librari sthaapana, nirvahana venuka oka pedda vyavastha patishtamgaa nirmaanamai vundadam gamaninchochu. chala vingse kalisi panichestuntayi. audio veedio vijuvalle (media), sarkyuleshanni, computerse assistanse, nyoo bookse- fiction, naann fiction- referense, yoothy sarvicesse, teane senter, graficke, pabliky relationse, ai.ti. itla inni vibhaagaala dwara sevalu andubaatulo vuntayi vijitarse avasaraala meraku.
bagogulu chuddaniki paalaka mandali laga librari borde vuntundi. andulo presidenti, vaise presidenti (secretery), treaserersh, naluguru sabhyulu vuntaru. nelasari samavesalu, avasaraanni batti pratyeka samavesala erpaatu vuntundi. budgetse ketayimpu, kharchulu, nidhula sameekarana, audet, noothana paalaseelu modalagu amsaalu charchinchi, nirnayaalu teesukoni, amalu chestaru.
nirvahana kosam staffe vuntundi. andulo director sthaayilo anni vibhaagaalaku sumaru 15 mandi varaku vidhulu nirvahistaru. veeritho paatu itaratra sibbandi kuudaa vuntaru.
1960loo buke mobaile sarviessgaa praarambhamai 1998loo puurtisthaayi soukaryaalato, atyantaadhunikamgaa 1,30,000 nivaasita kutumbaalaku sevalu andinchadame kakunda palu avaardulu pondadam visesham. eta oka padi lakshala mandiki paiga janam ee librari needalo uttejitulautuntaru.
uchita sabhyatvam, anline vebe saiti soukaryam, okesari 4, 5 pustakaala varaku teesukune avakaasam, paata pustakaalanu, deeveedeelanu orijinalli praismo sambandham lekunda oka dalareke ammakaniki pettadam, kutumba sabhyulanu aahvaaninchadam pratyekatalu. gavarnamente granteetho paatu residense taxe, donerse funde unikiki mannika.
janaanni kuudaa tama librari vaipu aakarshinchadaaniki, pillalanu cherpinchadaaniki empika chesukunenduku schoolles expo, bijinesse programse, pavarn emploimenty varkyshapsma avasaraalanu batti aayaa kaaryakramaalu nirvahistuntaaru
reppapatu karentu podu. kshanam reppachaatuku net podu. aadhunika technology arachetilo vunna, vilaasavantamaina jeevitam andubaatulo vunna pustakaanni preminche, gowravinche vilakshana lakshanam ikkadi vaaridi.
sarviesse, truste, dedikeshanki, leedery shipn muula sthambhaalugaa nilabadi vunnadee librari. a bteerastrava mashee ysheebathee tubekatiiva antuu oka bharosa vaakyam palukutunnadii librari. grandhaalaya udyamam vellivirisina chota eenaati grandhaalayaala sthiti matila kochindi. manasu kalata paddadi.
''grandhaalayaalu aadhunika devalayalu''
''chirigina chokka ayina todukko, oka manchi pustakam konukko''
ee ninaadaalaku punarbalam eppudostado...!
ikkadi telugu sanghaalu poonukunte americonne librarilalo telugu pustakam kanabadagaladanna aasato librarilu jaati vaarasatva sampadalu. perchukovale tappa koolchukoraadane kavi vaakkutho neneppudo raasina 'librari paadulo' kavita gurtochina sandarbhamto.