నీలి తిమింగలం(బాలెనోప్టెరా మస్క్యులస్)మిస్టీసెటి అనే బలీన్ వేల్ పర్వార్డర్కు చెందిన సముద్రపు క్షీరదం [1] . 29.9 మీటర్లు (98 అడుగులు)పొడవు, గరిష్టంగా 173 టన్నుల (190 షార్ట్ టన్నులు) బరువుతో, ఇది ఇప్పటివరకు ఉన్న ఉనికిలో అతిపెద్ద జంతువు. [2] [3]పొడవైన, సన్నగా ఉండేటువంటి ఈ నీలి తిమింగలం యొక్క శరీరం నీలం-బూడిద రంగు, కింద కొంత తేలికగా ఉంటుంది.[4] కనీసం మూడు విభిన్న ఉపజాతులు ఉన్నాయి: బి.ఎం ఉత్తర అట్లాంటిక్, ఉత్తర పసిఫిక్ యొక్క కండరాలు, బి.ఎం దక్షిణ మహాసముద్రం యొక్క ఇంటర్మీడియా, బి.ఎం హిందూ మహాసముద్రం, దక్షిణ పసిఫిక్ మహాసముద్రంలో కనుగొనబడిన బ్రీవికాడా (పిగ్మీ బ్లూ వేల్ అని కూడా పిలుస్తారు). బి.ఎం హిందూ మహాసముద్రంలో కనిపించే ఇండికా, మరొక ఉపజాతి కావచ్చు. ఇతర బలీన్ తిమింగలాలు మాదిరిగా, దీని ఆహారం దాదాపుగా క్రిల్ అని పిలువబడే చిన్న క్రస్టేసియన్లను కలిగి ఉంటుంది. ఇరవయ్యో శతాబ్దం ప్రారంభం వరకు భూమిపై దాదాపు అన్ని మహాసముద్రాలలో నీలి తిమింగలాలు పుష్కలంగా ఉండేవి. ఒక శతాబ్దానికి పైగా, 1966 లో అంతర్జాతీయ సమాజం రక్షించే వరకు తిమింగలలాలూ దాదాపుగా అంతరించిపోయేలా వేటాడారు. కనీసం ఐదు జనాభాలో 2002 నివేదిక ప్రకారం ప్రపంచవ్యాప్తంగా 5,000 నుండి 12,000 నీలి తిమింగలాలు ఉన్నాయి. ఐయుసిఎన్ అంచనా ప్రకారం ఈ రోజు ప్రపంచవ్యాప్తంగా 10,000 నుండి 25,000 నీలి తిమింగలాలు ఉన్నాయి. తతిమింగల వేటకి ముందు, అత్యధిక జనాభా అంటార్కిటిక్లో ఉంది, దీని సంఖ్య సుమారు 2,39,000 (పరిధి 202,000 నుండి 311,000 వరకు).[5] ప్రతి తూర్పు, ఉత్తర పసిఫిక్, అంటార్కిటిక్, హిందూ మహాసముద్ర జనాభాలో చాలా తక్కువ (సుమారు 2,000) సాంద్రతలు మాత్రమే ఉన్నాయి. ఉత్తర అట్లాంటిక్లో మరో రెండు సమూహాలు, దక్షిణ అర్ధగోళంలో కనీసం రెండు సమూహాలు ఉన్నాయి. తూర్పు, ఉత్తర పసిఫిక్ నీలి తిమింగలం జనాభా 2014 నాటికి దాని వేట పూర్వ జనాభాకు పెరిగింది.[6]
నీలి తిమింగలాలు రోర్క్వాల్స్ (ఫ్యామిలీ బాలెనోప్టెరిడే), ఇందులో హంప్బ్యాక్ తిమింగలం, ఫిన్ వేల్, బ్రైడ్ యొక్క తిమింగలం, సీ వేల్, మింకే తిమింగలం ఉన్నాయి. బాలెనోప్టెరిడే కుటుంబం మధ్య ఒలిగోసిన్ (28 మా క్రితం) సబార్డర్ మిస్టిసెటి యొక్క ఇతర కుటుంబాల నుండి వైదొలిగినట్లు భావిస్తున్నారు. 7.5, 10.5 మిలియన్ సంవత్సరాల క్రితం, మియోసిన్ సమయంలో నీలి తిమింగలం వంశం ఇతర రోర్క్వాల్స్ నుండి వేరు చేయబడింది. ఏదేమైనా, జాతుల మధ్య జన్యు ప్రవాహం ఆ తేదీకి మించి కొనసాగినట్లు కనిపిస్తుంది. నీలి తిమింగలం ఏదైనా బలీన్ తిమింగలం యొక్క గొప్ప జన్యు వైవిధ్యాన్ని కలిగి ఉంది, క్షీరదాలలో సగటు వైవిధ్యం కంటే ఎక్కువ.[7]
పురాతన శరీర నిర్మాణపరంగా ఆధునిక నీలి తిమింగలం దక్షిణ ఇటలీలో కనుగొనబడిన పాక్షిక పుర్రె శిలాజం, ఇది 1.25, 1.49 మిలియన్ సంవత్సరాల క్రితం నాటిది. తిమింగలం జీవితంలో 23.4 నుండి 26.1 మీటర్ల (76.8 నుండి 85.6 అడుగులు) మధ్య ఉండేదని అంచనా. 3,00,000 సంవత్సరాల క్రితం బాలెన్ తిమింగలాలు వేగంగా వారి ఆధునిక పరిమాణాలకు చేరుకున్నాయన్న మునుపటి పరికల్పనను ఈ అన్వేషణ తారుమారు చేస్తుంది. చాలావరకు 3.6 మిలియన్ సంవత్సరాల క్రితం,[8] బహుశా అంతకుముందు నుండే మరింత క్రమంగా మార్పు వచ్చిఉంటది. నీలి తిమింగలం సాధారణంగా బాలెనోప్టెరా జాతిలోని ఎనిమిది జాతులలో ఒకటిగా వర్గీకరించబడింది ఒక అధికారం దీనిని సిబ్బాల్డస్[9] అనే ప్రత్యేక మోనోటైపిక్ జాతిలో ఉంచుతుంది కానీ, ఇది మరెక్కడా అంగీకరించబడదు. డీఎన్ఏ క్రమఅమరిక, విశ్లేషణ ద్వారా నీలి తిమింగలం ఇతర బాలెనోప్టెరా జాతుల కంటే సీ వేల్ (బాలెనోప్టెరా బోరియాలిస్), బ్రైడ్ కంటే తిమింగలం (బాలెనోప్టెరా బ్రైడీ) కు ఫైలోజెనెటిక్గా దగ్గరగా ఉందని, హంప్బ్యాక్ తిమింగలం (మెగాప్టెరా), బూడిద తిమింగలం (ఎస్క్రిచ్టియస్) మింకే తిమింగలాలు (బాలెనోప్టెరా అకుటోరోస్ట్రాటా, బాలెనోప్టెరా బోనారెన్సిస్).[10] అడవిలో నీలి తిమింగలం-ఫిన్ వేల్ హైబ్రిడ్ పెద్దలకు కనీసం 11 డాక్యుమెంట్ కేసులు ఉన్నాయి. ఆర్నాసన్, గుల్బెర్గ్ నీలం, రెక్కల మధ్య జన్యు దూరాన్ని మానవునికి, గొరిల్లాకు మధ్య ఉన్నంతవరకు వివరిస్తారు.[11]జపాన్ మార్కెట్లో[12] దొరికిన మాంసం నమూనా నుండి డిఎన్ఎ విశ్లేషణ ద్వారా కనుగొనడంతో సహా హైబ్రిడ్ హంప్బ్యాక్-బ్లూ వేల్ ను ఫోటో తీసినట్లు ఫిజీకి చెందిన పరిశోధకులు భావిస్తున్నారు. నీలి తిమింగలం గురించి మొదట ప్రచురించిన వివరణ రాబర్ట్ సిబ్బాల్డ్ యొక్క ఫాలినోలోజియా నోవా (1694) నుండి వచ్చింది. సెప్టెంబర్ 1692 లో, సిబ్బాల్డ్, ముందలే చిక్కుకున్న ఒక నీలి తిమింగలాన్ని కనుగొన్నాడు. 24 మీటర్లు (78 అడుగులు) పొడవు, వాటికి - "నలుపు, కొమ్ముపలకలు", "పిరమిడ్ ఆకారంలో చేరుకున్న రెండు పెద్ద రంధ్రాలు".[13] మస్క్యులస్ అనే నిర్దిష్ట పేరు లాటిన్, "కండరము" అని అర్ధం, కానీ దీనిని "చిన్న ఎలుక"> Simpson, D. P. (1968). "Cassell's Latin Dictionary: Latin-English, English-Latin" (in లాటిన్). Cassell. Retrieved 7 December 2019. </ref> అని కూడా అర్ధం చేసుకోవచ్చు. కార్ల్ లిన్నెయస్, 1758 నాటి తన సెమినల్ సిస్టమా నాచురేలో ఈ జాతికి పేరు పెట్టారని ఇది తెలిసి ఉండవచ్చు, విరుద్ధ అర్ధాలను ఉద్దేశించి ఉండవచ్చు. చర్మంపై డయాటమ్ ఫిల్మ్ల నుండి అండర్పార్ట్లపై నారింజ-గోధుమ లేదా పసుపు రంగు కారణంగా హెర్మన్ మెల్విల్లే ఈ జాతిని తన మోబి-డిక్ (1851) లో "సల్ఫర్-బాటమ్" అ ని పిలిచాడు. నీలి తిమింగలం యొక్క ఇతర సాధారణ పేర్లలో "సిబ్బాల్డ్ యొక్క రోర్క్వాల్" (జాతులను మొదట వివరించిన సిబ్బాల్డ్ తరువాత), "గొప్ప నీలి తిమింగలం", "గొప్ప ఉత్తర రోర్క్వాల్" ఉన్నాయి.
neeli timingalam(balenoptera maskyulas)misticety ane baleen vel parvaardarku chendina samudrapu ksheeradam [1] . 29.9 meetarlu (98 adugulu)podavu, garishtamgaa 173 tannula (190 shart tannulu) baruvutho, idhi ippativaraku unna unikilo atipedda jantuvu. [2] [3]podavaina, sannagaa undetuvanti ee neeli timingalam yokka sareeram neelam-boodida rangu, kinda kontha telikagaa untundi.[4] kaneesam moodu vibhinna upajaatulu unnaayi: bi.em uttara atlantic, uttara pasific yokka kandaraalu, bi.em dakshina mahasamudram yokka intermedia, bi.em hindu mahasamudram, dakshina pasific mahasamudramlo kanugonabadina brivikada (pigmi bloo vel ani kuudaa pilustaaru). bi.em hindu mahasamudramlo kanipinche indika, maroka upajaati kaavachhu. itara baleen timingalaalu maadirigaa, deeni aahaaram daadaapugaa crill ani piluvabade chinna chrastesianlanu kaligi untundi. iravayyo sataabdam praarambham varaku bhoomipai daadaapu anni mahasamudralalo neeli timingalaalu pushkalamgaa undevi. oka sataabdaaniki paiga, 1966 loo antarjaatiiya samajam rakshinche varaku timingalalaaluu daadaapugaa antarinchipoyela vetaadaaru. kaneesam aidu janabhalo 2002 nivedika prakaaram prapanchavyaaptamgaa 5,000 nundi 12,000 neeli timingalaalu unnaayi. iusn anchana prakaaram ee roju prapanchavyaaptamgaa 10,000 nundi 25,000 neeli timingalaalu unnaayi. tatimingala vetaki mundu, atyadhika janabha antarkiticlo undi, deeni sankhya sumaru 2,39,000 (paridhi 202,000 nundi 311,000 varaku).[5] prati thoorpu, uttara pasific, antarkitic, hindu mahasamudra janabhalo chala takkuva (sumaru 2,000) saandratalu matrame unnaayi. uttara atlantiklo maro rendu samuuhaalu, dakshina ardhagolamlo kaneesam rendu samuuhaalu unnaayi. thoorpu, uttara pasific neeli timingalam janabha 2014 naatiki daani veta puurva janabhaku perigindi.[6]
neeli timingalaalu rorkwals (famili balenopteride), indulo hampback timingalam, fin vel, bride yokka timingalam, see vel, minke timingalam unnaayi. balenopteride kutumbam madhya oligosin (28 maa kritam) sabarder mistisety yokka itara kutumbala nundi vaidoliginatlu bhaavistunnaaru. 7.5, 10.5 millian samvatsaraala kritam, miosin samayamlo neeli timingalam vamsam itara rorkwals nundi vaeru cheyabadindi. edemaina, jaatula madhya janyu pravaham aa teedeeki minchi konasaginatlu kanipistundi. neeli timingalam edaina baleen timingalam yokka goppa janyu vaividhyaanni kaligi undi, ksheeradaalalo sagatu vaividhyam kante ekkuva.[7]
puraatana sareera nirmaanaparamgaa aadhunika neeli timingalam dakshina italeelo kanugonabadina paakshika purre shilajam, idhi 1.25, 1.49 millian samvatsaraala kritam naatidi. timingalam jeevitamlo 23.4 nundi 26.1 meaterla (76.8 nundi 85.6 adugulu) madhya undedani anchana. 3,00,000 samvatsaraala kritam balen timingalaalu vegamgaa vaari aadhunika parimaanaalaku cherukunnayanna munupati parikalpananu ee anveshana taarumaaru chestundi. chaalaavaraku 3.6 millian samvatsaraala kritam,[8] bahusa antakumundu nunde marinta kramangaa maarpu vachiuntadi. neeli timingalam saadhaaranamgaa balenoptera jaatilooni enimidi jaatulalo okatigaa vargeekarinchabadindi oka adhikaaram deenini sibbaldus[9] ane pratyeka monotypic jaatilo unchutundi cony, idhi marekkada angeekarinchabadadu. dna kramaamarika, vislaeshana dwara neeli timingalam itara balenoptera jaatula kante see vel (balenoptera borialis), bride kante timingalam (balenoptera bridy) ku phylogeneticga daggaragaa undani, hampback timingalam (megaptera), boodida timingalam (escrichtius) minke timingalaalu (balenoptera akutorostrata, balenoptera bonarencis).[10] adavilo neeli timingalam-fin vel hibrid peddalaku kaneesam 11 dacument kesulu unnaayi. arnason, gulberg neelam, rekkala madhya janyu dooraanni maanavuniki, gorillaaku madhya unnantavaraku vivaristaaru.[11]japan marketlo[12] dorikina maamsam namuunaa nundi dn vislaeshana dwara kanugonadamtho sahaa hibrid hampback-bloo vel nu photo teesinatlu fijeeki chendina parisodhakulu bhaavistunnaaru. neeli timingalam gurinchi modata prachurinchina vivarana rabert sibbald yokka pholinologia nova (1694) nundi vachindi. september 1692 loo, sibbald, mundale chikkukunna oka neeli timingalaanni kanugonnadu. 24 meetarlu (78 adugulu) podavu, vaatiki - "nalupu, kommupalakalu", "piramid aakaaramlo cherukunna rendu pedda randhraalu".[13] maskyulas ane nirdishta paeru latin, "kandaramu" ani ardham, cony deenini "chinna eluka"> Simpson, D. P. (1968). "Cassell's Latin Dictionary: Latin-English, English-Latin" (in latin). Cassell. Retrieved 7 December 2019. </ref> ani kuudaa ardham chesukovachhu. carle linneyas, 1758 naati tana seminal sistama nachurelo ee jaatiki paeru pettaarani idhi telisi undavacchu, viruddha ardhaalanu uddesinchi undavacchu. charmampai diatam filmla nundi underpartlapy narinja-godhuma leda pasupu rangu kaaranamgaa herman melville ee jaatini tana mobi-dick (1851) loo "sulfer-batam" a ni pilichaadu. neeli timingalam yokka itara saadhaarana paerlalo "sibbald yokka rorkwal" (jaatulanu modata vivarinchina sibbald taruvaata), "goppa neeli timingalam", "goppa uttara rorkwal" unnaayi.