గత పదేళ్లుగా సినిమా పరిశ్రమలో ఎంతోమంది కొత్త కొత్త మదుపుదార్లు డబ్బు పెట్టుబడికి వస్తున్నారు. పీఐపీ, రిలయెన్స్, లైకా, వయాకాం, పీపుల్ మీడియా ఫ్యాక్టరీ, బ్లూ ప్లానెట్, ఇలా ఎన్నో నిర్మాణ సంస్థలు కార్పోరేట్లుగానూ, రవి వల్లభనేని, ఉదయ్‌కుమార్ లాంటి ప్రవాసాంధ్రులు, ఇంకా నాకు తెలీని ఎంతోమంది వివిధ రూపాల్లో సినిమా నిర్మాణానికి పూనుకుంటున్నారు. కొత్తగా ఇంకా చాలామంది ఇటువైపు రావాలని చూడటం సినీ పరిశ్రమకి మంచిదే అయినా, పెట్టుబడి పెట్టేవాడు 'బడి'కెళ్ళకుండా పెట్టుబడులు పెట్టుకుంటూ పోతే ఒకటో, రెండో సినిమాల తర్వాత పరిశ్రమలో మనలేక పోతున్నారు. అది వాళ్లకీ, పరిశ్రమకీ కూడా మంచిది కాదు. ఈసారి ఆర్టికల్‌లో నాకెదురైన చేదు అనుభవాల తిత్తి తీసి, తీపిగా మీతో పంచుకుందాం అని నా ప్రయత్నం.
సినిమా తీద్దాం అనుకున్న నిర్మాత పెట్టుబడి రూపాయి అనుకుందాం. రూపాయిలో కంటెంట్ రెడీ అయిపోయింది. ఇబ్బంది లేకుండా, కానీ, అది ప్రజల్లోకి వెళ్ళడానికి మార్కెటింగ్ కోసం ఇంకో రూపాయి పెట్టాలి. అప్పుడే రెండు రూపాయిలూ వెనక్కి తెచ్చుకోగలుగుతారు.
a) 1. రూపాయి కంటెంట్ + 0 పబ్లిసిటీ = -1
b) 1 రూపాయి కంటెంట్ + 1 పబ్లిసిటీ = +2
c) 0 కంటెంట్ + 1 పబ్లిసిటీ = 50% సక్సెస్, 50% ఫెయిల్
సక్సెస్ అయితే మన 'సున్న' బావున్నట్టు. ఫెయిల్ అయితే మన రూపాయి మార్కెట్లో మన గుర్తింపు అన్నమాట
d) 0 కంటెంట్ + 0 పబ్లిసిటీ = మనం ఉన్నామని కూడా మార్కెట్‌లో ఎవరికీ తెలీదు.
ఈ ఎగువ పట్టికను దృష్టిలో ఉంచుకుని ఫాలో అయితే, సినిమావాళ్లూ, సినిమాల్లోకి కొత్తగా వచ్చే వ్యాపారవేత్తలు అందరూ బావుంటారు. ఈ నాలుగూ కాకుండా ఇంకో పద్ధతుంది. ఒక రూపాయి ఉంటే, ఎవరన్నా మంచి మార్కెట్ ఉన్న హీరో చేతిలో పెట్టేసి, ఆ మార్కెట్ పరిధిలోనే ఫైనాన్స్ మీద చిత్రాన్ని ముగించేసి, మనమే రూపాయి మీద ఓ 20 శాతం లాభంగానూ ఇంకో 5 శాతం వడ్డీగానూ పక్కన పెట్టుకుని మళ్లీ ఇంకో రూపాయితో ఇంకో హీరోని పట్టుకోవడం. ఇందులో పెట్టుబడికి, కంటెంట్‌తో పని లేదు. వ్యాపారపరంగా కాలిక్యులేటెడ్ రిస్క్ అనొచ్చు. లేదా సేఫ్ అనొచ్చు. ఇలాంటి నిర్మాతల్ని అప్పుడప్పుడూ పరిశ్రమలో క్యాషియర్లు అనడం మనం వింటుంటాం. సినిమా అనేది సంపూర్ణమైన "కళాత్మక వ్యాపారం' అయితే, అందులో కళ అంటే కళాకారులు, అనేకులైన సాంకేతిక నిపుణులు, ఆత్మ పెట్టేది రచయిత, దర్శకుడు, వ్యాపారం చేసేది నిర్మాత. కళాకారుల ముఖచిత్రాన్ని చూపించి మార్కెట్‌లో బొమ్మ పడిన తర్వాత (పోస్టరు, టీజరు, వగైరా) థియేటర్ కొచ్చిన జనం ఆత్మని చూస్తారు చీకట్లో. అది వాళ్లకు నచ్చితే, వాళ్ల ఆత్మారాముడు శాంతిస్తే వ్యాపారం చేసిన ఎగ్జిబిటరుకి, డిస్ట్రిబ్యూటరుకి, నిర్మాతకి వరుసగా కాసుల వర్షం కురిపిస్తారు. నచ్చకపోతే పెదవి విరుస్తారు. ఫలితంగా నిర్మాతకి నడ్డి విరుగుతుంది. ఎడ్వాన్స్ ఇచ్చి కథ మీద కసరత్తు మొదలుపెట్టి, హీరోని, దర్శకుణ్ణి, సంగీత దర్శకుణ్ణి, కెమెరామ్యాన్‌ని, హీరోయిన్‌ని, ఇతర నటీనటుని, సాంకేతిక నిపుణుల్ని ఒక బడ్జెట్ ఫ్రేములో బిగించి, ఒక అందమైన పటం గీసే నిర్మాతకి డబ్బు మంత్రం అందరికంటే ఆఖర్న వస్తే వస్తుంది. అదీ ఈ రంగంలో ఉన్న కీలకమైన రిస్కు. అక్కడ సేఫ్‌గా ఉండగలగడమే అత్యంత ముఖ్యమైన వ్యాపార దక్షత. అది నేర్చుకోవడానికి ముందు ఎవరితోనైనా చేతులు కలిపి జాగ్రత్త నేర్చుకుని, రిస్కు ఫ్యాక్టరు తగ్గించుకుని, పరిశ్రమలో పరిచయాలు పెంచుకుని, మంచి ఆవకాశం దొరగ్గానే మనదైన సొంత చిత్రపటం ఫ్రేము కట్టేసుకోవాలి. మనం ఫ్రేము కట్టడం మొదలు పెట్టినప్పటినుంచి, వీలైనంత త్వరంగా కట్టేసి మార్కెట్‌లో పెట్టేయాలి పటాన్ని.
అలాగే, మార్కెట్‌లో పెట్టిన మన బొమ్మ ఫ్రిడ్జ్‌లోంచి బైటకి తీసిన ఐసు ముక్కతో సమానం అని గుర్తు పెట్టుకోవాలి. గట్టిగా ఉందగానే గ్లాసులో పడాలి. లేటయితే చేతిలో చన్నీళ్ళై నేలపాలైపోతాయి. ఈ ఆర్టికల్ చదివి, చాలామంది ఇన్ని తెల్సు కదా వీడెందుకు దర్శకుడిగా సక్సెస్ అయ్యి కూడా నిర్మాతగా నష్టపోయాడు అనుకుంటారేమో. నేను నిర్మాత అవ్వాలనుకుని అవ్వలేదు. నాకసలా ఆలోచన గానీ, అవసరం గనీ లేవు. మన్మధుడు సినిమాలో బ్రహ్మానందం పెళ్ళి చేస్కోవలసి వచ్చినట్టు నేను నిర్మాత అవ్వాల్సి వచ్చింది. రెండు, "పోతే అనుభవమ్ము వచ్చు" అన్నారు కొసరాజుగారు "అయ్యయ్యో జేబులో డబ్బులు పోయెనే" పాటలో. పోనీ అలా అయినా అనుకోండి నష్టం లేదు. ఒక నిర్మాత ఈ రంగంలో లాభంతో విరమించుకుంటే రంగానికి అప్రతిష్ట, పని చేసేవాళ్లకి తీరని నష్టం. ఎవ్వరి కెరీరైనా ఈ రంగంలో ఒక ప్రాజెక్టు వరకే. తర్వాత ప్రాజెక్టు ఉంటుందా, ఊడుతుందా అన్నది చివరాఖర్న డబ్బు చేతికి వచ్చే నిర్మాతని బట్టి, అది అతనికి ఇచ్చే ప్రేక్షకుల్ని బట్టి ఉంటుంది. అందుకే, సినిమాల్లోకి వచ్చే ఏ నిర్మాతైనా పది కాలాల పాటు స్వయంప్రతిపత్తితో నిర్మాణ సంస్థ నడిచేలా నిలవాలనీ, ఎదగాలనీ కోరుకుంటున్నాను. వ్యాపారాలకి ఆప్షన్లు ఎక్కువ. సినిమా కాకపోతే రియల్ ఎస్టేట్, కాకపోతే రాజకీయాలు, కాంట్రాక్టులు, టెండర్లు, మైనింగు ఒకటేమిటి? కనీ కళ .. మనకి తెలిసిన విద్య, మన జీవనోపాధి ఈ ఒక్క ప్రాజెక్టే. అందుకే నిర్మాతలని కాపాడుకోవల్సిన బాధ్యత పరిశ్రామికులందరిదీనూ. మళ్ళీసారి మరిన్ని విశేషాలతో కలుద్దాం.
gatha padellugaa sinima parisramalo entomandi kotta kotta madupudaarlu dabbu pettubadiki vastunnaaru. pip, reliance, laika, vayakam, peepul media factory, bloo planet, ilaa enno nirmaana samsthalu kaarporetlugaanuu, ravi vallabhaneni, udinkumar lanti pravaasaandhrulu, inka naaku teleeni entomandi vividha roopaallo sinima nirmaanaaniki poonukuntunnaaru. kottagaa inka chaalaamandi ituvaipu ravalani chudatam cinee parisramaki manchide aina, pettubadi pettevaadu 'badi'kellakunda pettubadulu pettukuntuu pothe okato, rendo cinimala tarvaata parisramalo manaleka potunnaru. adhi vaallakee, parisramakee kuudaa manchidi kaadu. eesaari aartikalle naakeduraina chedu anubhavaala titti teesi, teepigaa meetho panchukundam ani naa prayatnam.
sinima teeddaam anukunna nirmaata pettubadi roopaayi anukundam. roopaayilo content redy ayipoyindi. ibbandi lekunda, cony, adhi prajalloki velladaaniki marcheting kosam inko roopaayi pettali. appude rendu roopaayiluu venakki techukogalugutaaru.
a) 1. roopaayi content + 0 publicity = -1
b) 1 roopaayi content + 1 publicity = +2
c) 0 content + 1 publicity = 50u suxes, 50u fail
suxes ayithe mana 'sunna' bavunnattu. fail ayithe mana roopaayi marketlo mana gurtimpu annamata
d) 0 content + 0 publicity = manam unnaamani kuudaa marchetelo evariki teleedu.
ee eguva pattikanu drushtilo unchukuni falo ayithe, cinemavallu, cinemalloki kottagaa vache vyaapaaravaettalu andaruu bavuntaru. ee naaluguu kakunda inko paddhatundi. oka roopaayi unte, evaranna manchi market unna heero chetilo pettesi, aa market paridhiloonee finans meeda chitraanni muginchesi, maname roopaayi meeda oo 20 saatam laabhamgaanuu inko 5 saatam vaddeegaanuu pakkana pettukuni malli inko roopaayitho inko heeroni pattukovadam. indulo pettubadiki, kantentitho pani ledu. vyaapaaraparamgaa caliculated risk anochu. leda sef anochu. ilanti nirmaatalni appudappuduu parisramalo cashierlu anadam manam vintuntam. sinima anedi sampoornamaina "kalaatmaka vyaparam' ayithe, andulo kala ante kalaakaarulu, anekulaina saanketika nipunulu, aatma pettedi rachayita, darsakudu, vyaparam chesedi nirmaata. kalaakaarula mukhachitraanni chuupinchi marchetelo bomma padina tarvaata (postaru, teaseru, vagaira) theater kochina janam aatmani chustaru cheekatlo. adhi vaallaku nachite, vaalla aatmaaraamudu saantiste vyaparam chesina egjibitaruki, distributoruki, nirmaataki varusagaa kaasula varsham kuripistaaru. nachakapothe pedavi virustaaru. phalitamgaa nirmaataki naddi virugutundi. edwans ichi katha meeda kasarattu modalupetti, heeroni, darsakunni, sangeeta darsakunni, kemeramyanini, heroineni, itara nateenatuni, saanketika nipunulni oka budget framulo biginchi, oka andamaina patam geese nirmaataki dabbu mantram andarikante aakharna vaste vastundi. adhee ee rangamlo unna keelakamaina risku. akkada sefega undagalagadame atyanta mukhyamaina vyapara dakshata. adhi neerchukoovadaaniki mundu evarithonainaa chetulu kalipi jaagratta neerchukuni, risku factoru tagginchukuni, parisramalo parichayaalu penchukuni, manchi aavakaasam doraggaane manadaina sonta chitrapatam fremu kattesukovali. manam fremu kattadam modalu pettinappatinunchi, veelainanta twaramgaa kattesi marchetelo petteyaali pataanni.
alaage, marchetelo pettina mana bomma fridgelonchi baitaki teesina aisu mukkatho samanam ani gurtu pettukovali. gattigaa undagaane glassulo padali. letayithe chetilo channeellai neelapaalaipotaayi. ee artical chadivi, chaalaamandi inni telsu kada veedenduku darsakudigaa suxes ayyi kuudaa nirmaatagaa nashtapoyaadu anukuntaremo. nenu nirmaata avvaalanukuni avvaledu. nakasala aalochana gaanee, avasaram ganee levu. manmadhudu cinemalo brahmanandam pelli cheskovalasi vachinattu nenu nirmaata avvalsi vachindi. rendu, "pothe anubhavammu vachhu" annaru kosarajugaru "ayyayyo jebulo dabbulu poyene" paatalo. ponee alaa aina anukondi nashtam ledu. oka nirmaata ee rangamlo laabhamtho viraminchukunte rangaaniki apratishta, pani chesevallaki teerani nashtam. evvari kereerainaa ee rangamlo oka praajektu varake. tarvaata praajektu untundaa, oodutundaa annadi chivarakharna dabbu chetiki vache nirmaatani batti, adhi ataniki iche prekshakulni batti untundi. anduke, cinemalloki vache e nirmaatainaa padi kaalaala paatu swayampratipattito nirmaana samstha nadichela nilavaalanee, edagaalanee korukuntunnanu. vyaapaaraalaki aapshanlu ekkuva. sinima kakapothe riyal estate, kakapothe rajakeeyaalu, contractulu, tenderlu, mainingu okatemiti? kanee kala .. manaki telisina vidya, mana jeevanopadhi ee okka prajecte. anduke nirmaatalani kapadukovalsina baadhyata parisraamikulandaridaee. mallisari marinni visheshaalato kaluddam.