సామూహిక శ్ర‌మైక జీవ‌న‌మే... | కవర్ స్టోరీ | www.NavaTelangana.com
ఈ ప్రపంచంలో చావు తప్పదని తెలిసిన ఏకైక జీవి మనిషి. అయినా ఈ మనిషికి ఏదో ఆశ. చాలామంది ఎవరికివారు అనుకుంటూ ఉంటారు... తాను అందరిలాంటివాడ్ని కాదు, మిగతా వాళ్లకంటే ఎక్కువకాలం బతుకుతానని! 'ఏమో నాకు చావే లేదేమో!' అనుకుంటారు ఇంకొందరు. ఇటువంటి ఆశ ఉన్నందువల్లే మనిషి కాస్త ప్రశాంతంగా జీవించగలుగుతున్నాడు. లేకపోతే పరిస్థితి మరో విధంగా ఉండేది. చావు తప్పదని తెలిసినా మానవుడు పెద్దగా ఆందోళన పడకుండా జీవించడానికి అసలైన కారణం ఒకటుంది. అదే... ఎప్పుడు చనిపోతామో తెలియకపోవడం. నిజంగా మనిషికి ఈ విషయం ముందే తెలిస్తే ఎంత అరాచకం రాజ్యమేలేదో కదా! ప్రఖ్యాత రచయిత్రి హెలెన్‌ కెల్లర్‌ తన 'త్రీడేస్‌ టు సీ' వ్యాసంలో మనిషికి మూడు రోజుల్లో కంటి చూపు పోతుందని తెలిస్తే ఏం చేస్తాడో చక్కగా వివరించారు. అట్లాగే మనిషికి చావు ఫలానా రోజని తెలిస్తే అతడు ఎట్లా ప్రవర్తిస్తాడు?
దాదాపు నాలుగు దశాబ్దాల క్రితం ఈ భూ ప్రపంచాన్ని ఓ సమస్య తీవ్రంగా కలచివేసింది. అంతరిక్ష పరిశోధనల కోసం స్కైలాబ్‌ అనే స్పేస్‌ స్టేషన్‌ని అమెరికా అంతరిక్షంలోకి పంపించింది. అది 11 జులై, 1979 నాడు భూమిపై కూలిపోయింది. అయితే స్కైలాబ్‌ భూమిపై కూలుతుందని, అది భూమిపై ఎక్కడైనా పడవచ్చని, ఫలితంగా పెద్ద ప్రమాదం సంభవించి జనం మరణిస్తారనే ప్రచారం జరిగింది. దీంతో ప్రపంచవ్యాప్తంగా భయాందోళనలకు గురయ్యారు భారత దేశంలో సామాన్య జనం అల్లకల్లోలం అయ్యారు. ఇక చావు తప్పదని నిర్ణయానికి వచ్చిన కొందరు తమకు ఉన్న చిన్న చితక ఆస్తులను అమ్ముకొని ఉన్నంతలో తాగి, తిని సుఖాలను అనుభవించేశారు. తీరా స్కైలాబ్‌ పడుతుందన్న రోజు రానే వచ్చింది. దాన్ని సముద్రంలో పడేలా చేయడంతో కథ సుఖాంతమయింది. కానీ ఇక చనిపోతామని కొంపా గోడు అమ్ముకున్నవారు మాత్రం వీధిన పడ్డారు. స్కైలాబ్‌ ఏ ప్రాంతంలో పడుతుందో స్పష్టంగా తెలిసి ఉంటే ఆ ప్రాంతంలోని జనం మరింత తీవ్రంగా ప్రవర్తించి ఉండేవారేమో. ఆ స్పష్టత లేకపోవడం వల్ల జనం ప్రవర్తనలో అంత అసహజత్వం చోటుచేసుకోలేదు.
స్పష్టాస్ఫష్టంగా మరణం సంభవించవచ్చేమో అని అనుమానంతోనే జనం ఇంత భయాందోళనలకు గురైతే నిజంగా ఫలానా రోజు మరణిస్తామని తెలిస్తే ఎన్ని ఘోరాలైనా జరగవచ్చు. లైంగిక దాడులు, హత్యలు, దోపిడీలు, విచ్చలవిడితనానికి పాల్పడవచ్చు. అందుకేనేమో ప్రకృతి మరణం ఎప్పుడు వస్తుందో తెలియని విధంగా మానవ జీవితరచన చేసింది.
చావు తప్పదని తెలిసినా మనుషులు ఏదో శాశ్వతంగా ఈ భూమ్మీద శిలలా ఉండిపోతున్నట్లు భావిస్తూ ఘోరాలకు పాల్పడడమే అసలైన వింత! మానవ జీవిత కాలం 100 ఏండ్లు అని నిర్ణయించినా కొద్దిగా ముందు వెనకలుగా అందరూ ఈ మట్టిలో కలిసిపోయేవాళ్లమే కాదా. మరి ఎందుకీ ఆతృత. సంపద పోగుచేసుకోవాలనే యావలో మనిషి తోటి మనిషిని ఎంత దోపిడీకి గురిచేస్తున్నాడు! కూడు, గూడు, గుడ్డకు ఏ లోటూ లేకున్నా ఇతరులను దోపిడీ చేసి మరింత సంపదను పోగుచేసుకోవడంలోని రహస్యం ఏమిటి? తను, తన జీవితం కొరకే కాక కుటుంబంలో తరువాత వచ్చే తరాలను దృష్టిలో పెట్టుకొని తరగని ఆస్తులను సంపాదించడానికి మనిషి ఎందుకంత మక్కువ చూపుతున్నాడు?
ప్రయివేటు ఆస్తి అసలు ముద్దాయి
మానవుని ప్రాపంచిక దృక్పథాన్ని నియంత్రించేది సొంత ఆస్తి. ఒకరిని ఒకరు దోచుకోవడానికి కారణం సొంత ఆస్తి. తాను చేసే ఉత్పత్తి కేవలం వ్యక్తిగతమైనదని, దీనిపై సమాజానికి ఎటువంటి హక్కు లేదని అనుకొన్నప్పుడు మనిషి ఎక్కువగా సంపదను పోగుచేసుకునే ప్రయత్నం చేస్తాడు. అదొక వ్యసనంగా మారిపోతుంది. ఎంత డబ్బు సంపాదిస్తే అంత నిషా పొందుతాడు. తన డబ్బుతో ప్రపంచంలోని అన్ని సుఖాలను సొంతం చేసుకోవచ్చనుకుంటున్నాడు మనిషి. ఆ సుఖ లాలస కోసం ఎంతటి దారుణానికైనా పాల్పడుతున్నాడు. ప్రపంచంలోని చాలా సమస్యలకు మూలం సొంత ఆస్తిలోనే ఉన్నది. ప్రయివేటు ఆస్తి అనేదే లేకపోతే ప్రపంచంలో జరిగే అనేక అకృత్యాలకు తెరపడుతుంది.
సంపదతో పాటు అధికార దాహం మనిషిని ఉన్నచోట ఉండనీయడంలేదు. చిన్న కుటుంబం నుంచి పెద్ద అగ్ర రాజ్యం వరకు తీసుకుంటే... ప్రతి వ్యవస్థలోను అధికారం అనుభవించేవారు, అధికార పీడితులు కనిపిస్తారు. ఇతరులపై అధికారం చెలాయించడం లేక ఇతరులను చెప్పుచేతల్లో పెట్టకోవడం అనేది మనిషి విరుద్ధ భావాల నిలయుడు అన్న భావనకు మంచి ఉదాహరణ. ఎవరూ ఇతరులకు బానిసగా ఉండాలని, ఇతరుల అడుగులకు మడుగులొత్తాలని స్వతహాగా అనుకోరు. స్వేచ్ఛా స్వతంత్రంతాలను కలిగి ఉండాలని గౌరవ మర్యాదలు పొందాలని కోరుకుంటాడు. వ్యక్తిగా తాము ఏం కోరుకుంటారో అదే ఇతరుల విషయానికి వచ్చేటప్పటికి చాలా మంది విస్మరిస్తారు. తాను బానిసగా ఉండటానికి ఇష్టపడనివాడు ఇతరులను బానిసగా చూడటానికి ప్రయత్నిస్తాడు. ఎవరి అధికారానికి తలొగ్గకూడదనుకునేవాడు తానుమాత్రం అధికారాన్ని చెలాయించడానికి ప్రయత్నిస్తాడు. ఈ విధమైన పరస్పర విరుద్ధ భావాల వల్ల మనిషి అవకాశం చిక్కితే అందలం ఎక్కడానికే ప్రయత్నిస్తాడు. ఇన్ని జిమ్మిక్కులు, ఇన్ని ఎత్తుగడలు అతడు ఈ భూమి మీద ఉండే కొద్ది కాలంలోనే ప్రదర్శిస్తాడు సుమా!
ఒకే ఒక్క అవకాశం
ఈ అద్భుతమైన ప్రపంచంలో జన్మించే అవకాశం మన ప్రమేయం లేకుండానే మనకు వచ్చింది. దాన్ని సద్వినియోగం చేసుకోవాలి. ఇది మళ్ళీ మళ్లీ వచ్చే అవకాశం కాదు. వచ్చిన అవకాశాన్ని ఎంత చక్కగా ఉపయోగించుకున్నాం, ఎంత ఆనందంగా బతికాం, ఇతరులను మనలాగే బతకనిచ్చాం అన్నవి చాలా ముఖ్యమైన విషయాలు. ఈ ప్రపంచంలో అందరూ చనిపోయి ఒకే ఒక వ్యక్తి జీవించి ఉంటే ప్రయోజం ఏమిటి? అట్లాగే మనిషి తనతో పాటు తన పరిసరాలను, అందులోని పశుపక్ష్యాదులు, చెట్టుపుట్టలను కూడా సహజంగా కొనసాగేలా చూడాలి? అప్పుడే ఈ భూమి తన సహజత్వాన్ని కోల్పోకుండా ఉంటుంది.మనిషీ తన సహజ ప్రపంచంలో మరింత దీర్ఘకాలం జీవించడానికి వీలుంటుంది.
ఎక్కువ కాలం జీవించడం ఎట్లా?
ఒక పక్క మనిషి సంపదను పోగుచేసుకునే పనిలో ఉన్నా మరోపక్క తాను వీలైనంత ఎక్కువ కాలం జీవించాలని చూస్తున్నాడు. ఎక్కువ కాలం జీవించడం ఎట్లా అనే విషయంపై ఇప్పటికే అనేక పరిశోధనలు చేస్తున్నాడు. ఈ క్రమంలోనే అనేక జీవ రహస్యాలను తెలుసుకుంటున్నాడు. ఈ ప్రపంచంలో ఒక్క రోజు జీవించే జీవులున్నాయి. కొన్ని వందల ఏండ్లు జీవించే జీవులూ ఉన్నాయని శాస్త్రవేత్తల పరిశోధనలో తేలింది. ఉసిళ్లు వంటి చిన్న కీటకాలు ఒక్క రోజులోనే పుట్టుక, మరణంతోపాటు - ఆరెండింటి మధ్య జరిగే జీవ క్రియలనూ పూర్తి చేసుకుంటాయని సైంటిస్టులు గుర్తించారు. ఆమధ్య శాస్త్రవేత్తలు మింగ్‌ అని పేరు పెట్టిన ఒక ఆల్చిప్ప పెద్ద రికార్డు నెలకొల్పింది. ఇది 1499 సంవత్సరంలో పుట్టి శాస్త్రవేత్తల చేతుల్లో 2006లో మరణించేవరకు జీవించే ఉన్నది. మొత్తం మీద 507 ఏండ్లు నివసించి ఈ భూమి మీద ఇప్పటివరకు అత్యంత ఎక్కువ కాలం జీవించిన జంతువుగా రికార్డు సృష్టించింది. అయితే ఇన్ని ఏండ్లు జీవించిందని సైంటిస్టులు ఎట్లా చెప్పగలిగారనే విషయం ఆసక్తికరమైనదే కాదు విషాదకరమైనది కూడా. సముద్ర జలాల్లో జీవించే ఈ ఆల్చిప్పలపై ఏడాదికొక చార ఏర్పడుతుంది. ఈ చార పై భాగం కన్నా లోపలి భాగంలో స్పష్టంగా కనిపిస్తాయి. అందువల్ల శాస్త్రవేత్తలు ఈ అరుదైన ఆల్చిప్ప మింగ్‌ని చంపి లోపల ఉన్న మాంసాన్ని తీసివేసి చిప్ప లోపల ఏర్పడిన బాండ్‌ (చార)లను లెక్కించారు. మొత్తం మీద 507 బాండ్లు ఉన్నట్లు గుర్తించడంతో దీనికి 507 ఏండ్ల వయసని తేల్చారు. అంటే అది 1499లో జన్మించిందన్నమాట! ఇట్లా అనేక జీవుల జీవన కాలాన్ని గుర్తించినప్పుడు మనిషి బతికే కాలం మరీ ఎక్కువ కాకుండా, మరీ తక్కువా కాదని అర్థమవుతుంది.
మనిషి వందేళ్లు జీవిస్తాడని ఎవరు ఎప్పుడు చెప్పారో తెలియదు కాని నిజానికి ప్రాచీన కాలంలో అంత కాలం జీవించినట్లు ఎటువంటి ఆధారాలూ లేవు. ప్రాచీన మానవుల శిలాజాలు ప్రపంచవ్యాప్తంగా దొరికాయి. వాటిని కార్బన్‌ 14 పద్ధతి వంటి ఆధునిక పరీక్షలకు గురిచేసి అవి ఎన్నేళ్ల క్రితం నాటివో నిర్థారించినట్లే ఆధునిక పద్ధతులను ఉపయోగించి వాటి వయసును కూడా చెప్పారు. ఈ దొరికిన ఏ శిలాజమానవుడూ కనీసం యాభై ఏండ్లు జీవించినట్లుగా కూడా నిర్దారితం కాలేదు. అప్పట్లో క్రూర జంతువుల నుండి తీవ్రమైన ప్రాణ హాని ఉండేది. అట్లాగే విపరీతమైన అంటువ్యాధులు పెరిగి గుంపులోని జనం చనిపోతూ ఉండేవారు. వైద్యసదుపాయాలు లేని ఆకాలంలో మశూచి, కలరా, ప్లేగు వంటి వ్యాధుల వల్ల చాలా తక్కువమంది మాత్రమే ముప్ఫరు, నలభై ఏండ్ల వరకు జీవించి ఉండేవారు. అక్కడదాకా ఎందుకు 1900 సంవత్సరంలో అమెరికా ప్రజల సగటు వయసు కేవలం 47 సంవత్సరాలు మాత్రమే అంటే మిగతా ప్రపంచంలో అతి ప్రాచీన కాలంలో మానవుడు ఎంత కాలం జీవించి ఉండేవాడో ఊహించవచ్చు.
పరిశోధనల ఫలితంగా మనిషి ఎక్కువ కాలం జీవించేందుకు ఉపయోగపడే శాస్త్రీయ పదార్థాలను, పద్ధతులను గుర్తిస్తున్నాడు. ముసలితనానికి గురిచేసే జీన్స్‌ని గుర్తించి ఎప్పటికీ మనిషి యవ్వనంతో ఉండే విధంగా ప్రయోగాలు జరుగుతున్నాయి. అనువంశిక వ్యాధులకు కారణమైన జీన్స్‌ని గుర్తించి వాటిలో మార్పు కలుగజేయడం ద్వారా ఆరోగ్యకరమైన బిడ్డల పుట్టుకకు తద్వారా వారి జీవితం ఎక్కువ కాలం సాగేలా చర్యలు తీసుకుంటున్నారు. జెనిటిక్స్‌ సైన్స్‌ అభివృద్ధితో చాలా రోగాలకు విరుగుడు కనిపెట్టి మానవుని జీవిత కాలం పెంచుతున్నారు. వందల ఏండ్ల పాటు బతికే అనేక జీవులను నిశితంగా పరిశీలించి మనిషి కి, ఆ జీవులకు మధ్య జీవన వ్యత్యాసాలకు కారణాలను గుర్తిస్తున్నారు. మనిషి ఇంకా ఎక్కువ కాలం జీవించాలంటే ఎటువంటి శాస్త్రీయ పద్ధతులను అభివృద్ధి చేయాలో కూడా గుర్తిస్తున్నారు. ఇప్పటికే జపాన్‌, చైనా, ఇటలీ వంటి ప్రాంతాల్లో, ద్వీపాల్లో 120 ఏండ్లు ఆపైనా జీవించిన వారు ఉన్నారు. ఆయా దేశాల్లో కొన్ని గ్రామాల్లో శతాధిక వృద్ధులు వందలు, వేలల్లో ఉన్నారు. వారి జీవన విధానాలను గుర్తించి నప్పుడు ఎన్నో ఆసక్తికరమైన విషయాలు వెలుగు చూశాయి. తొందరగా నిద్రపోయి, తొందరగా లేవడం, శారీరక శ్రమ చేయడం, మితంగానైనా సమతులాహారం తీసుకోవడం, సామూహికంగా జీవించడం, ఒకరికొకరు సహాయం చేసుకోవడం వంటి పనులు చేస్తున్నవారు ఎక్కువకాలం జీవిస్తున్నట్లు గుర్తించారు. దీన్నిబట్టి సామూహిక శ్రమైక జీవన సౌందర్యమే దీర్ఘకాలం జీవించడానికి అసలు కారణం అని చెప్పవచ్చు.
saamuuhika shramaika jeevaneme... | kavar story | www.NavaTelangana.com
ee prapanchamlo chaavu tappadani telisina ekaika jeevi manishi. aina ee manishiki edho aasha. chaalaamandi evarikivaaru anukuntu untaaru... taanu andarilaantivaadni kaadu, migata vallakante ekkuvakaalam batukutaanani! 'emo naaku chaave ledemo!' anukuntaaru inkondaru. ituvanti aasha unnanduvalle manishi kaasta prasaantamgaa jeevinchagalugutunnaadu. lekapothe paristhiti maro vidhamgaa undedi. chaavu tappadani telisina manavudu peddagaa aandolana padakunda jeevinchadaaniki asalaina kaaranam okatundi. adhe... eppudu chanipotamo teliyakapovadam. nijamgaa manishiki ee vishayam munde teliste entha arachakam rajyameledo kada! prakhyaata rachayitri helen kellerky tana 'treedese tu see' vyaasamlo manishiki moodu rojullo kanti chuupu potundani teliste yem chestado chakkaga vivarinchaaru. atlage manishiki chaavu falana rojani teliste atadu etla pravartistaadu?
daadaapu naalugu dasaabdaala kritam ee bhoo prapanchaanni oo samasya teevramgaa kalachivesindi. antariksha parisodhanala kosam skylabe ane space stationni america antarikshamloki pampinchindi. adhi 11 julai, 1979 naadu bhoomipai koolipoyindi. ayithe skylabe bhoomipai koolutundani, adhi bhoomipai ekkadaina padavachani, phalitamgaa pedda pramaadam sambhavinchi janam maranistaarane prachaaram jarigindi. deentho prapanchavyaaptamgaa bhayandolanalaku gurayyaru bhaarata desamlo saamaanya janam allakallolam ayyaru. ika chaavu tappadani nirnayaaniki vachina kondaru tamaku unna chinna chitaka aastulanu ammukoni unnantalo taagi, tini sukhaalanu anubhavinchesaaru. tiiraa skylabe padutundanna roju raane vachindi. daanni samudramlo padela cheyadamtho katha sukhaantamayindi. cony ika chanipotamani kompa godu ammukunnavaaru maatram veedhina paddaaru. skylabe e praantamlo padutundo spashtamgaa telisi unte aa praantamlooni janam marinta teevramgaa pravartinchi undevaremo. aa spashtata lekapovadam valla janam pravartanalo anta asahajatvam chotuchesukoledu.
spashtaasphashtamgaa maranam sambhavinchavachhemo ani anumaanamtoone janam inta bhayandolanalaku guraite nijamgaa falana roju maranistaamani teliste enni ghoralaina jaragavacchu. laingika daadulu, hatyalu, dopideelu, vichchalaviditanaaniki paalpadavachhu. andukenemo prakruti maranam eppudu vastundo teliyani vidhamgaa manava jeevitarachana chesindi.
chaavu tappadani telisina manushulu edho saasvatamgaa ee bhoommeeda shilala undipotunnatlu bhaavistuu ghoralaku palpadadame asalaina vinta! manava jeevita kaalam  100 endlu ani nirnayinchinaa koddigaa mundu venakalugaa andaruu ee mattilo kalisipoyevallame kaadaa. mari endukee aatruta. sampada poguchesukovalane yaavalo manishi thoti manishini entha dopideeki gurichestunnadu! kuudu, goodu, guddaku e lotoo lekunna itarulanu dopidi chesi marinta sampadanu poguchesukovadamloni rahasyam emiti? tanu, tana jeevitam korake kaaka kutumbamlo taruvaata vache taraalanu drushtilo pettukoni taragani aastulanu sampaadinchadaaniki manishi endukanta makkuva chuuputunnaadu?
prayivetu aasti asalu muddaayi
maanavuni praapanchika drukpathaanni niyantrinchedi sonta aasti. okarini okaru dochukovadaniki kaaranam sonta aasti. taanu chese utpatti kevalam vyaktigatamainadani, deenipai samaajaaniki etuvanti hakku ledani anukonnappudu manishi ekkuvagaa sampadanu poguchesukune prayatnam chestaadu. adoka vyasanamgaa maaripotundi. entha dabbu sampadiste anta nisha pondutaadu. tana dabbutho prapanchamloni anni sukhaalanu sontam chesukovachanukuntunnu manishi. aa sukha lalasa kosam enthati daarunaanikainaa paalpadutunnaadu. prapanchamloni chala samasyalaku moolam sonta aastilone unnadi. prayivetu aasti anede lekapothe prapanchamlo jarige aneka akrutyaalaku terapadutundi.
sampadatho paatu adhikara daaham manishini unnachota undaneeyadamledu. chinna kutumbam nunchi pedda agra rajyam varaku teesukunte... prati vyavasthaloonu adhikaaram anubhavinchevaaru, adhikara peeditulu kanipistaaru. itarulapai adhikaaram chelaayinchadam leka itarulanu cheppuchetallo pettakovadam anedi manishi viruddha bhavala nilayudu anna bhavanaku manchi udaaharana. evaruu itarulaku banisaga undaalani, itarula adugulaku madugulottaalani swatahaagaa anukoru. swechha swatantrantaalanu kaligi undaalani gaurava maryaadalu pondaalani korukuntadu. vyaktigaa taamu yem korukuntaro adhe itarula vishayaaniki vachetappatiki chala mandi vismaristaaru. taanu banisaga undataaniki ishtapadanivaadu itarulanu banisaga chudataniki prayatnistaadu. evari adhikaaraaniki taloggakudadanukunevada taanumaatram adhikaaraanni chelaayinchadaaniki prayatnistaadu. ee vidhamaina paraspara viruddha bhavala valla manishi avakaasam chikkithe andalam ekkadaanike prayatnistaadu. inni jimmikkulu, inni ettugadalu atadu ee bhoomi meeda unde koddi kaalamlone pradarsistaadu suma!
oke okka avakaasam
ee adbhutamaina prapanchamlo janminche avakaasam mana prameyam lekundane manaku vachindi. daanni sadviniyogam chesukovali. idhi mallee malli vache avakaasam kaadu. vachina avakaasaanni entha chakkaga upayoginchukunnam, entha aanandamgaa batikam, itarulanu manalage batakanicham annavi chala mukhyamaina vishayaalu. ee prapanchamlo andaruu chanipoyi oke oka vyakti jeevinchi unte prayojam emiti? atlage manishi tanatho paatu tana parisaraalanu, andulooni pasupakshyaadulu, chettuputtalanu kuudaa sahajamgaa konasagela chudali? appude ee bhoomi tana sahajatvaanni kolpokunda untundi.manishee tana sahaja prapanchamlo marinta deerghakaalam jeevinchadaaniki veeluntundi.
ekkuva kaalam jeevinchadam etla?
oka pakka manishi sampadanu poguchesukune panilo unna maropakka taanu veelainanta ekkuva kaalam jeevinchaalani chustunnadu. ekkuva kaalam jeevinchadam etla ane vishayampai ippatike aneka parisodhanalu chestunnadu. ee kramamlone aneka jeeva rahasyaalanu telusukuntunnadu. ee prapanchamlo okka roju jeevinche jeevulunnaayi. konni vandala endlu jeevinche jeevuluu unnaayani saastravettala parisodhanalo telindi. usillu vanti chinna keetakaalu okka rojulone puttuka, maranamthopaatu - aarendinti madhya jarige jeeva kriyalanuu puurti chesukuntayani cientistulu gurtinchaaru. aamadhya saastravettalu minge ani paeru pettina oka alchippa pedda rikaardu nelakolpindi. idhi 1499 samvatsaramlo putti saastravettala chetullo 2006loo maraninchevaraku jeevinche unnadi. mottam meeda 507 endlu nivasinchi ee bhoomi meeda ippativaraku atyanta ekkuva kaalam jeevinchina jantuvugaa rikaardu srushtinchindi. ayithe inni endlu jeevinchindani cientistulu etla cheppagaligaarane vishayam aasaktikaramainade kaadu vishaadakaramainadi kuudaa. samudra jalaallo jeevinche ee aalchippalapai edaadikoka chaara erpadutundi. ee chaara pai bhagam kanna lopali bhaagamlo spashtamgaa kanipistaayi. anduvalla saastravettalu ee arudaina alchippa mingni champi lopala unna maamsaanni teesivesi chippa lopala erpadina bande (chaara)lanu lekkinchaaru. mottam meeda 507 bandlu unnatlu gurtinchadamtho deeniki 507 endla vayasani telchaaru. ante adhi 1499loo janminchindannamaata! itla aneka jeevula jeevana kaalaanni gurtinchinappudu manishi batike kaalam mari ekkuva kakunda, mari takkuva kaadani ardhamavutundi.
manishi vandellu jeevistaadani evaru eppudu chepparo teliyadu kaani nijaaniki praacheena kaalamlo anta kaalam jeevinchinatlu etuvanti aadhaaraaluu levu. praacheena maanavula silaajaalu prapanchavyaaptamgaa dorikai. vaatini carben 14 paddhati vanti aadhunika pareekshalaku gurichesi avi ennella kritam nativo nirthaarinchinatle aadhunika paddhatulanu upayoginchi vaati vayasunu kuudaa cheppaaru. ee dorikina e silaajamaanavuduu kaneesam yabhai endlu jeevinchinatlugaa kuudaa nirdaaritam kaaledu. appatlo krura jantuvula nundi teevramaina praana haani undedi. atlage vipareetamaina antuvyaadhulu perigi gumpuloni janam chanipothu undevaaru. vaidyasadupaayaalu laeni aakaalamlo masuchi, kalara, plegu vanti vyaadhula valla chala takkuvamandi matrame muppharu, nalabhai endla varaku jeevinchi undevaaru. akkadadaka enduku 1900 samvatsaramlo america prajala sagatu vayasu kevalam 47 samvatsaraalu matrame ante migata prapanchamlo athi praacheena kaalamlo manavudu entha kaalam jeevinchi undevado oohinchavachchu.
parisodhanala phalitamgaa manishi ekkuva kaalam jeevinchenduku upayogapade saastriiya padaarthaalanu, paddhatulanu gurtistunnadu. musalitanaaniki gurichese jeenseni gurtinchi eppatiki manishi yavvanamtho unde vidhamgaa prayogaalu jarugutunnaayi. anuvamsika vyaadhulaku kaaranamaina jeenseni gurtinchi vaatilo maarpu kalugajeyadam dwara aarogyakaramaina biddala puttukaku tadwara vaari jeevitam ekkuva kaalam sagela charyalu teesukuntunnaru. geniticse sainesm abhivruddhitho chala rogaalaku virugudu kanipetti maanavuni jeevita kaalam penchutunnaaru. vandala endla paatu batike aneka jeevulanu nisitamgaa pariseelinchi manishi ki, aa jeevulaku madhya jeevana vyatyaasaalaku kaaranaalanu gurtistunnaru. manishi inka ekkuva kaalam jeevinchaalante etuvanti saastriiya paddhatulanu abhivruddhi cheyalo kuudaa gurtistunnaru. ippatike japan, chaina, italy vanti praantaallo, dweepaallo 120 endlu aapaina jeevinchina vaaru unnaaru. aayaa deshaallo konni graamaallo sataadhika vruddhulu vandalu, velallo unnaaru. vaari jeevana vidhaanaalanu gurtinchi nappudu enno aasaktikaramaina vishayaalu velugu chushayi. tondaragaa nidrapoyi, tondaragaa levadam, saareeraka shrama cheyadam, mitamgaanainaa samatulahaaram teesukovadam, saamuuhikamgaa jeevinchadam, okarikokaru sahayam chesukovadam vanti panulu chestunnavaaru ekkuvakaalam jeevistunnatlu gurtinchaaru. deennibatti saamuuhika shramaika jeevana soundaryame deerghakaalam jeevinchadaaniki asalu kaaranam ani cheppavachhu.