రాచకొండ - వికీపీడియా
రాచకొండ
తెలంగాణ, యాదాద్రి భువనగిరి జిల్లా, నారాయణపూర్ (యాదాద్రి జిల్లా) మండలం లోని గ్రామం
రాచకొండ, తెలంగాణ రాష్ట్రం, యాదాద్రి - భువనగిరి జిల్లా, నారాయణపూర్ మండలంలోని గ్రామం.[1]
రాచకొండ కోట దక్షిణ ముఖద్వారం
యాదాద్రి - భువనగిరి
నారాయణపూర్
ఇది మండల కేంద్రమైన నారాయణపూర్ నుండి 8 కి. మీ. దూరం లోను, సమీప పట్టణమైన నల్గొండ నుండి 65 కి. మీ. దూరంలోనూ ఉంది.
3 మొదటి గుహలో..
4 గుర్రాల గుట్ట మీద..
కోటలోని మరో ద్వారం
2011 భారత జనగణన గణాంకాల ప్రకారం ఈ గ్రామం 344 ఇళ్లతో, 1300 జనాభాతో 5611 హెక్టార్లలో విస్తరించి ఉంది. గ్రామంలో మగవారి సంఖ్య 682, ఆడవారి సంఖ్య 618. షెడ్యూల్డ్ కులాల సంఖ్య 70 కాగా షెడ్యూల్డ్ తెగల సంఖ్య 1182. గ్రామం యొక్క జనగణన లొకేషన్ కోడ్ 577133[2].పిన్ కోడ్: 508253.
రాచకొండ పర్యాటక ప్రాముఖ్యత గల ప్రదేశం. పట్టాభిగుట్ట దగ్గర ఒక గుహలోకల 'దశావతార' శిల్పాలు, పట్టణంలోని ఐదు దేవాలయాలు కాకతీయుల శిల్పకళకు చక్కటి నిదర్శనాలు. రేచర్ల నాయకులు రాచకొండ రాజధానిగా క్రీ.శ.1325 నుండి 1474 వరకు మొత్తము తెలంగాణను పరిపాలించారు.
తెలంగాణలో ఇప్పటి వరకు ప్రభుత్వం దృష్టికి వచ్చిన ఇలాంటి గుహలు 17 ఉన్నాయి. ఇప్పుడు తాజాగా రాచకొండ గుట్టల్లో రెండు రాతి గుహలు వెలుగులోకి వచ్చాయి. చరిత్ర పూర్వయుగానికి చెందిన.. అంటే రాత కనిపెట్టక ముందు కాలం నుంచే తెలంగాణ ప్రాంతంలో ఆదిమానవులు నివసించేవారనడానికి నిదర్శనంగా వారు వేసిన చిత్రాలు ఈ గుహల్లో ఉన్నాయి. అంటే తెలంగాణ చరిత్ర చాలా ప్రాచీనమైనదని మరోసారి రుజువైందన్నమాట. ఇలాంటి గుహలు ఈ రాచకొండ గుట్టల్లో మరెన్నో ఉండొచ్చు.
మొదటి గుహలో..సవరించు
గుర్రాల గుట్ట మీద చాళుక్య యుగం నాటి వైష్ణవాలయం ఉంది. దీనికి సమీపంలోనే పెద్ద రాతి గుండ్ల మధ్య సహజసిద్ధమైన గుహ ఉంది. త్రిభుజాకార ముఖద్వారం ఉన్న ఈ గుహ సుమారు రెండు వందలమంది కూర్చునేంత వైశాల్యంతో ఉంటుంది. గుహలో తూర్పు పడమరలకు సహజ ద్వారాలుండగా ఉత్తర.. పడమర గోడలు ఏటవాలుగా ఉన్నాయి. ఒక పెద్ద గుండుపై మరో బండరాయి పడడంతో ఈ గుహ ఏర్పడింది. ఉత్తరం వైపు చూస్తున్న ఏటవాలు రాతి గోడ ఉపరితలం మీద చిత్రలేఖనాలున్నాయి. తూర్పు నుంచి పడమర వైపు కొనసాగుతున్న ఈ గోడకు మొదట మనుషుల బొమ్మలు కనిపిస్తాయి. తరువాత దీర్ఘ చతురస్రాకారంలో పటం డిజైన్) బొమ్మ ఉంది.
సుమారు గజం పొడవు, అరగజం వెడల్పు పరిమాణాలతో ఉన్న ఈ పటం బొమ్మే ఇక్కడి చిత్రలేఖనాల్లో అతిపెద్ద చిత్రం. పటం బొమ్మకు పడమటి దిక్కున కొందరు మనుషుల బొమ్మలున్నాయి. వాటి తరువాత వరుసగా సుమారు ఆరేడు గజాల పొడవున ఎర్ర గీతలు గీసి ఉన్నాయి. సుమారు ఫీటు పొడవు, రెండు అంగుళాల వెడల్పుతో ఉన్న గీతల మధ్య దూరం అర ఫీటుంటుంది. నిజానికి ఈ గీతలు భక్తుల ప్రతిరూపాలు. పటం దైవానికి ప్రతీక. ఎదురుగా ఉన్న రాయిపై పద్మనాయకుల కాలాన చెక్కిన గణపతి శిల్పం ఉంది. గుర్రాల గుట్ట ప్రవేశ ద్వారానికి కుడివైపున కన్పించే పెద్ద గుండ్ల కింద మరో గుహ ఉంది. ఇక్కడేమో పెట్రోగ్లిప్స్ (petroglyphs), కప్యూల్స్ (cupules) ఉన్నాయి. రాయిపైన లోహ పరికరంతో చెక్కే చిత్రాలను ఇంగ్లీషులో పెట్రోగ్లిప్స్ అంటారు. రెండు సెం.మీ. ల లోతు, వృత్తాకారంలో ఉండే చిన్న చిన్న బద్దిలను కప్యూల్స్ అంటారు. ఇక్కడి పెట్రోగ్లిప్స్‌లో చాలా విశేషాలు చిత్రించి ఉన్నాయి. మొదటి చిత్రంలో ముగ్గురు మనుషులు, వారి కింద వరుసలో మరో ముగ్గురు కర్రలు, ఈటల సహాయంతో తమకు ఎదురుగా వస్తున్న పులిని ఎదుర్కొంటున్నట్లు చిత్రించి ఉంది.
ఈ ఆరుగురి మీద లింగం లేదా గుడిని పోలిన రేఖా చిత్రముంది. వీరి మధ్య పిరమిడ్ లేదా త్రిభుజాకారంలో ఆరు కప్యూల్స్ ఉన్నాయి. మనుషుల నుంచి ప్రారంభమై వరుసగా పులి కింది నుంచి వెనుకవైపునకు కప్యూల్స్ సుమారు 20 చిత్రించి ఉన్నాయి. ఈ కప్యూల్స్‌కు, పులికి మధ్య ఒక అడ్డు గీత నుంచి కిందికి నాలుగైదు గీతలు వేలాడుతున్నట్లుగా చిత్రమొకటి ఉంది. పై రేఖా చిత్రాలన్నింటి పొడవు సుమారు 6 అంగుళాలుండగా, వెడల్పు సుమారు రెండు అంగుళాలుంటుంది.
తెలంగాణలో వీటిని చెక్కిన మానవులు సుమారు క్రీ.పూ. 3 వేల సంవత్సరాల నుంచి క్రీ. పూ. ఒక వేయి సంవత్సరాల మధ్య కాలంలో జీవించి ఉండొచ్చు. పై చిత్రాలను బట్టి కొత్త రాతియుగం నాటికి తెలంగాణ ప్రజలు లోహ ఆయుధాలను వాడుతున్నారని వేట వారి ప్రధాన జీవనాధారం అని, దైవాన్ని పూజిస్తున్నారని, వారికి ఒక క్రమ సమాజం ఏర్పడిందని చెప్పవచ్చు.
గుర్రాల గుట్ట మీద..సవరించు
కాకతీయుల తర్వాత తెలంగాణ ప్రాంతానికి రాజధానిగా వర్ధిల్లిన రాచకొండ చరిత్రకు సాక్ష్యంగా కొన్ని కట్టడాలు ఇక్కడ దర్శనమిస్తాయి. కానీ అంతకుముందు కూడా ఇక్కడ మరో చరిత్ర ఉందని చరిత్రకారులు పరిశోధనలు చేస్తున్నారు. ఈ పరిశీలనలో ఎన్నో రహస్యాలు బయటపడుతున్నాయి. ఇప్పుడు వెలుగులోకి వచ్చిన రెండు గుహల్లో ఇదే విషయం బోధపడుతుంది. మానవ నాగరికత, పరిణామ క్రమం, సంస్కృతికి మూలాలు ఈ రాతి గోడల మీద దర్శనమిస్తున్నాయి. మనది దక్కన్ సంస్కృతి అనడానికి దక్కన్ పీఠభూమి మీద ఉన్న కర్ణాటకలో, మధ్యప్రదేశ్‌లో కూడా ఇలాంటి చిత్రలేఖనాలున్నాయి. సంస్కృతి అంటే ఏంటి? చిత్రం, శిల్పం, నాట్యం, సంగీతం, సాహిత్యం.. ఇవే కదా.
ఇందులో మనిషి మొదటగా నేర్చుకుంది చిత్రలేఖనమే. ఆ చిత్రాలే మానవ జీవనవిధానాన్ని ప్రతిబింబింపజేస్తాయి. రాచకొండ రాతి గుహల్లో అలాంటి చిత్రాలే ఉన్నాయి. రాచకొండ దుర్గం ప్రధాన ద్వారం నుంచి లోపలికి వెళ్లగానే ఎడమవైపు గుర్రాల గుట్ట, కుడివైపు కచేరీ గుట్ట ఉంటాయి. ప్రాచీన చిత్రాలు వెలుగులోకి వచ్చిన రాతి గుహలు గుర్రాల గుట్ట మీద ఉన్నాయి. ఇంతకీ ఆ గుహల్లో ఏముంది? ఆ చిత్రాలు ఏం చెబుతున్నాయి? ఎప్పటివై ఉండొచ్చు?
రాతి చిత్ర శాస్త్రం ప్రకారం.. మొదటి గుహలోని చిత్రలేఖనాల్లో క్రూర జంతువులు, వేటాడిన జంతువులు, ఆయుధాలు లేకుండా పటం, మనుషులు మాత్రమే చిత్రించి ఉన్నాయి కాబట్టి ఇవి మధ్య రాతియుగానికి ముందువి అయి ఉండొచ్చు. తరువాత వచ్చిన కొత్త రాతి యుగానికి చెందినవి కూడా అయి ఉండొచ్చు. సున్నపు రాళ్లు, ఎరుపు రాళ్లు, ఆకు పసర్లలాంటివి వాడి ఈ చిత్రాలను గీసి ఉండొచ్చు. అందువల్లే ఇన్ని శతాబ్దాల పాటు చెక్కుచెదరకుండా ఉన్నాయి. సీసీఎంబీ (సెంటర్ ఫర్ సెల్యూలర్ అండ్ మాలిక్యులర్ బయాలజీ) వారు సీ14 టెస్ట్ ద్వారా, థెర్మోల్యుమిన్‌సెన్స్ డేటింగ్ ద్వారా కచ్చితంగా వీటిని ఎప్పుడు గీశారో తెలుసుకోవచ్చు.
రెండో గుహలోని చిత్రాలు మధ్యరాతి యుగానికి.. అంటే క్రీ.పూ. 10వేల సంవత్సరాల నుంచి క్రీ.పూ. 3 వేల సంవత్సరాల మధ్య యుగకాలంలో గీసి ఉండొచ్చు. ఈ కాలంలోనే తెలంగాణలో ఇలాంటి చిత్రలేఖనాలు రాతి గుహవాసాల్లో చిత్రించడం ప్రారంభమైందని ప్రొఫెసర్ ఎన్. చంద్రమౌళి రాసిన ప్రామాణిక గ్రంథం చెబుతోంది. ఈ రెండు గుహల్లోని చిత్రలేఖనంపై ప్రామాణిక పరిశోధన చేస్తే మరిన్ని విషయాలు బయటికి వచ్చే అవకాశముంది.
ప్రముఖ అర్కియాలజిస్ట్ వీవీ కృష్ణశాస్త్రి ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో ఇలాంటి గుహలు 28 ఉన్నట్లు రాశారు. అందులో 15 తెలంగాణలో, 13 ఆంధ్రా, రాయలసీమలో ఉన్నట్లు వివరించారు. వీటిలో తెలంగాణలో ఉన్నవాటి గురించి ప్రస్తావించారు కానీ వివరించలేదు.
రాచకొండ మీద పుస్తకం రాసేందుకు పరిశోధన చేస్తున్నాru. ఇందులో భాగంగానే వీటిని గుర్తించాru. రాష్ట్ర పురావస్తు శాఖ ఈ రెండు గుహల చుట్టూ కంచె వేయించి ఈ అరుదైన చిత్రలేఖనాలను పరిరక్షించాలి. ఇప్పటికే చిత్రలేఖనాల గుహ సమీపంలో రెండు చోట్ల గుప్త నిధుల కోసం తవ్వకాలు జరిపారు.
గ్రామంలో ప్రభుత్వ ప్రాథమిక పాఠశాలలు నాలుగు ఉన్నాయి.బాలబడి, ప్రాథమికోన్నత పాఠశాల, మాధ్యమిక పాఠశాల‌లు నారాయణపూర్లో ఉన్నాయి. సమీప జూనియర్ కళాశాల నారాయణపూర్లోను, ప్రభుత్వ ఆర్ట్స్ / సైన్స్ డిగ్రీ కళాశాల చౌటుప్పల్లోనూ ఉన్నాయి. సమీప వైద్య కళాశాల నార్కట్ పల్లిలోను, పాలీటెక్నిక్‌ నల్గొండలోను, మేనేజిమెంటు కళాశాల తూప్రాన్ పేట్లోనూ ఉన్నాయి. సమీప వృత్తి విద్యా శిక్షణ పాఠశాల చౌటుప్పల్లోను, అనియత విద్యా కేంద్రం, దివ్యాంగుల ప్రత్యేక పాఠశాల‌లు నల్గొండలోనూ ఉన్నాయి.
గ్రామంలో స్వయం సహాయక బృందం, పౌర సరఫరాల కేంద్రం ఉన్నాయి. సహకార బ్యాంకు, వ్యవసాయ పరపతి సంఘం గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. రోజువారీ మార్కెట్, వారం వారం సంత గ్రామం నుండి 5 నుండి 10 కి.మీ. దూరంలో ఉన్నాయి. ఏటీఎమ్, వాణిజ్య బ్యాంకు గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉన్నాయి. వ్యవసాయ మార్కెటింగ్ సొసైటీ గ్రామం నుండి 10 కి.మీ.కి పైబడిన దూరంలో ఉంది.
rachakonda - vikipedia
rachakonda
telamgaana, yaadaadri bhuvanagiri jilla, narayanapur (yaadaadri jilla) mandalam loni graamam
rachakonda, telamgaana rashtram, yaadaadri - bhuvanagiri jilla, narayanapur mandalamlooni graamam.[1]
rachakonda kota dakshina mukhadwaram
yaadaadri - bhuvanagiri
narayanapur
idhi mandala kendramaina narayanapur nundi 8 ki. mee. dooram lonu, sameepa pattanamaina nalgonda nundi 65 ki. mee. dooramloonuu undi.
3 modati guhalo..
4 gurrala gutta meeda..
kotaloni maro dwaram
2011 bhaarata janaganana ganankala prakaaram ee graamam 344 illatho, 1300 janabhato 5611 hectarlalo vistarinchi undi. graamamlo magavari sankhya 682, aadavaari sankhya 618. sheduled kulaala sankhya 70 kaga sheduled tegala sankhya 1182. graamam yokka janaganana lokeshan kod 577133[2].pin kod: 508253.
rachakonda paryaataka praamukhyata gala pradesam. pattabhigutta daggara oka guhalokala 'dasavatara' shilpaalu, pattanamlooni aidu devalayalu kaakateeyula silpakalaku chakkati nidarsanaalu. recharla naayakulu rachakonda rajadhaniga cree.sha.1325 nundi 1474 varaku mottamu telangaananu paripaalinchaaru.
telamgaanalo ippati varaku prabhutvam drushtiki vachina ilanti guhalu 17 unnaayi. ippudu taajaagaa rachakonda guttallo rendu raati guhalu veluguloki vachayi. charitra puurvayugaaniki chendina.. ante raata kanipettaka mundu kaalam nunche telamgaana praantamlo aadimaanavulu nivasinchevaaranadaaniki nidarsanamgaa vaaru vesina chitraalu ee guhallo unnaayi. ante telamgaana charitra chala praacheenamainadani marosari rujuvaindannamata. ilanti guhalu ee rachakonda guttallo marenno undochu.
modati guhalo..savarinchu
gurrala gutta meeda chalukya yugam naati vaishnavaalayam undi. deeniki sameepamlone pedda raati gundla madhya sahajasiddhamaina guha undi. tribhujaakaara mukhadwaram unna ee guha sumaru rendu vandalamandi koorchunenta vaisaalyamtho untundi. guhalo thoorpu padamaralaku sahaja dwaaraalundagaa uttara.. padamara godalu etavaluga unnaayi. oka pedda gundupai maro bandarai padadamtho ee guha erpadindi. uttaram vaipu chustunna etavalu raati goda uparitalam meeda chitralekhanaalunnaayi. thoorpu nunchi padamara vaipu konasaagutunna ee godaku modata manushula bommalu kanipistaayi. taruvaata deergha chaturasraakaaramlo patam dizine) bomma undi.
sumaru gajam podavu, aragajam vedalpu parimaanaalatoe unna ee patam bomme ikkadi chitralekhanaallo atipedda chitram. patam bommaku padamati dikkuna kondaru manushula bommalunnayi. vaati taruvaata varusagaa sumaru aaredu gajala podavuna erra geetalu geesi unnaayi. sumaru feetu podavu, rendu angulaala vedalputho unna geetala madhya dooram ara pheetuntundi. nijaaniki ee geetalu bhaktula pratiruupaalu. patam daivaniki prateeka. edurugaa unna raayipai padmanaayakula kaalaana chekkina ganapati shilpam undi. gurrala gutta pravesha dwaaraaniki kudivaipuna kanpinche pedda gundla kinda maro guha undi. ikkademo petroglips (petroglyphs), cupsels (cupules) unnaayi. raayipaina loha parikaramtho chekke chitraalanu ingleeshulo petroglips antaaru. rendu sem.mee. la lothu, vruttaakaaramlo unde chinna chinna baddilanu cupsels antaaru. ikkadi petroglipsilo chala visaeshaalu chitrinchi unnaayi. modati chitramlo mugguru manushulu, vaari kinda varusalo maro mugguru karralu, eetala sahaayamtho tamaku edurugaa vastunna pulini edurkontunnatlu chitrinchi undi.
ee aruguri meeda lingam leda gudini polina rekha chitramundi. veeri madhya piramid leda tribhujaakaaramlo aaru cupsels unnaayi. manushula nunchi praarambhamai varusagaa puli kindi nunchi venukavaipunaku cupsels sumaru 20 chitrinchi unnaayi. ee kapyoolseku, puliki madhya oka addu geetha nunchi kindiki naalugaidu geetalu velaadutunnatlugaa chitramokati undi. pai rekha chitraalanninti podavu sumaru 6 angulaalundagaa, vedalpu sumaru rendu angulaaluntundi.
telamgaanalo veetini chekkina maanavulu sumaru cree.poo. 3 vela samvatsaraala nunchi cree. poo. oka veyi samvatsaraala madhya kaalamlo jeevinchi undochu. pai chitraalanu batti kotta raatiyugam naatiki telamgaana prajalu loha aayudhaalanu vaadutunnaarani veta vaari pradhaana jeevanaadhaaram ani, daivaanni poojistunnaarani, vaariki oka krama samajam erpadindani cheppavachhu.
gurrala gutta meeda..savarinchu
kaakateeyula tarvaata telamgaana praantaaniki rajadhaniga vardhillina rachakonda charitraku saakshyamgaa konni kattadaalu ikkada darsanamistaayi. cony antakumundu kuudaa ikkada maro charitra undani charitrakaarulu parisodhanalu chestunnaru. ee pariseelanalo enno rahasyaalu bayatapadutunnaayi. ippudu veluguloki vachina rendu guhallo ide vishayam bodhapadutundi. manava naagarikata, parinaama kramam, samskrutiki moolaalu ee raati godala meeda darsanamistunnaayi. manadi dakkan samskruti anadaaniki dakkan peethabhoomi meeda unna karnaatakalo, madhyapradeshamlo kuudaa ilanti chitralekhanaalunnaayi. samskruti ante enti? chitram, shilpam, naatyam, sangeetam, saahityam.. ive kada.
indulo manishi modatagaa neerchukundi chitralekhaname. aa chitrale manava jeevanavidhaanaanni pratibimbimpajestaay. rachakonda raati guhallo alanti chitrale unnaayi. rachakonda durgam pradhaana dwaram nunchi lopaliki vellagaane edamavaipu gurrala gutta, kudivaipu kacheri gutta untaayi. praacheena chitraalu veluguloki vachina raati guhalu gurrala gutta meeda unnaayi. intakee aa guhallo emundi? aa chitraalu yem chebutunnaayi? eppativai undochu?
raati chitra saastram prakaaram.. modati guhaloni chitralekhanaallo krura jantuvulu, vetaadina jantuvulu, aayudhaalu lekunda patam, manushulu matrame chitrinchi unnaayi kabatti ivi madhya raatiyugaaniki munduvi ayi undochu. taruvaata vachina kotta raati yuganiki chendinavi kuudaa ayi undochu. sunnapu raallu, erupu raallu, aaku pasarlalantivi vaadi ee chitraalanu geesi undochu. anduvalle inni sataabdaala paatu chekkuchedarakunda unnaayi. ccmb (senter far seluelar and malicular bialogy) vaaru see14 test dwara, thermoluminsine dating dwara kachitamgaa veetini eppudu geesaaro telusukovacchu.
rendo guhaloni chitraalu madhyaraati yuganiki.. ante cree.poo. 10vela samvatsaraala nunchi cree.poo. 3 vela samvatsaraala madhya yugakaalamlo geesi undochu. ee kaalamlone telamgaanalo ilanti chitralekhanaalu raati guhavasallo chitrinchadam praarambhamaindani professor en. chandramouli raasina praamaanika grandham chebutondi. ee rendu guhalloni chitralekhanampai praamaanika parisodhana cheste marinni vishayaalu bayatiki vache avakaasamundi.
pramukha archialogist veevi krishnasastri aandhrapradeshame ilanti guhalu 28 unnatlu raasaaru. andulo 15 telamgaanalo, 13 andhra, raayalaseemalo unnatlu vivarinchaaru. veetilo telamgaanalo unnavaati gurinchi prastaavinchaaru cony vivarinchaledu.
rachakonda meeda pustakam rasenduku parisodhana chestunnaru. indulo bhagamgane veetini gurtincharu. rashtra puraavastu saakha ee rendu guhala chuttu kanche veyinchi ee arudaina chitralekhanaalanu parirakshinchaali. ippatike chitralekhanaala guha sameepamlo rendu chotla gupta nidhula kosam tavvakaalu jariparu.
graamamlo prabhutva praathamika paatasaalalu naalugu unnaayi.balabadi, praathamikoonnata paatasaala, maadhyamika paatasaalamulu narayanapurlo unnaayi. sameepa joonier kalasala narayanapurlonu, prabhutva arts / sains digri kalasala choutuppallonu unnaayi. sameepa vaidya kalasala narcat palliloonu, polytechnicky nalgondalonu, maenejimentu kalasala thoopran paetloonuu unnaayi. sameepa vrutti vidya sikshana paatasaala choutuppallonu, aniyata vidya kendram, divyaangula pratyeka paatasaalamulu nalgondaloonuu unnaayi.
graamamlo swayam sahayaka brundam, poura sarafaraala kendram unnaayi. sahakara byaanku, vyavasaaya parapati sangham graamam nundi 5 nundi 10 ki.mee. dooramlo unnaayi. rojuwari market, vaaram vaaram santa graamam nundi 5 nundi 10 ki.mee. dooramlo unnaayi. atm, vaanijya byaanku graamam nundi 10 ki.mee.ki paibadina dooramlo unnaayi. vyavasaaya marcheting socity graamam nundi 10 ki.mee.ki paibadina dooramlo undi.