స్నేహితులైనా చుట్టాలైనా ఎవరైనా కానివ్వండి మనని నమ్మిన వారిని మోసం చేయడం, అన్యాయం చేయడం మాత్రం సమంజసం కాదు. మన స్వార్ధం కోసం ఎదుటివాళ్ళకు ఏదో ఒక మాట చెప్పి మన పబ్బం గడుపుకోవడం, మన అవసరాల కోసం ఎదుటి వాళ్ళను వాడుకోవడం సరియైన పద్దతి కాదు. మనమీద పెట్టుకున్న నమ్మకాన్ని పోగొట్టుకోకూడదు. మాటలు చెప్పడం కాదు నిలబెట్టుకోవడం కూడా తెలియాలి. స్నేహితుడు సన్నిహితుడు అని నమ్మి తన వాళ్ళను కాదని తన పరువు, ప్రతిష్ఠని స్నేహితునికి అప్పచెప్తే ఇప్పుడు ఏమి చెయ్యాలో తెలియని స్థితిలో పడవేసిన ఆ స్నేహితుని ఏ పేరుతొ పిలవాలి? పై పై మెరుగులుకానివ్వండి, వేరే ఏదైనా కానివ్వండి..నమ్మక ద్రోహం చేసిన ఆ స్వార్ధం మానవ విలువల మీద నమ్మకాన్ని కోల్పోయేటట్లు చేస్తోంది. తళుకు బెళుకులకు మోసపోయి మత్తు కమ్మిన మాయలో పడి మంచి చెడు లేకుండా ప్రాణ హితుడిని వంచన చేసిన పాపం ఊరికినే పోదు. నమ్మకంగా నమ్మినందుకు ఇంత విలువైన బహుమతిని కానుకగా ఇచ్చిన ఆ పెద్ద మనిషి అంటుంటాడు నేను చాలా చేసాను కాని... నన్ను పక్కన పెట్టారు అని ఇంకా చాలా చాలా రకరకాల అబద్దాలతో ఆ నమ్మిన స్నేహితుని ఇంట్లో కూడా చిచ్చు పెట్టడంలో సఫలీకృతుడు అయ్యాడేమో మరి?? నిజానిజాలు తెలిసి కూడా గొర్రె కసాయి వాడిని నమ్ముతుంది అన్న సామెత నిజం ఐంది కూడా!! ఓ వయ్యారిభామ కూడా తన వంతుగా చేతనైన సాయం చేసింది.....!! తన అకుంఠిత దీక్షతో తను అనుకున్నది సాధించింది. మొత్తానికి మరో పలనాటి చరిత్ర పునరావృతమైంది. నిజం కూడా మౌనంగానే ఉండిపోయింది ఏమి చేయలేక!!
కొద్దిగా ఆలస్యంగా ఈ టపా రాస్తున్నందుకు అందరూ మన్నించాలి.....మే పదిహేనో తారిఖున అవనిగడ్డలోని మా శిశువిద్యామందిరం లో 1976 - 1983 ( 1st - 7 th) వరకు చదువుకున్న అందరమూ కలుసుకోవడం అస్సలు ఆ రోజు తలచుకుంటే చెప్పడానికి మాటలు కరువైపోతున్నాయి.
ఎపుడు తెల్లవారుతుందా అందరిని చూస్తామా అని ప్రతి ఒక్కరికి వుండే వుంటుంది. మరి ఎప్పుడో ముప్పై ఏళ్ల నాడు చూసుకున్న, చెప్పుకున్న కబుర్లు, చేసిన అల్లరి, చదివిన పాఠాలు ఇలా ఎన్నో చిన్ననాటి అనుభూతులు, మంచి నడవడి నేర్పిన మా గురువులను, బాల్య స్నేహితులను కలుసుకునే అదృష్టం జీవితంలో మాకు దక్కింది.
ఎలా వున్నావు? నువ్వు నువ్వేనా !! అస్సలు గుర్తు పట్టలేదు...నువ్వు కొద్దిగా కుడా మారలేదు.....ఏంటిరా హెడ్ మాస్టారితో ఇంగ్లీష్ టెన్సులు, లీవ్ లెటర్లు రాక తిన్న తన్నులు గుర్తు ఉన్నాయా!! పాఠం అప్ప చెప్పలేదని అమ్మాయిలతో కొట్టించిన చెంప దెబ్బలు గుర్తు ఉన్నాయా!! ఇలాంటి మధుర జ్ఞాపకాలు ఎన్నో..ఎన్నెన్నో...!!
చిన్నప్పుడు ఆచారి మాస్టారు చెప్పిన సుమతి, వేమన పద్యాలు, పెద్దబాలశిక్ష, రాసిన అక్షరాలూ, విష్వక్సేనుడు లాంటి కష్టమైన పదాల డిక్టేషను పిరాట్ల గారు చెప్పిన శివలింగాష్టకం, దేశభక్తి గేయాలు, పెట్టిన క్విజ్జులు, నాగలక్ష్మి గారు చెప్పిన వెంకటేశ్వర సుప్రభాతం, మూడులోనే హిందీ అక్షరాలూ నేర్పిన ప్రమీలారాణి గారు, అందంగా బొమ్మలు వేయడమే కాకుండా పెద్ద జడతో అందంగా వుండే కమలా టీచర్ గారు నాకు గుర్తు వున్నంత వరకు అప్పట్లో ముందుగా డ్రాయింగ్ లో వెరిగుడ్ తరువాత మొదటి ఫైన్ పెట్టించుకున్నది నేనే(సీతాకోకచిలుక కి వచ్చింది లెండి). భూగోళము, ఆర్ధిక శాస్త్రమే కాకుండా పాటలు, డాన్సులు నేర్పిన శ్రీలత గారు, కూడికలు, తీసివేతలు, భాగహారాలు చెప్పిన రామలక్ష్మి గారు, ఎక్స్ వై లతో ఆల్జీబ్రా లో ఓనమాలు నేర్పిన ప్రసాద్ గారు, తరువాత మిగిలినవి చెప్పిన రత్తయ్య గారు ఈయన పి యస్ కుడా చెప్పినట్లు గుర్తు. గజేంద్ర మోక్షం తో పాటు, కృష్ణ శతకం, పంచంతంత్రం, సంస్కృతం, తెలుగు పాఠాలు చెప్పిన తెలుగు మాస్టారు....నాకు బాగా గుర్తు అందరూ హెడ్ మాస్టారితో బాగా దెబ్బలు తినే వాళ్ళు ఇంగ్లిష్ రాక. ఒకసారి జనవరి ఫస్ట్ న ప్రైవేట్ క్లాసు పెట్టి అందరిని కొట్టారు....నేను కుడా ఆ రోజు మాత్రమే దెబ్బలు తిన్నాను తొందరగా చదవలేదని కొట్టారు. తరువాత మేము అందరమూ అనుకున్నాము ఆయనకు ఆపిల్ ఇవ్వలేదని కొట్టారని....బాగా కోపంగా వుండే వారు. నాకు ఒక్క మార్కు తగ్గినా బాగా తిట్టేవారు మీకోసం వుండి చదివిస్తుంటే ఎందుకు తక్కువ వచ్చాయి అని. మీసాల మాస్టారి డ్రిల్ ఆయన హడావిడి అందరికి గుర్తు వుంటుంది. వసంతరావు గారు ఎన్ ఎస్ కి వచ్చేవారు ఒకసారి ఊపిరితిత్తుల బొమ్మ బోర్డ్ పై ఆయన వేస్తుంటే నేను బుక్ లో వేసాను నా బొమ్మ చాలా బాగా వచ్చింది ఆయన వేసినదానికన్నా... నువ్వే వేసావా!! మళ్ళి వెయ్యి అని వేయించారు. ఆయన తరువాత ప్రసాద్ గారు ఎన్ ఎస్ కి వచ్చేవారు. నాకు రింగ్ ఎడమ చేతితో ఆడటం వచ్చు కుడిచేతితో రాదు. మల్లీశ్వరి గారు ఆటకి నన్ను తీసుకోక పొతే రెండు రోజులలో కుడిచేతితో ఆడటం నేర్చుకున్నాను. వేరే స్కూలుకి వెళ్ళిపోయినా నాలుగూ ఐదు ఏళ్ళు రింగ్ లో నాదే మొదటి లేదా రెండో స్థానం. హెడ్ మాస్టారు సాయంత్రం పూట రోజు హనుమాంచాలిసా , భగవగ్దీత ఇంకా ఎన్నో నీతి పద్యాలు చదివించేవారు.
స్కూలు వార్షికోత్సవం చేయలేదని మా వీధిలో పిల్లలందరితో కలిసి అందరిని పిలిచి నాటకాలు, డాన్సులు, పాటలు వేయించి ఏదో భోజనాలు కుడా పెట్టించాము. ముందు భారతమాత నన్ను అని మళ్ళి వేరే అమ్మాయిని పెడతాము అంటే ఏడ్చాను కుడా!! మా వీధిలో పెద్దవాళ్ళు అందరూ వీళ్ళు పిల్లలు కాదు పిడుగులు అని భలే పొగిడారు. మరి ఆరోజుల్లో కొరియోగ్రఫీ అంటే మాటలు కాదు. రెండు దాన్సులకి నేనే కొరియోగ్రఫీ చేసింది కుడా. మొత్తం ప్రోగ్రాం ఆర్గనైజ్ చేసింది కుడా నేనే. మా టీచర్లని కుడా పిలిచాము....
అప్పట్లోనే ఆరువందలమంది పిల్లలు వుండేవారు మా స్కూలులో....గురువులు మనకు గుర్తు వుండటం గొప్ప కాదు.వారికి మనం గుర్తు వుండటం అనేది మరి ఏ జన్మలో చేసుకున్న పుణ్యమో!! మాకంటూ ఒక వ్యక్తిత్వాన్ని, సంఘం లో ఓ మంచి స్థానాన్ని కల్పించిన మా ఆచార్య దేవుళ్ళను ఏదో ఉడతాభక్తిగా సన్మానించుకునే అపురూప క్షణాలు, అందరికి నేను గుర్తు వున్నాను అని తెలిసిన ఆ క్షణం జీవితంలో ఎప్పటికీ మరపురాని వెలకట్టలేని సంపదే!!
ఆ అనుభూతిని అనుభవించాలే కాని మాటలలో చెప్పడం నాకు రావడం లేదు ఇప్పటికీ.....నా మాట మన్నించి వచ్చిన అందరికి నా కృతజ్ఞతలు....మాకు ఈ మధురమైన అనుభూతిని మిగల్చడానికి ఈ ప్రోగ్రాం బాగా జరగడానికి ఎంతో కృషి చేసిన వారికి, దీనికోసం కొన్నిటిని వదులుకుని వచ్చిన వారికి నా హృదయపూర్వక కృతజ్ఞతలు.
ఈ రోజు పెళ్లి చేసుకుని పెళ్లి పుస్తకంలోని మొదటి పేజి లోనికి అడుగిడుతున్న అశోక్ జంట కి అభినందనలు....శుభాకాంక్షలు....
snehitulainaa chuttalaina evarena kaanivvandi manani nammina vaarini mosam cheyadam, anyayam cheyadam maatram samanjasam kaadu. mana swaardham kosam edutivaallaku edho oka maata cheppi mana pabbam gadupukovadam, mana avasaraala kosam eduti vaallanu vaadukovadam sariyaina paddati kaadu. manameeda pettukunna nammakaanni pogottukokudadu. maatalu cheppadam kaadu nilabettukovadam kuudaa teliyaali. snehitudu sannihitudu ani nammi tana vaallanu kaadani tana paruvu, pratishtani snehituniki appachepte ippudu emi cheyyaalo teliyani sthitilo padavesina aa snehituni e paerutho pilavali? pai pai merugulukaanivvandi, vere edaina kaanivvandi..nammaka droham chesina aa swaardham manava viluvala meeda nammakaanni kolpoyetatlu chestondi. taluku belukulaku mosapoi mattu kammina maayalo padi manchi chedu lekunda praana hitudini vanchana chesina paapam oorikine podu. nammakamgaa namminanduku inta viluvaina bahumatini kaanukagaa ichina aa pedda manishi antuntaadu nenu chala chesanu kaani... nannu pakkana pettaaru ani inka chala chala rakarakaala abaddaalato aa nammina snehituni intlo kuudaa chichu pettadamlo safaleekrutudu ayyademo mari?? nijaanijaalu telisi kuudaa gorre kasai vaadini nammutundi anna saameta nijam aindi kuudaa!! oo vayyaribhama kuudaa tana vantugaa chetanaina saayam chesindi.....!! tana akunthita deekshatho tanu anukunnadi saadhinchindi. mottaaniki maro palanati charitra punaraavrutamaindi. nijam kuudaa mounamgaane undipoyindi emi cheyaleka!!
koddigaa aalasyamgaa ee tapa raastunnanduku andaruu manninchaali.....mee padiheno taarikhuna avanigaddaloni maa sisuvidyaamandiram loo 1976 - 1983 ( 1st - 7 th) varaku chaduvukunna andaramuu kalusukovadam assalu aa roju talachukunte cheppadaaniki maatalu karuvaipotunnaayi.
epudu tellavaarutundaa andarini chustama ani prati okkariki vunde vuntundi. mari eppudo muppai ella naadu chusukunna, cheppukunna kaburlu, chesina allari, chadivina paataalu ilaa enno chinnanati anubhoothulu, manchi nadavadi nerpina maa guruvulanu, balya snehitulanu kalusukune adrushtam jeevitamlo maaku dakkindi.
ela vunnavu? nuvvu nuvvena !! assalu gurtu pattaledu...nuvvu koddigaa kuda maaraledu.....entira head mastaritho ingleesh tensulu, leav letarlu raaka tinna tannulu gurtu unnaya!! paatham appa cheppaledani ammaayilatho kottinchina chempa debbalu gurtu unnaya!! ilanti madhura ghnaapakaalu enno..ennenno...!!
chinnappudu aachaari maastaaru cheppina sumati, vemana padyaalu, peddabalasiksha, raasina aksharaaluu, vishvaksenudu lanti kashtamaina padaala dictationu piraatla gaaru cheppina sivalingashtakam, deshabhakti geyalu, pettina kvijjulu, nagalakshmi gaaru cheppina venkateshwara suprabhaatam, moodulone hindi aksharaaluu nerpina pramilaaraani gaaru, andamgaa bommalu veyadame kakunda pedda jadatho andamgaa vunde kamala teacher gaaru naaku gurtu vunnanta varaku appatlo mundugaa droing loo verigud taruvaata modati fine pettinchukunnadi nene(seetaakokachiluka ki vachindi lendi). bhugolamu, aardhika saastrame kakunda paatalu, daansulu nerpina srilata gaaru, koodikalu, teesivetalu, bhagaharalu cheppina ramalakshmi gaaru, ex vai latho algibra loo onamaalu nerpina prasad gaaru, taruvaata migilinavi cheppina rattayya gaaru eeyana pi yas kuda cheppinatlu gurtu. gajendra moksham thoo paatu, krishna satakam, panchantantram, samskrutam, telugu paataalu cheppina telugu maastaaru....naaku baga gurtu andaruu head mastaritho baga debbalu tine vaallu inglish raaka. okasari janavari fust na private klaasu petti andarini kottaru....nenu kuda aa roju matrame debbalu tinnaanu tondaragaa chadavaledani kottaru. taruvaata memu andaramuu anukunnamu aayanaku apil ivvaledani kottarani....baga kopanga vunde vaaru. naaku okka maarku taggina baga tittevaaru meekosam vundi chadivistunte enduku takkuva vachayi ani. meesaala mastari drill aayana hadavidi andariki gurtu vuntundi. vasantarao gaaru en es ki vachevaaru okasari oopiritittula bomma bord pai aayana vestunte nenu buk loo vesaanu naa bomma chala baga vachindi aayana vesinadaanikannaa... nuvve vesava!! malli veyyi ani veyinchaaru. aayana taruvaata prasad gaaru en es ki vachevaaru. naaku ring edama chetito aadatam vachhu kudichetito raadu. mallishwari gaaru aataki nannu teesukoka pothe rendu rojulalo kudichetito aadatam neerchukunnaanu. vere skooluki vellipoyina naaluguu aidu ellu ring loo naade modati leda rendo sthaanam. head maastaaru saayantram poota roju hanumanchalisa , bhagavagdiita inka enno neethi padyaalu chadivinchevaaru.
skoolu vaarshikotsavam cheyaledani maa veedhilo pillalandaritho kalisi andarini pilichi naatakaalu, daansulu, paatalu veyinchi edho bhojanaalu kuda pettinchaamu. mundu bhaaratamaata nannu ani malli vere ammayini pedataamu ante edchaanu kuda!! maa veedhilo peddavaallu andaruu veellu pillalu kaadu pidugulu ani bhale pogidaaru. mari aarojullo choreography ante maatalu kaadu. rendu daansulaki nene choreography chesindi kuda. mottam program arganize chesindi kuda nene. maa teacherlani kuda pilichaamu....
appatlone aaruvandalamandi pillalu vundevaaru maa schoolulo....guruvulu manaku gurtu vundatam goppa kaadu.vaariki manam gurtu vundatam anedi mari e janmalo chesukunna punyamo!! maakantuu oka vyaktitvaanni, sangham loo oo manchi sthaanaanni kalpinchina maa aachaarya devullanu edho udataabhaktigaa sanmaaninchukune apurupa kshanaalu, andariki nenu gurtu vunnaanu ani telisina aa kshanam jeevitamlo eppatiki marapurani velakattaleni sampade!!
aa anubhootini anubhavinchaale kaani maatalalo cheppadam naaku ravadam ledu ippatikee.....naa maata manninchi vachina andariki naa krutagnatalu....maaku ee madhuramaina anubhootini migalchadaaniki ee program baga jaragadaaniki entho krushi chesina vaariki, deenikosam konnitini vadulukuni vachina vaariki naa hrudayapurvaka krutagnatalu.
ee roju pelli chesukuni pelli pustakamloni modati paeji loniki adugidutunna ashok janta ki abhinandanalu....subhaakaankshalu....