ఎందరో ఐఏఎస్ అధికార్లు... అందులో కొందరే గుర్తుండిపోతారు ఇలా... - ముచ్చట
ఎందరో ఐఏఎస్ అధికార్లు… అందులో కొందరే గుర్తుండిపోతారు ఇలా…
…. ఐఈఎస్, ఐఎఫ్ఎస్, ఐపీఎస్, ఐఆర్ఎస్… ఇలా ఏ సివిల్ సర్వీసెస్ లో కనిపించని విభిన్నత, బాధ్యత, అనుభవం ఐఏఎస్ లో మాత్రమే కనిపిస్తుందేమో…? ఏ ఒక్క రంగానికో… లేదా దాని అనుబంధ రంగాల్లో ఉన్నతస్థాయికి వెళ్లడం వరకే పైన చెప్పుకున్న సర్వీసెస్ కు అవకాశముంటే… విభిన్న రంగాల మేలుకలయికతో సంపాదించే అనుభవం మాత్రం ముమ్మాటికీ ఓ ఐఏఎస్ దే. అందుకే ఆ సర్వీస్ కు అంత డిమాండుతో పాటే… ఎందరికో ఓ కల కూడా. కలెక్టర్ నుంచి కమిషనర్ దాకా… డిప్యూటీ కమిషనర్ నుంచి ప్రిన్సిపల్ సెక్రటరీ దాకా అన్ని శాఖలపై పట్టు సంపాదించే అవకాశం ఐఏఎస్ కు మాత్రమే ఉండగా… ఏ శాఖ తమకిచ్చినా… ఏ మారుమూల జిల్లాకు బదిలీ చేసినా తమదైన సృజనాత్మకత, సేవాభావంతో కొందరు ఆ పదవులకు సార్థకత చేకూరుస్తుంటారు. అలాంటి అధికారే మనం ఇప్పుడు ముచ్చటించుకోబోతున్న 2014 బ్యాచుకు చెందిన భూపేష్ చౌదరి ఐఏఎస్.
అది మయన్మార్ బార్డర్. దేశంలోనే మారుమూల జిల్లా. మిజోరాం రాష్ట్ర రాజధాని ఐజాల్ కు 400 కిలోమీటర్ల దూరంలో ఉన్న దేశంలోనే అతి వెనుకబడిన, మారుమూల జిల్లా సియాహా. సుమారు లక్షమంది వరకూ జనాభా. అక్కడ మనం చెప్పుకున్న భూపేష్ చౌదరిది డిప్యూటీ కమిషనర్ పోస్ట్. పూర్తిగా కొండప్రాంతం. రాజ్యాంగంలోని ఆరవ షెడ్యూల్ ప్రకారం ఆ జిల్లా అటానమస్ డిస్ట్రిక్ట్ కౌన్సిల్ పరిధిలోకి వస్తుంది. అంటే గవర్నర్ ఆమోదానికి లోబడి… అక్కడికనుగుణమైన చట్టాలు, నియమాలను ఓ రాష్ట్ర అసెంబ్లీ తరహాలో రూపొందించుకునే వెసులుబాటు కల్గిన మారుమూల జిల్లా అది.
వ్యవసాయాధారిత ప్రాంతం సియాహా. ఇక్కడ బర్డ్ ఐ పేరుతో పండించే మిర్చి చాలా ఫేమస్. ఎంతగా అంటే జియోట్యాగింగ్ ను కూడా పొందింది ఇక్కడి బర్డ్ ఐ మిర్చి. అయితే ఇక్కడి నుంచి అస్సాంలోని సిల్చార్ వరకూ తీసుకెళ్లి వ్యాపారులకు తక్కువ ధరలకు అమ్మటం… కనీసం తాము పండించిన మిర్చిని నిల్వచేసే సౌకర్యం రైతులు కల్గి ఉండకపోవటాన్ని వారి బలహీనతలుగా మార్చుకున్న వ్యాపారులాడిందాట పాడింది పాట అన్నట్టుగా పరిస్థితులు తయారవ్వడంతో… అక్కడి మిర్చి రైతు కుదేలైపోతున్నాడన్న విషయం డిప్యూటీ కమిషనర్ భూపేష్ చెవినపడింది.
జియోట్యాగింగ్ పొంది… నోట్లో పెడితేనే నశాళానికెక్కేట్టుండే నాణ్యమైన మిర్చిని పండిస్తున్న అక్కడి రైతు స్థితిగతుల్లో మార్పు తేవాలనుకున్నారు భూపేష్. సియాహా జిల్లాలోని సియాట్లై, జైహ్నో, అహ్మిపి, ఛీహ్లూ, లకి అనే ఐదు గ్రామాలకు చెందిన 281 మంది రైతులతో 25 స్వయం సహాయక సంఘాలను ఏర్పాటు చేశారు. మిరపకాయ పండించడం దగ్గరనుంచి… ప్రాసెసింగ్, ప్యాకేజింగ్, మార్కెటింగ్ ఇలా వివిధ దశల్లో రైతులకు కావల్సి న మౌలిక సదుపాయాలపై దృష్టి సారించారు. అంతకుముందే మరో మారుమూల గ్రామమైన టిసోపిలో పసుపు రైతుల కోసం ప్రాసెసింగ్ యూనిట్ ను ఏర్పాటు చేసి… సేంద్రీయ పసుపుపొడిని అమ్మించి… అక్కడి రైతులను లాభాలబాట పట్టించిన అనుభవం కూడా అప్పటికే అక్కడ భూపేష్ సొంతం…
రైతులను సంఘటితం చేయడం ద్వారా… వారి బేరసారాల శక్తి పెరుగుతుంది. అందువల్ల వారి దగ్గర కొనుగోలు చేసే వ్యాపారులు కోట్ చేసే ధర కూడా పెరుగుతుంది. అందుకే వారిని స్వయం సహాయక సంఘాలుగా కలిసికట్టుగా తమ మిర్చిని అమ్ముకునే విధంగా ట్రైన్ చేశారు అక్కడి అధికారులు.
తదుపరి దశలో భూపేష్ చౌదరి చొరవతోనే క్షేత్రస్థాయిలో రైతుల ఇబ్బందులు, వారికి కావల్సిన మౌలిక సదుపాయాలపై దృష్టి సారించింది అక్కడి యంత్రాగం. ఈ దశలో రైతులకవసరమైన సేంద్రియ ఎరువులు, విత్తనాలు మొదలైన ముడి పదార్థాల స్టోర్‌హౌసెస్ నిర్మాణం… వారిని సామూహికంగా ప్రోయాక్టివ్ చేస్తూ మిజోరం రాష్ట్ర గ్రామీణ జీవనోపాధి మిషన్ (MzSRLM) ద్వారా వారికి ప్రాథమిక వ్యాపార అంశాలు, అవకాశాలపై శిక్షణ ఇవ్వడం, మిరప ఉత్పత్తిలో ఉత్తమ పద్ధతుల గురించి కృషి విజ్ఞాన కేంద్రం (KVK)తో పాటు.. ఉద్యానవన శాఖ ద్వారా సాంకేతిక శిక్షణను అందించడం వంటి ఎన్నో ప్రొగ్రెసివ్ అవేర్ నెస్ కు ఆ జిల్లా కేంద్రమైంది. అంతేకాదు.. రైతులకు కీలకమైన మౌలిక సదుపాయాలైన స్టోర్‌హౌస్, ప్యాకేజింగ్ యూనిట్, ప్రాసెసింగ్ యూనిట్ల నిర్మాణంతో అక్కడి రైతాంగం స్థితిగతుల్లో అనూహ్యమైన మార్పులు చోటుచేసుకున్నాయి. రాష్ట్రీయ కృషి వికాస్ యోజన పథకం (ఆర్కెవివై-రాఫ్తార్) కింద వ్యవసాయం, దాని అనుబంధ రంగాల పునర్వ్యవస్థీకరణకు రెమ్యునరేటివ్ అప్రోచెస్ కింద స్టోర్ హౌస్ నిర్మించడంతో పాటే… మహాత్మా గాంధీ జాతీయ గ్రామీణ ఉపాధి హామీ చట్టం (ఎంజిఎన్‌ఆర్‌ఇజిఎ) పథకం ద్వారా మిరపకాయను కడగడానికి 20 వేల లీటర్ల సామర్థ్యం కల్గిన నీటి ట్యాంకులను నిర్మించారు. వాటికి తోడు కడిగిన మిరపకాయలను ఆరబెట్టడానికి అన్ని కాలాలు అనువుగా ఉండవు కాబట్టి… సోలార్ టన్నెల్స్ ను కూడా నిర్మించారు.
పండించిన మిరపకాయను కడిగి, ఆపై సౌర సొరంగాల్లో ఆరబెట్టాలి. అందుబాటులో ఉన్న సూర్యరశ్మిని బట్టి ఎండబెట్టే ప్రక్రియ సుమార్ రెండు రోజుల్లో పూర్తవుతుంది. ఆతర్వాత ఎండిన మిరపకాయలను గ్రైండింగ్ మెషీన్లో ప్రాసెస్ చేసి… ఆటోమేటిక్ థర్మల్ సీలింగ్ యంత్రాన్నుపయోగించి ప్యాక్ చేస్తారు. అయితే ఇప్పటికే గతం కంటే 14 రెట్లు అధికంగా సంపాదించేలా అక్కడి మిర్చీ రైతుల జీవనస్థితిని మార్చేయడమే కాకుండా… అక్కడి డిప్యూటీ కమిషనరైన భూపేష్ చౌదరి దేశీయ మార్కెట్లో కూడా ఆమోదయోగ్యత కొరకు ఫుడ్ సేఫ్టీ అండ్ స్టాండర్డ్స్ అథారిటీ ఆఫ్ ఇండియా (FSSAI) రిజిస్ట్రేషన్ కోసం కూడా కేంద్రానికి దరఖాస్తు చేయించారు. మొత్తంగా ఆ మిర్చి రైతుల కోసం వివిధ పథకాలతో పాటే… భారత్ పెట్రోలియం సంస్థ కార్పోరేట్ సోషల్ రెస్పాన్సిబిలిటీ కింద అందించిన నిధులతో కలిసి కేవలం 15 లక్షల రూపాయల మౌలిక సదుపాయాల ఖర్చుతో… ఇప్పుడు ఆ మిర్చీ పంటను కోట్ల రూపాయల వ్యాపారంగా విస్తరించిన తీరుతో… ఇప్పుడా జిల్లాలోని వీలైనన్ని గ్రామాల రైతులు కూడా ఆ పంటను వేయడానికి ముందడుగేస్తున్నారు. ఎందుకంటే గతంలో కిలో మిర్చి పౌడర్ ను యాభై నుంచి వంద రూపాయలకే అమ్ముకున్న అక్కడి రైతులకు ఇప్పుడు కిలోకు 700 నుంచి 800 రూపాయలందుతూ… వారి ఆదాయం అనూహ్యంగా పెరిగింది. 'మారల్యాండ్ అహియా పాహ్పా' అనే వారి స్థానిక భాషలోని బ్రాండ్ నేమ్ తో ఇప్పుడీ మిర్చిపొడిని విక్రయిస్తున్నారు.
మిరపరైతుల విషయంలో తాను చూపించిన చొరవతో వెంటనే అక్కడి రైతులకు ప్రయోజనం చేకూరడంతో… అది తనకెంతో తృప్తినిచ్చిందని.. అది తన అదృష్టమన్నది భూపేష్ చౌదరి మాట. అయితే అందుకు తన చొరవతో పాటే.. అక్కడి పరిపాలనా యంత్రాగం, అలాగే పలు స్థానిక ఎన్జీవోల కృషి కూడా ఉందంటున్నారాయన. అయితే రైతులు మాత్రం ఓ ఐఏఎస్ అధికారిగా మారుమూల పల్లెల్లోని తమ పంట పరిస్థితుల గురించి పట్టించుకుని… తమ తలరాతను మార్చిన భూపేష్ చౌదరికి జన్మతా కృతజ్ఞులమంటున్నారు. వావ్… ఇది కదా ఒక ఐఏఎస్ సత్తా అంటే. ఇది కదా ఓ ఐఏఎస్ తల్చుకుంటే మారిపోయే మారుమూల గ్రామాల జీవన స్వరూపమంటే..? సో సెల్యూట్ భూపేష్ చౌదరి. ఎందుకంటే…? వ్యవసాయం దేశానికి వెన్నెముక అన్న పడికట్టు పదాలకే చాలామంది పరిమితమై అమలును నిర్లక్ష్యం చేస్తున్న రోజుల్లో… అందుకు భిన్నంగా అక్కడి రైతులకు తద్వారా ఆయా గ్రామాలకు తన అమలుతీరుతో మిర్చి సాగును వెన్నెముక చేసి చూపించినందుకు…
endaro ias adhikaarlu... andulo kondare gurtundipotaru ilaa... - muchhata
endaro ias adhikarley andulo kondare gurtundipotaru ilae
u. ias, ifs, ips, irse ilaa e sivil survices loo kanipinchani vibhinnata, baadhyata, anubhavam ias loo matrame kanipistundemo? e okka ranganiko leda daani anubandha rangaallo unnatasthaayiki velladam varake paina cheppukunna survices ku avakasamunte vibhinna rangaala melukalayikatho sampadinche anubhavam maatram mummatiki oo ias dhee. anduke aa survies ku anta demandutho pate endariko oo kala kuudaa. kalektar nunchi commisioner dakam deputy commisioner nunchi prinsipal secretery daka anni saakhalapai pattu sampadinche avakaasam ias ku matrame undagaam e saakha tamakichinaham e maarumuula jillaaku badili chesina tamadaina srujanaatmakata, sevaabhaavamto kondaru aa padavulaku saarthakata chekuurustuntaaru. alanti adhikare manam ippudu muchatinchukobothunna 2014 byachuku chendina bhupesh chaudari ias.
adhi mayanmar barder. desamlone maarumuula jilla. mizoram rashtra rajadhani aizal ku 400 kilometerla dooramlo unna desamlone athi venukabadina, maarumuula jilla siaha. sumaru lakshamandi varakuu janabha. akkada manam cheppukunna bhupesh chaudaridi deputy commisioner post. puurtigaa kondaprantam. raajyaangamlooni aarava shedule prakaaram aa jilla atanamas district counsil paridhiloki vastundi. ante gavarnar aamodaaniki lobadi akkadikanugunamaina chattaalu, niyamaalanu oo rashtra assembley tarahaalo roopondinchukune vesulubaatu kalgina maarumuula jilla adhi.
vyavasaayaadhaarita praantam siaha. ikkada burd ai paerutho pandinche mirchi chala famus. entagaa ante geotaging nu kuudaa pondindi ikkadi burd ai mirchi. ayithe ikkadi nunchi assamloni silchar varakuu teesukelli vyaapaarulaku takkuva dharalaku ammatam kaneesam taamu pandinchina mirchini nilvachese soukaryam raitulu kalgi undakapovataanni vaari balaheenatalugaa maarchukunna vyaapaarulaadindaata paadindi paata annattugaa paristhitulu tayaaravvadamtoe akkadi mirchi raitu kudelaipotunnadanna vishayam deputy commisioner bhupesh chevinapadindi.
geotaging pondi notlo pedithene nasalanikekkettunda naanhyamaina mirchini pandistunna akkadi raitu sthitigatullo maarpu tevaalanukunnaaru bhupesh. siaha jillaalooni siatlai, jaihno, ahmipi, cheehluu, laki ane aidu graamaalaku chendina 281 mandi raitulatho 25 swayam sahayaka sanghaalanu erpaatu chesaru. mirapakaya pandinchadam daggaranunchi prossesing, packaging, marcheting ilaa vividha dasallo raitulaku kavalsi na moulika sadupaayaalapai drushti saarinchaaru. antakumunde maro maarumuula graamamaina tisopilo pasupu raitula kosam prossesing unit nu erpaatu chesi sendriiya pasupupodini amminchi akkadi raitulanu labhalabata pattinchina anubhavam kuudaa appatike akkada bhupesh sontam
raitulanu sanghatitam cheyadam dware vaari berasarala sakti perugutundi. anduvalla vaari daggara konugolu chese vyaapaarulu kot chese dhara kuudaa perugutundi. anduke vaarini swayam sahayaka sanghaalugaa kalisikattugaa tama mirchini ammukune vidhamgaa trine chesaru akkadi adhikaarulu.
tadupari dasalo bhupesh chaudari choravathone kshetrasthaayilo raitula ibbandulu, vaariki kaavalsina moulika sadupaayaalapai drushti saarinchindi akkadi yantraagam. ee dasalo raitulakavasaramaina sendriya eruvulu, vittanaalu modalaina mudi padaarthaala storehouses nirmanami vaarini saamuuhikamgaa proyactive chestu mijoram rashtra graameena jeevanopadhi mishan (MzSRLM) dwara vaariki praathamika vyapara amsaalu, avakaasaalapai sikshana ivvadam, mirapa utpattilo uttama paddhatula gurinchi krushi vignaana kendram (KVK)thoo paatu.. udyaanavana saakha dwara saanketika sikshananu andinchadam vanti enno progressiv aver ness ku aa jilla kendramaindi. antekaadu.. raitulaku keelakamaina moulika sadupaayaalaina storehouse, packaging unit, prossesing unitla nirmaanamtho akkadi raitangam sthitigatullo anoohyamaina maarpulu chotuchesukunnayi. rashtriiya krushi vikas yojana pathakam (arkevivai-raftar) kinda vyavasaayam, daani anubandha rangaala punarvyavastheekaranaku remunarative aproches kinda store hous nirminchadamtho pate mahatma gaandhi jaateeya graameena upaadhi haami chattam (mgneruliigiy) pathakam dwara mirapakayanu kadagadaaniki 20 vela leaterla saamarthyam kalgina neeti tankulanu nirminchaaru. vaatiki thodu kadigina mirapakaayalanu aarabettadaaniki anni kaalaalu anuvugaa undavu cabatti solar tunnels nu kuudaa nirminchaaru.
pandinchina mirapakayanu kadigi, aapai soura sorangaallo aarabettaali. andubaatulo unna suuryarasmini batti endabette prakriya sumar rendu rojullo puurtavutumdi. aatarvaata endina mirapakaayalanu grinding mesheenlo prosses chesi automatic thermal sealing yantraannupayoginchi pyak chestaaru. ayithe ippatike gatam kante 14 retlu adhikamgaa sampadinchela akkadi mirchi raitula jeevanasthitini marcheyadame kakunday akkadi deputy kamishanaraina bhupesh chaudari desheeya marketlo kuudaa aamodayogyata koraku fud sefty and standerds atharity af india (FSSAI) resistration kosam kuudaa kendraaniki darakhastu cheyinchaaru. mottamgaa aa mirchi raitula kosam vividha pathakaalatho pate bharat petrolium samstha carporate soshal respancibility kinda andinchina nidhulatho kalisi kevalam 15 lakshala roopaayala moulika sadupayala kharchuthi ippudu aa mirchi pantanu kotla roopaayala vyaapaaramgaa vistarinchina teeruthe ippuda jillaalooni veelainanni gramala raitulu kuudaa aa pantanu veyadaaniki mundadugestunnaru. endukante gatamlo kilo mirchi pouder nu yabhai nunchi vanda roopaayalake ammukunna akkadi raitulaku ippudu kiloku 700 nunchi 800 roopaayalandutuu vaari aadaayam anoohyamgaa perigindi. 'maralyand ahia pahpa' ane vaari sthaanika bhashaloni brand nem thoo ippudi mirchipodini vikrayistunnaaru.
miraparaitula vishayamlo taanu chuupinchina choravatho ventane akkadi raitulaku prayojanam chekuradamtho adhi tanakentho truptinichindani.. adhi tana adrushtamannadi bhupesh chaudari maata. ayithe anduku tana choravatho pate.. akkadi paripalana yantraagam, alaage palu sthaanika enjeevola krushi kuudaa undantunnarayana. ayithe raitulu maatram oo ias adhikaarigaa maarumuula pallelloni tama panta paristhitula gurinchi pattinchukuni tama talaraatanu maarchina bhupesh choudariki janmata krutagnulamantunnaru. vavi idhi kada oka ias satta ante. idhi kada oo ias talchukunte maripoye maarumuula gramala jeevana swaroopamante..? soo selute bhupesh chaudari. endukante? vyavasaayam deshaniki vennemuka anna padikattu padalake chaalaamandi parimitamai amalunu nirlakshyam chestunna rojullo anduku bhinnamgaa akkadi raitulaku tadwara aayaa graamaalaku tana amalutiirutoe mirchi saagunu vennemuka chesi chupinchinanduku