- పి. అజయకుమార్‌
మార్క్స్‌ రచించిన పెట్టుబడి గ్రంధంలో అదనపు విలువ సిద్ధాంతం కీలకమైనది. నెలకు రూ.18 వేలు కనీస వేతనం నిర్ణయించాలని కార్మిక సంఘాలు కోరుతున్నాయి. కార్మికుడు తన 8 గంటల శ్రమతో ఖర్చయిన శక్తిని తిరిగి కూడ దీసుకొని మరో రోజు వచ్చి పని చేసే దానికి కార్మికుడు, కార్మికుని కుటుంబానికి కావలసిన కనీస అవసరాలను తీర్చేందుకు ఇచ్చేదే కనీస వేతనం అని మార్క్స్‌ నిర్వచనం చెప్పారు.
కార్మికుడు చేసిన 8 గంటల శ్రమకు వేతనం ఇచ్చినట్లు కనపడుతుంది. శ్రమ ఫలి తాన్ని కార్మికునికి పూర్తిగా ఇచ్చేస్తే పెట్టుబడి దారునికి లాభం ఉండదు. కార్మికుడు తన 8 గంటల శ్రమలో ముడి సరుకులను ఉపయోగించి మరో సరుకును తయారు చేస్తే ముడి సరుకులలో నిక్షిప్తమైన శ్రమ కాలానికి అదనంగా మరికొంత శ్రమ కాలం దానిలో కలుస్తుంది. అందుకని కొత్త సరుకు విలువ (మారకపు విలువ) పెరుగుతుంది. సరుకుల తయారీ ప్రక్రియలోనే పాత విలువలకు అదనం గా కొత్త విలువ చేరుతుంది. దీనినే చేరిన విలు వ (ఏడెడ్‌వేల్యూ)గా పారిశ్రామిక సాంవత్సరిక సర్వే ఫలితాలలో వాడతారు.
పెట్టుబడిదారుడు కార్మికుని శ్రమశక్తిని తన పెట్టుబడితో మారకం చేసుకుని ముందుగా కొంటాడు. శ్రమశక్తిని కలిగిన సజీవ కార్మికుడు పెట్టుబడిదారునికి స్వాధీనమై 8 గంటల శ్రమ చేస్తాడు. శ్రమశక్తి ఖరీదును 4 గంటల శ్రమలోనే పెట్టుబడిదారుడు తిరిగి రాబట్టుకుంటాడు. మొదటి భాగం శ్రమ శక్తికి ఇచ్చినది కనీస వేతనమయితే రెండో భాగంలోని 4 గంటల శ్రమ విలువ పెట్టుబడిదారుని సరాసరి లాభం. ముడి సరుకులు, యంత్రాలు, భవనాల అరుగు దల, సహాయక పదార్థాలు తమ విలువను మాత్రమే కొత్త సరుకులో చేరుస్తాయి. శ్రమశక్తి మాత్రం తన విలువనేగాకుండా అదనపు విలువ (లాభం)ను కూడా కొత్త సరుకులో చేరుస్తుంది. పెట్టుబడిదారుడు కార్మికుని శ్రమదోపిడీని తీవ్రం చేసే కొద్దీ వేతనాలు-లాభాల మధ్య నిష్పత్తులు మారతాయి. అందుకనే వేతనాన్ని అస్థిర పెట్టు బడిగా, ముడిసరుకులు తదితర పాత విలువలను స్థిర పెట్టుబడిగా మార్క్స్‌ పేర్కొన్నారు.
వేతన రంగంలో ఇప్పుడు జరుగుతున్న పరిణామాలను మార్క్స్‌ 150 సంవత్సరాల క్రితమే తన పెట్టుబడి గ్రంథంలో రాశారు. కనీస వేతనాలు కూడా రాని కోట్లాది మంది కార్మికులు ఉంటారు. అదే సమయంలో కనీస వేతనాల కంటే ఎక్కువ వచ్చే వారి సంఖ్య వీరి కంటే తక్కువ అయినప్పటికీ వారికి వచ్చే వేత నాలు అనేక రెట్లు ఎక్కువ ఉంటాయి. తిరుపతి నగర శివారులో ఉండే ఒక పరిశ్రమ యం.డి (ఓనరు) 2016-17 ఆర్థిక సంవత్సరానికి తీసుకున్న వేతనం రూ.38 కోట్ల 6 లక్షలు. ఆ పరిశ్రమలోని మధ్య స్థాయి ఉద్యోగి వేతనం కంటే యం.డి వేతనం 2082 రెట్లు ఎక్కువ.
ఇటువంటి వారితో పాటు పరిశ్రమల్లో, ప్రభుత్వశాఖలలో ఉండే ఉన్నత స్థాయి అధికారు లు ఉంటారు. యూనియన్లు పెట్టుకుని దశాబ్ధాల తరబడి పోరాడుతూ తమ వేతనాలను పెంచు కున్న మధ్యతరగతి ఉద్యోగులు ఉంటారు. ఐటి రంగంలో, సర్వీసు రంగంలో అధిక వేతనాలు పొందుతున్న ఉద్యోగులు ఉన్నారు. కనీస వేతనం కూడా రాని కోట్లాది మంది కార్మికుల వేతనా లను, కనీస వేతనం కంటె ఎక్కువ వచ్చే వారి వేతనాలను సరాసరి చేస్తే కనీస వేతనం వస్తుం ది. శ్రమశక్తి తన విలువకే అమ్ముడుపోతుందని మార్క్స్‌ నిర్ధారించారు. మార్క్స్‌ తన అధ్యాయ నంలో ప్రతి అంశానికి సామాజిక సగటును లెక్కలోకి తీసుకున్నారు.
మార్క్స్‌ వేతనాలను మూడు రకాలుగా పేర్కొన్నారు. (1) డబ్బు వేతనాలు (2) అసలు వేతనాలు - డబ్బు వేతనాలతో కొనగలిగే సరు కులు, సేవల పరిమాణం. వేతనాలు పెరిగాయి లేదా తగ్గాయి అని చెప్పేటప్పుడు డబ్బు వేతనా లను మాత్రమే దృష్టిలో ఉంచుకోకూడదు అని చెప్పారు మార్క్స్‌. (3) సాపేక్ష వేతనాలు - కార్మికుడు కొత్తగా చేర్చిన విలువలో లాభం వాటాతో పోల్చినప్పుడు వేతనం వాటాను సాపేక్ష వేతనం తెలియజేస్తుంది. శ్రమ దోపిడీ తీవ్రమయి నప్పుడు పెట్టుబడిదారుని లాభంతో పోలిస్తే కార్మికుల వేతనాలు పడిపోతాయి. ఉత్పాదకత పెంచటం, పని గంటల పొడిగింపు, నైపుణ్య కార్మికుల స్థానంలో తక్కువ వేతనాలతో మహిళలు, పిల్లల నియామకం తదితర పద్ధతుల ద్వారా పెట్టుబడిదారులు శ్రమ దోపిడీని తీవ్ర తరం చేస్తారు.
ఒప్పందాల ద్వారా లేదా ప్రభుత్వాల స్పందనల ద్వారా వేతనాలు పెరిగినప్పుడు కార్మి కులు, ఉద్యోగులు సంబరాలు చేసుకుంటారు. ఈ సంతోషం 4, 5 సంవత్సరాలు తిరిగీ, తిర గక ముందే ఆవిరవుతుంది. ధరల పెరుగుదల వలన డిఏ వచ్చే వారికి తక్కువ వేగంతో, డిఏ లేని కార్మికులకు అతి వేగంగా అసలు వేతనాలు పడిపోతాయి. మరలా ఆందోళనలు, పోరాటాలు మామూలే. జీవితమంతా ఇదే సరిపోతుంది. పెట్టుబడిదారీ వ్యవస్థలో వేతనం కోసం తమ శ్రమశక్తిని అమ్ముకోవాల్సిన దుస్థితి కార్మికులకు ఉంటుంది. దీన్నే వేతన బానిసత్వంగా మార్క్స్‌ పేర్కొన్నారు. ఒకవేళ వేతనాలు పెంచుకోగలి గినా కార్మికులకు ఇనుప సంకెళ్ళు బదులు బంగారు సంకెళ్ళు వస్తాయి తప్ప సంకెళ్ళు పోపు. దోపిడీ వ్యవస్థ అంతమయినప్పుడే కార్మికులకు విముక్తి వస్తుందన్నారు మార్క్స్‌.
మార్క్స్‌ అధ్యయనంలో మరో ముఖ్యమైన అంశం మార్కెట్లు. పెట్టుబడిదారీ వ్యవస్థలో ప్రతి అంశాన్ని మార్కెట్‌ నియంత్రిస్తుంది. పెట్టుబడి దారీ వ్యవస్థ అభివృద్ధి అయ్యే కొద్దీ ప్రభుత్వ నియంత్రణలో ఏమైనా ఉంటే దాన్ని కూడా మార్కెట్‌కు వదిలేస్తారు. మన దేశంలో ఈ పరిణా మాలను చూస్తున్నాం. పెట్టుబడిదారీ వ్యవస్థలో ప్రణాళికాబద్ధత ఉండదు. డిమాండ్‌ను బట్టి సరఫరాను నియంత్రిచటం ఉండదు. కాబట్టి మార్కెట్లు నిరంతరం ఒడిదుడుకులకు గురవు తాయి. ఈ ఒడిదుడుకులు, హెచ్చుతగ్గుల సరాసరి వద్ద సరుకు తన విలువకే అమ్ముడు పోతుందన్నారు మార్క్స్‌.
సరుకు కార్మికుని శ్రమ ఉత్పాదితం. అందులో వాడిన ముడిపదార్ధాలు కూడా అంత కు ముందటి శ్రమ (మృతశ్రమ) ఉత్పాదితాలే. ముడి పదార్ధాలతో తయారైన సరుకులో కొత్తగా చేరిన విలువలో వేతనం, లాభాల వాటా ఉంటుంది. సరుకు విలువకు మించి అమ్మినందు వలన పెట్టుబడిదారునికి లాభం రాదు. సరుకు ఉత్పత్తి క్రమంలోనే పెట్టుబడిదారుని లాభం ఉంటుంది. ఈ లాభం కార్మికుని శ్రమ ఫలితం. పెట్టుబడిదారుడు దాన్ని కొల్లగొడుతున్నాడు.
సరుకు విలువను రాబట్టాలంటే అది మార్కెట్‌కు వెళ్ళాలి. మార్కెట్‌లో సరుకు ధరను డిమాండ్‌, సరఫరాలు నిర్ణయిస్తాయి. డిమాండ్‌ తక్కువగా ఉండి సరఫరా ఎక్కువ ఉంటే ధర పడిపోతుంది. డిమాండ్‌ ఎక్కువగా ఉండి సరఫరా తక్కువగా ఉంటే ధర పెరుగుతుంది. దానికి తగ్గట్టుగా పెట్టుబడిదారుని లాభం కూడా పెరుగుతుంది. సరుకు ధరను డిమాండ్‌, సరఫరా లు నిర్ణయించేట్లయితే డిమాండ్‌, సరఫరాలను ఏది నిర్ణయిస్తుందని మార్క్స్‌ ప్రశ్న వేసి వాటిని పెట్టుబడుల ప్రవాహం నిర్ణయిస్తుందని సమాధానం చెప్పారు. లాభాలు ఎక్కువగా వచ్చే రంగంలోకి పెట్టుబడులు ఎక్కువగా ప్రవహి స్తాయని, అవి ఎంత వరకూ ప్రవహిస్తాయంటే వరుసగా అత్యధిక లాభాల నుండి సామాన్య లాభాలకు, ఉత్పత్తి ఖర్చులకు, నష్టాలకు దారి తీసే వరకూ ప్రవహించి వెనక్కు మళ్ళుతాయని చెప్పారు.
డిమాండ్‌ - సరఫరాల మధ్య తారత మ్యాన్ని లెక్కించేందుకు అక్కడ మీటర్లు ఏమీ ఉండవు. ఇదొక అరాచకపు వ్యవస్థ. ఒకసారి స్థాపించిన పరిశ్రమను అవసరమైనప్పుడు వెంటనే తొలగించలేరు. తీరా నష్టాలు వచ్చిన తర్వాత వాటిని పెద్ద పెద్ద భారీ పరిశ్రమలు మాత్రమే తట్టుకుంటాయి. ఈ క్రమంలో చిన్నవన్నీ మూతపడతాయి. ఆర్థిక సంక్షోభాలకు ఇదొక కారణం. మార్కెట్‌లో సరుకులు ఎక్కువగా అమ్మి లాభాలు సంపాదించేందుకు పెట్టుబడి దార్ల మధ్య పోటీ ఉంటుంది. తాము మాత్రమే మార్కెట్‌లో ఉండి మిగతా వారిని తప్పించ టానికి సరుకులను చౌకగా అమ్మగలగటానికి పెట్టుబడిదార్లు ఆధునిక యంత్రాలను ప్రవేశపెడ తారని, కార్మికుల ఉత్పాదక శక్తిని పెంచటం ద్వారా చౌక ధరలకు అమ్మగలుగుతారని మార్క్స్‌ చెప్పారు. మిగతా పెట్టుబడిదార్లు కూడా మార్కె ట్లో నిలబడటానికి ఆధునిక యంత్రాలు ప్రవేశ పెడతారని ఈ పోటీ నిరంతరం కొనసాగుతుం దన్నారు. ఈ పోటీలో చిన్న పెట్టుబడి దారులు పాల్గొనలేక కార్మికవర్గంలో చేరిపోతారు.
ఆధునిక యంత్రాల ప్రవేశం వలన తక్కువ సమయంలో ఎక్కువ సరుకులు ఉత్పత్తి అవుతాయి. పెట్టుబడిదారీ వ్యవస్థ అభివృద్ధి అయ్యే కొద్దీ పెట్టుబడి వృద్ధి కూడా ఎక్కువగా ఉంటుంది. పెట్టుబడి పెరిగే కొద్దీ కార్మికుల సంఖ్య కూడా పెరుగుతుంది. కానీ పెట్టుబడి పెరిగినంత స్థాయిలో కార్మికుల సంఖ్య పెరగ దు. మొత్తం పెట్టుబడిలో అస్థిర పెట్టుబడి (వేత నాలు) వాటా తగ్గి స్థిర పెట్టుబడి వాటా (భూమి, యంత్రాలు, భవనాలు, ముడిసరుకులు) పెరుగు తుంది. ఆధునిక యంత్రాల ప్రవేశం, సంక్షోభాల వలన నిరుద్యోగం పెరుగుతుంది. నిరుద్యోగ సైన్యం పెరిగే కొద్దీ కార్మికుల బేరసారాల శక్తి కూడా తగ్గిపోతుంది. పెట్టుబడిదారీ ఉత్పత్తి విధానం శ్రమ యొక్క విలువను దాని కనీస స్థాయికి తగ్గిస్తుంది. నూటికి 99 సందర్భాల్లో కార్మికులు జీతాల పెంపుకై చేసే పోరాటాలు అంతకు ముందు ఉన్న శ్రమ విలువను నిలబెట్టు కోటానికి చేసే పోరాటాలే అవుతాయని మార్క్స్‌ నిర్ధారించారు.
కార్మికులు చేసే పోరాటాలు పెట్టుబడి దారీ వ్యవస్థ వలన వచ్చే దుష్పరిణామాలకు వ్యతిరేకంగా మాత్రమేనని, వాటికి గల కారణాలకు వ్యతిరేకంగా కాదన్నారు మార్క్స్‌. పరిస్థితులు దిగజారకుండా ఆపగలుగుతున్నారు తప్ప అసలు మార్గాన్ని మార్చటం లేదని కార్మికు లు గుర్తించాలని మార్క్స్‌ కోరారు. వ్యాధి తీవ్రత ను తగ్గిస్తున్నారేగాని వ్యాధిని నిర్మూలించటం లేదు. నేటి ఆర్థికవ్యవస్థ కార్మికుల్ని ఎన్నో బాధలకు లోను చేస్తున్నది. ఆర్థికంగా, సామాజి కంగా దాన్ని మార్చే అవకాశాన్ని కూడా ఏక కాలంలో సృష్టిస్తుందనే విషయాన్ని కార్మికులు గుర్తుంచుకోవాలన్నారు మార్క్స్‌.
''సాధారణంగా పెట్టుబడిదారీ ఉత్పత్తి విధానం జీతాల సగటు స్థాయిని తగ్గిస్తుందేగాని పెంచదు. పెట్టుబడిదార్ల దాడులను ప్రతిఘటిం చే కేంద్రాలుగా కార్మికసంఘాలు మారతాయి. అవి తమ శక్తిని చాకచక్యంగా ఉపయోగించక పోతే కొంతవరకు పరాజయం పొందుతాయి. నేటి ఆర్థికవ్యవస్థ యొక్క దుష్పలితాలకు వ్యతిరే కంగా పోరాడటంతోనే సంతృప్తి చెంది, మొత్తం వ్యవస్థను మార్చేందుకు కూడా పోరాడకపోతే, తమ అంతిమ విముక్తిని సాధించేందుకు జీతాల వ్యవస్థను కూలదోసేందుకై తమ సంఘటిత శక్తిని ఉపయోగించకపోతే ట్రేడ్‌ యూనియన్లు సాధా రణంగా పరాజయం పొందుతాయి.''
- pi. ajayakumare
markse rachinchina pettubadi grandhamlo adanapu viluva siddhaantam keelakamainadi. nelaku roo.18 velu kaneesa vetanam nirnayinchaalani kaarmika sanghaalu korutunnayi. kaarmikudu tana 8 gantala shramatho kharchayina saktini tirigi kuuda deesukoni maro roju vachi pani chese daaniki kaarmikudu, kaarmikuni kutumbaaniki kaavalasina kaneesa avasaraalanu teerchenduku ichede kaneesa vetanam ani markse nirvachanam cheppaaru.
kaarmikudu chesina 8 gantala shramaku vetanam ichinatlu kanapadutundi. shrama phali taanni kaarmikuniki puurtigaa icheste pettubadi daaruniki laabham undadu. kaarmikudu tana 8 gantala shramalo mudi sarukulanu upayoginchi maro sarukunu tayaaru cheste mudi sarukulalo nikshiptamaina shrama kaalaaniki adanamgaa marikonta shrama kaalam daanilo kalustundi. andukani kotta saruku viluva (maarakapu viluva) perugutundi. sarukula tayaarii prakriyalone paata viluvalaku adanam gaa kotta viluva cherutundi. deenine cherina vilu va (adedmeveluu)gaa paarisraamika saamvatsarika sarve phalitaalalo vaadataaru.
pettubadidaarudu kaarmikuni shramasaktini tana pettubaditho maarakam chesukuni mundugaa kontaadu. shramasaktini kaligina sajeeva kaarmikudu pettubadidaaruniki swaadheenamai 8 gantala shrama chestaadu. shramasakti khareedunu 4 gantala shramalone pettubadidaarudu tirigi rabattukuntadu. modati bhagam shrama saktiki ichinadi kaneesa vetanamayithe rendo bhaagamlooni 4 gantala shrama viluva pettubadidaaruni sarasari laabham. mudi sarukulu, yantraalu, bhavanala arugu dala, sahayaka padaarthaalu tama viluvanu matrame kotta sarukulo cherustaayi. shramasakti maatram tana viluvanegakunda adanapu viluva (laabham)nu kuudaa kotta sarukulo cherustundi. pettubadidaarudu kaarmikuni shramadopideeni teevram chese koddi vetanaalu-labhala madhya nishpattulu maarataayi. andukane vetanaanni asthira pettu badiga, mudisarukulu taditara paata viluvalanu sthira pettubadigaa markse perkonnaru.
vetana rangamlo ippudu jarugutunna parinaamaalanu markse 150 samvatsaraala kritame tana pettubadi grandhamlo raasaaru. kaneesa vetanaalu kuudaa raani kotladi mandi kaarmikulu untaaru. adhe samayamlo kaneesa vetanaala kante ekkuva vache vaari sankhya veeri kante takkuva ayinappatiki vaariki vache vetha naalu aneka retlu ekkuva untaayi. tirupati nagara shivaarulo unde oka parisrama yam.di (onaru) 2016-17 aardhika samvatsaraaniki teesukunna vetanam roo.38 kotla 6 lakshalu. aa parisramalooni madhya sthaayi udyogi vetanam kante yam.di vetanam 2082 retlu ekkuva.
ituvanti vaaritho paatu parisramallo, prabhutvasaakhalalo unde unnata sthaayi adhikaaru lu untaaru. unianlu pettukuni dasaabdhaala tarabadi poraadutuu tama vetanaalanu penchu kunna madhyataragati udyogulu untaaru. aiti rangamlo, sarveesu rangamlo adhika vetanaalu pondutunna udyogulu unnaaru. kaneesa vetanam kuudaa raani kotladi mandi kaarmikula vetanaa lanu, kaneesa vetanam kante ekkuva vache vaari vetanaalanu sarasari cheste kaneesa vetanam vastum dhi. shramasakti tana viluvake ammudupotundani markse nirdhaarinchaaru. markse tana adhyaya namlo prati amsaaniki saamaajika sagatunu lekkaloki teesukunnaru.
markse vetanaalanu moodu rakaluga perkonnaru. (1) dabbu vetanaalu (2) asalu vetanaalu - dabbu vetanaalato konagalige saru kulu, sevala parimaanam. vetanaalu perigaayi leda taggaayi ani cheppetappudu dabbu vetanaa lanu matrame drushtilo unchukokudadu ani cheppaaru markse. (3) sapeksha vetanaalu - kaarmikudu kottagaa cherchina viluvalo laabham vaataatho polchinappudu vetanam vaataanu sapeksha vetanam teliyajestundi. shrama dopidi teevramayi nappudu pettubadidaaruni laabhamtho poliste kaarmikula vetanaalu padipotayi. utpaadakata penchatam, pani gantala podigimpu, naipunya kaarmikula sthaanamlo takkuva vetanaalato mahilalu, pillala niyaamakam taditara paddhatula dwara pettubadidaarulu shrama dopideeni teevra taram chestaaru.
oppandaala dwara leda prabhutvaala spandanala dwara vetanaalu periginappudu karmi kulu, udyogulu sambaraalu chesukuntaru. ee santosham 4, 5 samvatsaraalu tirigii, tira gaka munde aaviravutundi. dharala perugudala valana dae vache vaariki takkuva vegamtho, dae laeni kaarmikulaku athi vegamgaa asalu vetanaalu padipotayi. marala aandolanalu, poraataalu maamoole. jeevitamantaa ide saripotundi. pettubadidaarii vyavasthalo vetanam kosam tama shramasaktini ammukovalsina dusthiti kaarmikulaku untundi. deenne vetana baanisatvamgaa markse perkonnaru. okavela vetanaalu penchukogali gina kaarmikulaku inupa sankellu badulu bangaaru sankellu vastaayi tappa sankellu popu. dopidi vyavastha antamayinappude kaarmikulaku vimukti vastundannaaru markse.
markse adhyayanamlo maro mukhyamaina amsam marketlu. pettubadidaarii vyavasthalo prati amsaanni marchete niyantristundi. pettubadi daarii vyavastha abhivruddhi ayye koddi prabhutva niyantranalo emaina unte daanni kuudaa marketeaku vadilestaaru. mana desamlo ee parinaa maalanu chustunnam. pettubadidaarii vyavasthalo pranaalikaabaddhata undadu. demandenu batti sarafaraanu niyantrichatam undadu. kabatti marketlu nirantaram odidudukulaku guravu taayi. ee odidudukulu, hecchutaggula sarasari vadda saruku tana viluvake ammudu potundannaru markse.
saruku kaarmikuni shrama utpaaditam. andulo vaadina mudipadaardhaalu kuudaa anta ku mundati shrama (mrutashrama) utpaaditaale. mudi padaardhaalato tayaaraina sarukulo kottagaa cherina viluvalo vetanam, labhala wata untundi. saruku viluvaku minchi amminandu valana pettubadidaaruniki laabham raadu. saruku utpatti kramamlone pettubadidaaruni laabham untundi. ee laabham kaarmikuni shrama phalitam. pettubadidaarudu daanni kollagodutunnadu.
saruku viluvanu rabattalante adhi marketeaku vellaali. marchetelo saruku dharanu demande, sarafaraalu nirnayistaayi. demande takkuvagaa undi sarafara ekkuva unte dhara padipotundi. demande ekkuvagaa undi sarafara takkuvagaa unte dhara perugutundi. daaniki taggattugaa pettubadidaaruni laabham kuudaa perugutundi. saruku dharanu demande, sarafara lu nirnayinchetlayithe demande, sarafaraalanu edhi nirnayistundani markse prasna vesi vaatini pettubadula pravaham nirnayistundani samadhanam cheppaaru. labhalu ekkuvagaa vache rangamloki pettubadulu ekkuvagaa pravahi staayani, avi entha varakuu pravahistaayante varusagaa atyadhika labhala nundi saamaanya labhalaku, utpatti kharchulaku, nashtaalaku daari teese varakuu pravahinchi venakku mallutaayani cheppaaru.
demande - sarafaraala madhya taarata myaanni lekkinchenduku akkada meetarlu emi undavu. idoka arachakapu vyavastha. okasari sthaapinchina parisramanu avasaramainappudu ventane tolaginchaleru. tiiraa nashtaalu vachina tarvaata vaatini pedda pedda bhari parisramalu matrame tattukuntaayi. ee kramamlo chinnavanni moothapadathaayi. aardhika sankshobhaalaku idoka kaaranam. marchetelo sarukulu ekkuvagaa ammi labhalu sampadinchenduku pettubadi daarla madhya poty untundi. taamu matrame marchetelo undi migata vaarini tappincha taniki sarukulanu choukagaa ammagalagataaniki pettubadidaarlu aadhunika yantraalanu pravesapeda taarani, kaarmikula utpaadaka saktini penchatam dwara chouka dharalaku ammagalugutaarani markse cheppaaru. migata pettubadidaarlu kuudaa marke tlo nilabadataaniki aadhunika yantraalu pravesha pedataarani ee poty nirantaram konasagutum dannaru. ee potilo chinna pettubadi daarulu palgonaleka kaarmikavargamlo cheripotaru.
aadhunika yantraala pravesam valana takkuva samayamlo ekkuva sarukulu utpatti avtayi. pettubadidaarii vyavastha abhivruddhi ayye koddi pettubadi vruddhi kuudaa ekkuvagaa untundi. pettubadi perige koddi kaarmikula sankhya kuudaa perugutundi. cony pettubadi periginanta sthaayilo kaarmikula sankhya peraga du. mottam pettubadilo asthira pettubadi (vetha naalu) wata taggi sthira pettubadi wata (bhoomi, yantraalu, bhavanalu, mudisarukulu) perugu tundi. aadhunika yantraala pravesam, sankshobhaala valana nirudyogam perugutundi. nirudyoga sainyam perige koddi kaarmikula berasarala sakti kuudaa taggipotundi. pettubadidaarii utpatti vidhaanam shrama yokka viluvanu daani kaneesa sthaayiki taggistundi. nootiki 99 sandarbhaallo kaarmikulu jeetaala pempukai chese poraataalu antaku mundu unna shrama viluvanu nilabettu kotaniki chese poratale avutaayani markse nirdhaarinchaaru.
kaarmikulu chese poraataalu pettubadi daarii vyavastha valana vache dushparinaamaalaku vyatirekamgaa matramenani, vaatiki gala kaaranaalaku vyatirekamgaa kaadannaaru markse. paristhitulu digajarakunda aapagalugutunnaaru tappa asalu maargaanni marchatam ledani kaarmiku lu gurtinchaalani markse koraru. vyaadhi teevrata nu taggistunnaregani vyaadhini nirmoolinchatam ledu. neti aardhikavyavastha kaarmikulni enno baadhalaku lonu chestunnadi. aardhikamgaa, saamaji kangaa daanni marche avakaasaanni kuudaa eka kaalamlo srushtistundane vishayaanni kaarmikulu gurtunchukovalannara markse.
''saadhaaranamgaa pettubadidaarii utpatti vidhaanam jeetaala sagatu sthaayini taggistundegaani penchadu. pettubadidaarla daadulanu pratighatim chee kendraalugaa kaarmikasanghaalu maarataayi. avi tama saktini chaakachakyamgaa upayoginchaka pothe kontavaraku parajayam pondutaayi. neti aardhikavyavastha yokka dushpalitaalaku vyatire kangaa poradatamtone santrupti chendi, mottam vyavasthanu maarchenduku kuudaa poradakapothe, tama antima vimuktini saadhinchaenduku jeetaala vyavasthanu kooladosendukai tama sanghatita saktini upayoginchakapothe trade unianlu sadha ranamgaa parajayam pondutaayi.''