ప్రాణం - శరీరం క్షేమం బతుకు చచ్చిన శవం | సామాజిక న్యాయం | www.NavaTelangana.com
ప్రాణం - శరీరం క్షేమం బతుకు చచ్చిన శవం
ఏ దిక్కూ లేనివాళ్ళకు దేవుడే దిక్కంటారు. ప్రజాస్వామ్యంలో దేవుడంటే రాజ్యం. అవును! దిక్కు మొక్కూ లేని దీనులను ప్రభుత్వమే అక్కున జేర్చుకోవాలి. ఆదరించాలి. అన్నీ కోల్పోయిన అభాగ్యులను అంతా తానై ముందుకు నడిపించాలి. ఆ అభాగ్యులు ఆడబిడ్డలైతే ప్రభుత్వ బాధ్యత పది రెట్లు పెరుగుతుంది. పేగు బంధాలు, రక్త సంబంధాలే వంచన చేయగా,- వీదిన పడ్డ వేలాది ఆడబిడ్డలు తమ మానాన్ని, ప్రాణాన్నీ కాపాడమని ప్రభుత్వం ముందు చేతులు చాపినపుడు, ప్రభుత్వం నుంచి వ్యక్తమయ్యే స్పందన పాలకుల మానవత్వానికే పరీక్షపెడుతుంది.
ఒక్కరు కాదు... ఇద్దరు కాదు... వేలాది మంది. కారణాలు అనేకం , కానీ జీవితం మాత్రం ఒక్కటే... అనేక కారణాల రీత్యా భర్తలు చనిపోయి, లేదా వదిలివేసి, ప్రేమికులు మోసగించి, తల్లి తండ్రులను అకాల మృత్యువు కబళించి, గ్రామాలలో చేసేందుకు పనులు దొరకక, ఉద్యోగాల పేరుతో మోసపోయి... ఇలా సవాలక్ష కారణాలతో ఆడబ్డిడలు పట్టణాలకు చేరుతున్నారు. ఈ అభాగిణులలో అన్ని వయస్సులవారూ ఉన్నారు. అయితే వీరంతా ప్రధానంగా అణగారిన కులస్తులు. మైనారిటీ మతస్తులు. అగ్రకులాలకు చెందిన వారు చాలా చాలా అరుదు. భారతీయ సమాజంలో కులం మనిషి జీవితాన్ని నిర్ణయిస్తుందనేందుకు నిదర్శనం వీరు. అణగారిన కులాలలో కూడా అత్యధికంగా వంచనకు, అన్యాయానికీ బలయ్యేవారు అత్యధికంగా మహిళలు. ఆర్ధిక అండ లేకపోవడంతో వీరి బతుకులు దారం తెగిన గాలిపటాలు అవుతున్నాయి. వంచనకు గురైన మహిళలు అదనంగా బిడ్డల భారం మీదపడుతూ ఉంది. మగాళ్ళు వదిలేసినంత సులువుగా ఏ తల్లీ తన బిడ్డలను వదిలివేయలేదు. వదిలి వేయదు. ఆ బిడ్డలకోసమే సవాలక్ష కష్టాలు భరిస్తూ బతుకు సమరం సాగిస్తుంది.
హైదరాబాద్‌ నగరంలో 10 సంవత్సరాల క్రితం సాంపిల్‌ సర్వే నిర్వహించగా ఇలా కేవలం వీధులే ఆవాసాలైన వ్యక్తులు 3750 మంది ఉన్నట్టు తేలింది. ఇప్పుడు వీరి సంఖ్య రెట్టింపై ఉంటుందని స్వచ్ఛంద సంస్ధల ప్రతినిధులు అంటున్నారు. వీరిలో అత్యధికులు మహిళలే అని వారు వివరించారు. తెలంగాణ రాష్ట్రం మొత్తం మీదా ఇలా ఏ ఆధారం లేకుండా బతుకుతున్న మహిళల సంఖ్య దాదాపు 30 వేలు ఉంటుం దని అంచనా. మహిలలపై అత్యాచారాలు, ట్రాఫికింగ్‌, మహిళలపై హింసలో దేశంలోనే మన రాష్ట్రం రెండవ స్ధానంలో ఉన్నదంటే పరిస్ధితి అర్ధం చేసుకోవచ్చు.
ప్రభుత్వం వద్దనుంచి వీరికి ఎలాంటి గుర్తింపూ లేదు. కనీసం ఆధార్‌ కార్డు కూడా లేదు. దీంతో ప్రభుత్వం వైపు నుంచి వీరికి ఎలాంటి సాయమూ అందదు. కనీసం మనుషులుగా కూడా గుర్తింపు ఉండదు. ఓటు హక్కు కూడా ఉండదు కాబట్టి రాజకీయ నాయకులు కూడా పట్టించుకోరు. ఆకలితో, రోగాలలో చనిపోయినా కనీసం శవ దహనం చేసేవారు కూడా ఉండరు.
ఈ నేపద్యంలో వీరి దయనీయతపై సుప్రీంకోర్టు స్పందించింది. 2010వ సంవత్సరంలో మానవ హక్కుల కార్యకర్తలు సుప్రీంకోర్టును ఆశ్రయించగా కోర్టు స్పందించి '' నిరాశ్రయిలందరికీ సరియైన వసతి కల్పించడం రాష్ట్ర ప్రభుత్వాల బాధ్యతని, వీరు గౌరవ ప్రదంగా బతికేందుకోసం 24 గంటలూ పనిచేసే వసతి గృహాలు ఏర్పాటు చేయాలని, ఈ వసతి గృహాలలో కనీస వసతులు ఏర్పాటు చేయాలని, 5 లక్షల జనాభా వున్న పట్టణాలలో లక్ష మందికి ఒకటి చొప్పున వసతి గృహాలు ఏర్పాటు చేయాని '' రాష్ట్ర ప్రభుత్వాలను ఆదేశించింది. అయినా ప్రభుత్వాలలో చలనం లేదు. దాదాపు కోటి మంది జనాభా ఉన్న హైదరాబాద్‌ మహానగరంలో 100 వసతి గృహాలు ఏర్పాటు చేయాల్సి ఉండగా, ఇప్పుడు కేవలం 10 మాత్రమే పనిచేస్తున్నాయి.అవి కూడా అరకొర వసతులతో నడుస్తున్నాయి. రాష్ట్ర ప్రభుత్వం ఈ సంవత్సరపు బడ్జెట్‌లో ఈ హోమ్‌లెస్‌ పీపుల్‌కు 14 కోట్ల రూపాయలు కేటాయించినా అవి ఎలా ఖర్చవుతున్నాయో ఎవరికీ తెలియదు.
ఒక మనిషి అందునా ఆడ మనిషి నగరాలలో ఒంటరిగా, అందునా తనకంటూ ఒక అడ్రస్‌ లేకుండా , నిలువ నీడ లేకుండా బతకాలంటే ఎంత కష్టమో మాటల్లో వర్ణించడం అసాధ్యం. వీరికి కనీస రక్షణ కల్సించే ఉద్దేశంతో గతంలో జిహెచ్‌ఎంసి గుర్తింపు కార్డులు జారీ చేసింది. కానీ, ఇప్పుడా గుర్తింపు కార్డులు జారీ చేయడం కూడా మానుకుంది. కనీసం జిహెచ్‌ఎంసి ఆధ్వర్యంలో నడిచే 5 రూపాయల బోజన పధకంలో కూడా వీరికి చోటు లేకుండా పోతోంది. మీకు గుర్తింపే లేదు కాబట్టి మేము భోజనం 5 రూపాయల భోజనం పెట్టమని అంటున్నారని ఈ మహిళలు వాపోతున్నారు.
అన్యాయం మనిషిని కృంగ దీస్తుంది. అసంతృప్తి మనిషిని రగిల్చివేస్తుంది. ఆవేదన మనిషిని ఒక పరిష్కారంకోసం పరితపింప చేస్తుంది. పరిస్కారం సక్రమమైన మార్గంలో దొరకనపుడు మనిషి నడక అక్రమ మార్గం పడుతుంది. ఇలా మనిషి నడక పక్కదారులు పట్టడం మొత్తం సమాజానికే మంచిది కాదు. ఏ ఆడబిడ్డా తాను అక్రమ మార్గంలో, అవమాన కరంగా బతకాలనుకోదు. '' చావా- బతుకా '' అన్న సమస్య తనను తేల్చుకోమన్నప్పుడు, ఎవరమైనా ఏం చేసైనా బతికేందుకే సిద్దపడుతాం. ఏ మనిషి అయినా క్షేమంగా, భద్రంగా, గౌరవ ప్రదంగా బతకాలంటే మొత్తం సమాజం సహకరించక తప్పదు. ముఖ్యంగా ప్రభుత్వం పూనుకోక తప్పదు, పూచీ పడక తప్పదు. బంగారు తెలంగాణ కోసం తాము కలలు కంటూ ప్రజలను కలలలో ముంచెత్తుతూ ఉన్న పాలకులు ఆడ బిడ్డల ఉసురు తగలకుండా చూసుకుంటారని ఆశిద్దాం.
గ్రామాలలో పరిస్ధితులు అనుకూలించక, సకాలంలో వర్షాలు పడక, పంటలు పండక, కడుపునింపే పనులులేక, అవసరానికి సహాయక చర్యలు అందక, కుల వృత్తులు , చేతి వృత్తులు క్షీణించి గ్రామీణ ప్రజలు తప్పనిసరి స్దితిలో పట్టణాలకు వలస వస్తున్నారు.లేదా దారిద్య్రంలో చనిపోతున్నారు. ఈ పరిస్ధితులు వారిని ఆత్మహత్యలవైపు నెట్టుతున్నాయి.ఈ నేపధ్యంలో వీధుల్లోకి వచ్చే ఆడవారి సంఖ్య రోజురోజుకీ పెరిగిపోతూ ఉంది. పట్టణాలలో మంచి ఆదాయం ఉంటుందని మోసగించబడి, గృహ హింస వలన మహిళలు పట్టణాలకు చేరి వీధుల పాలవుతున్నారు.పట్టణాలలో వీధులలో నివశించే మహిళలు ఎదుర్కొనే బాధలు అన్నీ ఇన్నీ కావు.వీరి కనీస అవసరాలు రోడ్డుమీదే తీర్చుకోవాలి.ఇలా కనీస అవసరాలు తీర్చుకునేందుకే రోజుకు 25 రూపాయల వరకూ ఖర్చుచేయాల్సిన పరిస్దితి ఉంది. మోసగించబడిన ఆడ బిడ్డలు సెక్స్‌వర్కర్లుగా మారుతున్నారు. సంఘ విద్రోహ ప్రభావాలకు గురై బతుకు నాశనం చేసుకుంటున్నారు. స్వార్ధపరులు, దుర్మార్గులచేత మోసగింపబడి దుర్భర జీవితాన్ని అనుభవిస్తున్న వీరిని ప్రతిచోటా చెడుగానే చూపించడం జరుగుతోంది. సమాజంలో వీరిని దూరంగా ఉంచుతున్నాం. ఈ నేపద్యలంలో సమాజం వీరి ఎడల తమ ఆలోచనా విధానాన్ని మార్చుకోవాలి. ప్రభుత్వం వీరు గౌరవ ప్రదంగా, భద్రతతో బతికేలా అన్ని చర్యలూ తీసుకోవాలి. ఉద్యమాల ద్వారా ఏర్పడిన తెలంగాణ రాష్ట్రం ఈ విషయంలో దేశానికే ఆదర్శంగా నిలవాలి.
'' అమన్‌ వేదిక '' స్వచ్ఛంద సంస్ధ పత్రినిధి.
సుశీల నిండు గర్భిణి. రెక్కలు తప్ప ఆస్తులు లేని వ్యవసాయ కూలీ కుటుంబం. గ్రామంలో వ్యవసాయ పనులు లేవు. భర్త పట్నంవెల్లి పనివెతుక్కుందాం బయలుదేరమన్నాడు. భర్తతో హైదరాబాద్‌ బయలేదేరింది సుశీల. రైలు సికింద్రాబాద్‌ స్టేషన్‌కు చేరుకుంది. ప్లాట్‌ఫామ్‌పై దిగిన సుశీలతో భర్త కాలకృత్యాలు తీర్చుకుని వస్తానని చెప్పి పక్కకు వెళ్లాడు. గంట... రెండు గంటలు.. రోజు... రెండు రోజులు... భర్త జాడలేదు. తనకు చదువు లేదు. అసలే జనారణ్యం. ఆకలి.. అంతకు మించి అనుమానపు చూపులు ... అనుమానపు మాటలు ... కడుపులో బిడ్డ ఆకలితాళలేక అల్లాడి పోతూ ఉంది. ఇక నిలపడలేని స్ధితిలో స్టేషన్‌కు సమీపంలోని సాక్షాత్తూ మదర్‌ ధెరిస్సా విగ్రహం ముందు కూలపడి పోయింది. చనిపోయేదే.... కడుపులోని బిడ్డతో పాటు కాటికెళ్లి పోయేదే.
సుజాత... సునీత అక్క చెల్లెల్లు. వయస్సు 20, 16. వ్యవసాయ కూలీ కుటుంబం. అమ్మ హార్ట్‌ పేషెంట్‌. తమ తల్లిని చూసుకోవాల్సిన తండ్రి రెండో పెళ్లి చేసుకుని తన దారి తాను చూసుకున్నాడు. ఆరోగ్యం క్షీణించి తల్లి చనిపోయింది. జానెడు పొలం లేదు. కనీసం ఉండేందుకు ఇళ్లయినా లేదు. ఆదుకునేందుకు నా అన్నవాళ్ళు ఎవరూ లేరు. చుట్టూ అంధకారం ... అయినా ఆ ఆడ బిడ్డలు గుండెధైర్యం కోల్పోలేదు. సుజాత తన నర్సు ట్రయినింగ్‌ పూర్తి చేసి ఒక ప్రయివేటు ఆసుపత్రిలో పని చేస్తూ , చెల్లిని 10వ తరగతి చదివించింది. హైదరాబాద్‌ మహానగరంలో బతుకుపోరులో మునిగి ఉంది.
దమయంతి వయస్సు 37 సంవత్సరాలు. చదవులేదు. రోజు కూలీ కుటుంబం. భర్త చనిపోయాడు. అమ్మా- నాన్న అంతకు ముందే చనిపోయారు. భర్త చనిపోవడంతో అత్తింటి ఆరళ్ళు ఎక్కువయ్యాయి. వారితో కలిసి ఉండలేని పరిస్ధితి. అన్నా ఉన్నా ఆదరించే స్థితి లేదు. ఆదుకునేందుకు మరెవరూ లేరు. చస్తే చావాలి. లేదంటే ఉన్న ఊరికి దూరంగా ఏ పట్నమో వెళ్ళి ఎలాగోలా బతకాలి. రెండో మార్గమే ఎంచుకుంది దమయంతి. హైదరాబాద్‌ రైలెక్కింది. మూడు సంవత్స రాలైంది. ఎడారి లాంటి మహానగరంలో ఎదురీత ఈదుతూనే ఉంది.
praanam - sareeram kshemam batuku chachina shavam | saamaajika nyaayam | www.NavaTelangana.com
praanam - sareeram kshemam batuku chachina shavam
e dikkuu lenivallaku devude dikkantaaru. prajaaswaamyamlo devudante rajyam. avunu! dikku mokkuu laeni deenulanu prabhutvame akkuna jerchukovali. aadarinchaali. annee kolpoina abhaagyulanu antaa taanai munduku nadipinchaali. aa abhaagyulu aadabiddalaite prabhutva baadhyata padi retlu perugutundi. pegu bandhaalu, rakta sambandhaale vanchana cheyagaa,- veedina padda velaadi aadabiddalu tama maanaanni, praanaannii kapadamani prabhutvam mundu chetulu chapinapudu, prabhutvam nunchi vyaktamayye spandana paalakula maanavatvaanike pareekshapedutundi.
okkaru kaadu... iddaru kaadu... velaadi mandi. kaaranaalu anekam , cony jeevitam maatram okkate... aneka kaaranaala reetya bhartalu chanipoyi, leda vadilivesi, premikulu mosaginchi, talli tandrulanu akaala mrutyuvu kabalinchi, graamaalalo chesenduku panulu dorakaka, udyogaala paerutho mosapoi... ilaa savalaksha kaaranaalatoe aadabdidalu pattanaalaku cherutunnaru. ee abhaaginulalo anni vayassulavaaruu unnaaru. ayithe veerantaa pradhaanamgaa anagaarina kulastulu. minority matastulu. agrakulaalaku chendina vaaru chala chala arudu. bhaarateeya samaajamlo kulam manishi jeevitaanni nirnayistundanenduka nidarsanam veeru. anagaarina kulaalalo kuudaa atyadhikamgaa vanchanaku, anyayaniki balayyevaaru atyadhikamgaa mahilalu. aardhika anda lekapovadamto veeri batukulu daaram tegina gaalipataalu avutunnaayi. vanchanaku guraina mahilalu adanamgaa biddala bharam meedapadutuu undi. magaallu vadilesinanta suluvugaa e talli tana biddalanu vadiliveyaledu. vadili veyadu. aa biddalakosame savalaksha kashtaalu bharistuu batuku samaram saagistundi.
hyderabade nagaramlo 10 samvatsaraala kritam sampille sarve nirvahinchagaa ilaa kevalam veedhule aavaasaalaina vyaktulu 3750 mandi unnattu telindi. ippudu veeri sankhya rettimpai untundani swachchanda samsdhala pratinidhulu antunnaru. veerilo atyadhikulu mahilale ani vaaru vivarinchaaru. telamgaana rashtram mottam meeda ilaa e aadhaaram lekunda batukutunna mahilala sankhya daadaapu 30 velu untum dani anchana. mahilalapai atyaachaaraalu, traficinge, mahilalapai himsalo desamlone mana rashtram rendava sdhaanamlo unnadante parisdhiti ardham chesukovachhu.
prabhutvam vaddanunchi veeriki elanti gurtimpuu ledu. kaneesam aadhare kaardu kuudaa ledu. deentho prabhutvam vaipu nunchi veeriki elanti saayamuu andadu. kaneesam manushulugaa kuudaa gurtimpu undadu. otu hakku kuudaa undadu kabatti rajakeeya naayakulu kuudaa pattinchukoru. aakalitho, rogaalalo chanipoyina kaneesam sava dahanam chesevaaru kuudaa undaru.
ee nepadyamlo veeri dayaneeyatapai supreenkortu spandinchindi. 2010va samvatsaramlo manava hakkula kaaryakartalu supreenkortunu aasrayinchagaa kortu spandinchi '' niraasrayilandarikii sariyaina vasati kalpinchadam rashtra prabhutvaala baadhyatani, veeru gaurava pradamgaa batikendukosam 24 gantaluu panichese vasati gruhalu erpaatu cheyalani, ee vasati gruhaalalo kaneesa vasatulu erpaatu cheyalani, 5 lakshala janabha vunna pattanaalalo laksha mandiki okati choppuna vasati gruhalu erpaatu cheyani '' rashtra prabhutvaalanu aadesinchindi. aina prabhutvaalalo chalanam ledu. daadaapu koti mandi janabha unna hyderabade mahaanagaramlo 100 vasati gruhalu erpaatu cheyalsi undagaa, ippudu kevalam 10 matrame panichestunnaayi.avi kuudaa arakora vasatulato nadustunnaayi. rashtra prabhutvam ee samvatsarapu budgetlo ee homelesse peepuleku 14 kotla roopaayalu ketayinchina avi ela kharchavutunnayo evariki teliyadu.
oka manishi anduna aada manishi nagaraalalo ontarigaa, anduna tanakantu oka adresse lekunda , niluva needa lekunda batakalante entha kashtamo maatallo varninchadam asaadhyam. veeriki kaneesa rakshana kalsinche uddesamto gatamlo jiheesmiesi gurtimpu kaardulu jaarii chesindi. cony, ippuda gurtimpu kaardulu jaarii cheyadam kuudaa maanukundi. kaneesam jiheesmiesi aadhvaryamlo nadiche 5 roopaayala bojana padhakamlo kuudaa veeriki chotu lekunda potondi. meeku gurtimpe ledu kabatti memu bhojanam 5 roopaayala bhojanam pettamani antunnaarani ee mahilalu vaapotunnaaru.
anyayam manishini krunga deestundi. asantrupti manishini ragilchivestundi. aavedana manishini oka parishkaaramkosam paritapimpa chestundi. pariskaaram sakramamaina maargamlo dorakanapudu manishi nadaka akrama maargam padutundi. ilaa manishi nadaka pakkadaarulu pattadam mottam samajanike manchidi kaadu. e adabidda taanu akrama maargamlo, avamana karamgaa batakaalanukodu. '' chava- batuka '' anna samasya tananu telchukomannappudu, evaramainaa yem chesaina batikenduke siddapadutam. e manishi aina kshemangaa, bhadramgaa, gaurava pradamgaa batakalante mottam samajam sahakarinchaka tappadu. mukhyamgaa prabhutvam poonukoka tappadu, poochee padaka tappadu. bangaaru telamgaana kosam taamu kalalu kantuu prajalanu kalalalo munchettutuu unna paalakulu aada biddala usuru tagalakunda chusukuntaarani aasiddaam.
graamaalalo parisdhitulu anukuulinchaka, sakaalamlo varshaalu padaka, pantalu pandaka, kadupunimpe panululeka, avasaraaniki sahayaka charyalu andaka, kula vruttulu , cheti vruttulu ksheeninchi graameena prajalu tappanisari sditilo pattanaalaku valasa vastunnaaru.leda daaridyramlo chanipotunnaru. ee parisdhitulu vaarini aatmahatyalavaipu nettutunnaayi.ee nepadhyamlo veedhulloki vache aadavaari sankhya rojurojuki perigipothu undi. pattanaalalo manchi aadaayam untundani mosaginchabadi, gruha himsa valana mahilalu pattanaalaku cheri veedhula paalavutunnaaru.pattanaalalo veedhulalo nivasinche mahilalu edurkone baadhalu annee innee kaavu.veeri kaneesa avasaraalu roddumeede teerchukovaali.ilaa kaneesa avasaraalu teerchukunenduke rojuku 25 roopaayala varakuu kharchucheyalsina parisditi undi. mosaginchabadina aada biddalu sexiverkarlugaa maarutunnaaru. sangha vidroha prabhaavaalaku gurai batuku naasanam chesukuntunnaru. swaardhaparulu, durmargulacheta mosagimpabadi durbhara jeevitaanni anubhavistunna veerini pratichota chedugaane choopinchadam jarugutondi. samaajamlo veerini dooramgaa unchutunnam. ee nepadyalamlo samajam veeri edala tama alochana vidhaanaanni marchukovali. prabhutvam veeru gaurava pradamgaa, bhadratato batikela anni charyaluu teesukovali. udyamaala dwara erpadina telamgaana rashtram ee vishayamlo deshanike aadarsamgaa nilavali.
'' amanni vedika '' swachchanda samsdha patrinidhi.
susheela nindu garbhini. rekkalu tappa aastulu laeni vyavasaaya kooli kutumbam. graamamlo vyavasaaya panulu levu. bharta patnamvelli panivetukkundam bayaluderamannadu. bhartatho hyderabade bayalederindi susheela. railu sikindrabadsam stationku cherukundi. platmafmespy digina susheelatho bharta kaalakrutyaalu teerchukuni vastaanani cheppi pakkaku vellaadu. ganta... rendu gantalu.. roju... rendu rojulu... bharta jaadaledu. tanaku chaduvu ledu. asale janaaranyam. aakali.. antaku minchi anumaanapu chuupulu ... anumaanapu maatalu ... kadupulo bidda aakalitaalaleka alladi pothoo undi. ika nilapadaleni sdhitilo stationku sameepamloni saakshaattuu madarn dherissa vigraham mundu koolapadi poyindi. chanipoyede.... kadupuloni biddatho paatu kaatikelli poyede.
sujaata... suneeta akka chellellu. vayassu 20, 16. vyavasaaya kooli kutumbam. amma harte paeshente. tama tallini chusukovalsina tandri rendo pelli chesukuni tana daari taanu chusukunnadu. aarogyam ksheeninchi talli chanipoyindi. jaanedu polam ledu. kaneesam undenduku illayinaa ledu. aadukunenduku naa annavaallu evaruu leru. chuttu andhakaaram ... aina aa aada biddalu gundedhairyam kolpoledu. sujaata tana narsu trainingi puurti chesi oka prayivetu aasupatrilo pani chestu , chellini 10va taragati chadivinchindi. hyderabade mahaanagaramlo batukuporulo munigi undi.
damayanti vayassu 37 samvatsaraalu. chadavuledu. roju kooli kutumbam. bharta chanipoyadu. amma- naanna antaku munde chanipoyaru. bharta chanipovadamto attinti aarallu ekkuvayyaayi. vaaritho kalisi undaleni parisdhiti. anna unna aadarinche sthiti ledu. aadukunenduku marevaroo leru. chaste chavali. ledante unna ooriki dooramgaa e patnamo velli elagola batakaali. rendo margame enchukundi damayanti. hyderabade railekkindi. moodu samvatsa raalaindi. edaari lanti mahaanagaramlo edureeta eedutuunae undi.