గౌరీ లంకేష్ వాదన ఇంకా ముగియలేదు ...మానష్ ఫిరాక్ భట్టాచార్జీ
గౌరీ లంకేష్ వాదన ఇంకా ముగియలేదు ...మానష్ ఫిరాక్ భట్టాచార్జీ
(మానష్ ఫిరాక్ భట్టాచార్జీ రాసిన ఈ వ్యాసం వీక్షణం అక్టోబర్ సంచికలో ప్రచురించబడినది)
హత్యకు గురైన జర్నలిస్టు, సామాజిక కార్యకర్త గౌరి లంకేశ్‌కు బెంగళూరులో ప్రభుత్వ లాంఛనాలతో అంత్యక్రియలు జరిగాయి. అది ఒక రాజకీయ హత్య. ఆ హత్య చేసిన కిరాయి గూండాలకు ఆమె గురించి ఏమీ తెలిసి ఉండకపోవచ్చు. తాము చంపవలసిన మనిషి అని తప్ప. అధికార అహంకారంతో తప్పుడు పనులు చేసే రాజకీయ నాయకులు తమ తప్పుడు పనుల గురించి మాట్లాడేవాళ్ల నోరు నొక్కడానికి ఈ కిరాయి హంతకులను ఉపయోగించుకుంటారు. రాజకీయ నాయకులు తమ పదవిని అడ్డం పెట్టుకుని ఏమైనా చేయవచ్చునని, పౌరులకు మాత్రం హద్దుదాటి వారిని ప్రశ్నించే హక్కులేదని వాళ్ల తర్కం.
కాని ప్రజాస్వామ్యంలో ఆ అనుమతించే హద్దు ఏమిటో ఎవరు నిర్ణయిస్తారు? రాజకీయ నాయకులా, పౌరులా, పౌరుల హక్కులకు హామీ ఇచ్చే చట్టాలా? అధికారానికీ ప్రజలకూ మధ్య ఒక కనిపించని ముళ్లతీగ వ్యాపించి ఉంది. మీరు ఆ తీగను దాటడానికి ప్రయత్నిస్తే, నెత్తురు ఓడడానికి సిద్ధపడి ఉండాలి.
ప్రజాస్వామ్యాన్ని విశ్వసించిన గౌరి లంకేశ్‌ నెత్తురోడడానికి భయపడలేదు. తనకు ప్రమాదం వచ్చినా సరే ఆ ముళ్ల కంచెను దాటాలని నిశ్చయించుకుంది. ప్రజాస్వామ్యంలో మీరు గొంతు విప్పడానికి హామీ ఉందేమో గాని మీరు ప్రాణాలతో బతికి ఉంటారనడానికి హామీ లేదు. ప్రజాస్వామ్యం అనేది రాజకీయాల కుతంత్రాలకు అడ్డుకట్ట వేసేది కాదు. గాంధీకి ముందూ తర్వాతా కూడ ఏ రాజకీయాలైనా ముతక హింసా తర్కాన్ని ఓడించలేకపోయాయి.
ఇద్దరు భారతీయ జనతా పార్టీ సభ్యులు వేసిన ఒక పరువు నష్టం దావాలో 2016 డిసెంబర్‌లో గౌరి లంకేశ్‌కు శిక్ష పడింది. ఆరునెలల జైలు శిక్ష, జరిమానా. తాను నడుపుతుండిన ʹగౌరి లంకేశ్‌ పత్రికెʹలో గౌరి ఈ ఇద్దరు రాజకీయవేత్తలకు వ్యతిరేకంగా కొన్ని ఆరోపణలు ప్రచురించింది. అయితే శిక్ష విధించిన న్యాయస్థానమే ఆమెకు బెయిల్‌ ఇచ్చింది. ఆ తీర్పు మీద పునర్విచారణకు పై కోర్టుకు వెళ్లవచ్చునని అనుమతించింది. ఈ అనుమతి కూడ ఆమెకు ప్రాణాంతకంగానే మారింది. న్యాయస్థానాలు మీ చట్టపరమైన హక్కునూ స్వాతంత్య్రాన్నీ హామీ ఇస్తాయి గాని, మీ ప్రాణాలకు హామీ ఇవ్వజాలవు. భారత ప్రజాస్వామ్యాన్ని ఆక్రమించడానికి ఫాసిస్టులు చేస్తున్న ప్రయత్నాలను నిరంతరాయంగా వ్యతిరేకించడమే తన కర్తవ్యం అన్నట్టు గౌరి లంకేశ్‌ పరిశోధనాత్మక జర్నలిస్టుగా చేసిన కృషి, అభిప్రాయాలు కూడ ఉండేవి. ప్రతి విషయంలోనూ ఆమె రాజకీయ వాదనల శక్తి ఆమె ఇచ్చే వివరాలతో బలోపేతమయ్యేది.
ఈ సంవత్సరం మార్చ్‌లో ఢిల్లీలో జరిగిన మానవ హక్కుల పరిరక్షకుల జాతీయ సదస్సులో ఆమె తన మనసులోని భావాలనూ ఆందోళనలనూ బహిరంగంగానే ప్రకటించారు: ʹఒక ప్రగతిశీల, లౌకిక రాష్ట్రంగా ఉండిన కర్ణాటక ప్రయాణం మతోన్మాద రాష్ట్రంగా మారేవైపు సాగుతుండడం ఆందోళనకరంగా, నిరాశాజనకంగా ఉంది...ʹ అని ఆమె అన్నారు. కర్ణాటకలో పన్నెండో శతాబ్దిలో ఉండిన సామాజిక సంస్కర్త బసవన్న గురించి ఆమె మాట్లాడారు. ఆ బసవన్న ʹమార్క్స్‌ కన్న చాల ముందే శ్రమకు దక్కవలసిన గౌరవం గురించి, సమానత్వం గురించి, హేతవాదం గురించి, మరీ ప్రత్యేకంగా బ్రాహ్మణ ఆధిపత్యం గురించి మాట్లాడాడుʹ అని ఆమె అన్నారు. ఆ బసవన్నను ఇవాళ హిందూ అభివృద్ధి నిరోధకులు సొంతం చేసుకోవడానికి అక్రమంగా ప్రయత్నిస్తు న్నారని ఆమె అన్నారు. అలాగే ఆమె పందొమ్మిదో శతాబ్ది ముస్లిం మత ప్రచారకుడు - కవి శిశునాల షరీఫా గురించి కూడ చెప్పారు. ఆయనను కర్ణాటక కబీర్‌ అని పిలుస్తారు. ఆయన గురువు గోవింద భట్ట అనే బ్రాహ్మణ సన్యాసి.
ఈ సాంస్కృతిక నేపథ్యంలో వర్తమాన కర్ణాటక రాజకీయాలు పూర్తిగా మతోన్మాదంతో, హత్య చేస్తామనే బెదిరింపులతో, అన్ని రకాల వేధింపుల తో నిండిపోవడం గురించి సభ దృష్టికి తెచ్చారు. ఆమె ఏదో ఒక విషయం వాదిస్తున్నట్టుగా కాక, తన సొంత ఉద్వేగాలు చెపుతున్నట్టుగా ఆవేదనతో మాట్లాడారు. ఇప్పటికైనా కళ్లు తెరిచి చూడండి అని శ్రోతలను కోరారు. ఇప్పుడు ఆమె హత్య వార్త తర్వాత ఆ వాదనలూ విన్నపాలు మరింత తీవ్రంగా ప్రతిధ్వనిస్తున్నాయి. సత్యాలను వినదలచుకోని వారూ, ఇతరులు కూడ వాటిని మరచిపోవాలని కోరుకునేవారూ ఆమె చెపుతున్నదంతా నిజం కాదేమో అన్నట్టుగా, నిజమైనా మరచిపోదగినదన్నట్టుగా ప్రవర్తించారు. ఆమె వాదనల నిరంతర పునరుక్తిని హత్య చేయడానికి జరిగిన ప్రయత్నమే ఆమె హత్య. కాని మౌనంలోకి నెట్టబడిన ఆమె గళం ఎంత ఎక్కువగా, ఎన్ని ఎక్కువసార్లు మాట్లాడుతున్నదంటే, వాటిని వినకుండా ఉండడం చివరికి గోడలకైనా అసాధ్యమవుతుంది.
గౌరి లంకేశ్‌, ఆమె మిత్రులు 2015లో సుప్రీం కోర్టులో ఒక పిటిషన్‌ వేశారు. కర్ణాటకలోని చిక్కమగళూరు జిల్లాలో గురు దత్తాత్రేయ బాబా బుడన్‌ స్వామి దర్గా లౌకిక స్వభావాన్ని వక్రీకరించడానికి జరుగుతున్న ప్రయత్నాలను అడ్డుకోవలసిందిగా ఆ పిటిషన్‌ కోరింది. హిందువులు, ముస్లింలు ఉమ్మడిగా ప్రార్థనలు, పూజలు జరిపే ఆ పవిత్ర స్థలాన్ని దక్షిణ భారతపు అయోధ్యగా మార్చడానికి, దాన్ని దేవాలయంగా మార్చి పూజారిని నియమించడానికి జరుగుతున్న ప్రయత్నాలను గురించి ఆమె ఫిర్యాదు చేశారు. సంపన్నమైన సాంస్కృతిక చిహ్నాన్ని, పురాజ్ఞాపకాన్ని ధ్వంసం చేయడానికి జరుగుతున్న ప్రయత్నాల పట్ల ఆమె తీవ్రంగా స్పందించారు.
అన్నిటికన్న మిన్నగా ఒక ప్రజాస్వామికవాదిగా ఆమె స్పందించారు. ఒక భారత పౌరురాలిగా భారతీయ జనతాపార్టీ ఫాసిస్టు, మతోన్మాద రాజకీయాలను నేను వ్యతిరేకిస్తున్నాను అని ఆమె ప్రకటించారు. ఆమె తనను తాను హిందువునని కూడ గాఢంగానే ప్రకటించుకున్నారు. హిందూ ధర్మపు ఆదర్శాలకు భారతీయ జనతా పార్టీ చేస్తున్న తప్పుడు వ్యాఖ్యానాలను నేను ఖండిస్తున్నాను అన్నారు.
అదే సమయంలో హిందువుగా ఉండడంలోని అన్యాయం గురించి కూడ ఆమె మాట్లాడారు. హిందూ ధర్మంలోని కులవ్యవస్థను నేను వ్యతిరేకిస్తాను. అది అన్యాయమైనది, అక్రమమైనది, పురుషాధిపత్యంతో కూడినది అని అన్నారామె. ఆమెను చంపడానికి కిరాయి కుదుర్చుకుని వచ్చిన హంతకులకు ప్రజాస్వామ్యం గురించీ, హిందూ తత్వం గురించీ, కుల వ్యవస్థ గురించీ ఏవైనా అభిప్రాయాలు ఉన్నాయో లేవో తెలియదు. అసలు ఆమాటకొస్తే ఏ విషయమైనా తెలుసో లేదో తెలియదు. అర్థాలనూ, ప్రాణాలనూ చిదిమేయడం ఎట్లా అనేది మాత్రమే తెలుసు.
ఇవాళ ప్రతి ఒక్కరూ తన గురించి అడుగుతున్న ప్రశ్ననే గౌరి లంకేశ్‌ గతంలో ఒక ఇంటర్వ్యూలో అడిగింది. ʹఎవరైనా ఒక స్త్రీని కేవలం ఆమె తన అభిప్రాయాలు ప్రకటిస్తున్నదనే కారణంతో అవమానించగలవా?ʹ అని. ప్రజాస్వామ్యంలో రాజకీయాలకూ, సంస్కృతికీ సంబంధించిన కీలకమైన ప్రశ్న ఇది.
గౌరి లంకేశ్‌ హత్య వార్త సోషల్‌ మీడియాలో ప్రచారంలోకి వచ్చిన తర్వాత, హిందూ అభివృద్ధి నిరోధక పక్షాల కార్యకర్తలు, వారిలో చాలమంది ట్విట్టర్‌ ఖాతాల్లో భారతీయ జనతా పార్టీ నాయకుల సహచరులు, తమ విషపూరిత ద్వేషాన్ని కుమ్మరించారు. తీవ్రమైన రాజకీయ భిన్నాభిప్రాయాలు ఉండడమే ఆమె హత్యకు తార్కిక, నైతిక సమర్థన అయినట్టుగా వ్యక్తీకరించారు.
ద్వేషం కళ్ల మీద ఎటువంటి పొరలు కప్పుతుందంటే, ద్వేషంతో సానుభూతీ, పశ్చాత్తాపమూ కూడ మాయమవుతాయి. పశ్చాత్తాపం లేని జాతీయవాదం తన తప్పుల గురించి ఒక్క క్షణం ఆగి ఆలోచించలేని జాతీయవాదమే అవుతుంది. తన తప్పులకు పశ్చాత్తాపం ప్రకటించని జాతీయవాదం తన పాత నేరాలనే అడ్డూ ఆపూ లేకుండా కొనసాగిస్తుంది. బహుశా జాతీయవాదం తరువాతనే ప్రపంచంలో హృదయాలలోని అస్థిపంజరా లను అంతిమంగా ఖననం చేయడం జరుగుతుందేమో.
2015 ఆగస్టులో జరిగిన విద్యావేత్త ఎం.ఎం. కల్బుర్గి హత్యతో కొట్టవచ్చినట్టుగా కనబడే పోలికలు ఉండడం మాత్రమే కాదు, గౌరి లంకేశ్‌ హత్య అదే 2015 ఆగస్టులో కరాచీలో కాల్చి చంపబడిన పాకిస్తానీ మానవ హక్కుల కార్యకర్త, సామాజిక కార్యకర్త సబీన్‌ మహ్మూద్‌ హత్యను కూడ గుర్తు తెస్తున్నది. వారి బహిరంగ వ్యక్తీకరణ నచ్చని శక్తిమంతులైన పురుషులు హత్య చేసిన ్పుస్తీలు కావడం వల్ల మాత్రమే కాదు.
రాజకీయ చరిత్రలు వేరువేరు అయినప్పటికీ ఈ రెండు విభజిత దేశాలలోనూ ఉదార గళాల స్థలం అంతకంతకూ ఎలా కుంచించుకు పోతున్నదో ఈ ఘటనలు చూపుతున్నాయి. కాని ఆ ఇద్దరి వాదనలూ ఇంకా మరింత బిగ్గరగా, మరింత స్పష్టంగా మార్మోగుతూ ఇతరులకు ప్రేరణనిస్తూనే ఉన్నాయి. ఏ విధంగా చూసినా ఫాసిజానికి వ్యతిరేకంగా గౌరి లంకేశ్‌ చేసిన వాదన ఇంకా ముగియలేదు.
gauri lankesh vaadana inka mugiyaledu ...manash firac bhattacharji
gauri lankesh vaadana inka mugiyaledu ...manash firac bhattacharji
(manash firac bhattacharji raasina ee vyaasam veekshanam actober sanchikalo prachurinchabadinadi)
hatyaku guraina jarnalistu, saamaajika kaaryakarta gauri lankesheku bengalurulo prabhutva laanchanaalato antyakriyalu jarigai. adhi oka rajakeeya hatya. aa hatya chesina kirai goondaalaku aame gurinchi emi telisi undakapovachhu. taamu champavalasina manishi ani tappa. adhikara ahankaaramtho tappudu panulu chese rajakeeya naayakulu tama tappudu panula gurinchi matladevalla noru nokkadaaniki ee kirai hantakulanu upayoginchukuntaaru. rajakeeya naayakulu tama padavini addam pettukuni emaina cheyavachunani, pourulaku maatram haddudati vaarini prasninche hakkuledani vaalla tarkam.
kaani prajaaswaamyamlo aa anumatinche haddu emito evaru nirnayistaaru? rajakeeya nayakula, pourula, pourula hakkulaku haami iche chattala? adhikaaraanikii prajalakuu madhya oka kanipinchani mullateega vyaapinchi undi. meeru aa teeganu daatadaaniki prayatniste, netturu oodadaaniki siddapadi undaali.
prajaaswaamyaanni viswasinchina gauri lankesh netturodadaaniki bhayapadaledu. tanaku pramaadam vachina sare aa mulla kanchenu daataalani nischayinchukundi. prajaaswaamyamlo meeru gontu vippadaaniki haami undemo gaani meeru praanaalatoe batiki untaaranadaaniki haami ledu. prajaaswaamyam anedi rajakeeyala kutantraalaku addukatta vesedi kaadu. gaandheeki munduu tarvata kuuda e rajakeeyalaina mutaka himsa tarkaanni odinchalekapoyayi.
iddaru bhaarateeya janata party sabhyulu vesina oka paruvu nashtam daavaalo 2016 decemberelo gauri lankesheku shiksha padindi. aarunelala jailu shiksha, jarimana. taanu naduputundina egouri lankesh patrikelo gauri ee iddaru raajakeeyavettalaku vyatirekamgaa konni aaropanalu prachurinchindi. ayithe shiksha vidhinchina nyaayasthaanamae aameku beyilli ichindi. aa teerpu meeda punarvichaaranaku pai kortuku vellavacchunani anumatinchindi. ee anumati kuuda aameku praanaantakamgaane maarindi. nyaayasthaanaalu mee chattaparamaina hakkunuu swaatantyraannii haami istaayi gaani, mee praanaalaku haami ivvajaalavu. bhaarata prajaaswaamyaanni aakraminchadaaniki faasistulu chestunna prayatnaalanu nirantaraayamgaa vyatirekinchadame tana kartavyam annattu gauri lankesh parisoedhanaatmaka jarnalistugaa chesina krushi, abhipraayaalu kuuda undevi. prati vishayamloonuu aame rajakeeya vaadanala sakti aame iche vivaraalatoe balopetamayyedi.
ee samvatsaram marchelo dhilleelo jarigina manava hakkula parirakshakula jaateeya sadassulo aame tana manasuloni bhaavaalanuu aandolanalanuu bahirangamgaane prakatinchaaru: eoka pragatiseela, loukika rashtranga undina karnaataka prayaanam matonmaada rashtranga maarevaipu saagutundadam aandolanakaramgaa, niraasaajanakamgaa undi...u ani aame annaru. karnaatakalo pannendo sataabdilo undina saamaajika samskarta basavanna gurinchi aame matladaru. aa basavanna emarkse kanna chaala munde shramaku dakkavalasina gowravam gurinchi, samaanatvam gurinchi, hetavaadam gurinchi, mari pratyekamgaa brahmana aadhipatyam gurinchi matladodi ani aame annaru. aa basavannanu ivaala hindu abhivruddhi nirodhakulu sontam chesukovadaniki akramamgaa prayatnistu nnaarani aame annaru. alaage aame pandommido satabdi muslim matha prachaarakudu - kavi sisunaala sharifa gurinchi kuuda cheppaaru. aayananu karnaataka kabiri ani pilustaaru. aayana guruvu govinda bhatta ane brahmana sanyasi.
ee saamskrutika nepathyamlo vartamaana karnaataka rajakeeyaalu puurtigaa matonmaadamto, hatya chestamane bedirimpulatoe, anni rakala vedhimpula thoo nindipovadam gurinchi sabha drushtiki tecchaaru. aame edho oka vishayam vaadistunnattugaa kaaka, tana sonta udvegaalu cheputunnattugaa aavedanatho matladaru. ippatikaina kallu terichi chudandi ani shrotalanu koraru. ippudu aame hatya vaarta tarvaata aa vaadanaluu vinnapaalu marinta teevramgaa pratidhvanistunnaaya. satyaalanu vinadalachukoni vaaruu, itarulu kuuda vaatini marachipovaalani korukunevaaruu aame cheputunnadanta nijam kademo annattugaa, nijamaina marachipodaginadannattuga pravartinchaaru. aame vaadanala nirantara punaruktini hatya cheyadaaniki jarigina prayatname aame hatya. kaani mounamloki nettabadina aame galam entha ekkuvagaa, enni ekkuvasaarlu matladutunnadante, vaatini vinakunda undadam chivariki godalakaina asaadhyamavutundi.
gauri lankesh, aame mitrulu 2015loo supreem kortulo oka pitition vaesaaru. karnaatakalooni chikkamagaluru jillaalo guru dattatreya baba budan swami darga loukika swabhaavaanni vakreekarinchadaaniki jarugutunna prayatnaalanu addukovalasindigaa aa pitition korindi. hinduvulu, muslimlu ummadigaa praarthanalu, poojalu jaripe aa pavitra sthalaanni dakshina bhaaratapu ayodhyagaa maarchadaaniki, daanni devalayamga marchi poojaarini niyaminchadaaniki jarugutunna prayatnaalanu gurinchi aame firyaadu chesaru. sampannamaina saamskrutika chihnanni, puraagnaapakaanni dhwamsam cheyadaaniki jarugutunna prayatnaala patla aame teevramgaa spandinchaaru.
annitikanna minnagaa oka prajaaswaamikavaadigaa aame spandinchaaru. oka bhaarata poururaaligaa bhaarateeya janataparti fasistu, matonmaada raajakeeyaalanu nenu vyatirekistunnaanu ani aame prakatinchaaru. aame tananu taanu hinduvunani kuuda gaadamgaane prakatinchukunnaaru. hindu dharmapu aadarsaalaku bhaarateeya janata party chestunna tappudu vyaakhyaanaalanu nenu khandistunnanu annaru.
adhe samayamlo hinduvugaa undadamlooni anyayam gurinchi kuuda aame matladaru. hindu dharmamloni kulavyavasthanu nenu vyatirekistaanu. adhi anyaayamainadi, akramamainadi, purushaadhipatyamtho koodinadi ani annarame. aamenu champadaaniki kirai kudurchukuni vachina hantakulaku prajaaswaamyam gurinchi, hindu tatvam gurinchi, kula vyavastha gurinchi evaina abhipraayaalu unnayo levo teliyadu. asalu aamaatakosthe e vishayamaina teluso ledho teliyadu. ardhaalanuu, praanaalanuu chidimeyadam etla anedi matrame telusu.
ivaala prati okkaruu tana gurinchi adugutunna prasnane gauri lankesh gatamlo oka interviewlo adigindi. ceveraina oka streeni kevalam aame tana abhipraayaalu prakatistunnadane kaaranamtho avamaaninchagalavaa?u ani. prajaaswaamyamlo raajakeeyaalakuu, samskrutikii sambandhinchina keelakamaina prasna idhi.
gauri lankesh hatya vaarta soshalni medialo prachaaramloki vachina tarvaata, hindu abhivruddhi nirodhaka pakshaala kaaryakartalu, vaarilo chalamandi twitterse khaataallo bhaarateeya janata party naayakula sahacharulu, tama vishapuurita dweshaanni kummarinchaaru. teevramaina rajakeeya bhinnabhiprayalu undadame aame hatyaku taarkika, naitika samarthana ayinattugaa vyakteekarinchaaru.
dwesham kalla meeda etuvanti poralu kapputundante, dveshamto saanubhootii, paschaattaapamuu kuuda maayamavutaayi. paschaattaapam laeni jaatiiyavaadam tana tappula gurinchi okka kshanam aagi aalochinchaleni jaatiiyavaadame avutundi. tana tappulaku paschaattaapam prakatinchani jaatiiyavaadam tana paata neralane addoo aapuu lekunda konasaagistundi. bahusa jaatiiyavaadam taruvaatane prapanchamlo hrudayaalalooni asthipanjara lanu antimamgaa khananam cheyadam jarugutundemo.
2015 aagastulo jarigina vidyaavetta em.em. kalburgi hatyatho kottavachinattugaa kanabade polikalu undadam matrame kaadu, gauri lankesh hatya adhe 2015 aagastulo karaacheelo kaalchi champabadina paakistaanii manava hakkula kaaryakarta, saamaajika kaaryakarta sabine mahmoodke hatyanu kuuda gurtu testunnadi. vaari bahiranga vyakteekarana nachani saktimantulaina purushulu hatya chesina pupsteelu kaavadam valla matrame kaadu.
rajakeeya charitralu veruveru ayinappatiki ee rendu vibhajita deshaalaloonuu udaara galaala sthalam antakantakuu ela kunchinchuku potunnado ee ghatanalu chuuputunnaayi. kaani aa iddari vaadanaluu inka marinta biggaragaa, marinta spashtamgaa maarmogutuu itarulaku prerananistune unnaayi. e vidhamgaa chusina faasijaaniki vyatirekamgaa gauri lankesh chesina vaadana inka mugiyaledu.