2020-21 ఆర్థిక స‌ర్వేలోని ప్ర‌ధానాంశాలు – thetageethi
2020-21 ఆర్థిక స‌ర్వేలోని ప్ర‌ధానాంశాలు
కేంద్ర ఆర్థిక, కార్పొరేట్ వ్య‌వ‌హారాల శాఖ మంత్రి శ్రీమ‌తి నిర్మ‌ల సీతార‌మ‌ణ్ పార్ల‌మెంటు లో శుక్ర‌వారం ఆర్థిక స‌ర్వే 2020-21 ని స‌మ‌ర్పించారు. కోవిడ్ యోధుల‌కు అంకితం చేసిన ఈ ఆర్థిక స‌ర్వే 2020-21 తాలూకు ప్ర‌ధానాంశాలు ఈ కింద పేర్కొన్న విధంగా ఉన్నాయి:
కోవిడ్ -19 మ‌హ‌మ్మారి ప్ర‌పంచ‌వ్యాప్తం గా ఆర్థిక మందగమనానికి కారణమైంది. ఇది ప్ర‌పంచ ఆర్థిక సంక్షోభం కంటే కూడా మరింత తీవ్ర‌మైన స్థాయి లో న‌మోదైంది.
లాక్ డౌన్ ల అమ‌లు, ఒకరికి మరొకరికి మధ్య సుర‌క్షిత దూరాన్ని పాటించాలి అనేట‌టువంటి నియ‌మాలు అప్ప‌టికే నెమ్మ‌దించిన ఆర్థిక వ్య‌వ‌స్థ‌ ను నిశ్చ‌లమైందిగా మార్చివేశాయి.
ప్ర‌పంచ ఆర్థిక ఉత్పాద‌న 2020వ సంవ‌త్స‌రం లో 3.5 శాతం మేర‌కు ప‌త‌నం కావ‌చ్చ‌నేది ఒక అంచ‌నా. (ఐఎమ్ఎఫ్ 2021 జ‌న‌వ‌రి లో వెల్ల‌డించిన అంచనాల మేర‌కు)
ప్ర‌పంచం అంత‌టా ప్ర‌భుత్వాలు, కేంద్ర బ్యాంకులు వాటి ఆర్థిక వ్య‌వ‌స్థ‌ల‌కు మ‌ద్దతు ను ఇవ్వ‌డానికి గాను పాలిసీ రేటుల‌ను త‌గ్గించ‌డం, త‌దిత‌ర వివిధ విధాన‌ప‌ర‌మైన నిర్ణ‌యాల‌ను ప్ర‌క‌టించాయి.
భార‌త‌దేశం క‌ట్ట‌డి, ద్ర‌వ్య‌ప‌ర‌మైన, ఆర్థిక ప‌ర‌మైన, దీర్ఘ‌కాలిక‌మైన, వ్య‌వ‌స్థాప‌ర‌మైన సంస్క‌ర‌ణ‌ల‌తో కూడినటువంటి ఒక చ‌తుర్ముఖ వ్యూహాన్ని అనుస‌రించింది.
లాక్ డౌన్ కాలంలో బ‌ల‌హీన వ‌ర్గాల‌కు ర‌క్ష‌ణ క‌ల్పించ‌డం తో పాటు, లాక్ డౌన్ ఉప‌సంహ‌ర‌ణ ద‌శ‌ లో వినియోగాన్ని, పెట్టుబ‌డిని ప్రోత్స‌హించ‌డానికి గాను, ద్ర‌వ్య‌ప‌ర‌మైనటువంటి, ఆర్థిక విధానం ప‌ర‌మైనటువంటి మ‌ద్దతు ను అందించ‌డం జ‌రిగింది.
వ్య‌వ‌స్థ‌ లో త‌గినంత‌గా నిధులు అందుబాటు లో ఉండేట‌ట్లుగా చూడ‌టానికి, రుణ‌గ్ర‌హీత‌ల‌కు త‌క్ష‌ణ ఉప‌శ‌మ‌నాన్ని అందించ‌డానికి, అదే స‌మ‌యంలో విత్త విధాన ఫ‌లితాల సాధ‌న‌ కు వీలు గా ఒక సానుకూల ద్ర‌వ్య విధానాన్ని అనుస‌రించ‌డ‌మైంది.
ఎన్ఎస్ఒ ముంద‌స్తు అంచ‌నాల‌ను బ‌ట్టి చూస్తే, భార‌త‌దేశం జిడిపి వృద్ధి రేటు 2020-21 ఆర్థిక సంవ‌త్స‌రం లో -7.7 శాతం మేర‌కు ఉండవ‌చ్చు. కాగా, ఇదే ఆర్థిక సంవ‌త్స‌రం ప్ర‌థ‌మార్థంతో పోలిస్తే ద్వితీయార్థం లో 23.9 శాతం మేర‌కు వృద్ధి న‌మోద‌య్యే అవ‌కాశం ఉంది.
భార‌త‌దేశం వాస్త‌విక జిడిపి 2021-22 ఆర్థిక సంవ‌త్స‌రం లో 11.0 శాతం వృద్ధి ని న‌మోదు చేసే సూచ‌న ఉంది. సాంకేతిక జిడిపి 15.4 శాతం మేర‌కు వృద్ధి చెందే అవ‌కాశం ఉంది. ఇది స్వాతంత్య్రం వ‌చ్చిన‌ప్ప‌టి నుంచి చూస్తే అత్య‌ధిక స్థాయి కాగలదు.
కోవిడ్-19 టీకా మందు కార్య‌క్ర‌మం పురోగ‌మించే కొద్దీ ఆర్థిక కార్య‌క‌లాపాలు సాధార‌ణ స్థాయి కి చేరుకొనే క్ర‌మం లో రిక‌వ‌రీ పుంజుకొనేందుకు ఆస్కారం ఉంది.
ప్ర‌భుత్వ వినియోగం, నిక‌ర ఎగుమ‌తులు.. ఈ రెండు వృద్ధి మ‌రింత‌గా క్షీణించిపోకుండా చూశాయి. మ‌రోప‌క్క పెట్టుబ‌డి, ప్రైవేటు వినియోగం దీనిని కింద‌కు లాగాయి.
2020-21 ఆర్థిక సంవ‌త్స‌రం ద్వితీయార్థం లో అంత‌క్రితం సంవ‌త్స‌రం కంటే 17 శాతం మేర‌కు ప్ర‌భుత్వ వినియోగం అధికం గా ఉండ‌వ‌చ్చ‌న్న అంచ‌నా ఆధారం గా రిక‌వ‌రీ కి ద‌న్ను ల‌భించ‌వ‌చ్చు.
2020-21 ఆర్థిక సంవ‌త్స‌రం ద్వితీయార్థం లో ఎగుమ‌తులు 5.8 శాతం మేర‌కు, దిగుమ‌తులు 11.3 శాతం మేర‌కు త‌గ్గ‌వ‌చ్చ‌ని అంచ‌నా వేయ‌డ‌మైంది.
2021 ఆర్థిక సంవ‌త్స‌రంలో జిడిపి లో 2 శాతం మేర‌కు క‌రెంటు ఖాతా మిగులు న‌మోదు అయ్యే సూచ‌న‌లు ఉన్నాయి. 17 ఏళ్ళ‌ అనంతరం ఇటువంటి స్థితి ఏర్పడనుంది.
స‌ర‌ఫ‌రా కోణంలో నుంచి చూస్తే, స్థూల విలువ జ‌త క‌ల‌సిన (జివిఎ) వృద్ధి 2021 ఆర్థిక సంవ‌త్స‌రానికి -7.2 శాతం గా ఉంటుంద‌ని ఆశించ‌డ‌మైంది. 2020 ఆర్థిక సంవ‌త్స‌రంలో ఇది 3.9 శాతం గా ఉండింది.
వ్య‌వ‌సాయ రంగం 3.4 శాతం వృద్ధి ని సాధించవచ్చు. ఇది భార‌త‌దేశ ఆర్థిక వ్య‌వ‌స్థ పై కోవిడ్-19 మ‌హ‌మ్మారి ప్ర‌భావం బారి నుంచి కొంత ఉప‌శ‌మ‌నాన్ని క‌లిగించ‌నుంది.
2021 ఆర్థిక సంవ‌త్స‌రం లో పారిశ్రామిక రంగం 9.6 శాతం మేర‌కు, సేవ‌ల రంగం 8.8 శాతం మేర‌కు క్షీణించ‌వ‌చ్చ‌ని అంచ‌నా.
వ్య‌వ‌సాయ ‌రంగం లో స్థితి ఆశాజ‌న‌కంగా ఉండ‌గా, కాంటాక్ట్ ఆధారిత సేవ‌ల రంగం, త‌యారీ రంగం, నిర్మాణ రంగం తీవ్రం గా దెబ్బ‌ తిని త‌రువాత క్ర‌మంగా కోలుకొంటూ వ‌స్తున్నాయి. వ్యవసాయ రంగం ఉత్తమమైన పరిణామాలను ఆవిష్కరించింది.
2020-21 ఆర్థిక సంవ‌త్స‌రం లో భార‌త‌దేశం లో పెట్టుబ‌డులు పెట్ట‌డానికి అనేక వ‌ర్గాలు మొగ్గు చూపాయి. విదేశీ ప్ర‌త్య‌క్ష పెట్టుబ‌డులు (ఎఫ్ డిఐ) పెద్ద స్థాయి లో త‌ర‌లి వ‌చ్చాయి.
నిక‌ర ఎఫ్‌పిఐ ప్ర‌వాహాలు 2020 న‌వంబ‌రు లో 9.8 బిలియ‌న్ యుఎస్ డాల‌ర్ మేర‌కు న‌మోదయ్యాయి. ఒక నెల రోజుల కాలం లో ఇంత భారీ స్థాయి లో నిక‌ర ఎఫ్‌పిఐ ప్ర‌వాహాలు న‌మోదు కావ‌డం ఇదివ‌ర‌కు ఎన్న‌డూ లేదు.
2020వ సంవ‌త్స‌రం లో విదేశీ సంస్థాగ‌త పెట్టుబ‌డిదారులు (ఎఫ్ఐఐ) ఎక్విటీ రూపం లో వాటి పెట్టుబ‌డుల‌తో భార‌త‌దేశానికి త‌ర‌లి వ‌చ్చాయి. ప్ర‌వ‌ర్థ‌మాన విప‌ణుల‌లో ఈ ఘ‌న‌త‌ ను సాధించిన ఒకే ఒక దేశం భార‌త‌దేశ‌మే.
సెన్సెక్స్‌, నిఫ్టీ సూచీ లు పెల్లుబికి, భార‌త‌దేశం లో మార్కెట్ క్యాప్ టు జిడిపి రేశియో 2010వ సంవత్స‌రం అక్టోబ‌రు త‌రువాత 100 శాతాన్ని మించ‌డం ఇదే మొట్ట‌మొద‌టిసారి.
ఇటీవ‌ల వినియోగదారు ధ‌ర‌ల సూచీ ఆధారిత ద్ర‌వ్యోల్బ‌ణం (సిపిఐ) లో త‌గ్గుద‌ల చోటు చేసుకొని, అంత‌ క్రితం ఆహార ద్ర‌వ్యోల్బ‌ణం పై ప్ర‌భావాన్ని చూపిన స‌ర‌ఫ‌రా సంబంధిత అవరోధాలకు స్వస్తి పలికిన విష‌యాన్ని స్ప‌ష్టం చేసింది.
2020-2021 ప్ర‌థ‌మార్థం లో పెట్టుబ‌డుల‌లో 29 శాతం క్షీణ‌త ఉండ‌గా, ద్వితీయార్థానికి వ‌చ్చే స‌రికి ఆ క్షీణ‌త 0.8 శాతానికి ప‌రిమితం అయింది.
రాష్ట్రం లోప‌ల, ఒక రాష్ట్రానికి మ‌రొక రాష్ట్రానికి మ‌ధ్య రవాణా వ్య‌వ‌స్థ తిరిగి పుంజుకోవ‌డం తో నెల‌వారీ జిఎస్‌టి వ‌సూళ్ళు రికార్డు స్థాయి లో న‌మోదయ్యాయి. ఈ ప‌రిణామం పారిశ్రామిక‌, వాణిజ్య కార్య‌క‌లాపాలు వేగ‌వంతం అయిన‌ట్లు సూచిస్తున్న‌ది.
మ‌రోప‌క్క 2020-2021 ఆర్థిక సంవ‌త్స‌రం మొదటి ఆరు నెలల కాలంలో జిడిపి లో 3.1 శాతం స్థాయి లో క‌రెంటు ఖాతా మిగులు న‌మోదు అయింది.
సేవల రంగం లో ఎగుమతులు వేగవంతమై, డిమాండు తగ్గిపోయిన కారణంగా దిగుమ‌తుల (వాణిజ్య సరళి దిగుమతులలో 21.2 శాతం క్షీణత) తో పోలిస్తే ఎగుమ‌తులు (వాణిజ్య సరళి దిగుమతులలో 39.7 శాతం క్షీణత) తగ్గాయి.
జీడీపీ లో నిష్పత్తి పరంగా విదేశీ రుణం 2020 మార్చి నెలాఖరు కు 20.6 శాతం గా ఉన్నది కాస్తా 2020 సెప్టెంబర్ చివరి నాటికి 21.6 శాతానికి పెరిగింది.
2020 డిసెంబర్ లో విదేశీ మార‌క ద్ర‌వ్య నిల్వ‌లు పెరిగాయి. రాబోయే 18 నెలల దిగుమతులకు తగినంతగా ఉన్నాయి.
విదేశీ మారక ద్రవ్య నిల్వలలో వృద్ధి తో విదేశీ కరెన్సీ మరియు స్వల్పకాలిక రుణం తాలూకు నిష్పత్తి మెరుగైంది.
'వి' (V) ఆకారం లో రికవ‌రీ న‌మోదు అయ్యే అవ‌కాశాలు క‌న‌ప‌డుతున్నాయి. విద్యుత్తు కు డిమాండు పెర‌గ‌డం, ఇ-వే బిల్స్‌, జిఎస్‌టి వ‌సూళ్ళు, ఉక్కు వినియోగం, వ‌గైరా అంశాలు పురోగ‌తి సూచకాలు గా ఉన్నాయి.
ఆరు రోజుల వ్య‌వ‌ధి లో 10 ల‌క్ష‌ల టీకాల‌ను ఇప్పించ‌డం ద్వారా భార‌త‌దేశం ఈ విష‌యం లో అత్యంత వేగ‌వంత‌మైన దేశం గా పేరు తెచ్చుకొంది. అంతేకాదు, ఇరుగు పొరుగు దేశాల‌కు, బ్రెజిల్ కు టీకా మందు ను స‌ర‌ఫ‌రా చేస్తున్న పెద్ద దేశం గా కూడా భార‌త్ నిలిచింది.
2020 సమయంలో వసతి ద్రవ్య విధానం: మార్చి 2020 నుండి రెపో రేటు 115 బిపిఎస్ తగ్గించబడింది
2020-21 ఆర్ధిక సంవత్సరంలో ద్రవ్యత ఇప్పటివరకు మిగులులో ఉంది. ఆర్బిఐ వివిధ సంప్రదాయ మరియు అసాధారణమైన చర్యలను చేపట్టింది:
o బహిరంగ మార్కెట్ కార్యకలాపాలు
o దీర్ఘకాలిక రెపో ఆపరేషన్లు
o లక్ష్య ఆధారిత సుదీర్ఘ కాల రెపో ఆపరేషన్స్
షెడ్యూల్డ్ కమర్షియల్ బ్యాంకుల స్థూల నిరర్ధక ఆస్తుల నిష్పత్తి 2020 మార్చి చివరి నాటికి 8.21% నుండి 2020 సెప్టెంబర్ చివరి నాటికి 7.49% కి తగ్గింది
2020-21 ఆర్ధిక సంవత్సరంలో తక్కువ పాలసీ రేట్ల డిపాజిట్ మరియు రుణ రేట్ల ద్రవ్య ప్రసారం మెరుగుపడింది
జనవరి 20, 2021 న నిఫ్టీ -50 మరియు బిఎస్ఇ సెన్సెక్స్ వరుసగా 14,644.7 మరియు 49,792.12 రికార్డులను సాధించాయి.
ఐబిసి ద్వారా షెడ్యూల్డ్ కమర్షియల్ బ్యాంకుల రికవరీ రేటు (ప్రారంభమైనప్పటి నుండి) 45% పైగా ఉంది
– హెడ్‌లైన్ సిపిఐ ద్రవ్యోల్బణం:
– 2020 ఏప్రిల్-డిసెంబరులో సగటున 6.6% మరియు 2020 డిసెంబరులో 4.6% వద్ద ఉంది. ఇది ప్రధానంగా ఆహార ద్రవ్యోల్బణం పెరుగుదల (2019-20లో 6.7% నుండి 2020 ఏప్రిల్-డిసెంబర్ మధ్య 9.1% వరకు కూరగాయల ధరలు పెరిగాయి)
– సిపిఐ హెడ్‌లైన్ మరియు దాని ఉప సమూహాలు 2020 ఏప్రిల్-అక్టోబర్ కాలంలో ద్రవ్యోల్బణాన్ని నమోదుచేశాయి. కొవిడ్ -19 లాక్‌డౌన్ వల్ల కలిగే ప్రారంభ అంతరాయాల కారణంగా ధరల వేగం గణనీయంగా పెరిగింది.
-సానుకూల ఉప ప్రభావంతో పాటు చాలా ఉప సమూహాలకు నవంబర్ 2020 నాటికి మోడరేట్ ధరల వేగం ద్రవ్యోల్బణాన్ని తగ్గించడానికి సహాయపడింది
నవంబర్ 2019 నుండి, సిపిఐ-పట్టణ ద్రవ్యోల్బణం సిపిఐ-గ్రామీణ ద్రవ్యోల్బణంతో అంతరం తొలగించబడింది
o ఆహార ద్రవ్యోల్బణం ఇప్పుడు దాదాపుగా కలుస్తుంది
o సిపిఐ యొక్క ఇతర భాగాలలో ఇంధనం మరియు కాంతి, దుస్తులు మరియు పాదరక్షలు, ఇతరాలు మొదలైన వాటిలో గ్రామీణ-పట్టణ ద్రవ్యోల్బణంలో విభేదిస్తోంది.
o 2019 ఏప్రిల్-డిసెంబర్, అలాగే ఏప్రిల్-డిసెంబర్, 2020-21 మధ్యకాలంలో సిపిఐ-సి ద్రవ్యోల్బణం యొక్క ప్రధాన చోదకం ఆహార మరియు పానీయాల సమూహం:
o 2019 ఏప్రిల్-డిసెంబర్ సమయంలో 53.7% తో పోలిస్తే 2020 ఏప్రిల్-డిసెంబర్ కాలంలో సహకారం 59% కి పెరిగింది.
o జూన్ 2020 మరియు నవంబర్ 2020 మధ్య థాలి ఖర్చు పెరిగింది. అయితే డిసెంబర్ నెలలో పదునైన పతనం అనేక ముఖ్యమైన ఆహార వస్తువుల ధరల తగ్గుదలను ప్రతిబింబిస్తుంది
రాష్ట్ర వారీగా ఉన్న ప్రభావం:
o ప్రస్తుత సంవత్సరంలో చాలా రాష్ట్రాల్లో సిపిఐ-సి ద్రవ్యోల్బణం పెరిగింది
o ప్రాంతీయ వైవిధ్యం కొనసాగుతుంది
o జూన్-డిసెంబర్ 2020 లో ద్రవ్యోల్బణం రాష్ట్రాలు / యుటిలలో 3.2% నుండి 11% వరకు ఉంది. గత సంవత్సరం ఇదే కాలంలో (-) 0.3% నుండి 7.6% వరకు నమోదయింది.
సూచికలోని ఆహార పదార్థాల బరువు ఎక్కువ ఉన్న కారణంగా ఆహార ద్రవ్యోల్బణం మొత్తం సిపిఐ-సి ద్రవ్యోల్బణాన్ని పెంచుతుంది.
ఆహార పదార్థాల ధరలను స్థిరీకరించడానికి తీసుకున్న చర్యలు:
o ఉల్లిపాయల ఎగుమతిని నిషేధించడం
o ఉల్లిపాయల స్టాక్‌పై పరిమితి విధించడం
o పప్పుధాన్యాల దిగుమతులపై పరిమితిని తగ్గించడం
o కొవిడ్-19 ప్రేరేపిత ఆర్థిక అనిశ్చితుల మధ్య పెట్టుబడిదారులు సురక్షితమైన పెట్టుబడిగా బంగారం వైపు మారారు.
o ఇతర ఆస్తులతో పోలిస్తే 2020-21 ఆర్ధిక సంవత్సరంలో బంగారం చాలా ఎక్కువ రాబడిని కలిగి ఉంది
దిగుమతి విధానంలో స్థిరత్వం అవసరం:
o ఆహార నూనెల దిగుమతులపై ఎక్కువ ఆధారపడటం దిగుమతి ధరలలో హెచ్చుతగ్గులకు దారితీస్తుంది.
o దేశీయ ఆహార నూనెల మార్కెట్ ఉత్పత్తి మరియు ధరలను ప్రభావితం చేసే దిగుమతులు, పప్పుధాన్యాలు మరియు ఆహార నూనెల దిగుమతి విధానంలో తరచూ మార్పులతో పాటు, రైతులు / ఉత్పత్తిదారులలో గందరగోళం మరియు దిగుమతులను ఆలస్యం చేస్తుంది
విధానాలు, పథకాలు మరియు కార్యక్రమాలలో ఎస్‌డిజిలను ప్రధాన స్రవంతిగా చేయడానికి భారతదేశం అనేక చురుకైన చర్యలు తీసుకుంది
సుస్థిర అభివృద్ధిపై ఐక్యరాజ్యసమితి హై-లెవల్ పొలిటికల్ ఫోరం (హెచ్‌ఎల్‌పిఎఫ్) కు స్వచ్ఛంద జాతీయ సమీక్ష (విఎన్‌ఆర్) సమర్పించబడింది.
2030 అజెండా కింద లక్ష్యాలను సాధించే లక్ష్యంతో ఏదైనా వ్యూహానికి ఎస్‌డిజిల స్థానికీకరణ చాలా ముఖ్యమైనది
o అనేక రాష్ట్రాలు / యుటిలు ఎస్‌డిజిల అమలు కోసం సంస్థాగత నిర్మాణాలను సృష్టించాయి మరియు ప్రతి విభాగం మరియు జిల్లా స్థాయిలో మెరుగైన సమన్వయం మరియు కలయిక కోసం నోడల్ విధానాలను రూపొందించాయి.
కొవిడ్-19 మహమ్మారి సంక్షోభం ఉన్నప్పటికీ సుస్థిర అభివృద్ధికి సంబంధించిన వ్యూహం ప్రధానమైనది
వాతావరణ మార్పులపై జాతీయ కార్యాచరణ ప్రణాళిక (ఎన్‌ఐపిసిసి) కింద ఎనిమిది జాతీయ మిషన్లు వాతావరణ ప్రమాదాలపై అనుసరణ, ఉపశమనం మరియు సంసిద్ధత యొక్క లక్ష్యాలపై దృష్టి సారించాయి.
భారతదేశం యొక్క జాతీయంగా నిర్ణయించిన చర్యలు (ఎన్‌డిసీ) వాతావరణ మార్పులపై చర్యకు ఆర్ధికం ఒక కీలకమైన సహాయకారి అని పేర్కొంది
అందువల్ల దేశం గణనీయంగా లక్ష్యాలను పెంచేటప్పుడు ఫైనాన్సింగ్ పరిగణనలు చాలా కీలకంగా ఉంటాయి
అభివృద్ధి చెందిన దేశాల వాతావరణ ఫైనాన్సింగ్ కోసం 2020 సంవత్సరం నాటికి 100 బిలియన్ డాలర్లను సంయుక్తంగా సమీకరించే లక్ష్యం అస్పష్టంగానే ఉంది
కాప్26 ను 2021 కు వాయిదా వేయడం కూడా 2025 తరువాత లక్ష్యాన్ని తెలియజేయడానికి చర్చలు మరియు ఇతర సాక్ష్య-ఆధారిత పనులకు తక్కువ సమయం ఇస్తుంది.
ప్రపంచ బాండ్ మార్కెట్లలో మొత్తం వృద్ధి ఉన్నప్పటికీ, 2020 మొదటి అర్ధభాగంలో గ్రీన్ బాండ్ల జారీ 2019 నుండి మందగించింది. బహుశా కొవిడ్-19 ప్రభావ ఫలితం ప్రస్తుతం కొనసాగుతుండడం అందుకు కారణం కావొచ్చు.
ఇంటర్నేషనల్ సోలార్ అలయన్స్ (ఐఎస్‌ఏ) రెండు కొత్త కార్యక్రమాలను ప్రారంభించింది – 'వరల్డ్ సోలార్ బ్యాంక్' మరియు 'వన్ సన్ వన్ వరల్డ్ వన్ గ్రిడ్ ఇనిషియేటివ్'-కార్యక్రమాలు ప్రపంచవ్యాప్తంగా సౌర శక్తి విప్లవాన్ని తీసుకురావడానికి సిద్ధంగా ఉన్నాయి.
వ్య‌వ‌సాయం, ఫుడ్ మేనేజ్ మెంట్
కోవిడ్ -19 కార‌ణంగా విధించింన లాక్డౌన్ కార‌ణంగా ఏర్ప‌డిన వ్య‌తిరేక‌త ఉన్న‌ప్ప‌టికీ దేశ వ్య‌వ‌సాయ అనుబంధ రంగాలు 2020-21 స్థిర ధ‌ర‌ల వ‌ద్ద 34.4 శాతం పురోగ‌తిని సూచించింది. ( తొలి ముంద‌స్తు అంచ‌నాలు)
వ్య‌వ‌సాయం అనుబంధ‌రంగాల వాటా దేశంలో స్థూల విలువ జోడింపులో 2019-20 సంవ‌త్స‌రానికి ప్ర‌స్తుత ధ‌ర‌ల వ‌ద్ద 17.8 శాతం గా ఉంది. ( సి.ఎస్.ఒ- జాతీయ ఆదాయ ప్రాథ‌మిక అంచ‌నాలు .29 మే 2020)
జివిఎ కు సంబంధించి గ్రాస్ కాపిట‌ల్ ఫార్మేష‌న్ (జిసిఎఫ్‌) 2013-14 లో 17.7 శాతం గా ఉండ‌గా 2018-19 సంవ‌త్స‌రంలో అది 16.4 శాతానికి 2015-16 లో అది 14.7 శాతానికి ప‌డిపోయి హెచ్చుత‌గ్గుల‌ను సూచించింది.
2018-19 వ్య‌వ‌సాయ సంవ‌త్సరంలో దేశంలో ఆహార ధాన్యాల ఉత్ప‌త్తి (నాలుగ‌వ ముంద‌స్తు అంచ‌నాల ప్ర‌కారం ) 11.44 మిలియ‌న్ ట‌న్నులు. ఇది 2018-19 కంటే ఎక్కువ‌.
వాస్త‌వ వ్య‌వ‌సాయ రుణ స‌ర‌ఫ‌రా 2019-20లో రూ 13,50,000 కోట్ల రూపాయ‌లు లక్ష్యం కాగా రూ 13,92,469.81 కోట్లు స‌ర‌ప‌రా జ‌రిగింది. 2020 న‌వంబ‌ర్ 30 నాటికి రూ 9,73,517.80 కోట్ల రూపాయ‌లను 2020 నవంబ‌ర్ వ‌ర‌కు పంపిణీ చేయ‌డం జ‌రిగింది.
2020 ఫిబ్ర‌వరిలో బ‌డ్జెట్ ప్ర‌క‌ట‌న అనంత‌రం ప్ర‌ధాన‌మంత్రి ఆత్మ నిర్భ‌ర్ భార‌త్ ప్యాకేజ్ లో భాగంగా పాల స‌హ‌కార‌సంఘాల‌కు చెందిన 1.5 కోట్ల డైరీ రైతుల‌కు కిసాన్ క్రెడిట్ కార్డులు స‌మ‌కూర్చేందుకు ల‌క్ష్యం నిర్దేశించుకోవ‌డం జ‌రిగింది
2021 జ‌న‌వ‌రి మ‌ధ్య నాటికి మొత్తం 44,673 కిసాన్ క్రెడిట్ కార్డులు ( కెసిసిలు) మ‌త్స్య‌కారులు, మ‌త్స్య‌రైతుల‌కు జారీ చేయ‌డం జ‌రిగింది. అద‌నంగా 4.04 ల‌క్ష‌ల ద‌ర‌ఖాస్తులు క్రెడిట్ కార్డుల జారీ కోసం బ్యాంకుల వ‌ద్ద వివిధ ద‌శ‌ల‌లో ఉన్నాయి.
ప్ర‌ధాన‌మంత్రి ప‌స‌ల్ బీమా యోజ‌న ఏటికేడాది 5.5 కోట్ల రైతుల ద‌ర‌ఖాస్తుల‌ను క‌వ‌ర్‌చేస్తుంది.
2021 జ‌న‌వ‌రి 12 నాటికి 90,000 కోట్ల రూపాయ‌ల క్లెయిమ్‌లు పరిష్క‌రించ‌డం జ‌రిగింది.·
-స‌త్వ‌ర క్లెయిమ్ సెటిల్మెంట్ నేరుగా రైతుల ఖాతాల‌లోకి ఆధార్ లింకేజ్ ద్వారా పంప‌డం జ‌రుగుతోంది.
-దీనిద్వారా 70 ల‌క్ష‌ల మంది రైత‌లు ప్ర‌యోజ‌నం పొందారు. 8741.30 కోట్ల రూపాయ‌ల మేర‌కు కోవిడ్ -19 లాక్‌డౌన్ స‌మ‌యంలో వారి ఖాతాల‌కు బ‌ద‌లీ చేయ‌డం జ‌రిగింది.
-2020 డిసెంబ‌ర్‌లో పి.ఎం -కిసాన్ ప‌థ‌కం కింద 7 వ విడ‌త ఆర్ధిక ప్ర‌యోజ‌నం కింద 9 కోట్ల మంది రైతు కుటుంబాల వారికి వారి ఖాతాల‌లో 18,000 కోట్ల ర ఊపాయ‌లు డిపాజిట్ చేయ‌డం జ‌రిగింది.
-2019-20 సంవ‌త్స‌రంలో మ‌త్స్య ఉత్ప్ త్తి రికార్డు స్థౄయిలో 14.16 మిలియ‌న్ మెట్రిక్ ట‌న్నుల‌కు చేరింది.
-మ‌త్స్య‌రంగం జివిఎ దేశ ఆర్ధిక వ్య‌వ‌స్థ‌కు 2,12,915 కోట్ల రూపాయ‌లుగా ఉంది. ఇది దేశ మొత్తం జివిఏ లో 1.24 శాతం, వ్య‌వ‌సాయ జివిఎ లో 7.28 శాతం.
-2018-19తో అంత‌మైన 5 సంవ‌త్స‌రాల కాలానికి చూసిన‌పుడు ఫుడ్ ప్రాసెసింగ్ రంగం 2011-12 ధ‌ర‌ల‌తో పోల్చిన‌పుడు వ్య‌వ‌సాయ‌రంగంలో 3.12 శాతం, త‌యారీ రంగంలో 8.25 శాతంతో స‌గ‌టు వార్సిక వృద్ధి రేటు (ఎఎజిఆర్‌) 9.99 క‌లిగి ఉంది.
ప్ర‌ధాన‌మంత్రి గ‌రీబ్ క‌ల్యాణ్ యోజ‌న‌:
–2020 న‌వంబ‌ర్ వ‌ర‌కు 80.96 కోట్ల మంది లబ్ధిదారుల‌కు ఎన్‌.ఎఫ్‌.ఎస్‌.ఎ నిర్దేశిత అవ‌స‌రాల‌కు మించి ఉచితంగా ఆహార‌ధాన్యాలు అందించ‌డం జ‌రిగింది.
-200 ల‌శ్రీోల మెట్రిక్ ట‌న్నుల ఆహార ధాన్యాలు ల‌బ్ధిదారుల‌కు అందించ‌డం జ‌రిగింది. /దీనివ‌ల్ల 75,000 కోట్ల రూపాయ‌లు ఖ‌ర్చు అయింది.
-ఆత్మ‌నిర్బ‌ర్ భార‌త్ ప్యాకేజ్ : ఆత్మ‌నిర్భ‌ర్ భార‌త్ ప్యాకేజ్ కింద నాలుగు నెల‌ల కాలానికి ( మే నుంచి ఆగ‌స్టు వ‌ర‌కు) ప్ర‌తి నెల‌కు ఐదు కేజిల వంతున సుమారు 8 కోట్ల మంఇ వ‌ల‌స‌కూలీల‌కు ( ఎన్ ఎఫ్‌.ఎస్ ఎ కింది మినహాయించిన లేదా రాష్ట్ర రేష‌న్ కార్డు కింద మినహాయించిన వారి కి రేష‌న్ అందించ‌డం జ‌రిగింది. ఇందుకు సంబంధించిన స‌బ్సిడీ మొత్తం సుమారు య‌రూ య‌3109 కోట్ల రూపాయ‌లు.
ప‌రిశ్ర‌మ‌, మౌలిక స‌దుపాయాలు
– ఐఐపి డాటా ప్ర‌కారం బ‌ల‌మైన వి ఆకార‌పు ఆర్ధిక కార్య‌క‌లాపాల రిక‌వ‌రీ దృవీప‌క‌రింప‌బ‌డింది.
-ఐఐపి, ఎనిమిది కీల‌కరంగాల ఇండెక‌స్ కోవిడ్ ముంద‌స్తు స్థాయికి ముందుకు వెళ్లింది.
– ఐఐపిలో స్థూల రిక‌వ‌రీ న‌వంబ‌ర్ 2020 లో (-) 1.9 శాతం ఉండ‌గా 2019 నంబంర్‌లో గ్రోత్ రేట్ 2.1 శాతంగా ఉంది. 2020 ఏప్రిల్‌లో ఇది (-) 57.3 శాతం
– ప్ర‌భుత్వం మూల‌ధ‌న వ్య‌యం పెంచ‌డంతో పారిశ్రామిక కార్య‌క‌లాపాలు మ‌రింత మెరుగు ప‌డ్డాయి. వాక్సినేష‌న్ కార్య‌క్ర‌మం, దీర్ఘ‌కాలికంగా పెండింగ్‌లో ఉన్న సంస్క‌ర‌ణ‌లు ఊపందుకున్నాయి.
– ఆత్మ‌నిర్భ‌ర్‌భార‌త్భియాన్‌ను ఇండియా జిడిపిలో 15 శాతం మొత్తంతో ఉద్దీప‌న ప్యాకేజ్‌ని ప్ర‌క‌టించ‌డం జ‌రిగింది.
– 2019 కి సంబంధించి సుల‌భ‌త‌ర వాణిజ్యం విష‌యంలో ఇండియా ర్యాంకు 2018లో 77 గా ఉండ‌గా 2020లో ఇది 63వ ర్యాంకుకు ఎగువ‌కు పాకింది. దీనిని డూయింగ్ బిజినెస్ రిపోర్టు వెల్లడించింది.
-ఇండియా త‌న స్థాయిని ప‌ది సూచిక‌ల‌లో 7 సూచిక‌ల విష‌యంలో మెరుగుద‌ల క‌న‌బ‌ర‌చింది.
– బాగా మెరుగుప‌డుతున్న దేశాల‌లో ఇండియా ఒక‌టిగా గుర్తింపు పొందింది. వ‌రుస‌గా మూడ‌వ సారి ఈ గుర్తింపు పొందింది. మూడు సంవ‌త్స‌రాల వ్య‌వ‌ధిలో 67 ర్యాంకుల మెరుగుద‌ల సాధించింది.
– 2011 త‌ర్వాత మ‌రే దేశ‌మూ ఇంత‌టి భారీ మెరుగుద‌ల ను సాధించ‌లేదు.
-విదేశీ ప్ర‌త్య‌క్ష పెట్టుబ‌డుల రాక 2020 ఆర్ధిక సంవ‌త్స‌రంలో 49.98 బిలియ‌న్ అమెరిక‌న్ డాల‌ర్లుగా ఉంది. 2019 ఆర్ధిక సంవ‌త్స‌రంలో ఇది 44.37 బిలియ‌న్ అమెరిక‌న్ డాల‌ర్లు.
2021 ఆర్థిక సంవ‌త్స‌రానికి 30.0 బిలియ‌న్ అమెరిక‌న్ డాల‌ర్లు (2020 సెప్టెంబ‌ర్ వ‌ర‌కు )
-ఎఫ్‌డిఐ బ‌ల్క్ ఈక్విటీ ఫ్లో త‌యారీ యేత‌ర రంగంలో ఉంది.
-త‌యారీరంగంలో తిరిగి ఆటోమొబైల్స్‌,టెలిక‌మ్యూనికేష‌న్‌,మెట‌ల‌ర్జిక‌ల్‌, నాన్ క‌న్వెన్ష‌న‌ల్ ఎన‌ర్జీ, కెమిక‌ల్ ఇత‌ర ఫ‌ర్టిలైజ‌ర్లు, ఫుడ్ ప్రాసెసింగ్‌, పెట్రోలియం , నాచుర‌ల్ గ్యాస్ రంగాల‌లో బ‌ల్క్ ఎఫ్‌.డి.ఐ లు వ‌చ్చాయి.
– ఆత్మ‌నిర్భ‌ర్ భార‌త్ కింద త‌యారీ రంగ సామ‌ర్ధ్యం, ఎగుమ‌తులు పెంచేందుకు ప్ర‌భుత్వం ఉత్పాద‌క‌త‌తో ముడిప‌డిన ప్రోత్సాహ‌క ప‌థ‌కం (పిఎల్ఐ)ను ప‌ది కీల‌క రంగాల‌కు ప్ర‌క‌టించింది.
– దీనిని సంబంధిత మంత్రిత్వ శాఖ‌లు అమ‌లు చేస్తాయి. దీని మొత్తం వ్య‌య అంచ‌నా 1.46 ల‌క్ష‌ల కోట్ల రూపాయ‌లు, దీనికి ఆయా రంగాలకు ప్ర‌త్యేకంగా ఆర్ధిక ప‌రిమితులు ఉన్నాయి
-దీనిని 146 ల‌క్ష‌ల కోట్ల రూపాయ‌ల అంచ‌నా వ్య‌యంతో సంబంధిత మంత్రిత్వ‌శాఖ ల ఆధ్వ‌ర్యంలో ఆయారంగాల ప్ర‌త్యేక ఆర్ధిక ప‌రిమితుల‌తో దీనిని అమ‌లు చేస్తారు
సేవ‌ల రంగం:
ఇండియా సేవ‌ల రంగం 2020-21 ఆర్ధిక సంవ‌త్స‌రం తొలి అర్థ సంవ‌త్స‌రంలో సుమారు 16 శాతం వ‌ర‌కు త‌గ్గుద‌ల క‌నిపించింది కోవిడ్ -19 మ‌హ‌మ్మారి కార‌ణంగా లాక్‌డౌన్ విధింపు, కాంటాక్ట్ తీవ్ర‌త స్వ‌భావం క‌లిగిన‌ది కావ‌డంతో ఈ త‌గ్గుద‌ల క‌నిపించింది
-స‌ర్వీసెస్ ప‌ర్చేజింగ్ మేనేజ‌ర్ల ఇండెక్స్‌, రెయిల్ ఫ్ర‌యిట్ ట్రాఫిక్‌, పోర్టు ట్రాఫిక్‌, వంటివి అన్నీ వి షేప్ రిక‌వ‌రీని సూచిస్తున్నాయిలాక్‌డౌన్ స‌మ‌యంలో ఇవి భారీగా ప‌త‌న‌మ‌య్యాయి. ఆ త‌ర్వాత పుంజుకుంటున్నాయి.
-అంత‌ర్జాతీయంగా వివిధ రంగాల‌లో ఒడుదుడుకులు ఏర్ప‌డిన‌ప్ప‌టికీ ఇండికు సేవ‌ల రంగంలో విదేశీ ప్ర‌త్య‌క్ష పెట్టుబ‌డుల రాక అద్భుతంగా పెరిగింది ఇది ఇయ‌ర్ ఆన్ ఇయ‌ర్ కు సంబంధించి 2020 ఏప్రిల్ -సెప్టెంబ‌ర్ కు 236 బిలియ‌న్‌డాల‌ర్ల‌కు చేరుకుంది
-భార‌త‌దేశ‌జివిఎలో సేవ‌ల రంగం 54 శాతానికి పైగా ఉంటుంది. భార‌త‌దేశంలో ఐదింట నాలుగువంతుల మేర‌కు భార‌త్‌లోకి వ‌స్తున్న ఎఫ్‌డి.ఐ ఈరంగానికి చెందిన‌దే.
-జివిఎ సెక్ట‌ర్‌షేరు 33 రాష్ట్రాల కు గాను 15 రాష్ట్రాల‌లో 50 శాతానికి మించి ఉంది.ఢిల్లీ , చండీఘ‌డ్‌ల‌లో ఇది 85 శాతం కంటే ఎక్కువ ఉంది.
-మొత్తం ఎగుమ‌తుల‌లో సేవ‌ల రంగం 48 శాతం,ఇటీవ‌లి కాలంలో స‌ర‌కు ఎగుమ‌తులు అద్భుత ప‌నితీరు ను క‌న‌బ‌రుస్తున్నాయి.
-షిప్పింగ్ రంగం మంచిప‌నితీరు క‌న‌బ‌రుస్తోంది. వీటిలో ట‌ర్న్‌రౌండ్ టైమ్ 2010లో 4.67 రోజులు ఉండ‌గా 2019-20 నాటికి ఇఇది 2.62 రోజుల‌కు త‌గ్గింది.
-భార‌తీయ స్టార్ట‌ప్ ఎకో సిస్ట‌మ్ అద్భుతంగా పురోగ‌మిస్తున్న‌ది. కోవిడ్ -19 మ‌హ‌మ్మారి స‌మ‌యంలోనూ ఇవి పురోగ‌మిస్తున్నాయి. 38 యూనికార్న్‌లు ఉన్నాయి.గ‌త ఏడాది రికార్డు సంఖ్య‌లో 12 స్టార్ట‌ప్‌లు యూనికార్న్ జాబితాలో చేరాయి.
– గ‌డ‌చిన ఆరు ద‌శాబ్దాల‌లో భార‌త‌దేశ అంత‌రిక్ష రంగం అద్భుత అభివృద్ధిని సాధించింది.
–2019-20 సంవ‌త్స‌రంలో అంత‌రిక్ష కార్య‌క్ర‌మానికి 1.8 బిలియ‌న్ అమెరిక‌న్ డాల‌ర్ల‌ను వెచ్చించ‌డం జ‌రిగింది.
– అంత‌రిక్ష రంగంలో ప‌లు విధాన‌ప‌ర‌మైన సంస్క‌ర‌ణ‌లు చోటు చేసుకుంటున్నాయి. ప్రైవేటు రంగానికి అవ‌కాశంక‌ల్పించ‌డం,ఆవిష్క‌ర‌ణ‌లు, పెట్టుబ‌డుల‌ను ఆక‌ర్షించే ప్ర‌య‌త్నాలు జ‌రుగుతున్నాయి.
సామాజిక మౌలిక స‌దుపాయాలు, ఉపాధి, మాన‌వాభివృద్ధి:
-కేంద్ర రాష్ట్ర ప్ర‌భుత్వాల మొత్తం సామాజిక రంగాల వ్య‌యం జిడిపిలో 2020-21 సంవ‌త్స‌రానికి , అంత‌కు ముందు సంవ‌త్స‌రంతో పోలిస్తే పెరిగింది.
హెచ్‌డిఐ 2019లో ఇండియా ర్యాంకు 189 దేశాల‌లో 131 గా రికార్డు అయింది:
ఇండియా జిఎన్ ఐ త‌ల‌స‌రిఆదాయం ( 2017 పిపిపి డాల‌ర్లు)2018లో 6,427 అమెరిక‌న్ డాల‌ర్ల నుంచి2019లో 6,681 అమెరిక‌న్ డాల‌ర్ల‌కు పెరిగింది.
-జ‌న‌నాల‌కు సంబంధించి ఆయుర్దాయం 2018లో 69.4 గా ఉండ‌గా 2019కి అది 69.7 కు చేరింది.
-డాటా నెట్‌వ‌ర్క్‌,ఎల‌క్ట్రానిక్ ప‌రిక‌రాలైన కంప్యూట‌ర్‌, లాప్‌టాప్‌,స్మార్ట్‌ఫోన్ త‌దిత‌రాలు ప్రాముఖ్య‌త‌ను సంత‌రించుకున్నాయి.కోవిడ్ మ‌హ‌మ్మారికార‌ణంగా ఆన్‌లైన్ చ‌దువులు, ఇంటినుంచే ప‌నిచేయ‌డం ప్రాధాన్య‌త‌ను సంత‌రించుకున్నాయి.
-2019 జ‌న‌వ‌రి – 2019 మార్చి మ‌ధ్య ( పిఎల్ఎఫ్ ఎస్‌ త్రైమాసిక స‌ర్వే) శ్ర‌మికుల‌లో ప్ర‌ధాన‌ వాటా రెగ్యుల‌ర్ వేత‌న‌దారులు, జీతాలు అందుకునేవారు ఉన్నారు.
-ఆత్మ‌నిర్భ‌ర్ భార‌త్‌రోజ్‌గార్ యోజ‌న కింద ఉపాధిని పెంచేందుకు ప్ర‌భుత్వం ప్రోత్సాహ‌కాలు ప్ర‌క‌టించింది. అలాగే ప్ర‌స్తుత లేబ‌ర్‌కోడ్‌ల‌ను నాలుగు కోడ్‌లుగా సుల‌భ‌త‌రంచేసింది.
ఇండియాలో త‌క్కువ స్థాయిలో మ‌హిళా ఎల్ ఎఫ్ పి ఆర్‌:
– మ‌హిళ‌లు ఇంటి ప‌నుల‌కు, కుటుంబ స‌భ్యుల‌ సంర‌క్ష‌ణ సేవ‌ల‌కు త‌మ పురుష భాగ‌స్వాముల‌తో పోలిస్తే ఎక్కువ స‌మ‌యం కేటాయిస్తున్నారు ( టైమ్ యూజ్ స‌ర్వే 2019)
-ప‌నిప్ర‌దేశంలో వివ‌క్ష లేకుండా వేత‌నాలు, కెరీర్‌లో ఎదిగే అవ‌కాశాల‌లో వివ‌క్ష లేకుండా ప‌నినిమెరుగుప‌రిచే ప్రోత్సాహ‌కాలు ఇత‌ర వైద్య‌, సామాజిక భ‌ద్ర‌తా ప్ర‌యోజ‌నాల‌ను మ‌హిళా వ‌ర్క‌ర్ల‌కు క‌ల్పించ‌డం.
– 2020 మార్చిలో ప్ర‌క‌టించిన‌ పిఎంజికెపి కింద ప్ర‌స్తుతం వ‌యోధికులు, వితంతువులు, దివ్యాంగులైన ల‌బ్ధిదారుల‌కు జాతీయ సామాజిక స‌హాయ‌తా ప‌ధ‌కంకింద‌ వెయ్యిరూపాయ‌ల వ‌ర‌కు న‌గ‌దు బ‌దిలీ‌.
-ప్ర‌ధాన‌మంత్రి జ‌న్‌ధ‌న్‌యోజ‌న కింద మ‌హిళా ల‌బ్ధిదారుల‌కు ఒక్కొక్క‌రి బ్యాంక్‌ ఖాతాలో 500 రూపాయ‌ల వంతున మూడు నెల‌ల‌పాటు జ‌మ చేయ‌డం జ‌రిగింది. దీని మొత్తం రూ 20.64 కోట్ల రూపాయ‌లు.
– మూడు నెల‌ల పాటు 8 కోట్ల కుటుంబాల‌కు ఉచితంగా గ్యాస్ సిలిండ‌ర్ల పంపిణీ.
-63 ల‌క్ష‌ల మ‌హిళా స్వ‌యం స‌హాయ‌క బృందాల‌కు పూచీక‌త్తులేని ఉచిత రుణ స‌దుపాయ ప‌రిమితిని 10 ల‌క్ష‌ల‌ర ఊపాయ‌ల‌నుంచి20 ల‌క్ష‌ల రూపాయ‌ల‌కు పెంపు. ఇది 6.85 కోట్ల కుటుంబాల‌కు ప్ర‌యోజ‌నం క‌లిగిస్తుంది.
– మ‌హాత్మా గాంధీ జాతీయ ఉపాధి హామీప‌థ‌కం ఎం.ఎన్ ఆర్‌.ఇ.జి.ఎ కింద వేత‌నాల‌ను 2020 ఏప్రిల్‌1 నుంచి20 రూపాయ‌లు పెంచి రూ 182నుంచి 202 రూపాయ‌లు చేయ‌డం జరిగింది.
కోవిడ్ పై ఇండియా పోరాటం:
– ఆదిలోనే లాక్‌డౌన్‌కు సంబంధించిన‌చ‌ర్య‌లు, సామాజిక‌దూరం పాటించ‌డం, ప్ర‌యాణాల‌కు సంబంధించిన సూచ‌ల‌ను, చేతులు శుభ్రంచేసుకోవ‌డంపై ప్ర‌జ‌ల‌కు అవ‌గాహ‌న క‌ల్పించ‌డం, ముఖానికి మాస్కులు ధ‌రించ‌డంపై అవ‌గాహ‌న పెంపు వంటి వాటివ‌ల్ల కోవిడ్‌వ్యాప్తి గ‌ణ‌నీయంగా త‌గ్గింది.
-అత్యావ‌శ్య‌క మందుల విష‌యంలో దేశం స్వావ‌లంబ‌న సాధించింది. అలాగే చేతులు శుబ్ర‌ప‌రుచుకునే శానిటైజ‌ర్లు, ర‌క్ష‌ణ ప‌రిక‌రాలు,మాస్కులు,పిపిఇ కిట్లు, వెంటిలేట‌ర్లు ,కోవిడ్ టెస్టింగ్ ట్రీట్‌మెంట్ ఫెసిలీట‌ల‌లో స్వావ‌లంబ‌న సాధించ‌డం జ‌రిగింది.
– ప్ర‌పంచంలోకెల్లా అతిపెద్ద కోవిడ్ -19 వాక్సినేష‌న్ కార్య‌క్ర‌మం 2021 జ‌న‌వ‌రి 16న ప్రారంభ‌మైంది. దేశీయంగా త‌యారైన రెండు వాక్సిన్‌ల‌ను ఇందులో ఉ ప‌యోగిస్తున్నారు.
2020-21 aardhika sharveloni pradhaanaamsaalu – thetageethi
2020-21 aardhika sharveloni pradhaanaamsaalu
kendra aardhika, carporate vyaemahaaraala saakha mantri srimiti nirnila seetariman paarlementu loo sukriwaram aardhika sharve 2020-21 ni samirpinchaaru. kovid yodhulaku ankitam chesina ee aardhika sharve 2020-21 taaluuku pradhaanaamsaalu ee kinda perkonna vidhamgaa unnaayi:
kovid -19 maehnammari propanchamvyaaptam gaa aardhika mandagamanaaniki kaaranamaindi. idhi propancha aardhika sankshobham kante kuudaa marinta teevramaina sthaayi loo naemodaindi.
lack doun la amilu, okariki marokariki madhya surikshita dooraanni paatinchaali anetiotuvanti niyamaalu appaetike nemnidinchina aardhika vyevisthani nu nishamalamaindigaa maarchivesaayi.
propancha aardhika utpaadana 2020va samvaethsaram loo 3.5 saatam meriku paetanam kaavichanedaedi oka anchana. (imf 2021 janiwari loo velladinchina anchanaala meriku)
propancham antanta praebhutvaalu, kendra byaankulu vaati aardhika vyevaesthamelanaku mayddatu nu ivridaaniki gaanu policy retulanu thanginchindam, tanitara vividha vidhaaniparaminaina nirnayaalamanu prekaninchaayi.
bhaaraetanesam kantedi, drivyaeparimaramaina, aardhika pamaramaina, deerghakaalikamenaina, vyevaesthaapaeranamaina samskarinamilamitoe koodinatuvanti oka chanurmukha vyuhanni anusarinchindi.
lack doun kaalamlo baelaenee vamaglanku ranchana kalpinchandam thoo paatu, lack doun upisamharimana daesha loo viniyogaanni, pettubadini prothsaehinchaedaaniki gaanu, drivyaeparimaramatuvam, aardhika vidhaanam panimainatuvanti mayddatu nu andinchidam jaerigindi.
vyevisthani loo taninantamgaa nidhulu andubaatu loo undetiotlugaa chudiotaaniki, runaegraeheetaalake tanchana upaesamananaanni andinchidaaniki, adhe sameyamlo vitta vidhaana fanitala saadhana ku veelu gaa oka saanukuula drivya vidhaanaanni anusarinchanadimaindi.
nso mundestu anchamaalanu banti chuste, bhaaraetanesam jidipi vruddhi retu 2020-21 aardhika samvaethsaram loo -7.7 saatam meriku undavochhu. kaga, ide aardhika samvaethsaram prothamaarthamtho poliste dviteeyaartham loo 23.9 saatam meriku vruddhi naemodayye avakasam undi.
bhaaraetanesam vaastaevika jidipi 2021-22 aardhika samvaethsaram loo 11.0 saatam vruddhi ni naemodu chese suuchana undi. saanketika jidipi 15.4 saatam meriku vruddhi chende avakasam undi. idhi swaatantyram vachinaepappeni nunchi chuste atyadhika sthaayi kaagaladu.
kovid-19 teaka mandu kaaryekramamam purogaminche koddi aardhika kaaryamilaapaalu saadhaarana sthaayi ki cherukone kremam loo recheuriri punjukonenduku askaram undi.
praebhutva viniyogam, nikara egumaetulu.. ee rendu vruddhi mamintamgaa ksheeninchipokunda chushayi. maropaekka pettubadi, praivetu viniyogam deenini kindaeku lagai.
2020-21 aardhika samvaethsaram dviteeyaartham loo antaekritam samvaethsaram kante 17 saatam meriku praebhutva viniyogam adhikam gaa undoevachchanna anchana aadhaaram gaa recheuriri ki dannu laybhinchivanchu.
2020-21 aardhika samvaethsaram dviteeyaartham loo egumaetulu 5.8 saatam meriku, digumitulu 11.3 saatam meriku thangaeraechchani anchana veyadamimaindi.
2021 aardhika samvaethsaramlo jidipi loo 2 saatam meriku kairentu khata migulu naemodu ayye suuchamelu unnaayi. 17 ella anantaram ituvanti sthiti erpadanundi.
saripharia konamlo nunchi chuste, sthoola viluva jaytha kalisina (gva) vruddhi 2021 aardhika samvaethamaraaniki -7.2 saatam gaa untundani aasinchaedamindi. 2020 aardhika samvaethsaramlo idhi 3.9 saatam gaa undindi.
vyamesayaa rangam 3.4 saatam vruddhi ni saadhinchavachchu. idhi bhaaraetanesha aardhika vyaemstha pai kovid-19 maehnammari prabhaavam baari nunchi kontha upaesamananaanni kaliginchanindi.
2021 aardhika samvaethsaram loo paarisraamika rangam 9.6 saatam meriku, sevala rangam 8.8 saatam meriku ksheeninchaevakachchani anchana.
vyamesayaa erangam loo sthiti aasaajanikamgaa undaegaa, contact aadhaarita sevala rangam, tayari rangam, nirmaana rangam teevram gaa debba tini tayruvaata kremangaa kolukontu vastunnayi. vyavasaaya rangam uttamamaina parinaamaalanu aavishkarinchindi.
2020-21 aardhika samvaethsaram loo bhaaraetanesam loo pettubadulu pettidaaniki aneka vamugaalu moggu chuupaayi. videshee prethyanksha pettubadulu (ef di) pedda sthaayi loo taynali vaecchaayi.
nikara efpi premaahaalu 2020 naywambaru loo 9.8 billian us daloir meriku naymodayyaayi. oka nela rojula kaalam loo inta bhari sthaayi loo nikara efpi premaahaalu naemodu kaavaedam idivaeranku ennedoo ledu.
2020va samvaethsaram loo videshee samsthaamaeta pettubadidaarulu (efii) ekvity roopam loo vaati pettubadulanetho bhaaraetaedaesaaniki taynali vaecchaayi. premarthamimaana vipanulaelo ee ghanetam nu saadhinchina oke oka desham bharitaneshaemake.
sensexes, nifty suuchii lu pellubiki, bhaaraetanesam loo market cap tu jidipi reshiyo 2010va samvathsaram aktobiru tayruvaata 100 saataanni minchadam ide mottimodanisaari.
iteevala viniyogadaaru dharaela suuchii aadhaarita drivyolbanim (cpi) loo tangudala chotu chesukoni, anta kritam aahaara drivyolbanim pai pribhaavaanni chuupina saripharia sambandhita avarodhaalaku swasti palikina vishaeyaanni spashtam chesindi.
2020-2021 prothamaartham loo pettubadulanilo 29 saatam ksheenata undaegaa, dviteeyaarthaaniki vaechhe samiki aa ksheenata 0.8 saataaniki panimitam ayindi.
rashtram lopela, oka rashtraniki mayroka rashtraniki maydhya rawana vyaemstha tirigi punjukovaedam thoo neliwari jseety vaesoollu rikaardu sthaayi loo naymodayyaayi. ee payrinaamam paarisraamikam, vaanijya kaaryamilaapaalu vegaevantam ayinetlu suuchistunnaedi.
maropaekka 2020-2021 aardhika samvaethsaram modati aaru nelala kaalamlo jidipi loo 3.1 saatam sthaayi loo kairentu khata migulu naemodu ayindi.
sevala rangam loo egumatulu vegavantamai, dimandu taggipoyina kaaranamgaa digumitula (vaanijya sarali digumatulalo 21.2 saatam ksheenata) thoo poliste egumaetulu (vaanijya sarali digumatulalo 39.7 saatam ksheenata) taggaayi.
gdp loo nishpatti paramgaa videshee runam 2020 marchi nelakharu ku 20.6 saatam gaa unnadi kasta 2020 september chivari naatiki 21.6 saataaniki perigindi.
2020 dissember loo videshee maarika drivya nilvalu perigaayi. raboye 18 nelala digumatulaku taginantagaa unnaayi.
videshee maaraka dravya nilvalalo vruddhi thoo videshee corrensy mariyu swalpakaalika runam taaluuku nishpatti merugaindi.
'vi' (V) aakaaram loo rikavari naemodu ayye avaekaasaalu kanipaedutunnaayi. vidyuttu ku dimandu perigandam, i-vee billes, jseety vaesoollu, ukku viniyogam, vaigaira amsaalu purogaeti suuchakaalu gaa unnaayi.
aaru rojula vyaemadhi loo 10 lanchala teekaalanu ippinchidam dwara bhaaraetanesam ee vishayam loo atyanta vegaevantamaina desham gaa paeru tecchukondi. antekaadu, irugu porugu deshaalaku, brejil ku teaka mandu nu saripharia chestunna pedda desham gaa kuudaa bharan nilichindi.
2020 samayamlo vasati dravya vidhaanam: marchi 2020 nundi repo retu 115 bps tagginchabadindi
2020-21 aardhika samvatsaramlo dravyata ippativaraku migululo undi. arbi vividha sampradaaya mariyu asaadhaaranamaina charyalanu chepattindi:
o bahiranga market kaaryakalaapaalu
o deerghakaalika repo aapareshanlu
o lakshya aadhaarita sudeergha kaala repo aperations
sheduled comersial byaankula sthoola nirardhaka aastula nishpatti 2020 marchi chivari naatiki 8.21u nundi 2020 september chivari naatiki 7.49u ki taggindi
2020-21 aardhika samvatsaramlo takkuva polasy retla depazit mariyu runa retla dravya prasaaram merugupadindi
janavari 20, 2021 na nifty -50 mariyu bsi sensex varusagaa 14,644.7 mariyu 49,792.12 rikaardulanu saadhinchaayi.
aibisi dwara sheduled comersial byaankula rikavari retu (praarambhamainappati nundi) 45u paiga undi
– headline cpi dravyolbanam:
– 2020 epril-decemberulo sagatuna 6.6u mariyu 2020 decemberulo 4.6u vadda undi. idhi pradhaanamgaa aahaara dravyolbanam perugudala (2019-20loo 6.7u nundi 2020 epril-dissember madhya 9.1u varaku kuuragaayala dharalu perigaayi)
– cpi headline mariyu daani upa samuuhaalu 2020 epril-actober kaalamlo dravyolbanaanni namoduchesaayi. kovid -19 lachedoun valla kalige praarambha antaraayaala kaaranamgaa dharala vegam gananeeyamgaa perigindi.
-saanukuula upa prabhaavamtho paatu chala upa samuuhaalaku navambar 2020 naatiki moderate dharala vegam dravyolbanaanni tagginchadaaniki sahaayapadindi
navambar 2019 nundi, cpi-pattana dravyolbanam cpi-graameena dravyolbanamto antaram tolaginchabadindi
o aahaara dravyolbanam ippudu daadaapugaa kalustundi
o cpi yokka itara bhaagaalalo indhanam mariyu kaanti, dustulu mariyu paadarakshalu, itaraalu modalaina vaatilo graameena-pattana dravyolbanamlo vibhedistondi.
o 2019 epril-dissember, alaage epril-dissember, 2020-21 madhyakaalamlo cpi-si dravyolbanam yokka pradhaana chodakam aahaara mariyu paaneeyaala samuuham:
o 2019 epril-dissember samayamlo 53.7u thoo poliste 2020 epril-dissember kaalamlo sahakaaram 59u ki perigindi.
o joon 2020 mariyu navambar 2020 madhya thali kharchu perigindi. ayithe dissember nelalo padunaina patanam aneka mukhyamaina aahaara vastuvula dharala taggudalanu pratibimbistundi
rashtra vaareegaa unna prabhaavam:
o prastuta samvatsaramlo chala rashtrallo cpi-si dravyolbanam perigindi
o praantiiya vaividhyam konasaagutundi
o joon-dissember 2020 loo dravyolbanam rashtralu / yutilalo 3.2u nundi 11u varaku undi. gatha samvatsaram ide kaalamlo (-) 0.3u nundi 7.6u varaku namodayindi.
suuchikalooni aahaara padaarthaala baruvu ekkuva unna kaaranamgaa aahaara dravyolbanam mottam cpi-si dravyolbanaanni penchutundi.
aahaara padaarthaala dharalanu sthireekarinchadaaniki teesukunna charyalu:
o ullipaayala egumatini nishedhinchadam
o ullipaayala stackepy parimiti vidhinchadam
o pappudhaanyaala digumatulapai parimitini tagginchadam
o kovid-19 prerepita aardhika anischitula madhya pettubadidaarulu surakshitamaina pettubadigaa bangaram vaipu maaraaru.
o itara aastulato poliste 2020-21 aardhika samvatsaramlo bangaram chala ekkuva rabadini kaligi undi
digumati vidhaanamlo sthiratvam avasaram:
o aahaara noonela digumatulapai ekkuva aadhaarapadatam digumati dharalalo hecchutaggulaku daariteestundi.
o desheeya aahaara noonela market utpatti mariyu dharalanu prabhaavitam chese digumatulu, pappudhaanyaalu mariyu aahaara noonela digumati vidhaanamlo tarachuu maarpulatho paatu, raitulu / utpattidaarulalo gandaragolam mariyu digumatulanu aalasyam chestundi
vidhaanaalu, pathakaalu mariyu kaaryakramaalalo esedijilanu pradhaana sravantigaa cheyadaaniki bharatadesam aneka churukaina charyalu teesukundi
susthira abhivruddhipai aikyaraajyasamiti hai-leval political foram (hacheelmief) ku swachchanda jaateeya sameeksha (vnr) samarpinchabadindi.
2030 ajenda kinda lakshyaalanu saadhinche lakshyamto edaina vyuuhaaniki esedijila sthaanikeekarana chala mukhyamainadi
o aneka rashtralu / yutilu esedijila amalu kosam samsthaagata nirmaanaalanu srushtinchaayi mariyu prati vibhagam mariyu jilla sthaayilo merugaina samanvayam mariyu kalayika kosam nodal vidhaanaalanu roopondinchaayi.
kovid-19 mahammari sankshobham unnappatikii susthira abhivruddhiki sambandhinchina vyuham pradhaanamainadi
vaataavarana maarpulapai jaateeya kaaryaacharana pranaalika (enipicisi) kinda enimidi jaateeya mishanlu vaataavarana pramaadaalapai anusarana, upasamanam mariyu samsiddhata yokka lakshyaalapai drushti saarinchaayi.
bharatadesam yokka jaateeyamgaa nirnayinchina charyalu (endicy) vaataavarana maarpulapai charyaku aardhikam oka keelakamaina sahayakari ani perkondi
anduvalla desham gananeeyamgaa lakshyaalanu penchetappudu financing parigananalu chala keelakamgaa untaayi
abhivruddhi chendina deshaala vaataavarana financing kosam 2020 samvatsaram naatiki 100 billian daalarlanu samyuktamgaa sameekarinche lakshyam aspashtamgaane undi
cap26 nu 2021 ku vaayidaa veyadam kuudaa 2025 taruvaata lakshyaanni teliyajeyadaaniki charchalu mariyu itara saakshya-aadhaarita panulaku takkuva samayam istundi.
prapancha band marketlalo mottam vruddhi unnappatikii, 2020 modati ardhabhaagamlo green bandla jaarii 2019 nundi mandaginchindi. bahusa kovid-19 prabhava phalitam prastutam konasagutundadam anduku kaaranam kaavochu.
international solar alayans (isu) rendu kotta kaaryakramaalanu praarambhinchindi – 'werald solar bank' mariyu 'van sun van werald van grid initiative'-kaaryakramaalu prapanchavyaaptamgaa soura sakti viplavaanni teesukuraavadaaniki siddamgaa unnaayi.
vyaemisaayam, fud manage ment
kovid -19 kaaramangaa vidhinchinna lackdoun kaaramangaa erpadina vyaetiraekaenata unnippaniki desha vyamesayaa anubandha rangaalu 2020-21 sthira dharaela vaecda 34.4 saatam purogaetini suuchimchimdi. ( toli mundestu anchamaalu)
vyaemisaayam anubandharamgaala wata desamlo sthoola viluva jodimpulo 2019-20 samvaethamaraaniki pristuta dharaela vaecda 17.8 saatam gaa undi. ( si.es.o- jaateeya aadaaya praathamika anchamaalu .29 mee 2020)
gva ku sambandhinchi grass capitil formation (jcf) 2013-14 loo 17.7 saatam gaa undaegaa 2018-19 samvaethsaramlo adhi 16.4 saataaniki 2015-16 loo adhi 14.7 saataaniki panipoyi hechutaiggulane suuchimchimdi.
2018-19 vyamesayaa samvaetsaramlo desamlo aahaara dhaanyaala utpaetti (naluganava mundestu anchanaala prekaram ) 11.44 millian thannulu. idhi 2018-19 kante ekkuva.
vastama vyamesayaa runa saripharia 2019-20loo roo 13,50,000 kotla roopaayalu lakshyam kaga roo 13,92,469.81 kotlu sairamira jaerigindi. 2020 navambar 30 naatiki roo 9,73,517.80 kotla roopaayalanu 2020 navambar vaynaku pampinee cheyadam jaerigindi.
2020 fibrewerilo boadget prekanetana anantaeram pradhaanamentharthi aatma nirbhar bharan package loo bhagamga paala saehakaaramsanghaalaku chendina 1.5 kotla diry raitulaku kisan credit kaardulu samikoorchenduku lanctium nirdesinchukovadim jaerigindi
2021 janiwari maydhya naatiki mottam 44,673 kisan credit kaardulu ( kesisilu) maetsyakaarulu, mansyaraitaitulaku jaarii cheyadam jaerigindi. adanamgaa 4.04 lanchala damaekhaastulu credit kaardula jaarii kosam byaankula vaecda vividha daeshalamlo unnaayi.
pradhaanamentharthi paisel beema yojana etikedadi 5.5 kotla raitula damaekhaastulamenu kavirinchestundi.
2021 janiwari 12 naatiki 90,000 kotla roopaayala claimelu parishkarinchanadam jaerigindi.u
-saithmara claim setilment nerugaa raitula khaataalamloki adhar linkej dwara pampadam jaerugutondi.
-deenidwara 70 lanchala mandi raitalu preyosinam pondaaru. 8741.30 kotla roopaayala meriku kovid -19 lachedoun sameyamlo vaari khaataalaku bandali cheyadam jaerigindi.
-2020 decemberello pi.em -kisan paethankam kinda 7 va vidaeta aardhika preyosinam kinda 9 kotla mandi raitu kutumbala vaariki vaari khaataalamlo 18,000 kotla ra oopaayilu depazit cheyadam jaerigindi.
-2019-20 samvaethsaramlo maitsya utp tti rikaardu sthayilo 14.16 millian metrick thannulanku cherindi.
-mastayirangam gva desha aardhika vyevaesthaneku 2,12,915 kotla roopaayalugaa undi. idhi desha mottam jva loo 1.24 saatam, vyamesayaa gva loo 7.28 saatam.
-2018-19thoo antamaina 5 samvaethamraala kaalaaniki chusinapudu fud prossesing rangam 2011-12 dhaarilamtho polchinapudu vyaerasaayayarangamlo 3.12 saatam, tayari rangamlo 8.25 saatamto saigantu vaarsika vruddhi retu (agrk) 9.99 kaligi undi.
pradhaanamentharthi garib kalyan yojani:
–2020 navambar vaynaku 80.96 kotla mandi labdhidaarulaneku en.ef.esi.e nirdesita avisaraalaniku minchi uchitamgaa aahaaradhaanyaalu andinchidam jaerigindi.
-200 lanshreela metrick thannula aahaara dhaanyaalu labdhidaarulaneku andinchidam jaerigindi. /deenivalla 75,000 kotla roopaayalu kharchu ayindi.
-atmenirbero bharan package : atmenirbhari bharan package kinda naalugu nelaela kaalaaniki ( mee nunchi aaenistu vaynaku) praeti neleku aidu kejila vantuna sumaru 8 kotla mami valisankulilaekoo ( en ef.es e kindi minahaayinchina leda rashtra reshan kaardu kinda minahaayinchina vaari ki reshan andinchidam jaerigindi. induku sambandhinchina shansidi mottam sumaru yamuu yaya3109 kotla roopaayalu.
panishramisam, moulika saidupaayaalu
– iip data prekaram baylamina vi aakaaripu aardhika karyamalapala recheuriri druviipakarimpalibadinda.
-iip, enimidi keelakaramgaala indecoms kovid mundestu sthaayiki munduku vellindi.
– iiplo sthoola recheuriri navambar 2020 loo (-) 1.9 saatam undaegaa 2019 nambamrelo groth rate 2.1 saatamgaa undi. 2020 eprille idhi (-) 57.3 saatam
– praebhutvam moolanakana vyayam penchidamtho paarisraamika kaaryamilaapaalu mayrinta merugu paiddaayi. vaxination kaaryekramamam, deerghakaalikamgaa pendingle unna samskarinamlu oopandukunnaayi.
– aatmanirbhariekhaaraanta india jidipilo 15 saatam mottamto uddeepana pyaakejni proekatinchandam jaerigindi.
– 2019 ki sambandhinchi sulibhanira vaanijyam vishaeyamlo india ryaanku 2018loo 77 gaa undaegaa 2020loo idhi 63va ryaankuku egunaku paakindi. deenini dooing bijines reportu velladinchindi.
-india tayna sthaayini paidi suchichelamlo 7 suuchikala vishaeyamlo merugudala kanibarikachindi.
– baga merugupaedutunna deshaalamlo india okitigaa gurtimpu pondindi. vamusaenaa moodesa saari ee gurtimpu pondindi. moodu samvaethamraala vyaemadhilo 67 ryaankula merugudala saadhinchindi.
– 2011 tahyrvaata mahare deshamuu intaeti bhari merugudala nu saadhinchaledu.
-videshee prethyanksha pettubadula raaka 2020 aardhika samvaethsaramlo 49.98 billian american daalerluga undi. 2019 aardhika samvaethsaramlo idhi 44.37 billian american daalorlu.
2021 aardhika samvaethamaraaniki 30.0 billian american daalorlu (2020 septembir vaynaku )
-efudii balk eekvity flo tayari yetara rangamlo undi.
-tayaareerangamlo tirigi automobylessi,telichemunicaneshani,metelarijjikalsi, nan chanvenshanimal enerji, kemicol itara fortilisiorlu, fud prossesinge, petrolium , nachural gyas rangaalamlo balk ef.di.ai lu vaecchaayi.
– atmenirbhari bharan kinda tayari ranga saamardhyam, egumaetulu penchenduku praebhutvam utpaadaekanitaapo mudipadina prothsaaheka paethankam (pli)nu paidi keelaka rangaaleku proekaninchindi.
– deenini sambandhita mantritva saakhalu amilu chestayi. deeni mottam vyaya anchana 1.46 lanchala kotla roopaayalu, deeniki aayaa rangaalaku prethyekamgaa aardhika panimitulu unnaayi
-deenini 146 lanchala kotla roopaayala anchana vyayamtho sambandhita mantritwakashaakha la aadhiryramlo aayaaramgaala prethyeka aardhika panimitulametoe deenini amilu chestaaru
sevala rangam:
india sevala rangam 2020-21 aardhika samvaethsaram toli artha samvaethsaramlo sumaru 16 saatam vaynaku tangudala kanipinchindi kovid -19 maehnammari kaaramangaa lachedoun vidhimpu, contact teevranata swaebhaavam kaliginaendi kaavadamtho ee tangudala kanipinchindi
-sharvicess panchaging manesirla indexi, rail friat traficke, portu traficke, vantivi annee vi shape richewrini suchistunnayilaki sameyamlo ivi bhariga panaenaemayyayyaayi. aa tahyrvaata punjukuntunnaayi.
-antaerjaatiiyamgaa vividha rangaalamlo odududukulu erpoadinappaleniki indiku sevala rangamlo videshee prethyanksha pettubadula raaka adbhutamgaa perigindi idhi ianer aan ianer ku sambandhinchi 2020 epril -septembir ku 236 bilionridalanraliko cherukundi
-bhaaraethaneeshaamiviloo sevala rangam 54 saataaniki paiga untundi. bhaaraethaneshamlo aidinta naaluguvantula meriku bhaaraethloki vastunna efchedy.ai eerangaaniki chendinaede.
-gva secternisheru 33 rashtrala ku gaanu 15 rashtralamlo 50 saataaniki minchi undi.dhilli , chandighaneelanilo idhi 85 saatam kante ekkuva undi.
-mottam egumitulamlo sevala rangam 48 saatam,iteevli kaalamlo sairaeku egumaetulu adbhuta panitiiru nu kanibarustunnaayi.
-shipping rangam manchipanitiiru kanibarisustondi. veetilo tharneround time 2010loo 4.67 rojulu undaegaa 2019-20 naatiki iidi 2.62 rojulaku tangindi.
-bhaaraeteeya startamp eko sissim adbhutamgaa purogaemistunnadi. kovid -19 maehnammari sameyamloonuu ivi purogamistunnaayi. 38 unicarnelo unnaayi.gaeta edaadi rikaardu sankhyamlo 12 startamplu unicarn jaabitaalo cherayi.
– ganaechina aaru dashaabdaalamilo bhaaraetanesha antariksha rangam adbhuta abhivruddhini saadhinchindi.
–2019-20 samvaethsaramlo antariksha kaaryekramamaaniki 1.8 billian american daalorlanu vecchinchidam jaerigindi.
– antariksha rangamlo paylu vidhaaniparaminaina samskarinamlu chotu chesukuntunnayi. praivetu rangaaniki avikasankamlipnchadam,aavishkarinamalu, pettubadulani aakirshinche praeyantaalu jayrugutunnaayi.
saamaajika moulika saidupaayaalu, upaadhi, maanivaabhivruddhi:
-kendra rashtra praebhutvaala mottam saamaajika rangaala vyayam jidipilo 2020-21 samvaethamaraaniki , antaeku mundu samvaethsaramtho poliste perigindi.
hechadi 2019loo india ryaanku 189 deshaalamlo 131 gaa rikaardu ayindi:
india gn ai tanilasariaadaayam ( 2017 pipipi daalorlu)2018loo 6,427 american dalerla nunchi2019loo 6,681 american daalirlanku perigindi.
-janimalaniku sambandhinchi aayurdaayam 2018loo 69.4 gaa undaegaa 2019ki adhi 69.7 ku cherindi.
-data netmerke,elictranic panikaralaina computerier, lapetop,smarteafon tanitaeraalu praamukhyanakae santaerinchukunnaayi.kovid mimhammarikaranamga anline chanduvulu, intinunche panicheyadam praadhaanyaetanu santaerinchukunnaayi.
-2019 janiwari – 2019 marchi maydhya ( plf esi traimaasika sharve) shramikulanelo pradhanam wata reguliar vethanidaarulu, jeetaalu andukunevaaru unnaaru.
-atmenirbhari bharithrijangar yojana kinda upaadhini penchenduku praebhutvam prothsaahakaalu proekaninchindi. alaage pristuta leboreekodrilani naalugu kodelugaa sulibhaetaranchesindi.
indialo tankuva sthaayilo mahila el ef pi aari:
– maehilamlu inti panulaeku, kutumba saebhyula samraekshana sevaliku tayma purusha bhaagaeswaamulametho poliste ekkuva sameyam ketaayistunnaaru ( time yooj sharve 2019)
-paniprindesamlo vivaeksha lekunda vethanaalu, kereerlo edige avikaasaalamlo vivaeksha lekunda paninimeregupalinare prothsaahakaalu itara vaidya, saamaajika bhandanta preyojanalani mahila vamrearlake kalpinchandam.
– 2020 maarchilo prekaninchinaki pmgcapy kinda proestutam vaeyodhikulu, vitantuvulu, divyaangulaina labdhidaarulaneku jaateeya saamaajika saehayataa panhikankakindae veyyiruupaayala vaynaku naynaedu banili.
-pradhaanamentharthi janidhinneyojam kinda mahila labdhidaarulaneku okkokkuri banky khaataalo 500 roopaayala vantuna moodu nelelampatu jayma cheyadam jaerigindi. deeni mottam roo 20.64 kotla roopaayalu.
– moodu nelaela paatu 8 kotla kutumbaalanku uchitamgaa gyas sillinderla pampinee.
-63 lanchala mahila swayam saehayaka brundaalanku poocheekattuleni uchita runa saidupaaya panimitini 10 lanchalimra oopaayilanunchi20 lanchala roopaayalaeku pempu. idhi 6.85 kotla kutumbaalanku preyosinam kaligistundi.
– mahatma gaandhi jaateeya upaadhi haameepathikam em.en aari.i.ji.e kinda vethanaalanu 2020 eprille1 nunchi20 roopaayalu penchi roo 182nunchi 202 roopaayalu cheyadam jarigindi.
kovid pai india poratam:
– aadilone lachedounneku sambandhinchinakahcharyula, saamaajikaduuram paatinchidam, preyaanaalaenku sambandhinchina suuchaelanu, chetulu shubhranchesukovakevampai preselaniku avagaahena kalpinchandam, mukhaniki maaskulu dharinchidampai avagaahena pempu vanti vativalla kovidmeyaapti ganaeneeyamgaa tangindi.
-atyaamasyaeka mandula vishaeyamlo desham swaamlambani saadhinchindi. alaage chetulu subraeparuchukune saanitaisherlu, ranchana panikaralu,maaskulu,pipii kitlu, ventiletirlu ,kovid testing treatment facilitilanilo swaamlambani saadhinchandam jaerigindi.
– prepanchamlokella atipedda kovid -19 vaxination kaaryekramamam 2021 janiwari 16na praarambhamaindi. desheeyamgaa tayaraina rendu vaaksinlane indulo u paeyogistunnaaru.