సాహితీ మకుటంలో కొత్త వెలుగులు | Prajasakti::Telugu Daily
Home » స్నేహ » కొత్త పుస్త‌కాలు » సాహితీ మకుటంలో కొత్త వెలుగులు
ప్రాచీనం నుంచి ఇప్పటివరకు తెలుగు భాషలో అనేక ప్రక్రియలు వస్తూనే ఉన్నాయి. కానీ అందులో కొన్ని మాత్రమే నిలదొక్కుకుని సాహితీ జగత్తులో నక్షత్రాలై మెరుస్తుంటాయి.
సాహిత్య రంగంలో నూతనంగా వచ్చి అతి తక్కువ కాలంలోనే బహుళ ప్రాచుర్యం పొందిన లఘు గేయ కవితా ప్రక్రియ 'మణిపూసలు'. దీని రూపకర్త వడిచర్ల సత్యం. 'శ్రీపద' కలం పేరుగల వడిచర్ల సత్యం వృత్తి రీత్యా తెలుగు భాషోపాధ్యాయులు. ఇంతవరకు పద్యము, పదము, పాట, గేయము, పొడుపు కథ వంటి వివిధ రకాల ప్రక్రియల్లో సంపుటాలను తెచ్చారు. మణిపూసలు ప్రక్రియలో 'వడిచర్ల మణిపూసలు' పేరుతో తొలి పుస్తకం ముద్రించారు. ఇందులో 360 మణిపూసలు ఉన్నాయి.
లయబద్ధంగా సాగే ఈ ప్రక్రియ వినడానికి ఓ పాటలాగా ఉంటూ పాఠకులను హత్తుకుంటుంది. పత్రికలు, వాట్సాప్‌ల సహకారంతో మణిపూసలు శరవేగంగా విస్తరిస్తున్నాయి. సరికొత్త మార్గంలో సాగుతున్నాయి. కొత్త వారితోపాటు కవిపండితులూ ఎందరో రాస్తున్నారు. ఈ మణిపూసలకున్న మాత్రల పరిమితి, కవితా మెరుపు, లఘురూపం, గేయశైలి వంటి ప్రత్యేకతలు కవులను, పాఠకులను ఆకర్షిస్తున్నాయి. అలరిస్తున్నాయి.
ఒకే వేదికపై ఒకేసారి
తెలంగాణ, ఆంధ్రప్రదేశ్‌ రాష్ట్రాల నుంచి 25 మంది కవులు రాసిన 25 మణిపూసల పుస్తకాలను ఇటీవల ఒకేసారి, ఒకే వేదికపై ఆవిష్కరించారు. ఈ వినూత్న కార్యక్రమం 'వండర్‌ బుక్‌ ఆఫ్‌ వరల్డ్‌ రికార్డ్స్‌'లోనూ నమోదైంది.
మణిపూసలు రాస్తున్న కవులను అభినందించి ప్రోత్సహించాలనే ఉద్దేశంతో 'గోల్కొండ సాహితీ కళాసమితి' హైదరాబాద్‌ సంస్థవారు 2019కి సంబంధించి 150 మంది కవులకు పురస్కారాలను అందించింది. పురస్కార గ్రహీతల్లో పిల్లలు కూడా ఉండడం గమనార్హం. వెయ్యికి పైగా రాసిన 15 మంది కవులకు 'మణిపూసల కవి శిరోమణి' పురస్కారంతో గౌరవించారు. వేముల చరణ్‌ సాయిదాస్‌ 4000కు పైగా మణిపూసలు రాసినందు వల్ల 'మణి పూసల వేమన'గా పేరు పొందారు.
'వడిచర్ల మణిపూసలు' నుంచి ఒక మణిపూస...
మిగిలేవి కష్టాలు!
... ఇలా అనేక సామాజిక అంశాలతో లయబద్ధంగా సాగిన ఈ మణిపూసలు పాఠశాల విద్యార్థులు పాడుకునేలా ఉన్నాయి.
అవుసలి వీరబ్రహ్మం రచించిన 'ఎద లోయలో' నుంచి...
చెప్పకనే వెళ్ళినావు
నే పిలిచిన పలుకలేవు
నాన్నా మా ఇంటిలోకి
మళ్ళియెప్పుడు రాగలవు
ఎంత ఆర్తిగా రాసుకున్నారు దూరమైన తండ్రి గురించి.
టి.ఆశీర్వాదం రచించిన 'ఆశీర్వచనాలు' నుంచి
అష్టదిగ్గజాల నేల
ప్రబంధాల కవనహేల
ఆంధ్రభోజ బిరుదాంకిత
రాయల రత్నాలనేల
ఘణాపురం పరమేశ్వర్‌ 'శ్రీఘణ మణిపూసలు' నుంచి...
ఓటరు అనే నేను
ఎవరికీ లొంగను
ప్రలోభాల మాయలోన
మరచి నే పడిపోను
మంచి సందేశాత్మకంగా ఉంది ఈ మణిపూస.
గాండ్ల వీరమణి రచించిన 'వీరమణీయం' నుంచి ఒక మణిపూస
ఆడపిల్లలము కాము
చిరుత పిల్లలము మేము
అన్యాయము చెయ్యజూస్తే
అగ్నిశిఖలమౌతాము
మద్దా సత్యనారాయణ రచించిన మణిపూసల నుంచి
తెల్లదొరలు పోయినారు
నల్ల దొరలు వచ్చినారు
కంచె చేను మేత దప్ప
ఏమి ఒలకబోసినారు?
తన కవితలో కవి ప్రశ్నించిన తీరు బాగుంది.
నాగమోహన్‌ యెలిశాల రచించిన 'ఆలకించు ఓ మనసా' నుంచి...
బతుకు చీకటయినప్పుడు
తోడెవ్వరు లేనప్పుడు
ఓదార్చవే ఓ మనసా...!
నేనొంటరినయినప్పుడు
తన మణిపూసలన్నింటిలో మూడవ పాదంలో మకుటంలా ' ఓ మనసా' అంటూ రాసినందువల్ల వీరి మణిపూసలు ప్రత్యేకతను సంతరించుకున్నాయి.
అష్టావధాని బండకాడి అంజయ్య రచించిన 'సహజకవి మణిపూసలు'లో కొన్ని సామాజిక అంశాలను కథలుగా మలచిన తీరు అద్భుతంగా ఉంది.
తాండ్ర చిరంజీవి రచించిన 'మార్గం చూపు మణిపూసలు' అనేది సామాజిక అంశాల సమాహారం.
శివాజీ రవీందర్‌ అంబేడ్కర్‌ జీవితంలోని అనేక ముఖ్యమైన సంఘటనలను ఓ మాలలాగా కూర్చిన మణిపూసలున్నాయి. బూరెం రాజు రచించిన 'అక్షర ముత్యాలు'లో చదువు గురించి రాసిన మణిపూసలు బాగున్నాయి.
saahitii makutamlo kotta velugulu | Prajasakti::Telugu Daily
Home u sneha u kotta pustaekaalu u saahitii makutamlo kotta velugulu
praacheenam nunchi ippativaraku telugu bhashalo aneka prakriyalu vastune unnaayi. cony andulo konni matrame niladokkukuni saahitii jagattulo nakshatraalai merustuntaayi.
saahitya rangamlo noothanamgaa vachi athi takkuva kaalamlone bahula praachuryam pondina laghu geya kavita prakriya 'manipuusalu'. deeni roopakarta vadicharla satyam. 'sripada' kalam paerugala vadicharla satyam vrutti reetya telugu bhaashopaadhyaayulu. intavaraku padyamu, padamu, paata, geyamu, podupu katha vanti vividha rakala prakriyallo samputaalanu tecchaaru. manipuusalu prakriyalo 'vadicharla manipuusalu' paerutho toli pustakam mudrinchaaru. indulo 360 manipuusalu unnaayi.
layabaddhamgaa saage ee prakriya vinadaaniki oo patalaga untuu paatakulanu hattukuntundi. patrikalu, vatsaple sahakaaramtho manipuusalu saravegamgaa vistaristunnaayi. sarikotta maargamlo saagutunnaayi. kotta vaarithopaatu kavipandituluu endaro raastunnaaru. ee manipuusalakunna maatrala parimiti, kavita merupu, laghuroopam, geyasaili vanti pratyekatalu kavulanu, paatakulanu aakarshistunnaayi. alaristunnaayi.
oke vedikapai okesari
telamgaana, aandhrapradeshy rashtrala nunchi 25 mandi kavulu raasina 25 manipuusala pustakaalanu iteevala okesari, oke vedikapai aavishkarinchaaru. ee vinuutna kaaryakramam 'vandery buke aff varalde recordse'lonoo namodaindi.
manipuusalu raastunna kavulanu abhinandinchi prothsahinchaalane uddesamto 'golkonda saahitii kalaasamiti' hyderabade samsthavaaru 2019ki sambandhinchi 150 mandi kavulaku puraskaaraalanu andinchindi. puraskara graheetallo pillalu kuudaa undadam gamanarham. veyyiki paiga raasina 15 mandi kavulaku 'manipuusala kavi siromani' puraskaaramtho gouravinchaaru. vemula charann saidesy 4000ku paiga manipuusalu rasinandu valla 'mani poosala vemana'gaa paeru pondaaru.
'vadicharla manipuusalu' nunchi oka manipusa...
migilevi kashtaalu!
... ilaa aneka saamaajika amsaalatoe layabaddhamgaa saagina ee manipuusalu paatasaala vidyaarthulu padukunela unnaayi.
avusali veerabrahmam rachinchina 'edha loyalo' nunchi...
cheppakane vellinaavu
nee pilichina palukalevu
nanna maa intiloki
malliyeppudu ragalavu
entha aartigaa raasukunnaaru dooramaina tandri gurinchi.
ti.aasiirvaadam rachinchina 'aasiirvachanaalu' nunchi
ashtadiggajaala neela
prabandhaala kavanahela
aandhrabhoja birudaankita
rayala ratnalanela
ghanapuram parameshwarka 'srighana manipuusalu' nunchi...
otaru ane nenu
evariki longanu
pralobhaala maayalona
marachi nee padiponu
manchi sandesaatmakamgaa undi ee manipusa.
gandla veeramani rachinchina 'veeramaneeyam' nunchi oka manipusa
aadapillalamu kaamu
chiruta pillalamu memu
anyayamu cheyyajuste
agnisikhalamoutaamu
madda satyanarayana rachinchina manipuusala nunchi
telladoralu poinaru
nalla doralu vachinaaru
kanche chenu metha dappa
emi olakabosinaru?
tana kavitalo kavi prasninchina teeru bagundi.
nagamohane yelisaala rachinchina 'aalakinchu oo manasa' nunchi...
batuku cheekatayinappudu
thodevvaru lenappudu
odaarchave oo manasa...!
nenontarinayinappudu
tana manipoosalannintilo moodava paadamlo makutamla ' oo manasa' antuu rasinanduvalla veeri manipuusalu pratyekatanu santarinchukunnaayi.
ashtaavadhaani bandakadi anjayya rachinchina 'sahajakavi manipuusalu'loo konni saamaajika amsaalanu kathalugaa malachina teeru adbhutamgaa undi.
tandra chiranjeevi rachinchina 'maargam chuupu manipuusalu' anedi saamaajika amsaala samaharam.
shivaji ravindersh ambedkarke jeevitamlooni aneka mukhyamaina sanghatanalanu oo malalaga kuurchina manipuusalunnaayi. boorem raju rachinchina 'akshara mutyaalu'loo chaduvu gurinchi raasina manipuusalu bagunnayi.