సెక్యులరిజం (Secularism) అనేది ఒక 'స్వేచ్ఛాయుత ఆలోచన', దీని ప్రకారం, కొన్ని కార్యాచరణాలు లేదా సంస్థలు, మతము లేదా మతముల విశ్వాసాల నుండి వేరుగా యుంచుట. అనగా ప్రజల లేదా వ్యక్తిగత మతపరమైన మార్గాలనుండి లేదా మతపరమైన భావనలకు ప్రత్యామ్నాయంగా సెక్యులర్ భావాలను పెంపొందించుట.
జార్జి జేకబ్ హోలియోక్ (1817-1906), బ్రిటిష్ రచయిత, ఇతడి రచన 'సెక్యులరిజం'.
ఒక విధంగా చెప్పాలంటే, సెక్యులరిజం ప్రకారం, మతపరమైన చట్టాలు, ప్రబోధనలనుండి స్వేచ్ఛపొందడం. ఇవి రాజ్యాలకు మాత్రమే పరిమితం. అనగా ప్రజలు వ్యక్తిగతంగా మతపరమైన విషయాలు పాటించిననూ, రాజ్యమునకు మతపరమైన విషయాలనుండి దూరంగా వుండేటట్లు చేయగలిగే స్థితి. ఒక రాజ్యంలో వుండే అనేక మతస్థులు, దేశ, రాజ్య, పరిపాలనా విషయాల పట్ల అందరికీ ఆమోదయోగ్యమైన సూత్రాలను తయారు చేసి శాంతి సౌఖ్యాలను స్థాపించుట. రాజ్యము విషయంలోనూ, రాజ్య పరిపాలనా విషయంలోనూ మతానికి అతీతంగా, సామాజిక సత్యాల పట్ల అవగాహన పొంది, రాజ్య, ప్రజా హితము కొరకు పాటు పడుట.[1]
విషయాలు
1 వివరణ
2 సెక్యులర్ రాజ్యము (లౌకిక రాజ్యము)
3 ఇవీ చూడండి
4 మూలాలు
5 బయటి మూలాలు
వివరణసవరించు
సెక్యులరిజం అనే పదాన్ని మొదటిసారిగా బ్రిటిషు రచయిత 'జార్జి హోలియోక్' 1846 లో ఉపయోగించాడు.[2] ఈ పదము క్రొత్తదైననూ, 'స్వతంత్ర ఆలోచన' గా, సాధారణ వ్యాఖ్యగా చరిత్రలో కానవస్తుంది. ప్రత్యేకంగా, తొలి సెక్యులర్ భావాలు తత్వము, మతమును విడిచేసి చూసే విధము, అవెర్రోజ్ (ఇబ్న్ రుష్ద్) తత్వములోను, అవెర్రోయిజం తాత్విక పాఠశాలలో కనబడుతుంది.[3][4] హోలియోక్ 'సెక్యులరిజం' అనే పదాన్ని సృష్టించి, మతమునుండి సమాజాన్ని వేరుచేసి, సమాజాభివృద్ధికొరకు తన సూచనలిచ్చాడు. దీనిలో మతాన్ని విమర్శించడము గాని, వ్యాఖ్యలు చేయడము గాని చేయలేదు. తనవాదనలో "సెక్యులరిజం, క్రైస్తవమతానికి వ్యతిరేకి కాదు, ఇదో స్వేచ్ఛాయుత ఆలోచన" అని అన్నాడు. ఇంకనూ "ఇది క్రైస్తవ మతాన్ని ప్రశ్నించదు, మతము యొక్క అస్థిత్వాన్ని, హేతువునూ ప్రశ్నించదు, సెక్యులరిజంలో వున్న జ్ఞానాన్ని ముందుపెడుతుంది, ప్రోత్సహిస్తుంది" అన్నాడు. సామాజిక జీవితాలకు కావలసిన వనరులను చూపెడుతుంది, పలు మతాల వారికి సామాజిక స్థితిగతుల శాస్త్రాలను బోధిస్తుంది.[5]
సెక్యులర్ రాజ్యము (లౌకిక రాజ్యము)సవరించు
ప్రపంచ దేశాలు, అధికారికంగా 'సెక్యులర్' అయినవి నీలం రంగులో గలవు, రాజ్యపు మతం కలిగిన రాజ్యాలు ఎర్రని రంగులో ఉన్నాయి.
రాజకీయ పదజాలంలో, లౌకిక వాదం (సెక్యులరిజం) అనునది, ప్రభుత్వాన్ని, మతాన్ని వేరుగా వుంచడం. అటువంటి ప్రభుత్వాన్ని "మతప్రసక్తి లేని లౌకిక రాజ్యం" (లేదా సూక్ష్మంగా "లౌకిక రాజ్యం" అని) గా వ్యవహరిస్తారు. ఈ విధానంలో రాజ్యము తన ప్రజలలో అనేక మతాలు కలిగివున్ననూ, ప్రభుత్వంలో ఏమతమూ కలిగి వుండక పోవడం. పౌరచట్టాలతో మత సంప్రదాయాలకు తావు లేకపోవడం, మతపరమైన తారతమ్యతలను తొలగించి మెజారిటీలు, మైనారిటీలు (మతపరంగా) సమాన పౌరహక్కులు కలిగివుండేటట్లుగా సూత్రీకరించి రాజ్యాంగ వ్యవస్థను తయారుచేయడం.[6]
రాజ్యాంగబద్దంగా లౌకిక రాజ్యాలకు ఉదాహరణ కెనడా, [7] భారతదేశం, ఫ్రాన్స్, అమెరికా, టర్కీ, దక్షిణ కొరియా.
ఇవీ చూడండిసవరించు
మానవతావాదం
సెక్యులర్ రాజ్యము
భారతదేశంలో సెక్యులరిజం
సామాజిక సంస్కరణలు
స్వేచ్ఛాలోచనలు
కులనిర్మూలన
మూలాలుసవరించు
↑ Kosmin, Barry A. "Contemporary Secularity and Secularism." Secularism & Secularity: Contemporary International Perspectives. Ed. Barry A. Kosmin and Ariela Keysar. Hartford, CT: Institute for the Study of Secularism in Society and Culture (ISSSC), 2007.
↑ Feldman, Noah (2005). Divided by God. Farrar, Straus and Giroux, pg. 113
↑ Abdel Wahab El Messeri. Episode 21: Ibn Rushd Archived 2019-03-30 at the Wayback Machine, Everything you wanted to know about Islam but was afraid to Ask, Philosophia Islamica.
↑ Fauzi M. Najjar (Spring, 1996). The debate on Islam and secularism in Egypt, Arab Studies Quarterly (ASQ).
↑ Secularism, Catholic Encyclopedia. Newadvent.org
↑ Feldman, Noah (2005). Divided by God. Farrar, Straus and Giroux, pg. 14 ("[Legal secularists] claim that separating religion from the public, governmental sphere is necessary to ensure full inclusion of all citizens.")
secularism (Secularism) anedi oka 'swechhaayuta aalochana', deeni prakaaram, konni kaaryaacharanaalu leda samsthalu, matamu leda matamula vishwaasaala nundi vaerugaa yunchuta. anagaa prajala leda vyaktigata mataparamaina maargaalanundi leda mataparamaina bhaavanalaku pratyaamnaayamgaa secular bhaavaalanu pempondinchuta.
jarji jekab holioco (1817-1906), british rachayita, itadi rachana 'secularism'.
oka vidhamgaa cheppalante, secularism prakaaram, mataparamaina chattaalu, prabodhanalanundi swechchapondadam. ivi raajyaalaku matrame parimitam. anagaa prajalu vyaktigatamgaa mataparamaina vishayaalu paatinchinanuu, raajyamunaku mataparamaina vishayaalanundi dooramgaa vundetatlu cheyagalige sthiti. oka raajyamlo vunde aneka matasthulu, desha, rajya, paripalana vishayaala patla andarikee aamodayogyamaina suutraalanu tayaaru chesi saanti soukhyaalanu sthaapinchuta. rajyamu vishayamloonuu, rajya paripalana vishayamloonuu mataaniki ateetamgaa, saamaajika satyaala patla avagaahana pondi, rajya, praja hitamu koraku paatu paduta.[1]
vishayaalu
1 vivarana
2 secular rajyamu (loukika rajyamu)
3 ivee chudandi
4 moolaalu
5 bayati moolaalu
vivaranasavarinchu
secularism ane padaanni modatisaarigaa britishu rachayita 'jarji holioco' 1846 loo upayoginchaadu.[2] ee padamu krottadainanuu, 'swatantra aalochana' gaa, saadhaarana vyaakhyagaa charitralo kaanavastundi. pratyekamgaa, toli secular bhaavaalu tatvamu, matamunu vidichesi chuse vidhamu, averroz (ibn rushd) tatvamulonu, averroism taatvika paatasaalalo kanabadutundi.[3][4] holioco 'secularism' ane padaanni srushtinchi, matamunundi samaajaanni veruchesi, samaajaabhivruddhikoraku tana suuchanalichaadu. deenilo mataanni vimarsinchadamu gaani, vyaakhyalu cheyadamu gaani cheyaledu. tanavaadanalo "secularism, kraistavamataaniki vyatireki kaadu, idho swechhaayuta aalochana" ani annadu. inkanuu "idhi kraistava mataanni prasninchadu, matamu yokka asthithvaanni, hetuvunuu prasninchadu, secularismlo vunna ghnaanaanni mundupedutundi, prothsahistundi" annadu. saamaajika jeevitaalaku kaavalasina vanarulanu chuupedutundi, palu mataala vaariki saamaajika sthitigatula saastraalanu bodhistundi.[5]
secular rajyamu (loukika rajyamu)savarinchu
prapancha deshaalu, adhikaarikamgaa 'secular' ayinavi neelam rangulo galavu, rajyapu matham kaligina raajyaalu errani rangulo unnaayi.
rajakeeya padajaalamlo, loukika vaadam (secularism) anunadi, prabhutvaanni, mataanni vaerugaa vunchadam. atuvanti prabhutvaanni "mataprasakti laeni loukika rajyam" (leda suukshmamgaa "loukika rajyam" ani) gaa vyavaharistaaru. ee vidhaanamlo rajyamu tana prajalalo aneka mataalu kaligivunnanuu, prabhutvamlo ematamuu kaligi vundaka povadam. pourachattaalatho matha sampradaayaalaku taavu lekapovadam, mataparamaina taaratamyatalanu tolaginchi majoritylu, minoritylu (mataparamgaa) samaana pourahakkulu kaligivundetatlugaa suutreekarinchi raajyaamga vyavasthanu tayaarucheyadam.[6]
rajyangabaddamga loukika raajyaalaku udaaharana kenada, [7] bharatadesam, frans, america, turky, dakshina koria.
ivee chudandisavarinchu
maanavataavaadam
secular rajyamu
bhaaratadesamlo secularism
saamaajika samskaranalu
swechchaalochanalu
kulanirmoolana
moolaalusavarinchu
u Kosmin, Barry A. "Contemporary Secularity and Secularism." Secularism & Secularity: Contemporary International Perspectives. Ed. Barry A. Kosmin and Ariela Keysar. Hartford, CT: Institute for the Study of Secularism in Society and Culture (ISSSC), 2007.
u Feldman, Noah (2005). Divided by God. Farrar, Straus and Giroux, pg. 113
u Abdel Wahab El Messeri. Episode 21: Ibn Rushd Archived 2019-03-30 at the Wayback Machine, Everything you wanted to know about Islam but was afraid to Ask, Philosophia Islamica.
u Fauzi M. Najjar (Spring, 1996). The debate on Islam and secularism in Egypt, Arab Studies Quarterly (ASQ).
u Secularism, Catholic Encyclopedia. Newadvent.org
u Feldman, Noah (2005). Divided by God. Farrar, Straus and Giroux, pg. 14 ("[Legal secularists] claim that separating religion from the public, governmental sphere is necessary to ensure full inclusion of all citizens.")