మమ్మల్ని గౌరవంగా బతకనివ్వరా? | సరసభారతి ఉయ్యూరు
← గీర్వాణ కవుల కవితా గీర్వాణం -61
ఎవరితోనైనా ఈజీగా కలసిపోయే మనస్తత్వం నాన్నది- హరనాథ్‌ తనయుడు శ్రీనివాసరాజు →
చుట్టూ ఉన్న సమాజపు చిన్నచూపు.. రౌడీమూకల లైంగిక వేధింపులు.. ఖాకీల క్రూరత్వం.. వెరసి 'హిజ్రాల'కు మనిషిగా గుర్తింపే లేదు. ఇటువంటి పరిస్థితుల్లో తామూ మనుషులమేనని ధైర్యంగా గళం విప్పారు తమిళనాడుకు చెందిన ఎ.రేవతి. అందులో భాగంగా ఒక హిజ్రాగా తన జీవితాన్ని ఆమె అక్షరీకరించడం అరుదైన విషయం. ఆమె రాసిన ఆ పుస్తకం ఆంగ్లంలో 'ఎ హిజ్రా లైఫ్‌ స్టోరీ'గా విడుదలైంది. తెలుగులో 'ఓ హిజ్రా ఆత్మకథ'గా ఈ పుస్తకాన్ని అనువదించారు. నేడు పుస్తకావిష్కరణ సందర్భంగా ఆమెని 'నవ్య' పలకరించింది. ఆ వివరాలు ఆమె మాటల్లోనే…
''మాది తమిళనాడులోని నామక్కల్‌ జిల్లాకు చేరువలో ఉన్న ఓ కుగ్రామం. మేం నలుగురం. అందరికన్నా నేనే చిన్న. నా పేరు దొరైస్వామి. మా ముగ్గురు అన్నయ్యల్లాగే నేను కూడా అబ్బాయిలతో స్నేహంగా ఉండేవాడిని. ఏమైందో ఏమో తెలియదు కొంచెం ఊహ వచ్చాక నాలో మార్పులు చోటు చేసుకోవడం గమనించా. అప్పటివరకు అబ్బాయిలతో కలివిడిగా తిరుగుతున్న నాకెందుకో చెప్పలేనంత సిగ్గుగా ఉండేది. అబ్బాయిలతో కంటే అమ్మాయిలతో స్నేహం చేయాలనిపించేది. అమ్మాయిల దుస్తులు ధరించాలి అనిపించేది. నాలో మార్పులను మా అన్నయ్యలు గుర్తించి మా నాన్నకు చెప్పేవారు. మొదట్లో నాన్న తేలిగ్గా తీసుకున్నా, ఆ తరువాత నా ప్రవర్తన ఆయనకూ నచ్చేది కాదు. ఎందుకిలా చేస్తున్నావంటూ కోప్పడేవారు. నేనేందుకు ఇలా మారానో నాకు తెలిస్తే కదా…? నాన్న కోప్పడినప్పుడల్లా బాధగా ఉండేది. ఏడుపు తన్నుకొచ్చేది. నాలాంటి వాళ్లకు ఇక్కడ చోటు లేదనిపించేది. పదో తరగతి వరకు ఎలాగోలా బండి లాగుతూ వచ్చా. ఒక రోజు మా అన్నయ్య నా ప్రవర్తనతో విసిగిపోయి క్రికెట్‌ బ్యాట్‌తో ఇష్టమొచ్చినట్టు కొట్టాడు. అప్పుడే నేను నిర్ణయించుకున్నా.. ఇక ఇక్కడ నేనుండడం కష్టమని.
మా అమ్మ చెవిపోగులు దొంగతనం చేసి, సేలం నుంచి ఢిల్లీ రైలెక్కాను. రెండు రోజుల ప్రయాణం అనంతరం ఢిల్లీలో దిగి, అక్కడ నాలాంటి వారిని చూశాక కాని మనసు కుదుటపడలేదు. హిజ్రాలు అధికంగా నివసించే ప్రాంతానికి ఒక వ్యక్తి సహాయంతో చేరుకున్నా. నా గురించి ఓ హిజ్రాకు పూర్తిగా చెప్పాను. ఆమే నాకు అమ్మైంది, గురువైంది. అలా ఢిల్లీలో దొరైస్వామిని కాస్తా రేవతిగా మారిపోయాను. అప్పటి నుంచి సమాజంలో నేను అనుభవించని ఛీత్కారాలు లేవు. ఢిల్లీ పోలీసులు నానా చిత్రహింసలకు గురిచేసేవారు. యాచకం చేసి తెచ్చుకున్న డబ్బులను కూడా తీసేసుకునేవారు. ఆ బాధలు పడడం కన్నా, చచ్చిపోతే బాగుండు అనిపించేది. ఆ రోజుల్ని తల్చుకుంటే ఇప్పటికీ కళ్లలో నీళ్లు తిరుగుతాయి. నేను పదో తరగతి వరకు మాత్రమే చదువుకున్నాను. అయినప్పటికీ చిన్నప్పుడు నాకు అబ్బిన నాట్యం, నటన, కొద్దో గొప్పో రాయగల సామర్థ్యం ఉన్నాయి. వాటిని ఆయుధంగా చేసుకుని హిజ్రాల ఈతిబాధలను సమాజానికి చెప్పాలని తీవ్రంగా ఆలోచించేదాన్ని. రేవతిగా మారిపోయిన తరువాత ఓ రౌడీమూక నాపై అత్యాచారానికి తెగబడింది. దీనిపై ఫిర్యాదు చేసేందుకు వెళితే పోలీసులు నన్ను నగ్నంగా నిల్చోబెట్టి మరీ అవమానించారు. అవన్నీ భరించాను. నాలా ఇలాంటి బాధలు ఎవరూ పడకూడదని అప్పుడే నిర్ణయించుకున్నాను. ఢిల్లీ వదిలి ఎక్కడికైనా వెళ్లి సమాజంలో గౌరవంగా బతకాలనుకున్నాను.
మా అమ్మ (ఢిల్లీలో రేవతికి ఆశ్రయమిచ్చిన హిజ్రా) సహాయంతో బెంగళూరుకు చేరుకుని ఢిల్లీ పరిచయాలతోనే 'సంగమ' అనే ఎన్జీవో సంస్థలో ఆఫీస్‌ అసిస్టెంట్‌గా చేరాను. మానవ హక్కుల పరిరక్షణకు సంబంధించిన సంస్థ అది. లైంగిక వేధింపుల బాధితులకు సంబంధించిన వివరాలు సేకరించే పని నాది. అలా సామాజిక సేవకురాలిగా గుర్తింపు పొందేందుకు బెంగళూరు మొత్తం తిరగడంతో పాటు, తమిళనాడులోని హిజ్రాల గురించి ఆరా తీయాలని సంకల్పించాను. ఆ విధంగా తమిళనాడులోని అన్ని జిల్లాల్లో పర్యటించి, హిజ్రాలపై పరిశోధన చేసి 2004 సంవత్సరంలో నా తొలి పుస్తకం 'ఉనర్వుం – ఉరువవుమ్‌' (దేహం- భావం) రాశాను. 50 మంది హిజ్రాలను కలుసుకుని వారి జీవితానుభవాలను, ఎదుర్కొంటున్న సమస్యలను తెలుసుకుని రాసిన పుస్తకమది. ఆ పుస్తకాన్ని హిందీలో ఢిల్లీకి చెందిన యోధప్రెస్‌ ప్రచురించింది. అలాగే కన్నడంలోకి తర్జుమా అయ్యింది. అయితే ఆ పుస్తకంలో ఇంకా ఏదో వెలితి అనిపించింది. అందుకే నా జీవిత చరిత్రను రాయాలని నిర్ణయించుకున్నాను. కళ ద్వారానే సమాజంలోకి భావాలను సులువుగా తీసుకెళ్లగలమని బలంగా నమ్మే నేను సాహిత్యాన్నే ఆయుధంగా మార్చుకోవాలనుకున్నాను. 2005-06 సంవత్సరం మధ్య నా ఆత్మకథను రాశాను. తెహెల్కా పత్రిక ప్రతినిధుల ద్వారా పెంగ్విన్‌ సంస్థను సంప్రదించి నా ఆత్మకథ గురించి చెప్పాను. వారు ముందుకు రావడంతో 'వెల్లైమొళి' (తెల్లని భాష)గా తమిళంలో నా ఆత్మకథ పుస్తకం ప్రచురితమైంది. ఓ హిజ్రా ఆత్మకథకు ఇంత పెద్ద ఎత్తున స్పందన వస్తుందని ఎవ్వరూ ఊహించలేదు. దేశంలోనే ఏ హిజ్రా పంచుకోలేని వ్యక్తిగత అనుభవాలకు కూడా ఈ పుస్తకంలో అక్షర రూపమిచ్చాను. మొదట్లో నా చిన్ననాటి స్నేహితులు ఇలా ఎందుకు రాయటం అని నిరుత్సాహపరిచారు. అయితే సమాజంలో హిజ్రాల పట్ల ఉన్న దురభిప్రాయం తొలగాలన్న సంకల్పంతోనే ఏ మాత్రం వెనుకడుగు వేయకుండా ఈ పుస్తకం రాశాను.
నా ఆత్మకథ ఆంగ్లంలో 'ద ట్రూ స్టోరి: ఏ హిజ్రా లైఫ్‌'గా అనువాదం కాగా, మలయాళం, కన్నడం భాషలలో కూడా అనువదించారు. తాజాగా తెలుగులోనూ 'ఓ హిజ్రా కథ' పేరుతో అనువాదానికి నోచుకుంది. ఓ హిజ్రా ఆత్మకథ ఇన్ని భాషలలో రావడం నిజంగా రికార్డే. నా కథతో ఇప్పటికే పలు నాటక సంఘాలు తమిళనాడు రాష్ట్ర వ్యాప్తంగా ప్రదర్శనలు ఇస్తున్నాయి. నాటకంపై నాకూ కొంచెం అవగాహన ఉండడంతో నేను కూడా నా ఇతివృత్తాన్ని వీథి నాటకంలా వేయిస్తున్నాను. కళాశాలల్లో, పాఠశాలల్లో ప్రదర్శనలు ఇచ్చేలా చేస్తున్నాను. అమెరికాలోని ఓ కళాశాలలో నా ఆత్మకథ పాఠ్యాంశంగా కూడా చేర్చారంటే నా జీవితం ఎంతమందిని ప్రభావితం చేసిందో కదా.
హిజ్రాలంటే సమాజంలో చిన్నచూపు ఉంది. చేతులు చరుస్తూ యాచిస్తుంటారని, లైంగిక కార్యకలాపాలకు పాల్పడుతుంటారన్న హీనమైన అభిప్రాయం ఉంది. మాకు ఎక్కడా ఉపాధి అవకాశాలు ఇవ్వరు. కనీసం ఇల్లు కూడా అద్దెకివ్వరు. ఇలాంటి పరిస్థితుల్లో మార్పులు రావాలనే నేను పోరాడుతున్నాను. నాకు తెలిసిన మార్గం ద్వారానే సమాజంలో మాపై ఉన్న అభిప్రాయాన్ని తుడిచిపెట్టాలనేదే నా లక్ష్యం. అందుకే నా పుస్తకాన్నే ఆయుధంగా మలచుకున్నాను. ప్రస్తుతం నేను స్వప్నించిన మార్పులు కన్పిస్తున్నాయి. తమిళనాడు ప్రభుత్వం ప్రత్యేకంగా హిజ్రాలకు సంక్షేమ బోర్డును ఏర్పాటు చేయడం హర్షించదగ్గ విషయం. కేంద్రప్రభుత్వం మమ్మల్ని మూడో విభాగం కింద పరిగణించడాన్ని వ్యక్తిగతంగా నేను వ్యతిరేకిస్తున్నాను. నా వరకు నేను మహిళగానే భావిస్తాను. ప్రస్తుతం నా వయస్సు 47 యేళ్లు. ఇన్నేళ్ల నా ప్రయాణాన్ని ఒకసారి వెనక్కి తిరిగి చూసుకుంటే… మా పట్ల సమాజంలో చిన్నపాటి మార్పులు వచ్చాయనిపిస్తోంది.
నా వరకు అయితే నేను అనుకున్నది సాధించాననే సంతృప్తి ఉంది. నాకంటూ గుర్తింపు తెచ్చుకోవడంలో పత్రికల సహకారం కూడా చాలానే ఉంది. ప్రస్తుతం నేను నామక్కల్‌లో నా తండ్రి వద్దే ఉంటున్నాను. మా అమ్మ చనిపోయింది. బెంగళూరులో ఉద్యోగానికి రెండున్నర సంవత్సరాల క్రితమే రాజీనామా చేశాను. సామాజిక కార్యకర్తగా మా హిజ్రాలకు చేయాల్సింది ఎంతో ఉంది. ప్రజలందిరిలోను మార్పు వచ్చినప్పుడే అది సాధ్యమవుతుంది'' అని చెప్పారు రేవతి.
mammalni gowravanga batakanivvara? | sarasabhaarati uyyuru
u geervaana kavula kavita geervaanam -61
evarithonainaa eejeegaa kalasipoye manastatvam naannadi- haranathe tanayudu srinivasaraju u
chuttu unna samajapu chinnachuupu.. roudimookala laingika vedhimpulu.. khakila krooratvam.. verasi 'hizrala'ku manishigaa gurtimpe ledu. ituvanti paristhitullo taamuu manushulamenani dhairyamgaa galam vippaaru tamilanaaduku chendina e.revati. andulo bhagamga oka hizraga tana jeevitaanni aame akshareekarinchadam arudaina vishayam. aame raasina aa pustakam aanglamlo 'e hizra laife story'gaa vidudalaindi. telugulo 'oo hizra aatmakatha'gaa ee pustakaanni anuvadinchaaru. nedu pustakaavishkarana sandarbhamgaa aameni 'navya' palakarinchindi. aa vivaraalu aame matallone
''maadi tamilanaadulooni namakkale jillaaku cheruvalo unna oo kugramam. mem naluguram. andarikanna nene chinna. naa paeru doraiswamy. maa mugguru annayyallaage nenu kuudaa abbaayilatoe snehamgaa undevaadini. emaindo emo teliyadu konchem ooha vachaka naalo maarpulu chotu chesukovadam gamanincha. appativaraku abbaayilatoe kalividigaa tirugutunna naakenduko cheppalenanta siggugaa undedi. abbaayilatoe kante ammaayilatho sneham cheyalanipinchedi. ammayila dustulu dharinchali anipinchedi. naalo maarpulanu maa annayyalu gurtinchi maa naannaku cheppevaaru. modatlo naanna teliggaa teesukunna, aa taruvaata naa pravartana aayanakuu nachedi kaadu. endukila chestunnavantu koppadevaaru. nenenduku ilaa marano naaku teliste kadha? naanna koppadinappudalla badhaga undedi. edupu tannukochedi. nalanti vaallaku ikkada chotu ledanipinchedi. padho taragati varaku elagola bandi laagutuu vachha. oka roju maa annayya naa pravartanatho visigipoyi cricket byaatmo ishtamochinattu kottaadu. appude nenu nirnayinchukunnaa.. ika ikkada nenundadam kashtamani.
maa amma chevipogulu dongatanam chesi, selam nunchi dhilli railekkaanu. rendu rojula prayaanam anantaram dhilleelo digi, akkada nalanti vaarini chushaka kaani manasu kudutapadaledu. hizralu adhikamgaa nivasinche praantaaniki oka vyakti sahaayamtho cherukunna. naa gurinchi oo hizraku puurtigaa cheppaanu. aame naaku ammaindi, guruvaindi. alaa dhilleelo doraiswaamini kasta revatigaa maaripoyaanu. appati nunchi samaajamlo nenu anubhavinchani cheetkaaraalu levu. dhilli poliisulu nana chitrahimsalaku gurichesevaaru. yachakam chesi tecchukunna dabbulanu kuudaa teesesukunevaaru. aa baadhalu padadam kanna, chachipothe bagundu anipinchedi. aa rojulni talchukunte ippatikee kallalo neellu tirugutaayi. nenu padho taragati varaku matrame chaduvukunnanu. ayinappatiki chinnappudu naaku abbina naatyam, natana, koddo goppo rayagala saamarthyam unnaayi. vaatini aayudhamgaa chesukuni hizrala eetibaadhalanu samaajaaniki cheppaalani teevramgaa aalochinchedaanni. revatigaa maaripoyina taruvaata oo roudimooka naapai atyaachaaraaniki tegabadindi. deenipai firyaadu chesenduku velithe poliisulu nannu nagnamgaa nilchobetti mari avamaaninchaaru. avannee bharinchaanu. nala ilanti baadhalu evaruu padakuudadani appude nirnayinchukunnaanu. dhilli vadili ekkadikaina velli samaajamlo gowravanga batakaalanukunnaanu.
maa amma (dhilleelo revatiki aasrayamicchina hizra) sahaayamtho bengaluruku cherukuni dhilli parichayaalathone 'sangama' ane enjivo samsthalo affis assistantigaa cheraanu. manava hakkula parirakshanaku sambandhinchina samstha adhi. laingika vedhimpula baadhitulaku sambandhinchina vivaraalu sekarinche pani naadi. alaa saamaajika sevakuraaligaa gurtimpu pondenduku bengaluru mottam tiragadamtho paatu, tamilanaadulooni hizrala gurinchi aaraa teeyaalani sankalpinchaanu. aa vidhamgaa tamilanaadulooni anni jillaallo paryatinchi, hijralapai parisodhana chesi 2004 samvatsaramlo naa toli pustakam 'unarvum – uruvavum' (deham- bhavam) raasaanu. 50 mandi hijraalanu kalusukuni vaari jeevitaanubhavaalanu, edurkontunna samasyalanu telusukuni raasina pustakamadi. aa pustakaanni hindeelo dhilleeki chendina yodhapresse prachurinchindi. alaage kannadamloki tarjuma ayyindi. ayithe aa pustakamlo inka edho veliti anipinchindi. anduke naa jeevita charitranu rayalani nirnayinchukunnaanu. kala dwarane samaajamloki bhaavaalanu suluvugaa teesukellagalamani balangaa namme nenu saahityaanne aayudhamgaa marchukovalanukunna. 2005-06 samvatsaram madhya naa aatmakathanu raasaanu. tehelka patrika pratinidhula dwara pengvine samsthanu sampradinchi naa aatmakatha gurinchi cheppaanu. vaaru munduku raavadamtho 'vellaimoli' (tellani bhasha)gaa tamilamlo naa aatmakatha pustakam prachuritamaindi. oo hizra aatmakathaku inta pedda ettuna spandana vastundani evvaruu oohinchaledu. desamlone e hizra panchukoleni vyaktigata anubhavaalaku kuudaa ee pustakamlo akshara roopamicchaanu. modatlo naa chinnanati snehitulu ilaa enduku rayatam ani nirutsaahaparichaaru. ayithe samaajamlo hizrala patla unna durabhipraayam tolagaalanna sankalpamthone e maatram venukadugu veyakunda ee pustakam raasaanu.
naa aatmakatha aanglamlo 'da troo stori: e hizra laife'gaa anuvaadam kaga, malayalam, kannadam bhaashalalo kuudaa anuvadinchaaru. taajaagaa teluguloonuu 'oo hizra katha' paerutho anuvaadaaniki nochukundi. oo hizra aatmakatha inni bhaashalalo ravadam nijamgaa rikarde. naa kathatho ippatike palu naataka sanghaalu tamilanadu rashtra vyaaptamgaa pradarsanalu istunnayi. naatakampai naakuu konchem avagaahana undadamtho nenu kuudaa naa itivruttaanni veethi natakamla veyistunnaanu. kalaasaalallo, paatasaalallo pradarsanalu ichela chestunnanu. americaloni oo kalaasaalalo naa aatmakatha paatyaamsamgaa kuudaa chercharante naa jeevitam entamandini prabhaavitam chesindo kada.
hizralante samaajamlo chinnachuupu undi. chetulu charustuu yaachistuntaarani, laingika kaaryakalaapaalaku paalpadutuntaaranna heenamaina abhiprayam undi. maaku ekkada upaadhi avakaasaalu ivvaru. kaneesam illu kuudaa addekivvaru. ilanti paristhitullo maarpulu ravalane nenu poraadutunnaanu. naaku telisina maargam dwarane samaajamlo maapai unna abhipraayaanni tudichipettalanede naa lakshyam. anduke naa pustakaanne aayudhamgaa malachukunnaanu. prastutam nenu swapninchina maarpulu kanpistunnaayi. tamilanadu prabhutvam pratyekamgaa hijraalaku sankshema bordunu erpaatu cheyadam harshinchadagga vishayam. kendraprabhutvam mammalni moodo vibhagam kinda pariganinchadaanni vyaktigatamgaa nenu vyatirekistunnaanu. naa varaku nenu mahilagaane bhaavistaanu. prastutam naa vayassu 47 yellu. innella naa prayaanaanni okasari venakki tirigi chusukunte maa patla samaajamlo chinnapati maarpulu vachayanipistondi.
naa varaku ayithe nenu anukunnadi saadhinchaanane santrupti undi. naakantuu gurtimpu techukovadamlo patrikala sahakaaram kuudaa chalane undi. prastutam nenu namakkalemlo naa tandri vadde untunnaanu. maa amma chanipoyindi. bengalurulo udyogaaniki rendunnara samvatsaraala kritame rajinama cheshaanu. saamaajika kaaryakartagaa maa hijraalaku cheyalsindi entho undi. prajalandirilonu maarpu vachinappude adhi saadhyamavutundi'' ani cheppaaru revati.