ధనుర్మాసం అనగానే అది మార్గశిరమాసం లో వస్తుందని అందరికి తెలుసు కదా మరి మర్ఘశిరమాసం వచ్చింది. శ్రీ కృష్ణులవారు స్వయంగా ఇలా అన్నారు మాసానాం మార్గశీర్షోహం అని భగవద్గీతలో. అలాంటి మార్గశిరమాసం అంత విశిష్టత సంతరించుకుంది . ఇది తెలుగు సంవత్సరములలో తొమ్మిదో మాసం దీనినే మనం దనుర్మాసం అని కూడా అంటాము. ఎంతో విశేషమైన రోజులు. ఈ దనుర్మాసం నెల రోజులు శ్రీ వెంకటేశ్వర స్వామికి సుప్రభాత సేవకు బదులుగా గోదాదేవి పాడిన ౩౦ పాశురాలును పాడతారు అందుకే ఈ మాసం విశేషమైన మాసం గా చెప్పుకోవాలి.
అంత విశేషమైన ఈ నెలరోజులు చంద్రమానము బట్టి చేయుటకు గుర్తుగా ఆ నెలరోజులు ఇంటి ముంగిట పండగ వాతావరణముతో విశేషమైన ముగ్గులు పెట్టి అందులో నేలగంట పెడతారు . ఆ నెలరోజులు వైష్ణవ గుళ్ళకు వెళ్ళతారు ఈ నెలరోజులు రోజుకు ఒక పాశురమ్ చదువుతారు . ఇలా 30 రోజులు పాశురములు నివేదిస్తారు. ఈ వ్రతమునే కాత్యాయనీ వ్రతము అని మరియు సిరినోము అనికూడా అంటారు. ఈ పాశురములు స్వయంగా గోదామాత పాడతారు. మరి మనం కూడా ఈ నెల రోజులు గోదావ్రతం ఆచరిద్దాం.
ఈ పాశురాలన్ని ఆండాలమ్మ తల్లి ధనుర్మాస వ్రతము చేసి రోజుకో పాశురం ఆశువుగా పాడి ౩౦ రోజులు నియమనిష్టలతో వ్రతము చేసి . ఆ పాండురంగనుని వివాహం చేసుకొని ఆయనలో ఐక్యమైనది. అలాంటి గోదాదేవి చేసిన వ్రతము మనమూ చేద్దాం . అయితే ఆ అమ్మకు భక్తితో నమస్కార రూపమున శ్రి శ్రీ శ్రీ పరాసుర భట్తరువారు ఈ శ్లోకం తో విన్నవించారు. ప్రవచనం
శ్రీ కృష్ణ పరమాత్ములవారు నీలా దేవి యొక్క ఉన్నతమైన స్తనగిరులలో నిద్రించుచున్నారు . ఆ నిద్రిస్తున్న కృష్ణ సింహమును మేల్కొల్పినది అమ్మ గోదామాత . ఆయనికి ఉపనిషత్తు లలొ ప్రతిపాదించబడిన పరతంత్రమును పాఠమును చెప్పినది . తాను అనుభవించిన వదన మాలికతో అతనిని బంధించింది . అలాంటి అలాంటి గోదాదేవికి నా మరలా మరలా నమస్కారములు .
మనము కూడా మాయచే నిద్రించుచున్నాము. కాని పరమాత్మ నిద్రించడు , అట్టి పరమాత్మకు నిద్ర తెప్పించు సౌందర్యరాశి నీలాదేవి. ఆయనని మెల్కొల్పినధి గోదాదేవి. ఆలాంటి పరమాత్మకే ఉపదేసించినధి ఈ గోదాదేవి. ఆమె పరమాత్మను తాను అనుభవించి విడిచిన పూమాలలతో మరియు పాశురములతో బంధించింధి. తాను చెసిన కర్మకు ఫలితంగా పరమాత్మనే అనుభవించింధి. శ్రీ గోదాదేవి. ఈ స్థితి కేవలము శ్రీ గోదామాతకే చెల్లినది.
ఆమె దరించిన మాల పరమాత్మ స్వీకరించుటచే ఆమెకు ఆముక్తమాల్యద" అని పేరు వచ్చినది. మాలలు తయారు చేయువాని బిడ్డ కావునా కోదై అని అంటారు. కోదై అంటే గోదా అని అర్దం. ఇలా భట్టనాధుని కూతురై , శ్రీ రంగనాధుని ప్రియురాలై, భగవద్రామనుజులకు అభిమాన సొదరైన ఆండాళి కు మరలా మరలా నేను నమస్కారిస్తున్నాను.
1 నుంచి 5 వరకు ఉన్న పాశురాలలో వ్రత విధానం గురించి, 6 నుంచి 15 వరకు పాశురాలలో తన తోటి చెలికత్తెలను నిద్రలేపి నందగోపుని గృహానికి వెళ్లడం, 16 నుంచి 17,18 పాశురాలలో నందగోపుడు, యశోద, బలరాములను మేల్కొల్పడం, 23వ పాశురంలో మంగళాశాసనం చేయడం, 25, 26 స్వామివారికి అలంకారలైన ఆయుధాలను 'పర' అనే వాయిద్యాన్ని కోరుకుంటూ తమ శరణాగతిని అనుగ్రహించి తమ సంకల్పాన్ని నెరవేర్చమని ప్రార్థిస్తుంది. 27వ పాశురంలో పరమాత్మకు, జీవాత్మకు గల సంబంధాన్ని 'కూడారై' ప్రసాదంతో పోల్చి వివరించింది. 30వ పాశురం ఫలశ్రుతితో భగవంతునికి, మనకు గల సంబంధం తెలిస్తే కోరికలను మనం కోరవలసిన పనిలేదని స్వతంత్రించి భగవంతుడిని అడిగి పొందవచ్చని తెలియజేసింది గోదాదేవి.
గోదాదేవి భగవంతుని విషయంలో ఏవిధమగు దాస్యము కోరుకున్నదో, ఆ విధముగా దాస్యము ఆమె యెడ మాకు లభించుగాక అని పరాశర భట్టారువారు ప్రార్ధించిరి. నేను రేపు వ్రతపాశురంలు ఆరంభిస్తాను.
dhanurmasam anagaane adhi margasiramasam loo vastundani andariki telusu kada mari marghasiramasam vachindi. shree krishnulavaaru swayamgaa ilaa annaru masanam margasheershoham ani bhagavadgeetalo. alanti margasiramasam anta vishishtata santarinchukundi . idhi telugu samvatsaramulalo tommido masam deenine manam danurmasam ani kuudaa antaamu. entho visaeshamaina rojulu. ee danurmasam nela rojulu shree venkateshwara swaamiki suprabhaata sevaku badulugaa godadevi paadina eay paasuraalunu paadataaru anduke ee masam visaeshamaina masam gaa cheppukovali.
anta visaeshamaina ee nelarojulu chandramanamu batti cheyutaku gurtugaa aa nelarojulu inti mungita pandaga vaataavaranamuto visaeshamaina muggulu petti andulo nelaganta pedataaru . aa nelarojulu vaishnava gullaku vellataaru ee nelarojulu rojuku oka pasuram chaduvutaaru . ilaa 30 rojulu paasuramulu nivedistaaru. ee vratamune kaatyaayanii vratamu ani mariyu sirinomu anikuda antaaru. ee paasuramulu swayamgaa godamata paadataaru. mari manam kuudaa ee nela rojulu godavratam aachariddaam.
ee paasuraalanni andalamma talli dhanurmasa vratamu chesi rojuko paasuram aasuvugaa paadi eay rojulu niyamanishtalatho vratamu chesi . aa paanduranganuni vivaham chesukoni aayanalo aikyamainadi. alanti godadevi chesina vratamu manamuu cheddam . ayithe aa ammaku bhaktito namaskara roopamuna shri shree shree parasura bhattaruvaaru ee shlokam thoo vinnavinchaaru. pravachanam
shree krishna paramaatmulavaaru neela devi yokka unnatamaina stanagirulalo nidrinchuchunnaaru . aa nidristunna krishna simhamunu melkolpinadi amma godamata . aayaniki upanishattu lalo pratipaadinchabadina paratantramunu paatamunu cheppinadi . taanu anubhavinchina vadana maalikatho atanini bandhinchindi . alanti alanti godadeviki naa marala marala namaskaaramulu .
manamu kuudaa mayache nidrinchuchunnamu. kaani paramaatma nidrinchadu , atti paramaatmaku nidra teppinchu soundaryaraasi neelaadevi. aayanani melkolpinadhi godadevi. alanti paramaatmake upadesinchinadhi ee godadevi. aame paramaatmanu taanu anubhavinchi vidichina poomaalalatho mariyu paasuramulatoe bandhinchindhi. taanu chesina karmaku phalitamgaa paramaatmane anubhavinchindhi. shree godadevi. ee sthiti kevalamu shree godamatake chellinadi.
aame darinchina maala paramaatma sweekarinchutache aameku aamuktamaalyada" ani paeru vachinadi. maalalu tayaaru cheyuvani bidda kavuna kodai ani antaaru. kodai ante goda ani ardam. ilaa bhattanaadhuni koothurai , shree ranganaadhuni priyuraalai, bhagavadramanujulaku abhimana sodaraina aandaali ku marala marala nenu namaskaaristunnaanu.
1 nunchi 5 varaku unna paasuraalalo vrata vidhaanam gurinchi, 6 nunchi 15 varaku paasuraalalo tana thoti chelikattelanu nidralepi nandagopuni gruhaniki velladam, 16 nunchi 17,18 paasuraalalo nandagopudu, yashoda, balaramulanu melkolpadam, 23va paasuramlo mangalasasana cheyadam, 25, 26 swaamivaariki alankaaralaina aayudhaalanu 'para' ane vaayidyaanni korukuntu tama saranaagatini anugrahinchi tama sankalpaanni neraverchamani praarthistundi. 27va paasuramlo paramaatmaku, jeevaatmaku gala sambandhaanni 'kuudaarai' prasaadamtoe polchi vivarinchindi. 30va paasuram phalashrutitho bhagavantuniki, manaku gala sambandham teliste korikalanu manam koravalasina paniledani swatantrinchi bhagavantudini adigi pondavacchani teliyajesindi godadevi.
godadevi bhagavantuni vishayamlo evidhamagu dasyamu korukunnado, aa vidhamugaa dasyamu aame yeda maaku labhinchugaaka ani parasara bhattaaruvaaru praardhinchiri. nenu repu vratapaasuramlu aarambhistaanu.