అలజడి | రాష్ట్రీయం | www.NavaTelangana.com
- కొత్త పంచాయతీరాజ్‌ చట్టంలో 'పీసా' స్ఫూర్తికి తూట్లు
- ఆదివాసీల విస్తృతాభిప్రాయానికి 'కోరం' పేరుతో చెక్‌
- ఇదేం పంచాయితీ !
రాష్ట్ర ప్రభుత్వం ఇటీవల అమల్లోకి తెచ్చిన కొత్త పంచాయితీరాజ్‌ చట్టం ఆదివాసీల్లో అలజడి సృష్టిస్తున్నది. 'మాఊళ్లో మారాజ్యం' పేరుతో స్వయం పాలనాధికారం కోసం సుదీర్ఘ పోరాటం చేసి ఆదివాసీలు సాధించుకున్న షెడ్యూలు ప్రాంతాలకు పంచాయితీరాజ్‌ విస్తరణ (పీసా) చట్టం స్ఫూర్తికి విఘాతం కలిగించే విధంగా ఈ చట్టం ఉండటమే దీనికి కారణం. ఆదివాసీ ప్రాంతాల్లో భూసేకరణ, మద్యం అమ్మకాలు, చిన్నతరహా ఖనిజ సంపద, అటవీ ఉత్పత్తుల సేకరణ, చిన్న నీటి వనరుల నిర్వహణ వంటి విధాన పరమైన నిర్ణయాలు గ్రామసభల అనుమతితోనే రాష్ట్ర ప్రభుత్వాలు తీసుకోవాలని 'పీసా' చట్టం చెప్తున్నది. గిరిజన ప్రాంతంలో అభివృద్ధి, సంక్షేమ కార్యక్రమాల అమలు, నిధుల వ్యయం వంటి అంశాలను కూడా గ్రామసభ పరిధిలోకి కేంద్రం తెచ్చింది. 1996లో కేంద్ర ప్రభుత్వం చేసిన 'పీసా' చట్టాన్ని (చట్టం 40) అమలు చేయటంతో రాష్ట్ర ప్రభుత్వాలు పెద్దగా ఆసక్తి చూపలేదు. ప్రభుత్వ నిర్ణయాలను కూడా వీటో చేసే అధికారం గ్రామసభలకు దారాదత్తం కావటం పాలక వర్గానికి మింగుడు పడలేదు. అందుకే అనేక సాంకేతిక అంశాలతో చట్టాన్ని నిర్వీర్యం చేయటానికి అన్ని రాష్ట్రాలు ప్రయత్నిస్తూ వచ్చాయి. ' సీసా' చట్టం అమలు చేయటానికి వీలుగా రాష్ట్ర పంచాయితీరాజ్‌ చట్టంలో మార్పులు తెస్తూ ఉమ్మడి రాష్ట్రంలో 1998లో 7 వ నంబర్‌ చట్టాన్ని అమల్లోకి తెచ్చింది. అయినప్పటికీ దీనిని అమలు చేయటానికి అవసరమైన మార్గదర్శక సూత్రాలను చట్టం అమల్లోకి వచ్చిన 15 సంవత్సరాల తర్వాత జీఓ నంబర్‌ 66 (పంచాయితీరాజ్‌ గ్రామీణాభివృద్ధి శాఖ) విడుదల చేసింది.
కొత్త చట్టంతో జీఓ 66 రద్దు...
కొత్త పంచాయితీరాజ్‌ చట్టం అమల్లోకి తెచ్చిన తర్వాత ఎజెన్సీ ప్రాంతంలో గ్రామసభల నిర్వహణ కోసం గతంలో జారీ చేసిన జీఓ నంబర్‌ 66 రద్దయిపోయింది. ఇటీవల రాష్ట్ర ప్రభుత్వం చట్టం నంబర్‌ 5 పేరుతో తెచ్చిన కొత్త పంచాయితీరాజ్‌ చట్టంలో 'పీసా' చట్టానికి సంబంధించిన పూర్తి అనుబంధాలను పొందు పరచక పోవటంతో గ్రామసభల నిర్వహణకు విఘాతం కలిగింది. కొత్త చట్టాన్ని గత సంవత్సరమే అమల్లోకి తెచ్చినప్పటికీ 8 నెలలు గడిచినా షెడ్యూలు ప్రాంతంలో గ్రామసభల నిర్వహణకు సంబంధించిన మార్గదర్శక సూత్రాలను జారీ చేయక పోవటంతో గిరిజన ప్రాంతంలో అధికారులు అయోమయంలో పడిపోయారు. కొత్త చట్టంలోని ఏడవ విభాగంలో 'పీసా' చట్టం గురించి ప్రస్తావించినప్పటికీ గ్రామసభల నిర్వహణకు సంబంధించిన విధి విధానాలను పేర్కొనలేదు. గిరిజనేతర ప్రాంతాల్లో గ్రామసభల నిర్వహణ కోసం పొందుపరచిన నిబంధనలనే గిరిజన ప్రాంతానికి కూడా వర్తిస్తాయంటూ పంచా యితీరాజ్‌ శాఖ అధికారులు అంటున్నారు. కొత్త పంచాయితీరాజ్‌ చట్టంలో గిరిజనేతర ప్రాంతాలకు సంబంధించిన గ్రామసభలకు గ్రామ ఓటర్లలో పది శాతం కన్నా తక్కువ మంది హాజరైనా కోరం ఉన్నట్టేననే నిబంధన పొందు పరచారు. వెయ్యి మంది జనాభా ఉన్న గ్రామంలో కేవలం 75 మంది, మూడు వేల మంది జనాభా ఉన్న గ్రామంలో కేవలం 150 మంది, ఐదు వేల మంది జనాభా ఉన్న గ్రామంలో కేవలం 200 మంది, పది వేల జనాభా కల గ్రామంలో కేవలం 400 మంది గ్రామసభకు హజరైతే కోరం సరిపోతుంది. పీసా చట్టం అమల్లో ఉన్న గ్రామాల్లో కూడా ఇదే రకమైన కోరం వర్తిస్తుందని పంచాయితీరాజ్‌ శాఖ అధికారులు చెప్పటంపై ఆదివాసీలు అసంతృప్తి వ్యక్తం చేస్తున్నారు.
మరో వివాదాస్పద నిబంధన....
విస్తత ప్రజాభిప్రాయానికి విఘాతం కలిగించే మరో నిబంధన కూడా కొత్త పంచాయితీరాజ్‌ చట్టంలో పొందుపచటం ఆదివాసీ ప్రాంతాల్లో కలకలం సృష్టిస్తున్నది. గ్రామ సభకో కోరం లేక పోతే ఆ గ్రామసభను కేవలం రెండు గంటల పాటూ వాయిదా వేసి మళ్లీ నిర్వహిస్తారు. రెండవసారి కూడా కోరం రాక పోతే ప్రభుత్వం ప్రవేశపెట్టాలనుకున్న తీర్మానం ఆమోదం పొందినట్టే భావించే నిబంధన ఈ చట్టంలో ఉన్నది. ఇది మరింత ప్రమాదకరమైనదని న్యాయ నిపుణులు భావిస్తున్నారు. ప్రభుత్వం ప్రవేశపెట్టే తీర్మానం తమకు ఇష్టం లేక పోతే గ్రామసభకు దూరంగా ఉండే అవకాశాన్ని ఆదివాసీలకు లేకుండా ఈ నిబంధన అడ్డుపడుతున్నది.
పాత నిబంధనలు మార్చండి...కల కలం సృష్టిస్తున్న సోమేశ్‌కుమార్‌ లేఖ
గ్రామసభల్లో ఆదివాసీల విస్తృత అభిప్రాయం తెలుసుకోవటానికి 'కోరం' నిబంధన కీలకమైనది. ఎక్కువ మంది ఆదివాసీలు హాజరయ్యే విధంగా గ్రామంలోని ఓటర్లలో 1 3 వంతు మంది 'పీసా' గ్రామసభకు హాజరు కావాలని, వీరిలో సగం మంది ఆదివాసీలు ఉండాలని ఉమ్మడి రాష్ట్రంలో జారీ చేసిన జీఓ నంబర్‌ 66 లో పేర్కొన్నారు. ఏజెన్సీ ప్రాంతంలో ఏ 4 మద్యం దుకాణాలను ప్రారంభించటానికి కోరం చాలటం లేదని, ఎక్కువ మంది ఆదివాసీలు గ్రామసభలకు హాజరు కాక పోవటంతో మద్యం దుకాణాలకు గ్రామసభల అనుమతి లభించటం లేదంటూ రాష్ట్ర ప్రభుత్వ ప్రత్యేక ప్రధాన కార్యదర్శి సోమేశ్‌కుమార్‌ ఎక్సైజ్‌ కమిషనర్‌ హౌదాలో ప్రభుత్వానికి ఇటీవల ఒక లేఖ రాశారు. గిరిజనేతర ప్రాంతాల కోసం కొత్త చట్టంలో పొందుపరచిన కోరం నిబంధనల్నే ఏజెన్సీ ప్రాంత గ్రామసభలకు కూడా వర్తింపచేయాలని ఆయన సూచించారు. దీనితో తక్కువ మంది ఆదివాసీలతో గ్రామసభలను నిర్వహించి మద్యం దుకాణాలకు ఆమోదం తీసుకోవాలని అయన అభిప్రాయపడుతున్నారు.
alajadi | rashtriium | www.NavaTelangana.com
- kotta panchayatiraji chattamlo 'pisa' sphuurtiki thootlu
- aadivaaseela vistrutaabhipraayaanika 'koram' paerutho cheky
- idem panchaayitii !
rashtra prabhutvam iteevala amalloki tecchina kotta panchayitiiraji chattam aadivaaseello alajadi srushtistunnadi. 'maaoollo marajyam' paerutho swayam palanadhikaram kosam sudeergha poratam chesi aadivaaseelu saadhinchukunna shedyulu praantaalaku panchayitiiraji vistarana (pisa) chattam sphuurtiki vighaatam kaliginche vidhamgaa ee chattam undatame deeniki kaaranam. aadivaasii praantaallo bhusekarana, madyam ammakaalu, chinnataraha khanija sampada, atavi utpattula sekarana, chinna neeti vanarula nirvahana vanti vidhaana paramaina nirnayaalu gramasabhala anumatitone rashtra prabhutvaalu teesukovaalani 'pisa' chattam cheptunnadi. girijana praantamlo abhivruddhi, sankshema kaaryakramaala amalu, nidhula vyayam vanti amsaalanu kuudaa gramasabha paridhiloki kendram tecchindi. 1996loo kendra prabhutvam chesina 'pisa' chattaanni (chattam 40) amalu cheyatamtho rashtra prabhutvaalu peddagaa aasakti chuupaleedu. prabhutva nirnayaalanu kuudaa veeto chese adhikaaram graamasabhalaku daaraadattam kaavatam paalaka vargaaniki mingudu padaledu. anduke aneka saanketika amsaalatoe chattaanni nirveeryam cheyataniki anni rashtralu prayatnistuu vachayi. ' seesa' chattam amalu cheyataniki veelugaa rashtra panchayitiiraji chattamlo maarpulu testuu ummadi rashtramlo 1998loo 7 va nambarm chattaanni amalloki tecchindi. ayinappatiki deenini amalu cheyataniki avasaramaina maargadarsaka suutraalanu chattam amalloki vachina 15 samvatsaraala tarvaata joe nambarm 66 (panchayitiiraji graameenaabhivruddhi saakha) vidudala chesindi.
kotta chattamtho joe 66 raddu...
kotta panchayitiiraji chattam amalloki tecchina tarvaata egency praantamlo gramasabhala nirvahana kosam gatamlo jaarii chesina joe nambarm 66 raddayipoyindi. iteevala rashtra prabhutvam chattam nambarm 5 paerutho tecchina kotta panchayitiiraji chattamlo 'pisa' chattaniki sambandhinchina puurti anubandhaalanu pondu parachaka povatamtho gramasabhala nirvahanaku vighaatam kaligindi. kotta chattaanni gatha samvatsarame amalloki tecchinappatiki 8 nelalu gadichina shedyulu praantamlo gramasabhala nirvahanaku sambandhinchina maargadarsaka suutraalanu jaarii cheyaka povatamtho girijana praantamlo adhikaarulu ayomayamlo padipoyaaru. kotta chattamloni edava vibhaagamlo 'pisa' chattam gurinchi prastaavinchinappatika gramasabhala nirvahanaku sambandhinchina vidhi vidhaanaalanu perkonaledu. girijanetara praantaallo gramasabhala nirvahana kosam ponduparachina nibandhanalane girijana praantaaniki kuudaa vartistaayantuu pancha yitiraji saakha adhikaarulu antunnaru. kotta panchayitiiraji chattamlo girijanetara praantaalaku sambandhinchina graamasabhalaku grama otarlalo padi saatam kanna takkuva mandi hajaraina koram unnattenane nibandhana pondu parachaaru. veyyi mandi janabha unna graamamlo kevalam 75 mandi, moodu vela mandi janabha unna graamamlo kevalam 150 mandi, aidu vela mandi janabha unna graamamlo kevalam 200 mandi, padi vela janabha kala graamamlo kevalam 400 mandi graamasabhaku hajaraite koram saripotundi. pisa chattam amallo unna graamaallo kuudaa ide rakamaina koram vartistundani panchayitiiraji saakha adhikaarulu cheppatampai aadivaaseelu asantrupti vyaktam chestunnaru.
maro vivaadaaspada nibandhana....
vistata prajaabhipraayaaniki vighaatam kaliginche maro nibandhana kuudaa kotta panchayitiiraji chattamlo pondupachatam aadivaasii praantaallo kalakalam srushtistunnadi. grama sabhako koram leka pothe aa gramasabhanu kevalam rendu gantala paatuu vaayidaa vesi malli nirvahistaaru. rendavasari kuudaa koram raaka pothe prabhutvam pravesapettalanukunna teermaanam aamodam pondinatte bhavinche nibandhana ee chattamlo unnadi. idhi marinta pramaadakaramainadani nyaaya nipunulu bhaavistunnaaru. prabhutvam pravesapette teermaanam tamaku ishtam leka pothe graamasabhaku dooramgaa unde avakaasaanni aadivaaseelaku lekunda ee nibandhana addupadutunnadi.
paata nibandhanalu marchandi...kala kalam srushtistunna someshekumarkae lekha
gramasabhallo aadivaaseela vistruta abhiprayam telusukovataaniki 'koram' nibandhana keelakamainadi. ekkuva mandi aadivaaseelu haajarayye vidhamgaa graamamlooni otarlalo 1 3 vantu mandi 'pisa' graamasabhaku haajaru kaavaalani, veerilo sagam mandi aadivaaseelu undaalani ummadi rashtramlo jaarii chesina joe nambarm 66 loo perkonnaru. agency praantamlo e 4 madyam dukaanaalanu praarambhinchataaniki koram chaalatam ledani, ekkuva mandi aadivaaseelu graamasabhalaku haajaru kaaka povatamtho madyam dukaanaalaku gramasabhala anumati labhinchatam ledantu rashtra prabhutva pratyeka pradhaana kaaryadarsi someshekumarkae exise kamishanarm houdaalo prabhutvaaniki iteevala oka lekha raasaaru. girijanetara praantaala kosam kotta chattamlo ponduparachina koram nibandhanalne agency praanta graamasabhalaku kuudaa vartimpacheyaalani aayana suuchimchaaru. deenitho takkuva mandi aadivaaseelatoe graamasabhalanu nirvahinchi madyam dukaanaalaku aamodam teesukovaalani ayana abhipraayapadutunnaaru.