Xử sao với thí sinh gian lận trong " vụ án mua bán điểm " là câu hỏi của hàng triệu phụ huynh , thí sinh và người có liên quan khi ngày 20-4 kết thúc nộp hồ sơ đăng ký dự thi THPT quốc gia và đăng ký nguyện vọng xét tuyển vào các trường ĐH năm 2019 . Phải sớm có câu trả lời để thể hiện tính răn đe , tinh thần thượng tôn pháp luật , và cũng là gây dựng lại niềm tin về những kỳ thi , tuyển sinh nghiêm túc , công bằng . Đến thời điểm này , thông tin mà dư luận có được về sự việc gồm : kết luận có nhiều thí sinh được sửa điểm , nhiều thí sinh đã trúng tuyển bằng điểm sửa và tùy theo cách xử lý của các trường ĐH , có thí sinh bị loại ra , có thí sinh vẫn tiếp tục học do ... việc gian lận không ảnh hưởng đến quy trình , tiêu chuẩn xét tuyển . Về cá nhân liên quan , có ba bên , tạm gọi là bên bán điểm , bên mua điểm và bên sử dụng điểm mua . Trong đó , bên bán điểm đã được xác định là một số cán bộ ngành giáo dục và ngành công an làm nhiệm vụ trong kỳ thi đã bị khởi tố để điều tra . Trong vài trường hợp , hành vi của bên bán điểm cũng đã được xác định ít nhiều qua quy trình can thiệp vào bài thi để nâng điểm . Mục đích của bên bán điểm vì tiền hay vì quen còn phải chờ kết luận cuối cùng . Bên mua điểm thì sao ? Theo thông tin của cơ quan chức năng , nhóm mua điểm có người trong ngành giáo dục có con em dự thi , có người ở ngành khác nhưng có chức vụ , có người chỉ đơn giản là ... nhà giàu . Cụ thể họ là những ai , có hành vi gì khi mua điểm , mua điểm bằng tiền hay bằng quan hệ cũng phải chờ điều tra , kết luận .
Xử sao với thí sinh gian lận trong ' vụ án mua bán điểm ' ? Xử sao để thể hiện tính răn đe , tinh thần thượng tôn pháp luật ? Làm sao để gây dựng lại niềm tin về những kỳ thi nghiêm túc ? ... Những câu hỏi lại được đặt ra khi một mùa thi mới bắt đầu .