Bài viết dưới đây đăng trên trang The Interpreter của Viện Lowy do chuyên gia Elliot Brennan chấp bút . Ông Brennan là nhà nghiên cứu độc lập từng cộng tác với Viện An ninh và chính sách phát triển ( Thuỵ Điển ) , trang phân tích quốc phòng IHS Jane , Trung tâm Nghiên cứu chiến lược và quốc tế ( Mỹ ) ... Sau bao nhiêu ồn ào , đến giờ phút này có thể nói công cuộc bồi đắp và quân sự hóa của Trung Quốc ở Biển Đông đã gần xong . Bắc Kinh giờ đây có thể kiểm soát một trong những tuyến vận tải huyết mạch của thế giới , biến luật pháp quốc tế thành trò đùa . Nhưng chưa dừng lại ở đó , đích nhắm sắp tới của Bắc Kinh sẽ là một động mạch quan trọng khác chạy xuyên lục địa Đông Nam Á : Sông Mekong . Bắt nguồn từ Trung Quốc với tên gọi Lan Thương , sông Mekong kết nối các quốc gia Myanmar , Thái Lan , Lào , Campuchia và Việt Nam . Kiểm soát sông Mekong chính là " lát cắt salami " còn lại , với một nửa kia là Biển Đông , giúp Trung Quốc nắm thế chiến lược " kẹp sandwich " cả lục địa Đông Nam Á . Campuchia , Việt Nam sẽ lãnh đủ Kiểm soát dòng chảy Mekong bằng hệ thống đập dày đặc đồng nghĩa với kiểm soát khả năng tiếp cận nguồn lương thực - sinh kế của hàng chục triệu người thuộc các cộng đồng sống ven sông . Trong tất cả đập thuỷ điện đang vận hành trên sông Mekong hiện nay , phần lớn công suất thuộc về các đập nằm trên đất Trung Quốc , chiếm hơn 15.000 Megawatt ( MW ) . Chỉ riêng đập Noạ Trát Độ thuộc địa phận tỉnh Vân Nam đã có công suất 5.850 MW , chưa tính nửa tá đập khác công suất trên 1.000 MW . Nếu gộp lại , các đập của Trung Quốc có thể giữ tổng cộng 23 tỉ m3 nước - tương đương 27 % lượng nước chảy hàng năm giữa Trung Quốc và Thái Lan .
Viện Lowy của Úc tiếp tục đánh động thế giới về mưu đồ của Trung Quốc đối với sông Mekong , đặc biệt sau khi nước này quân sự hóa xong Biển Đông . Đông Nam Á cần phải hành động trước khi quá muộn .