... Thì câu hỏi " Biết gì về truyện ngắn ? " sẽ dẫn chúng ta vào thế giới của những nhà phê bình và nhận ra điều thú vị : ồ , tầm vóc truyện ngắn thật không phải vỏn vẹn ở chỗ dung lượng con chữ làm nên tác phẩm . Trên đường hướng đó , quyển Đọc truyện ngắn ( nguyên bản tiếng Pháp : Lire la Nouvelle ) của Daniel Grojnowski do Tao Đàn vừa ấn hành là một cánh cửa hữu ích để mở vào thế giới của những người đọc truyện ngắn " có nghề " . Daniel Grojnowski , người Pháp gốc Ba Lan , là tác giả truyện ngắn , cũng là giáo sư , nhà nghiên cứu giảng dạy tại Trường đại học Paris 7 . Nguyên tác Đọc truyện ngắn xuất bản lần đầu năm 1993 , nội dung mạch lạc với ba phần chính : Truyện ngắn là gì , Thi pháp truyện ngắn , Bình luận truyện ngắn . Tác giả cũng tỏ ra hóm hỉnh khi vừa dốc công thực hiện chuyên luận này vừa dẫn lại lối suy nghĩ : người ta thường gọi truyện ngắn là " cô bé Lọ Lem của văn học " . Điều này chưa hẳn đúng với khẩu vị văn chương Việt Nam khi hầu hết nhà văn đều thuận tay sáng tác truyện ngắn , tỉ lệ truyện ngắn thường vượt trội hơn so với tiểu thuyết , truyện dài . Cho nên một công trình nghiên cứu về truyện ngắn như thế hẳn sẽ được bạn đọc Việt yêu văn học chia sẻ . Như hình dung của những người làm sách đã nỗ lực mua tác quyền và tổ chức dịch quyển sách này : cả người đọc và người viết ở nước ta đang còn thiếu nguồn tư liệu nghiên cứu về truyện ngắn . Vì vậy , cái " biết gì " trong câu hỏi trên kia nếu soi vào nơi quyển sách của Daniel Grojnowski , câu trả lời rất có thể là : chúng ta biết còn ít quá .
Biết đọc , dĩ nhiên rồi . Nhưng để đến với truyện ngắn sâu hơn một chút , " trách nhiệm " hơn một chút so với những người tiện tay cầm tập truyện nào đó lên để dỗ giấc ngủ trưa ...