Theo ông Đậu Anh Tuấn , Trưởng ban Pháp chế , phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam ( VCCI ) , một ngiên cứu của tập đoàn Tài chính Quốc tế ( IFC ) , WB từ năm 2003 cho thấy , chính sự kiểm soát quá mức , quá tập trung tại Việt Nam đã khuyến khích hoạt động không chính thức , thúc đẩy “ tính ngầm ” của nền kinh tế . Nghiên cứu này cũng cho biết , hoạt động không chính thức hiện tỷ lệ thuận với thời gian mà doanh nghiệp phải đối phó với các quy định của luật pháp . Người ta ước lượng được cứ mất thêm 2 ngày phải giải quyết các quy định về quản lý tại một thành phố thì tương quan với số lượng hợp đồng lao động chính thức giảm đi 1 % . Sự kiểm soát tạo nên tình trạng lưỡng nan cho nhà kinh doanh . “ Nếu tuân thủ đúng thì không thể cạnh tranh và tồn tại được vì sự vi phạm quá phổ biến , thậm chí công khai . Còn không tuân thủ thì nguy cơ bị coi là vi phạm pháp luật luôn lơ lửng trên đầu , họ như con tin của một công chức “ nhiều quyền thiếu tâm ” – ông Tuấn nói . Một nguy cơ nữa được ông Tuấn đưa ra đối với nhà kinh doanh trong hàng “ rừng ” các quy định là doanh nghiệp càng nổi , càng thành công thì càng rủi ro . Điều tra của WB và IFC cho thấy các công ty lớn , phát triển nhanh và có đăng ký kinh doanh đàng hoàng thì lại bị thanh tra thường xuyên hơn . Ba cuộc điều tra quy mô lớn của VCCI tiến hành năm 2015 trên cả nước cũng cho thấy điều này không thay đổi , doanh nghiệp lớn bị thanh tra nhiều hơn , chịu gánh nặng hành chính lớn hơn so với các doanh nghiệp nhỏ . Ông Tuấn nhận xét : " Khi to thì dễ bị chú ý , làm ăn bài bản thì thiệt thòi , sẽ tạo ra tâm lý nằm lòng của nhà kinh doanh là “ khôn dựng trại , dại dựng nhà ” .
Sự kiểm soát quá mức , quá tập trung kèm theo những thủ tục hành chính không phù hợp , quá phức tạp đã khuyến khích , thúc đẩy “ tính ngầm ” của nền kinh tế .