Đọc lại Giáo dục mới tại Việt Nam thập niên 1940 , chúng ta có thêm nhiều thông tin để đối chiếu với khái niệm " Giáo dục mới " ( Progressive Education hay Éducation Nouvelle ) được nhiều nhà đầu tư các cơ sở giáo dục mầm non sử dụng để truyền thông gần đây . Trường công sa vào lối mòn , nhiều bất cập , còn trường tư thì loạn phương pháp , bất bình đẳng - đó là một phần bức tranh giáo dục mầm non hiện tại . Phụ huynh phải chi trả mức học phí cao ngất ngưởng cho con em mình được thụ hưởng " Giáo dục mới " , nhưng lại không khỏi băn khoăn tự hỏi : Giáo dục mới , thực chất là gì ? Khái niệm " Giáo dục mới " gần đây được nhiều nhà đầu tư các cơ sở giáo dục mầm non sử dụng để truyền thông như là " cây đũa thần " về phương pháp , hứa hẹn giải quyết khủng hoảng lòng tin xã hội , đem lại không gian vui học , khuyến khích phát triển tư duy , kỹ năng sáng tạo cho trẻ ... Nhưng lời hứa " phép mầu " từ " cây đũa thần " ấy hầu như chỉ đến với con em những gia đình khá giả . Công trình du khảo của Nguyễn Thụy Phương - tiến sĩ giáo dục ĐH Paris Descartes - về Giáo dục mới thuở ban đầu có tựa Giáo dục mới tại Việt Nam thập niên 1940 với nội dung về Những nhà tiên phong , Đi tìm trường mẫu giáo tư thục đầu tiên của người Việt ( Phanbook và NXB Văn Hóa Văn Nghệ ) đem lại những hiểu biết đầy thú vị . Nhà nghiên cứu sinh năm 1980 đã thông qua những trước tác khoa học quan trọng và đặc biệt , khám phá , xử lý những kho tư liệu gia đình , các văn khố tại Pháp , Thụy Sĩ và Việt Nam để vẽ lại tấm bản đồ du hành của Giáo dục mới từ châu Âu vào Việt Nam - đi cùng lý tưởng canh tân và khát vọng " tự lực khai hóa " của của những nhà tiên phong trong lịch sử . Từ đó , bức tranh chi tiết về ngôi trường mẫu giáo tư thục hình mẫu đầu tiên do người Việt mở ra tại Hà Nội cũng được phục dựng lại đầy sống động trên trang sách . Như những trang sử biên niên được kể cô đọng , giản dị nhưng đầy tính khám phá , Nguyễn Thụy Phương cung cấp một phông nền về lịch sử giáo dục mầm non của người Việt trong thời Pháp thuộc . Chương 3 là trung tâm của công trình với những trình thuật thú vị . Tác giả lần theo bước chân của nhà thực hành giáo dục Nguyễn Phước Vĩnh Bang đưa tinh thần văn minh , tiến bộ trong giáo dục từ châu Âu về triển khai trên quê hương .
Trường công sa vào lối mòn , nhiều bất cập , còn trường tư thì loạn phương pháp , bất bình đẳng - đó là một phần bức tranh giáo dục mầm non hiện tại .