Thượng đỉnh lần này được kỳ vọng là diễn đàn để lãnh đạo các nước ASEAN thảo luận tìm ra cách ứng xử phù hợp trước sức ép ngày càng gia tăng từ cạnh tranh chiến lược Mỹ - Trung và các vấn đề an ninh khu vực cấp bách khác , trong đó có Biển Đông . Chủ nghĩa đa phương ... lung lay Trao đổi với Tuổi Trẻ , thạc sĩ Hoàng Thị Hà , Trung tâm nghiên cứu ASEAN thuộc Viện Nghiên cứu Đông Nam Á Yusof - Ishak ( Singapore ) , cho rằng thế giới đã và đang chứng kiến sự lung lay của chủ nghĩa đa phương trên quy mô toàn cầu . Mỹ dưới thời chính quyền Tổng thống Donald Trump đang chủ động rút ra khỏi các hiệp định và tổ chức quốc tế , tập trung vào cách tiếp cận song phương , đặc biệt trong quan hệ thương mại . Xu hướng này hiện chưa có dấu hiệu dừng lại . Cùng lúc đó , chiến tranh thương mại giữa Mỹ và Trung Quốc tiếp tục leo thang và ảnh hưởng phức tạp đến nền kinh tế thế giới , đặc biệt là các quốc gia Đông Á vốn tham gia mật thiết vào chuỗi cung ứng hàng hoá và dịch vụ đa quốc gia gắn liền với thương mại Mỹ - Trung . Theo thạc sĩ Hoàng Thị Hà , cạnh tranh chiến lược giữa Washington và Bắc Kinh ngày càng gia tăng rõ nét không chỉ trong lĩnh vực chính trị an ninh ( như trong vấn đề Biển Đông và Đài Loan ) mà còn ở địa hạt kinh tế công nghệ . Các tuyên bố chính sách của chính quyền Trump không còn ngần ngại nhận diện Trung Quốc là đối thủ cạnh tranh chiến lược của Mỹ . Chính quyền Trump trong năm qua liên tục triển khai các biện pháp cứng rắn công khai đối với chính sách bảo hộ công nghiệp của Trung Quốc trên hàng loạt các vấn đề như thâm hụt thương mại , quyền sở hữu trí tuệ , ép buộc chuyển giao công nghệ , đặc biệt là chính sách " Made in China 2025 " hướng tới tham vọng thống trị các ngành công nghệ chiến lược trong tương lai của Trung Quốc . Bà Hà cho biết tại hội nghị lần này , Phó tổng thống Mike Pence được kỳ vọng sẽ nêu ra những cam kết , chính sách và biện pháp cụ thể hơn để lôi kéo sự ủng hộ của các nước ASEAN đối với khái niệm Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương mở và tự do ( FOIP ) . Trong khi đó , Trung Quốc sẽ tiếp tục thúc đẩy liên kết kinh tế , hợp tác chính trị và an ninh với ASEAN thông qua sáng kiến Vành đai - con đường và Tầm nhìn đối tác chiến lược ASEAN - Trung Quốc 2030 .
Chiều nay 13-11 , Hội nghị cấp cao ASEAN lần 33 khai mạc tại Singapore với sự tham dự của Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc .