Trận Quan Độ là trận đánh diễn ra trong lịch sử Trung Quốc vào năm 200 tại Quan Độ thuộc bờ nam Hoàng Hà giữa Tào Tháo và Viên Thiệu là 2 thế lực quân sự mạnh nhất trong thời kì Tiền Tam quốc . Kết quả trận chiến là Tào Tháo đã tiêu diệt gần như hoàn toàn quân số của đối thủ lớn nhất Viên Thiệu , tiến tới đánh bại nốt các thế lực chống đối ở Trung Nguyên , tạo điều kiện xây dựng nên nhà Tào Nguỵ đồng thời chấm dứt thời kì Tiền Tam quốc . Tiểu thuyết Tam quốc diễn nghĩa của La Quán Trung mô tả trận Quan Độ từ hồi thứ 28 và hồi thứ 30 . Quá trình diễn biến trận Quan Độ được Tam quốc diễn nghĩa tường thuật hơi khác một số tình tiết trong lịch sử . Theo đó , sau trận Diên Tân , hai bên lại thu binh về chỗ . Tào Tháo rút về Hứa Xương , Viên Thiệu trở về Ký châu ; La Quán Trung tập trung mô tả việc Quan Vũ lén đi khỏi chỗ Tào Tháo , Tào Tháo còn đi ra tiễn Vũ ở Hứa Xương . Viên Thiệu sai Trần Chấn đến Giang Đông lôi kéo Tôn Sách liên minh đánh Tào Tháo nhưng Tôn Sách đột ngột qua đời , Tôn Quyền lên thay theo chính sách của Trương Chiêu , Gia Cát Cẩn , theo Tào mà không theo Viên . Viên Thiệu thấy sứ giả trở về không cầu được họ Tôn bèn tự mình khởi bình lần thứ hai đi đánh . Tam quốc diễn nghĩa mô tả Viên Thiệu có 70 vạn quân , còn Tào Tháo chỉ có 7 vạn quân trong trận này . Thực ra sử sách không nói rõ quân số của hai bên , chỉ đề cập tới quân số của Viên Thiệu đông hơn nhiều so với Tào Tháo .
Trong trận Quan Độ , Hứa Du đã rời bỏ Viên Thiệu và đầu quân của Tào Tháo . Nhờ vào kế sách của Hứa Du mà Tào Tháo đã giành được chiến thắng trong trận chiến Quan Độ trước quân Viên Thiệu đông đảo hơn , tạo đà cho việc thống nhất miền bắc về sau .