Mới đây , trong chuyến công tác ra phố cổ Hội An , dọc các đường phố ngày giáp tết , chúng tôi thấy có bán nhiều cây quất cảnh rất đẹp , nhưng đọc biển treo thì lại rất ngạc nhiên khi thấy nhất loạt tất cả đều ghi là " BÁN QUẬT CẢNH " . Hoá ra ở địa phương này họ gọi cây quất là cây quật . Trao đổi với một anh bạn quê Đồng Tháp thì được biết ở miền Tây , cây quất còn có tên gọi khác là cây hạnh . Trước đây , ngày tết anh thường chưng cây hạnh với mong ước năm mới gia đình được hạnh phúc viên mãn , nhưng về sau khi biết cây hạnh còn có tên cây tắc , anh bèn ngay lập tức đổi thói quen sang chơi cây cảnh tết khác vì e cuộc sống sẽ bị bế tắc , tắc tị cả năm ( ! ? Đầu xuân , ngẫm lại thấy trong dịp Tết Nguyên đán còn có khá nhiều tập quán , kiêng kỵ thú vị trên cơ sở chữ nghĩa này . Đầu tiên , món canh khổ qua dân dã mà người miền Bắc gọi tên nôm na theo dịch nghĩa là mướp đắng , vào trong Nam bỗng trở thành món quốc hồn quốc tuý , không thể thiếu mặt trong mâm cỗ ngày xuân . Ấy bởi vì khổ qua là từ Hán Việt ( khổ : đắng ; qua : dưa , mướp , bầu bí ) , được dùng trong ngày tết với ý nghĩa mong ước ăn khổ qua cho những điều " khổ " bị nuốt trôi , đẩy " qua " , qua đi sự cơ cực , không may , bắt đầu một năm mới tươi sáng . Cũng do cái sự từ Hán Việt này mà người miền Nam thường kiêng ăn cam trong ngày tết , vì từ Hán Việt " cam " ( ngọt ) trái nghĩa với " khổ " ( đắng ) , lại bị hiểu theo nghĩa của từ đồng âm : cam chịu , cam phận ... đói nghèo khổ cực hoài hoài . Và lại lo còn bị gắp lửa bỏ tay người , đổ thừa , đổ tội oan khi liên tưởng đến thành ngữ " Quýt làm cam chịu " !
Tại sao cây quất trong Nam gọi là tắc mà ở Hội An lại gọi là quật nhưng về Đồng Tháp lại thành cây hạnh ?