Ông Bill Hayton hôm qua phát biểu trong hội thảo " Trung Quốc và Biển Đông : Lịch sử , pháp lý và cạnh tranh quyền lực ở Châu Á – Thái Bình Dương " , tại Học viện Ngoại giao , Hà Nội . Mỹ đã thực hiện 6 chuyến tuần tra trong giai đoạn 2013 - 2016 khi ông Barack Obama làm ông chủ Nhà Trắng , nhưng Washington chưa thực hiện chuyến tuần tra đảm bảo tự do hàng hải nào ở Biển Đông kể khi Donald Trump trở thành tổng thống Mỹ đầu năm nay . Tháng này , 7 thượng nghị sĩ từ hai đảng Cộng hoà và Dân chủ gửi thư cho Tổng thống Trump , bày tỏ lo ngại về việc hải quân nước này không tiến hành chiến dịch tuần tra tự do hàng hải nào trên Biển Đông từ tháng 10 năm ngoái . Giới quan sát nghi ngờ chính quyền của Tổng thống Mỹ muốn ngừng các chuyến tuần tra ở Biển Đông , coi đây là một sự " đánh đổi " để Trung Quốc ủng hộ các ưu tiên khác của Washington , gần đây là vấn đề Triều Tiên . Tuy nhiên , Bill Hayton , chuyên gia thuộc Viện Nghiên cứu Quốc tế Hoàng gia Anh , hôm qua cho rằng lợi ích căn bản của Mỹ vẫn sẽ là duy trì việc tiếp cận và tự do hàng hải . Chính phủ Mỹ không chỉ có Donald Trump mà còn cả những nhóm vận động hành lang trong hệ thống , ông Hayton phát biểu tại hội thảo " Trung Quốc và Biển Đông : Lịch sử , pháp lý và cạnh tranh quyền lực ở Châu Á - Thái Bình Dương " , tại Học viện Ngoại giao , Hà Nội hôm qua . " Mỹ có Bộ Tư lệnh Thái Bình Dương tại Hawaii với hàng nghìn người , 200.000 thuỷ thủ ở châu Á - Thái Bình Dương cộng với các binh sĩ đóng tại Hàn Quốc .... Nước này còn có những nghị sĩ như John McCain , quan tâm đến Trung Quốc và Biển Đông . Tất cả những người này sẽ hối thúc tiếp tục chính sách hiện tại , không thay đổi triệt để " , Hayton nhận định . Sắc thái trong phát biểu của ông Trump về Trung Quốc cũng thay đổi lớn trong năm qua , từ việc cáo buộc Trung Quốc " cưỡng dâm " Mỹ trong chiến dịch tranh cử tới tuyên bố " chúng tôi rất quý mến nhau " trong cuộc gặp với Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình hồi tháng trước . Theo Hayton , đây là sự " thay đổi lớn về hướng tiếp cận " của Trump với Trung Quốc .
Chuyên gia về Biển Đông cho rằng dù Mỹ chưa thực hiện chiến dịch tự do hàng hải hơn nửa năm qua , lợi ích chiến lược của nước này dưới thời Trump không khác thời Obama .