Ngoại trưởng Philippines Perfecto Yasay , người mới nhậm chức được vài tháng , đại diện cho chính quyền mới của Tổng thống Duterte tại hội nghị ASEAN ở Lào 23-26 / 7 . " Với vai trò là nước chiến thắng sau phán quyết của Tòa trọng tài , nhưng phản ứng của Philippines tại Hội nghị ngoại trưởng các nước ASEAN lần thứ 49 và các hội nghị liên quan cuối tuần này là điều không dễ đoán , khi nước này có tổng thống mới " , Tiến sĩ Nguyễn Toàn Thắng , Viện phó Viện Luật so sánh , Đại học luật Hà Nội , trao đổi với VnExpress . Hội nghị của các ngoại trưởng ASEAN ( AMM - 49 ) , Diễn đàn Khu vực ASEAN lần thứ 23 ( ARF 23 ) và Hội nghị bộ trưởng ngoại giao các nước tham gia Cấp cao Đông Á lần thứ 6 ( EAS FMM - 6 ) sẽ diễn ra tại Vientiane , Lào , từ ngày 23 đến 26/7 . Theo Tiến sĩ Thắng , khác với cựu tổng thống Philippines Benigno Aquino , người khởi xướng vụ kiện Trung Quốc về " đường lưỡi bò " , tân Tổng thống Rodrigo Duterte đã tỏ thái độ muốn " giảng hoà " với Trung Quốc . Ông Duterte muốn sử dụng phán quyết của Tòa trọng tài để đàm phán với Bắc Kinh . Tuy nhiên cách tiếp cận của Manila tại AMM 49 và các hội nghị liên quan lần này có thể chịu ảnh hưởng của các nước liên quan , mặc dù không đẩy vấn đề tới mức quá căng thẳng . Đánh giá về việc ASEAN không ra tuyên bố chung sau khi Tòa trọng tài ra phán quyết cuối cùng về vụ kiện của Philippines hôm 12/7 , ông Thắng cho rằng điều bị coi là " chia rẽ " này cũng có khía cạnh tích cực . " ASEAN không ngay lập tức phất cao ngọn cờ , đẩy Trung Quốc vào thế phải tuân thủ phán quyết , để Bắc Kinh có thời gian điều chỉnh . Đây có thể xem là thái độ tích cực chứ không hẳn thụ động nhằm làm dịu tình hình " , ông Thắng nói . Chuyên gia của Đại học Luật nhắc lại trong chiến lược của Trung Quốc Biển Đông được coi là lợi ích cốt lõi , Bắc Kinh muốn xây dựng lại trật tự khu vực theo cách họ muốn .
Trong khi Hiệp hội ASEAN tỏ ra thận trọng với phán quyết của Tòa trọng tài bác bỏ " đường lưỡi bò " của Trung Quốc , các nước đối tác có thể tận dụng tối đa " cây gậy " này .