" Thương vụ F - 35 sẽ cho phép Nhật sở hữu phi đội F - 35 lớn nhất trong số các đồng minh của Mỹ " - Tổng thống Mỹ Donald Trump đã tuyên bố như vậy trong chuyến thăm Nhật Bản vừa qua . Việc xác nhận thoả thuận F - 35 , lần đầu được công bố hồi tháng 12-2018 , cho thấy một bức tranh lớn hơn về vai trò của Nhật Bản , một cuộc chạy đua vũ trang ở châu Á và thế kiềm kẹp mà các đồng minh Mỹ đang giăng ra ở châu Á . Đối trọng với đe doạ từ Trung Quốc Năm ngoái , Nhật Bản đã quyết định hoán cải tàu Kaga và Izumo trở thành hai tàu sân bay thực thụ đầu tiên của nước này kể từ Thế chiến 2 , nhằm cho phép các tiêm kích F - 35 B cất cánh trên đường băng ngắn và hạ cánh thẳng đứng . Ban đầu , Tokyo đặt mua 42 chiếc F - 35 A - vốn chỉ có khả năng cất cánh và hạ cánh theo hình thức truyền thống . Tuy nhiên , năm ngoái Nhật đã thông qua kế hoạch mua thêm 105 tiêm kích F - 35 , trong đó có 42 chiếc F - 35 B , theo báo Nikkei . " Thoả thuận F - 35 sẽ giúp tăng cường năng lực của Nhật Bản nhằm đạt được ưu thế trên biển và trên không mà vốn là điều cốt lõi đối với việc bảo vệ đảo quốc " - giáo sư Ryo Hinata - Yamaguchi đến từ Đại học Quốc gia Pusan ở Hàn Quốc bình luận . Hiện Nhật sở hữu phi đội không quân cũ kỹ với khoảng 200 chiến đấu cơ F - 15 sắp ngừng phục vụ và mong muốn bước sang một thế hệ chiến đấu cơ tàng hình mới . Giới quan sát quân sự cho rằng khi tàu chiến Nhật được chắp thêm đôi cánh F - 35 , đưa tầm hoạt động của không quân Nhật Bản xa hơn , đó cũng sẽ là cơn ác mộng cho tham vọng của Bắc Kinh ở các vùng biển , đặc biệt là Biển Đông . Nhật Bản không có tuyên bố chủ quyền ở Biển Đông , nhưng Tokyo xem Biển Đông là vùng biển quan trọng về mặt chiến lược nhờ vào vai trò là tuyến vận chuyển quan trọng . Tương tự Washington , Tokyo từ lâu đã cảnh giác trước sự mở rộng về quân sự của Bắc Kinh .
Nếu F - 35 được mệnh danh là " kẻ thay đổi cuộc chơi " thì thương vụ mua 105 tiêm kích này của Nhật Bản có thể cũng làm thay đổi cán cân quyền lực ở châu Á .