Trong tờ trình vừa gửi Thủ tướng Chính phủ kiến nghị ban hành chỉ thị về nhiệm vụ và một số giải pháp tăng cường quản lý khai thác , kinh doanh tài nguyên cát , sỏi , Bộ Tài nguyên - Môi trường cho biết việc tập trung lực lượng đấu tranh , xử lý hành vi vi phạm trong khai thác , kinh doanh cát sỏi đã góp phần làm giảm hoạt động khai thác trái phép . Tuy nhiên , Bộ Tài nguyên - Môi trường cũng cho rằng tình trạng khai thác cát , sỏi trái phép vẫn còn diễn biến phức tạp ở nhiều địa phương , qua thống kê đến cuối năm 2016 vẫn còn hơn 20 tỉnh , thành còn tình trạng này . Bộ Tài nguyên - Môi trường cũng đánh giá thủ đoạn của các đối tượng vi phạm khai thác cát , sỏi ngày càng tinh vi , nguy hiểm , mạnh động khi đối phó với các cơ quan chức năng . Đặc biệt , đã xuất hiện tình trạng đầu cơ , tích trữ cát để nâng giá trục lợi , gây rối loạn thị trường . Bộ Tài nguyên - Môi trường báo cáo Thủ tướng về hậu quả của tình trạng kể trên đã làm thất thoát tài nguyên , thất thu ngân sách nhà nước , tác động xấu đến môi trường ... Ngoài ra , còn gây ảnh hưởng đến an toàn đê điều , các công trình thuỷ lợi và một trong những nguyên nhân gây sạt lở bờ sông , nhất là khu vực đồng bằng sông Cửu Long . Theo Bộ Tài nguyên - Môi trường , nguyên nhân chủ yếu của tình trạng kể trên là do công tác quản lý nhà nước đối với tài nguyên cát , sỏi còn bất cập . " Tại nhiều địa phương , chính quyền cơ sở còn buông lỏng , chưa thường xuyên kiểm tra , thiếu kiên quyết trong xử lý các tổ chức , cá nhân vi phạm . Còn có biểu hiện dung túng , bao che hành vi vi phạm " - báo cáo nêu rõ . Chưa hết , một số quy định pháp luật chưa đáp ứng yêu cầu thực tiễn , trong khi lợi nhuận từ việc khai thác trái phép cát , sỏi cao nên nhiều đối tượng bất chấp pháp luật , ngang nhiên vi phạm . Bộ Tài nguyên - Môi trường kiến nghị Thủ tướng ban hành chỉ thị nêu cụ thể các nhiệm vụ và giải pháp cho các bộ , ngành liên quan ; chỉ đạo các bộ , ngành liên quan thực hiện các nhiệm vụ và giải pháp nhằm tăng cường quản lý đối với hoạt động này .
Bộ Tài nguyên - Môi trường đánh giá hoạt động khai thác cát , sỏi diễn biến phức tạp là do quản lý bất cập , tại nhiều địa phương buông lỏng quản lý , có biểu hiện dung túng , bao che .