" 20 năm trước chúng tôi không bao giờ nghĩ mình lại cần lao động nước ngoài đến như vậy " - ông Ishikura Satoru , giám đốc Công ty Ishikura Men , tỉnh Niigata , chuyên sản xuất mì sợi lớn thứ ba ở Nhật Bản , giải thích với Tuổi Trẻ việc tại sao lại có đến 200 lao động người nước ngoài , chiếm đến gần 50 % tổng số lao động ở công ty của ông . Ông nói : " Các sản phẩm mì của chúng tôi nhiều năm qua được làm thủ công , nhu cầu tiêu thụ ngày càng nhiều trong khi thanh niên , lao động trẻ người Nhật không muốn làm những công việc tay chân , người già ngày càng già nên chúng tôi buộc phải tuyển thêm lao động nước ngoài để bù đắp sự thiếu hụt này " . Thành phố của người già Khi chúng tôi đến thành phố Takayama , tỉnh Gifu của Nhật , một trong những địa danh du lịch nổi tiếng , hầu như mọi dịch vụ tại thành phố này đều do người già cung cấp . Phòng trọ có chừng 20 khách trọ nơi chúng tôi nghỉ ngơi , mọi việc từ đón tiếp khách , dọn dẹp , pha trà nước ... đều do hai vợ chồng gần 70 tuổi đảm trách . Khi được hỏi vì sao không thuê người , hai vợ chồng già cho biết con trai họ cũng như những người trẻ ở địa phương này đều dọn đến sống , làm việc ở các trung tâm kinh tế lớn nên " mọi việc đều do người già chúng tôi đảm nhiệm mà thôi " . Tỉnh Gifu chưa được xem là tỉnh có tỉ lệ dân số già cao của đất nước với 27,2 % dân số trên 65 tuổi vào năm 2014 . Đây cũng là một vấn đề mà Nhật Bản đang đối mặt trong bối cảnh thiếu hụt nguồn lao động , dân số già hoá , và sụt giảm dân số . Ở tỉnh Akita , nơi có tỉ lệ dân số già cao nhất trong số 47 tỉnh thành của Nhật , hiện có hơn 1/3 dân số trên 65 tuổi . Theo dự đoán của Viện Nghiên cứu dân số và an sinh xã hội quốc gia của Nhật , đến năm 2040 con số này sẽ lên đến 43,8 % . Tuy nhiên , Akita không phải tỉnh duy nhất phải đối mặt với vấn đề này .
Nhật Bản đã thông qua luật quản lý xuất nhập cảnh sửa đổi và có hiệu lực từ tháng 4-2019 . Dự luật này cho phép nền kinh tế Nhật tiếp nhận 345.000 lao động nước ngoài trong 5 năm tới , mở ra cơ hội cho lao động Việt Nam qua Nhật làm việc .