Những câu hỏi trên được xới lại vào những ngày đầu năm 2018 . Đã một năm trôi qua kể từ lúc Phần Lan trở thành nước châu Âu đầu tiên thử nghiệm mô hình trợ cấp vô điều kiện cho công dân . Không làm gì cũng có tiền Chính phủ Phần Lan chọn ngẫu nhiên 2.000 người thất nghiệp trong độ tuổi từ 25 tới 58 để tham gia thí nghiệm xã hội này . Trong thời gian hai năm của chương trình ( từ 1-1-2017 tới hết năm 2018 ) , mỗi tháng họ sẽ được rót đều đặn 560 euro vào tài khoản , bất kể sau ngày 1-1-2017 họ có tìm được công việc mới hay chưa . Số tiền này được chọn vì nó bằng với mức trợ cấp xã hội hiện nay của Phần Lan , tức chưa tới 1/5 so với thu nhập trung bình của người làm trong các khu vực tư nhân . Thí nghiệm của Phần Lan ban đầu chỉ nhắm vào người thất nghiệp , nhưng nếu mô hình này thực sự thành công , nó được kỳ vọng sẽ nhân rộng ra toàn quốc thành " thu nhập cơ bản phổ quát " ( universal basic income - UBI ) , không phân biệt giàu nghèo hay công việc . Dù Phần Lan chỉ công bố kết quả thí nghiệm sau khi chương trình kết thúc , thực tế đang có một làn sóng thử nghiệm mô hình này . Một khảo sát năm 2016 của Hãng Dalia Research cho thấy 68 % người dân thuộc các nước Liên minh châu Âu ( EU ) " hoàn toàn hoặc có khả năng " đồng ý với UBI . Các thí nghiệm UBI cũng được xúc tiến tại thành phố Livorno ( Ý ) , khi từ tháng 6-2016 chính quyền " tặng " 500 euro / tháng cho 100 người nghèo nhất nơi đây trước khi mở rộng lên 100 người nữa vào tháng 1-2017 . Mô hình này cũng đang xuất hiện dù đôi khi có sự điều chỉnh ở các thành phố tại Hà Lan , Mỹ , Canada , thậm chí Kenya .
Thế giới liệu có tốt lên khi người dân luôn có sẵn một khoản tiền định mức mỗi tháng từ chính phủ ? Họ sẽ yên tâm đột phá về tư duy , hay thay vào đó là an phận và lười nhác ?