Trao đổi với Tuổi Trẻ , bà Nguyễn Thị Thu Trang , giám đốc Trung tâm WTO và hội nhập ( Phòng Thương mại và công nghiệp VN - VCCI ) , phân tích thêm những thuận lợi , điểm cần đặc biệt lưu ý khi Hiệp định đối tác toàn diện và tiến bộ xuyên Thái Bình Dương ( CPTPP ) có hiệu lực : - Việc phổ biến thông tin , rà soát và chuyển hoá cam kết vào quy định là những việc cần làm ngay để các ưu đãi của CPTPP được tận dụng hiệu quả . Kinh nghiệm cho thấy cần tránh sửa quy định trong nước quá mạnh so với cam kết ... * Bộ Công thương cho biết quá trình đàm phán đã chú ý để có lộ trình mở cửa phù hợp cho các ngành chịu rủi ro như nông nghiệp hay chăn nuôi . Bà thấy các cam kết trong lĩnh vực trên đã phù hợp ? - Nếu so sánh cơ học , có thể thấy trong khi lộ trình loại bỏ thuế của các nước thường chỉ 3-7 năm thì các sản phẩm nông nghiệp của chúng ta đang được hưởng lộ trình dài hơn đáng kể . Thịt gà chỉ xoá bỏ thuế nhập khẩu sau 11-12 năm . Thịt heo tươi có lộ trình loại bỏ thuế là 10 năm , thịt đông lạnh cũng 8 năm . Đường , trứng , muối chỉ xoá bỏ thuế quan cho một khối lượng nhất định ( hạn ngạch ) và lộ trình cũng là 6-11 năm ... * Tuy nhiên , câu chuyện nông sản không chỉ có vấn đề thuế ? - Đúng . Nhiều nước trong CPTPP có thể loại bỏ thuế ngay đối với nông sản , nhưng quy trình cấp phép và kiểm tra kỹ thuật , vệ sinh an toàn thực phẩm lại rất ngặt nghèo và vì vậy vẫn có thể ngăn cản nông sản nhập khẩu mà không cần dùng công cụ thuế . Do đó , bảo vệ nông sản VN trước tác động bất lợi của CPTPP không chỉ dựa vào lộ trình dài mà đủ .
Đã có bài học cay đắng về việc không tận dụng được ưu đãi từ các hiệp định thương mại tự do ( FTA ) mang lại . Cơ hội nói tới chỉ là tiềm năng , và có khai thác được hay không là chuyện khác .