Tổng thống Philippines Rodrigo Duterte phát biểu tại lễ kỷ niệm 120 năm ngày thành lập hải quân nước này hôm 22/5 . " Tôi không thể tham gia vào cuộc chiến không thể thắng " , Tổng thống Philippines Rodrigo Duterte tuần trước tuyên bố tại lễ kỷ niệm 120 ngày thành lập hải quân nước này , dù ông hết lời ca ngợi " lòng dũng cảm " của các binh sĩ trong hoạt động trên biển . Từ năm 2015 , khi còn là thị trưởng Davao , Duterte đã khẳng định " Philippines không thể gây chiến với Trung Quốc " và kể từ khi đắc cử vào năm 2016 , lập trường này được ông giữ nguyên mỗi khi được hỏi về tranh chấp lãnh thổ với Trung Quốc trên Biển Đông , theo Al Jazeera . Nhiều chuyên gia , học giả và quan chức Philippines cho rằng đây là lập trường " chưa đánh đã nhận thua " của Duterte và chính điều này phần nào đã khiến Trung Quốc có những hành động quân sự hóa ngày càng quyết liệt , bất chấp luật pháp quốc tế ở quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa . Trong khi nhiều nước Đông Nam Á và dư luận quốc tế lên tiếng yêu cầu Trung Quốc chấm dứt các hành động quân sự hóa phi pháp trên Biển Đông , Philippines gần như vẫn im lặng , dù nước này sở hữu một " át chủ bài " có thể lấn át sức mạnh quân sự của Bắc Kinh : phán quyết của tòa trọng tài do Liên Hợp Quốc hậu thuẫn bác bỏ yêu sách chủ quyền quá đáng Trung Quốc đưa ra trên Biển Đông . Jay Batongbacal , giám đốc Viện Hàng hải và Luật biển thuộc Đại học Philippines , cho rằng việc Tổng thống Duterte chọn phương án gạt phán quyết của tòa trọng tài quốc tế sang một bên với hy vọng làm hài lòng Trung Quốc để cải thiện quan hệ đã khiến Manila đang thua trong cuộc đấu tranh trên Biển Đông . " Nếu chính phủ tiếp tục hướng đi hiện nay , phán quyết của tòa trọng tài sẽ trở nên không phù hợp với thực tế tại hiện trường trong một vài năm tới " , Batongbacal nhận định . Trong hai tháng qua , giữa lúc dư luận thế giới tập trung sự chú ý vào vấn đề Triều Tiên , Trung Quốc đã âm thầm đẩy mạnh các hoạt động quân sự hóa trên Biển Đông . Các nguồn tin tình báo Mỹ cho biết trong tháng 4 , Trung Quốc đã triển khai tên lửa hành trình chống hạm và phòng không đến các đảo nhân tạo phi pháp ở quần đảo Trường Sa thuộc chủ quyền của Việt Nam . Đến giữa tháng 5 , không quân Trung Quốc tuyên bố đã cho oanh tạc cơ chiến lược H - 6 K diễn tập hạ cánh trên đảo Phú Lâm thuộc quần đảo Hoàng Sa của Việt Nam .
Sự im lặng của chính quyền Duterte trước hành động phi pháp của Trung Quốc ở Biển Đông có thể khiến Philippines thua trong cuộc chiến pháp lý .