Là con thứ ba trong gia đình 9 người con ở xã Đứa Mòn , một xã đặc biệt khó khăn của huyện Sông Mã ( Sơn La ) , Vàng A Mẻ đặt mục tiêu phải đi học đại học , phải có nhiều bằng khen để làm gương cho các em . Tại cuộc thi Sinh viên nghiên cứu khoa học toàn quốc năm 2016 , A Mẻ là sinh viên duy nhất nghiên cứu độc lập giành giải nhất . Vàng A Mẻ quyết tâm giành nhiều bằng khen để làm gương cho các em cố gắng học tập . A Mẻ chia sẻ , hàng ngày chứng kiến cảnh canh tác lạc hậu của người dân địa phương nên cậu quyết tâm thi vào ngành Nông học của Đại học Tây Bắc . Ngay từ năm nhất đại học , nam sinh người Mông đã chủ động đến gặp giảng viên xin làm đề tài nghiên cứu khoa học . Cậu chọn đề tài điều tra thành phần loài cây thuốc bản địa và kinh nghiệm sử dụng cây thuốc của cộng đồng dân tộc Mông ở địa phương bởi thực tế bà con nơi cậu sống còn phá rừng làm nương nhiều khiến cây thuốc quý mất dần . Trong hơn hai năm , A Mẻ thu thập được 42 kinh nghiệm sử dụng cây thuốc . “ Nhiều người nghĩ công việc này đơn giản , chỉ là nghe và ghi chép , nhưng thực sự rất khó khăn ” , A Mẻ nói . Ngoài việc nghiên cứu rất nhiều tài liệu , chàng trai sinh năm 1995 phải trực tiếp đi thực địa . Quãng đường từ trường tới xã Đứa Mòn dài 150 km .
Có những ngày từ sáng đến tối , A Mẻ chỉ ăn một gói mì tôm để có chi phí thực hiện đề tài khoa học về những cây thuốc quý . Kết quả em đã giành giải nhất cuộc thi Sinh viên nghiên cứu khoa học toàn quốc năm 2016 .