Tổng thống Philippines Rodrigo Duterte được cho là người khó đoán . " Nếu Bắc Kinh xây dựng trên bãi cạn Scarborough , hoặc tiếp tục ngăn ngư dân Philippines tiếp cận khu vực này , họ có thể gây nên phản ứng dữ dội ở Philippines và buộc ông Duterte thực hiện chiến lược tương tự với chiến lược của cựu tổng thống Benigno Aquino " , Phillip Orchard , chuyên gia về Đông Nam Á tại tổ chức nghiên cứu địa chính trị Stratfor , Mỹ , trao đổi với VnExpress . Bộ Quốc phòng Philippines hôm 7/9 công bố các hình ảnh tàu Trung Quốc đi vào Scarborough , khẳng định các tàu này có khả năng hút cát và thực hiện các hoạt động khác để xây đảo nhân tạo . Bắc Kinh sau đó lên tiếng xác nhận điều các tàu hải cảnh đến Scarborough để " tuần tra thực thi pháp luật " nhưng phủ nhận ý định xây dựng bãi cạn . Scarborough , khu vực đánh cá truyền thống của Philippines , là điểm nóng tranh chấp giữa Manila và Bắc Kinh sau khi Trung Quốc chiếm giữ hồi 2012 . Suốt từ đó đến khi kết thúc nhiệm kỳ hồi tháng 6 vừa qua , Tổng thống Aquino đã thực hiện một chiến lược kiên quyết nhằm đẩy lui ý đồ độc chiếm Biển Đông của Trung Quốc . Cùng với việc tăng cường hợp tác quốc phòng với đồng minh Mỹ bằng cách ký hiệp ước cho phép quân đội Mỹ đồn trú luân phiên tại các căn cứ quân sự của Philippines , ông Aquino còn là người thúc đẩy vụ kiện Trung Quốc ra Tòa trọng tài thành lập theo phụ lục VII của Công ước Luật biển năm 1982 của Liên Hợp Quốc ( UNCLOS ) . Manila đã giành thắng lợi lớn sau khi Tòa ra phán quyết giữa tháng 7 , bác bỏ yêu sách " đường lưỡi bò " phi lý của Bắc Kinh ở Biển Đông . Cựu tổng thống Aquino cũng là người coi trọng việc tăng hợp tác với các nước cùng có tranh chấp với Trung Quốc , thúc đẩy đối thoại trong nội khối ASEAN nhằm đưa ra tiếng nói chung của hiệp hội này , phản đối các hành động gây căng thẳng của Trung Quốc . Chuyên gia Mỹ Orchard cảnh báo Trung Quốc đang nỗ lực lợi dụng sự thay đổi lãnh đạo ở Philippines , " lôi kéo " ông Duterte về phía mình , thúc đẩy hợp tác theo những điều kiện mà Bắc Kinh đưa ra .
Dưới sức ép của công chúng , Tổng thống Philippines Duterte sẽ buộc phải cứng rắn nếu Trung Quốc thay đổi hiện trạng bãi cạn Scarborough ở Biển Đông .