Là triều đại phong kiến cuối cùng trong lịch sử Việt Nam , nhà Nguyễn giai đoạn độc lập ( 1802 - 1858 ) làm chủ lãnh thổ từ ải Nam Quan đến mũi Cà Mau , gồm cả Đàng Trong và Đàng Ngoài . Lựa chọn Nho giáo làm học thuyết trị nước , triều Nguyễn xây dựng mô hình giáo dục mô phỏng theo Trung Hoa . Chương trình học tập phân thành tiểu học ( dành cho trẻ từ 6 đến 10 tuổi ) và đại học ( từ 10 tuổi trở lên , có vốn tri thức tương đối ) . Học trò học Tứ Thư , Ngũ Kinh , sau đó trải qua các kỳ thi lần lượt là Hương , Hội và Đình . Theo Lịch sử Việt Nam tập 5 , chương trình , phương thức dạy và học , thi cử của triều Nguyễn vẫn theo lối khoa cử sáo mòn từ nhiều thế kỷ trước . Điểm vượt trội là đã thực hiện chính sách giáo dục đối với các dân tộc ít người . Nhà Nguyễn là vương triều đầu tiên và duy nhất trong lịch sử trung đại triển khai việc này . Chính sách giáo dục đối với dân tộc ít người được vua Minh Mệnh ( còn gọi là Minh Mạng ) thiết kế , vua kế nhiệm Thiệu Trị , Tự Đức thực thi với mục tiêu xây dựng nền Nho học thống nhất cả nước , không phân biệt người Kinh với người thiểu số , không phân biệt đẳng cấp , xoá bỏ dần hủ nạn , cục bộ ở vùng xa . Triều Nguyễn duy trì hệ thống trường công và trường tư . Triều đình xây dựng hệ thống học đường quy mô vừa và nhỏ với mạng lưới giáo chức đông đảo rải khắp địa bàn dân tộc thiểu số ( trừ vùng Thuỷ Xá , Hoả Xá ở Tây Nguyên ) .
Nhà Nguyễn là vương triều đầu tiên và duy nhất trong lịch sử trung đại thực hiện chính sách giáo dục đối với các dân tộc ít người .