Ba tháng trước , tôi bước vào một nhà thờ ở thủ đô Brussels , Bỉ . Ở đó , người ta đặt nến trong những chiếc cốc nhỏ trên một chiếc bàn ở sảnh chính . Những cây nến được phân thành hai loại , một to , một nhỏ . Phía dưới mỗi loại có một tấm bảng đề , 2 e và 5 e , bên cạnh chiếc bàn thì là một thùng gỗ nhỏ đựng tiền . Những du khách tới thăm , nếu muốn cầu mong một điều gì có thể thắp một ngọn nến rồi bỏ tiền vào chiếc hòm gỗ bên cạnh . Đó là những ngày cận kề dịp lễ Noel , tuy vậy , nhà thờ cũng chỉ lác đác vài người . Trong kỳ nghỉ lễ dài ấy , tôi đã qua Bỉ , Pháp , Thuỵ Sĩ và Hà Lan . Ở bến tàu , bến xe , nhà thờ hay đường phố … mọi thứ đều khá vắng vẻ , nếu không muốn nói là hơi buồn chán . Ở Việt Nam thì khác , trước Tết , không khí đã bắt đầu rộn ràng . Người người đổ ra đường , vào các trung tâm thương mại mua sắm , nào đào quất , nào bánh kẹo .
Những tín ngưỡng mang tính “ cuồng tín ” không chỉ tạo ra một không gian thiếu tính tổ chức mà còn làm sai lệch đi bản chất của tín ngưỡng .