" Bất lực và có lỗi với tiền nhân " là cảm giác của nhiều cụ già làng Nghĩa Lập , xã Vinh Phú , nằm trên vùng cát trắng ven đầm phá của huyện Phú Vang , tỉnh Thừa Thiên - Huế . Trong lần cùng đến mái đình rêu phong gần đây , chúng tôi chứng kiến các bô lão của làng đã vô cùng hoảng hốt khi 23 bản sắc , 3 bộ sách Hán - Nôm cổ và nhiều văn bản , khế ước được xem là " thần cốt " , là bảo vật của làng trông qua như một mớ " bùng nhùng " . Gần phân nửa trong số đó bị mối mọt gặm nhấm là rách nát tả tơi . Một số văn bản chỉ còn giữ một phần , phần còn lại thủng lỗ chỗ xen lẫn với mục mủn . Đặc biệt là những cuốn sách Hán - Nôm quý giá đã bị mục nát gần như hoàn toàn . Tình trạng đó cũng diễn ra tại làng biển Trung Đồng thuộc xã Điền Hương , huyện Phong Điền . Làng có 5 họ lớn là Lê , Trần , Văn , Nguyễn , Phan , vốn có rất nhiều sắc phong và văn bản Hán - Nôm quý giá được lưu truyền từ nhiều đời , nhưng tư liệu của 3 họ là Lê , Trần , Nguyễn đến nay bị hư hỏng gần như toàn bộ . Trong đó , họ Phan được giới thiệu còn nhiều tư liệu nhất làng . Tuy nhiên , khi chúng tôi tìm đến trưởng họ Phan là ông Phan Huy Phú , ông nói như mếu rằng dòng họ ông hiện chỉ còn giữ được 8 văn bản , nhưng cũng không dám đụng vào vì trong tình trạng mục mủn , chỉ cần mạnh tay là rách nát , coi như ... xong . Cuối tháng 4 , triển lãm " Tài liệu Hán - Nôm , bản gốc và bản số hóa " đã khai mạc tại Thư viện Tổng hợp Thừa Thiên - Huế , thu hút sự quan tâm của nhiều người .
Rất nhiều làng xã , dòng họ , gia đình của tỉnh Thừa Thiên - Huế đang gặp phải thảm trạng là hàng loạt văn sách cổ quý của làng bị mối mọt và thời tiết làm mục nát , vô phương cứu chữa .