Theo nghiên cứu của Mekong Freedom Network , 8 đập thuỷ điện chắn ngang sông Mekong ( Lan Thương ) trên đất Trung Quốc đã giữ lại tổng cộng hơn 40 tỉ m3 nước cho các mục đích phát điện , tưới tiêu ... Đây là một trong số nguyên nhân chính khiến dòng chảy sông Mekong trở nên bất thường những ngày qua . Các nhà hoạt động môi trường ở Thái Lan cho biết mực nước thấp nhất họ quan sát được trên sông Mekong là khi đập Cảnh Hồng , thuộc tỉnh Vân Nam ( Trung Quốc ) giảm mức xả nước xuống chỉ còn 500 m3 / giây . Đến ngày 18-7 , Cảnh Hồng tăng lượng nước xả lên 1.000 m3 / s , tuy nhiên nước sông Mekong ở vài tỉnh phía bắc và đông bắc Thái Lan vẫn chưa phục hồi , khiến các hoạt động như giao thông đường thuỷ , đánh bắt cá , bơm nước ... đều bất khả thi . Nhìn chung , các chuyên gia chỉ ra 3 nguyên nhân chính khiến mực nước sông Mekong ở Thái Lan , Lào , Campuchia , Việt Nam xuống thấp kỷ lục : lượng mưa năm nay giảm ; đập Cảnh Hồng xả ít nước ; đập Xayaburi ở Lào chạy thử nghiệm . Bà Pianporn Deetes - giám đốc chiến dịch của Tổ chức Sông ngòi quốc tế tại Thái Lan ( International Rivers ) - kêu gọi đã đến lúc chính phủ các quốc gia trong khu vực cần nỗ lực kiểm soát việc khai thác sông Mekong . Bà Pianporn nhận định các biểu hiện như mực nước thấp bất thường , sự xuất hiện của cồn cát và ghềnh đá dưới đáy sông , cá chết hàng loạt , trạm bơm ngưng hoạt động ... chỉ là " khởi đầu " của một viễn cảnh xấu phía trước . Từ đây cho đến tháng 10 , khi đập Xayaburi ở Lào trữ nước để chính thức đi vào hoạt động , tình hình chưa biết khi nào sẽ cải thiện . " Hôm nay chỉ mới có 2 đập thuỷ điện giữ nước mà chúng ta đã bị ảnh hưởng nghiêm trọng . Vẫn còn 28 đập khác ở Trung Quốc và 11 đập ở Lào đã được lên kế hoạch ... " - bà Pianporn băn khoăn . Báo Trung Quốc " né " thuỷ điện Sau khi báo chí Đông Nam Á đồng loạt đưa tin về sông Mekong , hôm nay ( 22-7 ) , Tân Hoa xã của Trung Quốc cũng chạy bản tin về " mực nước thấp kỷ lục " trên sông Mekong trong đầu mùa mưa .
Tổ chức Mekong Freedom Network của Thái Lan nhận định : 8 đập thuỷ điện nằm trên lãnh thổ Trung Quốc là thủ phạm chính khiến mực nước sông Mekong xuống thấp kỷ lục .