Trong cuốn Cơ sở văn hoá Việt Nam , giáo sư Trần Ngọc Thêm cho biết lịch dương phát sinh từ vùng văn hoá Ai Cập khoảng 3.000 năm TCN dựa trên chu kỳ chuyển động của mặt trời , mỗi năm 365,25 ngày . Ngược lại , lịch âm phát sinh từ vùng văn hoá Lưỡng Hà dựa trên chuyển động của mặt trăng với chu kỳ 29,53 ngày , mỗi năm có 354 ngày . Lịch âm chỉ còn ở một số lịch Hồi giáo Lịch âm xác định ngày trong tháng nhờ vào mặt trăng : mặt trăng tròn rồi lại khuyết nên người xưa đã nhận thấy bầu trời đêm ở Trái đất có độ sáng khác nhau , từ đó dựa vào độ sáng tối này để tính ngày . Ngày mà ban đêm ở Trái đất tối nhất gọi là sóc . Đây là ngày cơ bản nhất để tính lịch , khoảng cách giữa 2 sóc là một tháng dài 29,53 ngày . Không thể để số lẻ , người ta đưa ra quy luật nếu khoảng cách giữa 2 sóc là 30 ngày thì tháng đó đủ , còn khoảng cách giữa 2 sóc là 29 ngày là tháng thiếu . Hệ thống lịch hình thành chỉ bằng việc xác định các sóc liên tiếp nhau để tính ngày tháng là lịch hoàn toàn dựa vào mặt trăng hay là lịch âm " đúng nghĩa " . Ngày nay , loại lịch này chỉ còn được sử dụng trong một số loại lịch Hồi giáo . Nhờ vào mặt trời để xác định các mùa Từ lâu mọi người vẫn quen miệng gọi lịch âm hay lịch dựa vào mặt trăng để chỉ lịch truyền thống của Việt Nam và một số nước Á Đông . Thật ra , lịch của chúng ta vẫn dựa vào mặt trời để xác định những thông tin quan trọng , do đó phải gọi là lịch âm dương .
Người Việt đón tết cổ truyền dựa vào loại lịch mà mọi người hay gọi là lịch âm . Thực tế cách gọi này đúng không ?