АллахӀан 99 цӀе ( — АллахӀан хаза цӀераш) — Къуръан а, Суннат а чуьра Делан исламера цӀераш. Къуръанца: وَلِلّهِ الأَسْمَاء الْحُسْنَى فَادْعُوهُ بِهَا وَذَرُواْ الَّذِينَ يُلْحِدُونَ فِي أَسْمَآئِهِ سَيُجْزَوْنَ مَا كَانُواْ يَعْمَلُونَ — «АллахӀан хаза цӀераш ю; кхайкха Цуьнга цаьрца, бита Цуьнан цӀерашца боькъурш. Шеш лелочунна мах оьцур бу цара!».

Йукъара хаамаш

Цхьана исписке тоьхна йолу АллахӀан цӀерийн барам, билгалбоккху Мухаммад пайхӀамаран  дешнаша

Къуръана тӀедуьллу уьш дуӀнашкахь лелаяр:

Академийн белхашкахь цӀераш дукха хьолахь нисйо Къуръан чохь хьахаяран рогӀехь. ТӀаккха а ламаст хилла уьш нисъяр Ӏарбийн абатца. «АллахӀ» цӀе дукха хьолахь йукъа цат уху цӀерийн испискан, иза лору уггаре лакхара (al-ism al-'azam), дукха хьолахь бӀолгӀа цӀе ю а олу. Къуръано цхьана кепара цӀерийн исписка ца ло дера, тайп-тайпанчу ламасташкахь иза цхьаьна йа шина цӀерца къаьстиш хила а тарло.

Испискашкахь АллахӀан цӀераш ялайо Ӏарбийн меттан билгалчу артиклца аль-. Амма нагахь АллахӀан цӀе дуӀанехь фразин йукъахь а йоцуш йоккхуш елахь, ша, тӀаккха аль- меттана олу йа- («Йа-Салям» — «ХӀай, Дуьне кхоьллинарг!»).

Классификаци
Ерриг 99 цӀе билламе екъа мегар ду шина йа кхаана билгалонца. Цкъа хьалха, къастайо Делан сипаташ дуьйцу цӀераш (adh-dhāt а, aṣ-ṣifāt а), ткъа шолгӀа цӀе схьаяларца: ламастан цӀераш а, Къуръан чуьра цӀераш а. Исламехь ю дика кхетош билгалъяьхна классификацеш, масала, сипатийн цӀераш йукъахь къастаяла таро ю къинхетаман а, къовламан а, хазаллин а, возаллин а, кхин а цӀераш.

«Танзих» (tanzīh) а, «ташбих» (tashbīh) а концепцеш гойту исламера антропоморфизман  проблема. Танзихо Дела адамца вустар ца магадо. Кхечу агӀора, адамо тӀеоьцу деланиг танзихан ламастаца догӀу шен дахаран кхетамца а, таронца а, цундела, гойту Дела Маьрша, Сийлахьверг, кхин а цӀерашца. Ташбих нисса дуьхьала ду танзихан, цунна го цхьа хӀума кхечу хӀуманах тера дериг. Динан концепцехь цуо билгалдоккху деланиг гайта таро хилар Дала ша кхоьллинчуьнца. Ташбихан цӀераш ю Къинхетаме дог дерг, Дезашверг, Къинхетам бийриг, кхин а.

Къуръано боху, цхьа а хӀума кхочура йац АллахӀе йа цунах тера а хир йац. Вукха агӀора, Къуръано вуьйцу АллахӀ адаман атрибуташца йа адаман дахарца — куьйгаш, Ӏарш. ТӀаккха хаттарш кхоллало: Къаьсташ вуй техьа Дела ша кхоьллинчех, хӀу бакъо йолуш гойту АллахӀ цуо коьллинчаьрца вустуш. Жоьпаш къовсаме ду классикан исламан динӀаморехь. ХӀинца уггаре яьржинарш ю матуридийн а, ашӀарийн а АллахӀан сипатийн а, атрибутийн а кхетаман концепцеш. Оцу концепцица, КӀуръанехь а, хьадисехь а далош долу АллахӀ вийцар тӀеиэца дезаш ду бакъдина. При этом

Бакъонаш
Масала, нагахь талорхой динчунна дохко бевллехь, тӀаккха царна ца до хӀоттийна таӀзар. Ткъа тӀетовжу хӀокху Къуръанан аятан: «И ца догӀу царна, дохко бевллачарна, шу царал толале. Шуна хоийла, АллахӀ — Гечдийриг, КъинхӀетаме дог дерг ву!» И ши цӀе яккхаро тешалла до, АллахӀа гечдо ишттачу нахана, къинхетам бо царех, хӀоттийна кхелах кӀелхьара бохуш.

АллахӀан цӀераш
АллахӀан 99 цӀе