Макане — Нохчийчуьра Теркан кӀоштара йуьрт йу.

Маканен йуьртан меттиган административан центр йу.

Географи
Лаьтта Теркан аьтту бердаца, кӀоштан йукъ йолчу ЧӀулга-Юртан 28 километр къилба-малхбалехьа, Лаха Неврена а, Макан-КӀотарна а йукъахь.

Лулара ярташ: къилбаседа-малхбузехьа — Макан-ГӀала, Лаха Невре, Чернокозово, Новр-ГӀала, къилбаседа-малхбалехь — Савельевски гӀала, къилба-малхбалехь — Макан-КӀотар а, Гал-ГӀала а, къилба-малхбузехьа — Минеральни, малхбузехьа — Лакха Невре, малхбалехьа — Новотерски.

Микротопоними
Маканен гуонаха дукха микротопонимаш йу:
Аьхкина барз – Маканен малхбалехьара, йуккъерчу бӀешерийн кошан барз.
Шонгин боьра – Маканен малхбалехьара меттиг. Шонга – наггахь бен хаалуш йоцу нохчийн шира цӀе.
Элашханан тогIи – Маканен малхбалехьара меттиг.
СенмаIашка – Галнен а, Маканен а йукъарчу хьуьнхара меттиг.
Чурт дегIе – Маканен малхбалехьара СенмаIашкан кӀоштара меттиг.
Сийлахь-Боккхачу Даймехкан тӀамехь 1941-1945 шерашкахь кхелхинчарна хӀоттийна хӀоллам. Лаьтта Маканен йуккерачу ишколан хьалха.
Муьжгийн мохк – дайначу бӀешарахь Россера схьакхелхинчарна дӀаделла лаьттан доккха дакъа.
Элийн мохк – Маканен къилба-малхбузера латтанаш.
Iажаркхан тогIи – Маканен малхбузера тогӀи.
ЦIийдарийн тогIи – Маканен малхбузера хаза тогӀи. ЦIийдарех маканхоша кечдора басарш.
Шидин мохк – Шида паччахьан эскарера эпсар хилла, шен мехкан тӀедаьлла даьхний Шидас дӀа а дуьгий, ялта хӀаллакдарна гӀуда ца текхча дӀа ца лора даьхнийн дайшна.
Хьакхин орамашка – Маканен къилбаседа-малхбузехь. «Хьакхин орам» - акха хьакхарчаша буу орамаш бу.
Шидийн берийн хьун – эпсаран Шидин тӀаьхьенийн хьун.
Наж хьун – Теркан аьтту бердаца йолу хьун.
Зеламханан тогIи – Маканен къилбаседа-малхбузехь йолу тогӀе.
Бухбоцу Iам – Маканен малхбалера Ӏам.
Iаьржа Iам ]] – Маканен малхбалера Ӏам. ЦӀе йелла Ӏам чуьра хин бесах.
Макан кIотар – Маканен малхбалера кӀотар, Галнен а, Маканен а йукъахь лаьтта. Кхуза хуьйшура Маканера а, Галнера а бахархой.

Этимологи
ЦӀе уьйр йолуш хила тарло гӀалагӀазкхийн Теркан аьрру бердаца йолчу Макан-ГӀалица. Нохчийн йуьртан а, гӀазакхийн гӀалийн (Макане, Макан-ГӀала)  а этимологи кхетош йац хӀинци а. XVII бӀешарахь дуйна архиван документашкахь хаало – Мекене меттиг. Хила тарло, этноним ялар "Мака" + "ане" шина орамех, аьлчи а «Мака» боьршачу стеган цӀе йу, ткъа «ане» - нийса меттиг. Уллорчу Лаха Неврехь беха МакаевгӀар, церан дайшкара яьлла а хила тарло йуьртан цӀе.

Бахархой

Истори
1944 шарахь нохчий а, гӀалгӀай а, ара а баьхна Нохч-ГӀалгӀайн АССР дӀаяьккхинчул тӀехьа Маканен цӀе хийцина Кругловка аьлла. Кхазакхстанера цӀадирзинчул тӀаьхьа шира цӀе йухаерзийна.

Дешар
Маканен муниципалан йуккъера йукъарадешаран ишкол.

Тайпанаш
Юьртахь деха тайпанаш:
Билтой
Буной
Зандакъой
Курчалой.
Таркхой.
Харачой
ЦӀадахьрой
Чартой
Чунгарой,
ЧӀинхой,
Ширдий,
Шотой,
Элистанжхой,
Энганой,
Ӏаларой,
Макане