.

Гуьржи́йн йо́за — цхьацца картвелийн меттанаш, уггаре хьалха гуьржийнчо а лело абатан йоза, ткъа иштта наггахь леладо мегрелийн, сванийн, кхин а меттанаша. Доьшу аьрру агӀонера аьтту агӀорхьа. Таханлера гуьржийн абат лаьтта 33 элпех; даккхий элпаш абатехь дац, амма кортошкахь а, кхин цхьацца меттигашкахь а дерриг дош яздан тарло лакхара а, лахара а арадоху элементаш доцуш, нисса йогӀу шина асан юкъахь (хьажа суьрте) — иштта яздар кхечу абаташкара даккхийн элпийн аналог лору, цунах олу «мтаврули». Оцу кепара гуьржийн йозан символаш Юникод юкъатоьхна 11.0 верси тӀиера йолмйна.

Гуьржийн абатан бух тӀехь йира барон Услара «Кавказан абат», Кавказан йоза доцу меттанашна фиксаци ярхьама. 1938—1954 шерашкахь гуьржийн йоза (кхин тӀе хьаьркаш тоьхна) кхин а леладора абхазийн а, хӀирийн а (Къилба ХӀирийчоьнна) меттанаша.

Историн очерк

Картвелистикехь ю тайп-тайпана гипотезаш гуьржийн абатал хьалхарчу абатах лаьцна. Тайп-тайпанчу теорешца, цуьнан бух бу Ӏарамийн, грекийн я коптийн йозан тӀаьхь. Немцойн Ӏилманчо Х. Юнкера, иранан меттан говзанчо, аратеттира мхедрули а, хуцури а, эрмалойн абатан санна Ӏарамийн-пехлевийн йозан бух тӀаьхь хиларан верси, кхин тӀе гайтира эрмалойн йозанах дозуш доцу хуцурин йоза аршакидийн пехлевих далар. Юнкерца, мхедрули йоза хуцурин курсиван кеп санна лара мегар ду.

Дуьненан историн Ӏилманехь уггаре шуьйра яьржира V—VII бӀешеран эрмалойн хьосташкахь бух болу ойла, цуьнца дуьххьарлера гуьржийн йоза — мргвловани — кхоьллинарг ву Месроп Маштоц (иштта 405 шарахь эрмалойн абат кхоьллина волу). Амма и чӀагӀо бакъ ца карайо эрмалойн доцу хьосташкахь. Гуьржийн йоза Маштоца кхолларан гипотеза къобал йо яккхийчу энциклопедеш а, академикан Ӏилманчаша а. А. Г. Периханяна а, Дж. Гриппина а дийцарехь, тарло, Месроп Маштоц дуьххьал дӀа гуьржийн йоза даьккхинарг вацахь а, амма тӀаьхьарниг цуо дакъа ца лаьцчи кхоллалур йолуш яцара.
Гуьржийн абат