جانلی بیلیم یا بیولوژی (بیوس – جانلی، لوگوس – علم) (اینگیلیسجه:Biology، فارسجا: زیست شناسی)  جانلی طبیعت حاقیندا کومپلکس علمدیر. حال-حاضیردا یئر اۆزرینده مؤوجود اوْلان و محو اوْلموش کُلّی میقداردا نؤع مۆختلیف ‌لییی، اوْنلارین قۇرولوشو و فونکسیاسی، منشیی، چوْخالماسی و اینکیشافی، جانلی و جان‌سیز طبیعت‌له علاقه‌سینی اؤیرنیر. بیولوژی حیاتا خاص اوْلان عۆمومی و اؤزل قانون اویغونلوقلاری بللی ائدیر. بیولوژینین چوْخلو بؤلمه‌لری‌نین اوْلماسینا باخمایاراق، قانون اویغونلوقلار، اساساً، عۆمومی بیولوژی طرفیندن تدقیق ائدیلیر. عۆمومی بیولوژی اؤزونده، اساساً، یئر اۆزرینده حیاتین عمله گلمه‌سی حاقیندا نظریه‌نی، سلول حاقیندا نظریه‌نی (سیتولوژی)، مولکولی بیولوژی، اینسان حاقیندا نظریه‌نی، اکولوژی، ژنتیک، بیوسفر حاقیندا نظریه‌نی، تکامول نظریه‌سینی (داروینیزمی)، اوْرقانیزمین اینکیشافینی اؤیرنیر.
بیولوژی