اینسان حاقلاری یوخسا بشر حوقوقو () میلی حوقوق و میلتلرآراسی حوقوقو طرفیندن قوْرونموش اینسانلارین داورانیشلاری اۆچون قۇرولموش اخلاقی معیارلارا دئییلیر.

گئچمیشی
قدیم میلت لری بین الخالق شکیل ده اینسان حاقلارین دوشونممیشلر. ایلک دوغرو اولان اوروپا دا اورتا چاغدا  طبیعی اولان حاقلار و اوروپانین آچیقلیق دؤنمینده چوخ گوزه دیمیش.

۱۷ یوز ایلینده اینگیلیسلی فیلسوف جان لاک دوغال حاقلاریندان دانیشدی.

۱۷۷۶ ایلینده آمریکا بیرلشمیش ایالتلرینده و ۱۷۸۹ فرانسه ده بیرلشمیش ایالت لرین ایستیقلال اعلامیه سینین اؤنجولوقینن و فرانسه ده کیشیلر و وطنداشلار حاقی اعلامیه‌سیله.

تشکیلاتلار
بیرلشمیش میلت لر قورومو دن آد آپارماق اولار.

بین الخالق سطحدهحیمایت

اینسان حاقلاری شوراسی:
بو شورا ۲۰۰۵ ده ایشین باشلامیشدیر. بو شورانین اینسان حاقلارینا قارشی ایش گؤرنلری سورغولاماق ایختیاری واردیر.
بیرلشمیش میلتلرین ۱۹۳ عوضوندن ۴۷ سی بو شورادا عوضودیرلر.
اینسان حاقلاری