নাইজেৰিয়া ( ইংৰাজী : Nigeria) পশ্চিম আফ্ৰিকাৰ এখন ৰাষ্ট্ৰ। ইয়াৰ ৰাজধানীৰ নাম আবুজা। তেল সমৃদ্ধ নাইজেৰিয়া আফ্ৰিকাৰ আটাইতকৈ বেছি জনবহুল দেশ। ইয়াৰ পশ্চিমে বেনিন, পূবে চাদ আৰু কেমেৰুণ, উত্তৰে নাইজাৰ আৰু দক্ষিণে গিনি উপসাগৰ অৱস্থিত।

নাইজেৰিয়া ১৯৬০ চনৰ ১ অক্টোবৰ তাৰিখে ব্ৰিটেনৰ পৰা স্বাধীনতা লাভ কৰে। বৰ্তমান দেশখন ৩৬টা ৰাজ্য আৰু কেন্দ্ৰীয় ৰাজধানী এলেকাৰে গঠিত। ১৯৬৬ চনৰ পৰা ১৯৯৯ চনলৈ দেশখন বিভিন্ন সময়ে সামৰিক শাসনৰ সন্মুখীন হৈছিল। ১৯৯৯ চনত দেশ খনত পুনৰবাৰ গণতন্ত্ৰ স্থাপন হয়।

নামৰ উৎপত্তি
নাইজেৰিয়া নাম দেশখনৰ মাজেৰে প্ৰৱাহিত নাইজাৰ নদীৰ পৰা আহিছে। এই নাম ঊনৈছ শতিকাৰ শেষৰ ফালে ফ্ল'ৰা শ্ব'য়ে গঠন কৰে। দেশখনৰ নাম সম্পৰ্কে আৰু কোনো তথ্য পোৱা নাযায়। ইউৰোপীয় উপনিৱেশবাদৰ পিছৰ পৰা তুয়াৰেগ শব্দৰ পৰিৱৰ্তে এই নাম ব্যৱহৃত হবলৈ ধৰে।

ভূগোল
নাইজেৰিয়াৰ মুঠ মাটিকালি । ই পৃথিৱীৰ ৩২তম বৃহৎ দেশ। ইয়াৰ উপকূলীয় সীমাৰেখাৰ দৈৰ্ঘ্য ৮৫৩ km.

নাইজেৰিয়াৰ উচ্চতম স্থান হৈছে চাপ্পাল ৱাদ্দি ( )। নাইজাৰ নদী আৰু বেণু নদী দেশখনৰ প্ৰধান নদী। এই দুখন নদীৰ মোহনাত নাইজাৰ ব-দ্বীপ অৱস্থিত। এই ব-দ্বীপ মধ্য আফ্ৰিকাৰ বিস্তৰ মেনগ্ৰ'ভ অৰণ্যৰ মুখ্য স্থান।

নগৰ-মহানগৰ
২০১২ চনৰ মতে নাইজেৰিয়াৰ ১০ লাখকতকৈ বেছি জনবসতি থকা চহৰ সমূহ হল :
নাইজেৰিয়া