পানীকাউৰী (, বৈজ্ঞানিক নাম-Microcarbo niger) এটা জলচৰ চৰাইৰ প্ৰজাতি৷ দৈকলা (Indian Cormorant) তকৈ ইয়াৰ আকাৰ সৰু আৰু ঠোঁট চুটি৷ ই ভাৰত উপ-মহাদেশত বহুলভাৱে বিস্তৃত হৈ আছে৷ ই সাধাৰণতে অকলশৰে বা সৰু গোটত জলাশয়সমূহত চৰে৷

বিৱৰণ

পানীকাউৰীৰ দেহৰ দৈৰ্ঘ্য প্ৰায় ৫০ ছে:মি: হয়৷ পূৰ্ণবয়স্ক মতা পানীকাউৰীৰ দেহটো জিলিকি থকা ক'লা বৰণৰ৷ ইয়াৰ মুখত কিছুমান বগা ফুট থকা দেখা যায়৷ ইয়াৰ মূৰ অংশত সৰুকৈ মুকুট (crest) এটাও থাকে৷ ইয়াৰ চকু আৰু মুখ গাঢ় বৰণৰ৷ প্ৰজনন নোহোৱা কালত পোৱালি আৰু পূৰ্ণবয়স্ক পানীকাউৰীৰ গাৰ বৰণ মটিয়া হয়৷ তাৰোপৰি ইয়াৰ মুকুটটোও অস্পষ্ট হৈ থাকে৷

টেক্স'নমি
পোনপ্ৰথমে ভেইলট (Veillot) এ ১৮১৭ চনত পানীকাউৰীক Hydrocorax niger হিচাপে বৰ্ণনা কৰিছিল আৰু ইয়াক  Hydrocorax গোটৰ অন্তৰ্ভুক্ত কৰিছিল৷ পৰৱৰ্ত্তী কালত ইয়াক Phalacrocorax গোটৰ অন্তৰ্ভুক্ত কৰা হয়৷

বিতৰণ
পানীকাউৰী ভাৰত, শ্ৰীলংকা, বাংলাদেশ আৰু নেপালত প্ৰধানকৈ বিস্তৃত হৈ আছে৷ তাৰোপৰি বাৰ্মা, থাইলেণ্ড, লাওছ, ইণ্ডোনেছিয়া আদিৰ কিছু কিছু অংশতো ইয়াক দেখিবলৈ পোৱা যায়৷

বাসস্থান
পানীকাউৰীয়ে প্ৰধানকৈ সৰু বৰ সকলো জলাশয় যেনে সৰু পুখুৰীৰ পৰা হ্ৰদ, নৈ আদিত চৰিবলৈ পছন্দ কৰে৷

আচৰণ

পানীকাউৰী নিজৰ বাহ আৰু জিৰণি লোৱা ঠাইৰ আশে পাশে হুলস্থুলীয়া হৈ থাকে৷ ইয়াৰ মাতটো এস-এস-এস আৰু কেতিয়াবা কঅক-কঅক-কঅক ধৰণৰ৷ ই সাধাৰণতে অন্য জলচৰ চৰাইবোৰৰ লগতে বৃহৎ গোটত জিৰণি লোৱা দেখা যায়৷

খাদ্য
পানীকাউৰীয়ে সাধাৰণতে দলীয়া ভাৱে চৰা দেখা যায়৷ কেতিয়াবা ইহঁতে অকলশৰেও খাদ্যৰ সন্ধান কৰে৷ ই চিকাৰ ধৰিবলৈ পানীৰ তলতো সাঁতুৰিব পাৰে৷ ই হাঁহ ধৰে যোৰপতা ঠেঙেৰে (webbed) পানী ঠেলি আগবাঢ়ি যায়৷ ইয়াৰ প্ৰধান খাদ্য মাছ৷ মাছ পানীৰ পৰা চিকাৰ কৰি আনি ই পাৰত খায়হি৷ ফলত অন্য চৰাই যেনে দৈকলা, বগলী আদিয়ে ইয়াৰ পৰা চিকাৰ চুৰ কৰা বুলিও জনা যায়৷ ই পানীৰ পৰা ওলায়ে ডেউকা দুখন বহলকৈ মেলি ধৰি লৰচৰ নকৰাকৈ ৰৈ থাকে৷ এনে আচৰণৰ প্ৰধান উদেশ্য ডেউকা শুকুওৱা বুলি ধাৰণা কৰা হয়৷

প্ৰজনন

পানীকাউৰীৰ প্ৰজনন কাল সাধাৰণতে পাকিস্তান আৰু উত্তৰ ভাৰতত জুলাইৰ পৰা ছেপ্টেম্বৰ মাহ আৰু দক্ষিণ ভাৰতত  নৱেম্বৰৰ পৰা ফেব্ৰুৱাৰী মাহ৷ শ্ৰীলংকাত ই ডিচেম্বৰৰ পৰা মে মাহলৈকে প্ৰজনন কৰে৷  নিজৰ বাহৰ আশে পাশে প্ৰজননৰ সময়ত মতা পানীকাউৰীয়ে ডেউকা জোকাৰি আৰু ঠোঁট তল-ওপৰ কৰি মাইকী জনীখ আকৰ্ষিত কৰিবলৈ প্ৰদৰ্শন কৰে৷ তাৰোপৰি ই মাইকীজনীক আহাৰো যচা দেখা যায়৷ মতা-মাইকী উভয়ে বাহ সজাত অংশ লয়৷ ইয়াৰ বাহটো সাধাৰণতে গছৰ সৰু ডালি আদিৰে সাজে৷ এবাৰত দুটাৰ পৰা ছটাকৈ বগা বৰণৰ কণী পাৰে৷ ১৫-২১ দিনৰ ভিতৰত কণী ফুটি পোৱালী জগে৷ এমাহমানৰ ভিতৰত পোৱালীয়ে বাহ এৰে৷
পানী কাউৰী