L'aragonés d'as Comarcas Churras (Alto Millars, Alto Palancia, Rincón d'Ademuz, Los Serrans, Foya de Bunyol y Canal de Navarrés), yera pareixito a l'aragonés d'as comunidaz aragonesas y se castellanizó quedando-ne restos que caracterizan l'actual castellano churro, con un adstrato valenciano que se suma a los aragonesismos d'o substrato aragonés.

A presencia de l'aragonés en as comarcas churras se debe a repoblacions feitas con aragoneses y navarros en estas comarcas interiors en a Edat Meya. A muga entre l'aragonés y o catalán se puet explicar en a Sierra d'Espadán por as mugas d'a Diocesi d'Albarracín-Segorb, y en Penyagolosa por a muga entre a Comunidat de Teruel y o Reino de Valencia. As repoblacions con aragoneses u con Valencianos aragonesoparlants continoron en o sieglo XVII dimpués de ser forachitatos os moriscos.

Los textos medievals en romance aragonés, dirichitos a chent aragonesoparlant son una prueba que se charraba aragonés, pero a a vegatas s'escribiban en a ciudat de Valencia por escribanos que no yeran necesariament aragonesoparlants y tamién escribiban textos adrezatos a los castellanos d'a Corona de Castiella. Estos textos combinan palabras de l'aragonés oriental comuns con lo catalán (bestiar), pero a sobén no presentan atra clase de lexico u fonetica aragonesa y coinciden con lo modelo castellano.

Una muestra de texto adrezato a la población aragonesoparlant d'as comarcas churras ye las ordinacions d'o Tribunal d'o ligallo de pastors de Segorb de 1312:

Y tamién un texto de Segorb de 1429:

Lexico
Actualment bi ha parolas propias d'o castellano d'as comarcas churras (que pueden estar comuns con lo catalán valenciano), y que plegan a l'este d'a comarca teruelana de Gúdar-Chabalambre; ye lo caso de dacsa ("panizo"). No podemos saber si yeran usuals cuan se i charraba aragonés, pero en lo caso de azagador ("cabanyera", sentiu con la pronunciación /asagadó/ en benasqués) sí, porque se troba en los textos romances d'a Comunidat de Teruel
Aragonés d'as Comarcas Churras