Petiella d'Aragón (en castellano Petilla de Aragón, en basco Petilla Aragoi) ye un municipio de Navarra, situato en o centro d'a comarca de Cinco Villas (Aragón). A población ye de 33 habitants en una superficie de 28 km² y una densidat de 1,18 hab/km².

Ye formato por dos enclaus diferents: o principal d'a capital d'o municipio y o enclau d'os Bastanes, a escasa distancia enta o sud. Petiella d'Aragón ye situata a 71 km d'a capital d'a comunidat foral de Navarra, Pamplona. Perteneixe a la merindat de Sangüesa.

Dende lo punto de vista eclesiastico, perteneixe a la diocesi de Chaca y archidiocesi de Pamplona.

O enclau principal de Petiella muga por o norte con Navardún y con Isuerre, por l'este con Uncastiello, y por l'ueste con Sos d'o Rei Catolico. L'enclau de Bastanes muga a o norte y a l'ueste con Sos, y a l'este y a o sud con Uncastiello.

Petilla ye famosa por estar o lugar de naixencia de Santiago Ramón y Cajal en 1852 y por a suya peculiar situación cheografica como enclau navarro en tierras aragonesas.

Cheografía

Ocupa una val lateral d'a val d'Onsella, que desaugua en o río Onsella, encara que o enclau de Bastanes fa parte d'a cuenca d'o río Arba por o barranco de Bastanes, afluent d'o río Riguel.

Historia
Bi habió un castiello, o castiello de Petiella, hué desapareixito, que completaba o sistema defensivo d'o primitivo reino d'Aragón, chunto a os castiellos de Sos (en Sos d'o Rei Catolico), Roita, Sibirana, Uncastiello (en Uncastiello), Luesia (en Luesia), Biel (en Biel) y Castiliscar (en Castiliscar).

Luenga aragonesa
Tamién estio lo zaguer lugar de Navarra en mantener viva la luenga aragonesa, charrata en a suya redolada, por a suya propia situación cheografica en as Altas Cinco Villas (hue Longars, unos 10 km a l'este ye bilingüe aragonés-castellano).

Aragonesismos usuals en Petiella d'Aragón son vacía y vación.

Demografía

Molimentos
A Ilesia de Sant Millán Abat de Petiella d'Aragón, una ilesia en estilo gotico adedicada a Sant Millán Abat, que ye la ilesia paroquial d'o lugar.
Petiella d'Aragón