As piranyas son un grupo de peixes omnivoros d'augua dulza endemica d'os ríos de Sudamerica. Lo taxón d'as piranyas abarca unas setanta especies distribuyidas en cinco cheneros diferents. De normal miden entre 15 y 25 cm de longaria, manimenos s'han trobau individuos que superoron os 40 cm de longaria. Son conoixius per os suyos dients esmolaus y per a suya voracidat.

Totas as piranyas tienen una sola ringlera de dients esmolaus en toz dos maxilars. Os dients esmolaus permiten tallar y foratan a las suyas presas a escape.

As piranyas poseyen una d'as mosegadas mas fuertes d'os peixes osios, destacando a piranya negra. Ye a resultas d'os grans musclos maxilars, que plegan dica la punta d'a variella, dando una avantalla mecanica en l'inte de mosegar. Vive y ataca con a suya bandada: quan una piranya mosiega, retacula pa dar paso a unatra sistematicament.

Encara que una buena parti d'a suya dieta ye carnucera, tamién ye un peix depredador, rapido y voraz, que ataca a tota hora que se sienten estimulaus, habendo qualques especies que son canibals. Os ataques a sers humans no son comuns, os casos reportaus han estau sobretot debius per dentrar en l'augua tenendo una ferida ubierta, nadar amán d'un aria de reproducción u causar corrients d'augua inasperadas, per eixemplo en capuzar-se.

As piranyas que viven en os ríos de tota Sudamerica. Os ríos con mayor concentración de piranyas son l'Amazonas y l'Orinoco.

A piranya se consume en diferents puestos de Brasil, como lo Pantanal, an se preparan as sopas de piranya y tamién se puede aprestar en esparrillas. En qualques pueblos indichenas de l'Amazonia, manimenos, o consumo d'a piranya ye considerau un tabú.

Etimolochía
Piranya promana d'a palabra portuguesa piranha. Ista palabra estió adaptada d'as luengas indichenas que poblaban Brasil mientres a suya colonización. S'han trobau dos explicacions posibles etimolochicas d'orichen tupi:
chunta d'as palabras pirá (peix) y aia (dients)
chunta d'as palabras pira (pelleta) y raim (tallar).

I hai unatra alternativa, d'orichen guaraní, que significaría peix d'o diaple.

Cheneros y especies
Pygocentrus
Pygocentrus cariba
Pygocentrus nattereri (u Serrasalmus nattereri )
Pygocentrus nattereri ternetzi
Pygocentrus piraya
Serrasalmus
Serrasalmus altispinis
Serrasalmus altuvei
Serrasalmus aureus
Serrasalmus brandtii
Serrasalmus calmoni
Serrasalmus compressus
Serrasalmus eigenmanni
Serrasalmus elongatus
Serrasalmus geryi
Serrasalmus gibbus
Serrasalmus gouldingi
Serrasalmus hastatus
Serrasalmus hollandi
Serrasalmus humeralis
Serrasalmus irritans
Serrasalmus manueli
Serrasalmus marginatus
Serrasalmus medinai
Serrasalmus nalseni
Serrasalmus neveriensis
Serrasalmus rhombeus
Serrasalmus sanchezi
Serrasalmus serrulatus
Serrasalmus spilopleura (u Pygocentrus nigricans )
Pristobrycon
Pristobrycon aureus
Pristobrycon calmoni
Pristobrycon careospinus
Pristobrycon eigenmanni
Pristobrycon maculipinnis
Pristobrycon striolatus (u Serrasalmus antoni )
Pygopristis
Pygopristis denticulata
Catoprion
Catoprion mento (u Serrasalmus mento )
Piranya