இந்தியர்கள் ஒருவருக்கொருவர் நெருக்கமாயினர். மேலும் , அகில இந்திய அடிப்படையில் தேசிய இயக்கம் தோன்றவும் இது வழிவகுத்தது. 3. ஆங்கில மொழியும் மேலைநாட்டுக் கல்வியும் நாட்டில் தேசியம் வளர ஆங்கில மொழி பெரும் பங்காற்றியது. ஆங்கிலம் கற்ற இந்தியர்கள் தேசிய இயக்கத்தை வளர்த்து தலைமை தாங்கி நடத்திச் சென்றனர். மேலை நாட்டுக்கல்வி மூலம் , சுதந்திரம் , சமத்துவம் , விடுதலை , தேசியம் போன்ற மேலைநாட்டு கருத்துக்கள் இந்தியாவில் பரவி தேசியம் தோன்றலாயிற்று. 4. பத்திரிக்கைகளின் பங்கு இந்தியாவில் வெளியான ஆங்கிலம் மற்றும் நாட்டு மொழி