உலோகங்களான இரும்பு , ஈயம் , மற்றும் தாமிரம் ஆகியவற்றை பணமாக பயன்படுத்தினர். காலப் போக்கில் விலை மதிப்புள்ள உலோகங்களான தங்கம் , வெள்ளி முதலியன , இரும்பு , தாமிரம் , வெண்கலம் போன்ற உலோகங்களை விலக்கின. தற்பொழுது காகிதத்தை பணமாகப் பயன்படுத்துகிறோம். பணத்தின் இன்னொரு வடிவத்தையும் இங்கே காண்போம். ஒரு மனிதரிடமிருந்து இன்னொரு மனிதருக்கு காசோலை மூலமாகச் செல்லும் வங்கி வைப்புத் தொகை பற்றியும் நாம் இங்கு காண்போம். பண அளிப்பு இந்திய ரிசர்வ் வங்கி நமது நாட்டின் மைய வங்கியாகும். இது நமது நாட்டின் பண அமைப்பை ( Monetary