MILOME NE PINY MANGIMA
Din mar miriambo en din matimo ang’o? Be timbe maricho matimore e nying’ din miyo chunyi chandore? Be lweny, mahundu koda timbe mibadhi mitimo gi joma wacho ni lamo Nyasaye nyisi ni gik moko ok timore e yo makare? Ang’o momiyo chal ka gima din ema nyuolo chandruoge mang’eny?
Ok ni dinde duto ema kelo chandruok, to mana din mar miriambo. Yesu Kristo ma ne en japuonj mong’ere ahinya ne onyiso ni din mar miriambo ema miyo ji timo gik maricho, mana kaka “yien maricho nyago mana olemo maricho.” (Mathayo 7:15-17) Gin olemo mage ma din mar miriambo nyago?
DONJORE GI LWENY KODA SIASA: Gaset miluongo ni Asiaweek nowacho kama: “E pinje mag Asia koda e pinje mamoko, jotelo ma kinde duto kedo kadwaro telo, tiyo marach gi gombo koda paro mag ji e weche mag din mondo omi gin giwegi giyud gima gidwaro.” Gasedno medo chiwo siem ni timo kamano osemiyo “piny mangima koro chiegni donjo e chandruok miwuoro.” Jatend din mong’ere ahinya e piny Amerka nowacho niya: “Mondo ogeng’ jo mahundu kik dhi nyime gi nego ji, nyaka kuong neggi mondi.” E yo mane? Nowacho ni mondo “oneg kendo otiek jo mahundu duto e nying’ Nyasaye.” Mopogore gi mano, Muma wacho ni: ‘Ka ng’ato owacho ni: “Ahero Nyasaye,” to osin gi owadgi, ojamiriambo.’ (1 Johana 4:20) Yesu nowacho bende ni: “Heruru wasiku.” (Mathayo 5:44) Donge en adier ni dinde mang’eny nigi joggi makedo e lweny?
LANDO PUONJ MAG MIRIAMBO: Dinde mang’eny puonjo ni nitie gimoro ni chuny kata roho ma ok ne ma dhi nyime gi dak bang’ ka ng’ato osetho. Ng’eny dindegi tiyo gi puonjni e wuondo joggi ka gigoyo negi nengo eka mondo gilem ne chunje jo motho. Kata kamano, Muma to chiwo puonj mopogore gi mano kowacho niya: “Ni mar jo mangima ging’eyo ni gibiro tho: to jo motho ok ging’eyo gi moro.” (Eklesiastes 9:5) Yesu nopuonjo ni jo motho ibiro chiero—ne ok onyal puonjo mano ka en adier ni dhano nikod chuny ma ok tho. (Johana 11:11-25) Be din ma in ileme puonjo ni chuny ng’ato ok tho?
OK KWED CHODE: E pinje mag Ulaya, kata mana e pinje mamoko, kanise mang’eny keto joma chwo materore gi chwo wetegi, koda mon ma bende timo kamano mondo obed jodolo. Kendo gijiwo sirkande maggi mondo oket chike ma pwodho kendruok e kind chwo gi chwo, koda e kind joma mon. Kata mana kanise mawacho ni gikwedo chode, osebedo ka weyo jotendgi ma terore gi nyithindo mondo omed bedo jotelo. Kata kamano, ang’o ma Muma puonjo kuom wach terruok? Muma keto wachno e yo maler niya: “Kik uwuondru; jochode, kata jolam nyiseche manono, kata jo ma terore, kata chwo ma terore gi chwo . . . ok ginicham gikeni mag pinyruodh Nyasaye.” (1 Jo Korintho 6:9, 10) Donge iseneno dinde ma ok kwed timbe chode ma joggi timo?
Ang’o mabiro timore ne dinde ma nyago olemo maricho? Yesu ne ochiwo siem ni: “Yien duto ma ok nyag olemo mabeyo ing’adogi oko, kendo iwitogi e mach.” (Mathayo 7:19) Kuom adier, din mar miriambo ibiro ng’ado kendo goyo piny mana kaka yath, ma kethe? Kata kamano, mano notimre karang’o, kendo notimre e yo mane? Weche ma ne okor mondiki ei Muma e buk mar Fweny sula mag 17 kod 18, nyiso kaka mano biro timore.
Din mar miriambo nigi teko “kuom ruodhi mag piny”
“Auru kuome, un joga”
Par ane wachni. Dhako ma jachode oidho e ng’e ondiek ma nigi kido malich miwuoro. Ondiegno nikod wiye abiriyo kod tunge apar. (Fweny 17:1-4) Dhako ma jachodeno ochung’ne ang’o? En gi “loch kuom ruodhi mag piny.” Orwakore kod nengini maratiglo, owang’o ubani, kendo en gi mwandu mang’eny miwuoro. E wi mano, owuondo “ogendini duto gi jwogi.” (Fweny 17:18; 18:12, 13, 23) Muma konyowa neno ni dhako ma jachodeni en riwruok mar din e piny mangima. Ok ochung’ne din moro achiel kende, to oriwo dinde duto manyago olemo maricho.
Ondiek ma dhakono oidho ochung’ne sirkande manie piny.* (Fweny 17:10-13) Din mar miriambo oidho e ng’e ondiegni tiende ni sirkandego, ka otemo chiko ondiegno.
Kata kamano, gima duong’ miwuoro ahinya biro timore machiegni. “Tunge apar minenogo, kaachiel kod ondiegno, ginisin kod jaterruokno; ginikeye nono, mi giniweye duk; kendo ginicham ringre, mi giniwang’e gi mach chuth.” (Fweny 17:16) Apoya nono kendo e yo mapiyo miwuoro, sirkande mag piny biro lokore kendo monjo din mar miriambo, ma kethe chutho! Ang’o mabiro miyo mano timre? Bug Fweny e Muma dwoko kawacho ni: “Nyasaye oseketo e chunygi mondo gitim gi modwaro.” (Fweny 17:17) Ee, Nyasaye biro kelo kum ne din mar miriambo nikech timbe maricho ma osetimo e nying’ Nyasaye. Ka okelo kum makare chuth, Nyasaye biro tiyo kod sirkande ma gin osiepe din mar miriambo e ketho dinno.
Ang’o monego itim ka ok idwar bedo achiel kuom joma noyud kum mabiro ne din mar miriambo? Jaote Nyasaye kwayowa ni: “Auru kuome, un joga.” (Fweny 18:4) Kuom adier, magi e kinde mag wuok e din mar miriambo! To kare onego iringi kidhi kanye? Ok en weyo lamo Nyasaye chuth, nikech joma timo kamano onge geno mar kinde mabiro. (2 Jo Thessalonika 1:6-9) Kama ng’ato nyalo yudoe geng’ruok makare chuth, en mana e din madier. Inyalo fwenyo nade din mar adier?
Gin olemo mage mabeyo ma din madier onego obed ni nyago?—Mathayo 7:17.
IFWENYO GI HERA MA GINYISO: Joma lamo Nyasaye adier “ok gin mag piny.” Gionge kwedruok e kindgi giwegi kata obedo ni giwuok e ogendini mopogore opogore, kendo ‘giherore ng’ato gi ng’ato.’ (Johana 13:35; 17:16; Tich 10:34, 35) Kar nego jowetegi, gin giikore kata mana tho kochopo ni onego gikony kata reso ngima jowetegi.—1 Johana 3:16.
GENO KENDO YIE KUOM WACH NYASAYE: Kar puonjo ‘tim’ oganda kata puonjo “chik dhano ka puonj mag Nyasaye,” din madier teno puonjne duto ei Muma ma en Wach Nyasaye. (Mathayo 15:6-9) Nikech ang’o? En nikech “Ndiko duto mowuok kuom much Nyasaye, konyo kuom puonjo ji, kuom rieyo ji.”—2 Timotheo 3:16.
JIWO TUDRUOK MAR JOOT KODA TIMBE MABEYO: Din madier puonjo chwo mondo ‘oher mondegi kaka ringregi giwegi.’ Kendo okonyo mon mondo obed joma ‘miyo chwogi duong’,’ bende opuonjo nyithindo mondo ‘owinj jonyuolgi.’ (Jo Efeso 5:28, 33; 6:1) E wi mano, jogo ma imiyo migawo ei kanyakla nyaka bed joma timbegi beyo.—1 Timotheo 3:1-10.
Be nitie din moro amora ma luwo puonjgi? Buk miluongo ni Holocaust Politics, ma ne ogo e higa mar 2001, wacho niya: “Ka ji mang’eny ne nyalo luwo puonj koda timbe mag Joneno mag Jehova, nek kaka ma ne Jo-Nazi onegogo Jo-Yahudi e Lweny mar Ariyo mar Piny, kata mana nek ma osebedo ka timore e piny mangima dikoro onge.”
Kuom adier, Joneno mag Jehova masani yudore e pinje 235, ok tim tij lando timbe mabeyo ma Muma puonjo kende—giluwo puonjgo e ngimagi. Wajiwi mondo ikwa Joneno mag Jehova mondo opuonji ng’eyo gima Nyasaye dwaro ni mondo itim, eka mondo ilame e yo modwaro. Mani e kinde ma onego itimie kamano. Kik ideki. Giko din mar miriambo okayo machiegni!—Zefania 2:2, 3.
* Mondo iyud weche matut kuom wachni, ne buk miluongo ni Ufunuo—Upeo Wao Mtukufu U Karibu! ma ogo kod Joneno mag Jehova.
luo_Latn luo_Latn luo_Latn luo_Latn luo_Latn luo_Latn luo_Latn luo_Latn luo_Latn luo_Latn luo_Latn luo_Latn luo_Latn luo_Latn luo_Latn luo_Latn luo_Latn luo_Latn luo_Latn luo_Latn