Bya Musasi Waffe
BBOMU ez’omu bbaasa ng’eyo Sipiika Rebecca Kadaga gye yasimattuse, abatujju n’ezimu ku gavumenti zizeeyambisa nnyo okutemula abalabe baazo.
Poliisi n’ekitongole ky’ebyokwerinda ekirwanyisa obutujju ekya Joint Anti Terrorism Task Force (JATT) baanoonyerezza ku bigambibwa nti bbomu ey’omu bbaasa eyabadde eweerezeddwa Kadaga yalumizza omu ku bayambi be Herman Kaboggoza eyagisumuludde.
Kadaga yagambye nti alinda ekinaava mu kunoonyereza kyokka n’alabula nti buli muntu naddala ebikonge mu Gavumenti, tewali asaanye kweyinula.
Bbomu ez’omu bbaasa;
Zikolebwa mu bukugu obw’ekitalo okubwatukirawo amangu ddala ng’ebbaluwa esumuluddwa n’ettirawo oba okwokya ffeesi y’agisumuludde.
Abakugu bagamba nti bbomu ez’omu bbaluwa za bika bingi ng’ezisinga zibaamu obuganga obw’omutawaana obwekoleeza bwokka nga bufuuyiddwaako empewo.
Kalidinaali Wamala yasimattuka bbomu mu 1992
Endala munda mubaamu obusasi nga obw’eggaali nga busibiddwa mu buganga, bw’ogisumulula, amasasi gatulikirawo ne gakwasaamu omutwe.
Waliwo n’ekika kya bbomu ez’omu bbaasa nga baddira obusumaali obutonotono nga obw’engatto bwe basabika mu bipapula, omuntu bw’asumulula ebbaluwa ne bubwatuka yenna ne bumusalaasala.
Ensonda mu ofiisi ya Sipiika zaategeezezza nti Kaboggoza, bwe yasumuludde ebbaluwa, ekintu kyamubwatukidde n’atuusibwako ebisago ebitonotono n’addusibwa mu ddwaaliro gye yakoleddwaako n’atereera.
Wabula waliwo okutankana mu b’ebyokwerinda n’aba ofiisi ya Sipiika nga Poliisi erumiriza nti Kabogozza talina buvune bwe yatuusiddwaako.
“Kaboggoza gyali ku Palamenti akola, lwaki temwogerako naye ne muzuula amazima”, omu ku bakungu ba Poliisi ku Palamenti bwe yagambye. Wabula bwe twatuuse mu ofiisi ya Sipiika twategeezeddwa nti Kaboggoza teyabaddewo kubanga teyeewulira bulungi.
Abamu ku babaka ba Palamenti abaasabye amannya gaabwe okusirikirwa baagambye nti Kadaga alina abalabe mu kiseera kino nga kisoboka okuba nga waliwo abaagala okumuggya mu budde.
“Kadaga alina entalo z’alwana ewaabwe e Busoga, ne mu disitulikiti y’e Kamuli gy’akiikirira mu Palamenti,” omu ku babaka abava mu Busoga bwe yagambye.
Abantu abakubiddwa bbomu ez’omu bbaasa:
- Mu 1915, eyali omumyuka wa Pulezidenti wa Amerika, Thomas R. Marshall yasimattuka bbomu eyali mu bbaluwa.
- Mu 1947, eyali Pulezidenti wa Amerika Harry Truman yaweerezebwa bbomu ey’omu bbaasa mu White House kyokka abakozi ne bagizuula nga tennamutuukako.
Hajji Nsereko Mutumba naye yasimattuka bbomu mu 1996
- Nga August 30, 1958, Gavumenti ya Vietnam yeegeza mu kutta eyali Kabaka wa Cambodia, Kabaka Sihanouk bwe yamuweereza ebbaluwa erimu bbomu kyokka n’agisimattuka.
- Wakati wa 1961 ne 1980, ekitongole kya bambega mu Yisirayiri ekya Mossad kyaweereza abaali abakungu mu kibiina kya Nazi eky’omu Germany. Omu ku ba Nazi bano Alois Brunner yakubibwa bbomu ey’omu bbaasa n’avaamu amaaso gombi.
- Nga December 28, 1977, mu ggwanga erya Malta, omwana ow’emyaka 15, Karen Grech, yakubwa bbomu ey’omu bbaluwa gye yasumulula. Yali eweerezeddwa kitaawe Edwin Grech.
- Omukazi Ruth First, ow’e Mozambique eyali omu ku balwanyisa okusosola mu langi e South Afrika, yattibwa bbomu ey’omu bbaluwa eyaweerezebwa gavumenti y’abakabbulu.
- Mu August 1985, omukazi Michele Sticovich, ow’e New Zealand yafiirawo bwe yakubwa bbomu ey’omu bbaasa eyamuwerezebwa bba David Sticovich bwe baali batabuse mu bufumbo
- Nga October 19, 1986, Munnamawulire w’e Nigeria, Dele Giwa, era nga ye yali omukung’aanya w’olupapula ‘Newswatch’ yattibwa bbomu ey’omu bbaasa egambibwa nti yasindikibwa gavumenti ya Munnamagye, Gen. Ibrahim Babangida.
- Nga December 16, 1989, Robert Smith Vance, Omulamuzi mu Amerika yattibwa bbomu eyomu bbaasi eyawerezebwa mu maka g’e Birmingham, mu ssaza Alabama,. Mukaziwe, Helen yatuusibwako ebisago
- Mu February 2007, bbomu ez’omu bbaasa ez’enjawulo zaalumya abantu mwenda mu Bungereza.
Abanene abafunye obulumbaganyi
Kalidinaali Emmanuel Wamala: Omutujju Said Bingo yamulumba nga February 3, 1992.
Omutemu yayingira ng’omugenyi ku ssaawa 5:00 ez’oku makya oluvannyuma n’aggyayo bbomu gye yali akwese mu kiveera.
Kalidinaali yamala mu buwambe essaawa 18 kyokka oluvannnyuma yeesimattula ku mutemu ono. Omutujju yeetulisizaako bbomu n’afa.
Minisita Maria Mutagamba (mu kifaananyi): Ye minisita Ow’amazzi n’obutonde bw’ensi.
Abatujju baamuwamba mu September 2004 okumala essaawa munaana.
Yawambibwa abasajja babiri okwali Sam Muwanguzi ne Abdu Kairu. Oluvannyuma yanunulwa mu buwambe.
Hajji Nsereko Mutumba: Ono ye mwogezi w’ekitebe ky’Obusiraamu. Yasimattuka bbomu mu 1996 e Kibuye.
Abatujju baamusanga wuwe e Kibuye ne bamukasukira bbomu bbiri emu n’eyabika ate endala etaayabika abaserikale ne bagitwala.
lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn