Bya Fahami Wasswa
Omwami ng’atoola saladi akoleddwa mu nva endiirwa.
Omugejjo nobulwadde bwa ssukaali, puleesa, endwadde y’ekibumba zimu ku ezo ezisinga okutawaanya abantu nga abakugu bagamba nti kiva ku ngeri gye tweyisaamu mu bikolwa (obutakozesa mibiri gyaffe ne gituula) ng’ate tulya bubi (omuli ebisiikesiike, ebitamiiza n’ebiragalalagala ate mu budde obukyamu).
Abalala naddala abawala abato beerumya enjala okwewala okugejja kyokka nga beereetera ndwadde mu butamanya.
Omukugu mu by’emmere, Dr. Regina Nsamba owa Quality Medical Clinic ku King Fahad Plaza mu Kampala agamba nti, okukuuma omubiri nga mulamu n’okugoba obunene kirungi okukozesa ebyokulya omuli ebibala n’enva endiirwa oba saladi.
Okwerumya enjala agamba nti, kirwaza olususu kuba terubaamu mazzi, enviiri ziseenyuuka n’okukunyuuka,alusa ne ssukaali.
Obwongo bukona, olubuto luzimba, okuggwaamu omusaayi n’endala.
Agamba nti bw’oba toyagala kulya mmere nzito osobola okukozesa ebibala oba enva endiirwa ng’okoze saladi n’osobola okusala amasavu kyokka ng’oli mulamu bulungi.
Omukugu mu byokulya, DR. Sam Kalibbala owa Dama Medicinal Herbs agamba nti emmere gy’ogenda okulya gy’osinziirako okumanya saladi gw’onoolya.
Erimu asidi omungi togiriirako saladi alimu aside ng’emicungwa, n’ebirala.
Ebika bya saladi
1. Oyinza okugatta obutungulu, ennyaanya, ovakedo ne cukamba.
2. Emboga, greenpepper, cukamba, katunguluccumu. Bino byonna obirya buli luvannyuma lw’okulya emmere.
3. Amenvu, amapaapaali, ennaanansi, emicungwa; bino birungi kulya ku makya oba olweggulo.
4. Atalina maanyi bw’omala okulya gattako bikajjo. Alina ebiwuka kirungi okulya saladi w’obutungulu n’ennyaanya, (bw’oba olidde katunguluccumu togattako butungulu kuba ekiriisa ekibulimu kye kimu).
5. Alina obuzibu bw’omusaayi okwekwata ebitole lya saladi w’enniimu ne wootameroni.
Enteekateeka ya saladi
Okwewala endwadde ezisobola okuyita mu byokulya ebibisi nga saladi kirungi n’okuuma obuyonjo n’okukozesa ebiyinza okutta obuwuka.
1. Bw’oba waakulya saladi, tomuteekateeka ku makya ng’onoomulya kawungeezi kuba agendamu obuwuka obuyinza okukulwaza. Londa ekibala oba enva endiirwa ezisinga obulungi, ozooze bulungi. Osobola okukozesa ssabbuuni ayitibwa light duty concentrate atalina bulabe eri obulamu ate ng’atta obuwuka.
2. Kuuma obuyonjo obw’ekika ekya waggulu kuba obujama y’ensibuko y’endwadde naddala ez’omu lubuto.
3. Kozesa omunnyo ng’ogutabudde mu mazzi agabuguma nga mayonjo okusobola okutta obuwuka n’okugoba ekisu. Naye abalwadde ba puleesa n’abalina obulwadde obuteetaaga munnyo togukozesa.
Wabula, Dr. Micheal Namukowa owa Trans Night Medical Clinic mu Ndeeba agamba nti, osobola okulyako okulya emmere ntono n’ogattako saladi mu bungi.
Ekirungi kya saladi
Saladi tezirina we ziterekebwa mu mubiri era bwe zimala okukolebwako nga zifuluma.
Doodo n’enva endiirwa endala, birimu ekirungo ekiyamba okulwanyisa endwadde naye tebigezza kuba temuli masavu ate birimu ebiwuzi ebiyamba okusalaasala emmere ne yeekyusa bulungi mu lubuto n’oziyiza olubuto okwesiba.
Emmere enkalu nga muwogo n’omuceere nayo ekuyamba kuba erimu sitaaki akuwa amaanyi nga togezze.
tso_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn