Kampala
Mw. Ssekandi (ku ddyo) Jennifer Musisi ne Mbabazi mu katale ka Park Yard lwe kaggya omuliro.
Bya Robert Ssebunnya
NASOMA mu mawulire ng’omukungu omu e Mmengo alumbye omumyuka wa Pulezidenti Edward Ssekandi nti abuzaabuza abantu ba Ssaabasajja ku nsonga z’ettaka lya mayiro akenda (9000).
Kyankubye wala kubanga Katikkiro J.B Walusimbi akoze ky’asobola okulaba ng’agatta Obwakabaka bwa Buganda n’Obwakabaka obulala mu Uganda. Ekyo tekibadde kyangu, y’ensonga lwaki Kabaka yayongedde Walusimbi emyaka emirala ena.
Nze nga omuwi w’amagezi eri Pulezidenti ku nsonga za Buganda, Katikkiro mmusanze ng’anywerera ku nsonga naye ate nga tafuna mitaafu mu kyenyi oba okuyomba ng’abakulembeze abalala abamu abaasooka bwe babadde.
Enkolagana eno ennungi bulijjo evaamu obuganyulo. Okuvumagana ku leediyo kubadde kukendedde era ebyo bye tusabirira enkola eyo okweyongera mu maaso.
Olukiiko lwa Buganda nalwo ndwebaza okukwata ensonga za Buganda mu ngeri ey’ekikulu ate n’amagezi amangi.
Katikkiro bwe twali ku mukolo ogw’okwebaza abantu ne Pulezidenti Museveni ogwali mu konsitityuwensi ya Ssekandi, Katikkiro yasaba Pulezidenti akkirize Ssekandi bateeseganye naye ku nsonga za Buganda, Pulezidenti yakkiririzaawo mu lukung’aana olwo n’alagira ssekandi okutandika enteeseganya.
Edward Ssekandi mumutema nteega?
Kaakati ate Mmengo etandise okutema enteega z’omumyuka wa Pulezidenti, ekyo kikyamu n’okumwogerako ebya swakaba. Eyo si y’enkola ennung’amu. Waliwo abakungu abamu abali e Mmengo abalina omuze gw’okonoona amannya g’abantu, naddala abo abaaweerezaako e Mmengo okulaga obukyayi nti abo tebaagaliza Buganda kufuna bintu byayo n’okuvumirira abali mu Gavumenti eya wakati, ekyo nakyo kikyamu nnyo era nkivumirira, tekiteekawo nkolagana nnungi.
Tewali nsonga ntuufu n’emu eyavuddeko kunenya Ssekandi ku ebyo bye yayogera ku nsonga za mayiro akenda, omumyuka wa Pulezidenti yayogera ekyo ekiri mu konsitityusoni era yateeka essira ku ebyo ebyasibibwa ttiimu y’e Mmengo mu nteeseganya ezaaliwo wakati wa Mmengo ne Gavumenti eya wakati ezaasooka e Masaka nga Kintu Musoke ye Katikkiro wa Uganda.
Bannange Obuganda bwandijjukidde ebyo ebyakkiriziganyizibwako mu nteeseganya 40, wakati wa ttiimu ya Uganda ng’ekule-mberwa Pulezidenti Museveni ng’awereke-ddwaako Mw. Amama Mbabazi (kati Katikkiro wa Uganda) ne Ndugu Ruhakana Rugunda (kati minisita wa tekinologiya); ku ludda lwa Buganda kwaliko Owek. Katikkiro eyawummula Joseph Mulwanyammuli Ssemwogerere, Owek. John Katende, Apollo Makubuya ne Charles Peter Mayiga.
Abantu abo baateesa bulungi ensonga za Buganda era ne zikkiriziganyizibwako nga ziriko n’obuwagizi bwa mukama waffe Ssaabasajja Kabaka era nzijukira bulungi ng’eyali ssaabawolereza wa Buganda, Owek, John Katende mu ngeri ey’ekikugu ennyo ng’ayanjula ensonga zino eza ‘Regional Government’ mu Lukiiko lwa Buganda yategeeza nti, ‘Ekibanyi kisanyufu (Kabaka wa Buganda) ne wansi basanyufu’ ( abantu ba bulijjo).
Ensonga enkulu nnyingi Katikkiro Mulwanyammuli ze yayitirangamu Ssaabasajja Kabaka ne zikkaanyizibwako era Pulezidenti Museveni emirundi mingi yabuuzanga nti ‘Mukama waffe’ ali naffe era ttiimu y’e Mmengo n’emukakasa nti ye.
Ebimu ku byakkiriziganyizibwako y’ensonga ya mayiro 9000 okusigala mu disitulikiti ezikola Buganda n’okuteekawo Buganda Land Board nga bassentebe ba disitulikiti mu Buganda batuula ku Lukiiko olwo e Mmengo ate nga Ssaabasajja Kabaka alonda ababaka be okutuula ku nkiiko za disitulikiti ez’ettaka mu disitulikiti ezikola Buganda.
Nneewuunya era sikitegeerera ddala lwaki Owek. Mayiga alumba omumyuka wa Pulezidenti nti abuzaabuza abantu ate nga yali omu kw’abo abaakola ebyo byonna ebiri mu ‘regional government’ Owek. Ssekandi gy’ayogerako. Amazima gali ludda wa era ani abuzaabuza, Ssekandi oba omukungu w’e Mmengo!
Ssaabasajja aludde ng’akyogera nti Obuganda bukwatagane tusobole okubbulukuka n’okukulaakulanya Obuganda. Oba abaaliko e |Mmengo ne bavaayo si balabe ba Ssaabasajja oba baziyiza enkulaakulana ya Buganda- Nedda. Ssaabasajja ayagala tukolagane bulungi sso si kutemaganako magulu.
Ssekandi yategeeza abantu ebyo bye mwateesa ne bikkiriziganyizibwako ne biteekebwa ne mu konsitityusoni ya Uganda. Ensonga zino zaateesebwako dda nga ne Ssekandi tannalondebwa kufuuka mumyuka wa Pulezidenti.
Robert Ssebunnya muwi wa magezi eri Pulezidenti ku msonga za Buganda. 0772425780
swh_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn fao_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn