Bya RUTH NAZZIWA
OMUKAZI Rosemary Namubiru, 64, omusawo mu ddwaaliro lya Victoria Medical Centre mu Kampala, yasangiddwa agezaako okukuba omwana eyaleeteddwa okujjanjabwa empiso gye yataddemu omusaayi gwe yeggyeeko ng’ate alina akawuka ka siriimu.
Abaawulidde n’okubisoma mu mawulire baawuniikiridde olw’okukimanya nti omwana oyo yabadde afunye akawuka ka siriimu.
Emirundi mingi abantu abamu bafunye obuzibu omuli okukwatibwa mu baana n’okukakibwaakaboozi ak’ekikulu nga tebamanyi kyakukola na waakuddukira okuyambibwa. Emirundi egimu abasawo bakutte mu musaayi mu butali bugenderevu nga bajjanjaba n’okukebera endwadde mu laabu.
Abasawo baategeeza nga bwe waliwo enkola eyinza okutaasa obulamu bw’omuntu akutte oba okuyingizibwamu omusaayi ogulimu akawuka ka siriimu. Enkola eno emanyiddwa nga ‘Post Exposure Prophylaxis’ (PEP).
Polof. Vinand Nantulya, ssentebe w’ekitongole kya Uganda AIDS Commission agamba nti mu kaweefube w’okulwanyisa akawuka ka siriimu, waliwo eddagala lya ‘PEP’.
Eddagala lino likozesebwa singa omuntu abeera akwatiddwa oba ng’akakibwa omukwano oba ng’omusawo yeefumise empiso gy’akozesezza ku mulwadde.
Ligabibwa musawo omukugu yekka eyatendekebwa enkozesa yaalyo oluvannyuma lw’okwekebegya obulungi oyo akoseddwa.
Likozesebwa mu ssaawa 72
1 Eddagala lino okukola obulungi, olina okutandika okulikozesa ng’ennaku ssatu oba ng’essaawa 72 tezinnayitawo.
2 Teryetaaga kukozesa buli kiseera oba okulikozesa obubi kuba liyinza okufuuka ery’obulabe eri omubiri gwo.
3 Ekirala bw’olikozesa obubi, lituuka ekiseera nga terisobola kukuyamba kuba akawuka katuuka ekiseera nga tekakyaliwulira
oba nga kalimanyidde. N’olw’ensonga eyo, buli muntu alina okwerinda obulwadde bwa siriimu kikusobozese okuba omulamu obulungi n’okuyamba mu kulwanyisa n’okumalawo obulwadde buno.
Tina Musuya, owa Centre for Domestic Violence Prevention (CEDOVIP) agamba nti okunoonyereza kulaga nti abakazi 28 ku 100 bakakibwa omukwano sso nga ne lipooti ya poliisi eya 2012 yalaga nti emisango gy’abantu abakwatibwa gyali 463 n’abaana 7,542 ne baasobezebwako.
Ebikolwa bino bikolebwa mu maka, mu masomero, mu bitundu gye tubeera ne ku mirimu.
Okukwata abaana n’okukaka abakazi omukwano kuvaamu obuzibu bungi omuli okufuna akawuka ka siriimu, obulwadde bw’ekikaba n’okufuna embuto ze bateeyagalidde.
Musuya agamba nti, mu mbeera eno sooka oddukire mu ddwaaliro bakukebere era ofune eddagala okusobola okuziyiza olubuto n’endwadde z’ekikaba naddala akawuka ka siriimu.
Priscah Mulungi, okuva e Mulago mu waadi 5A agamba nti eddagala lino erya ‘HIV Post Exposure Prophylaxis (PEP)’ lizze okutuzzaamu essuubi mu kwetangira akawuka ka siriimu era nga lisangibwa mu malwaliro ga Gavumenti gonna ku bwereere eri oyo asobezebwako.
tso_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn