Bya Vivien nakitende
SSEKUKKULU kyandibadde kiseera kya kutabagana. Kyokka ono bimusobedde olwa kitaawe akaaye ng’abaana balemeddwa okutabagana era alojja bw’ati:
Kitaffe yafa tagabye byabugagga bwe wabula olwafa bamaama ne babitunda n’ekyaddirira z’enjawukana mu baana, kati anzijira ayagala tukolagane.” Hakim Sseng’endo ow’e Kitebi bw’atandika emboozi ye ku ngeri kitaabwe omugenzi Haji Hussein Sseng’endo bw’amukuutira bakolagane.
Taata yatuzaala abaana abawerako mu bamaama ab’enjawulo wabula bwe yafa wajjawo akasambattuko awaka nga buli maama akaayana n’ekyaddirira baana kutandika kulwana.
Taata yali musuubuzi era we yafiira mu 2004 yalina ebintu by’akoze omuli amayumba g’abapangisa e Mutundwe n’ente eziwerako mu kyalo e Mbarara.
Omukwano gwange ne taata
Wadde tuli abaana abangi taata be yaleka, naye nze nali omuganzi. Mu kunjagala kuno yambuuliranga bingi ng’oluusi ne bw’aba anaakola ekintu anneebuuzaako.
Taata yayagala nnyo tukolagane ng’abaana nga kino yafuba okukikola bwe yatukung’aanyanga okuva mu bamaama ne tubeera awaka w’ali. Yatugambanga nti, ‘Baana bange njagala mukolagane kubanga nze mbazaala mwenna’.
Yalinga tayagala kulaba mwana asosola munne olw’okuba maama si y’omu era ng’oluwulira akikoze oba n’akulaba ng’embooko ejja kukaaba.
Okulwala kwe
Mu 2003 nga ndi mu S.3 taata yafuna omusujja ogwamulumira ebbanga. Twamujjanjaba mu malwaliro ag’enjawulo naye nga buli lwe bamusiibula n’adda awaka ate nga bumuddamu okutuusa mu February wa 2004 Mukama bwe yamujulula mu bulamu bw’ensi.
Taata bw’afa eby’okusoma kwange ne bikoma era wano natandika okunoonya ekyokukola. Omulimu gwe nafuna gwali gwa kwoza ngoye ew’omwami omu ku Martin Road mu Kampala.
Ono yanfunira awookusula ne nneesonyiwa ab’eka engeri gye baali batunze ebintu bya taata ng’awookubeera sirabawo.
Taata atandika okunzijira
Olunaku olumu mu 2005, nali nneebase taata n’anzijira mu kirooto. Namulaba ng’akaaba n’ambuuza nti, ‘Mwana wange lwaki temukolagana ne banno? Lwaki ebintu ebitono bye naleka bibamalamu okutuuka kw’ekyo?’ Bino byonna yabyogeranga akaaba. Yali atudde mu mulyango gw’ennyumba mwe nnali nsula era olwamala okubyogera n’asituka n’agenda.
Okuva olwo yatandikanga okujja buli kiseera wabula ng’ankuutira ekintu kimu nti, ‘Mukolagane oba ebintu bye naleka bye bibaawudde, mubireke babitunde biggweewo naye mmwe abaana bange mwenna mukolagane.’ Ebiseera ebyo nalina obusungu bungi ku baana ba maama eyatunda ebintu bya taata era nga ne bwe mmuyitako simubuuza.
Oluusi yajjanga n’andagira ng’ende nkyalire baganda bange be nali nsinga obutayagala. Kino nasooka ne nkinyooma wabula olumu yajja n’amala ekiro kiramba nga mmulaba ali mu maaso gange agaaniddewo nga n’emisana bwe nneebaka nga mmulaba. Ate ekiro obudde bwonna aba antudde emitwetwe nga ne bwe nzuukuka oluddawo okwebaka ng’akomawo.
Nalaba biri bityo ne ng’enda mu baganda bange naye okuva lwe nagendayo yaweweeramu, enkolagana bwe yatereera n’alekera awo okujja.
Addamu okunzijira
Taata abadde amaze ebbanga nga tanzijira wabula ku ntandikwa y’omwaka guno twafuna obutakkaanya n’abamu ku baganda bange ne twawukana bubi nnyo.
Nabadde ndi awo taata n’ajja nga mukambwe nnyo nga bw’annenya nti, ‘Saagala kusosola.” Ekinneewuunyisa wadde si nze ndi mu nsobi nze gw’asinga okujjira era olumu ajja akutte omuggo ng’agungalulira ankube. Ekizibu ekiriwo nandyagadde okukolagana ne baganda bange naye ate bo tebaagala.
Abamu bwe ngezaako okudding’ana nabo nga banneesamba kati eky’okukola kimbuze ate ye taata buli kiseera ajja munyiivu nnyo era kati atabuse tasobola kuyisaawo lunaku nga tazze. Ambuuza nti, ‘Ebyobugagga ebyabalwanyanga byaggwaawo lwaki temukolagana?’
Ajjira baganda bange
Eky’okunzijira takikola nze nzekka wabula ne baganda bange. Mukulu wange Yahaya Kisitu Bigali naye amujjira ng’amugamba atutabaganye ate ye amujjira nga mukkakkamu nga si mukambwe nga bw’akola ku nze.
Buli lw’aba agenda agamba, ‘Sijja kuwummula ng’abaana bange mulwanagana.’ Ngezezzaako okuyita enkiiko z’ekika tutabagane wabula bannange tebazifaako. Kale nkaluubiriziddwa kubanga sirabawo ngeri ndala yonna yaakutabaganamu ne baganda bange.
lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn hau_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn