Kampala
Omukyala ng’anywesa omwana we omubisi.Ekif; Ruth Nazziwa.
Bya RUTH NAZZIWA
WIIKI ewedde yabadde ya kuyonsa era twawandiise ku migaso, engeri y’okuyonsa n’omukyala atasobola kubeera na mwana we essaawa yonna ky’aliba okukola. Leero tuleese endiisa y’omwana agaanye okuyonka oba eyeggye ku mabeere n’atakonziba.
Ebiseera ebisinga omwana bw’otomuyonsezaawo mu ssaawa esooka nga waakamuzaala ayinza okukaluubirizibwa okuyonka ekiyinza okumuviirako okuzira amabeere naddala nga tosiiba naye. Abazadde abamu basalawo obutayonsa olw’ensonga ezitali zimu omuli okuba n’endwadde ez’olukonvuba eziyinza okukwata omwana singa ayonka.
Dr. Florence Nalubowa, omusawo w’abaana ajjanjabisa emmere mu ddwaaliro ly’abaana e Mulago agamba nti bw’oba ogabirira omwana olina okufuna okubuulirirwa okuva ew’omusawo n’omanya ekika ky’emmere n’amata eby’okumuwa kuba emibiri egimu gya ntondo nga gizira ebyokulya ebimu.
Bw’aba waakunywa mata genderera obutagasaabulula nnyo oba okumuwa amaka kuba gayinza okumukonzibwa oba okumusiba olubuto. Mu lunaku fumba amata omwana g’anaamalawo kuba buli lw’ogabugumya ebiriisa bikendeera omwana n’ataganyulwa.
Amata omwana g’anyweddeko togatereka kuba obuwuka bwettanira nnyo ekiriisa ekizimba omubiri ekiyinza okulwaza omwana singa ogamuwa. Omwana awezezza emyezi etaano muwe ebika by’emmere eby’enjawulo kisobozese omubiri gwe okufuna ebiriisa bye gwetaaga. Omusawo agamba nti, mu kiseera kino ssebusa w’omwana aba agumye okusobola okukuba ebika by’emmere ebirala naddala ebigonda.
Mu bino mulimu; ebibala nga emiyembe, ennaanansi (bino birimu ebiriisa bya Vitamiini A ne C ebiyamba okuwa abaserikale b’omubiri gw’omwana amaanyi okulwanyisa n’endwadde ezimulumba. Enva endiirwa omuli; doodo, nnakati, entula, kaloti, ennyaanya, emboga, ebbugga n’ebirala naddala ebya kiragala nabyo birimu ebiriisa bya Vitamiini A ekiyamba amaaso okuba amalamu, okugumya obwerinzi bw’omubiri n’ekikola omusaayi. Ennyama, amata, ebyennyanja, amagi, mukene, enkejje, enkoko nabyo birungi ku mwana naddala ebitokose kuba birimu ebiriisa ebiyamba okuzimba obwongo bw’omwana n’omubiri gwe.
swh_Latn lug_Latn tso_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn