ABAKOZI bangi basanyuka nga bafunye emirimu wabula bwe kituuka ku kufunirayo obuvune ne beevuma ekyagibasabisa.
Embeera eno eri ku bavubuka abakola mu makampuni g’Abachina e Mbalala mu ggombolola y’e Nama mu disitulikiti y’e Mukono gye bafunira obulema obw’obukulu ng’entabwe eva ku byuma mu ffakitole ez’enjawulo mwe bakola okubakeculako ebitundu.
Abakozi abamu engalo bazisazeeko ne basigaza ssatu, abalala bbiri abamu basigazza enkunku, abalala amagulu gatemeddwa nga n’olumu beefumiitiriza okusuulawo omulimu bataase obulamu!
Bagamba nti buli mwezi kitema abantu era kati baweze 10. Eby’embi wadde embeera eno ebaddewo okumala ekiseera, bannannyini makolero gano tebafuddeeyo kuginogera ddagala. Bano bagamba nti bwe gutuuka ku poliisi eziri mu kitundu kino, amakampuni gano zaagafuula lusuku gye beefunira akasente obutabaako kye bakolera bannyinigo.
Omukozi ne bw’aba aloopye musango gwenkana gutya! Bukedde yasobodde okwogerako n’abamu ku bavubuka abafunidde ebisago ku mulimu guno ng’abamu bali ku ndiri ate abalala ebisago baabifuna ne biwona. Wabula bagamba nti eky’okubasasula kye kikyababobbya omutwe n’Abachina bano.
ABAKOZI BALOMBOJJA
Bano kuliko; Charles Opio (31) eyasalibwako engalo ennya ku mukono gwa ddyo n’eyasigalako ensajja ekyuma kyagisensebula yonna era ali mu bulumi. Opio agamba nti yali akola mu kkampuni ya Landi ekola engatto, alina abaana bana n’omukyala be yaleka mu Arua gye yava okujja okukola.
Okuva lwe yafuna obuvune buno emyezi gigenda mu esatu tamanyi bwe babeerawo kuba naye alwana okufuna ekyokulya mu ddwaaliro e Mukono, kkampuni gye yamuteeka okufuna obujjanjabi.
“Mpita mu mbeera nzibu nnyo, kkampuni tempa mmere mu ddwaaliro gye batujjanjabira ate nga sirina kye nkyasobola kukola mu bulumi bwe mpitamu mu kiseera kino.
Abaana bange mu kyalo tebakyasoma n’ekyokulya bayigga kiyigge,” Opio bwe yalaajanye.
Ate Robert Onzima, 20 ekyuma kyamusalako ekitundu okuli engalo nga kati mukono ogwa kkono gwakikuggu.
Onzima agamba nti abadde akolera RK Shoe Company nga kati obuvunaanyizibwa bw’okulabirira omwana we ali mu Arua n’omukyala bw’adda ku muganda we wadde nga naye teyeesobola.
Ono agamba nti yali afuna 75,000/- buli wiiki ng’akola okuva ku ssaawa emu ey’oku makya okutuuka ku ssaawa 1:00 ey’akawungeezi.
Peter Ssenyonga, 22 eyava e Masaka ng’anoonya mulimu, yagufuna mu ffakitole ya Landi. Ng’amazeeyo emyezi musanvu, ekyuma kya musala engalo ssatu ku mukono ogwa ddyo.
Mark Oriong naye yatemebwako omukono ogwa ddyo mu 2015 nga kati alina kikuggu.
Isaac Wafula eyali akolera mu Mukono Plastics e Lwanyonyi ku luguudo lw’e Jinja yasalibwako ekitundu ku lugalo olusajja ku mukono ogwa kkono.
Kkampuni ya Landi ekola engatto esangibwa e Mbalala, David Lee maneja wa Nile Plastics
Agamba nti nga August 12, 2015 kkampuni yamutwala mu ddwaaliro kyokka obujjanjabi ne butaggwaayo ne yeewola ssente okwongera okujjanjabibwa. Wafula agamba nti yalaba aba kkampuni bagaanyi okumujjanjaba n’okumusasula omusaala nga mulwadde ng’amateeka bwe galagira, kwe kuddukira ew’akola ku nsonga z’abakozi ku disitulikiti y’e Mukono kyokka n’okutuuka kati baagaana okumuwa ez’obujjanjabi.
Wafula agamba nti landiroodi w’ennyumba e Seeta gye yali asula yawamba ebintu bye olw’obutasasula za bupangisa nga kati yadda Kibuli e Kampala ewa mukwano gwe.
Agamba nti afubye okuteeka ku nninga kkampuni ng’ayita mu ofiisi y’akulira abasawo nga yabalirira obukadde buna kkampuni z’erina okumuliyirira naye bakyagaanyi okuzimuwa.
Wafula yali afuna 260,000/- buli mwezi. Gye buvuddeko bwe yagenda okubanja ensimbi ze, aba kkampuni baayita abaserikale okuva ku poliisi y’e Mbalala abaamukwata ne bamuggalira wadde ng’oluvannyuma baamuta bwe baakizuula nti talina musango kyokka maneja wa kkampuni n’amugoba.
Richard Kamya eyali omukozi mu ffakitole ya Nile Plastics yasalibwako ekigere era kkampuni yali egaanyi okumuwa obujjanjabi okutuusa lwe yaddukira mu of isi y’akulira abakozi e Mukono, Henry Ssaabaganzi mu 2014 eyabalagira okumuwa obujjanjabi ku buwaze.
Bangi ku bavubuka abatemeddwaako ebitundu by’emibiri gyabwe abayita mu mbeera enzibu nga tebafiiriddwaako bannannyini ffakitole wadde ng’abamu batya okuvaayo mu mawulire nga batya nti kiyinza okubalemesa okubaliyirira.
ABALALA BOOGEDDE
Liz Amu avunaanyizibwa ku nsonga z’abakozi n’abakozesa ku disitulikiti y’e Mukono omuggya agamba nti etteeka erifuga abakozi n’abakozesa liragira omukozesa okutegeeza of isi ye amangu ng’omukozi afunye obuvune ku mulimu olwo n’atwalibwa mu ddwaaliro okuweebwa obujjanjabi.
Amu agamba nti ekireetera ekyuma kino okusalako abakozi ebitundu by’emibiri lwa butaddaabirizibwa. Ate abakozi bagamba nti tebafuna kusomesebwa ku nkozesa y’ebyuma bino kuba olubawa emirimu nga batandika kukola ng’ekivaamu kubasala ebitundu by’emibiri gyabwe.
Twagezezzaako okunoonya bannannyini ffakitole zino okubaako kye boogera ku nsonga zino naye buli we twatuuse nga batulemesa okuyingira.
Ffakitole zino ziri mu konsitituwensi ya Minisita omubeezi ow’amazzi, Ronald Kibuule eyategeezezza ku ssimu nti obubenje obutuuka ku bakozi bano bujjawo ng’obubenje obulala.
Yasuubizza okwogera ne bannannyini makolero gano basomese abakozi nga tebannaweebwa mirimu. “Ngenda kukola ekyetaagisa okulaba ng’abakozi ababa bafunye ebisago bajjanjabibwa n’okusasulwa ate n’okulaba ng’ebyuma bibeera mu mbeera esaanidde okukozesebwa.
N’agattako nti n’abakozi abamu bwe baweebwa ebintu nga giraavuzi ezibayamba okuziyiza obuzibu buno ate bagaana okubyambala,” Kibuule bwe yagambye.
RDC w’e Mukono, Maj. David Matovu yagambye nti ensonga eno oluvannyuma lw’okugitegeera baagitadde mu lukiiko lwa disitulikiti olw’ebyokwerinda nga baasazeewo balambule amakampuni gonna agali e Mukono balabe embeera mwe gakolera n’engeri abakozi baago gye bakwatibwamu.
lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn run_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn