EBULA ennaku 41 okutuuka ku Matikkira ga Ssaabasajja ag’omulundi ogwa 21. Leero Herbert Musoke alaze engeri obuweesi gye buyinza okubbulula Buganda singa bussibwamu amaanyi okuva ku Muganda owa wansi okutuuka ewa Kabaka e Mmengo.
OBUWEESI gumu ku mirimu egibadde mu Buganda okumala ebbanga eddene era ogumu ku kisinga okufulumya ebintu ebiyinza okutwala Buganda ku ntikko.
Mw. Ahamada Kaguje, omuweesi mu Kisenyi Market View zooni, agamba nti obuweesi bwava dda, naye kati omuweesi takyabeera mwavu lunkupe.
“Edda kitange bwe nnamubuulira nti ndi muweesi, yanyiiga nnyo n’ambuuza lwaki waakiri siyingidde KCC okwera enguudo, oba waakiri okusaawa enguudo. Naye kati obuweesi kyabbeeyi,” bw’agamba.
Laban K. Ssenyonjo owa Sejula Co. Ltd, ayokya ebyuma agamba nti, bingi ebiweesebwa kyokka biteekebwako obupapula obulaga nti si bya wano kuba Bannayuganda tebagula bintu bikoleddwa wano.
Amaseffuliya, ebbinika, ppaasi, minzaani, obuuma obukola emisubbaawa, essigiri, ebijiiko ne wuuma, obuuma obufumba ebiberenge ebitulise, obusa ebinyeebwa, bookya amadirisa, enzigi, ggeeti, entebbe, obwambe, obutiba obukola ebintu eby’enjawulo (Mould) n’ebirala byonna bikolebwa wano era bisobola okusitula ebyenfuna mu maka.
Ekisinze okuzing’amya obuweesi mu Buganda be bantu abalowooza nti ebintu ebiweesebwa kuno bya mutindo gwa wansi. Kale abagezigezi babiweesa ne babissaako obupapula n’obubonero obulala obulaga nga bwe bikoleddwa mu China, Yitale, Taiwan n’awalala ne beeyoolera omusimbi!
Abaweesi nga bakola mu kisenyi.
Mw. Kaguje agamba nti abaweesi mu Buganda balina bye bakola, awalala gye bitakolebwa. Oli n’aweesa sseffuliya esobola okufumba ente nga nnya, emu egula kakadde n’okudda waggulu, ebbinika zitandikira ku 6,000/-, keesi zitandikira ku 100,000/-, ebinyeero by’enkoko 25,000/-, oveni ezifumba emigaati nga zikozesa manda 350,000/-.
Mw. Muhamad Ssentongo, owa Shafif Metal Works e Nalukolongo-Lubaga, agamba nti bbo bakoze ebintu eby’enjawulo bye batunda omuli eggaali nga ya 150,000/-, ekyuma ekisitula ebizito 500,000/-, ebyuma ebyaluza amagi ebitandikira ku 700,000/- - 1,500,000/-, ekisunda amazzi 500,000/-, ekikamula ebikajjo 1,500,000/-, geeti 1,500,000/-, enziji n’amadinisa.
Kyewuunyisa nti wadde abantu bano bakola ebintu by’omugaso bwe biti, ebiyinza okuggya Buganda ne Uganda mu bwavu n’okutumbula amakolero kitono ekikoleddwa okulaba nga bayambibwa okutumbula omulimu.
EBIREMESEZZA OBUWEESI
Mw. Abdur Ssempala, omumyuka wa ssentebe w’ekibiina kya Jua kari General Molders and Fabricators Association, agamba nti ekimu ku bisinze okulemesa abaweesi okukulaakulana kwe kubulwa eddoboozi ery’awamu.
Ssentongo ng’alaga ekyuma ekikamula omubisi okuva mu bikajjo
“Twatandika ekibiina kino n’ekigendererwa ky’okufuna eddoboozi ery’awamu tusobole okutuusa obuzibu bwaffe eri abakwatibwako wabula bammemba abamu baagala kwekolera kaabwe ekiremesezza emirimu gy’ekibiina”, Mw. Ssempala bw’agamba.
Mw. Jackson Bagonza, omuweesi w’amaseppiki mu Kisenyi agamba , “Abaweesi tuli banjawulo, okugeza abakola amaseppiki twagala ettaka n’amazzi, abasala ebyuma baagala ekifo ekigazi, abookya ebyuma nabo balina byabwe ate nga buli bamu balina ebizibu eby’enjawulo n’olwekyo kiba kizibu nnyo okugamba nti omuntu agenda kutandikawo ekibiina ekitugatta ffenna kuba tamanyi buzibu bwa buli muntu”.
Ssentebe w’abasuubula ebyuma ebikadde mu Kampala, David Kizito agamba nti, okusomoozebwa abaweesi kwe balina by’ebikozesebwa kuba bya buseere ate ng’abasinga tebalina ssente zisobola kugula bintu bino okusobola okukola ebyo bye baagala.
Muky. Nancy Naluggwa, omuweesi mu Kisenyi agamba nti ebikozesebwa bya buseere okutandikira ku byuma ebikadde ate nga n’amabaati amapya ge bagula gali ku buwanana ekibalemesezza.
Mw. Kaguje agamba nti obuweesi gufuuse omulimu gwennyini abantu abawera mwe bafuna ssente ezibabeezaawo era baweeredde abaana baabwe.
Mulimu oguyambye mu kulwanyisa ebbula by’emirimu nga mu kiseera kino n’abasomye okutuukira ddala ku diguli n’abalina buyigirize bwonna bagukola.
Buyambye okutaasa obutonde bw’ensi kuba ffe tukozesa ebyuma ebitwalibwa okuba kasasiro ne bisuulibwa (Sikulaapu), ebyandibadde bivaako okwonoonebwa kw’obutonde.
lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn