Ebyobulimi
Nakanwagi nga’akungunta obukuta obuva mu nkoko okubuwa embizzi
Bya Edward Sserinnya
BBEEYI y’emmere y’ebisolo n’ebinyonyi buli lw’ekyuka evaako abalunzi okunyigirizibwa abamu ne batuuka n’okudduka mu mulimu kuba tebakyalina nsimbi zirabirira bisolo byabwe.
Ekisinze okukosa abantu ennaku zino y’ebbeeyi ya ccacu kuba ky’ekirungo ekisinga obungi mu kutabula emmere.
Mwai Bbaale omulunzi w’enkoko e Makindye agamba nti, ccacu emabegako abadde wakati wa 300/- ne 320/- wabula w’osomera bino atuuse mu 480/- n’okusingawo
Ekivuddeko ccacu okulinnya Bbaale agamba nti, abasuubuzi ba kasooli bayize omuze gw’okumutuulako mu masitoowa ne balinda bbeeyi okulinnya. Kino kivaako kasooli okubula mu katale, bbeeyi n’erinnya.
Omusana okwaka ennyo, kino kivuddemu okuba nga sizoni tezikyatambula bulungi ne kasooli gwe basimbye okufa, kino nakyo kizing’amizza akatale.
Abatwala kasooli ebweru w’eggwanga nga tannaba kuvaako ccacu , nakyo kivuddeko okulinnya ebbeeyi.
Amafuta okulinnya ebbeeyi kivaako abamuggya mu byalo okumuseera.
Olwa bbeeyi okuba waggulu neenyigiriza enfuna y’abalunzi abamu bayiiyiizzaayo ebirala ebisobola okukola nga ccacu ne babitabula mu birungo.
Ebirala ebikola nga ccacu Dr. Steven Lule eyeebuuzibwako eby’ekikugu mu kibiina ky’abalunzi b’enkoko ekya Uganda Farmers Poultry Network Association alaga ebintu ebisobola okukola nga ccacu, ensolo ne zisigala nga zikula bulungi.
1. Kayinja/ Fia: Ebika by’ebitooke bino, singa otemako ettooke lyakwo nga lyekuzizza bulungi, gaanike ng’ogasazeemu okusobola okukala amangu n’oluvannyuma gatwale ku kyuma bagakube olwo olyoke otabulemu ebirungo ebirala.
2. Lumonde: Ono sooka omwoze, tomuwaatako bikuta, musalemu wakati okusobola okukala amangu oluvannyuma mutwale ku kyuma.
3. Omuwemba: Guno nagwo gusobola okukolera ddala nga ccacu, wabula guno omweru gwe basogolamu omwenge, gutwale ku kyuma bagukube n’oluvannyuma teekamu birungo birala.
4. Obulo: Ebisusunku by’obulo, nabyo bikola singa oba obirina. Ebirala ebikola kuliko ebikuta by’amatooke ng’obyanise ne bikala bulungi n’obikuba ku kyuma, ekikanja ky’amalwa, ekikanja kya kkwete n’ekikanja ky’omwenge omuganda byonna bisobolera ddala okukola obulungi.
Muky. Margaret Nalubwama ow’e Nakawuka ng’alunda enkoko agamba nti, ye bw’alaba nga mmere y’enkoko erinnye, noonya muddo era gumuyambako okukekkereza kuba akawungeezi gw’aziwa gwokka.
Ate Muky. Nakanwagi Nsubuga ow’e Namulanda, alunda enkoko, ente n’embizzi agamba nti, ye yeekwata ebikuta by’amatooke era akubukung’aanya n’abutwala n’abukolamu ccacu. Agamba addira n’obukuta bw’omunkoko n’abusiikako n’abutabula mu mmere y’ente n’embizzi era ne kimuyamba okukkekkereza ku ssente ng’emmere erinnye ebbeeyi.
lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn