Ekiwandiiko#1 » Mukutulansanja 23rd, 2018, 1:49 pm
Akabbiro: Kikirikisi. (Mmese etera okuzimba mu matooke)
Jjajja w'Abenkerebwe ye KIDIMBO, n'Omukulu waakyo ow'akasolya ayitibwa Kidimbo. Obutaka bwa Kidimbo obukulu buli Bwanja mu Ssingo. Abenkerebwe mu Buganda bajjamu ne Kabaka Kimera.
Sendyona mutabani wa Kidimbo ye yajja ne Kimera okuva e Bunyoro. Sendyona yali muganzi nnyo ku Kimera okuva e Bunyoro. Kimera bwe yamala okulya Obuganda n'awa mukwano gwe Sendyona
omutala oguli mu Busiro okumpi ne Ganda.
ABAAMASIGA ABATUUKA KU KIDIMBO
1.Bbanga e Nneenyodde Ssingo
2.Ssemugabi e Kabunza Kyaddondo
3.Matumpaggwa e Bwaba Ssingo
4.Sendyona e Mpakabula Busiro
5.Mikira e Nakyerira Ssingo
EMIRIMU GY'ABENKEREBWE KU KABAKA
1. Kidimbo e Bwanja ye yawa Kimera engalabi "Ttimba" gye yajja nayo okulya Obuganda. Kidimbo yalina engalabi ze bbiri nga zombi zaatemebwa ku muti gumu. ku ngalabi ezo, Kidimbo kwe
yatoola emu n'agiwa Winyi Kabaka w'e Bunyoro. Kidimbo engalabi gye yagaba yagiwa mutabani we Sendyona okugitwala eri Kabaka Winyi. Kabaka bwe yamala okufuna engalabi n'awa Sendyona
ekyalo Bwaba okubeeramu. Mu kyalo Bwaba Sendyona mwe yasinziira okukwanagana ne Kimera. Kimera yali muyizzi nnyo.
Bwe yamala okukwana Sendyona n'amuwanga amaliba g'ensolo ze yattanga okugawala. Waayita ekiseera kitoono, Kimera n'amanya nti engalabi evugira mu Lubiri ewa Winyi yava wa kitaawe wa
mwakwano gwe.
Lwali lumu Sendyona n'atwala mukwano gwe ewa kitaawe Kidimbo e Bwanja. Bwe baatuuka e Bwanja baasanga Kidimbo ne mikwano gye bali ku mwenge bbanywa nga n'engalabi evuga.
Kimera ne munne bwe baamala okunywa ku mwenge Kimera n'asaba engalabi gye baali banywerako omwenge. Kidimbo bwe yalaba nga munne wa mutabani we engalabi agyagala nnyo teygirwisa n'agimuwa.
Engalabi yeyo Kimera gye yajja nayo okulya Obuganda. Na kaakano w'eri. Omtaka Kimoomera e Mmanze y'agikuuma. Ttimba ekubirwa wamu ne Mujaguzo Kawulugumo ne Namanyonyi.
Ku ngalabi Ttimba Abaganda kwe baggya olugero olugamba nti: "Ezitemwa okumu zaawukanya emibala".
Kubanga newankubadde ng'engalabi ya Winyi n'eya Kimera zatemwa mu muti gumu, naye kimera bwe yamala okuva e Bunyoro engalabi eyiye yavuganga bulala n'eya Winyi yavuganga bulala, Ekibira
engalabi ezo mwe zatemwa baakiyitanga Kataba, naye oluvannyuma baakyusa erinnya lyakyo ne bakituuma "Zitemwa-okumu". N'abawala Abenkerebwe babatuuma "Zaatemwa".
Edda ekibira ekyo baakikuumanga nnyo nga batya nti sikulwa ng'omulangira omulala agendayo n'atemayo enngoma ne yeefula Kabaka.
2. Okutuuka mu Buganda Semdyona yajja nga y'awala amaliba g'ensolo Kimera ze yattanga. Nga batuuse mu Buganda ekikondo ky'okuwalirako amaliba Sendyona yakisimba ku mutala Kapeeka.
Mu kifo ekyo we yasimba ekikondo na leero bayitawo "Kawalira".
Ssekabaka Kamaanya ye yajjuluza Abenkerebwe ekikondo ky'amaliba okukigya ku mutala Kapeeka ng'aguwadde Namasole we Nansikombi okusuulamu oluyina. Sendyona ekikondo bwe yakiggya e Kapeeka
n'akizza ku Mpakabula. Ssekabaka Ssuuna II ye yaggya ku Benkerebwe omulimu gw'obuwazi bw'amaliba n'aguwa Kiyini Owemmamba.
3. Abenkerebwe be baalasizangako ennyumba ya Nanzigu eyayitibwanga "Katalamo".
GANO GE MANNYA ABENKEREBWE GE BATERA OKUTUUMA NG'AG'EKIKA
ABALENZI
sendyona
Sekuwanda
Ssemugabi
Ssemitala
Bakyayita
Mujunga
Ssembogo
Bbanga
Mulumba
Kasansula
Sserungera
Ssemukaya
Mutweruka
Matumpaggwa
Lubanga
Mawagi
Kirimwa oba Kirima
ABAWALA
Nandyona
Nakuwanda
Namugabi
Namitala
Nakayita
Nakatemwa
Zaatemwa
Nakyazze
Ziribaggwa
Nattabi
Nabiruka
Nawagi
Nakabba
Nakkomo
Mbatunuulire
Omubala
"Nkerebwe nkulu, esima ng'eggalira".
Ebigambo byo wandiise: 483
zho_Hant lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn bem_Latn luo_Latn sot_Latn luo_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn zul_Latn sna_Latn lug_Latn oci_Latn lug_Latn lit_Latn luo_Latn lug_Latn bem_Latn pag_Latn deu_Latn cjk_Latn run_Latn swh_Latn lua_Latn tgl_Latn lug_Latn lug_Latn tso_Latn cjk_Latn lug_Latn plt_Latn lug_Latn tum_Latn bem_Latn lug_Latn lug_Latn fuv_Latn ilo_Latn tgl_Latn ilo_Latn mlt_Latn lug_Latn lua_Latn lug_Latn lug_Latn