Agafa ku bidduka
Ezimu ku mmotoka eziriko ebigambo ebisoomooza.
Bya HERBERT MUSOKE
WALI weebuuzizza ebigambo ebiwandiikibwa ku bidduka by’abantu kye bitegeeza? Okimanyi nti abantu bawandiika ebigambo bino ku bidduka byabwe okusinziira ku kibali ku mutima?
Bw’otambula mu kibuga nga bw’osoma obugambo obuli ku bidduka by’abantu gamba takisi, mmotoka za buyonjo, loole ne pikipiki weewuunya n’oluusi okubuzaabuzibwa olw’ebigambo ebikuwa obubaka obukontana.
Okugeza bangi abassaako ebigambo by’eddiini, kyokka nga buli omu alaga nti eddiini ye y’esinga era gy’olina okugenderako! Okugeza omu yawandiikako nti, “Yesu y’afuga, ye Mukama’; obeera ekyafumiitiriza ebyo ate n’osoma nti, ‘Tya Allah’ n’osigala ng’sobeddwa!
Omu ku mmotoka ye yawandiikako nti, ‘Sabbath is Holy’, ekitegeeza nti olwa Ssabbaato (ioba ssabbiiti) lunaku lutukuvu. Nga tonnaba kuwummula w’osomera ebirala ebikubuuza nti, “Walokoka?”, oba “Olokoka ddi?”
Abantu bakozesa nnyo ebidduka byabwe okuyigiriza eddiini. Omu yawandiikako nti, “Wasadde?” Kati kubamu akafaananyi mu kisiibo kino nga weerabidde okusaala olabe ebigambo bino bwe biyinza okukulekera emmeeme etundugga.
Waliwo abantu abamu nga bo obubaka bwabwe bukubiriza bantu kukola. Omu yawandiika: ‘Ensi kukola si bigambo’,
‘Weekolere’, ‘Tukole bukozi’ n’ebirala. Nga omaze okufuna amaanyi agakola, waliwo ezimu nga zikulumiriza ku mize gy’okola okugeza waliwo eriko “Twandibaddewo naye mmwe’, ‘Baawo nange mbeewo’, ‘Ndaba bulabi’, Tozimba mutima’ n’ebirala. Bino birangira batayagaliza bannaabwe.
Wabula bikozese ng’olekamu, kuba tegereza nga mukazimuggya aguze emmotoka n’agiwandiikako nti, ‘Ofa ddi nkuwone?’, olowooza eng’uumi teyinza okunyooka?
Abalala bassaako okusinziira ku bibatuuseeko mu bulamu. Mw. Ssande Nkonge ow’e Mukono okukwe yawandiikako “Nkwagaliza by’onjagaliza”, nti yakiggya ku mbeera embi naddala Gavumenti gy’ereseemu abantu ba bulijjo nga tebafaako nga kirabika ebaagaliza mbeera mbi!
Bw’otunuulira mmotoka ezimu tosobola kubuuza muntu ttiimu y’e Bulaaya gy’awagira. Oli eyiye bw’emuyingira mu mwoyo n’agiwandiikako Liverpool, Arsenal, Manchester United, Chelsea oba endala yonna
Kyokka waliwo ebigambo by’okusoomooza nga singa obadde ofunye obutakkaanya ne ddereeva wa mmotoka eyo n’osoma ekigambo ekigiriko ojula okulwana! Okugeza watya ng’onyiize ne ddereeva ogenda okusoma ku mmotoka ye nga kuliko, “Mwe bwemutyo’, ‘Nze namalako’, ‘Abantu bakoowu’, n’ebirala.
Bangi baagala okuwandiika mu Lungereza kyokka ne bawandiika lwa bitege nga mmotoka emu eyali ekola ku lw’e Bugerere eyaliko ‘No one is above the Low’, ekivuunulwa nti ‘Tewali ali waggulu wa wansi’! kyokka ng’ayagala kutegeeza
‘No one is above the Law’, ekivvuunulwa nti ‘Tewali ali waggulu wa mateeka’. Endala eriko ‘Be patience’, ekivuunulwa nti ‘Beera buguminkiriza’, naye ng’ayagala kugamba nti ‘Be patient’, ekivvuunulwa nti ‘Beera muguminkiriza’.
Wabula abasinga bassaako ng’ombo oba enjogera ezibeerawo mu kiseera ekyo oba ennyimba z’abayimbi gamba, Samwa samwa, Abantu bakoowu, Guma, Bigambo boyz, Mundeke mbeewo, Nalo, Twakoowa, Wolokoso, Gheto, Komawo eka, Katikitiki n’ebirala.
AMATEEKA:
Wabula omukwanaganya wa poliisi n’omuntu wabulijjo mu Kampala, ASP Mathias Okwir agamba nti omuntu olina okubeera omwegendereza ng’ossa ebigambo bino ku mmotoka yo kubanga singa kirabika nga kiziba endabirwamu nga tojja kusobola kulaba wandivunaanibwa.
Mu ngeri y’emu olina okugenda mu URA okukyusa akatabo ko kubanga mu kiseera we wakiwandiisiza tekwaliko bigambo bino ekitegeeza nti emmotoka gy’ovuga n’akatabo gye koogerako zanjawulo. Etteeka likutanza 600,000/- oba okukusiba wakati w’omwezi gumu n’omwaka mulamba!
lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn