Bya ISMAEL P. TUMWESIGYE
OMWEZI gwa Ramadhan gwesungibwa nnyo Abasiraamu kuba gwe mwezi omuli okusaasira kwa Allah.
N’olwekyo Abasiraamu balina okusiiba kuba kibakakatako, kyokka ate balina okukikola nga tebakosa bulamu bwabwe nga balya bulungi mu ngeri eyamba okukuuma omubiri omulamu.
Kino bakikola nga balya daaku ne futaali. Dr. Yasin Zziwa owa Sez Medical Centre ajjanjabisa emmere, agamba nti kiba kya bulabe eri obulamu bw’omuntu okulya emmere emufuukira obutwa naddala nga yasiibye oba ng’agenda kusiiba kuba kikendeeza ku buwangaazi bwe nga kimuleetera endwadde ez’enjawulo.
KIKI KYE WANDIRIDDE KU DAAKU
Ng’ozuukuse sooka onywe eggiraasi y’amazzi agabuguma nga mulimu enniimu kikuyambe okufulumya obucaafu bwonna mu mubiri.
Oluvannyuma lw’eddakiika 10, osobola okulya emmere yonna gy’oba otegese nga amatooke, capati n’ebirala.
Ng’omalirizza liirako emmere ennamu ng’ennyaanya n’obutungulu ebibisi kuba birimu ekirungo ekiyamba okufulumya obucaafu.
Wabula si kirungi kulya mmere nnyingi ku daaku.
BY’OLINA OKULYA NG’OSIIBULUKUKA
Essaawa y’okusiibulukuka bw’etuuka, abasinga olw’okuba enjala ebeera yabalumye dda batuukira ku mmere enfu (enfumbe) eky’obulabe.
Omusiraamu asiibulukuka kyetaaga n’atandikira ku bibala omuli amenvu, entende oba omubisi gwabyo. Wabula temuli sukaali kuba bibaamu ow’obutonde.
Oluvannyuma lw’eddakiika eziri wakati wa 15 ne 20 osobola okulya emmere enfumbe, wabula nayo tolina kulya nnyingi. Bwe kiba kisoboka, omusiibi yandiridde nnyo ebintu ebibisi kuba birimu ekirungo kya ‘Alkaline’ ekikuuma omubiri nga tegulumbiddwa nnyo ndwadde.
BINO BYEWALE
Ennyama, amata, sooda, sukaali, keeki n’ebirala ebigwa mu ttuluba eryo kuba mulimu ebirungo ebikosa omubiri.
Bw’oba osazeewo okulya ennyama, kirungi ogiriireko ennyaanya n’obutungulu obubisi. Ate ayagala okunywa sooda, bw’anywa eccupa emu anywereko ekidomola kiramba eky’amazzi.
Amata bw’oba osobola nago geewale wadde gasikiriza.
LYA EMMERE EKWATA MU LUBUTO
Dr. Badru Matovu ow’eddwaaliro ly’e Kibuli agamba nti, Omusiraamu agenda okulya kirungi alye emmere etayanguwa kuggwa mu lubuto naddala eyo etamalamu mangu kirungo kya sukaali mu lubuto. Mu mmere eno mulimu; akawunga, muwogo, capati n’ebirala kuba sukaali aleeta amaanyi mu mubiri.
Ayongerako nti, si kirungi kulya nnyo ku daaku kuba buli lw’olya ennyo, omubiri guzaala ebirungo ebikola ku mmere era bw’oba walidde nnyingi, nagwo guleeta bingi ne bikola ku mmere mangu ekikuleetera okulumwa amangu enjala.
Omusiibi alina okukozesa amazzi n’ebyokulya ebigonvu kuba ekyenda kiba tekyetaaga bikaluba kiba kibeera kikalu ate ng’olususu lugonvu nnyo. Awo osobola okulya ebibala, ebikajjo okutuusa ng’omaze okusaala Talawuya.
lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn