Golden Jubilee
OMWEZI guno lwe guweze omwaka bukya muduumizi wa Poliisi mu Kampala n’emiriraano, Andrew Felix Kaweesi aleetebwa wakati mu kwekalakaasa n’obutemu obwali bukudde ejjembe. Ng’ebula omwezi gumu okujjukira emyaka 50 egy’ameefuga, Joseph Mutebi amusisinkanye n’annyonnyola by’alabye mu Kampala, by’akozeeko n’ebikyamubobbya omutwe.
KIKI ekifuula Kampala okuba ekibuga ekyenjawulo eri owapoliisi yenna?
Bw'okola obwapoliisi mu kitundu ekitali Kampala toyinza kumanya maanyi ga poliisi. Bwe bampa okuduumira poliisi mu Kampala kyasooka kunsoomooza okutuusa lwe natuula wansi ne nsoma engeri y'okukwatamu Bannakampala.
Nalaba nti waliwo olukonko wakati wa poliisi n'omuntu wabulijjo, okwekalaakasa okwa "Walk to work" kwali kususse okulumya abantu babulijjo, nga buli muntu atwala poliisi ng'omulabe waayo kubanga tiyagaasi yali afuuse wa buli lunaku.
Nalina okuyambako Lt. Gen Kayihura mu Kampala okulaga abantu nti poliisi si balabe ba bantu.
Kiki ky’okoze okuvvuunuka embeera eno?
- Ba DPC b'omu Kampala bonna nabakyusakyusa nga mmaze okwetegereza buli omu obusobozi bw’alina mu kitundu gye namusindika. Okuwa Bannakampala bonna ekifaananyi nti poliisi ya buli muntu okuggyawo kye babadde batusibako nti ya banene mu Gavumenti bokka.
- Okusomesa Bannakampala ebirungi ebiri mu kumanya amateeka agatandikirwako n'eddembe lyabwe singa oli aba agenze ku poliisi yonna.
- Okwongera empisa mu ba poliisi n'okumalamu abatamiivu n'abanywa enjagala nga bali ku mirimu. Mbadde mbakwata ne mbateeka mu kkooti za poliisi ez'empisa.
- Okulwanyisa abaserikale ba poliisi ababadde bakozesa obubi obuyinza bwabwe n'ebifo byabwe okutyoboola eddembe ly'obuntu gamba ng'omuserikale okukwata omuntu nga tamubuulidde nsonga n'abo ababadde batambuliza abasibe wansi wa kabangali gye tuteeka emirambo
Kiki ekisinze okukwewuunyisa?
Nsanze okusoomoozebwa nti abaduumizi ba poliisi mu Kampala abasinga baayita mu mikono gyange mu ssomero ly’abapoliisi e Masindi lye nakulira emyaka 14.
Nakizuula nti byonna bye nabasomesa nga si bye bakola. Wabula nakizuula oluvannyuma nti bye tusomesa mu bitabo oluusi byawukanamu n'engeri abantu gye beeyisaamu. Nalaba ensobi ze twali tukola nga poliisi nga tugumbulula Bannakampala abeekalaakasa ffe ffennyini ne tubongera amaanyi.
Nakimanya nti enkung’aana za bannabyabufuzi bano ziriwo mu mateeka era balina eddembe okuzikuba wabula nabategeeza nti balina okutegeezaako poliisi ne tukkaanya ekifo ekituufu.Kino kye kyabamalamu amaanyi, kuba bajjanga okututegeeza nga balowooza nti tujja kubagaana, tumaliriza tubakkirizza enkung’aana zaabwe ze baali baagala okukubanga buli lunaku ne ziggwaamu amaanyi.
Bannakampala baagala nnyo okwekalaakasa nga poliisi ebalemesa. Y’ensonga lwaki obujagalalo bwaggwaamu amaanyi.
Bagamba nti owuliriza nnyo oludda oluvuganya Gavumenti, y’ensonga lwaki Besigye obadde omuleka okwekalakaasiza mu kibuga n’okulya emmere mu butale.
Ndi muserikale mutendeke, amanyi eddembe ly'obuntu gye likwatibwamu nga siyinza kugumiikiriza wapoliisi yenna ayagala okuvumaganya poliisi ne Gavumenti.
Besigye ne banne baasanga omuntu omumalirivu alina ne ttiimu ye, emanyi ky’ekola era ne tumulemesa pulaani gye yalina ey'okwagala okukyayisa Gavumenti.
Abantu bagamba nti ggwe muduumizi wa poliisi mu Kampala asinze okulera ettemu ne batta abantu ng'otunula?
Edda abantu baali bafa! Buli kibuga bwe kiba kikula obumenyi bw'amateeka buba bwa maanyi. Naye eddagala ndirina:
Buli poliisi tugenda kugiteekako embwa era tuzimbye e Nakifuma ekifo embwa zino we zigendanga okuzaalira n'okuzikuliza.
E Nakifuma tugenda kutendekerayo embalaasi 1,000 ezigenda okukkakkanya obujagalalo n’obumenyi bw’amateeka ziyambe ku bapoliisi obuteekwasa nti tebalina mafuta. Embalaasi zigendanga kubuuka mu bbanga mita nga 20, zirinnye obugere bw’abeekalakaasa.
Obumenyi bw’amateeka bweyongedde kuba abatemu n’abalabbayi poliisi be yakwata ne babasibira e Luzira ebibonerezo byabwe ne biggwaako baakomawo ne batandikira we baakoma.
Bannakampala bayitirizza okutambula n'obutitimbe bw'ensimbi mu Kampala ekiteeka obulamu bwabwe mu matigga.
Abaserikale b'ebitongole ebikuumaddembe beenyigira nnyo mu butemu buno nga bakozesa emmundu ze baabawa okukuumisa ebifo.
Kati kiki ekikusoomooza buli lunaku?
Bannakampala abasinga batwalira amateeka mu ngalo, tebawuliriza poliisi, beetwala nga bamanyi a. Balowooza nti buli muntu ali mu kifo okukukolera ekintu olina kumuwa nguzi. Waliwo ne bannabyabufuzi abakozesa ofiisi zaabwe okutiisatiisa poliisi.
Lwaki wawera ekibiina kya Bangawa?
Kabaka bw'asiima okugenda mu kitundu kyonna talina kututegeeza, naye ffe nga Poliisi twenyiga mu nteekateeka ze waleme kubaawo buzibu.
Wabula abamenyi b’amateeka okuli ab’ewa Kisekka batandise okwenyigira mu nteekateeka ze nga bagamba nti bakola ku byakwerinda kwa Kabaka. Beeyita ba "Bangawa". Bazimba n’ebiyitirirwa ne basalako n'amakubo ne bagaana abantu okutambula nga tebabasoloozezza.
Poliisi mu Kampala ya NRM yokka?
Poliisi ya Bannayuganda bonna buli omu mu nzikiriza ye, wabula engeri NRM gy'eri nti y’ekola Gavumenti ate ng’abantu baagissaamu obwesige okumala emyaka etaano buli kye nkola mba mpeereza Bannayuganda.
Kaweesi bamuzaala ku kyalo Kyanjovu e Kyazanga mu disitulikiti y’e Lwengo. Alina diguli ssatu nga bbiri ziri mu busomesa n'eyokusatu mu byokwerinda mu National Defense College e Nairobi.
eng_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn