Pano z’amasannyalaze g’enjuba ezikozesebwa ku kyalo. Eno egabanya amaka 10.
Bya Henry Nsubuga
Okuzaala kujaagaana n’ab’e Misindye ekisangibwa e Goma mu Mukono baazaala omwana abaggye mu kibululu buli maka n’agawa ekitangaala nga kati buli w’oyita ku kyalo kino waakayakana wadde tebalina masannyalaze ga UMEME.
Faaza Lazaalo Luyinda kino ky’ekirabo ky’awadde abatuuze b’oku kyalo kwe yakulira okubaleetera amasannyalaze g’enjuba bagobe enzikiza ku kyalo.
Faaza Luyinda agamba nti ekimu ku byansinganga okumutiisa ku kyalo kino kwe yakulira y’enzikiza.
Agamba nti: “Nakulira mu mbeera mbi nnyo, ekyampaliriza okusoma ennyo n’ekigendererwa eky’okubbula ekyalo kwe banzaala. Ekyalo kyange tekwali masannyalaze ng’ebitabo tubisomera ku tadooba ng’oluusi omukka ogwo gutulwaza.
Amazzi twagakimanga wala mu kibira ate ng’eriyo ensozi empanvu ddala nga n’amazzi gano era makyafu. Bwe kyatuukanga ku masannyalaze nga gujabagira, ng’obudde wano ewaffe e Misindye buziba ssaawa 12:00 ez’olw’eggulo olw’obutaba na kitangaala eky’amasannyalaze ng’ebitundu ebirala. Awo nno zaagendanga okuwera ssaawa 2:30 ez’ekiro ng’ababbi beesaza okukirako ow’akagatto akamu.” bwatyo Fr. Lazaalo Luyinda bw’alojja ennaku gye yayitamu okuva mu buto.
Yagaggya Yitale
Faaza Luyinda bwe yafuna omukisa okugenda mu Italy, kyamuyamba okutuukiriza ekirooto kye eky’okubbula ekyalo kye okukiggya mu kizikiza n’okukifunira amazzi amayonjo.
“Essuubi lyajjawo bwe nagenda okusoma e Italy olwo mikwano gyange bwe bandaba ne beewuunya nnyo Omuddugavu okugenda okusomera ewaabwe. Bambuuza mbannyonnyole ekiri ewaffe nange ne sibeekwekerera.
Bampa obuyambi ne bampa ebyuma by’amasannyalaze g’enjuba n’amazzi.
Mu 2006 Abayitale bano beesitula n’ebyuma byonna ne bajja babikolerako ddala n’okubisibayo yinvaata n’okulaba nga nayikondo esimibwa ate ng’eno baagiggya eri ewala n’esembera okuva gye twali tukima amazzi mu kibira.
Kati nnina essanyu nti abantu amazzi banywa mayonjo ate n’amasannyalaze gaaka buli kiseera we bagaagalira nga tegavaako.”
Abafunidde n’amazzi
Mu mwezi gw’omukaaga ogw’omwaka guno, Abayitale era baakomyewo ne bongera okuyamba abantu ku nsonga y’amazzi nga basitula omutindo okuva ku nayikondo ate ne babawa amazzi ga ttaapu agakozesa amaanyi g’enjuba.
Fr. Luyinda agamba nti emabega nga bakyakozesa nayikondo baafunaga ekizibu eky’okuba nti buli kadde ng’ebyuma bifa ate nga nabyo okubikola bya ssente nnyingi ate ng’oluusi abantu baba ensimbi ezo tebazirina.
Amazzi ga taapu gano gakozesebwa abantu ku byalo 3 okuli Misindye, Namyoya n’ekitundu ku Jjoggo. Ate amasannyalaze mu kusooka gaali gaweereddwa ebyalo bibiri okuli Misindye ne Namyoya kyokka ebyuma bi yinvaata ebyali biteereddwa e Namyoya ababbi ne babibba era bano kati baddayo mu kibululu. Amasannyalaze ku kyalo Misindye gagabanyizibwa okuva mu bitundu bisatu kye bayita senta 3 nga buli senta egabanya amaka agali wakati we 10 n’e 12.
Pulojekiti y’amazzi n’amasannyalaze zaaweebwa erinnya erya Kisa kya Maria nga waliwo obukiiko obubiddukanya. Ssentebe wa pulojekiti zino Vicenti Kivumbi yagambye nti amasannyalaze gakozesebwa amaka agasoba mu 40 okuli n’essomero.
Kivumbi agamba nti buli ssenta emu erina olukiiko olugiddukanya nga luno lwabagawo amateeka agafuga abantu abali ku ssenta eyo. Mu nkola eno, abakozesa amassanyalaze baasabibwa okusasula wakati w’ennusu 3,000 ne 5,000 buli mwezi.
Ate ku mazzi, buli famire ekozesa amazzi esuubirwa okusasulayo 2000/- omwezi. Ensimbi zino ku masannyalaze zisuubirwa okuddaabiriza bwe wabaawo ekifudde n’okugula bbaatule ebbanga ly’okuzikyusa bwe liba lituuse. Ate ne ku mazzi bwe guli nga bwe kiba kyetaagisizza okubaako ekikolebwa ssente ezisasulibwa kwe bakwata.
Basse ababbi
Kivumbi yategeezezza nti baasanga ekizibu kinene nnyo mu babbi abaabatawaanya ennyo nga Yagambye nti abatuuze batuuka ekiseera ne beekyawa ne bateega ababbi bano ne babakuba ne babookya era nti ababbi nga basatu battibwa ne bookebwa ate abalala ne batwaliba ku poliisi okutuusa lwe baafunawo ku kalembereza.
Fr. Luyinda agamba nti okusomoozebwa kw’alina mu kiseera kino kwe kuba nti eriyo abantu abaagala okukozesa amasannyalaze oba amazzi kyokka nga bano ate tebaagala kusasula obusente obutono obwasalibwawo okuba nga busasulibwa okulaba nga pulojekiti zino zibeerawo ebbanga lyonna.
Alina n’enteekateeka ey’okuzza amasannyalaze ku kyalo ky’e Namyoya gye gabbibwa gye buvuddeko. Fr. Luyinda agamba nti embeera y’obwavu esusse obukooza abatuuze ku kyalo kino akagiri, emusuza atunula era alina enteekateeka okulaba ng’atandika pulojekiti y’embizzi azigabire abantu abasobola okulunda basobole okwenogera ku ssente.
lug_Latn run_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn fur_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn