Bya EDWARD SSERINNYA NE JULIET LUKWAGO
KIKYETAAGISA okwonoona obulindo bw’ensimbi okutegeka embaga ennene? N’omala ebiseera ng’osonda ssente zonna n’ozisaasaanya ku lunaku lumu oluusi ng’opangisa oba n’osigaza amabanja agakukoma mu bulago!
Ye lwaki okola embaga eyo yonna eneekukyayisa n’okwogera ku nabbo, anti nga bakummye ssente, oba ofune entondo nga munno akuwadde z’obadde tosuubira?
Ennaku zino enkola ezzeewo yaakugatta okw’ekikungo, ekekkereza. Bwe bakugatta mu kikungo omanya bumanya nti embaga yo ejja kubaako abantu bangi ddala.
Omwezi oguwedde, essaza ekkulu ery’e Kampala lyagasse emigogo gy’abagole 41, ku mukolo ogwategekeddwa ku lunaku lw’abafumbo bonna abava mu ssaza lino nga December 29.
Abakristu omukolo baagujjumbidde ne bakuba obuluulu ng’abagole balayira mu maaso nga Ssaabasumba Dr. Cypriano Lwanga era ne babaaniriza mu kiraabu y’abafumbo.
Abamu abaagattiddwa baabadde batandika butandisi obufumbo, ate ng’abalala babumazeemu ebbanga ddene. Nnalabyemu abalala nga bandibadde mu kiseera kino bajaguza emyaka 25, 15 oba n’emirala mu bufumbo naye bambi nga tebaasobola kugattibwa luli olw’embeera!
N’olwekyo bw’oba ssentebe w’eggombolola okiraba otya bw’okunga abantu mu ggombolola yo, ne mukwatagana n’ebigo oba amasinzizo agakuliraanye ne bagatta emigogo nga 40.
Kino kiyamba okukendeeza ku nsimbi ezisaasaanyizibwa abantu nga bategeka emikolo gy’embaga.
Olumu nno amaka gasasika lwa musajja kulemwa kukuba mukazi mbaga, naawe oyinza okuba ng’embaga gye wasuubiza mukazi wo nga kati eyiseeko emyaka!
Bw’oba mukazi ng’osoma bino, tolaba nga balo ebbanga lye yakusubiza embaga liyitiridde? Lwaki temugenda mu y’ekikungo, kuba eyo ey’omu eyinza obutatuuka nga buli kiseera ssente tezibaawo!
E Lubaga abagole babagulira ne keeki.
E NAMIREMBE
Rev. Abraham Lubega Kisakye, amyuka Vicar e Namirembe agamba nti, Ekkanisa bwe yamala okulaba ng’embaga y’omu ekaluubiriza abantu kwe kusalawo okutandika okugatta okw’ekikungo era nga kati baakamala emyaka esatu nga bakikola.
Kyasalibwawo buli July 27, okugatta kuno kubengawo eri abo ababa n’ebisaanyizo era nga Omulabirizi y’abagatta. Ne mu mwaka guno okugatta kugenda kubaawo.
Abagole okugattibwa balina okuleeta ebbaluwa eva gye babadde basabira, ebbaluwa eva mu bakadde ekakasa nti omwami yayanjulwa, okusasula 50,000/- nga kuno kubaako okwewandiisa mu Gavumenti, satifikeeti n’emisoso gy’ekkanisa n’emirala.
Mu September w’omwaka oguwedde, amagye ga UPDF gaakola enteekateeka ne bagatta bofiisa baago 72 mu nkambi y’e Masindi.
Mu kugatta kuno omukolo baagukolera awo ne guggwa bonna ne basala keeki n’okugabula abagenyi baabwe olwo ne biggwa!
Sso singa buli omu yali akoze mukolo gwe, bandibadde basaasaanyizza ssente nnyingi ddala.
‘Bwe baba tebakugasse mu kikungo waakiri genda ewa Ddiisi’
SSENTE ennaku zino za nkalu, era abantu abasinga abategeka embaga ensimbi bazisuubira mu bannaabwe.
Eno y’emu ku nsonga lwaki enkiiko ze zikulembera kumpi buli mukolo gwa mbaga.
Kino kitegeeza nti ggwe kawasa we zikubulira n’abalala b’ozisuubiramu nabo zisobola okubabula.
Ekizibu ekiriwo ennaku zino be bagagga okwonoona emikolo gy’embaga ne bagiteekamu obungodiira obutwala ssente.
Oli n’apangisa embalaasi ku mitwalo 30, n’apangisa ennyonyi ku mitwalo 70, n’aleeta olukoloddoli lw’ebintu nga n’ebimu bicupuli!
Kino kitiisa abaavu n’abavubuka nabo okukola embaga nga balowooza nti bajja kuba baswala, ye bwe kiba nga kibadde mu famire abaana bateekawo okuvuganya okuba ng’embaga ye y’esinga ku ya munne eyaliwo omwezi oba omwaka oguwedde sso nga bino byonna butaliimu, si ge makulu g’embaga.
Eky’abalinawo okukozesa ensimbi ennyingi, abatazirina nabo ate olumu baagala okwewanika, okukola emikolo egy’ebbeeyi sso nga tebaba na busobozi bugikola!
Okuleeta abavuzi ba ddigi, okupangisa mmotoka ez’ebbeeyi, okwambala eby’obukadde n’ebirala byonna kwejalabya.
Wabula olumu abagole bamanyi okukola embalirira ng’eriko ebintu eby’ebbeeyi kyokka nga nabyo tebabirina!
Olaba omugole omusajja atuuka n’okuteekako ssente ezambaza omukazi? Olwo oba musajja ki nga tosobola na kwambaza mukazi wo!
Abamu nno bagwa ku looni za bbanka okusobola okukola embaga ate abalala bagenda okuva mu mbaga nga banyiga biwundu olw’amabanja ge baba basigaddemu!
Sigamba nti tokola mbaga, naye ekikulu weeteeketeeke oba tosobola lwaki togenda mu kikungo ne bakugatta era satifikeeti ojja kugifuna!
Ssaabasumba Lwanga lwe yagatta abafumbo mu kikungo e Namugongo.
EMBAGA ENNENE ZIKYALINA AMAKULU?
Omulabirizi w’e Mityana, Steven Kazimba Mugalu agamba nti, obukulu bw’embaga kwe kugenda mu ssinzizo ne babagatta n’okubawa omukisa.
“Singa mu ssinzizo wabaawo abajulizi okuva ku njuzi zombi ez’abagole ekyo kimala. Kwe kugamba nti ne bwe wabaawo abantu nga 10 kimala okubagatta.
Ekikulu ekirala ekiri mu mbaga kwe kugatta abantu nga bo bennyini baagalana, era okugatta nga kuwedde muba baddembe okudda awaka buli omu n’adda ku bibye oba bwe muba musobola okugendako ku kacaayi mukikole naye si kya kkatala nti mulina okukola omukolo omunene,” bw’agamba.
Ayongerako: Embaga yange yaliwo mu1984, naye twalina emmotoka emu, yasooka kunona mukyala n’eyita ewange n’ennona n’entwala ku kkanisa.
Naye kati ndi Mulabirizi! Kyokka waliwo abategeka embaga ne bateekamu obutitimbe n’obutitimbe era kikwasa ennaku obufumbo bwe butawangaala!
Ekirala okugatta kw’ekikungo kuyambako nnyo. Okugeza e Mityana, mu June wa 2013 twagatta emigogo 225 naye mwattu tewali nsimbi ziri awo zaasasanyizibwa kuba ffenna twaliira ku kkanisa era ne tuvaawo nga tuli basanyufu.
Mu mbeera eno tewali mugole n’omu yeeraliikirira na bya mikolo gya mbaga kugamba nti gimuwuuba, sso nno omukisa gw’afuna gwe gumu naawe eyakozesa obukadde n’obukadde bw’ensimbi.
Jane Namulindwa ow’e Kitigoma agamba nti, abantu balina okukimanya nti, ne bwe muba mugenze wantu nga basaba satifikeeti z’embaga era muwaayo ze zimu.
Azisaba tayinza kugamba nti ggwe wateekamu obukadde bumeka ku mbaga yo oba gwe wakozesa mmeka!
EMIGOGO EGIZZE GIGATTIBWA
E Namirembe ku Lutikko baagatta emigogo gy’abagole 25 mu July wa 2013.
Mzee Pio Mutumba omukozi mu kitongole kya KCCA ne mukyala we Anna Nakambirwa bagamba nti, baali bamaze emyaka 50 mu bufumbo kyokka nga ensimbi ezikola embaga zaabula!
Bwe baawulira omukisa ogw’okugatta okw’ekikungo e Lubaga tebasumagira ne bagukozesa era nga kati bafumbo ab’empeta.
SSAABASUMBA LWANGA
Eklezia ennaku zino tutegeka omukolo ne tugatta Abakristu ababa baagala okugattibwa era buli muntu waddembe okusalawo n’omwagalwa we ne bagattibwa.”
Ssaabasumba Lwanga agamba nti, obufumbo Sakalamentu kkulu nnyo era terisaana kuzannyirwako ng’abamu bwe bakola ennaku zino.
“Kikwasa ennaku okuba ng’abafumbo abamu bagattibwa ennaku zino si lwa mukwano, wabula okwagala okufunirako ebitiibwa ne satifikeeti z’obufumbo oba oli awo nga balina bye bagoba,” bwe yagambye.
Ayongerako nti, olw’okuba abantu bangi mu ggwanga tebalina busobozi bukola mbaga n’abamu batya, enkola y’okugatta ekikungo egenda kubunyisibwa mu bigo byonna 56 mu Uganda.
Mu mbeera eno, abafumbo oba abaagala okutandika amaka , kyamagezi nnyo okusooka okulowooza ku kutukuza obufumbo oba okugattibwa ne bwe baba tebalina nsimbi baleme kulemesebwa bufumbo mbu olw’okuba oli taleese bintu bingi oba talina nsimbi zitegeka mbaga abantu gye banaalya ne basindisa n’ebigere.
TEBAKUTWALAKO EBINTU
Muky. Rashida Batunula okuva mu ofiisi ya Administrator General, ekola ku nsonga z’abafu agamba nti, “Kiryose omukazi (oba omusajja) okkirize babagatte mu kikungo okusinga obutagattibwa, kubanga singa munno afa, oyinza obutagabana ku bintu bye n’oviiramu awo.”
Dr. Mutumba ne mukyala we Anna baabagatta mu kikungo.
‘Klezia yatukolera ku byonna, ffe twasasula 50,000/- zokka’
Dr. John Pius Mutumba yagattibwa ne mukyala we Anna Nankabirwa gwe bamaze naye emyaka 50 mu bufumbo.
Agamba nti, “Okusisinkana kabiite wange Nankabirwa nnali nkola mu dduuka lya muganda wange James Kauta erya Buzibu Provincial Stores e Luzira.
Newankubadde tetubadde bafumbo okumalira ddala emyaka 50 be ddu naye munnange asobodde okugumiikiriza ebizibu bingi, era Mukama n’atuweeramu ezzadde n’abazzukulu bangi.
Bingi ebizze bitugaana okugattibwa omuli ebyenfuna newankubadde nti olumu ensimbi zibadde zibeerawo ate olulala ne zibula naye nga bw’ozikwatako nga toyinza kugamba nti ate ziteeke mu mbaga.
Waba wabula omwezi gumu okugatta okw’ekikungo kubeewo mu December wa 2013, Anna yalina gye yali ava ne bamutegeeza nga Ssaabasumba Dr Lwanga, bw’ategese okugatta abafumbo bonna abanaayagala ku kiggwa ky’e Namugongo.
Nnamugamba atwaleyo mangu amannya gaffe, kuba nange nnali nnakoma okufuna ssakramentu mu 1964!
Nagenda ne mbuulirako Msgr. Gerald Kalumba n’ansabirako era n’agamba nti twalwawo.
Olunaku lw’embaga sseebaka, munnange Anna yali yagenze dda e Namugongo abagole abakyala bonna gye basula basobole okubategeka n’okubasiba anti byonna baali babitukoleddeko ffe twasasula musasuzi 50,000/-.
Bino byonna bibala bya muto wange Patrick Mutumba eyandeeta e Kampala okunzigya e Busoga. Singa teyakikola osanga n’essakramentu lino ssandirifunye.
Anna Nankabirwa agamba: Kubeera bagumikkiriza nga bwe twongera okuwanjangira Omukama kye kitusobozesezza okutuuka ku mmeeza ye entukuvu.
lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn