Bya ANDREW MUGONZA
OLIVE Namazzi omutuuze ku kyalo Katwe ekisangibwa mu kibuga ky’e Mpigi azimbye ekkolero erikola endongo eziyitibwa gita n’asoomooza abatuulidde obwongo bwabwe.
Ekkolero lino alizimbye mu kibuga ky’e Mpigi!
ALINA ABAKOZI 20
Namazzi akozesa abakozi abasoba mu 20. Endongo ze okusinga azitunda mu mawanga g’ebweru naddala Canada, Amerika ne Bungereza. Endongo emu ewedde obulungi agitunda obukadde 18.
Namazzi agamba:
“Natandika omulimu guno mu 2009 nga mu kusooka twali tukozesa magezi ga Baganda nga tukola endongo eziyitibwa Adungu. Naye lumu waliwo Abazungu abaava e Canada ne bava mu mmotoka yaabwe okugula ku biruke ebitundibwa mu kabuga k’e Mpambire. Wano we bansanga nga nkola endongo zange era baasanyuka nnyo ne bansaba okuwandiika ebirowoozo byaffe bye tusobola okweyambisa okukola endongo ez’omulembe basobole okutuyambako. Kino twakikola era ne tukwatagana nabo ne batuyigiriza okukola endongo ez’omulembe, Abazungu ze bakozesa. Bano be bannyamba okunoonya akatale mu India ne Canada ng’eno buli ndongo bagigula obukadde 18. Wano mu Uganda endongo emu tugitunda okuva ku mitwalo 80 okutuuka ku kakadde.
Mu mwezi tukola endongo 3-5. Emiti egisinga okukolebwamu endongo tugiggya mu mawanga nga Canada ne India era Abazungu bano be bannyamba. Emiti egikolebwamu endongo nga giva wano mu Uganda kuliko nkalati, eboni ne mahogany ate egiva wabweru wa Uganda kuliko; Indian rose tree nga guno guva India, maple, engleman, stika spruce ne sida nga gino okusinga giva Canada.
Endongo zaffe okuzigula okola wooda kyokka akatale ke tulina tetusobola kukamatiza kubanga abazeetaaga bangi.
Emiti egikolebwamu endongo olugisalamu embaawo, baziteeka mu kkolero nga mbisi era mwe gikalira okwewala okwatikayatika. Era ebitundutundu ebisalibwa ku mbaawo nga byakukola ndongo babiteeka mu kisenge omuli ekyuma ekibinywamu amazzi ne bikala bulungi. Olubawo lwonna olukolebwamu endongo lulina okuba nga lukaze bulungi.
Omulimu gw’okukola endongo gwetaaga obugumiikiriza obw’ekika ekya waggulu n’obwegendereza. Ffe tusinga kutunuulira mutindo gwa ndongo so si bungi bwa ndongo ze tukoze. Endongo olina okugikola ng’esikiriza era buli ekigiriko kiwundibwa bulungi okusikiriza omuguzi anti gy’ekoma okuwundibwa n’ebbeeyi.
EBIKA BY’ENDONGO
Tukola endongo za bika bina okuli Model Serah (OM)
ng’eno eba ntonotono ate nga mpanvuyirivu. Waliwo Jubilee, eba mpanvu nga nneneko okusinga ku Serah. Ate Jumbo nnene nnyo era ekinnya kyayo kinene kisinga ezisigadde. Esembayo eyitibwa ‘Pearlour’ nga kaba katono era ke kasinga obutono mu ndongo zonna. Ebika bino bigulwa nnyo mu mawanga g’Abazungu nga Canada, Amerika n’amalala.
BYE NFUNYEEMU
Ndi nnamwandu era omulimu guno gunnyambye okuweerera abaana bange n’okubalabirira mu buli kimu. Ekirala, nfuuse mumanyifu nga kati ng’endako ne mu mawanga g’Abazungu.
OBUZIBU BWE NSANGA
Emiti gye nkozesa ngiggya bweru ate baginguza ku buseere. Oluusi ebyuma byaffe bifa ate nabyo tubiggya Canada, ekitukaluubiriza.
run_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn sag_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn