Bya LAWRENCE KITATTA
MMWE eyo amazzi gagula mmeka? Gakyalabika? Enkuba bw’etetonnya mukola mutya?
Tuli mu nnaku nkulu naye ebbula ly’amazzi mu bitundu bya Kampala n'emiriraano lyewuunyisa. Abatunda amazzi ennaku zino bali ku mudido!
Mu bifo omuli enzizi enzimbe n'ezitali nzimbe bw'otuukayo okwata ku ttama anti abantu basimba ennyiriri ng'abagenda okulonda okufuna ku mazzi . Kubaako abatwala ag'okutunda n'abo abatasobola kugagula abageekimira ku nzizi.
Mu bitundu bya Kampala ebyenjawulo omuli Nakawa, Banda, Kireka, Bweyogerere, Bugoloobi, Kitintale, Kawempe, Bwayise, ne mu Kampala wakati, waliwo ebbula ly’amazzi.
Olaba n’abo abakozesa aga taapu ag’ekitongole ky’amazzi, era amazzi gavaavaako. Ekyewuunyisa bbiiru ezibanja ssente z’okukozesa amazzi ate tezikka nabo balinga ba masannyalaze!
Okukima amazzi kati mulimu ogufunirawo .
KIREKA
Mw. William Mutyaba ow'e Kireka agamba nti, “Ekikwata ku mazzi ffe twabivaako kuba mu bbanga ery'omwezi omulamba tusobola okuba n'amazzi wiiki emu yokka eyo ewaffe ku Kamuli Road, era nze mu kiseera kino ne baliranwa bange amazzi ga taapu twagavaako olw’ensonga tegalina we gatuyambira,” bw’agamba.
Ono yali mulunzi wa nte na nkoko, ng’esuubi limuli mu kusika amazzi ga taapu awaka akekkereze. Wabula olw’okuba gamala ebbanga nga tegaliiko, bino yabivaako kati agula magule.
“Ezigula amazzi zenkana ne ze nsasula mu kitongole, kale siraba kye nfiirwa,” bw’agamba. E Kireka ekidomola ky’amazzi awamu kigula 700/-!
BUGOLOOBI
Fred Kajoba ow’e Bugoloobi agamba: Kati gufuuse muze buli nnaku enkulu bwe ziba nga zinaatera okutuuka amazzi mu bitundu byaffe bino gaba ga alutalo era gaba gabbula nnyo.
Mu bitundu nga ku katale abantu baba mu kukaaba kwennyini kuba kati ekidomola ky’amazzi ekyali ku 300/- awamu kituuse ku 700/-.
NAKAWA
Mable Mazzi ow’e Nakawa agamba: Ffe wano mu katale tumaze omwezi nga leero amazzi bwe gabaako, enkeera tetugalabako.
Lwe gabaddeko tegasobola kusiibako era kati abasinga bagakima Lugogo n'e Naggulu ku ddwaaliro ly'Abachina kuba by’ebifo ebirimu enzizi enzimbe ez'omudumu naye kino kitukaluubirizza nnyo era ekidomola tukigula 300/- wano mu katale. Naye lwaki amazzi galinnye bbeeyi? Lwaki gabuze nnyo?
Abamu bagamba nti omusolo ogw’ebitundu 18 ku buli 100 (VAT), Gavumenti gwe yalangirira mu bajeti abagatunda kwe basinzidde okwongera.
Wabula kino kiyinza obutaba kituufu kubanga buli mwaka buli lwe tutuuka mu October amazzi gatera okubula.
Ate ekirala tewali mutunzi wa mazzi amanyi abadde asasula musolo gwenkana wa nga tebannayongerako musolo.
Fred Katongole, ayoza mmotoka mu Kampala agamba nti amazzi kyafuuka kyabusuubuzi, galina bakasitoma bangi y’ensonga lwaki geeyongedde bbeeyi.
“Okugeza nze nkozesa ebidomola nga 20 olunaku, buli kimu nkigula 400, ke kanaana sso ng’emmotoka gye njoleza ku 4000/- nfunamu ng’emitwalo munaana. Kale olaba ssente nnyingi eziri mu bizinensi. Kale abamu amazzi bakweka makweke okuwanika ebbeeyi,” bw’agamba.
Bw’ogenda e Makerere Kikoni, ekidomola ky’amazzi kigula wakati wa 300/- ne 500/-; abatuuze abamu abatazirina amazzi bagakima mu lutobazzi n’ebisenyi ebiriraanyeewo ate eno n’abooza mmotoka gye bagenda. Kale endwadde banaaziwona batya?
KAWEMPE
Rogers Lubega ow’e Kawempe agamba: Ffe tumaze emyezi etaano tetulina mazzi. Amazzi tugula magule, ate nga ga buseere nnyo ekisusse.
Ewaffe ekidomola ekigula ebbeeyi entono kiba kya 500/- naye nga kisinga kuba ku 700/ ne 1,000/-
Ekisinga okutwewuunyisa nti ate aba National water oba oli awo nga bayitamu nga bagaba bbiiru nga bakimanyi nti tetukyagalina.
Waliwo lwe baagenda e Lugoba ne babagoba misinde ne babasuuza n’emmotoka yaabwe lwa kutambuza bbiiru ku masannyalaze agaavaako edda. Awamu amazzi bamaze emyezi 5 tebagalina
Mu bitundu ebimu abaana tebakyasoma, basiiba ku luzzi.
AMAZZI MU NATIONAL WATER
Mu kitongole ky’amazzi, liita 1000 z’okozesa awaka bakuggyako 1, 912 /-. Kino kitegeeza nti buli liita y’amazzi bagiggyako 1.92/- oba 38/- buli kidomola ekya liita 20.
Kitegeeza era nti singa ogula ekidomola ky’amazzi ku 300/-, agakuguzizza aba akoze amagoba ga 262/-, ku liita 1000 z’obagulako ku 1,912/- ofunamu 13,000/-, kale bizinensi eringa eno oligisanga wa?
Ekitongole kibadde kifubye okutambuza amazzi ga taapu. E Ndeeba, Kisenyi I ne Kisenyi II, abatuuze abasoba 150,000 babassirizzaayo mmita nga 400 ez’amazzi.
Ne mu muluka gwa Kagugube Kampala Central nayo baatwalayo amazzi ga taapu kyokka olumu era tegabaako ne kirinnyisa bbeeyi y’amazzi mu kitundu.
JINJA-KALOOLI
Kaboyo Tumuhirwe ow’e Jinja- Kalooli agamba: Nnali nazimba ebiyumba by’enkoko awaka era nga nasika n'amazzi ne gatuuka mu luggya naye okulunda enkoko nakuvaako kuba amazzi gaagenda.
Amazzi ngula magule, ekidomola kimu waliwo lwe kyatuuka ku 800/- nagenda okulaba nga ssente ze ngulamu amazzi zibula kusinga ze nnina okufuna mu nkoko kwe kuzivaako.
Tumaze emyezi egisoba mu etaano nga tetulina mazzi mu Kawempe ebitundu omuli Jinja Kalooli, Katooke, Lugoba, Kyebando n’ebitundu ebirala.
MAKINDYE
Abubakar Ssenfuka ow’e Makindye agamba: Nze nali nasika amazzi awaka nga ga kutunda naye nabivaako. Gamala n’omwezi nga tegaliiko.
Katwe ekimu ku bitundu ebisinga okukaaba n'amazzi kirina oluzzi lumu lwokka nga luyamba zooni ezisoba mu ttaano omuli Kiggundu zooni, Kiguli, Nawakko, Kaguje ne musoke zone.
Bushira Kyeyune omutuuze mu zooni ya Musoke e Katwe, yategeezezza nti bbo ekitundu kyabwe batawaanyizibwa nnyo amazzi ate nga taapu bo baasigaza kugateega buteezi olw’esonga nti mu wiiki gasobola okulabikako omulundi gumu oba ebiri.
KABOWA
Sarah Namubiru e Kabowa agamba: Ffe amazzi ga taapu tegakyatukozza kuba tulina enzizi nnyingi. Emidumu gyazimbibwa bulungi.
Ibrahim Mbuubi, omutuuze w’e Kyengera naye ng’akolera mu Nateete, agamba nti ye ebintu by’ekitongole ky’amazzi byamulema okutegeera era enkola yaabwe ekaluubiriza.
“Ne bw’okuba amasimu okubategeeza ekiriwo kibatwalira ennaku okutuuka.
Ate abamu twagula ebyuma okusasulirwa ssente za bbiiru ebya ‘pay way’ naye bbo ezaabwe tetusobola kuzisasulirako era ng'oluusi ffe abakola emirimu egy’oku budde tukaluubirizibwa nnyo mu kusasula okw’okusimba ennyiriri mu bbanka,” bw’agamba.
KISUGU
Joan Nannyonjo ow’e Kisugu agamba nti ekitongole ky’amazzi kimu ku bibadde bitannapaaza bisale by'amazzi naye ate ekizibu ekikyasinze ge mazzi agavaako buli kiseera.
“Wano mu Kisugu tumaze wiiki ssatu nga tetulina mazzi era nga ne mu kiseera kino tegaliiko . Amazzi amalungi ekidomola tukigula wakati wa 300/- ne 500/-. “ bw’agamba.
KABUUSU
Samuel Kayemba ow’e Kabuusu, eno ewaffe buli naku enkulu lwe zituuka tubeera ku kanaayokyani kuba amazzi we tusinga okugeetaagira naye gabula ne tuganoonya ebyalo ebiwerako.
Olwo abagasomba ku bugaali ekidomola baba bakitunda beeramula ,1000/ ate ng'obeera olina okukigula olwobutaba nakyakukola .
ABA NATIONAL WATER BOOGERA KU MAZZI
Vivian Ewumbe omuwogezi w’ekitongole ekivunaanyizibwa ku kubunyisa amazzi agamba nti bali ku kaweefube okulaba nga batereeza enkola yabwe mu bitundu omuli obuzibu obw'amaanyi nnaddala eky'e Kawempe n'ebitundu eby’enjawulo.
tso_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn kin_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn ayr_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn tum_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn tgl_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn yor_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn sot_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn som_Latn lug_Latn lug_Latn tgl_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn