OMUZIRO:NKIMA
AKABBIRO
KAMUKUUKU
LU.
OMUTAKA
MUGEMA.
OBUTAKA
BBIRA.
ESSAZA
BUSIRO.
OMUBALA:
Talya nkima
senya enku
twokye ennyama. Mugema bwafa tutekako mulala
OMUZIRO
NKULA.
KABBIRO
Obutiko bwa Nakasogolero.
OMUTAKA
MUWANGI.
OBUTAKA
LWENTUNGA
ESSAZA
BUDDU.
OMUBALA:
WANKULA SSEJJEMBE LIMU TAKYUKA
Bya KIZITO MUSOKE
MINISITA omubeezi avunaanyizibwa ku butonde bw’ensi, Flavia Munaaba Nabugere, agenze buku¬birire e Muyenga awali ekivundu ekisaanikidde ekitundu n’atuula n’abakulembeze b’ekitundu ne bayisa amateeka amakakali aga¬naayamba okunogera ekizibu kino eddagala.
Olukiiko luno olwatudde ku Muyenga Community Hall, ku Lwokuna lwetabiddwaamu n’abakungu okuva mu bitongole nga KCCA, National Water n’ekya NEMA, ekivunaanyizibwa ku kukuuma obutonde bw’ensi.
Olukiiko lwakubiriziddwa, Yasin Omar, ssentebe wa LC 1, owa Muyenga Hill. Minisita yennyamidde olw’ebitongole bya gavu¬menti eby’enjawulo okuba nga biremeddwa okukolera awamu okulwanyisa abantu abazimba mu ntobazzi.
Yanenyezza KCCA okuwa abantu pulaani z’okuzimba mu ntobazzi. Minisitule y’ebyettaka y’efulumya ebyapa ku ttaka ly’entobazzi ate ekitongole kya NEMA kiwa abazimba ebbaluwa ezibakkiriza okuzimba mu nto¬bazzi kuno gattako ekitongole ky’amazzi ekya National Water, ekitafuddeeyo ku kukuuma ettaka eririna okulekebwayo nga ton¬natuuka ku mazzi.
Abakulembeze ba LC okuva mu bitundu by’e Bugoloobi ne Bukasa ebisinze okukosebwa baategee¬zezza minisita nti wadde bulijjo embeera ebadde mbi, mu kiseera kino olw’okuba ng’omusana gwase nnyo, beesanze ng’amazzi tegakyasobola kutambuza bikyafu ebitambulira mu mwala ekivundu ne kyeyongera.
Ssentebe Yasin yagambye nti, baasazeewo okutandika kaweefube w’okuggya abantu mu ntobazzi gavumenti enaatandikira awo. Kaweefube waabwe ono baamutuumye ‘Bukasa - Bu¬goloobi Wetland Relocation.’
AMATEEKA GE BAAYISIZZA
1 Bannannyini mayumba agali mu ntobazzi bagenda kutandika okuwa omutemwa buli mwezi era ssente ze banaasonda, gavumenti kw’egenda okwongereza okugulira abatuuze bano ekifo ekirala gye banaasengukira.
2 Abakulembeze bagenda kukola ebikwekweto nju ku nju , nga bafuuza buli mutuuze alage kaabuyonjo ye. Abanaasangibwa nga tebalina, bagenda kuweebwa ebibonerezo omuli n’okugobwa ku kyalo.
3 Abalimira mu lutobazzi, balagiddwa okukuulayo ebirime byabwe mu bwangu.
4 Abazimba amayumba nga tegasussa ffuuti 200 okuva ku nnyanja, bayimirizibwe. Ate abazimba nga tebasussa mmita 100 okuva ku mwala gwa Nakivubo bayimirizibwe.
5 Aba LC tebagenda kuddamu kuteeka mukono ku ndagaano yonna egula mu ntobazzi. Ebyapa by’abo abaagula mu ntobazzi, minisita alabe nga bisazibwamu.
6 Minisita yalagidde ekitongole kya KCCA okuteekawo olusalosalo olwawula ekitundu ekitakkirizibwa kukoleramu kintu kyonna n’abantu kye bakkirizibwa okusengamu.
Minisita yagambye nti amateeka gano singa tegassibwa mu nkola, eggwanga lyolekedde okufuuka eddungu kubanga mu kiseera kino ennyanja evunze, nga yeetaaga okutaasa mu bwangu okusinziira ku mbeera y’omugga gw’e Nakivubo nga bwe guli. Kibi nyo okutabula amazzi amabi namalungi awamu.
OLUKIIKO LWA BAZZUKULU BA BUGANDA
OBULANGO
Oluguudo Lwa Kabaka Njagala, Mubweenyi
bw'enju ya Kisingiri ewa Musolooza.
Telephone::
Ssentebe - 256 712845736 Kla
Muwanika -256
712 810415 Kla
UGANDA.
Email Links:
info.bazzukulu
babuganda
@gmail.
com.
OMUZIRO:
NKEREBWE
AKABBIRO
Kikirikisi-Mmese etera okuzimba mu kitooke.
OMUTAKA
KIDIMBO.
OBUTAKA
BUDIMBO.
ESSAZA
SSINGO
OMUBALA:
Nkerebwe nkulu esima nga eggalira
Olukiiko lwa Buganda lwanjudde embalirira ya buwumbi 7
Jul 07, 2014
Bya DICKSON KULUMBA
OMUWANIKA wa Buganda, Eve Nagawa Mukasa
asomye embalirira y’Obwakabaka bwa Buganda eya 2014/2015 ya buwumbi 7 (7,411,638,600/-) .
Embalirira eno eri wansi w’omulamwa 'Okwolesebwa n’Ebigendererwa' egendereddwamu okutumbula enkulaakulana okuli; okumaliriza Amasiro g’e Kasubi ne Wamala, Masengere, okulongoosa Ennyanja ya Kabaka, okussawo etterekero ly’ebyedda, okukulaakulanya ettaka ly’e Kigo ne Makindye 'State Lodge', okuzimba olubiri lw’omulangira Juma Katebe, okuzimba olubiri lwa Namasole, okuddaabiriza embuga z’Amasaza wamu n’okuzimba eddwaliro ly’abakyala.
Nagawa yagambye nti ensimbi zino zisuubirwa okuva mu Buganda Land Board, Amasomero, Minisitule ez’enjawulo, mu bupangisa, amakampuni g’Obwakabaka, ebitongole ebigaba obuyambi n’obuwumbi buna okuva mu Gavumenti eya wakati.
Ng’ayogera mu lukiiko luno, Katikkiro Charles Peter Mayiga yasabye abantu okutambulira ku kiragiro kya Kabaka eky’abantu okujjumbiro ebifo by’obulambuzi era n'ategeza nti pulojekiti zonna Obwakabaka ze butandiseeko ssi zaakukoma mu kkubo, zirina okumalirizibwa n’olwekyo enkola y’okunoonya Ettoffaali ekyagenda mu maaso kubanga Kabaka ayitibwa mufumbya Gganda n'antabalirira batyabi- ensimbi zikyetaagisa.
Olukiiko luno lwetabiddwamu abakiise bangi ddala ne baminisita ba Kabaka nga lwakubiriziddwa, Sipiika Nelson Kawalya eyagambye nti embalirira eno abakiise basaanye okugenda n’ekiwandiiko kino, bwe banakomawo mu lukiiko luno basobole okugiyisa.
Bya HANNINGTON NKALUBO, ERIA LUYIMBAZI NE CHRIS TEBANDEKE
OMUWENDO gw'abalwadde b'omusujja gwa Typhoid ogw'omu byenda] oguzinze Kampala n'emiriraano gweyongera buli lunaku.
Ku nkomerero ya wiiki ewedde abaakebeddwa ne basangibwa n'akawuka k'omusujja guno baweze 170 naye olwa Mmande we lwazibidde nga basoba mu 365.
Kino kitiisizza baddereeva, bakondakita, abasuubuzi n'abasaabaze ne bagamba nti wadde Gavumenti evuddeyo ku bulwadde buno naye tennakola kimala. Abalala balina okutya nti ebyokulya, okunywa n'ebifo bye bagendamu ebyobuyonjo tebinnaba kukyuka bikyali nga bwe bibadde era obulwadde bukyayinza okweyongera.
BADDEREEVA
Ssentebe wa baddereeva e Nakivubo, Mustafa Mayambala yagambye nti gavumenti egezezzaako okulwanyisa obulwadde naye tennakola kimala.
“twetaaga emisomo, mmotoka ya ambulensi okuba okumpi ne ppaaka era bwe kiba kisoboka n'abasawo babasembeze ku ppaaka zaffe balwanyise obulwadde buno.Kizuuse ng'abamu ku baddereeva tebaagala kugenda mu malwaliro era omulala yafudde eggulo,” Mayambala bwe yagambye.
wabula baddereeva bakyagenda mu maaso n'okulya emmere etambuzibwa mu ppaaka, ebibala ebitundibwa, okunywa amazzi agatambuzibwa mu bucupa. Obulwadde buno bwatandikira mu ppaaka ya takisi enkadde ne busaasaanira mu ppaaka endala okuli eya USAFI, Kisenyi, ppaaka empya, mu kizimbe kya Qualicel mu basuubuzi b'omu luggya lwa ppaaka ne mu butale naddala aka Nakasero ne St. Balikuddembe.
Baddereeva be baasooka okutegeera obulwadde buno era we baabumanyira nga bannaabwe bataano bubasse ate ng'abalala 30 bapooca.
Abamu ku baddereeva n'abasuubuzi baasooka kwerumaaluma nga balowooza nti bayinza bannaabwe be babaloga.
Omukazi ng’ateekateeka emmere mu kifo ekicaafu . Yabadde ku Nabugabo mu Kampala.
EKITONGOLE KYA KAMPALA CITY COUNCIL
Amyuka omwogezi wa KCCA, Robert Kalumba yagambye nti nga bakolagana ne minisitule y'ebyobulamu, basobodde okwanguyira obulwadde.
‘tutaddewo mmotoka ya ambulansi ku malwaliro ag'enjawulo naddala mu Kisenyi okuyamba abantu abafuna obuzibu. Tuyungudde abasawo abenjawulo okuwa abasangibwa n'akawuka k'obulwadde buno eddagala amangu ddala era bangi balifuna ne bawona,’ Kalumba bwe yagambye.
Yategeezezza nti balondoola nnyo ebyokulya n'okunywa ebitundibwa mu bifo omukolera abantu abangi naddala mu ppaaka za takisi n'obutale. Yagambye nti baludde nga bategeeza bannakampala okwegendereza ebyokunywa n'okulya mu Kampala naye nga tebawulira.
"ebifo bingi omuli kiyosiki tuzze tubiggala naye ng'abamu balowooza nti tubatulugunya kyokka nga tutangira mbeera ya bulwadde ebadde eyinza okugwawo,” Kalumba bwe yagambye.
ABASAABAZE
Ssentebe w'ekibiina ekirwanirira eddembe ly'abasaabaze ekya Passengers Protection association Badru Nyenje yatidde nti embeera y'obulwadde eyinza obutataliza basaabaze. Abamu ku basaabaze bava mu bitundu bya byalo nti bwe batuuka mu ppaaka nabo baagala okugula ebyokunywa n'okulya.
"Abakola ku mutindo batuyambe bakebere amazzi gonna ag'obucupa agatundibwa mu bifo byonna okwetoloola ppaaka n'obutale kubanga agasiga galabika mafu. Bangi bajingirira amazzi ne balowoozesa abaguzi nti malungi ate nga majama. Batuyambe bagakebere ate amalala kkampuni ezimu baziwere" Nyenje bwe yagambye.
Abamu ku baddereeva abalwadde nga bakung’aanidde mu o isi y'abakulembeze baabwe babayambe ku bulwadde buno.
AMALWALIRO GA KCCA
Abasawo abasinga babasindise mu ddwaaliro lya Kisenyi Health Centre.
Waliwo erya Kisugu. Naggulu. Kawaala , Kitebi. Kawempe ne Komamboga.
ABAFUDDE
Fred Kato eyali akolera ku siteegi y'e Luzira.
Jimmy Olando ku Ssembule siteegi.
Diriisa Ssemakula.
Meddie Mutebi ku Bweyogerere.
Jimmy Kijjambu ku paaka enkadde.
SITEEGI EZIKOSEDDWA
Bweyogerere, Luzira, Ssembuule, Kasubi, Namuwongo, Mengo , Nateete, Wakaliga, Nakulabye , Bwaise, Ntebe, Kamwokya, Kikono ne Makindye.
Omusawo ayogedde ku musujja guno
Dr. Jane Ruth Aceng Dayirekita w’ekitongole ekikola ku byobulamu ategeeza nti “omusujja gw’omu byenda buba bulwadde nga bwegaseemu omusujja naye nga guva ku buwuka obusirikitu obuyitibwa ‘Salmonella Tyhi’. Era buyinza okuva ku kawuka akasirikitu akatera okuleeta omusujja ogwamaanyi. Obuwuka buno buteekebwa mu mazzi oba mu mmere nga muntu yabusaasaanya mu bubi bwe.
Bukwata butya?
Obulwadde busaasaana nga buyita mu kulya emmere oba okunywa amazzi agalimu obubi. Kyandibadde kirungi abantu ne bajjanjabibwa mu bwangu okwewala okusaasaana.
Kiki gavumenti ky’esobodde okukolawo
Waliwo ttiimu y’abantu eteekeddwaawo KCCA wamu ne Minisitule y’ebyobulamu okudduukirira omulanga guno.
KCCA etaddewo ekifo eky’okufuniramu obujjanjabi ku ddwaaliro lya Kisenyi Health Center IV okukola ku balwadde abakakasiddwa nti babulina
. Era abalwadde abasinga bakolwako ne badda awaka era tebaweereddwa bitanda.
Ekitongole ekibunyisa eddagala ekya National Medical Stores (NMS) kitadde eddagala lyonna eryetaagisa mu kifo okusobola okukola ku balwadde mu bwangu.
Omusajja ng’anywa akatunda
Abasawo ku ddwaaliro lya Kisenyi Health Center IV baatendekeddwa okusobola okukola ku bateeberezebwa okuba abalwadde n’abakakasiddwa okuba abalwadde.
Gavumenti esaba abantu bonna okuteeka mu nkola bino wammanga;
Abantu bonna abalina obubonero bw’omusujja naye ng’eddagala ly’omusujja gw’ensiri teribawonya batuukirire eddwaaliro Kisenyi Health Center IV okufuna obujanjabi okusingawo.
Minisitule y’ebyobulamu eri mu kulaba embeera mu disitulikiti endala bwe kiba kyetaagisa bateekewo ekifo ekirala eky’obujjanjabi.
Abantu bonna basabibwa okukuuma obuyonjo okutangira okusaasaanya.
Abantu bonna balina okubeera abeegendereza okumanya ensibuko y’amazzi ge banywa n’ebyokunywa. Abantu bakubirizibwa okufumba amazzi ge banywa oba okugateekamu ‘water guard’, n’ebintu ebirala ebyakakasibw
okulongoosa amazzi
Abantu bakubirizibwa okwewala okulya emmere ennyogoga, enva endiirwa zirina okufumbibwa obulungi n’ebibala okubyoza ne bitukula bulungi n’amazzi amalungi.
Abasawo bakubirizibwa okutwala obulwadde bwa Typhoid ng’obumu ku bulwadde obusumbuwa abantu.
Ennamba z’essimu bbiri ziteekeddwawo okuloopa ensonga eno okuli 0794661095 oba 0794661128 mu KCCA.
Abantu bafuna batya obulwadde buno?
Typhoid musujja gwa mu byenda ogufunibwa oluvannyuma lw’okuywa amazzi oba okulya emmere erimu obuwuka oba enjama.
Abantu abalwadde ennyo basobola okubusaasaanya nga bugenda mu mazzi agaliraanyewo nga buyita mu bubi bwabwe obulimu obuwuka obungi.
Omuntu okulya emmere ennyogoga.
Okulya ebintu nga bijama.
Obubonero bw’omusujja gw’omu byenda
Obulwadde busobola okumala ebbanga lya wiiki 3-4 era ng’obubonero bwe buno;
•Obutayagala kulya
•Okulumwa omutwe
•Obulumi mu mubiri gwonna
•Omusujja nga guweza 104
•Obukoowu oba obunafu
•Embiro
•Okulumwa mu kifuba/ ekifuba
ky’omunda
•Obulumi mu lubuto
Bujjanjabibwa butya?
Obulwadde buno bujjanjabwa ne n’eddagala eritta obuwuka buno.
Waliwo n’eddagala erigema abo abatambula. Obujjanjabi bumala wakati wa wiiki bbiri n’omwezi era ng’omulwadde ayinza okusaasaanya wakati wa 50,000/- ne 300,000/- okusinziira ku ddwaaliri ly’aba agenzeemu.
AMAZZI gasazeeko ssentebe Keziron Nobala okukkakkana nga gamugobye mu maka ge.
Era emirimu gy’ekyalo n’abagenyi be abalabira wabweru wa nnyumba anti gy’asiiba. Nobala ssentebe wa Central zooni mu Ndeeba.
Twamuguddeko nga bali mu kaweefube wa kusena mazzi nga bagaggya mu nju ne famire ye.
Agamba nti abantu abatadde ebigoma ebitono mu mwala be baleetedde amazzi okwanjaala mu maka ge.
Gakyali mabaga wano e Buganda
lug_Latn mlt_Latn fij_Latn scn_Latn fij_Latn run_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lua_Latn lug_Latn tsn_Latn lug_Latn tum_Latn lug_Latn mlt_Latn bem_Latn fij_Latn lug_Latn lug_Latn run_Latn lug_Latn lug_Latn lua_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn sag_Latn lug_Latn lug_Latn eng_Latn pap_Latn sna_Latn pap_Latn swh_Latn eng_Latn hne_Deva lug_Latn zho_Hant cat_Latn tum_Latn run_Latn mlt_Latn lug_Latn fij_Latn kon_Latn lug_Latn lua_Latn lug_Latn luo_Latn lua_Latn lug_Latn lug_Latn bos_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn srd_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn bem_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn vec_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn kmb_Latn lug_Latn bem_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn umb_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn