Bya EDWARD SSERINNYA NE MUSA KABOGGOZA
“NALI mpummuzza omwana wange wansi, ndi mu kkanisa mu kusaba! Ng’enda okuddamu okumutunuulira nga yeekubyeko ennamba ‘6’ ku mugongo kuba nnali mwambudde olw’ebbugumu era ku nsi yamalako ennaku mukaaga zokka n’afa!”
Bino bye bimu ku bigambo Justine Ampiire by’atandika nabyo ng’akunyumiza ekirwadde ky’ennamba gye kyamuttiramu muwala we Maureen Musimenta ow’emyaka ebiri.
Oli bw’atandika okukunyumiza ekirwadde kino oyinza okugiyita firimu y’Ekinigeria, kyokka abatuuze b’e Kigando ku byalo okuli Lusiba, Mukoloola, Butawaata, Kabateza, Mulusaana, Kkula, Kayunga, Nabikanda n’ebirala bali mu kasattiro olw’ekirwadde ekibakuba ennamba ku mibiri ate nga tekisosola myaka.
“Otandika na kusiiyirirwa mubiri ,ogenda okwetakula emirundi nga giigyo ng’olaba nnamba ezze,” Dina Kyohirwe omu ku baakubwa ku kirwadde kino bw’agamba.
Nnamba nno tesosola mu ddiini wadde eggwanga, ate okumanya ekusobera teriiko kifo nti ekuba wano ate buli omu emukuba bubwe.
Kati ekibuuzo kisigala kiri nti ani asalawo gundi akubwe nnamba ‘2’ ate ono akubye nnamba ‘8’? Tewali amanyi! Gundi esobola okumukuba ku kabina, ate omulala n’emukuba mu mugongo ate oli mu kigere n’ofaananira ddala ng’omuntu gwe bookezzaako ttatu.
Bano bagamba nti baawonye lwa kubasabira mu Klezia.
Kati abantu abamu batya n’okwebaka ng’alowooza oba anaagenda okuzuukuka nga nnamba emwepaatiiseeko!
Obulumi n’okusiiwa okubutuusibwako ekirwadde kino osanga buli omu yandibigumidde, naye ekisinga okutiisa ku kirwadde ky’ennamba, kiragula okufa kwo ate mwattu ne kutuukirira! Nnamba gy’olaba ku mubiri gwo z’ennaku z’oba osigazza ku nsi era wano abamu mu ngeri y’okusaagirira bagamba nti kino ekirwadde bakyegombako kubawaayo nnaku kukoleramu kiraamo!
Bw’otandika okwogera n’abatuuze, kizibu okusanga akkiriza nti buno bulwadde buzungu, bonna bakkaatiriza nti lino ddogo nti era bwe litavumulwa muganga, bannaddiini be bayinza okuwadaawadako nga bakusabira! N’abantu abalowooza nti bulwadde buzungu, ate bwe batandika okwebuuza saayansi aliwo nnamba ne yeewandiika ku muntu awo nabo eby’ekizungu ne babisambajja ne bakkiririza wamu nti lino ddogo!
Bangi baddukidde wa musamize Maanyi Buyinza e Kasenyi mu kibuga ky’e Mubende nti y’abawonya nnamba era nti awonnyezzaawo abawera
Ekirwadde kitandika
Ebintu byalinga eby’okusaaga ng’ekirwade kitandika mu December wa 2013, wabula w’osomera bino ng’abantu abakunnukiriza mu 20 okufa kwabwe kwesigamizibwa ku kirwadde kino!
Sauda Mukisa Muhumuza nga ye nnaabakyala w’eggombolola y’e Kigando agamba; Nnamba yatandika nga tewali afaayo, nga buli omu alowooza nti bafa byabwe, wabula omwana Robert Tumwesigye 8, ku kyalo Butawaata ye yazibula buli omu amaaso nnamba ‘8’ bwe yamumera mu kyenyi era ne wayita ennaku munaana n’afa!
Okugenda okulaba ng’omwana omuala Herbert Turyamureeba ku kyalo Kiyonga ekiriraanye Butawaata nnamba ‘10’ emukubye mu mukono era naye n’afa.
Abatuuze b’e Kigando nga basabira munnaabwe eyakubwa ennamba.
Baddukidde mu masinzizo okuwona okuttibwa ennamba
Ku ntandikwa ya January 2014, mu kusaba okwali kukulembeddwa Rev. Ephraim Ssaazi mu kkanisa y’e Butawaata, yali akyabuulira ekigambo Ampiire n’awummuza omwana we Musimenta wansi era kigambibwa nti omukyala omu, Justine Munyenereza olwamukwatako n’afuna nnamba mukaaga ku mugongo olwo kwe kumanya nti Munyenereza y’akuba nnamba ku bantu.
Singa si poliisi y’e Kasambya, Munyenereza kati yandibadde nga z’embuya ezikaza engoye kuba eno yamutaasa ku bantu nga baagala kumugajambula.
Wabula abaaliwo nga bakwata Munyenereza bagamba nti, yakkiriza nga bw’avaako ekirwadde kino ekikuba nnamba nti naye ali mu kibinja kinene era newankubadde nga baali bamugobye ku kyalo nti era ekirwadde kyali kyakusigalako!
Charles Byakatonda ku (ddyo) agamba nti bw’oyambala ssappule ennamba tekukwata.
Okusinziira ku Samuel Ninsiima, mwannyina wa Munyenereza, yawerekerako mwannyina ku musamize ku kyalo ekimu kye yagaana okwogera, wabula ekigendererwa tekwali kunona nnamba naye okugenda okwefunira ku mikisa gy’obugagga.
Eno baamusaba amagi 81, n’abantu 9. Nti wabula naye yeewuunya ate okuwulira nga bagamba nti mwannyina y’akuba abantu ennamba!
Kw’owulirira ekirwadde
Ssentebe w’eggombolola y’e Kigando, Mw. Winston Kahindi agamba nti okusinziira ku bantu abakwatiddwa ekirwadde kino, owulira osiyirirwa olutandika okwetakula ekiddako kwewandiikako nnamba ekolebwa obutulituli era nnamba gy’ofuna z’ennaku z’omala ku nsi.
Wabula omuntu alina ekirwadde kino abeera akankana, asinduukirirwa emmeeme, era ekiva mw’ekyo kuba kufa. Wabula waliwo abantu ab’enjawulo abasabiddwa nga balina nnamba ne zibula, era abantu kizibu okubamatiza okugenda mu ddwaaliro bonna beeyuunira mu masinzizo kusabirwa okusobola okuwona ekibambulira kye nnamba.
Akulira ebyobulamu e Mubende, Dr. Wilson Mubiru agamba; Nasindika ekibinja ky’abasawo nga bayambibwako akola ku byobulamu mukitundu Julius Okumu okubatuusa ku balwadde.
Kino kyajjawo oluvannyuma lw’omwana Abu Namanya eyafa ng’aliko nnamba ‘6’ era omulambo guno gwe gwakozeseddwa n’abalwadde abalala okukakasa obulwadde buno.
Lipooti eraga nti guno musujja okuvaako omuntu okusiiyibwa omubiri olwo n’atandika okwetakula ekivaamu kukola obutulututtu buno busobola okukola akabonero konna, era kati abantu mu kitundu kino babutaputira mu kabonero ka nnamba.
Tebitandise kati
Mu myaka gy’ekinaana, abantu mu bitundu eby’enjawulo baatyanga amajiini era nga bayiwa evvu okumalayo akakubo akayingira mu mpya z’abantu.
N’Abazugu balowooza nti singa ennamba ‘666’, eyogerwako mu bitabo ebitukuvu nti ya Sitaani ekwetimba ku mubiri, bw’otofa osisinkana ebizibu bingi obulamu bwo bwonna.
Ate waliwo akabinja mu Bulaaya akayitibwa Knights Templar, akakkiriza nti nnamba ‘13’ nayo ya kivve.
Bano be bakkiriza nti abayigirizwa ba Yesu tebaali 12 wabula waaliwo owa 13 eyaleeta ebizibu ebyo byonna.
Era ebizimbe ebimu mu Bulaaya tebaba na mwaliiro nnamba 13, bwe bava ku 12 oguddako baguyita gwa 14!
Ennamba endala okusinziira ku mukutu gwa yintanenti ogwa Wikipaedia ye 1289, nti ate eno bw’ogirabanga ogyewaliranga ddala, nti ereeta ekisiraani ekinyooka obunyoosi!
lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn