BYA ALICE NAMUTEBI
NE BWONTEMAKO omukono sisobola kulya nyama yandiga! Ebyo nebisingawo abantu abeddira omuziro gw’endiga byebogeera.
Naye obadde okimanyi nti ggwe eyewaana, ebbanga lyonna ly’omazze ng’ogenda ku mudaala okugula enyama y’embuzi, ne y’endiga mwobadde ogigulira ate mwatu n’owomerwa okufaako obufi?!
Kano ke kakodyo abatunzi be nnyama y’embuzi ke bakozeesa okwongera okufuna ku ssente era kino bakikola mu bugenderevu era bbo abatunzi be nnyamba tebafaayo ku byamuziro gwo, kyebafaako kwe kufuna ssente mu mulimu gwabwe.
Ebyenda by'embuzi ku mudaala e Nakawa
Jamil Kikomeko omutunzi w’ennyama y’embuzi mu katale ke Nakawa agamba nti ekisinga okwewuunyisa abantu ennaku zino bajjumbidde nnyo okugula ennyama y’embuzi okusinga nga bwegwaliwo edda.
Jamil agamba nti omwezi akola obukadde 3 mu kutunda embuzi n’endiga era ng’omuguzi bwajja okugula tebamulabula nti mu nnyama gyayagala bagasseemu n’endiga era abinyumya bwati.
Buli Mande nsuubula embuzi 5 okuva mu lufula ya meat packers nga muno nyongeramu endiga nga 3 okusobola okuweza ku bungi bwe nnyama gyentunda.
Embuzi esingira ddala obunene ng’eno eba mu kiro 48 ngisuubula emitwalo 45 ate olwo eziba entono mu sayizi ne nzisuubula wakati w’emitwalo 10-20.
Ekisinga okwewuunyisa ate zzo endiga tebaziseera kubanga embuzi ennene gy’oguze ku mitwalo 25 bw’otuuka ku ndiga nga ya sayizi y’emu osobola okugifunira ku mitwalo 10.
Oyawula otya ebyenda by'embuzi ku by'endiga?
Wa gyetusuubula embuzi n’endiga.
John Kyeyune naye omutunzi w’ennyama y’embuzi mu katale ke Nakawa agamba nti embuzi n’endiga basinga kuzijja mu byalo nga Rakai, Masaka, Luweero, Mpigi n’ebirala wabula nga mu kiseera kino ab’ebyobulamu bayimiriza ebyalo ebimu okutunda embuzi olw’obulwadde bwa kalusu era ng’embuzi ezisinga ziva Mbarara.
Ebbeyi y’ennyama y’embuzi nga bweri kati
Jamil agamba nti kizibu nnyo ennyama y’embuzi okudiba ng’ey’ente bweri kati. “Ekyewuunyisa ennyama y’embuzi ya buseere naye era ba kasitoma bagigula okusinga ey’ente eya layisi” bwatyo Jamil bwagamba.
Kiro y’enyama y’embuzi etundibwa 10,000/ -12000/ nga muno baba bagaseemu n’eyendiga.
Engeri ennyama gyetambuzibwa
Lwaki bagatta ennyama y’embuzi ne yendiga?
Jamil agamba nti eky’okugatta ennyama y’endiga ne y’embuzi ssi kipya era babadde bakikolera ddala.
“Uganda ya leero weyatuuka olina okuyiiya naye bwosigala ku kutunda ennyama y’embuzi yokka tosobola kufunamu” bwatyo Jamil bwagamba.
Kkiro ye nnyama y’embuzi ngitunda wakati wa 10,000 ne -12000/ era nga kkiro okuwera obulungi ngattamu n’ennyama y’endiga
Jamil agamba nti embuzi baziseera nga gyoguze emitwalo 25 kiba kizibu nnyo okutunda n’ofunamu amagoba ageegasa. Bwoba togaseemu nnyama ya ndiga bizinensi eyinza okulema.
Endiga tebaziseera kati bwogigatta ne y’embuzi, eyandibadde afuna amagoba ag’emitwalo 10 oyinza okufuna ag’emitwalo 20.
Ne bakasitoma benyini tebabuuza kika kya nnyama kyoba omuguza. Bbo kye bafa kufuna nnyama ate abamu bakimanyi bulungi nti tugigatta .
Kizibu nnyo omuntu okwawuula ennyama y’embuzi ne y’endiga kubanga kumpi zonna zifaanagana era omuntu bwajja okugula tumugattira wamu natwala nafumba.
Omukinjaagi ng'asala ennyama ku mudaala gwe e Nakawa
Ate ye Evelyn Natukunda ng’ono alina ka toninyira mu katale ke Nakawa agamba nti olunaku agula kiro z’ennyama musanvu zafumba kyokka nga ye tayawula oba mu baamu ne y’embuzi.
“Bakasitoma bange bansaba nnyo ennyama y’embuzi era nfuba okulaba nga gyembagulira embafumbira” bwatyo Natukunda bweyatutegeezezza.
Bwofumba ennyama ya mbuzi amagoba okufuna agawerako kubanga esoowani etandikiira mu 4000 n’okweyongerayo naye ey’ennyama y’ente tessuka 3000/=.
Ku nsonga y’okugatta embuzi n’enyama, Natukunda atutegeezezza nti ye agula buguzi nnyama era tafaayo kubuuliriza batunda oba nga balina ennyama endala gyebagattamu kubanga ye kyaba ayagala kwekufuna ennyama y’okuwa ba kasitoma be.
Ebifaananyi by'olugendo luno kebera wano:
Omukinjaagi ng'asala ennyama ku mudaala gwe e Nakawa...(Ebifaananyi byonnya bya Nicholas Oneal)
Vidiyo okulaga embuzi bwetundibwa mu katale e Nakawa
<
Byakunganyiziddwa: Catherine Lutwama, Moses Kimera, Ruth Nakanwagi, David Lumu, Nicholas Oneal ne Emmanuel Buufu.
tso_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn unk lua_Latn