Bya HAFSWA NANKANJA
OMUZE gw’okubba abaana naddala ku masomero gulinnye enkandaggo. Ensanzi zino, abafere ababba abaana beeyambisa emiwaatwa egiri mu masomero. Tolaba omuntu ajja ng’akwesesezaako n’omuyita munno, yandiba ng’omu kw’abo abaagala okukubbako omwana wo.
Bukedde Ku Ssande atuukiridde amasomero ag’enjawulo ne galaga engeri gye beerindamu ekibbabaana ku ssomero:
Alice Musoke, Kisugu Central P/S: Mu kiseera ky’okwewandiisa nga tufunye omuyizi omupya, tusaba omuzadde obufaananyi bubiri ng’akamu kasigala mu fayiro y’essomeo akalala ne tukateeka ku kaadi gy’okozesa ng’ononye omwana. Kitegeeza nti buli lw’ojja okunona oba okulaba ku mwana oteekwa okujja nayo n’ogitulaga.
Ekirala, tukubiriza nnyo abazadde okwenonera abaana baabwe kuba eby’okutumiriza biyita mu mitendera mingi egiyinza okukaluubiriza abazadde, ffe abasomesa n’omwana naddala ng’asigadde ku ssomero.
Abayizi baffe tubalabula buli lunaku ku kibbabaana.
Buli lwaggulo abayizi tubakuutira obutasemberera bantu be batamanyi be basanga mu makubo.
Annet Kuteesa, Namirembe Hill P/S: Waliwo kaadi ze twawa abazadde baffe, kyokka singa ogiwa omuntu omulla atali oyo gwe watulaga ku ntandikwa, omwana tetumukkiriza kugenda na muntu oyo. Omwana ne bw'atutegeeza nti akumanyi, tetumukuwa.
Omuzadde gwe twawandiika nti y'agenda okunona omwana bw'aba kw'olwo taasobole, ye kennyini alina okwesitula n'ajja ku ssomero n'omuntu omulala gw'aba ayagadde n'amutulaga nti kw'olwo oba mu nnaku bwe ziti y'ajja okunona omwana.
Abayizi ba Namagunga Boarding Primary School baalaze essanyu nga baaniriza Katikkiro wa Buganda, Charles Peter Mayiga naye n’abasiima okumwaniriza obulungi.
Wano baabadde bakkakkanye wansi okumuyimbira era Katikkiro yasiimye abatwala essomero lino olw’okukuuma
ekitiibwa ky’essomero lino n’okusiga empisa mu baana. Omukulu w’essomero lino, Sr. Asumpta Babirye yawadde Katikkiro ettoffaali lya bukadde 2.
Ffe tetukolera ku bya kukuba masimu kuba ne bw'ogikuba nga teweesitudde kujja tetubaako na kyakukukolera, okuggyako okukuuma omwana waffe.
Mu biseera by'okudda eka, abayizi bonna tubaggalira mu bibiina n’abasomesa baabwe, ggeeti n'essibwako kkufulu. Buli muzadde ajja amala kutuuka mu kibiina n'awandiika mu kitabo ky'omusomesa ekikakasa nti atutte omwanawe.
Zahara Nantabaazi, Shamar Junior Academy: Abayizi baffe aba nassale abasinga bava kumpi. Kino kituyamba okubawerekerako nga baddayo ne tuleka nga waliwo omuntu okuva ewaabwe amunonyeeko. Abakulu abezzaayo bo twabagabana. Buli musomesa agendako n'abayizi abakwata ekkubo gy'asula era nabo batuuka bulungi.
Bw'oba owandiisa omwana, tukubuuza omuntu agenda okumunonanga. Lw'oba tosobodde ojja n'otubuulira n'oleka n'ennamba y'essimu y'omuntu gw'osigidde wamu n'akafaananyi ke. Omuntu oyo bw'atuuka wano, tusooka kukuba ku ssimu ye ne tukakasa nti ye mutuufu. Bw'otuwoleza nti ogyerabidde ka, omwana tetumukuwa.
Godfrey Nicson Kalyango, Sir Apollo Kaggwa e Mengo: Tulina olukalala lw’abaana ab
ezzaayo bokka, era abo tubakwasa asikaali n’abasaza ekkubo ne bagenda.
Kyokka waliwo be banona, ku bano tulina ebitabo abazadde mwe bawandiika nga banonye abaana bulu lunaku. Mu kitabo kino mubaamu akafaananyi k’omuntu anaanonanga omwana era oyo yekka gwe tukwasa omwana n’assa omukono mu kitabo okulaga nti amututte.
Omusomesa ng’asiibula abayizi ba Shamar Junior Academy e Kyengera nga baddayo eka.
Kyokka omuzadde lw’atasobodde kunona mwana, alina okujja ku ssomero n’atuwa akafaananyi ‘oyo anaanona omwana. Waliwo abaana abatwalibwa ababooda, era omuzadde alina okuleeta akafaananyi k’owabooda anaanonanga omwana.
Edrine Sekaggya, Africa Junior School, Bulenga: Omuntu yenna anona omwana ateekeddwa okujja ne kaadi y’omwana gw’anonye. Omuntu ono anona omwana ateekwa okuba nga yawandiikibwa mu kitabo ekinona abaana era bw’ojja nga tewawandiikibwamu, ne bw’oba ne kaadi y’omwana oyo, tetumukuwa.
Tulinawo abatwalibwa emmotoka y’essomero, bano tubazza we twabaggye ku makya. Kyokka omuntu omuzadde gwe yatulaga okumukwasa bwe tutamusangawo nga waliwo mulala, omwana tumuzzaayo ku ssomero n’asula.
Asikaali waffe naye abeera bulindaala era buli muzadde bw’aba afuluma alaga asikaari akapapula akamuweereddwa okutwala omwana, atakalina takkirizibwa kutwala mwana.
Nathan Isiiko, Achiever’s Junior Academy, Nsangi:
Tufuba okussa obuvumu mu baana nga tubabuulirira okwewala okwesembereza abantu be batamanyi. Abaana abezzaayo eka, twabassa mu bibinja era baddayo ne bannaabwe be twabalagira okutambula nabo. Buli mwana asikaari wa munne era batubuulira bye baakoze mu kkubo.
Bw’ojja ku ssomero ng’ononye omwana, tukubira omuzadde eyawandiisa omwana oyo ku ssomero, n’atukakasa oba tulina okukuwa omwana. Omuzadde bw’oba toonone mwana, ojja n’omuntu oyo anaamunona n’omutulaga.
lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn eng_Latn lug_Latn lug_Latn