Bya RUTH NAZZIWA
MU kaweefube w’okulwanyisa akawuka ka siriimu, abantu abamu basazeewo okwekebera bokka nga tebagenze mu malwaliro mu basawo abakugu.
Bano bakozesa obuuma obuyitibwa RDTs nga babugula mu maduuka mangi agatunda eddagala mu Kampala nga buva mu nsi ez’ebweru ate nga bugula ssente ntono ddala (3,000/-).
Wabula lipootI eyaakafulumizibwa ekitongole ky’ebyobulamu eky’ensi yonna (WHO), eraga nti obuuma obukozesebwa mu kwekebera akawuka ka siriimu obwa HIV RDTs mu Uganda n'amawanga agali ku lukalu lwa Afrika obusinga tebutuukana na mutindo ogwetaagibwa.
Okunoonyereza okwakolebwa ekitongole kya Médecins Sans Frontières (MSF) ku buuma buno, ku munaana obwagezesebwako kamu kokka ke kaali ku mutindo ogukkirizibwa WHO.
Polof. Anthony Mbonye, akulira eby'obujjanjabi mu minisitule y'ebyobulamu agamba nti obuuma obukozesebwa mu kwekebera akawuka ka siriimu (HIV RDTs) obukozesebwa mu malwaliro ga gavumenti gonna mu ggwanga buli ku mutindo kuba busooka kwekenneenyezebwa ekitongole ky’ebyobulamu eky’ensi yonna ne Uganda Virus Research Institute (UVRI) nga tebunnakozesebwa. Era omuntu alina okukeberebwa omusaayi emirundi esatu okukakasa obulamu bwe, bwe buyimiridde.
Ssinga kizuulibwa ng'alina akawuka siriimu abudaabudibwa bulungi n’okutandisibwa ku bujjanjabi.
Ate bw’aba takalina abudaabudibwa n’okukubirizibwa okusigala nga yeekuuma n’abaagalwa be.
Nkoze sa ntya RDT? Dr. Flavia Matovu Kiweewa, omukugu mu kunoonyereza ku kawuka ka siriimu okuva mu Makerere University Johns Hopkin's University Research Collaboration (MUJHU) e Mulago Hospital agamba nti RDT'S bukuwa obuvumu okwekebeza akawuka kubanga osobola okukikola ng'oli wekka.
Kyongera ku muwendo gw'abantu abeekebeza ekibasobozesa okutegeera obulamu bwabwe bwe buyimiride nga bukyali.
Obuuma buno bwangu okukozesa kuba tebwetaaga bukugu bususse. Tebukozesa masannyalaze ekisobozesa buli muntu okubufuna ate nga bukubuulira ebivudde mu musaayi mu kiseera kitono.
Ayongera okunnyonyola nti, okusobola okubukozesa, okozesa akayiso akabeera mu kapakiti k’ogula ne weefumita ku ngalo.
Oteeka ettondo ly'omusaayi ku kuuma kano awali akatonyeze akamyufu n'oluvannyuma n’otonnyezaawo ettondo ly'amazzi g'empiso olwo n’okawumuza ne katambula kokka.
Ssinga ebivaamu bikulaga akasittale kamu, kitegeeza tolina kawuka ka siriimu, ate bwe bubeera bubiri olwo obeera okalina era olina okugenda mu basawo mu bwangu n’oyambibwa.
Wabula bino byonna bikola ku buuma obuli ku mutindo ogukkirizibwa sso si buli kamu. Biki ebire mesa obuuma okukola?
Obuuma buno oluusi bwonooneka nga butambuzibwa okuva gye babukolera okutuuka ku muntu abukozesa asembayo.
Mu mbeera eno, tobugula buli w’osanze kuba buyinza okuwa lipooti enkyamu.
Ekirala kisaanidde okugenda mu malwaliro amanene naddala aga Gavumenti ne weekebeza okusinga okwekebera awaka.
Kino kikuyamba n’okubudaabudibwa.
tso_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn