Kampala
Abatuuze b''''e Kabowa nga bagogola omwala. Gino gyandibadde mirimu gya LC.Ekif; Vivien Nakitend
Bya VIVIEN NAKITENDE
ENKOLA ya LC, emu ku zaali zeenyumiririzibwamu Bannayuganda bwe kutaabe kuwonga nnyo yaakufuuka lufumo!
Sso nga okumala ebbanga ddene omuntu wabulijjo mu Uganda mu nkola eno mwe yali ayisa ebizibu bye ne biryoka bituuka ku bakulembeze aba waggulu mu gavumenti.
Oluvannyuma lw'emyaka emingi nga Uganda eri mu ntalo, enkiiko za LC zaatandikira mu nsiko bukiiko obwassibwanga abayeekera mu byalo gye baabanga obwabayambanga okukung'aanya emmere n'ebikozesebwa, wamu n'amawulire okuva mu Gavumenti agaabayamba okuwangula olutalo mu myaka etaano gyokka.
Pulezidenti Museveni bwe yalya obuyinza 1986, obukiiko buno ne bulondebwa mu buli Disitulikiti. Mu kiseera ekyo nga buyitibwa RC, erya LC lyakyusibwa mu 1996 nga Museveni amaze okulondebwa mu kisanja kye ekyasooka.
BWE BYALI SI BWE BIRI
Waliwo emitendera etaano egy'obukiiko bwa LC, okuva ku LC I etwala ekyalo okutuuka ku LC 5 etwala Disitulikiti ennamba.
Enkola ya LC yali ya kuba nti ekintu ekyetaagibwa okukolebwa Gavumenti ekiyisa mu LC 5, ebiragiro ne bijja nga biwaanyisibwa okutuuka ku LC I ne kikolebwako. Wabula bwe byali si bwe biri, abakulembeze ku buli mutendera baagadde nnyo obuyinza n'enguzi era w'osomera bino ng'obukiiko bwa LC awasinga tebukola.
Nga tujaguza emyaka 50 egy'ameefuga, kisaanye kijjukirwe nti okulonda obukiiko bwa LC gwe mukisa ogusooka Bannayuganda gwe baafuna okwenyigira mu bukulembeze oluvannyuma lw'emyaka emingi nga bafugibwa bannaakyemalira Idi Amin ne Milton Obote.
Ekirala, abantu bayize obukulembeze nga bayita mu LC zaabwe, omuntu n'aba wa mugaso ate n'ategeera n'ebyobufuzi bwe bitambula ku buli mutendera.
Akakiiko ka LC katuulako abantu mwenda, naye nga basatu bakyala. Ebizibu byonna byava ku kuba nti obukiiko buno tebukyalondebwa!
Okumala emyaka egisoba mu munaana, obukiiko bukola tebulondeddwa ekireeseewo ebizibu bingi nti abantu mu bumu tebakyabuwuliriramu, ekivuddeko obumenyi bw'amateeka okweyongera.
Bassentebe b'ebyalo bandibadde ba mugaso nnyo, buli nsonga egwawo mu kitundu esookera ku bo. Be balamula ensonga ezibeera mu bitundu era nga bebayambako okutuusa amaloboozi g'abantu ba wansi eri abo be kikwatako.
Wabula kati abantu bangi balina endowooza nti tebakyakolera bantu okuggyako okulya ssente. Banokolayo omutemwa ku ssente ezitundibwa mu poloti n'ettaka ze batalaba kye zikola.
Abalala baagala bakyuse mu nkola y'emirimu, baweereze abantu okusinga okubanoonyaamu ssente.
Kansala Moses Mbaziira ow'omuluka gw'e Kabowa agamba nti aba LC be batuukiriza ebiteesebwa ku magombolola n'emiruka. "Kyetaagisa okunoonya ensonga lwaki balya enguzi ekitaabangawo edda tugikoleko naye basigale nga bakola," bw'agamba.
Tebakyagogola nzizi na butale, tebakyawandiisa bagwira bajja mu kitundu ekitusibyeko obumenyi bw'amateeka, tebakyakubiriza bantu baabwe kuweerera baana kubanga enkiiko z'ebyalo tebakyazikuba, kati olwo balina mulimu ki?
Mw. Isaac Ssewankambo, ow'ebyokwerinda e Kabowa agamba nti ssente bassentebe ze baggya mu bantu nga eza densite, amabaluwa n'okuggulawo akawunti zibayambako kuddukanya emirimu gyabwe kuba tebalina misaala gye bafuna.
Wabula enguzi mu bassentebe bano esangibwa mu byattaka naye mu ng'eri endala basigadde bakola bulungi. Ye ssente ebitundu 5 ku buli 100 eziva mu Gavumenti okudda ku kyalo zikola ki?
Ssaalongo Matia Ssekijoba, Ssentebe w'e Lusaana, Kalungu agamba nti ssente ezo abantu bazirowoozaako mu bukyamu.
"Ssente ezisabibwa abantu ez'ebitundu 10 ku buli 100 ku kitundiddwa ziri mu mateeka. Guno gwe guteekeddwa okuba omusaala gwa bassentebe kuba tebasasulwa naye abantu okulowooza nti eyo nguzi bakitwala mu bukyamu.
SSENTE EZIVA MU GAVUMENTI
Ssente Gavumenti ze yalinanga okuzza , ku kyalo tekyazikomyawo. Yakikolako mokuva mu 2001 okutuuka mu 2006 naye byakoma awo. Zino twazikozesanga ebintu ebiyamba ekitundu omuli; okugula amaseffuliya, amasowaani, enkumbi, ebitiiyo n'ebintu ebirala ebiyamba abantu bonna mu kitundu.
Aba LC mu byalo tuli bubi kuba ebitundibwa si bingi nga bwe kiri mu bibuga," bw'agamba.
Wadde akakiiko k'ebyokulonda tekannalangirira ddi bukiiko bwa LC lwe bulirondebwa olw'ebbula lya ssente, Pulezidenti Museveni yalagidde bonna baweebwe eggaali kibasobozese okutuuka obulungi mu bantu.
Yasuubizza nti gye bujja nabo baakufuna omusaala. Kino bwe kinaabaawo, abakulembeze bano baakuyamba nnyo ebitundu okusinga n'ababaka ba Palamenti.
swh_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn