Kampala
Omukyala ng’awa abaana ebyokunywa.
Bya Ruth Nazziwa
Amazzi gaamugaso eri omubiri gw’omwana kuba gayamba omubiri gwe okukola omusaayi, gatebenkeza enkuba y’omutima, gayamba okuggya obucaafu mu mubiri n’okwoza ensigo ekisobozesa omwana okuba omulamu obulungi.
Dr. Patrick Ssenjobe, ajjanjabisa emmere owa Afri - Natural Clinic e Gayaza agamba nti abaana abato bafulumya nnyo amazzi okusinga abantu abakulu ekiyinza okubamalamu amazzi amangu.
Omwana obutaba na mazzi gamala mu mubiri kiva ku bintu omuli; omusujja naddala ng’asesema, okuddukana, obutanywa n’okulya ekimala, okutuuyana ennyo oba okufukaafuka ekisusse awatali kuzzaawo mazzi agaba gafulumye mu mubiri n’ebirala.
Kw’olabira aweddemu amazzi
1. Ayokerera
2. Okunafuwa ekisusse
3. Okukaabakaaba
4. Okufuluma obubi obulimu omusaayi.
5. Okuddukana oba okusesema
6. Amaaso ge singa gagwaamu
7. Bw’akaaba nga taggya maziga
8. Okukala emimwa n’ebirala.
Eminnyo giyamba okuzza amazzi mu mubiri ogukaze
Dr. Lorna Namususwa, omukugu mu kujjanjabisa emmere mu CORSU Children’s Rehabilitation Hospital e Kisubi agamba nti omwana aweddemu amazzi yeetaaga ebyokunywa ebirimu eminnyo (Oral Rehydration Salts -ORS )okusobola okutereera amangu.
Okutabula ORS
Pima ebigiiko bya ssukaali mukaaga (6) n’ekigiiko ky’omunnyo kimu (1) obitabule mu tampeko z’amazzi bbiri agabuguma okutuusa lwe biggweramu era owe omwana okusinziira ku myezi n’obuzito bwe.
Okugeza omwana ow’omwezi ogumu okutuuka ku w’ebiri, muwe miiru bbiru, ow’emyezi mukaaga muwe miiru 25, ow’omwaka gumu okutuuka ku myaka ebiri muwe wakati wa miiru 50 ne 100, olwo asussaawo oyinza okumuwa tampeko emu buli luvannyuma lw’essaawa bbiri.
Amazzi g’omuceere nalyo ddagala
Omwana oyinza okumufumbira obuugi bw’omuceere n’omuwa oba okutokosa omuceere n’oguttululamu amazzi, gawoze omuwe okutuusa ng’ateredde.
Emmere endala mulimu; ebibala naddala ebirimu amazzi nga ennaanaansi, wootameroni, ebikajjo n’ebirala.
Supu naddala ow’ebijanjaalo, mukene, enkejje, ow’enva endiirwa nga doodo, ebbugga, nnakati n’ebirala kuba biyamba okwongera ku bungi bw’amazzi mu mubiri.
swh_Latn lug_Latn tso_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn kik_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn