BAGAMBA nti obutasoma buluma okuze, bwatyo ne musajjamukulu Aggrey Nuwagaba, ku myaka 48, azzeeyo mu pulayimale ‘atta bbuuku’ ng’enjogera bw’eri!
Ekimutta? Ayagala atuukeko waakiri mu S6 ng’etteeka bwe liragira, olwo yeesimbewo ewaabwe e Kabale mu kifo ky’obubaka bwa Palamenti! Nuwagaba mutuuze w'e Katooke mu ggombolola y’e Nabweru mu Wakiso.
Agamba nti kuva buto ng’ayagala abeeko omubaka mu lukiiko lw’eggwanga olukulu, naye eby’embi yali yakoma mu P5 mu Bushaka Intergrated Primary School e Mbarara.
“Nalina emyaka 15, abayeekera ba Museveni ne bajja ku kyalo kyaffe mu 1985, ne basaba abazadde okubawa abaana bonna abalenzi tugende tulwane, nti olutalo bwe luliggwa olwo nga batuweerera tusome,” bw’atandika emboozi ye.
“Mu kiseera ekyo abavubuka ffenna twayingira obuyeekera, nze nasooka kubeera mu kibinja kya bayeekera 15 3 Kabale. Nga Museveni awambye obuyinza mu 1986, ffe abaalimu abato twatwalibwa mu bitundu eby’enjawulo okulwanyisa abayeekera ba Lakwena.
Twalwanira e Lira, Gulu, Kitgmu okutuusa lwe badduka ne beeyongerayo e Kenya. Nali nkuziddwa nga ntuuse ku ddaala lya Kopolo, naye mu 1991, akakiiko k’amagye kaatuula e Gulu ne kasalawo nti abajaasi bonna abatasomye basiibulwe mu magye.
Baatuwa ffoomu ne batutegeeza nti abaagala okunnyuka amagye bazijjuze, kyokka n’abataasoma twekanga tuli ku nkalala z’abagenda okuwummuzibwa mu magye. Era baatutikka mu bbaasi za UTC ne batuzzaayo mu byalo byaffe.
Mu kyalo nali sirina we ntandikira kubanga ettaka n’emmaali yaffe yonna yali yabbibwa mu lutalo.
Mukwano gwange omu yandagirira ku ffaamu ya Nvunwa Mixed Farm e Seta gye nakolera okumala emyezi etaano naye nga ssente ntono, tezisobola kunnyimirizaawo ne famire yange.
Mu 2004 nadda mu kibuga Kabale ne ntangika okuvuga bodaboda y’akagaali ku siteegi ya Highland okumala emyaka ebiri.
Nina yinginiya omu e Lugoba gwe nali nsimbidde kalittunsi, kyokka n’antambuza emyaka ebiri nga tansasula.
Ono yankudaalira lwaki ssaasoma nsobole okugaggawala nga ye. Olwo nga mbeera Matugga ewa muganda wange, naye nga ntambuza bigere okugenda okubanja e Lugoba! Mu biseera ebyo nali nkola mu ssomero lya Cityland College ng’omufumbi .
Yinginiya gwe nali mmanja bwe namussaako ekifuba nga mpita mu LC, yansasulako emitwalo 15! Naye yannyamba kuba yampa ekirowoozo ky’okuddayo okusoma baleme kumpisaamu maaso,”Nuwagaba bw’anyumya. Agamba nti awandiise ebbaluwa nnyingi ku leediyo ez’enjawulo, baminisita n’abantu abalala bamuyambeko addeyo asome atuukirize ekirooto kye wabula nga tewali ayamba.
Kwe kusalawo akole obutembeeyi ng’atunda eriyo, ssabbuuni ne cakala omulala ku kagaali ke, afunemu ssente atandike okusoma.
“Wabula abaserikale ba KCCA bankijjanyizza, olumu bawamba ggaali yange, olulala n’ebintu byakwo. Lumu nali mpuliriza leediyo emu, baali bakyazizza Luttamaguzi (kati okubaka). Namusindikira mesegi nga mmutegeeza bwe neetaaga obuyambi nzireyo nsome wadde emyaka gyange mingi. Yansindikira 802,000/- ezannyamba ng’entandikwa mu lugendo lwange olw’okuddayo okusoma. Nagenda ku NewHope Primary School Kisimu-Nabweru ne ntandika okusoma P6.”
SAAGALA MISOMO GY’ABAKULU
Nuwagaba agamba nti we yafunira obuyambi omwaka oguwedde, mu ssomero lya NewHope yalinayo abayizi mikwano gye era nga n’abasomesa bali bamuzzaamu essuubi.
Agamba alina abaana babiri, omukulu yatudde S4 omwaka oguwedde ate omuto ali mu P6 wabula bonna bali mu kyalo e Kabale ne bamaama baabwe. “Sisobola kubayimirizaawo kubanga enfuna ntono.
Ssente z’akasiimo eza buli mwezi bukya nva mu magye nfuna 44,501/-, zino ntono nnyo okuyimirizaawo nange omu! Kale bwe wabaawo asobola okumpeerera, nze ndi mwetegefu okusoma okumalako,” bw’agamba.
Agamba nti wadde yaddayo okusoma, naye abaana b’ennaku zino balaba ebintu, bagezi nnyo nti oluusi naye yeesekerera okulaba nga be bamulagirira, naye ng’alina okulemerako.
“N’abantu b’oku kyalo bwe bandaba mu yunifoomu bansekerera, waliwo n’abanvuma oba okunkudaalira oba okumbuuza kye nkyanoonya okwetawaanya okusoma naye nze sifaayo,” Nuwagaba bw’agamba.
Agamba: Waliwo omusomesa eyali agufudde omuze nga buli baana lwe bawoggana mu kibiina ng’atukuba ffenna!
Kino ndowooza kyanyiiza abaana abamu okulaba ng’omusomesa gwe nsinga obukulu ankuba, ne bamuloopa ew’omukulu w’essomero naye byatereera.
Nuwagaba agamba nti kimunyiga okuba nga ku ssaawa 1:00 ey’oku makya alina kuba ku ssomero. Naye ekimusanyusa kwe kuba nti alina emikwano mingi abamulagirira ne ku kubala n’Olungereza ebimutawaanya. Amos Mugoya, amusomesa SST agamba nti Nuwagaba yali mukwano gwe ne bwe yali tannaba kweyunga ku ssomero lino.
Agamba nti Nuwagaba yasooka kusomera bwereere okutuusa lwe yafuna ku ssente kati asasulayo entonotono.
“Y’omu ku bayizi abasinga empiisa era buli muntu amuwa ekitiibwa. Ayagala okusoma, amanyi ky’ayagala ate yeebuuza,” Mugoya bwe yagambye.
Omukulu w’essomero, John Muhereza yagambye nti abayizi ba P7 basasula 150,000/-.
Agamba nti kyansonyi okulaba ng’abazadde bwe balaba abaana baabwe nga bakuze mu myaka nga babaggya mu ssomero era n’atenderezza obuvumuAggrey bwe yayolesa okuddamu okusoma ku myaka 48.
Abayizi 19 be beewandiisa okutuula P7, era omukulu w’essomero agamba nti Aggrey y’omu ku bayizi gw’alinamu essuubi okuyitira mu ddaala erisooka!
lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn