Bya ALI KIZZA
MWANNYINAZE okuva lwe yafa obulamu bwange bwakyuka era mu mbeera eyo yannemera ku mwoyo ne ku mimwa anti buli kiseera mba mmulowoozaako n’okumuyita buli lwe mba mu buzibu oba okufunamu okunyigirizibwa okw’engeri yonna.
Nze Florence Nakasirye nga mbeera Busega wabula buli lwe mba awo ne nzijukira mwannyinaze John Bosco Kaggwa amaziga gampitamu. Ekizibu kye nnina ne bwe nfuna ekizibu y’asooka okunzijira mu bwongo era nneesanga mmujuliza nti, ‘Kaggwa singa obaddewo kino tekyalintuuseeko’. Ebiseera ebisinga buli lwe mba mu mbeera eno ne nkyogera bwe nneebaka ng’anzijira mu kirooto.
Mwannyinaze yali akolera ku bizinga e Kalangala ng’eno yagendayo nga yaakamala S.4 kuba ssente ezimwongerayo tewaali. E Kalangala yagenda kuvuba nga mukwano gwe eyakolerangayo ye yamutwalayo bakole.
Ng’awezezza omwaka gumu ku bizinga mu buvubi yaweebwa obukulu okukulira bavubi banne olwo nga bamuyita ‘Chief’. Guno gwali mwaka gwa 2002. Obuvunaanyizibwa bwe yalina ku bukulu obwo nga y’akwataganya eby’okusolooza omusolo okuva mu bavubi banne.
Yafuna ssente era ng’awaka y’atulabirira mu byonna. Bwe yafuna kapito nga ssente zeeyongedde, yatandika okutwala ebyennyanja mu Congo embeera ne yeeyongera okutereera gy’ali naffe obulamu ne bukyuka nga tewali kye tujula.
Mu kiseera ekyo nali nsoma nga y’ampeerera na buli kyetaagisa eky’essomero. Ku bizinga gye yali abeera era yatwalanga ekiseera okukomawo e Kampala nga bwe tuba tumwetaaga ffe tugenda ku bizinga.
Okufa kwe
Mu 2004 mwannyinaze yali ava Malaba okutwala ebyennyanja ng’ali mu bbaasi ne bagwa ku kabenje kyokka ekyewuunyisa ye yafa yekka mu mmotoka yonna tewali wadde omuntu omulala eyalumizibwa oba okufuna ekisago.
Bino byatunyumizibwa abamu ku be yali akola nabo bwe baali mu bbaasi eno. Baatugamba nti yali akooye nnyo nga yeebase engeri olugendo gye lwali oluwanvu. Omugoba wa bbaasi alina kye yeekanga abaali mu mmotoka kye bataamanya n’agiwugula.
Mu kuwugula bbaasi mwannyinaze yali aliraanye oluggi yayitamu buyisi n’agwa ebweru bbaasi n’emuyitako era yafiirawo. Bonna abaali mu bbaasi baagamba tewali yamanya ngeri gye yayita mu luggi kuba bbaasi yeewugula naye n’etereera nga tewali muntu mulala afunye buzibu.
Abaali mu bbaasi baamuggyamu ssimu ye ne bakeberamu nnamba ya taata ne bamukubira okumubikira. Kyali kya ntiisa nnyo kubanga twalowooza bingi nga taata amaze okututegeeza nti mwannyinaze ye yali afudde yekka.
Banne baakola enteekateeka z’okutwala omulambo gwe mu kyalo akawungeezi k’olunaku olwo era n’eby’okuziika byonna be baabikolako.
Omuzimu gukomawo
Nga wayise emyezi esatu bukya tumuziika embeera yatabuka gye tuli. Tetwali bulungi mu bya nsimbi awaka ate nga gwe twali tutunuulidde ng’atuwa buli kyetaago avuddewo. Nabeeranga awo buli kiseera nga mmulowooza. Taata buli lwe yabangako kye yeetaaga kyokka nga ffe abasigaddewo tetusobola kukimuwa ng’amaziga gampitamu.
Kino kyalwawo nnyo nga kinzijira nga mmanyi n’okwesibira mu kisenge ne nkaaba nga bwe ng’amba nti, “ Kale Kaggwa singa abaddewo tetwalibadde mu kubonaabona bwe kuti.’
Lwe nasooka okumwogerako olwebakawo n’anzijira nga mukambwe nnyo n’atandika okungoba emisinde nga bw’ang’amba, ‘Mwannyinaze saagala oboneebonere ku nsi jjangu eno etali kubonaabona.
Nasisimuka nga ntidde wabula saabuulirako muntu yenna. Okumulowoozaako kyava ku kuba nti nalina omwana nga mulwadde kyokka nga mukama wange agaanyi okumpa ssente.
Embeera teyatereera, kw’olwo nadda awaka era ne nkaaba nga bwe mmujuliza. Ku luno nneebaka misana era n’anzijira. Yasooka n’ang’umya n’ang’amba nti, “Mwannyinaze guma embeera ejja kutereera. Nagenda mu maaso n’okukaabira mu kirooto kwe kung’amba, ‘Ku luno kankutwale owone ebirowoozo’.
Namugamba andeke yafa dda kwe kumbuuza lwaki muyita bwe mba mu buzibu oba nga nkimanyi yafa kwe kutandika okumwegayirira andeke. Yankwata n’antuga wabula ne nnwana naye okutuusa bwe nasisimuka omulundi gumu. Nzenna nali ntuuyanye nga nkankana n’okukankana olw’okutya kwe nalimu.
Ku luno waliwo mukwano gwange gwe nabuulirako n’antegeeza ndekere awo okumwogerako, kye nakola wabula n’asigala mu birowoozo byange.
Wadde yali anzijira oluusi mu mbeera bw’etyo naye nga buli lw’anzijira wayitawo ennaku ng’ekizibu kye mbadde nakyo nkigonjoola. Kino nakigenderera emirundi egisoba mu esatu, kati buli lwe mba n’ekizibu ntoba okutuusa lwe nkivvunuka. Yalekera awo okunzijira era ebizibu mbifuna ne ng’uma oluusi ne njagala okumwogerako naye ate ne ntya okunzijira kuba buli lw’ajja aba ayagala kuntwala.
lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn