AGAFA KU BIDDUKA
Oluguudo lwa Southern Bypass nga bwe lunaafaanana nga luwedde.
Bya HERBERT MUSOKE NE PATRICK TUMWESIGYE
OKUZIMBA oluguudo lwa Southern Bypass oba luyite Kampala -Ntebe Express Highway gutandika mu May w’omwaka guno.
Kkampuni ya Mott Macdonald ye yaweereddwa ttenda y’okuzimba oluguudo luno.
Luno lwe luguudo olwokubiri olwomulembe okuva ku Northern Bypass olugenda okuzimbibwa mu Uganda, okuva e Busega okutuukira ddala ku kisaawe ky’ennyonyi e Ntebe. Ate olulala lujja kuva Kajjansi lutuuke e Munyonyo.
Enguudo zino zaakuyisa emmotoka bbiri buli ludda, ku mabbali baakusimbayo ebimuli n’emiti ate mu bitundu awali enguudo eziyising’anya wa\kuzimbibwa amataawo okuziyiza akalippagano k’ebidduka.
Kampala -Ntebe Express Highway lwakubaako kiromita 37. Lwakuyita Busega, Nsangi, Kabojja A, Nkokonjeru A, Kinaawa, Bandwe, Katale-Bulwadda, Katale-Busawula, Nakigalala-Kifene, Makandwa, Lumuli, Kiryamuli-Kilumba, Wamala, Bukesa, Mpala luggukire e Ntebe.
Ery’okubiri (Kajjansi- Munyonyo Spur lyo lyakubaako kiromita 13. Lwakuyita Kajjansi, Lweza B, Kitiko- Birongo, Mutungo Central, Kigo- Lunya, Ziranumba, Buggu ne Bulungu okutuuka e Munyonyo.
Oluguudo luno lukoleddwa okusobozesa abakungu okutambula obulungi nga tebatawaanyizibwa kalippagano k’ebidduka naddala ku luguudo lw’e Ntebe.
Enguudo endala ezinaalugattako nazo zaakulongoosebwa.
Omumyuka w’akulira ekitongole ky’ebyenguudo (UNRA), Pamela Ayebare agamba nti oluguudo luno lwakumalawo obukadde bwa doola 320. Ssente zeewoleddwa mu Gavumenti ya China era lwakuggwa mu myaka esatu.
“Tujja kutandikira mu bitundu by’entobazzi kubanga bino bye bisinga obuzibu okuzimbamu oluguudo. Ate bino tujja kubikozesa nnyo okwewala okutaataaganya abantu n’okukendeeza ssente ezibaliyirira,” bwe yagambye.
Mu bitundu awali enguudo enkadde, wagenda kuzimbibwawo amataawo oluguudo olupya luyitire waggulu ate enkadde ziyite wansi era nga n’enkulungo zigenda kussibwa mu bitundu by’obubuga okusobozesa enguudo eziriwo okusobola okugatta ku luno.
Dr. Achilles Sewaya, omuguku mu by’okunoonyereza era omusomesa mu Yunivasite e Makerere agamba nti baakukolagana n’aba LC okuyita mu bitundu byonna oluguudo gye lunaayita okulaga abantu engeri gye lugenda okubagasa.
“Waliwo abagenda okufiiirwa ebifo byabwe olw’oluguudo naye kino balina okukigumira,” bwe yagambye.
OKUBALIRIRA:
Omubalirizi w’ekitongole ky’ebyenguudo, Nicholas Ssali agamba nti batandise okuwandiika abantu bonna abali mu bitundu oluguudo luno mwe lugenda okuyita era babaliyirire.
Agamba nti buli muntu wa kuliyirirwa okusinziira ku bintu by’alina ku ttaka lye, okuli ebizimbe, emmere n’emiti.
“Abalina ebibanja baakugabana n’abettaka era singa omuntu abeera n’ekibanja ng’kukolerako, waakufuna ebitundu 60 ku buli 100 ate nnannyini ettaka afune ebitundu 40 ku 100 ebisigaddewo. Kyokka bw’oba n’ekibanja nga tokolerako, nnannyini ttaka y’ajja okufunako ekisinga,” Mw. Ssali bwe yagambye.
Eggulo abantu ab’okuliyirira lwe baatandise okubalibwa. Wiiki eno aba UNRA baakubye olukung’aana e Katale-Bukwenda okusomesa abatuuze omugaso gw’oluguudo luno.
Enkalala eziriko abantu n’emiwendo egigenda okubasasulwa zaakutimbibwa ku ofiisi za LC1 mu bitundu byabwe era nga ettaka lino lyakugenda nga ligulwa mu bitundu okusinziira ku wagenda okukolebwa.
Lameka Sseryazi owa Katuramu & Co. Advocates ababala abantu oluguudo luno mwe lugenda okuyita yagambye nti okusasula omuntu kijja kusinziira ku ttunzi lya poloti yo mu kitundu.
“Bw’oba wazimba nnyumba ya ttegula teyenkanankana na bbaati, bw’eba erimu tayiro tujja kuzibala,” bwe yagambye.
Olw’okutaataaganya abatuuse, buli omu waakufuna engassi eya ‘Disturbance fee’ ya bitundu 30 ku 100 ku ssente ze babaliridde. Bw’oba olinako emmere emopangaazi ojja kusasulwa kinene okusinga oyo alinako ey’ekiyita mu luggya.
Ssente zaakusasulwa mu mitendera esatu; waliwo abanaafuna kaasi (obutasussa mitwalo 20), dulafuti (obutasussa bukadde 20) oba ceeke (nga zisusse ku bukadde 20).
Abakulembeze b’e Wakiso baasabye okuzimba emyala egigenda okutambuza amazzi naddala mu bitundu by’entobazzi okwewala amataba okutawaanya ab’e Bwaise, Nateete ne Kaleerwe. Omukungu mu UNRA yagambye nti basuubira okuliyirira abantu nga 4,000./
lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn