Bya FAHAMI WASSWA
“NAWOLOVU tafiira ku bbala limu.” Olugero luno lutuukira bulungi ku Abdulu Katende, omulunzi w’enkoko e Kasenge mu Ggombolola y’e Nsangi mu disitulikiti y’e Wakiso.
Yasooka kuba mupakasi ku ffaamu y’omugagga ey’enkoko wabula kati aweza enkoko ezisukka mu 1,000 ezize.
Katende agamba, Nakula ne maama wange, ssaafuna mukisa kusoma kugenda wala era nakoma mu P.7. Nnatandika okuwatanya ng’omusajja nsobole okweyimirizaawo.
Mu 2009, najja mu kibuga ne ntandika okukola ku ffaamu y’enkoko nga ntabula emmere, okuwa enkoko emmere n’okuzigema. Wabula munnaffe eyali atukulira ku ffaamu teyali mwesimbu kuba yamala ebbanga nga tatusasula nange ne nsalawo okuvaayo.
Nnafuna omulimu omulala mu kyuma ky’emigaati. Eno ssaawangaalayo ne wabaawo owooluganda eyantwala okukola ku ffaamu ye.
Katende ng’alaga amagi gakungaanyizza.
Eno twali tulunda nkoko za nnyama. Ze twasooka okulunda zaakula bulungi era ne tufuna amagoba wabula ezaddirira zaalwala tezaakola bulungi, okukkakkana nga zitusaze.
Natuuka okumusaba ku ssente ze nnali nkolera ng’andaga ngalo, bwe tutyo ne twawukana bubi.
Mwannyinaze omusubuuzi w’amagi ku Kafumbe Mukasa yampita tutandike okusuubula amagi era bwe yalaba nga ngize yasalawo okunteera omulimu.
Omulimu gw’okusuubula amagi gwali gufuna kiralu naye nalowooza nti singa nange ntandika okwerundira enkoko nnali nnyinza okwongera ku magoba ge nkola.
Mu 2013 nnali mpezezza kapito wa bukadde 5 n’ekitundu zino ze nakozesa okutandika okulunda enkoko z’amagi. Nnatandika n’enkoko 1,030 wabula olw’okuba zaafaako ne nsigazaawo 950.
Enkoko nazigula obukadde 2 mu emitwalo 20 ssente ezaasigalawo ne nzigulamu emmere n’eddagala. Nakizuula nti enkoko bwe ziba zikyali nto tezimenya nnyo kuba zirya kitono. Wabula bwe ziweza emyezi esatu oziwuliramu obuzito.
Nawalirizibwa okwewola emmere ku byuma. Kyannyamba ne banneesiga ne bampa. Bwe zaatandika okubiika ne ntandika okubasasula. Bwe zaatandika okubiika nga tufuna ttule wakati 25-27.
Nayongeddeyo enkoko endala 800, ezinaatera okutandika okubiika. Okufuna mu kulunda kutwale ng’omulimu, bw’ofuna obuzibu gumiikiriza.
ENDABIRIRA
Enkoko okukula obulungi n’okubiika zeetaaga okulya obulungi n’amazzi amayonjo. Nzigema ebiwuka buli mwezi omulundi gumu. Obulwadde bwa Newcastle mbugema buli luvannyuma lwa myezi ebiri.
AKATALE
Amagi gange nze ngetwali mu katale. Nnina edduuka we ngassa era ngaguza abakozi b’emigaati Abasudani ne Bannakenya.
Buli mulunzi yeetaaga okuyingira akatale bw’oba tosobola kujja Kampala gatambuze ku maduuka ku kyalo.
OKUSOOMOOZEBWA
Emmere erinnya ebbeeyi buli kiseera etulemesa. Enkoko zirwala nnyo simanyi oba abazituguza batuwa za lulyo lubi.
Amagi mbadde ngaguza Basudani naye kati waliyo olutalo ate Bannakenya baatandika okwerundira batono abajja kuno okugula
tso_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn cjk_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn