Bya BENJAMIN SSEBAGGALA
Pulezidenti Museveni ye mwogezi omukulu ono y’omu ku bagenda okusomesa abantu bonna mu musomo gwa Yiiya Ssente ku kisaawe e Kololo ku Lwomukaaga luno.
Ronald Kasibante, akulira East African Basic Foods agumizza abalimi ba Uganda nti soya ne kasooli gwe balina mu bungi bwonna basobola okufuna abamugula singa abeera ku mutindo.
Annyonnyola nti, kkampuni eno yatandikibwawo ku musingi ogw’okukola emmere y’abaana olw’endwadde ezaali zibazing’amizza bw’atyo Omuzungu n’asalawo okutandikawo kkampuni ya Africa Basic Foods mu 1967 eyasikirwa East African Basic Foods mu 1997.
Kasibante alambulula nti, Omuzungu eyatandikawo kkampuni eyasooka yali yaleetebwa Omugenzi Dr. Samson Kisekka kubanga mu kiseera ekyo yali wa byabulamu mu gavumenti ya Buganda ne batandika okukola Baby Soya.
Akulira kampuni ya Vision group Robert Kabushenga
kiseera kino waliwo New Baby Soya akola obulungi mu baana olw’ebiriisa ebimulimu, kuba balina ekyuma ekisobola okumusa okutuuka ku mutendera w’agasiza omubiri gw’omwana nga bamuggyeko ebitagasa byonna.
Balina ‘Energy Booster’ nga kino ekirungo kiri mu buwunga omuntu yenna bw’asobola okutabula mu mmere oba mu buugi bw’anya n’ayongera ku maanyi mu mubiri, era ayamba nnyo abalwadde okuddamu amaanyi.
Kasibante annyonnyola nti, soya kaawa akolebwa mu soya yekka taliimu mmwaanyi wadde ekirungo ekirala kyonna.
Waliwo obuwunga bwa kasooli obwa Exel Maize Flour buli mu kipimo kya kkiro 5, abantu babulya emmere kyokka omuntu yenna okubufunamu omugaso ogusingawo pakiti eyo kirungi n’ogitabulamu waakiri kkiro ya soya.
Abamu ku basomesa b'olunaku
AKATALE KAKYALI KAGAZI
Kasibante agamba nti, abalimi ba Uganda kaawa yenna gwe balina asobola okumugula kubanga kati balina n’akatale e Kenya kyokka tebasobola kukamatiza kuba basala ensalo ne bamugula e Congo kyokka ow’e Congo tabeera mulungi nnyo ng’owa Uganda.
Obuzibu bwe basanga be balimi abatereka obubi ebirime nga n’abamu ababaguza obulo babutabikamu omusenyu. Ate aba kasooli, abalema okukaza abalala ne bamutereka bubi n’aliibwa obuwuka.
Abakubiriza nti, bwe babeera tebasobola kumwanika bamutwalirewo bamugule kuba bo ku East African Basic Foods balina ekyuma ekisobola okumukaza.
Ekkolero lye lisangibwa e Bbunga ku Soya awali ebyuma ebyomulembe bye bakozesa emmere eno n’ekifo eky’omulembe gye bagipakirira okulaba ng’etuuka ku muntu agyetaaga okugirya nga ya mutindo.
Maggie Kigozi ne Hellen Wanera
KOLERA AWAKA OYOOLE SSENTE
Duncan Ssebbaale owa Skills Development and Management ku Chez Johnson e Bwaise, agamba nti akatale tekayinza kubula singa omuntu abeera akoze ebintu nga weebiri.
Mu ngeri y’emu omuntu tayinza kugamba nti yakoma ng’asobola okuteeka ekyuma ekitono awaka n’akola ssabbuuni.
Ssebbaale agamba nti, okukola sabbuuni weetaaga ebintu bitono:
omuzigo oguva mu binazi gwe basuubula e Congo, wabula okugula ensawo omuntu ayinza okwetaaga ssente ennyingiko emitwalo nga 30 kye bava bazisuubula ne babaguza mu bipimo ebitono era ku ssente entono.
Sabbuuni ono ky’ekika kye bakola nga tebamufumbye.
Ebirungo okuli: Caustic soda acid, omuzigo gw’ebinazi. Bino babitabula ne bateekamu langi n’ebirungo ebirala.
Oluvannyuma lw’essaawa ntono sabbuuni abeera akutte nga batandika kusala bitole.
Ssebbaale ayongerako nti, ekyuma ky’akozesa mu kusala sabbuuni baakiyiiya ne bakikolera wano nga kyamumalako emitwalo 50 kyokka n’abalala basobola okukolayo ekitono ekitatuuka mu ssente ezo.
Kasibante ng’alaga Michael Ssebbowa omu ku soya awedde okupakira obulungi
Emirimu gy’asomesa, omuntu asobola okugikolera awaka n’avaawo n’ebintu ebiwedde n’atunda.
Tebakoma ku kukola sabbuuni kyokka wabula batabula langi, okukola ebizigo, ayigiriza okutabula eby’okunywa, emisubbaawa, ennoni, okulima obutiko, n’ebirala bingi.
Ebikozesebwa babigula okuva e Congo, Kenya ne mu Uganda.
Bino byonna n’ebirala by’agenda okukusomesa mu musomo gwa Yiiya Ssente e Kololo ku Lwomukaaga luno.
lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn swh_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn srd_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn