EBIZIMBA by’omu nnabaana bumu ku bulwadde obwegiriisiza ennyo mu bakyala ensangi zino.
Dr. Charles Kiggundu omukugu mu mbeera z’abakyala akolera mu ddwaaliro e Mulago agamba nti obulwadde buno okuva edda weebuli, wabula omuwendo gw’abakyala ababufuna gweyondedde nnyo bw’ogeraageranya n’emabegako.
Kiggundu agamba nti ekirungi ennaku zino obulwadde buno bulabibwa mangu olwa tekinologiya aliwo n’abakyala okwongera okwettanira amalwaliro.
Bakazi ki abasinga okukwatibwa?
Kiggundu agamba nti ebizimba bisinga kukwata abakazi abalwawo okuzaala, abazaala abaana abatono n’abo abatazaalidde ddala.
“Edda abawala baazaalanga mangu. Omuwala bwe yazzanga omukono emabega nga bamunoonyeza amuwasa era ekiddako kwabanga kuzaala, ate ne bazaala abaana abawerera ddala. Wabula ku mulembe guno, abawala balowooza ku by’okuzaala nga bali wakati w’emyaka 25 ne 30,” Bw’agamba.
Agattako nti okulwawo okuzaala, okuzaala abaana ab’olubatu n’obutazaalira ddala ze zimu ku nsonga eziwadde omukisa ebizimba okwegiriisizza mu nnabaana.
Okuzaala kugema kutya ebizimba?
Kiggundu agamba nti omukazi bw’afuna olubuto, obusimu obuyitibwa ‘progesterone’ nga buno bwe bukuuma mwana asobole okukula obulungi butondebwa mu mubiri gwe mu bungi.
Obusimu buno era bwe bukuuma nnabaana obutalumbibwa ndwadde omuli n’ebizimba.
Ku nsonga eno ayongera nti omukazi bw’atafuna olubuto obusimu bw’ekika kino tebuyinza kutondebwa ekiwaliriza nnabaana okutonda ebizimba mu nnabaana.
Obubonero bw’ebizimba:
1 Kiggundu agamba nti abakyala abamu tebafuna kabonero konna sso ng’abalala bawulira ng’olubuto lujjudde ng’abafunye olubuto n’engoye ne ziba nga tezikyabatuuka.
2 Kuno kw’ogatta okuleetawo enkyukakyuka mu nsonga z’ekikyala ekivaako omukyala okulwawo okuzigendamu, okudding’ana.
3 Abamu bavaamu omusaayi mungi nga bali mu nsonga. oba okuvaamu omusaayi omungi. Kiggundu agamba nti kiva ku bizimba buno okugaziya akasusu ka nnabaana omuyita omusaayi ne guba nga tegukyalina kigutangira kufuluma.
Obulabe bw’ebizimba
1Singa kikwata ku mumwa gwa nnabaana mu bakazi abali embuto, omwana ayinza okubulwa ekkubo mw’ayita ekissa obulamu bw’omukyala n’omwana mu katyabaga.
2Biremesa abakyala okufuna embuto naddala singa kikwata mu luseke omuyita enkwaso z’omusajja.
ENZIJANJABA:
Kiggundu agamba nti waliwo eddagala erikendeeza obulwadde buno omuntu ly’amira n’afuna ku buweerero. Ayongerako nti abasawo basobola okusalawo okuggyamu nnabaana naddala singa omukazi aba yamala okuzaala oba ng’omusaayi gwe gujja mu ngeri etali ya bulijjo.
Kiggundu awa abakazi bonna amagezi okwettanira abasawo mu biseera ebigere babakebere era bayambibwe mu ngeri ey’enjawulo naddala ku nsonga ezikwata ku ndwadde z’ekikyala nga tezinnasajjuka.
lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn