Emyaka giweze kkumi okuva mu bajeti ya 2008 ekitongole kya Uganda National Roads Authority (UNRA) lwe kyakwasibwa obuvunaanyizibwa ku nguudo zonna eza gavumenti.
Okuva ekitongole kya UNRA lwe kyatandika, Ebyenguudo bye bizze bifuna omutemwa ogusinga obunene mu bajeti nga gavumenti egenderera okuwa enkizo eby’okuzimba ebintu ebikola omusinga gw’enkulaakulana omuli enguudo n’ebyamasannyalaze.
Uganda erina enguudo za buwanvu bwa kiromita 129,469 okuli ennene n’entono nga ziri mu mbeera ennungi n’embi. Ku nguudo ezo, enguudo za buwanvu bwa kiromita 64,734 (ebitundu 50 ku 100) nguudo ez’omu bitundu era zino ze zisinga okubeera mu mbeera embi ennyo.
Waliwo enguudo za buwanvu bwa 32,500 Km (ebitundu 26 ku 100) ze nguudo ez’omu disitulikiti ate enguudo za 9,062Km z’enguudo ez’ebibuga omuli; eza KCCA, Munisipaali ne Town Council.
Enguudo za buwanvu bwa kiromita 22,009 eza gavumenti eya wakati, ekitongole kya UNRA ze kivunaanyizibwako obutereevu nga zino kuliko eziri mu mbeera embi n’eziri mu mbeera ennungi.
Ku nguudo za UNRA eza kiromita 22,009, enguudo za buwanvu bwa nga kiromita 6,000 ze nkube obulungi kkoolaasi, ezisigadde kuliko ezaali eza kkoolasi wabula nga kati zaawomoggoka ate endala za ttaka ng’ezimu ziddaabiriziddwa kyokka endala ziri mu mbeera mbi.
Mu bajeti empya eya 2017/18 Ebyenguudo, gavumenti ebigonomoddeko ensimbi obuwumbi 4,600 nga zino ziri ebitundu 21 ku 100 eza bajeti yonna eya 2017/18.
Waliwo okwesunga okw’amaanyi mu bantu nga basuubira nti enguudo ez’omu bitundu byabwe ezimaze ekiseera nga zoogerwako mu bajeti n’endala Pulezidenti z’azze yeeyama okukola mu myaka egiyise nti ku luno zinaakolebwa.
Abakulembeze ba disitulikiti ez’enjawulo baayogedde enguudo eziri mu mbeera embi UNRA z’evunaanyizibwako, ze basaba gavumenti erowoozeeko mu bajeti eno.
MITYANA
Ssentebe wa disitulikiti y’e Mityana, Joseph Luzige yategeezezza nti enguudo ezisinga okubeera obubi mu Mityana, ze z’omu kibuga ky’e Mityana ze yagambye nti zijjudde ebinnya era enkuba bw’etonnya gujabagira.
Yagambye nti enguudo ez’omu tawuni y’e Mityana za UNRA era awandiikidde akulira UNRA, Allen Kagina ku nfunda eziwera. Enguudo endala embi mu Mityana kuliko;
Mityana-Sekanyonyi- Busunju (28Km).
Mityana-Bulera-Kalangaalo- Kiryokya-Kiboga (30 km)
Mityana-Misigi-Banda-Gomba (25km)
Kiwawu-Malangala- Kakindu KIBOGA Ssentebe wa LC5 e Kiboga, Israel Yiga agamba nti enguudo za UNRA ezisinga okubeera mu mbeera embi ziri nnya;
Kiboga-Kirangira- Kizanyiro- Bukuya-Kasanda (63 Km)
Kaguta Road (Bukomero- Ddwaaniro Kafu)
Kituma-Kapeeka
Kibanda-Katwekanjiri (luno lwe lusinga okubeera mu mbeera embi.
BUIKWE
Oluguudo oluva e Lugazi - Buikwe - Kiyindi olumaze emyaka nga luli mu mbeera embi, aba UNRA balukolako.
Wabula ssentebe wa LC5 e Buikwe Mathias Kigongo agamba nti waliwo enguudo za UNRA eziyita mu Buikwe eziri obubi okuli;
Buikwe – Nyenga - Nile Bridge
Kitigoma -Nyenga.
Yagasseeko nti oluguudo lw’e Katosi olukubwa kkoolaasi lulina ekitundu ekiyita e Buikwe okuli Ngogwe, Najja gye yagambye nti abantu baasengulwa ku ttaka lyabwe kyokka n’okutuusa kati tebasasulwanga.
KALUNGU:
Disitulikiti y’e Kalungu ebyayo bibi ddala kubanga disitulikiti yonna erina kkoolaasi ataweza wadde kiromita10.
Mu kiseera kino oluguudo lw’e Bukulula okugenda e Kalungu ku disitulikiti lukolebwa.
N’oluguudo lw’e Villa Maria - Katigondo - Gomba lukolebwa wabula omugga Katonga gwazzeemu ne gusala ekyakosezza emirimu.
Oluguudo olusinga okubeera mu mbeera embi lw’e Lukuya - Kiti-Lwabenge - Kagologolo - Sembabule nga luno luwerako 78 km.
BUKOMANSIMBI Ssentebe wa LC5 e Bukomansimbi, Muhammad Kateregga yategeezezza nti enguudo ezibali obubi kuliko:
Kyabakuza –Musanvu-Matetete (60Km).
Kagologolo-Miwula-Lukaya (70Km)
Olw’e Villa Maria, Sembabule lukolebwa mu kiseera kino. MASAKA Oluguudo olusinga okubeera mu mbeera ey’ennyamiza lwe luva mu Nnyendo okutuuka mu kibuga ky’e Masaka. Enguudo endala eziri mu mbeera embi kuliko:
Masaka–Bukakata (41km)
Bikira-Kabira-Kaliisizo Bukunda-Kyanamukaka
Kidda-Kyannamukaka
Masaka - Nyendo Ssentebe wa disitulikiti y’e Masaka, Jude Mbabali agamba nti enguudo ez’omu Masaka mbi nnyo era yatuukiridde Minisita omubeezi ow’ebyenguudo, Gen. Katumba Wamala n’asaba wabeewo ekikolebwa mu bajeti ejja.
KAYUNGA
E Kayunga ssentebe, Tom Serwanga yategeezezza nti Kayunga bali yaddeyaddeko kubanga enguudo zaabwe ezisinga wadde ssi za kkoolaasi naye zikoleddwa.
Oluguudo oluva e Mukono- Kalagi okuyitamu e Kayunga okugenda e Njeru, Serwanga yagambye nti luddaabirizibwa.
Yagasseeko nti n’oluguudo oluva e Kayunga okugenda e Galiraaya nalwo wadde si lwa kkoolaasi naye UNRA efubye olukukola nga luli mu mbeera nnungi.
Wabula omubaka w’e Bbaale mu Palamenti, George Wilson Nsaba Kumama yagambye nti Pulezidenti yasuubiza mu 1993 okukuba oluguudo lw’e Kayunga-Galiraaya koolaasi kyokka n’okutuusa kati nga wayise emyaka 25, bakyabanja oluguudo olwo okukubwa kkoolaasi.
NAKASONGOLA
Ssentebe wa LC e Nakasongola, Sam Kigula yagambye nti ekitundu kye kiri bubi nnyo mu byenguudo. Enguudo ezisinga okubeera mu mbeera embi kuliko;
Lwampanga – Kafu (75km)
Sasira-Nakayonja-Sengere (92 Km)
Katugo- Kinyogoga (42 Km)
Kakoge-Kikono, Wabusaana, Kirumoko-Migyera (122 km) Luno lwe luguudo olusinga okubeera mu mbeera embi ennyo nga tewali mmotoka ezisobola kuluyitamu okuva gye luva okutuuka lwe lukoma.
Enguudo endala ezeetaaga okuddaabirizibwa kuliko;
Kanoni Bridge ku mugga Lugogo -Nakaseke -Migyera (Nakasongola)
Lumbugu-Lyantonde
Kakiri- Masulita - Kiroro.
Busaabala (Wakiso)
Namulonge (Wakiso)
Kawempe-Lugoba -Kazo- Kawala.
Kyapa- Kasensero (Rakai)
Kaliisizo-Dimu
lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn xho_Latn lug_Latn lug_Latn lmo_Latn sun_Latn ace_Latn lug_Latn sun_Latn run_Latn bem_Latn lug_Latn kmb_Latn lug_Latn lug_Latn ibo_Latn ceb_Latn lug_Latn kam_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn jav_Latn lug_Latn lmo_Latn run_Latn ilo_Latn lug_Latn ban_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn umb_Latn lug_Latn jav_Latn ltz_Latn lmo_Latn lug_Latn lug_Latn hau_Latn cjk_Latn yor_Latn lug_Latn lua_Latn plt_Latn jav_Latn swh_Latn