Bano abaana baasangiddwa Nabweru ku bodaboda nga babatwala ku ssomero ku makya.
Bya MARGARET ZIRIBAGGWA NE KIZITO MUSOKE
ABANTU bangi batambuliza abaana ku bodaboda nga bagenda ku ssomero n’okuvaayo. Omusawo omukugu ow’abaana Dr. J.M Seremba agamba nti okutambuliza omwana ku bodaboda naddala mu biseera eby’oku makya kya bulabe eri obulamu bwe kubanga empewo y’oku makya ennyingi ate ng’ennyogoga esobola okulwaza okuziyira ate bw’aba abulina emuyisiza ddala bubi .
“Ku makya empewo ebeera nnyingi ate ng’ennyogoga nnyo, ng’omwana alina obulwade bw’okuziyira emuyisiza ddala bubi. Ate omwana atalina bulwadde buno naye empewo ennyingi okumuyingira, emukosa amawuggwe kubanga omwana abeera akula nga buli kitundu ky’omubiri gwe kikula era nga kyangu okutaataaganyizibwa.
Buli muzadde kimukakatako okulabirira omwana obulungi okwewala ebiyinza okuddirira”, bwe yagambye. Ate ye Dr. Musa Nkalubo owa Your Clinic ku Mwanga 11 Road, agamba nti,
1 omwana okutambulira ku pikipiki buli lunaku aba ayolekedde okufuna endwadde z’ekifuba eziwerako eziyinza n’okumutta.
2 Asobola okulwala obulwadde bwa lubyamira (Pneumonea) nga buno bubeera bulwadde bwa kifuba ekikololwa ng’era omwana ono abeera aziyira. Obulwadde buno bwa mutawaana nnyo era busobola okumutta.
3 Olw’empewo ennyingi ebeera eyingira mu kifuba ky’omwana, aba taggwaako ndwadde ya kifuba ekikololwa ne ssennyiga, alimu okuziyira.
4 Kyangu omwana okufuna akabenje ku bodaboda kubanga ze zikyasinga okuleeta obubenje wano mu Uganda. Omutangira otya ebizibu?
Kyokka waliwo engeri omuzadde gy’osobola okutangiramu omwana we atambulira ku piki piki n’atafuna buzibu.
Musabike bulungi mu kifuba ne ku mutwe aleme kuyingiza mpewo nnyingi mu mubiri. Mugulire ekikoofi ira ky’oku mutwe ekimanyiddwa nga ‘helemeeti’, omwambaze ne jaketi
Jaketi eno kyandibadde kirungi n’ebeerako ekibikka ku mutwe. Mufunire kye yeebikka ku nnyindo okwewala empewo okumutomera ennyo.
Kyokka omuzadde wandibadde weewala okutambuliza omwana ku pikipiki. Atasobola mmotoka, noonya essomero eddungi eriri okumpi n’awaka kubanga abaana bangi bafunira obubenje ku pikipiki era bangi ne bafa.
Lipoota ku bubenje Lipoota eyafulumizibwa minisitule y’ebyentambula ey’omwaka 2011, yalaga nti buli mwaka abaana 400 bafi ira mu bubenje.
Ate lipoota eyafulumiziddwa ekitongole kya Injury Control Centre yalaze nti obubenje obusinga okubeera obw’obulabe, ebitundu 20 ku 100 bubeeramu abaana.
Ku baana bano abafa, ebitundu 14 obubenje babufunira ku bodaboda. Ekiri e Mulago Sebuliba Mukasa akolera mu kazolite e Mulago, yategeezezza nti buli lunaku bafuna obubenje 20, nga mulimu abaana.
lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn