Ekiwandiiko#1 » Mukutulansanja 23rd, 2018, 5:00 pm
AKABBIRO: NKEJJE EYITIBWA KIYEMBA
Jjajja w'Ekika ky'Enkejje ye NKUUTU ow'e Namukuma mu Kyaggwe, naye omukulu waakyo ow'akasolya kaakano ayitibwa KIKWATA. Obutaka bwa Kikwata obukulu buli Namukuma.
Ebigambo by'Ekika ky'Enkejje bikyali bizibu okutegeera obulungi. Abenkejje tebabalirwa mu Bannansangwawo mu Buganda, so ate ne gye baava okugenda e Namukuma temanyiddwa
bulungi. Naye kiyinzika okuba ng'Abenkejje baali Bataka ba dda mu Bukunja okutuuka Ssekabaka Mawanda (1740-1760) lwe yabatuukako ng'agenze okuwangula Bukunja.
Kikwata agamba nti Ssekabaka Mawanda ye yaamutuuma erinnya erya Kikwata.
Awo olwatuuka Ssekabaka mawanda n'agenda mg'agoba muganda we Kabaka Kagulu. Kagulu bwe yayingira mu kitundu kye kyaggwe ekiyitibwa Kojja, Mawanda naye n'akiyingira.
Namaaba bwe yamala okutaasa Kagulu ne Mawanda, Mawanda n'alaga ku ludda lw'e Mpumu. Mawanda bwe yatuuka e Mpumu yasanga Nkuutu aleese abantu bangi okumulindirira.
Mawanda bwe yabuuza nti: Ani aleese abantu bano bonna?" Nkuutu kwe kuddamu nti: "Nze mbakutte".
Awo Kabaka Mawanda we yasinzira okutuuma Nkuutu erinnya erya "Kikwata"
Ebigambo bya Ssekabaka Kagulu bye byaleeta okutabukatabuka mu kika ky'Enkejje.
Kabaka Kagula bwe yamala okufiira e Kojja, mutabani we Omulangira Kyobe Ssematimba teyalwa n'asaabala ennyanja n'agoba ku kizinga Lwaje, Ku lusozi Nnganjo. Ku Lwaje
Kyobe Ssematimba kwe yafiira. Bwe yamala okufa mutabani we Kayemba n'amusikira.
Kayemba bwe yamala okusikira kitaawe n'ava e Lwaje n'agenda e Ntunda mu Kyaggwe, ng'ali n'oluwanga lwa jjajjaawe Kabaka Kagulu. Kayemba e Ntunda we yasinziira ne yeekweka
mu Kika ky'Enkejje.
Kayemba ng'atuuse mu Kyaggwe abantu erinnya lye baalikyamyako ne bamuyita Mayemba. Ekika ky'Enkejje bazzukulu b'Omulangira Kyobe Ssematimba baakirwamu nnyo era ne
bakifuulira ddala kyabwe ate nag be bakikulira. Bazzukulu ba Kyobe Ssematimba abamu, ekika ky'Enkujje baakivaamu ku mulembe gwa Ssekabaka Ccwa II. Ssekabaka Ccwa II ye
yakakasa omutuba gwabwe ogwa Kyobe Ssematimba ow'omu Bbuga, Busiro Naye mbu abalangira abamu baalemerayo mu Kika ky'Enkejje ate abalala baayingira mu kika ky'Empologoma.
AB'AMASIGA ABATUUKA KU KIKWATA
1.Ssekandi e Ggamba Kyaggwe
2.Kikanga e Lugala Kyaggwe
3.Kinyonyi e Kiziba Kyaggwe
4.Luminsa e Ssugu Kyaggwe
5.Kibanda e Bbulamazzi Kyaggwe
6.Kagiri e Butagaya Kyaggwe
7.Kabere e kikajja Kyaggwe
8.Luyima e Kkumbu Kyaggwe
9.Sserukundi e Bukasa Ssese
10.Kkaaya Buvuma
11.Nampunta e Mpuku Kyaggwe
Kikwata yeyali Ssekiboobo mu Mpingu ya Kabaka, nga y'afuga amaato ga Kabaka gonna agaali mu myalo gy'omu Bukunja ne mu Kojja.
AMANNYA G'ABENKEJJE
Abalenzi
Namatiwa (kibira e Namukuma)
Ssekandi
Lubuga
Luyombya
Mayemba
Abawala
Nalugo
Nalubuga
Nnakyobe
Abalangira okulwa mu Kika Ky'Enkejje balinga be baabuza amannya gaamu amalala ne wasigala ago gokka ge tulabye.
Omubala: "Kiiso kya Mbuzi" (Kirekerera omussi ne kitunuulira omubaazi).
Ebigambo byo wandiise: 425
zho_Hant lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn mri_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn bem_Latn tgl_Latn zul_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn fuv_Latn kin_Latn run_Latn grn_Latn lin_Latn lug_Latn tgl_Latn run_Latn ilo_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn