Bya Paddy Nsobya
Bannaluweero mu Ggombolola y’e Makulubita bazzizzaawo emisiri gy’emmwaanyi egyali gy’onooneddwa akawuka, era basaba gavumenti okubateerawo ebyuma ebizisunsula bazongereko omutindo bakole amagoba agawera.
Abraham Kawooya, omu ku balimi b’emmwaanyi ku kyalo Katiiti agamba nti bakizudde nga okufuna obugagga mu mmwaanyi kyangu oli ne bw’aba alimye yiika emu singa oba ozongeddeko omutindo.
“Nnina yiika ssatu ez’emmwaanyi era ze zinnyambye okuweerera abaana bange, okuyimirizaawo amaka, n’okutandika okuzimba amaka ag’omulembe.
Wabula olw’okuba emyaka mingi ebirowoozo byaffe bibadde ku kutunda nga tetwongeddeko mutindo, kinfiirizza ensimbi nyingi okutuusa aba BUCADEF lwe baatuwa emisomo ku kutumbula ekirime ky’emmwaanyi, olwo ne tuzibuka amaaso.
Kkiro y’emmwaanyi eya kibooko tugisuubuza ku 1,600/- ennaku zino. Eza kase buli kkiro ogitunda 3,200/-. Ku kyuma ekisunsula buli kkiro bagisunsulira 200/-. Singa tuba n’ekyuma wano okumpi omulimi n’asunsula emmwaanyi ze, buli kkiro aba agyongeddeko omuwenda gwa 1,600/- ekitegeeza nti eyandifunye 1,600/- ofuna 3,200/-.
Obuzibu bwe tulina ekyuma ekisunsula kitwesudde mayiro 12 okuva wano kale abalimi bangi tulemwa okuzitwalayo bw’ogattako n’entambula obutabeera nnyangu ebiseera ebimu.
Tusaba gavumenti n’ebitongole ebivunaanyizibwa ku by’obulimi okutudduukirira n’ekyuma ekisunsula emmwaanyi ku ggombolola.
Okusimba n’okulabirira emmwaanyi:
Emmwaanyi nnima za Robusta ku yiika ssatu era nsimba ndokwa butereevu mu kinnya. Nziwa amabanga ga ffuuti 10 ku10 ate mu mabanga agabeeramu n’enteekamu ebitooke kwenzigya emmere.
Mu mmwaanyi nsimbamu emiti nga emigavu n’ebibala nga ffene mu mabanga ga ffuuti 50 ku 50 okuleetamu ebisiikirize omusana obutayokya nnyo mmwaanyi n’okukaza ettaka ate ne gikwata ne kibuyaga ow’amaanyi.
Kino kiyambye emmwaanyi zange okuwangaala n’obutakosebwa nnyo kyeya eky’amaanyi.
Mu yiika emu nsobola okukungulamu ensawo z’emmwaanyi enkaze obulungi 15. Omwaka z’ensawo 45 n’omusobyo mu yiika esatu.
Kkiro nga bw’eri ku 1,600/- ensangi zino, singa tulina ekyuma nze nandibadde ngitunda 3,200/-.
Ebirala by’akola
Ku mmwaanyi ngattako okulima kasooli owa nayirooni atulisibwamu emberenge. Kkiro ya kasooli wa bulijjo etera okubeera wakati wa 450/- ne 900/- kyokka eya Nayironi eri wakati wa 1,000/- ne 1,500/-. Yiika emu nsobola okugikungulamu ensawo 10 eza nayirooni.
lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn