Obubuga Bwaffe
Bya Hasifah Naava
Ekibuga Kyabakuza nga bwe kifaanana.
NKWANIRIZZA mu kibuga Kyabakuza, abasaabaze gye baweweereza emimiro. Kimanyiddwa ng’ekibuga ekijjanjaba emimiro n’embuto z’abasaabaze olwa gonja, enkoko, ennyama n’ebibumba ebyokerwayo nga kuno kw’ogatta amazzi, sooda ne juyisi owa buli ngeri.
Kizibu mmotoka eva e Masaka ng’edda e Mbarara oba e Mbarara okuda e Kampala okuyitawo nga ddereeva tasibyemu kuwa basaabaze kakisa kwegulira ku bintu ebyo ebitundibwa ku bbeeyi ey’enseko. Kyabakuza asangibwa mayiro bbiri okuva mu kibuga Masaka ng’odda e Mbarara. Akolebwa LC ttaano okuli Kyabakuza Trading Centre, Kyabakuza A, Kyabakuza B, Mwalo ne Gayaza.
EBYAFAAYO BYA KYABAKUZA
Ssentebe wa Kyabakuza Trading Centre, Francis Mawanda agamba: Mu kusooka, abantu b’e Kyabakuza baali balimi nga bakolagana n'aba Masaka Cooperative Union. Baasinganga kulima mmwaanyi nga n’okuzisuubula bazisuubula. Oluvannyuma lw’olutalo lwa 1986, ebintu byagootaana n’ekibiina ekyo ekigatta abalimi ne kigwa. Baayiiya ekyokukola, ne bassaawo siteegi ya bbaasi kubanga emmotoka ezaali ziyimirira e Masaka bwe baazimba By-pass okugguka mu Nnyendo ku Welcome, zaalinanga okuyimirira e Kyabakuza.
Abantu baatandika n'okwokya gonja era omusajja eyatandika kino yali Bokelo (yaakafa). Yatandika n’akasigiri kamu ng’ayambibwako omuvubuka Kabali.
Waliwo abavubuka be baagoba ku Buddu Shell abaali abatembeeyi era bonna beeyiwa e Kyabakuza ne beegatta olwo siteegi n’ekula nga bakolagana ne Bokelo.
Okuva olwo siteegi teyadda mabega, kati abavubuka abasoba mu 200 be bakolera ku siteegi eno. Omulimu guno guyimirizzaawo amaka agawera era abagukola ekitono ennyo bannyuka n’omutwalo (10,000/).
Abatembeeya ebyokulya n’okunywa nga baguza abasaabaze mu bbaasi.
Obuzibu bwa Kyabakuza:
Obubbi bungi. Ababbi okusinga babba misaana ng’abantu bagenze okunoonya ekikumi. Era poliisi y’e Kyabakuza y’emu ku poliisi gye bakyasinze okukyusa ba OC.
Bbeeyi y’ebintu eri waggulu ddala. Olwokuba ababyagala bangi, n’ababitunda baasalawo okulinnyisa bbeeyi.
Olw’ensonga nti abantu bangi mu Kyabakuza, obuyonjo bukyagaanyi yadde tubufubyeko.
Abazimbye Kyabakuza:
Hajji Mukasa Matambulire ye nnannyini kizimbe awali siteegi era yakola kinene okulaba nga siteegi eno yeeyagaza.
Kasozi Kisaalu ye nnyini kizimbe kye bayita Waze Hall okuli ebbaala ne loogi era alina ne paaka y'emmotooka.
Kirangwa, alinamu amaduuka agawerera ddala.
Nnamwandu Kisaalu Yiga yawaayo ekitundu ku ttaka lye ne bazimbako emidaala.
Ebyentambula:
Bannakyabakuza basinga kwettanira ntambula ya bodaboda era emmotoka mu kitundu kino zirowoozebwako luvannyuma.
Olw’ensonga eno, abemmotoka bangi omulimu gwabwe baagusuulawo.
Ebyenjigiriza:
Ebyenjigiriza mu Kyabakuza biri waggulu, era balina amasomero okuli Kyabakuza P/S, Stella Maris P/S, Victorious P/S, Mandella SSS, Masaka High, Agapto n’amalala era abayizi bayitira waggulu.
Ebyobulamu:
Ssentebe Mawanda agamba nti, ‘Tulina amalwaliro okuli Health Centre II, Tif Medical Centre ery’obwannannyini, New Hope n’amalala mangi.
Ebifo ebisanyukirwamu:
Kyabakuza temuli nnyo bifo bicakalirwamu, musinga kubaamu bbaala era abatuuze baayo banywi balungi. Ekiro bbaala zijjuza kyokka ekirungi, obudde olukya, abaasuze banywa nga bagenda okunoonya ssente.
lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn