Bya Dr. Grace Nambatya Kyeyune
LEERO Ssekukkulu era mmanyi bangi bagitegekedde ekijjulo ekyenjawulo. Mu mbeera eno we nsinzidde tutunuulire engeri entuufu gy’ogenda okulyamu ekijjulo kya Ssekukkulu okusobola omubiri gwo okufunamu.
Mu biseera by’ennaku enkulu ekijjulo eky’enjawulo kitegekebwa okwawukana kw’ebyo bye balya mu nnaku ezaabulijjo. Embuto zaffe nazo zitera okumanyiira ebyo bye tulya bulijjo noolwekyo bw’oba otegeka ekijjulo ku Ssekukkulu goberera bino:
ENNAANANSI- Ekijjulo tekirina kubulako nnaanansi, zino zijja kukuyamba mu kwongera akalulwe okukola juyisi ayamba mu kusa emmere gy’oba olidde. Kino kiyamba okusala omukkuto amangu. Ennaanansi era eyongera okwagaza omuntu okulya.
Eppaapaali- Lino lyanguyiza olubuto emirimu gyalwo. Lyanguyiza olubuto mu kugaaya emmere era liyamba okutangira olubuto obutafuna butwa buva ku mmere. Eppaapaali mulimu ekirungo ekiyamba omubiri obutafuna bulumi bwonna.
Amenvu: Naddala aga ssukaalindiizi ne bbogoya nago gayamba olubuto okwaguyirwa okugaaya emmere. Gagoba okusinduukirwa emmeeme. Amenvu galeka akawoowo akalungi mu kamwa okugoba olwo olusu lw’emmere n’ennyama gy’olidde.
Wootameroni ne apo bino biyamba okuwewula olubuto kuba bikakkanya omukkuto.
KALOTI: Zino ziyamba olubuto okusa obulungi emmere n’akalulwe okuleeta amazzi agayamba mu kugaaya emmere. Ate era zisala ku asidi mu mubiri. Bw’olya embisi n’ezo z’ofumbyeko akatono, oyambibwa nnyo.
Cucumber: Alina obuzibu mu apetatyiti bw’olya cucumber oyambibwa n’osobola okuwoomerwa ekijjulo. Ayamba ku kyenda okusa obulungi emmere.
Avocado: Ono ayamba okujungulula obutwa obuba buliiriddwa mu mmere, ate era ayamba akalulwe okukola juyisi akozesebwa mu kugaaya emmere.
Emboga: Zino ziyamba ekyenda okugaaya obulungi emmere ate ku muntu alina alusa tafuna buzibu bwonna mu mmere gy’alidde bw’azikozesa.
Obutunda: Akatunda akakamuddwa, nga kagattiddwaamu biitiruutu, bikkakkanya omukkuto ate n’olubuto okwanguyirwa okukola ku by’olidde.
Mayonezi ne Okra emmere eno nnungi eri olubuto, erina akawoowo akawoomesa emmere.
Enva endiirwa zino tezisaana kubula ku kijjulo kya Ssekukkulu kubanga ziyamba ku kyenda ekisa emmere ate era ziziyiza olubuto okwesiba.
Obutungulu; Buno busaleesale nga bungi nabwo buliibwe ku kijjulo. Buyamba obutasinduukirirwa mmeeme, n’omuntu obutatamwa biriibwa naddala nga byamasavu.
Ebijanjaalo: Naddala ebibisi nga bifumbiddwa kipooli bino biyamba okukkuta amangu. Bwe weesanga ng’ojja kulwawo okuddamu okulya, kozesa bino kuba bikwata mu lubuto.
Omuceere: Guno gulinnyisa ekyagala okulya ate era guyamba olubuto obutasembebwa biriibwa, guziyiza n’ekyenda okwesiba.
Lumonde: Ono ayamba okujungulula obutwa obuyingira mu mubiri nga buva ku mmere gye tulya.
Yogati: Ayamba obuwuka obubeera mu lubuto obuyamba ku kuvunza okukola obulungi.
GENDERERA BINO
By’otolina kulya ku Ssekukkulu mulimu amasavu agayitiridde kubanga malungi eri olubuto galeeta ekyenda obutakola bulungi omuntu n’akuba empiiyi.
Emmere ewoomerera ennyo nga swiiti n’ebyokunywa nga kaawa ono aleeta olubuto okukola empola.
Amata nago si malungi kuba galeeta ekyenda obutakola mirimu gyakyo obulungi ekivaako olubuto okugulumba.
lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn