Mukono
Mutumba ng’alaga kasooli gw’akungudde.
Bya Paddy Nsobya
Abalimi ku kyalo ky’e Katente mu ggombolola y’e Nakisunga e Kyaggwe beekolamu ekibiina ekibayambye okuyiga ennima n’okulunda ebiri ku mulembe n’okwanguyirwa okufunira ebirime byabwe akatale.
Omu ku bakulembeze b’ekibiina kino, George Mutumba ku kyalo Katente B, agamba nti ekibiina kya Kyosimbonaanya Farmers Group kibayambye okwanguyirwa okufuna abakugu ne bababangulira wamu.
Bafunye amagezi ku birime bye balina okulima ne bafuna ensimbi buli kiseera okumalako omwaka gwonna.
Mu kibiina mwe baatuweera amagezi okulima ebintu ebikula amangu ng’enva endiirwa, kasooli n’ebijanjaalo,ennyaanya n’ebirime ebirwawo okukula ng’emmwaanyi kyokka nga birimu ssente.
Mutumba agamba nti omwaka ku ttaka lye erya yiika 10 alifunamu obukadde obuwera omunaana. Zino azikola mu bulimi n’obulunzi era azikola bwati.
Mutumba by’alima; Nnima ebintu eby’enjawulo nga kasooli, n’enva endiirwa buli sisoni y’enkuba.
1. Nnina yiika y’olusuku era ndyamu emmere endala n’engitunda. Abaguzi bajja waka nga buli nkota ya 10,000/-.
Mu kusimba olusuku ngezaako okusima ebinnya ebigazi. Buli kimu nga kya ffuuti ssatu obugazi n’obuwanvu.
Buli kinnya nteekamu ekitundu ky’ensawo y’obusa bw’ente nga mbutabuddemu ettaka. Ensukusa nga sinnagisimba nsooka kuzinnyika mu ddagala lya Rocket eritta ebiwuka ne zisulamu ekiro kimu enkeera n’ensimba.
Mutumba ngazizika ekitooke, Ebifaananyi byonna bya Paddy Nsobya.
2. Kasooli naye alina akatale. Ennaku zino buli kkiro eri ku 500/-. Nnalima yiika ttaano era kati ntandise okumukungula nga buli yiika nsuubira okuggyamu ttani. Bw’ogeraageranya ku bbeeyi eyo ttani eba evaamu 500,000/-.
3. Nnima enva endiirwa nga sukumawiiki, bbiring’anya, ne kaamulali omunene. Naye ekituyisa obubi y’ebbeeyi oluusi ekka ennyo. Ennaku zino bbeeyi esse nnyo, ensawo ya bbiringaya tugitunda 8,000/- ate akasawo ka kaamulali akatono ka 7,000/-, sso nga mu biseera ebirungi ensawo ya bbiring’anya esobola okusussa 50,000/-.
4. Emmwaanyi; Zino zirwawo okukula wabula bwe zitandika okubala zirimu ssente. Ettaka kwe nnazisimba ndiriikiriza nga ndissaamu obusa. Naziwa amabanga ga ffuuti 10 ku 10. Bwe ziba zibaze obulungi buli yiika esobola okuvaamu kkiro 500 oba ensawo 5.
Ebizibu; Naye ekizibu nsinze kukisanga ku buwuka obuzikaza. Kye nkola ekinene okubulwanyisa kutemako matabi we kabeera kalumye n’okubiika ne tugookya nga tekannasaasaanira bitundu birala oba amagi okwalula.
Ennaku zino kkiro y’emmwaanyi enkalu eri ku 2000/-.
Okulwanyisa ebiwuka; Okulwanyisa ebiwuka nzirira omusulo gw’ente ne nteekamu ebikoola bya taaba ne ntereka okumala ennaku 14. Oluvannyuma mbifuka ku bitooke kuba gutta ebiwuka. Buli kitooke nfukako liita bbiri ezeddagala. Enkola eno ennyambye okukekkereza ate omusulo gukola ng’ekigimusa.
Okulunda; Okusobola okuyimirizaawo ennimiro, nnunda embizzi n’ente nga bino bimpa obusa n’omusulo by’enkozesa okugimusa ennimiro n’esitawaana kugula bigimusa bizungu.
lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn