ABAKYALA bangi abeesanga nga balemereddwa okusindika abaana okukkakkana nga balongooseddwa.
Dr. Ivan Mukasa owa St. Jude Medical Centre agamba nti abakyala bangi abazaalira kubiso ensangi zino olw’ensonga ezitali zimu.
Waliwo abakikola kyeyagalire olw’obutayagala kuyita mu bulumi bwa bisa bya mwana, ate abalala kiva ku mbeera gye babaamu, omusawo ng’alaba ti singa amuleka okusindika omwana kiyinza okumuteeka mu buzibu n’oluusi okufa.
Waliwo be balongoosa singa abasawo balaba ng’ekirira kyezinze bbebi mu bulago, sso ng’ate eriyo abakazi abalina amagumba amafunda, nga tebasobola kuzaala bulungi.
Omwana oluusi ayinza okuba nga tateredde bulungi mu lubuto naddala nga yeekiise oba ng’asoosa magulu mu kiseera ky’okuzaalibwa. Waliwo n’abakyala abatafuna bisa ekiwaliriza abasawo okubalongoosa okutaasa obulamu bw’omwana.
BY’OLINA OKUKOLA OKWEWALA EKISO:
Soma era weebuuze ku bikwata ku kuzaala; Sooka weebuuze oba osome ku biwandiiko by’okuzaala ofune okutangaazibwa okumala ku bikwata ku kuzaala okuva eri abasawo abakugu.
Kino kikuyamba okumanya by’olina okukola ekikuyamba okusumulukuka obulungi nga tolongooseddwa.
Londa eddwaaliro eryesigika n’omusawo omulungi;
Sooka onoonyereze ku bikwata ku ddwaaliro n’omusawo agenda okukulabirira n’okukuzaalisa nga tonnasalawo gy’ogenda kuzaalira. Singa omanya nti eddwaaliro abakazi abasinga babasala, tekyandibadde kirungi kwesibayo kuba emikisa gyo naawe okukulongoosa gijja kuba mingi.
Ekirala weewale okulonda omusawo n’eddwaaliro nga tolina ky’obamanyiiko. Funa omukwano okuva eri omusawo w’abakyala n’omuzaalisa.
Kino kikuyamba okussaawo enkolagana ennungi nabo okusobola okukula- birira obulungi ng’oli lubuto,
ekikendeeza ku mikisa gyo okuzaalira ku kiso.
Weewale okuweebwa ekitanda nga tonnaba kulumwa bisa bya mwana. Kuba gy’okoma okulwa mu
ddwaaliro nga tolina bias kiwaliriza abasawo okukulongoosa.
Weewale amacupa agaleeta ebisa nga tonnatuusa kuzaala. Okukussaako amacupa g’ebisa nga tonnatuusa kuzaala
kyongera ku mikisa gyo egy’okulongoosebwa kubanga nnabaana n’omubiri gwo tebiba byetegefu kusindika mwana, era bw’olemererwa bakulongoosa.
Weewale okukozesa ebiralagalagala abasawo bye batakulagidde, obang’omuntu abikulagiridde tomwesiga, naddala ku lubuto olusooka. Fuba okugoberera ebiragiro by’abasawo n’abantu abalina obukugu mu by’okuzaalisa. Kino nakyo kiyamba okusumulukuka obulungi.
Bw’otuuka mu ssanya , weewale okusindika omwana ng’omubiri tegunneetegeka. Okusindika omwana mu ssaawa entuufu kyanguya omwana okufuluma n’okuzaala obulungi.
Alongooseddwa kola bino
DR. Mukasa agamba nti kiba kirungi omukyala ne yeetegeka bw’aba agenda okulongoosebwa
kuba kimuyamba okuwona amangu.
Agamba nti singa weesanga ng’olongooseddwa, waliwo by’olina okugoberera: Yonsa omwana amangu ddala nga waakadda engulu si nsonga ne bwe mutabaamu mabeere.
Kino kiyamba nnabaana okudda amangu mu kifo kye. Weemanyiize okutambulatambulako omubiri guleme okunafuwa.
Weetegereze olukindo emirundi ebiri oba essatu olunaku omanye enkyukakyuka y’ekiwundu kikusobozese
okuwona amangu. Oyinza okuwanirira olubuto ng’ogenda okwebaka osobole okwebaka obulungi n’obuteebakira
lukindo nga terunnakala.
Oluvanyuma lwa wiiki;
Weewale okusitula ebizitowanaddala ebisukka kkiro ettaano.Kola ku dduyiro omusaamusaamung’okuwuga, okutambulakon’ebirala ebyangu.
Weewale okulya ennyo ebisiike kuba bisavuwaza omubiri ekiyinza okuviirako okulwawo okuwona oba okutana.
Oluvanyuma lw’omwezi;
Genda ew’omusawo akwekebejje okulaba oba owonye eraakubuulire ddi lw’olina okuddamu okwegatta ne munno.
Yongera ku dduyiro gw’okola kuba ayamba okugumya ebinywa by’olubuto ne lulema kulebera.
Oluvanyuma lw’emyezi ebiri;
Muyinza okutandika okwegatta wabula mu kiseera kino, oyinza obutaba na bwagazi kuba obusimu bw’obwagazi bumala emyezi mwenda okutereera obulungi.
Kino kibaawo kuba omubiri guba gukola nnyo okusobola okukola amabeere omwana g’anaayonka ekireetera obwagazi
okubula.
Nga tonnafuna lubuto lulala olina okusooka okwebuuza ku musawo okusobola okwekebejja oba olukindo lwawona bulungi n’okukuwa ku magezi.
Tereka bulungi ebbaluwa z’eddwaaliro kw’obadde onywera eddagala kuba ziyamba abasawo okumanya embeera gy’obeeramu ng’oli lubuto.
lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn ilo_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn