Emyaka 50 egy''Ameefuga
Ttanka ezirimu amafuta agatannalongoosebwa ezaasa jjenereeta e Buliisa.
Bya ANDREW KAGGWA
AMAWULIRE agaacamudde ennyo abantu b’omu Buganda ge g’okuba nti nayo erina enjazi ezisobola okuvaamu amafuta naddala mu bitundu ebyetoolodde ennyanja Nalubaale ne Wamala mu Disitulikiti y’e Mityana.
Ebitundu ebirala ebirimu amafuta mwe muli okuliraana ennyanja Kyoga, Moroto-Kadam n’ekiyitibwa ‘Albertine Graben ekiriraanye ennyanja Muttanzige (Albert) okusinga nga biri mu bitundu bya Bunyoro.
Wabula omukugu ku by’enjazi mu Minisitule y’ebyamasannyalaze, amafuta n’obugagga obw’omu ttaka, Dozith Aibeinomugisha, amafuta gano gaakuba gannyana ng’olugero Oluganda bwe lugamba lwakuba nti gasuubirwa
okukulira mu myaka bukadde okuva kati ekitegeeza nti ku bantu abaliwo wamu n’abazukkulu baabwe tebajja kugalaba.
“Enjazi zino zikulira ku sipiidi ya sentimita emu buli mwaka okutuuka okuvaamu amafuta,” Aibeinomugisha bwe
yagambye.
Okusinziira ku Aibeinomugisha enzizi 70 ez’amafuta ze zaakasimibwa kyokka nga mukaaga ku zo tezisangiddwaamu mafuta. Omulimu gw’okusima gukolebwa kkampuni ya Tullow Oil eya Bungereza, Total wamu ne CNOOC Ltd. eya China.
Ezisinga ku nzizi zino zisangibwa mu disitulikiti y’e Hoima ne Masindi.
KIKI EKISIBYE AMAFUTA GAFFE?
Okutuuka mu bitundu ebirimu amafuta otolontoka olugendo lwa kiromita ezisoba mu 200 ng’oyitira ku luguudo lw’e Hoima oba olw’e Masindi. Ebimu ku bitundu bino biri mu kkuumiro ly’ebisolo erya MurchisonFalls National Park.
Ekikyasibye okusunda amafuta okuva mu nzizi zino kwe kuba nti Gavumenti ekyazimba eddongoosezo lyago mu kitundu ekiyitibwa Kabale era mu Bunyoro.
EBISOLO N’AMAFUTA
Eky’okusima amafuta mu kkuumiro ly’ebisolo kyaleetawo obukuubagano bungi wakati wa Gavumenti n’ebibiina ebirwanirira obutonde bw’ensi ebyali bigamba nti okusima amafuta kujja kugoba ebisolo mu kkuumiro lino era waliwo n’ebyawandiikibwako mu mawulire nti enjovu zaali zidduse mu ddundiro.
Kyokka twatuuse ku zimu ku nzizi zino ng’olwa Ngiri 3 oluli ddala wakati w’ekkumirio ly’ebisolo erya Murchison ng’ebisolo omuli entugga, engabi n’ebirala byetaaya bulungi okumpi n’ebifo omusimibwa amafuta.
Enjovu nazo ezibadde zigambibwa nti zadduka olw’okujugumira kw’ettaka okuva ku kusima amafuta nazo twazisanzeeyo.
Aibeinomugisha agamba nti ekyaweesa kkampuni ya Total omulimugw’okusima amafuta mu ddundiro ly’ebisolo kwe kuba nti erina obumanyirivu okuva lwe yakola ekintu ky’ekimu mu mawanga amalala nga Gabon.
AMAFUTA MU BUGANDA
Abasomi ba Bukedde ku Facebook bye boogera ku Buganda okuba n’enjazi ezirimu amafuta:
Henry Jr Maks: Ne bwe buliba ddi.
Haruna Bin Sulaiman Lubowa: Mawulire malungi naye ani alituukayo eyo?
Ali Mini P: Kizzaamu amaanyi
Muwonge Samuel: Katugumiikirize
Mosey Juicey: Kye bagamba be baagatonze nti gakabaawa? Bagazudde naye si be baagatonzewo.
Nsubuga Medi: Amerika egatuweemu ssente kati yo erigeesimira.
Eric K Junior: Tuliba tukyaliwo?
Kani Nelly: Katulinde obugumiikiriza busasula.
Biranzi Ibrahim Billy: Kizzaamu amannyi eri eggwanga lyonna naye wateekebyewo enkola etegeerekeka okwanguya okugasima tuwone amafuta agava ebweru.
lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn tum_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn