EBIKWATAGANA N’EBIRI KUNGULU
Enkomerero Eri Kumpi?
Katonda anaaleka abantu okweyongera okunyigiriza bannaabwe batuuke n’okubazikiriza? Nedda. Nga bwe tulabye, ajja kubaako ky’akolawo amalewo okubonaabona n’okunyigirizibwa ebimaze emyaka mingi. Katonda eyatutonda era eyatonda ensi ayagala omanye nti enkomerero esembedde. Atuyamba atya okumanya nti esembedde?
Lowooza ku kyokulabirako kino: Bw’oba olina gy’ogenda naye nga tomanyiiyo, oyinza okusooka okubuuza abantu ne bakulagirira. Bw’otandika okulaba obupande oba ebintu ebirala bye bakugambye nga bakulagirira, oba mukakafu nti onootera okutuuka gy’ogenda. Mu ngeri y’emu, Katonda atuwadde Ekigambo kye Bayibuli, ekituyamba okumanya ebintu ebyandibaddewo mu nsi yonna ng’enkomerero eneetera okutuuka. Bwe tulaba ebintu ebyo nga bibaawo, tuba bakakafu nti enkomerero eri kumpi.
Bayibuli eraga nti ekiseera kyandituuse ne wabaawo embeera ez’enjawulo n’ebintu ebitali bimu mu nsi yonna ebitabangawo mu byafaayo by’abantu. Ebintu ebyo byandikomye ng’enkomerero ezze. Ka tulabe ebimu ku byo ebyogerwako mu Kigambo kya Katonda.
1. EBIZIBU MU NSI YONNA Obunnabbi obuli mu Matayo essuula 24 bwogera ku bintu ebyandibadde mu kabonero akandiraze nti tuli mu nnaku ez’enkomerero. Akabonero ako era kandibaddewo okutuusa ‘ng’enkomerero ezze.’ (Olunyiriri 3, 14) Ebimu ku ebyo ebiri mu kabonero ako bye bino: entalo ez’amaanyi, enjala, musisi mu bifo ebitali bimu, okweyongera kw’obujeemu, okukyawagana, n’abakulembeze b’amadiini okubuzaabuza abantu. (Olunyiriri 6-26) Kyo kituufu nti ebintu ebyo bizze bibaawo okumala emyaka mingi. Naye ng’enkomerero esembera, byonna byandibaddewo mu kiseera kye kimu.
2. ENNEEYISA Y’ABANTU Bayibuli eraga nti mu ‘nnaku ez’enkomerero,’ enneeyisa y’abantu yandyonoonese nnyo. Egamba nti: “Abantu baliba beeyagala bokka, nga baagala nnyo ssente, nga beepanka, nga ba malala, nga bavvoola, nga tebagondera bazadde baabwe, nga tebeebaza, nga si beesigwa, nga tebaagala ba luganda, nga tebakkiriza kukkaanya, nga bawaayiriza, nga tebeefuga, nga bakambwe, nga tebaagala bulungi, nga ba nkwe, nga bakakanyavu, nga beegulumiza, nga baagala eby’amasanyu okusinga Katonda.” (2 Timoseewo 3:1-4) Kyo kituufu nti okuva edda ebintu ebyo bibaddewo, naye mu ‘nnaku ez’enkomerero,’ byandyeyongedde nnyo ne kiba nti kituukirawo okugamba nti tuli mu ‘biseera ebizibu.’ Naawe okiraba nti enneeyisa y’abantu eyonoonese nnyo?
3. OBUTONDE BW’ENSI OKWONOONEBWA Bayibuli egamba nti Katonda ajja ‘kuzikiriza abo aboonoona ensi.’ (Okubikkulirwa 11:18) Abantu boonoona batya ensi? Ekiseera kya Nuuwa kyayogerwako mu ngeri y’emu: “Ensi n’eyonooneka mu maaso ga Katonda, ensi n’ejjula [ebikolwa eby’obukambwe]. Katonda n’alaba ensi, ng’eyonoonese.” Katonda n’agamba nti: “Kale, laba, ndibazikiriza.” (Olubereberye 6:11-13) Naawe okyetegerezza nti ebikolwa eby’obukambwe byeyongera buli lukya? Okugatta ku ekyo, ekiseera kye tulimu kya njawulo kubanga abantu bakoze eby’okulwanyisa nnamuzisa ebisobola okuzikiriza abantu bonna. Ate era ensi eyonoonebwa mu ngeri endala. Ebintu eby’omugaso ennyo ebibeesaawo abantu, ebisolo n’ebimera gamba ng’amazzi n’omukka gwe tussa, abantu bongera kubyonoona.
Kirowoozeeko: Mu kyasa ekya 19, abantu baali tebalina busozi bwa kusaanyaawo nsi. Naye leero balina obusozi obwo kubanga bakoze eby’okulwanyisa eby’obulabe era bongedde okwonoona obutonde bw’ensi. Tekinologiya akulaakulanira ku sipiidi ya maanyi nnyo ne kiba nti abantu bayinza obutalaba oba obutasobola kwewala bizibu by’aleeta. Wadde kiri kityo, abantu si be balina obuyinza ku biseera by’ensi eby’omu maaso. Katonda ajja kuzikiriza abo bonna aboonoona ensi nga tebannazikiriza buli kiramu ekigiriko. Ekyo Katonda kye yasuubiza!
4. OMULIMU GW’OKUBUULIRA OGUKOLEBWA MU NSI YONNA Ekintu ekirala ekiri mu kabonero ekyayogerwako gwe mulimu ogwandikoleddwa mu nsi yonna ku kigero ekitabangawo. Bayibuli egamba nti: “N’amawulire gano amalungi ag’obwakabaka galibuulirwa mu nsi yonna etuuliddwamu okuba obujulirwa eri amawanga gonna, olwo enkomerero n’eryoka ejja.” (Matayo 24:14) Omulimu guno ogw’okubuulira gwandibadde gwa njawulo nnyo ku kaweefube amadiini gwe gazze gakola ow’okufuna abagoberezi. Mu nnaku ez’enkomerero, essira lyanditeekeddwa ku kubuulira ‘amawulire amalungi ag’obwakabaka.’ Omanyiiyo eddiini yonna ebuulira amawulire ago? Wadde nga waliyo abagamba nti babuulira amawulire ng’ago, bagabuulira “mu nsi yonna etuuliddwamu okuba obujulirwa eri amawanga gonna,” oba bagabuulira mu kitundu kyabwe mwokka?
Omukutu gwa Intaneeti www.jw.org guyamba mu kubunyisa “amawulire gano amalungi ag’obwakabaka.” Omukutu ogwo guliko ebitabo ebiyamba abantu okutegeera amawulire amalungi mu nnimi ezisukka mu 700. Waliwo enkola endala yonna gy’omanyi ekozesebwa mu kubunyisa amawulire amalungi ag’Obwakabaka mu nnimi nnyingi bwe zityo? Nga ne Intaneeti tennatandika kukozesebwa, Abajulirwa ba Yakuwa baali bamanyiddwa ng’abantu ababuulira n’obunyiikivu amawulire amalungi ag’Obwakabaka bwa Katonda. Okuva mu 1939, akatabo kano Omunaala gw’Omukuumi kaatandika okufulumirako ebigambo, “Alangirira Obwakabaka bwa Yakuwa.” Ekitabo ekimu ekikwata ku by’eddiini kyagamba nti, omulimu gw’okubuulira Abajulirwa ba Yakuwa gwe bakola “gwe gukyasinze okukolebwa n’obunyiikivu era ku kigero ekya waggulu.” Omulimu ogwo gulaga nti essaawa yonna, Obwakabaka bwa Katonda bugenda kuleeta “enkomerero.”
EKISEERA EKIKULU ENNYO MU BYAFAAYO BY’ABANTU
Naawe okiraba nti ebintu ebyo ebina Bayibuli by’eyogeddeko weebiri mu kiseera kyaffe? Okumala emyaka egisukka mu kikumi, akatabo kano kayambye abakasoma okutegeera ebiriwo mu nsi ne basobola okukiraba nti enkomerero eri kumpi. Wadde waliwo obukakafu ng’obwo obw’enkukunala, abantu abamu babuwakanya nga bagamba nti ezo ndowooza z’abantu era nti zisobola okugunjibwawo. Ate era bagamba nti enkulaakulana mu by’empuliziganya mu nsi yonna y’eviiriddeko embeera y’ensi okulabika ng’eyonoonese. Ka kibe ki abantu ng’abo kye boogera, waliwo obukakafu obulaga nti tuli mu nnaku ez’enkomerero era nti kino kiseera kikulu nnyo mu byafaayo by’abantu.
Abakugu abamu bagamba nti wanaatera okubaawo enkyukakyuka ez’amaanyi ku nsi. Ng’ekyokulabirako, mu 2014, bannasaayansi baalabula Ekitongole ky’Amawanga Amagatte eky’eby’Okwerinda ku bintu eby’obulabe ebiyinza okusaanyaawo abantu. Bannasaayansi abo baagamba nti: “Oluvannyuma lw’okwekenneenya ebintu ebyo eby’obulabe, tukizudde nti enkulaakulana mu bya tekinologiya yeeyongera kuteeka bulamu bw’abantu mu kabi.” Abantu bangi bakikkiriza nti ekiseera kye tulimu kikulu nnyo mu byafaayo by’abantu. Abawandiisi b’akatabo kano awamu n’abantu bangi abakasoma bakakafu nti ekiseera kye tulimu ze nnaku ez’oluvannyuma era nti enkomerero eri kumpi. Naye mu kifo ky’okutya ebinaabaawo mu biseera eby’omu maaso, beera musanyufu. Lwaki? Kubanga osobola okuwonawo ng’enkomerero ezze!
lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn