Bya BENJAMIN SSEBAGGALA, JOHN BOSCO MULYOWA NE SADATI WALIGGO
EYAFIIRWA mukyala we n’omwana e Rakai ali ku bunkenke olw’abantu abamulondoola b’agamba nti baagala kumutta era mu kiro ekyakeesezza Olwokusatu baamuyingiridde ku loogi we yabudama ne bagezaako okumutuga!
Gabudyeri Bandihihi we bwazibidde eggulo ng’ali mu ddwaaliro eritayasanguziddwa oluvannyuma lw’omubaka w’essaza ly’e Kooki Amos Mandela okusitukiramu n’amuggya mu ddwaaliro ly’e Rakai gye baasoose okumutwala.
Enfa ya Peace Kyomukama n’omwana we abagambibwa okubeera nti baaliibwa e Kyalurangira- Rakai erese ebibuuzo bingi ebibadde tebinnaba kwanukulwa ng’abamu babuyita busezi sso ng’abalala bagamba nti lino ttemu.
Balowooza nti waliwo abantu abeerimbise mu busezi babuze obujulizi. Bukedde akusoggoledde akawonvu n’akagga okunoonya ekituufu ekiyinza okubeera ku nfa y’abantu bano; Peace Kyomukama n’omwana we ow’emyezi omwenda abattiba ne babuzibwawo nga n’okutuusa kati ebitundu by’emirambi gyabwe tebimanyise gye biri.
Nakate ne bba, eyasimattuse gye yali atwala mukyala we n’omwana.
Gabudyeri Bandihihi bba w’omugenzi Kyomukama agamba nti ali mu kutya olw’abantu abamulondoola okumutuusaako obulabe nga ne mu kiro ekyakeesezza eggulo agamba nti abasajja baamuzingirizza mu loogi ya Steps Bar e Rakai we yabadde asuze ne bamutuga era yasigazizza enkwagulo mu bulago.
Bandihihi olwavudde ku poliisi e Rakai ng’obudde bugenze ate nga ne ku kyalo atyayo nti osanga ebyamutuukako okusooka biyinza okuddamu kwe kusalawo afune loogi we yasuze kyokka mu kiro omusajja n’amuyingirira n’amtuga.
Olugendo yaluggye Kizinga-Dyango gy’abadde abeera ne bazadde be Elikaadi Kyanzi ne Robinah Twinomugisha ku kyalo Kizinga-Dyango gy’abadde abeera ekiseera kyonna ekiyise.
BANDIHIHI YALI ALAGA WA?
Annyonnyola nti nga 24 March yategeka okutwala mukyala we ewa jjajjaawe Maria Nakate azaala nnyina e Buyoga- Ngereko mu ggombolola y’e Kisekka- Lwengo kyokka olugendo ne balwawuzaamu ne bayitira e Kalwanyi ewa mukwano gwabwe Wasswa eyabadde afiiriddwa omwana ne baziika.
Abakwate Tumuhimbise ne Ssegirinya (wakati) abaalonkomye ssentebe.
Ekitundu ekisinga obunene ku lugendo baalina okukitambula okutuuka mu kabuga k’e Kibaale we baalina okulinnyira bbaasi ebatuuse e Kalisizo. Bwe baamala okuziika ne babaga ku lugendo wabula obudde ne buziba nga bali mu kkubo omukyala ( Kyomukama) n’alaajana nti akooye bafune we basula olugendo baluddire enkeera.
“Twakyama ewa Asaf Tumuhimbise n’atutegeeza nti ye ssentebe w’ekyalo ne tulowooza nti tutuuse ku muntu omutuufu ne batwalira ye n’ategeeza nti agenze kutugulira buwunga batuwe ekyokulya” Bandihihi annyonnyola. “Yakomawo nga twebase kwe kucwanira eyatwalidde nti omwana yabadde agenda kufuka ku mufaliso ye kwe kulagira mukyala wange agende asale essanja ayalire omwana wabbali kyokka bwe yafuluma ennyumba nange ne ng’enderako.
GABUDYERI kaawonawo ky'agamba:
Nnasigala walako, ng’enda okulengera nga mukyala wange bamutemako omutwe wamu n’omwana.
Nadduka nange ne bangoba ne bantema wabula ne nsimattuka, bwe nnababulako ne nfuna we nzira ne mbalaba nga babaaga abantu bange, ebitundu by’omubiri ne babipakira mu bukutiya ne babisiba ku pikipiki ebimu ne babiteeka mu mmotoka ne babitwala, ye Tumuhimbise n’adda mu nju ye.”
GYE BAALI BALAGA ANNYONNYODDE
Maria Nakate, jjajja wa Gabudyeri annyonnyola nti muzzukulu we yali amukubidde ku ssimu ya muliraanwa n’amutegeeza nti yali amutwalira omukyala n’omwana kubanga okuva lwe baamuzaala yali tamulabangako ng’abalindiridde.
Erias Musujja kigambibwa nti yeetuga bwe kyazuuse nti abadde atunda ennyama y’abafu.
“Nabadde mbalinda ate nalabidde awo ng’atuuse alina embale n’antegeeza nti mukyala we n’abaana babasse era bwe yabadde avaayo n’antegeeza nti ebitundu bwe banaabeera babizudde bajja kubireeta tubiziike” Nakate bwe yannyonnyodde.
POLIIS E RAKAI
Eggulo abaakwatibwa ku musango guno okuli: Seregio Mpoza ne mutabani we Aloysius Kasujja 15, Bosco Segirinya ne mukyala we, Ronald Mwanje ne Alex Sebbala batabani ba Segirinya nga bano bakuumirwa ku poliisi ez’enjawulo okuli Masaka, Kalisizo ne Rakai. Ye Erias Musujja yeetugira mu kaduukulu ka poliisi e Masaka gye buvuddeko.
Taban Chiriga, akulira bambega ku poliisi e Rakai eggulo yategeezezza nti abantu 13 be baakutte ku ttemu lino era babagguddeko omusango gwakugezaako kutta muntu kubanga tebalina bujulizi bukakasa nti batta bali ababiri.
Jackson Byaruhanga atwala ebyokwerinda e Kizinga-Dyango yagambye nti Bandihihi amumanyi nti akulidde ku kyalo kino era newankubadde teyamulaba ng’avaayo ne mukyala we kyokka abadde abamanyi nga batuuze ku kitundu.
Ayongerako nti ebyaliwo bwe byagwawo yaddayo ku kyalo n’abannyonnyola ebyamutuukako era yeewolayo ku busente ku kyalo asobole okulondoola ensonga z’okufa kwa mukyala we n’omwana.
Omwogezi w’ekitongole ekiramuzi Erias Kisawuzi yategeeza Bukedde gye buvuddeko nga bino byakagwawo nti tewali tteeka livunaana musezi wabula oyo asse munne ne bw’abeera amulidde bamuvunaana musango gwa butemu ate aziikudde omufu avunaanibwa kutataaganya ddembe lya mufu oba okusaalimbira mu biggya.
Omubaka Mandera yakyalidde Gabudyeri mu ddwaaliro.
EBITANKANIBWA
1. Abantu bano abattibwa ani yalaba nga waliwo afumba ennyama yaabwe oba okugirya?
2. Kigambibwa nti okubatta waliwo ekibinja ekitunda ebitundu by’emibiri gy’abantu e Tanzania era Ronald Mwanje anoonyezebwa gye yaddukidde.
3. We baabattira baasangawo enviiri n’endagala naye nga tewali musaayi newankubadde enkuba yatonnya mu kiro ekyo naye kirowoozebwa nti abaabatta baagulembeka.
4. Kino si kibinja ky’abantu abatta abantu nga kati bayingizizzaamu eky’obusezi babuzeebuze obujulizi.
5. Ewa Seregio Mpoza poliisi gye yasanga amagumba mu lusuku, ga bantu be baalya oba be baatemula ne basuula amagumba gaabwe? Bwe kibeera nti baabalya lwaki amagumba poliisi ge yazuula gaali malamba?
6. Bandihihi eyadduka ng’ekitundu takimanyi agamba atya nti yalinnya omuti n’alengera nga babaaga abantu be sso ng’obudde bwali bwa kiro?
7. Abantu bonna poliisi b’ekutte waliwo eyeesowoddeyo n’alumiriza omu ku bo nti yali amuliiridde omuntu we?
8. Abantu bano bwe babeera nga basezi lwaki bakubira ssentebe wa disitulikiti y’e Rakai, Robert Benon Mugabi amasimu nga bamutiisatiisa?
Ani atiisatiisa ssentebe wa disitulikiti okukola ekintu?
Omwana eyalumirizza kitaawe okutwala ennyama y’abafu awaka.
Bannaddiini balung’amizza
Kigambibwa nti omusezi abeera muntu aliko amaanyi agamutemba, kye bayita ekitambo, kyokka ng’amaanyi agakozesa kuziikula bafu. Abantu okukwata bannaabwe ne babalya si kyabulijjo era kyali kyasemba kuwulirwa mu biseera by’abafuzi b’amatwale Leo Kawuulu ne Lubaluka ab’e Bukunja lwe baataayiza omuwala Daliya ne bamusala ne bamulya era kigambibwa nti battibwa mu lujjudde.
Msgr. Charles Kasibante agamba nti ebiragiro bya Katonda ekiragiro ekyokutaano kigaana okutta kale omuntu yenna okuva lw’atondebwa mu lubuto okutuusa ng’akuze tewali alina buyinza ku bulamu bwe okuggyako Katonda.
Ayongerako nti obulamu bw’omuntu bwa bbeeyi era bwamuwendo, Klezia tekkiriza muntu mulala kubutaataaganya mu ngeri yonna ebukosa.
Omulabirizi w’e Mityana Dr. Stephen Kazimba yagambye nti omuntu agambibwa okubeera omusezi lubeera lutalo lwa mwoyo ng’omuntu alumbiddwa amaanyi g’ekizikiza, asaana okusabirwa atereere kubanga Katonda abeera amwagala naye ng’ebikolwa bye by’atayagala.
“Ebiriibwa tubimanyi bulungi kale si kyabulijjo okuwulira nti omuntu alidde munne,” Kazimba bwe yaggumizza.
Omusawo w'emitwe ayogedde
Dr. David Basangwa, omukugu mu kujjanjaba endwadde z’emitwe e Butabika yannyonnyodde nti mu ssaayansi waliwo obulwadde bwe bamanyi obukwata abantu ne balya ebintu ebitali byabulijjo era bano babeera basobola okulya ennyama y’abantu.
Wabula agamba nti waliwo obulwadde obulala bwe bamanyi nga busobola okujjira mu nsimbu nga bwe bulwawo osanga omuntu ng’akola ekintu ekitali kyabulijjo ng’abikola alinga ali mu tulo era nga bwe kimuvaako n’omubuuza ky’abadde akola abeera takijjukira.
Kyokka atangaaza nti omuntu ow’engeri eno akikola bw’omu tebasobola kwegatta bantu babiri oba okusingawo ne bakikola omulundi gumu kubanga bulwadde obukwata mu biseera eby’enjawulo tewali we bugattira bwongo bw’abantu ne bafaanaganya endowooza.
lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn smo_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn