Kampala
Ennyumba z’omu Kisenyi ze bagenda okumenya bazimbe kalina.
Bya Kizito Musoke
GAVUMENTI ya Uganda ng’eyita mu minisitule y’ebyobuzimbi emalirizza entegeka mw’egenda okuyita okuzimbira abali mu nzigotta mu Kisenyi amayumba ag’omulembe.
Okusinziira ku kamisona avunanyizibwa ku kukulaakulanya ebibuga mu ggwanga Samuel Mabala gavumenti ng’ekolaganira wamu n’ebitongole bya Cities Alliance, Slum dwellers International be bagenda okukola omulimu guno.
Gavumenti era yawandiikidde dda Banka y’Ensi yonna ng’egisaba ebawole obukadde bwa doola za Amerika 150 okusobola okussa obulungi mu nkola enteekateeka eno.
Yategeezezza nti bagenda kugitandikira Kisenyi n’oluvannyuma bagitwale e Bwaise, Kaleerwe, Katanga, Kivvulu Katwe- Nkere zooni.
Ennyumba bagenda kuzimba za kalina era Mabala agamba nti gavumenti ekizudde ng’eggwanga terikyalina ttaka limala eri buli Munnayuganda, kwe kutandika enkola y’okuzimba bukalina obw’okusulamu.
Abantu abawera bwe banaaba nga basula ku kizimbe kimu, kino kijja kuwa omukisa ettaka erisigaddewo okukolerawo ebintu ebirala.
Olwokuba mu Kisenyi ettaka lirina obwannannyini bwa njawulo, basazeewo okutandika n’ekitundu kitono era nga wo, nannyiniwo yakkirizza dda, okuwaayo ettaka lye.
Mu kiseera kino enteekateeka eno yamaze dda okukakasibwa olukiiko lwa baminisita era ng’erinze palamenti kugikakasa nga bagissa mu nkola ng’esuubirwa okutandika mu mwaka gw’ebyensimbi ogutandika mu July wa 2012.
Yagambye nti tewagenda kuba nteekateeka yaakusengula bantu, lwa nsonga nti, awantu awagenda okuzimbibwa tewajja kubeera wanene nnyo, ate nga wasobola okusuza abantu abawerera ddala.
Kalina emu egenda kuba ng’esulako abantu 250, era ng’eriko emyaliiro egitakka wansi wa kkumi. Omwaliiro oguli wansi mu ttaka gwa paakingi, olwo omwaliiro ogusooka gubeereko bizinensi, oguddako waggulu kubeeko ofiisi, olwo abantu basule ku myaliiro egisigadde waggulu.
Mu Kisenyi wokka amayumba 250, ge gagenda okuzimbibwayo.
Nannyini ttaka agenda kuwaayo ettaka lye, gavumenti yo efune musigansimbi anaazimba, ate yo gavumenti eteekemu ebisigadde omuli amataala, enguudo, amasannyalaze n’amazzi. Nannyini ttaka ajja kutegeeragana ne musigansimbi ku mugabo gw’alina okutwala ku kizimbe.
Abantu bajja kuba basasula ssente ensaamusaamu okupangisa ennyumba zino ezijja okuba nga za mulembe, era nga zitumbula n’embeera y’obulamu bwabwe mwe babeera.
Gavumenti okuzimba amayumba mu Kisenyi, si y’eneeba entandikwa, anti yazimbako dda amayumba e Namuwongo, ekisangibwa mu munisipaali y’e Makindye n’egawa abatuuze bagasulemu nga basasula mu kibanjamola.
Kamisona avunanyizibwa ku nkukulaakulana y’ebibuga mu minisitule y’ebyobuzimbi, ettaka n’enkulaakulana y’ebibuga Samuel Mabala agamba nti gavumenti mu mwaka gwa 1985 okutuuka mu 1994, yazimbira abantu amayumba e Namuwongo n’egabawa ne bagasasula mpola.
Ebitundu ebyazimbibwa byali mu muluka gw’e Bukasa era nga muno mulimu Kisugu, Kasanvu, Namuwongo B, Namuwongo A , Kanyogoga ne Muyenga A.
Mu nteekateeka eyo abantu baalina okuwaayo emitwalo 20 n’ofuna poloti w’ozimba, oluvannyuma omuntu yaweebwanga amatoffaali n’amategula, olwo ggwe afunye ne weefunira eby’okuzimbisa ebirala. Ku mulundi guno gavumenti tegenda kuzimba butereevu nga bwe yakola omulundi ogwayita, lwa nsonga nti ku mulundi guli , olwokuba yali ntandikwa, baabalirira bantu abanaku bokka, kyokka ne beerabira abantu abaalina ku nsimbi, era bano baakozesa omukisa guno okugula ettaka ku banaku abaali tebalina busobozi.
Wabula kamisona agamba nti obuzibu bwe baasinga okufuna abantu amayumba agaali ag’okubakulaakulanya baatandika kugatunda, era pulojekiti, yonna we yaggweera ng’ekitundu kimaze okutundibwa.
swh_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn