UNESCO ne ACALAN bakubirizza abantu okujjumbira ennimi zaabwe enzaaliranwa
EKITONGOLE ky’Amawanga Amagatte ekikola ku byenjigiriza, amagezi ag’ekikugu n’ebyobuwangwa, UNESCO, wamu n’ekya Afirika ekivunaanyizibwa ku nnimi, ACALAN, bakubirizza abantu okujjumbira okukuuma ennimi zaabwe n’okuzeeyambisa mu bulamu obwa bulijjo okwekulaakulanya.
Bino byabadde mu lukiiko wakati w’ebitongole bino n’ebitongole ebitali bimu mu Afirika olw'ennaku ebbiri (Muzigo (ogwokutaano) 25-26) mu kaweefube w’okukola entegeka y’ebinaagobererwa mu kukuza ekyasa ky’ennimi enzaaliranwa naddala ezo ezitafiibwako era ezoolekedde okusaanawo, ekitandika mu mwaka 2022 okutuuka mu mwaka 2032.
UNESCO mu lukiiko luno yabadde yeebuuza ku Afirika ku bisaana okugobererwa mu kukuza ekyasa kino era mu kwogera kwe, Ssaabawandiisi w’ekibiina kya African Union ekivunaanyizibwa ku kukuza n’okutumbula ennimi mu Afirika- ACALAN, Dr. Lang Fafa Dampha yagambye nti African Union ekitwala nti ennimi za Afirika zonna nzaaliranwa mu Afirika nga zikozesebwa Abafirika bangi mu bulamu bwabwe obwa bulijjo noolwekyo zonna zeetaaga okutumbulwa zisobole okukozesebwa mu byenkulaakulana.
Yalaze abateesa entegeka za ACALAN ez’emyaka 10 ezituukira obulungi ku bigendererwa by’ekyasa ky’ennimi enzaaliranwa omuli;
(i) Okusaba buli ggwanga lya Afirika okuba n’entegeka ennambulukufu ku byennimi eraga ekifo n’emirimu gy’ennimi enzaaliranwa mu ggwanga eryo;
(ii) Okulaba ng’ennimi zonna mu mawanga ga Afirika zikkirizibwa nga ensulo y’okwekulaakulanya;
(iii) Okuggya Abafirika mu buddu bw’okwesigama ekisusse ku nnimi engwira
(iv) Okulaba ng’ennimi za Afirika zisembera ku mwanjo mu byempuliziganya ebitongole eri abantu mu mawanga gano nga bayita mu kussaawo amateeka agazisobozesa era n’okuzitumbula;
(v) Okwongera amaanyi mu kutumbula enkozesa y’ennimi zaffe ku mitendera gyonna egy’ebyenjigiriza;
(vi) Okutumbula obumu mu Afirika ku mitendera gyonna okuyita mu nnimi zaffe ez’enjawulo eziri mu Afirika.
Yayanjulidde n’abateesa pulojekiti ez’enjawulo ACALAN z’ekolako omuli:
(1) Okunoonyereza ku nnimi zonna ezisangibwa mu Afirika ne gye zisangibwa
(2) Okussaawo ebyensoma ebya waggulu (Masters ne PHD) mu nnimi za Afirika n’enkozesa yaazo okusobola okufuna abamanyi mu nnimi zino;
(3) Okussaawo ettendekero ly’abataputa n’abakyusa mu nnimi Enfirika, okuva mu olumu okuzza mu lulala kisobozese ennimi zino okukozesebwa;
(4) Okuzimba ebigambo eby’amagezi ag’ekikugu nga bayita mu kutendeka abasobola okugunja ebigambo bino. ACALAN yamala dda okussaawo omubumbirano okuzimbirwa ebigambo by’ekikugu mu nnimi za Afirika;
(5) Okukung'aanya Engero n’emboozi ennyuvu okuva wonna mu Afirika ezigendereddwa mu kutumbula okusoma mu baana n’okubassaamu empis y’okusoma mu nnimi zaabwe;
(6) Okussa ennimi za Afirika ku mutimbagano n’okuzissaamu tekinologiya ow’ekikugu era wano ACALAN ebakanye n’okussaawo omutimbagano gw’ennimi mu Afirika ogujja okukozesebwa okulaga byonna ebikwata ku nnimi zino
Omukungu wa UNESCO akola ku byamawulire n’empuliziganya mu buvanjuba bwa Afirika, Mw. Jaco du Toit bwe yabadde aggalawo olukiiko luno, yakubirizza abantu okujjumbira okukozesa ennimi zaabwe enzaaliranwa n’okuzikuuma n’alaga obukulu bw’okukola entegeka nnamutaayiika ey’ensi yonna eneegobererwa okukuza ekyasa ky’ennimi enzaaliranwa ekitandika omwaka ogujja, 2022.
Abamu ku beetabye mu okukuza olunaku lw'ennimi ennansi
Minisita Peace Mutuuzo ng'ayogera
EBIGAMBO BY'OLUGANDA EBITATERA KUWULIRWA
Oluganda lulimi lugagga lwa bigambo kyokka waliwo ebimu ebigenda bikendeera mu nkozesa nga tebikyatera kuwulirwa.
SIL ng'eyolesa ku bijaguzo bya 2017
Bwe baali ku bijaguzo eby'omwaka 2017
Nga basanyusa abagenyi ku bijaguzo bya 2016
Bwe baali ku bijaguzo bya 2018
Bwe baali ku mikolo gy'olunaku luno egya 2016
OKUKUZA OLUNAKU LW'ENSI YONNA OLW'ENNIMI ENNANSI- 2021
Omulamwa gw’omwaka guno gukubiriza abakulembeze, abasomesa n’abazadde okwongera amaanyi mu kuyigiriza abaana ennimi ez’enjawulo n’okulaba nga teri mwana alekebwa mabega .
Amannya ga langi ez'enjawulo mu Luganda
Langi ez'enjawulo ziweebwa amannya ag'enjawulo. Oluganda lulina n'ebigambo ebinnyonnyola obukwafu oba obutangaavu bwa langi eyo gy'oba oyogerako
lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn