Tiote, yasinga kumanyibwa mu Newcastle gye yazannyira emipiira 156 wabula ggoolo ye emu yokka gye yabateebera ejjukirwa nnyo kuba yagikuba Arsenal, Newcastle bwe yali eva emabega okugwa amaliri ne Arsenal (4-4).
Tiote alese nnamwwandu, Madah gw'abadde alinamu abaana basatu, ng'ali lubuto lukulu. Omutima gwa Tiote gw'esibye n'afa. Kyokka guno si gwe mulundi ogusoose abazannyi okufi ira mu kisaawe olw'ekirwadde ky'omutima.
OMUSAWO ANNYONNYODDE
Dr. Ambrose Niwagaba, omusawo e Mulago agamba nti ebintu biwerako ebivaako emitima gy'abazannyi okwesiba ne bagwa abamu ne bafi irawo. Ebimu ku byo bye bino wammanga nga bwe yabitegeezezza OLIVE LWANGA;
Omutima okubaako obuzimba oba gwo okuzimba (Cardiomyopathy) ekigunafuya ne gutasobola kusindika musaayi mu mubiri gwonna era omuzannyi n'alemerewa n'agwa.
Singa omutima gukola nnyo oba gwekaka okukola ebisinga ku bye gubadde gukola guyinza okwesiba omuzannyi n'agwa.
Singa omusaayi guba gutambula nnyo oba kitono nga tegutuuka bulungi ku bwongo kivaako obwongo okukosebwa omuzannyi n'agwa kuba omutima guba tegufuna bulungi musaayi.
Abazannyi abamu baba n'ebirwadde byabwe nga tebamanyi ne bittukira mu kisaawe ate ne bafa bufi .
Abamu kiva ku bulwadde bwa puleesa ng'omusaayi mungi ogugenda ku bwongo.
Omutima bwe guba tegusobola kukuba bulungi musaayi okugutwala mu bitundu bya mubiri.
Waliwo n'embeera evaako ebitundu by'omutima ebimu ekwereega ne binafuwa (Marfan syndrome) omuntu n'agwa ng'aweddemu amaanyi n'afa.
Olumu kitambulira mu famire mulimu omuntu eyali afunye ku mbeera eno.
ABAWAGIZI BANDIKIFUNA
Dr Niwagaba agamba nti embeera eno esobola n'okukosa abawagizi olw'obunkenke bwe babaako nga balinda ggoolo. Obwongo bukola nnyo nga tebusobola kufuga busungu bwe bawulira nga balinda ggoolo. Omusaayi guyinza okugenda omungi oba omutono ku bwongo ne balemererwa ne bagwa.
ABAZANNYI ABAFUDDE EKIRWADDE KY'OMUTIMA:
1 Samuel Okwaraji (Nigeria) - 1989: Yafi ira mu kisaawe mu 1989, Nigeria bwe yali ezannya Angola mu mpaka z'okusunsulamu abalizannya World Cup. Abasawo baagamba nti omutima gwe gwalemererwa okukuba omusaayi omubiri gwe gwali gwetaaga obudde obwo n'afi ira ku myaka 25.
2 Amir Angwe (1995): Yali azannyira Julius Berger eya Nigeria n'akutukira mu kisaawe.
3 Phil O'Donnell (December 2007): Yali anaatera okuggyibwa mu kisaawe ng'azannyira Motherwell ng'ettunka ne Dundee Utd mu Scotland n'agwa mu kisaawe n'afa. Yafi ira ku myaka 35.
4 Marc Vivien Foe (June 2003): Yazannyirako West Ham ne Man City wabula yali mu ttiimu ya Cameroon mu mpaka za Confederations, n'agwa mu kisaawe nga bazannya Colombia.
Abasawo baagamba nti yafa kirwadde ekiva ku mutima okwesiba kyokka nga kya nsikirano ate nga bwe kituuka ku muntu akola dduyiro, kimutta mangu. Man City gye yazannyirako, yawummuza omujoozi nnamba 23 gwe yali ayambala ate ne Lens ne Lyon nabo nnamba 17 baaguwummuza okumujjukira kuba gwe yali ayambala.
5 Chaswe Nsofwa (2007): Yali azannyira Maccabi Hapoel Beersheba eya Israel. Nga bali mu kutendekebwa, yatondoka n'afa olw'omutima gwe okulemwa okusindika omusaayi.
6 Miklos Feher (Benfica) - January 2004 Yali yaakava ku benci n'ateebera Benfica ggoolo eyali enkulu ennyo nga bawangula Vitoria de Guimaraes mu liigi ya Portugal. Nga yaakamala okugiteeba, yagwa wansi mu bulumi obw'ekitalo n'afa ng'atwalibwa mu ddwaaliro. Abasawo bategeeza nti yafa lwa mutima gwe kukuba nnyo.
7 Antonio Puerta (Sevilla) - August 2007 Yali wa myaka 22, n'agwa mu bbookisi ya ggoolo ku mupiira ogwaggulawo sizoni ya La Liga nga bazannya Getafe mu 2007. Abasawo baategeeza nti ebitundu bye eby'omu mubiri munda bingi byali binafuye.
8 Daniel Jarque (August 2009): Yali wa Espanyol. Yagenda e Yitale nga liigi ewummuddemu. Yali akyayogera ne muganzi we ku ssimu, n'akutuka n'afa olw'omutima okwesiba.
9 Piermario Morosini (April 2012) Yali azannyira Livorno nga battunka ne Pescara, omutima gwe gwesiba n'afa ng'atwalibwa mu ddwaaliro.
10 Patrick Ekeng (2016): Yayingizibwa mu kitundu kyakubiri nga Bucuresti ezannya Viitorul mu liigi ya Romania. Mu ddakiika 7 zokka, yagwa n'atadda ngulu. 11 Moise Brou Apanga (April 2017): Yali azannyira Libreville eya Gabon n'afa mu kutendekebwa.
lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn