Omukolo Gwo Kwalula Abaana. (Embaga Y'okwalula)
OMUKOLO GWO KWALULA ABAANA.
Okwalula abaana gwe mukolo ogukolebwa okukakasa abaana mu kika. Gukolebwa Ekiseera kyonna ,naye bwe wabaawo abaana abatali baalule nga waliwo n'okwabya olumbe,okufumbiza,oba okuwasa ,omukolo gw'okwalula gwe gusooka eggulolimu,kubanga n'omusika yennyini atekwa okuba nga yayalulwa ,oba ayalulwe ,alyoke asike. Okuva edda n'edda n;okutuusa kaakati empisa eno ey'okwalulwa essibwako essira kubanga ke kabonero akalaga n'okukakasa omuntu Oweekika Kyeffumbe.
EMBAGA Y'OKWALULA
Ssenga W'abaana atwala bakaabanyina mu lusaalu ne basala omunnyo Omuganda ,ne bagwokya,ne bagugeneka , ne baguteeka mu butiko obubaala ne mu nkejje ebyalula abaana temuteekebwamu munnyo mulala gwonna.
Abakyala basala empombo bbiri, olw'obutiko n'olw'enkejje basala ne ttete ery'okusasira mu ddiro we banaayalulira.Bwe bamala okulisalira , bakaamwana (bamaama b'abaana) baalira olubugo mu ddiiro, olugulibwa babbaabwe ne baleeta amazzi, omuzigo omuganda, ne batuula nga balannamywe era nga buli omu aleze abaanabe. Awo jajja w'abaana ayiwa amazzi mu kibbo.(kirukibwa bamaama b'abaana), n'asaba bakabaana obulira bw'abaana baabwe abagenda okwalulwa . Buli kamu akateekako omuzigo n'akasuula mu mazzi mu kibbo ne kabbira n'oluvannyuma kabbulukuka.
Akalira bwe katabbulukuka ng'omwana oyo bamutankana. Naye bwe kadda waggulu, abaliwo bonna basannyuka n'okukuba emizira nti "YI-yi-yi-yi.." Awo jajja w'abaana bonna , atandika okubanaaza kinnomu nga batudde ku mibiri gya bamaama baabwe ,n'abasiiga n'omuzigo . Bwe bamala , anaaza ne bakaabaana be mu maaso n'ebigere era nabo n'a basiiga omuzigo Omuganda.
Bw'amala atandika okufunya ku lubugo bakaamwana kwe batudde nga bw'abasuna batere baluveeko alwetwalire
.Bino by'ebigambo by'ayimba mu luyimba nga bw'azingako olubugo."Ekikuekivunduvundukyekiziikaomuliro". Ebigambo ebyo abidiqqana okutuusa olubugo bw'alutwala,n'ebintu byonna ebibadde bikozesebwa. Oluvannyuma abaana batuumibwa amannya amabbule, oba ag'ekika,
Bakaabaana bajjula emmere eyafumbiddwa olw'omukolo,( amatooke, nga kuliko n'empogola, empombo ez'enkejje
n'obutiko), Omuwumbo guno gubeeramu omunwe gwe mbidde wakati. Basoosootola emmere era n'eriibwa abantu
bonna ababeerawo. Bamaama b'abaana bakoleza abantu mu mpombo.Bwe bamala okulya abantu bonna bafuluma
Bataata b'abaana abaaba baliwo babuuka bakazi baabwe (nga batudde era nga balannamye.
Kano ke kalombolombo akamaliriza omukolo ogw'okwalula abaana. Omukyala yenna abeera n'omwana atali mwalule mu kika kyeffumbe, kyokka nga yava mu kika kyeffumbe n'azaala awalala, ye tatuula ku lubugo nga baalula abaana be Abeffumbe. Mugandawe atalina mwana y'akola omukolo ogwo. Abakyala abazaala mu kika Kyeffumbe banaakuuma obulira bw'abaana baabwe olw'omukolo ogwo, era buli mwana ayalulwa aweebwe erinnya ly'ekika kye Ffumbe.
OKUFUGIKA.
Jajja w'abaana ayawula obulira obw'abaana abawala era n'ayawula n'obw'abaana abalenzi . Jajjabwe asima ekinnya wakati mu ddiiro ekyekulungirivu, n'azinga abaana abalenzi mu lubugo luli,n'alyoka abassa mu kinnya n'abikkako olugyo. Assaako ettaaka n'alikomerera.Bw'atyo era bw'akola n'abaana abawala, okuggyako nti bo bafugikibwa ku ludda olwakkono olw'eddiiro, so si wakati nga ku balenzi. Mu biseera bino, abalenzi babafugika ku kitooke kya mbidde, ate abawala ku kitooke ekya nkago (Ekikazi)
lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn lug_Latn