KAPU KIA 4
Nani i Yesu Kristu?
1, 2. (a) Nga olenda vova vo ozeye muntu a tunda avo mu nkumbu kaka unzayidi? Sasila. (b) Adieyi akaka bevovanga mu kuma kia Yesu?
VENA ye ulolo wa wantu atunda ova nza. Nanga ozeye nkumbu z’akaka muna yau. Kansi, ozaya nkumbu zau ke disongele ko vo otomene kubazaya. Kadi kuzeye mawonso ma zingu kiau ko ngatu zaya e mpila wantu bena.
2 Nanga wawá kala e nsangu mu kuma kia Yesu Kristu, kanele vo mvu 2.000 miviokele kala tuka kakadila ova ntoto. Kansi, ndonga ke bazeye ko kana nkia mpila muntu kakala Yesu. Akaka bevovanga vo muntu ambote kakala. Akaka vo ngunza. Akaka nkutu bekwikilanga vo yandi i Nzambi. Adieyi obenze?—Tala e Mvovo Misasilu 12.
3. Ekuma dinina o mfunu vo wazaya Yave wa Nzambi yo Yesu Kristu?
3 Diamfunu mu zaya e ludi mu kuma kia Yesu. Ekuma? Kadi muna Nkand’a Nzambi tutanganga vo: “Muna vua moyo a mvu ya mvu, divavanga vo batoma kuzaya, ngeye Nzambi mosi kaka aludi yo Yesu Kristu ona watuma.” (Yoane 17:3) Elo, o zaya e ludi mu kuma kia Yave yo Yesu dikutusadisa mu vua moyo a mvu ya mvu muna paradiso ova ntoto. (Yoane 14:6) Vana ntandu, o zaya oma ma Yesu dikusadisa kadi wasonga mbandu ambote ya mpila ya zingila ye una tufwete kadilanga ye akaka. (Yoane 13:34, 35) Muna Kapu kia 1 kia nkanda wau, twalongokele e ludi mu kuma kia Nzambi. Owau, tuzaya dina Nkand’a Nzambi ulonganga mu kuma kia Yesu.
TUSOLWELE MASIA!
4. E mvovo “Masia” yo “Kristu” adieyi misongele?
4 Una Yesu kawutukidi ko, Yave wasia o nsilu muna Nkand’a Nzambi vo ofila Masia yovo Kristu. O mvovo “Masia” mu nding’a Kiyibere watuka, o mvovo “Kristu” mu nding’a Kingerekia. E mvovo miami miau miole misongele vo Nzambi wasola Masia ona wasilwa o nsilu yo kumvana kiyekwa kiamfunu. Olungisa nsilu miawonso mia Nzambi. Yesu olenda mpe kusadisa tuka owau. Una Yesu kawutukidi ko, ndonga bavavang’o zaya kana ‘Nani okala se Masia?’
5. Nga alongoki a Yesu bakwikilanga vo Yesu i Masia?
5 Alongoki a Yesu ke bakala yo lukatikisu ko vo Yesu i Masia wasilw’o nsilu. (Yoane 1:41) Kasikil’owu, Simone Petelo wavovesa Yesu vo: “Ngeye u Kristu.” (Matai 16:16) Aweyi tulenda kadila ye ziku vo Yesu i Masia?
6. Yave aweyi kasadisila akwa ntima miansongi mu zaya Masia?
6 Una Yesu kawutukidi ko, ngunza za Nzambi basoneka mambu mayingi mu sadisa wantu basolola Masia. Aweyi mambu mama masadisila? Yindula vo otuminu wenda kika nzenza ona kuzeye ko vana fulu kiningamenanga makalu. Avo batomene kusasila una kena yovo mpw’andi, olenda kunsolola. Diau dimosi mpe, Yave wasadila ngunza zandi mu kutuzayisa mana kevanga o Masia ye mana mekumbwila. E ndungan’a ungunza wau isadisanga akwa ntima miansongi mu zaya vo Yesu i Masia.
7. Nkia ungunza wole usonganga e ziku vo Yesu i Masia?
7 Tubadika ungunza wole muna ungunza wau. Wantete, mvu 700 vitila Yesu kawutuka, Mika wasakula vo Masia mun’evata diakete dia Beteleme kewutukila. (Mika 5:2) I muna mpe Yesu kawutukila. (Matai 2:1, 3-9) Wazole, Daniele wasakula vo Masia omoneka muna mvu wa 29 wa tandu Kieto. (Daniele 9:25) Owau i ungunza wole kaka muna ungunza wayingi usonganga e ziku vo Yesu i Masia wasilw’o nsilu.—Tala e Mvovo Misasilu 13.
8, 9. Nkia diambu diabwa muna lumbu kia luvubu lwa Yesu disonganga e ziku vo yandi i Masia?
8 Yave watoma kiesesa vo Yesu i Masia. Nzambi wasia nsilu wa vana sinsu kwa Yoane wa Mvubi kimana kazaya kana nani i Masia. Vava Yesu kayenda kwa Yoane mu vubwa muna Nkoko a Yodani muna mvu wa 29 wa tandu Kieto, Yoane wamona e sinsu kiaki. Nkand’a Nzambi ukutuzayisanga mana mabwa: “Vava kavubilu, Yesu vana vau otombokele muna maza, e zulu diziukidi, omwene mwand’a Nzambi unkulumukini nze yembe. I bosi, e ndinga itukidi kuna zulu, oku vo: ‘Ndioyo i Mwan’ame anzolwa, ona iyangalelanga.’” (Matai 3:16, 17) Vava kawa yo mona mana mabwa, Yoane wazaya wo vo Yesu i Masia. (Yoane 1:32-34) Tuka muna lumbu kiakina Yave kabungula mwand’andi avelela kwa Yesu, wakituka se Masia. Yesu yandi kasola o Nzambi mu kala Mfidi yo Ntinu.—Yesaya 55:4.
9 O ungunza wa Nkand’a Nzambi, mvovo mia yandi kibeni Yave ye sinsu kavana muna lumbu kia luvubu lwa Yesu, kisonganga vo Yesu i Masia. Kansi, akweyi katuka o Yesu ye nkia mpila muntu kakala? Yambula twazaya dina Nkand’a Nzambi uvovanga.
YESU AKWEYI KATUKA?
10. Nkand’a Nzambi adieyi ulonganga mu kuma kia zingu kia Yesu una kayizidi ko ova ntoto?
10 Nkand’a Nzambi ulonganga vo Yesu wateka zinga kolo kiayingi kuna zulu una kayizidi ko ova ntoto. Mika wavova vo etuku dia Masia ‘diatuka kuna nz’ankulu.’ (Mika 5:2) Yandi kibeni Yesu nkumbu miayingi kavovanga vo wateka kala kuna zulu una kawutukidi ko ova ntoto. (Tanga Yoane 3:13; 6: 38, 62; 17:4, 5.) Kana nkutu una kayizidi ko ova ntoto, Yesu wakala ye ngwizani ambote yo Yave.
11. Ekuma Yesu kenena wa mfunu kwa Yave?
11 O Yesu mfunu kikilu kena kwa Yave. Ekuma? Kadi Nzambi wansema una kasemene lekwa yawonso ko. Muna kuma kiaki, Yesu oyikilwanga vo “mwan’antete muna nsema wawonso.” * (Kolosai 1:15) Kuma kiakaka kikitulanga Yesu se wamfunu, yandi kaka wasemwa kwa yandi kibeni Yave. Ekiaki i kuma mpe keyikilwanga vo: “Mwan’andi amosi.” (Yoane 3:16) Yesu yandi kaka mpe wasadilwa kwa Yave mu sema lekwa yawonso. (Kolosai 1:16) Yesu kaka oyikilwanga vo “Diambu,” kadi Yave wansadila mu nata e nsangu ye tuludiku kwa mbasi yo wantu.—Yoane 1:14.
12. Aweyi tuzayidi wo vo Yesu yo Nzambi ke muntu mosi ko?
12 Akaka bekwikilanga vo Yesu yo Nzambi muntu mosi. Kansi, ke diau ko Nkand’a Nzambi ulonganga. Nkand’a Nzambi uvovanga vo Yesu semwa kasemwa, ediadi disongele vo wakala ye lubantiku. Kansi, Yave ona wasema lekwa yawonso, kena ye lubantiku ko. (Nkunga 90:2) O Mwan’a Nzambi, kasidi kuyibadikila nkutu ko vo yandi i Nzambi. Nkand’a Nzambi utoma kiesesanga vo o Se osundidi o Mwana. (Tanga Yoane 14:28; 1 Korinto 11:3.) Yave kaka i “Nzambi wa Mpungu-ngolo.” (Etuku 17:1) Ozevo, yandi kaka osundidi o nkuma muna wantu awonso omu Nsema.—Tala e Mvovo Misasilu 14.
13. Ekuma Nkand’a Nzambi uvovelanga vo Yesu “i fwaniswa kia Nzambi olembi monekanga”?
13 Yave yo Yesu wa Mwan’andi, basala kumosi tuka mazunda ye mazunda ma mvu, vitila zulu ye nza yasemwa. Ekwe nzol’a mpwena bena yau! (Yoane 3:35; 14:31) Yesu watangininanga e fu ye kiwuntu kia S’andi. Ekiaki i kuma Nkand’a Nzambi ukunyikilanga vo “fwaniswa kia Nzambi olembi monekanga.”—Kolosai 1:15.
14. Aweyi Mwan’a Yave kawutukila nze muntu ova ntoto?
14 Kuna mvevo wawonso, Mwan’a Yave wasisa e zulu yo kwiza wutuka ova ntoto nze muntu. Ediadi aweyi diavangamena? Muna mpila sivi, Yave wafila moyo a Mwan’andi tuka kuna zulu yamuna vumu kia mwenze Maria. Muna mpila yayi, ke diakala mfunu ko kwa Yesu vo kakala yo se dia kimuntu. O Maria i nguta kawuta mwan’alunga yo kumvana nkumbu Yesu.—Luka 1:30-35.
NKIA MPILA MUNTU KAKALA O YESU?
15. Aweyi olenda toma zayila Yave?
15 Olenda longoka mayingi mu kuma kia zingu kia Yesu ye fu yandi muna tanganga Nkand’a Nzambi muna Matai, Maku, Luka ye Yoane. E nkanda miami miyikilwanga vo Nsangu zambote. Wau vo Yesu i fwaniswa kia Se, mana olongoka mekusadisa mu toma zaya Yave. Ekiaki i kuma Yesu kavovela vo: “Ona umbwene, omwene mpe o Se.”—Yoane 14:9.
16. Adieyi Yesu kalonganga? Akweyi kwatukanga malongi mandi?
16 Wantu ayingi bayikilanga Yesu vo “Nlongi.” (Yoane 1:38; 13:13) Dimosi muna mambu mamfunu kalonga, i “nsangu zambote za Kintinu.” Nki i Kintinu kiaki? I luyalu lwa Nzambi luyala e nza yawonso yo twasa nsambu zakwele mvu kwa wantu belemvokelanga Nzambi. (Matai 4:23) Mawonso Yesu kalonga, kwa Yave matuka. Yesu wavova vo: “Mana ilonganga ke mame ko, ma ndiona wantuma kaka.” (Yoane 7:16) Yesu wazaya wo vo o Yave ozolele vo wantu bawá e nsangu zambote vo e Kintinu kia Nzambi kiyala e nza.
17. Yesu akweyi kalongelanga? Ekuma kayivanina emvimba mu longa akaka?
17 Yesu akweyi kalongelanga? Mwawonso kawananga o wantu. Walongelanga muna mavata, mbanza, mpata-vata, mazandu, muna masambilu ye muna nzo za wantu. O Yesu kavingilanga ko vo wantu banlwakila. Yandi kibeni wayenda kubavavanga. (Maku 6:56; Luka 19:5, 6) Ekuma Yesu kayivanina emvimba yo sadila ntangwa ye ngolo zandi muna longa wantu? Kadi wazaya wo vo i luzolo lwa Nzambi, ntangwa zawonso wavanganga luzolo lwa S’andi. (Yoane 8:28, 29) Yesu wasamunanga mpe e nsangu zambote kadi wafwilanga wantu e nkenda. (Tanga Matai 9:35, 36.) Wazayanga wo vo afidi a mabundu ke balonganga ludi ko mu kuma kia Nzambi ye Kintinu kiandi. Muna kuma kiaki, wazola sadisa wantu ayingi bawá e nsangu zambote.
18. Nkia fu kia Yesu kitoma kuyangidikanga?
18 Yesu wazolanga wantu ye wabavuanga o mfunu. Nkwa ngemba kakala ye ke diakala diampasi ko mu mokena yandi. Kana nkutu yingiana-ngiana bayangalalanga kala yandi. (Maku 10:13-16) Yesu wavanganga mambote ntangwa zawonso. Wamenganga vilwa yo kondwa kwa unsongi. (Matai 21:12, 13) Wazinga muna kolo kina vo akento bavezwanga yo lembi zitiswa. Kansi, Yesu wabazitisanga. (Yoane 4:9, 27) O Yesu nlembami mpe kakala. Kasikil’owu, lumbu kimosi wasukula malu ma alongoki andi, e salu kiaki ntaudi kaka basalanga kio.—Yoane 13:2-5, 12-17.
19. Nkia nona kisonganga vo Yesu wazayanga kikilu e nsatu za wantu ye wazola kubasadisa?
19 Yesu wazayanga e nsatu za wantu ye wazola kubasadisa. Ediadi diatoma moneka vava kasadilanga nkum’a Nzambi mu wuka wantu mu mpil’a sivi. (Matai 14:14) Kasikil’owu, nkwa wazi mosi wayenda kwa Yesu yo vova vo: “Avo ozolele wo, umpelelesa.” O Yesu wamona e mpasi za muntu ndioyo. Wamfwila e nkenda ye wazola kunsadisa. Muna kuma kiaki, Yesu walambula koko, wamviakana yo kumvovese vo: “Nzolele wo! Velela kwaku.” O nkwa wazi owukilu! (Maku 1:40-42) Nga olenda yindula una kamona o muntu ndioyo?
WASIKILA YE KWIKIZI MUNA SE DIANDI
20, 21. Aweyi Yesu kasongela mbandu ambote ya lemvokela Nzambi?
20 Yesu wasonga e mbandu ambote ya lemvokela Nzambi. Muna mambu mawonso kawanana mau ye mpasi kamweswa kwa mbeni zandi, Yesu wasikila ye kwikizi muna Se diandi. Kasikil’owu, Yesu kasumuka ko vava katontwa kwa Satana. (Matai 4:1-11) Akaka muna yitu yandi ke bakwikilanga ko vo yandi i Masia, ye bavovanga nkutu vo “ozengomokene.” Kana una vo i wau, Yesu wakwamanana sala salu kia Nzambi. (Maku 3:21) Vava mbeni zandi bambangikanga, Yesu wasikila ye kwikizi muna Nzambi ye kavutula mbi muna mbi ko.—1 Petelo 2:21-23.
21 Kana nkutu vava kamwesw’e mpasi yamuna lufwa, Yesu wasikila ye kwikizi muna Yave. (Tanga Filipi 2:8.) Yindula e mpasi kazizidila muna lumbu kiansuka kia zingu kiandi! Wasiwa mu pelezo, mbangi za luvunu banyikila vo ntianguni, wazengelwa e tumbu kwa afundisi ambi, wavezwa kwa nkangu yo bangikwa kwa makesa, wakomwa vana nti. Vava kakomwanga wavova vo: “Dilunganene.” (Yoane 19:30) Vioka lumbu tatu tuka kafwila, Yave wamfula yo kumvana nitu a kimwanda. (1 Petelo 3:18) Vava vavioka tumingu twakete, Yesu wavutuka kuna zulu. “Wavuanda kuna koko kwalunene kwa Nzambi” yo vingila kimana Nzambi kankitula se Ntinu.—Ayibere 10:12, 13.
22. Wau vo Yesu wasikila ye kwikizi muna Se diandi, nkia lau tuvuidi o unu?
22 Wau vo Yesu wasikila ye kwikizi muna Se diandi, o unu tuna ye lau dia zinga yakwele mvu muna paradiso ova ntoto nze una Yave kakana. Muna kapu kilanda tulongoka una lufwa lwa Yesu lwaziulwila e nzila yayi.
^ tini. 11 Yave oyikilwanga vo Se, kadi yandi i Nsemi. (Yesaya 64:8) Wau vo Yesu kwa Yave kasemwa, oyikilwanga vo Mwan’a Nzambi. Ambasi kumosi yo Adami beyikilwanga mpe vo wan’a Nzambi.—Yobi 1:6; Luka 3:38.
mri_Latn bem_Latn kmb_Latn kon_Latn kon_Latn kon_Latn kon_Latn kam_Latn luo_Latn kon_Latn tso_Latn umb_Latn kon_Latn kon_Latn ewe_Latn umb_Latn kon_Latn kon_Latn kon_Latn cjk_Latn kon_Latn kon_Latn bem_Latn kon_Latn kon_Latn kon_Latn kon_Latn kon_Latn kon_Latn kon_Latn kon_Latn cjk_Latn kon_Latn kon_Latn kon_Latn kon_Latn kon_Latn kmb_Latn kon_Latn tso_Latn kon_Latn bam_Latn kmb_Latn kon_Latn kon_Latn umb_Latn kon_Latn kon_Latn