KAPU KIA 13
Zitisanga Lukau lwa Moyo
1. Nani watuvana o moyo?
YAVE “i Nzambi amoyo.” (Yeremiya 10:10) Yandi watuvanga yo kutuvana o moyo. Nkand’a Nzambi uvovanga: “Ngeye wasema lekwa yawonso, muna luzolo lwaku inina yo semwa.” (Lusengomono 4:11) Yave ozolele vo twakala o moyo. O moyo i lukau lwamfunu lwatuka kwa yandi.—Tanga Nkunga 36:9.
2. Aweyi tulenda kadila ye zingu kiakiese?
2 Muna kwamanana zinga, Yave okutuvananga ina tuvuidi o mfunu nze madia yo maza. (Mavangu 17:28) Kansi edi disundidi o mfunu, ozolele vo twayangalela e zingu. (Mavangu 14:15-17) Muna kala ye zingu kiakiese, tufwete lemvokelanga nsiku mia Nzambi.—Yesaya 48:17, 18.
AWEYI NZAMBI KEBADIKILANGA O MOYO?
3. Adieyi Yave kavanga vava Kaini kavonda Abele?
3 Nkand’a Nzambi ukutulonganga vo moyo eto ye mioyo mia wantu akaka mfunu mina kwa Yave. Kasikil’owu, vava Kaini wa mwana Adami yo Eva kafungila Abele wa mbunzi andi makasi, Yave wanlukisa vo kakulula makasi mandi. Kansi, Kaini waveza lulukisu lwalu yo wokesa makasi mandi. Ediadi diamfila mu ‘telamena Abele wa mbunzi andi yo kumvonda.’ (Etuku 4:3-8) Yave watumba Kaini wau kavonda mbunzi andi. (Etuku 4:9-11) Dianu vo, o lunda makasi ye kimpala diavonza kikilu kadi dilenda kutufila mu vangu diansoki yovo vonda. O muntu a mpila yayi ke vua moyo a mvu a mvu ko. (Tanga 1 Yoane 3:15.) Muna yangidika Yave tufwete sianga ngolo za zola wantu awonso.—1 Yoane 3:11, 12.
4. O nsiku kavana Nzambi kwa Aneyisaele adieyi ukutulonganga mu kuma kia lukau lwa moyo?
4 Vava vavioka mvu miayingi, Yave wasonga vo obadikilanga o moyo se lukau lwamfunu vava kavana Nkanikinu Kumi kwa Mose. Umosi muna nkanikinu miami uvovanga vo: “Kuvondi ko.” (Nsiku 5:17) Avo muntu ovondele nkwandi kuna lukanu, yandi mpe wavondwanga.
5. Aweyi o Nzambi kebadikilanga vangu dia katula vumu?
5 Aweyi o Nzambi kebadikilanga e vangu dia katula vumu? Kana nkutu moyo a mwana una muna vumu, wamfunu vana meso ma Yave. Muna Nsiku kavana o Yave kwa Aneyisaele wavova vo avo muntu owende nkento una ye vumu yo sulula e vumu kiandi, o muntu ndioyo kafwete vondwa. (Tanga Luvaiku 21:22, 23; Nkunga 127:3.) Ediadi ditulongele vo o katula e vumu diambi kikilu.—Tala e Mvovo Misasilu 28.
6, 7. Aweyi tulenda songela kwa Yave vo tubadikilanga o moyo se lukau lwantalu?
6 Aweyi tulenda songela kwa Yave vo tubadikilanga moyo eto ye mioyo mia akaka vo miamfunu? Muna lembi vanga konso diambu dilenda sia moyo eto ngatu mioyo mia akaka mu vonza. Muna kuma kiaki, ka tufwete nuanga fomo ko ngatu diamba, kadi dilenda sia e zingu kieto mu vonza yo kutuvonda.
7 Nzambi watuvana moyo ye nitu, tufwete yo sadila mun’owu wa luzolo lwandi. Muna kuma kiaki, tufwete toma lunga-lunganga e nitu eto. Avo ke tuvangidi wo ko, tulenda kituka twafunzuka vana meso ma Nzambi. (Roma 6:19; 12:1; 2 Korinto 7:1) Katulendi sambila Yave ko ona watuvana moyo, avo ke tubadikidi wo ko se lukau lwantalu. Kana una vo dilenda kala diampasi mu yambula e fu yambi, Yave okutusadisa avo tuvangidi ngolo, kadi tubadikilanga moyo se lukau lwantalu.
8. Adieyi tufwete vanga kimana twalembi sia moyo eto ye mioyo mia akaka mu vonza?
8 Tulongokele vo moyo lukau lwantalu. Yave una ye vuvu vo tuvanga mawonso mu lembi sia moyo eto yovo mioyo mia akaka mu vonza. Tuvanganga wo muna mpila tunatinanga makalu meto ye mota yovo mvelo. Tuvenganga nsaka za vonza yovo za nsoki. (Nkunga 11:5) Tuvanganga mpe mawonso tulenda muna toma lunga-lunga e nzo zeto. Yave wakanikina Aneyisaele vo: ‘Avo se tunga e nzo, tunga mpe nkakidilwa kuna nludi aku, walembi twasa o nkanu a menga muna nzo aku, ovo muntu osotokele ko.’—Nsiku 22:8.
9. Aweyi tufwete kadilanga ye bulu?
9 Kana nkutu e mpila tukadilanga ye bulu, mfunu ina kwa Yave. Oyambulanga vo twavonda e bulu muna dia yo sumba e mvuatu. Oyambulanga mpe vo twavonda e bulu avo moyo eto kisianga mu vonza. (Etuku 3:21; 9:3; Luvaiku 21:28) Kansi, ke tufwete bangika bulu ko yovo kumvonda kondwa kuma kiasikila.—Ngana 12:10.
ZITISANGA LUKAU LWAVAUKA LWA MOYO
10. Aweyi tuzayidi wo vo menga moyo mesunzulanga?
10 Kuna kwa Yave o menga mavauka, kadi moyo mesunzulanga. Vava Kaini kavonda Abele, Yave wamvovesa vo: “E nding’a menga ma mbunzi aku ikunkazila muna ntoto.” (Etuku 4:10) O menga ma Abele moyo andi masunzulanga, Yave watumba Kaini wau kavonda Abele. Vava kiavioka Kizalu muna lumbu ya Noa, Yave wasonga diaka vo menga moyo mesunzulanga. Yave wavana o nswa kwa Noa ye esi nzo andi wa dia o nsuni a bulu. Wavova vo: “E ma yawonso ikiyanga ina yo moyo, i madia meno, una wina mbundu ankunzu, inuvene yo yawonso.” Kansi, vena ye lekwa kina Yave kabakanikina vo ke badie ko: “O nsuni yo moyo andi una vo menga mandi ke nudie ko.”—Etuku 1:29; 9:3, 4.
11. Nkia nkanikinu kavana o Nzambi kwa zula kia Isaele mu kuma kia menga?
11 Vava vavioka mvu 800 tuka Yave kakanikina Noa vo kadie menga ko, Yave wakanikina diaka nkangu andi vo: “Konso muntu a wan’a Isaele yovo nzenz’onangina yau, on’obakidi muna nkonda konso bulu yovo nuni andia; opongola menga kafukila mo o ntoto.” I bosi wavova vo: ‘Ke nudie menga ko.’ (Fuka 17:13, 14) E ngindu za Yave ke zasoba ko, ozolanga vo nkangu andi babadikila menga vo mavauka. Balenda dia o nsuni, kansi ke menga ko. Avo bavondele e bulu mu dia, bafwete pongola menga mandi vana ntoto.
12. Aweyi Akristu bebadikilanga o menga?
12 Vava Yesu kafwa, ke vavioka mvu miayingi ko antumwa ye akuluntu muna nkutakani kuna Yerusaleme, bakutakana mu vava zaya kana nkia mambu mena muna Nsiku wavewa kwa Aneyisaele makinu o mfunu kwa Akristu. (Mavangu 15:28, 29; 21:25.) Yave wabasadisa mu bakula vo menga makinu o mfunu kwa yandi, oyau mpe bafwete kwamanana badikila menga vo mavauka. Akristu a tandu kiantete, ke badianga menga ko yovo nua ngatu dia nsuni a bulu ke kiazengwa laka ko. Kadi o vanga wo diambi kikilu diakala, diafwanana yo muntu osambidi teke yovo tá zumba. Tuka kolo kiakina, Akristu akieleka bemenganga o dia yovo nua menga. Adieyi tuvova mu lumbu yeto? Yamu wau, Yave ozolanga vo twabadikila o menga vo mavauka.
13. Ekuma Akristu ke betambulwilanga siwa menga ko?
13 Nga ediadi disongele vo Akristu ke bafwete tonda siwa menga ko? Elo. Yave okutukanikinanga twalembi dia yovo nua menga. Avo dotolo uvovese vo wayambula nua malavu mankolwa, nga olenda sadila e ntumbu mu kotesa mo mu nitu aku? Dialudi vo kuvanga wo ko. Diau dimosi mpe o nkanikinu wa lembi dia yovo nua menga, usonganga vo katufwete tambulwila siwa menga ko.—Tala e Mvovo Misasilu 29.
14, 15. Ekuma Akristu bafwete zitisila moyo yo lemvokela Yave?
14 Adieyi tuvova avo dotolo utuvovese vo fwa tufwa avo ke tutambulwidi siwa menga ko? Konso muntu kafwete baka nzengo kana vo olemvokela nsiku a Nzambi mu kuma kia menga yovo ve. Akristu betoma zitisanga o moyo una vo i lukau lwa Nzambi. Tutambulwilanga nlongo miakaka milenda kutusadisa mu kwamanana zinga kansi ke siwa menga ko.
15 Tuvanganga mawonso tulenda muna lunga-lunga o vimpi, kansi wau vo moyo wantalu kuna kwa Nzambi, ke tutambulwilanga siwa menga ko. Diambote mu lemvokela Yave ke mu kunkolamena ko mu vava vuluza o moyo eto. Yesu wavova vo: “Konso ona ozolele vuluza moyo andi vidisa kevidisa wo, kansi konso ona ovidisa moyo andi muna kuma kiame, osolola wo.” (Matai 16:25) Tuzolele lemvokela Yave kadi zola tukunzolanga. Yandi ozeye edi diambote kwa yeto. Tubadikilanga mpe moyo vo wantalu ye wavauka kuna kwa Yave.—Ayibere 11:6.
16. Ekuma selo ya Nzambi bekunlemvokelanga?
16 Selo yakwikizi ya Nzambi bena ye kani dia lemvokela nsiku a Nzambi mu kuma kia menga. Ke bedianga yovo nua menga ko ngatu tambulwila siwa menga. * Kansi, betambulwila baka nlongo miakaka muna vuluza mioyo miau. Bena ye ziku vo o Mvangi a moyo yo menga otomene zaya edi diambote kwa yau. Nga okwikilanga vo Nzambi ozeye edi diambote kwa ngeye?
MPILA MOSI KAKA YA SADILA MENGA KATONDANGA O YAVE
17. Kuna Isaele, nkia mpila mosi kaka o Yave katondanga ya sadila o menga?
17 Muna Nsiku kavana o Nzambi kwa Mose, Yave wavovesa Aneyisaele vo: “O moyo muna menga i wina: yanuvanina mo van’eziku mabakanisina mioyo mieno [yovo lomba luloloko]: kadi i menga mebakanisin’o moyo.” (Fuka 17:11) Vava Aneyisaele basumukanga, diavavanga vo balomba ndoloki kwa Yave muna vana tukau twa bulu yo lomba kwa nganga kasia menga van’eziku diakala muna saba ye muna tempelo. Eyayi i mpila mosi kaka katondanga o Yave vo Aneyisaele basadila o menga.
18. E kimenga kia Yesu nkia nluta kiatutwasila?
18 Vava Yesu kayiza ova ntoto, wavingisa moyo andi vana fulu kia nsiku wa vana e bulu se kimenga muna loloka masumu meto. (Matai 20:28; Ayibere 10:1) O moyo a Yesu wantalu kikilu, kadi vava Yesu kafulwa kwa Yave yo vutuka kuna zulu, Yave wavana e lau kwa wantu awonso dia zinga yakwele mvu.—Yoane 3:16; Ayibere 9:11, 12; 1 Petelo 1:18, 19.
19. Adieyi tufwete vanga kimana twakala ‘twavelela muna menga ma wantu awonso’?
19 Tuvutulanga matondo kwa Yave muna lukau lwa moyo katuvana. Tuzolele zayisa kwa wantu vo avo bakwikidi muna Yesu balenda zinga yakwele mvu. Wau vo tuzolanga o wantu, tuvanganga mawonso tulenda muna kubalonga una balenda vuila o moyo. (Yezekele 3:17-21) Tuvovanga nze Paulu wa ntumwa vo: “Mpelele muna menga ma wantu awonso, kadi kisidi kala yo lukatikisa ko lwa kunusamunwina lukanu lwawonso lwa Nzambi.” (Mavangu 20:26, 27) Kieleka, tusonganga vo tuzitisanga moyo yo menga vava tuzayisanga kwa akaka oma ma Yave ye una moyo winina wantalu kwa yandi.
^ tini. 16 Muna zaya mayingi mu kuma kia siwa menga, tala o nkanda, “Nusikila Muna Zola kwa Nzambi” lukaya lwa 77-79, wavaikiswa kwa Mbangi za Yave.
mri_Latn tum_Latn sna_Latn kon_Latn kon_Latn kon_Latn kon_Latn sna_Latn kon_Latn kmb_Latn kon_Latn kmb_Latn kon_Latn kmb_Latn kon_Latn kon_Latn ewe_Latn kon_Latn bug_Latn kon_Latn kon_Latn tso_Latn kon_Latn kmb_Latn kon_Latn uzn_Latn kon_Latn kon_Latn umb_Latn kon_Latn kon_Latn kon_Latn kon_Latn kon_Latn kon_Latn kon_Latn kon_Latn luo_Latn kon_Latn tso_Latn kon_Latn kmb_Latn