KAPU KIA 1
Nani i Nzambi?
1, 2. Nkumbu miayingi o wantu nkia yuvu beyuvulanga?
E YINGIANA-NGIANA yuvu yayingi beyuvulanga. Olenda teza kubasasila e diambu, kansi nkumbu miayingi beyuvulanga: ‘Ekuma?’ Kana nkutu ovene mvutu zambote, balenda yuvula diaka, ‘Kansi Ekuma?’
2 Kiakala aleke yovo ambuta, yeto awonso tuyuvulanga yuvu. Tulenda yuvula mu vava zaya kina tudia, vuata yovo sumba. Tulenda yuvula mpe yuvu yamfunu mu kuma kia zingu kieto owau ye kia kusentu. Kansi, avo ke tusolwele mvutu zasikila ko za yuvu yayi, nanga tulenda yambula vava e mvutu.
3. Ekuma wantu ayingi beyindulwilanga vo ke balendi solola mvutu za yuvu yau yamfunu ko?
3 Nga Nkand’a Nzambi ulenda vana mvutu za yuvu yeto yamfunu? Akaka balenda vova vo elo, kansi beyindulanga vo Nkand’a Nzambi wampasi mu bakula. Balenda yindula mpe vo mfumu za mabundu kaka ye alongi balenda vana e mvutu za yuvu yayi. Akaka nsoni bemonanga mu tambulwila vo ke bazeye mvutu ko. Adieyi oyindulanga?
4, 5. Nkia yuvu yamfunu olenda kukiyuvula? Ekuma ofwete kwamanana vavila e mvutu?
4 Nanga ngeye mpe ozolele zaya e mvutu za yuvu ya mfunu nze yayi: ‘Ekuma nginina ovava? Akweyi ikwenda vava ifwa? O Nzambi aweyi kena?’ Yesu wa Nlongi ona watoma zayakana wavova vo: “Nukwamanana lomba, ozevo nuvewa; nukwamanana vava, ozevo nusolola; nukwamanana dodela, ozevo nuziulwilwa.” (Matai 7:7) Kuyambudi vava mvutu za yuvu yaku ko yavana osolola e mvutu zasikididi.
5 Avo ‘okwamanene vava,’ osolola e mvutu muna Nkand’a Nzambi. (Ngana 2:1-5) E mvutu zazi ke zina mpasi ko mu bakula. Mana olongoka mekusadisa mu vua zingu kiakiese owau ye vuvu kiasikila kia kusentu. Yambula twafimpa kiuvu kimosi kitokanesanga wantu ayingi.
NGA NZAMBI OKUTUVUANG’O MFUNU YOVO NKWA NSOKI?
6. Ekuma wantu akaka bebanzilanga vo Nzambi ke kubavuanga mfunu ko?
6 Wantu ayingi bebanzanga vo Nzambi ke kutuvuanga mfunu ko. Bevovanga vo kele vo Nzambi katuvuang’o mfunu, e nza ke yadi kala wau ko.’ Tumonanga vita, kitantu ye usukami mu nza yawonso. Wantu beyelanga, bemonanga mpasi yo fwa. Akaka beyuvulanga, ‘avo Nzambi okutuvuanga o mfunu, ekuma kalembi fokolwela e mpasi zazi zawonso?’
7. (a) Alongi a mabundu aweyi befidilang’o wantu mu banza vo Nzambi nkwa nsoki? (b) Ekuma tulenda kadila ye ziku vo Nzambi ke nkwa kuma ko muna mambu mambi mebwanga?
7 Ezak’e ntangwa, alongi a mabundu befilanga nkangu mu yindula vo Nzambi nkwa nsoki. Vava vebwanga sumbula, bevovanga vo i luzolo lwa Nzambi. Muna mvovo miami, Nzambi betumbanga. Kansi, Nkand’a Nzambi ulonganga vo ke Nzambi ko i tuku dia mambu mambi mevangamanga. E sono kia Yakobo 1:13 kisonganga vo Nzambi ketontanga wantu ko muna mambu mambi. Tutanganga vo: “Ke vakadi muntu ko otontwa kavova vo: “Nzambi untontele.” Kadi Nzambi kalendi tontwa mu mambu mambi ko, ngatu yandi kibeni katonta muntu.” Kana una vo i wau, Nzambi ke kakidilanga mambu mambi ko mevangamanga, ke yandi mpe ko otwasanga mo. (Tanga Yobi 34:10-12.) Yambula twabadika nona kimosi.
8, 9. Ekuma ke dinina diansongi ko dia tumba Nzambi mu kuma kia mpasi zeto? Yika e nona.
8 Yindula nleke ozinganga kumosi yo mase mandi. O se otoma kunzolanga yo kunlonga una kalenda bakila nzengo zambote. I bosi, o nleke okolamene o se diandi yo vaika muna nzo. Ukivene mu mavangu mambi yo kuyikotesa mu mpasi. Nga olenda tumba o se mu kuma kia dina divangamene wau kalembi sima mwana mu vaika mu nzo? Ve. (Luka 15:11-13) Nze se diadi, Nzambi kesimanga wantu ko vava besolanga kunkolamene yo vanga oma mambi. Muna kuma kiaki, vava mambu mambi mebwanga, tufwete sungamenanga vo ke Nzambi ko otwasanga mo. Ke diansongi ko dia tumba Nzambi.
9 Nzambi ovuidi kuma yayingi mu yambula vo mambu mambi mavangamanga. Muna Kapu kia 11 olongoka dina Nkand’a Nzambi uvovanga mu kuma kia diambu diadi. Kansi, kala ye ziku vo Nzambi okutuzolanga, kalendi tumbwa ko mu kuma kia mpasi zeto. Yandi kaka olenda fokola e mpasi zawonso.—Yesaya 33:2.
10. Ekuma tulenda kadila ye ziku vo Nzambi ofokola o bi wawonso bevanganga wantu ambi?
10 Nzambi wavauka. (Yesaya 6:3) Mawonso kevanganga mavelela, mansongi ye mambote. Muna kuma kiaki, tulenda kumbunda e vuvu kiawonso. Kansi katulendi bunda vuvu kia mpila yayi ko kwa wantu, kadi ezak’e ntangwa bevanganga mambu mambi. Kana nkutu muntu ansongi una ye wisa, kena yo nkuma ko wa fokola mambu mawonso mambi bevangang’o wantu. Ke vena muntu ko osundidi Nzambi o nkuma. Nzambi olenda ye ofokola bi wawonso bevanganga wantu. Ofokola mpasi zawonso yakwele mvu.—Tanga Nkunga 37:9-11.
AWEYI NZAMBI KEMONANGA MU KUMA KIA MPASI ZA WANTU?
11. Aweyi Nzambi kemonanga mu kuma kia mpasi zaku?
11 Aweyi Nzambi kemonanga mu kuma kia mambu mebwanga ova nza ye mu zingu kiaku? O Nkand’a Nzambi ulonganga vo Nzambi “ozolele ndungidi.” (Nkunga 37:28) Muna kuma kiaki, omonanga oma mambote ye mambi mevangamanga ova ntoto. Okendalalanga vava wantu bemonanga e mpasi. Nkand’a Nzambi uvovanga vo Nzambi ‘wamona mpasi za ntima’ vava mbi yawokela kuna nz’ankulu. (Etuku 6:5, 6) Nzambi kasoba ko. (Malaki 3:6) Nkand’a Nzambi usonganga vo, Nzambi okuvuanga kieleka o mfunu.—Tanga 1 Petelo 5:7.
12, 13. (a) Ekuma tusongelanga o zola yo tokanena wete dia akaka? Aweyi tumonanga mu kuma kia mambu mampasi mevangamanga ova nza? (b) Ekuma tulenda kadila ye ziku vo Nzambi ofokola mpasi zawonso yo kondwa unsongi?
12 Nkand’a Nzambi uvovanga vo Nzambi watuvangila muna fwaniswa kiandi. (Etuku 1:26) Ediadi disongele vo Nzambi watuvanga ye fu nze yandi. Muna kuma kiaki, avo okendalalanga mu kuma kia mpasi za minkondwa kuma, zaya dio vo Nzambi olutidi kendalala mu kuma kia mpasi zazi. Aweyi tuzayidi wo?
13 Nkand’a Nzambi ukutulonganga vo “Nzambi i zola.” (1 Yoane 4:8) Mawonso kevanganga o Nzambi, ovangilanga mo kuna zola. Muna kuma kiaki, tuzolanga akaka kadi Nzambi osonganga zola. Badika ediadi: Kele vo wakala yo nkuma wa fokola e mpasi zawonso yo kondwa unsongi ova nza, nga wadi wo vanga? Dialudi vo wadi wo vanga, kadi ozolanga o wantu! Adieyi tuvova mu kuma kia Nzambi? Wau vo una ye nkuma ye okutuzolanga, ofokola mpasi zawonso yo kondwa unsongi. Kala ye ziku vo nsilu miawonso mia Nzambi miyikilu kuna lubantiku lwa nkanda wau milungana. Kansi, muna kala ye vuvu muna nsilu miami, ofwete zaya mayingi mu kuma kia Nzambi.
NZAMBI OZOLELE VO WANZAYA
14. E nkumbu a Nzambi nani? Aweyi tuzayidi wo vo tufwete yo sadila?
14 Avo ozolele vo muntu kakala nkundi aku, nkia diambu diantete okunzayisa? Nkumbu aku. Nga Nzambi una ye nkumbu? Mabundu mayingi belonganga vo nkumbu andi “Nzambi” yovo “Mfumu,” kansi ezazi ke nkumbu ko. Mama mazina nze, “ntinu” yovo “mfidi.” Nzambi okutuzayisanga vo nkumbu andi Yave. Muna Nkunga 83:18 tutanganga vo: “Bazaya wo vo nge kaka wina nkumbu a Yave, u Mpungu omu nza yawonso.” Asoneki a Nkand’a Nzambi nkumbu miayingi basadila e nkumbu a Nzambi. Yave ozolele vo wazaya e nkumbu andi yo sadila yo. Okuzayisanga e nkumbu andi kimana wakala nkundi andi.
15. E Nkumbu Yave nkia nsasa ina?
15 E nkumbu a Nzambi, Yave, yazala ye nsasa. E nkumbu yayi, isonganga vo Nzambi olungisanga konso nsilu kesianga ye makani mandi. Ke vena diambu ko dilenda vunzanesa kani diandi. Yave kaka olenda yikilwa e nkumbu yayi. *
16, 17. Ayeyi i nsas’a zina (a) “Nzambi a Mpungu”? (b) “Ntinu a mvu ya mvu”? (c) “Nsemi”?
16 Nze una tutangidi kala, e sono kia Nkunga 83:18 kivovanga mu kuma kia Yave vo: ‘Nge kaka u Mpungu.’ Muna Lusengomono 15:3 tutanganga mpe vo: “Manene ye masivi o mavangu maku, e Yave wa Nzambi a Mpungu. E nzila zaku zansongi ye ludi, e Ntinu a mvu ya mvu.” E zina, “Nzambi a Mpungu” nkia nsasa dina? Dina ye nsas’a vo Yave osundidi o nkuma ke mu konso vangwa ko omu nsema. E zina, “Ntinu a mvu ya mvu” dina ye nsas’a vo yandi kaka ozinganga yakwele mvu. O Nkunga 90:2 usasilanga vo yandi i Nzambi yamu mvu ya mvu. Nga ediadi ke diasivi ko?
17 O Yave yandi kaka i Nsemi. Muna Lusengomono 4:11 tutanganga vo: “E Yave wa Nzambi eto, ngeye ofwene tambula nkembo yo zitu ye ngolo, e kuma kadi ngeye wasema lekwa yawonso, muna luzolo lwaku inina yo semwa.” Elo, Yave i Nsemi a lekwa yawonso, tuka vangwa ya mwanda kuna zulu, ntetembwa, bundu ye mbizi za maza zisiensianga muna kalunga ye muna nkoko.
NGA OLENDA KALA NKUNDI A YAVE?
18. Ekuma wantu akaka beyindulwilanga vo ke balendi kala akundi a Nzambi ko? Nkand’a Nzambi adieyi uvovanga?
18 Vava wantu akaka belongokanga e fu ya Yave, wonga bemonanga yo yindula vo, ‘wau vo Nzambi osundidi otundalala, wamfunu kikilu ye kwandá kena, nga wafwana kumvua o mfunu?’ Kansi, nga i wau kikilu Nzambi kazolele vo twayindulanga? Ve. Yave ozolele kutufinama. Nkand’a Nzambi uvovanga vo Nzambi “kavavukidi konso muntu omu yeto ko.” (Mavangu 17:27) Nzambi ozolele vo wamfinama. Osianga nsilu vo yandi mpe ‘okufinama.’—Yakobo 4:8.
19. (a) Aweyi olenda kadila nkundi a Nzambi? (b) Nkia fu ya Nzambi otoma yangalelanga?
19 Aweyi olenda kadila nkundi a Nzambi? Yesu wavova vo: “Muna vua moyo a mvu ya mvu, divavanga vo batoma kuzaya, ngeye Nzambi mosi kaka aludi yo Yesu Kristu ona watuma.” (Yoane 17:3) Kwamanana longoka, ediadi dikusadisa mu zaya Yave yo Yesu yo vua moyo a mvu ya mvu. Kasikil’owu, twalongokele kala vo “Nzambi i zola.” (1 Yoane 4:16) Kansi ovuidi mpe fu yakaka yamfunu. Nkand’a Nzambi ukutuzayisanga vo Yave nkwa, “nkenda ye nsambu, nkwa ntim’evundu, mwingi muna walakazi ye ziku.” (Luvaiku 34:6) Yave ‘wambote, ye nloloki.’ (Nkunga 86:5) Nzambi kwa luzindalalu ye kwikizi. (2 Petelo 3:9; Lusengomono 15:4) Ekolo olongoka oma ma Yave muna Nkand’a Nzambi, ozaya mayingi mu kuma kia fu yandi.
20-22. (a) Wau vo katulendi mona Nzambi ko, aweyi tulenda kumfinamena? (b) Adieyi ofwete vanga avo akaka bavovese vo wayambula longoka Nkand’a Nzambi?
20 Aweyi olenda finamena Nzambi wau vo kulendi kumona ko? (Yoane 1:18; 4:24; 1 Timoteo 1:17) Ekolo otanganga oma ma Yave muna Nkand’a Nzambi, okunzaya nze Muntu. (Nkunga 27:4; Roma 1:20) Vava olongoka mayingi mu kuma kia Yave, otoma kunzola yo kumfinama.
21 Obakula vo Yave Se dieto. (Matai 6:9) Watuvana moyo, ozolele vo twakala ye zingu kiambote. Ediadi i diau kevanganga o se dianzodi kwa wan’andi. (Nkunga 36:9) Elo, Nkand’a Nzambi ulonganga vo olenda kituka nkundi a Yave. (Yakobo 2:23) Yindula diadi. Yave wa Nsemi a lekwa yawonso ozolele vo wakala nkundi andi!
22 Wantu akaka balenda kuvovesa vo wayambula longoka Nkand’a Nzambi. Nanga betokananga vo olenda soba e dibundu. Kansi, kuyambula ko vo muntu kasima mu vanga kikundi yo Yave. Yandi i Nkundi osundidi olenda kala yandi.
23, 24. (a) Ekuma ofwete kwamanana yuvulwila e yuvu? (b) Nkia diambu tubadika muna kapu kilanda?
23 Ekolo olongokanga Nkand’a Nzambi, vekala ye mambu makaka mana kubakula ko. Kukadi ye nsoni ko za yuvula yovo lomba lusadisu. Yesu wavova vo tufwete kala alembami nze yingiana-ngiana. (Matai 18:2-4) Tuzeye wo vo yingiana-ngiana yuvu yayingi beyuvulanga. Nzambi ozolele vo wasolola e mvutu za yuvu yaku. Muna kuma kiaki, longokanga o Nkand’a Nzambi ye sungididi kiawonso mu kala ye ziku vo mana olongokanga, maludi.—Tanga Mavangu 17:11.
24 E mpila yambote tulenda zayila oma ma Yave, i longoka Nkand’a Nzambi. Muna kapu kilanda tuzaya ekuma o Nkand’a Nzambi waswaswanena ye nkanda miakaka.
^ tini. 15 Avo muna Nkand’aku a Nzambi ke muna ye nkumbu Yave ko yovo ozolele zaya mayingi mu kuma kia nsas’a nkumbu yayi ye una ivovelwanga, vanga luzolo lwa tala e Mvovo Misasilu 1.
mri_Latn kmb_Latn umb_Latn kon_Latn kon_Latn kon_Latn kon_Latn kon_Latn kon_Latn kon_Latn kon_Latn kon_Latn kon_Latn kon_Latn kon_Latn kon_Latn kon_Latn kon_Latn kon_Latn kon_Latn kon_Latn kon_Latn kon_Latn kon_Latn kon_Latn kon_Latn kmb_Latn kon_Latn kon_Latn smo_Latn kon_Latn kon_Latn kon_Latn kon_Latn kmb_Latn kon_Latn kon_Latn kon_Latn kon_Latn kon_Latn kon_Latn kmb_Latn kon_Latn kon_Latn kon_Latn kon_Latn kon_Latn