KAPU KIA KUMI YE ZOLE
Zingila una Uyangidikanga Nzambi
Aweyi olenda kadila nkundi a Nzambi?
Aweyi unina muna mpaka kafila Satana mu kuma kia Kimfumu kia Yave?
Nkia fu yikendelekanga Yave?
Aweyi olenda zingila mu mpila iyangidikanga Nzambi?
NKIA muntu olenda sola kakala se nkundi aku? Nanga ovava ndiona una ye ngindu, luzolo ye nsatu zifwananene ye zaku. Muntu una ye fu yambote nze unsongi ye nkenda wadi sola se nkundi aku.
2 Muna lusansu lwawonso, Nzambi osolanga wantu akaka mu kala se akundi andi. Kasikil’owu, Yave wayikila Abarayama vo nkundi andi. (Yesaya 41:8; Yakobo 2:23) Nzambi wayikila Davidi vo ‘muntu ona ntim’ame uzolele’ kadi i mpila muntu ona Yave kezolanga. (Mavangu 13:22) Yave wavova mu kuma kia Daniele wa ngunza vo “otomene zolwa.”—Daniele 9:23.
3 Ekuma Yave kayikila Abarayama, Davidi ye Daniele vo akundi andi? Wavovesa Abarayama vo: “Owididi ndingame.” (Etuku 22:18) Yave ofinamanga awana bevanganga mana kelombanga kwa yau kuna lemvo wawonso. Wavovesa Aneyisaele vo: “Nuwa nding’ame, omono nkala Nzambi eno, oyeno nukala nkangu ame.” (Yeremiya 7:23) Kele vo olemvokele Yave, ngeye mpe olenda kala nkundi andi.
YAVE OKUMIKANGA AKUNDI ANDI
4 Badika e nluta mitwasanga kikundi yo Nzambi. Nkand’a Nzambi uvovanga vo Yave ovavang’elau dia ‘songa nkum’andi mu kuma ki’awana bena yo ntim’asikila oku kena.’ (2 Tusansu 16:9) O Yave nkia mpila kesadilanga nkum’andi muna wete diaku? E mpila yakaka kevangilanga wo yina muna Nkunga 32:8, muna tutanganga vo: “[Mono Yave] ikulonga yo kusonga nzil’okwenda: Ikulongesela, yo kusia meso.”
5 Ekwe mvovo mia lukasakeso misonganga una Yave ketaninanga wantu! Okuvana luludiku ovwidi o mfunu yo kutanina vava olombanga lo. Nzambi ozolele kusadisa mu zizidila mpasi ye ntonta zaku. (Nkunga 55:22) Avo osadila Yave ye ntima wawonso, olenda kala ye vuvu nze ntozi a nkunga wavova vo: “Nsidi Yave ova ngina ntangwa zawonso: Wau vo oku koko kwame kwalunene i kena, kinikunwa ko.” (Nkunga 16:8; 63:8) Elo, Yave olenda kusadisa mu zingila mu mpila ikunyangidikanga. Kansi, nze una ozeye, o mbeni a Nzambi olenda kusima mu vanga wo.
MPAKA ZAFILA SATANA
6 E Kapu kia 11 kia nkanda wau kisonganga e mpila Nkadi Ampemba wa Satana kafidisila luyalu lwa Nzambi e mpaka. Satana wavuna vo Yave kasonga unsongi ko muna lembi yambula Adami yo Eva bayisolela edi dia wete yo bi. Adami yo Eva vava basumuka yo yantika wuta wana, yo yantika wokela ova ntoto, Satana wakatikisa kwikizi kia wantu awonso. “O wantu ke besadilanga Nzambi mu zola ko,” ukavova o Satana. “Umpana o nswa, omono ivengomona awonso, ke vekala oyu osadila Nzambi ko.” Mana mabwila Yobi mesonganga vo i una kayindulang’o Satana. Nani i Yobi? Aweyi kakadila muna mpaka zafila Satana?
7 Se vioka mvu 3.600 tuka Yobi kakadila va nza. Muntu ambote kakala, i kuma Yave kavovela vo: ‘Kevena mosi ofwananene yandi ko ova nza, nkwa ziku yo unsongi, wa mumpumina Nzambi, kavengomokanga muna bi.’ (Yobi 1:8) Yobi wayangidikanga Nzambi.
8 Satana wakatikisa luzolo lwa Yobi lwa sadila Nzambi. Nkadi Ampemba wavovesa Yave vo: ‘Oyandi ye nzo andi ye lekwa yawonso kena yau, kuzietese yo lumbu ko e? Osambwidi salu kia moko mandi, o vwa kwandi kuwokele muna nsi. Lambula kaka o koko, waviakana yawonso kena yau, ozevo okuyambula vana ndose aku.’—Yobi 1:10, 11.
9 Satana wavova vo Yobi mu kuma kia mavwa kasadilanga Nzambi. Nkadi Ampemba wavova mpe vo kele vo Yobi otontelo, oyambula sadila Nzambi. O Yave aweyi kavanina mpaka za Satana e mvutu? Wau vo Satana wafidisa kwikizi kia Yobi e mpaka, Yave wayambula vo kantonta. I wau wadi monekena kana vo Yobi wazolanga Nzambi yovo ve.
YOBI WATONTWA
10 Ke kolo ko Satana watonta Yobi mu mpila zayingi. E twelezi ya Yobi yayiwa, yakaka ya vondwa ye selo yandi yakaka mpe. Ediadi diatwasa mpasi. Wana kumi a Yobi bafwa muna tembwa. Kanele vo mambu mama mampasi manlwakila, “Yobi kasumukini ko, ngatu yikila Nzambi o uzowa.”—Yobi 1:22.
11 O Satana kayambula kuntonta ko. Nanga edi kayindula, wau vo Yobi ozizididi muna vidisa mavwa, ye lufwa lwa selo ye wan’andi, obembola Nzambi kele vo oyelele. Yave wayambula vo Satana kaviakana Yobi yo kunyelesa kimbevo kia mpasi. Kana una vo i wau, o Yobi kavidisa lukwikilu lwandi muna Nzambi ko. Wavova ye ziku kiawonso vo: “Yavana mfwa kikatula ziku kiame oku ngina ko.”—Yobi 27:5.
12 Yobi kazaya wo ko vo Satana wamvanganga e mpasi. Wau vo kazaya diambu ko muna mpaka zafila Satana mu kuma kia kimfumu kia Yave, Yobi wabanzanga vo e mpasi zandi kwa Nzambi zatuka. (Yobi 6:4; 16:11-14) Kana una vo i wau, wakwamanana ye kwikizi muna Yave. E kwikizi kia Yobi kiasonga vo e mvovo mia Satana mia sia vo mun’eloko kasadilanga Nzambi, mia luvunu.
13 O lukwikilu lwa Yobi lwavana e nzila kwa Yave mu vana e mvutu muna mpaka za luvezo lwa Satana. Yobi nkundi a Yave kikilu kakala. Nzambi wansambula mu kuma kia lukwikilu lwandi.—Yobi 42:12-17.
AWEYI UNINA MU DIAMBU DIADI
14 Satana kakatikisa kaka kwikizi kia Yobi ko. Ongeye mpe una muna diambu diadi. O Yave muna Ngana 27:11, ovovanga vo: “Lungalala, e mwan’ame, wamwesa ntim’ame e kiese, Yavana mvutu kwa ndion’okunsemba.” E mvovo miami miasonama se vioka mvu miayingi tuka lufwa lwa Yobi, misonganga vo Satana okwamanananga semba Nzambi yo funda selo Yandi. Vava tuzingilanga mu mpila iyangidikanga Yave, tusadisanga kimana kavana e mvutu muna luvunu lwa Satana yo yangidika ntim’andi. Adieyi oyindulanga mu kuma kiaki? Kanele vo luviluku divavanga muna zingu kiaku, nga ke diakiese ko mu vana e mvutu muna luvunu lwa Nkadi Ampemba?
15 Tala edi Satana kavova: “Yawonso kena yau o muntu i kevanina muna moyo andi.” (Yobi 2:4) Satana vava kavova vo “o muntu,” watoma dio songa vo kakatikisa kaka kwikizi kia Yobi ko kansi kia wantu awonso. Ediadi i diambu diamfunu kikilu, kadi Satana wakatikisa lukwikilu lwaku muna Nzambi. O Nkadi Ampemba ozolanga vo wakolama Nzambi yo bembola nzil’ansongi muna ntangw’ampasi. Aweyi kalenda wo vangila?
16 Nze una uyikilu muna Kapu kia 10, Satana mpila zayingi kesadilanga mu vava vengomona wantu kwa Nzambi. Kuna diak’e sambu, o Satana “nga nkosi ankwinti ovemanga, kend’avavi ona kevempola.” (1 Petelo 5:8) Muna kuma kiaki, mwand’ambi a Satana ulenda moneka vava akundi, yitu yovo akaka bemenganga e ngolo zaku za longoka Nkand’a Nzambi yo vanga mana olongokanga.* (Yoane 15:19, 20) Kuna diak’e sambu, Satana ‘okukitulanga se mbasi a ntemo.’ (2 Korinto 11:14) Nkadi Ampemba olenda sadila ngangu zambi muna kubendomona yo kuvukumuna wayambula e mpila zingu kiyangidikanga Nzambi. Olenda sadila mpe lukendalalu lwa ntima kimana wa yindula vo kwafwana ko mu yangidika Nzambi. (Ngana 24:10) Wau vo Satana una nze “nkosi ankwinti” yovo “mbasi a ntemo” e mpaka zandi zakinu. Edi kevovanga kele vo ongeye obwididi mpasi, oyambula sadila Nzambi. Nkia mpila olenda vanina e mvutu muna mpaka zandi yo songa kwikizi kiaku kwa Nzambi nze Yobi?
LEMVOKELA NKANIKINU MIA YAVE
17 Lenda vana e mvutu za mpaka za Satana muna zingilanga mu mpila iyangidikanga Nzambi. Ediadi aweyi divavanga? Nkand’a Nzambi ovovanga vo: “Zolanga Yave wa Nzambi aku yamuna nsi a ntim’aku yawonso yo muna fulumwinu kiaku kiawonso, yo mun’efuka diaku diawonso.” (Nsiku 6:5) Ekolo zola kwaku kwa Nzambi kuwokelanga, okala ye luzolo lwa vanga mana kevavanga Nzambi kwa ngeye. Yoane wa ntumwa wasoneka vo: “I yau yiyi e nzol’a Nzambi, tulunda nkanikinu miandi.” Kele vo ozolele Yave yo ntim’aku wawonso, omona dio vo “e nkanikinu miandi ke miampasi ko.”—1 Yoane 5:3.
18 E nkanikinu mia Yave amieyi? E miaka nkanikinu mivavanga vo twavenga eyaka fu. Kasikil’owu, tala babu kina yo ntu a diambu, “Venga Mana Kemenganga Yave.” Omona e fu itumbwanga muna Nkand’a Nzambi. Diantete, omona e fu ibadikilwanga vo ke yambi kwandi ko. Kansi vava otanga e sono ya Nkand’a Nzambi iyikilu, obakula o mfunu a nsiku mia Yave. Nanga dilenda kala diampasi mu soba e fu yaku. Kansi, o zingila muna mpila iyangidikanga Nzambi kiese kiayingi ditwasanga. (Yesaya 48:17, 18) Ediadi ke diampasi ko kwa ngeye. Aweyi tuzayidi wo?
MENGA MAMBU KEMENGANGA YAVE
- Vonda.—Luvaiku 20:13; 21:22, 23.
- Zumba.—Fuka 20:10, 13, 15, 16; Roma 1:24, 26, 27, 32; 1 Korinto 6:9, 10.
- Mpandu.—Nsiku 18:9-13; 1 Korinto 10:21, 22; Ngalatia 5:20.
- Sambu ya teke.—1 Korinto 10:14.
- Kolwa malavu.—1 Korinto 5:11.
- Wivi.—Fuka 6:2, 4; Efeso 4:28.
- Luvunu.—Ngana 6:16, 19; Kolosai 3:9; Lusengomono 22:15.
- Eloko.—1 Korinto 5:11.
- Umpumbulu.—Nkunga 11:5; Ngana 22:24, 25; Malaki 2:16; Ngalatia 5:20.
- Mpova za safu.—Fuka 19:16; Efeso 5:4; Kolosai 3:8.
- Sadila menga mu mpila yambi.—Etuku 9:4; Mavangu 15:20, 28, 29.
- Lembi dikila esi nzo.—1 Timoteo 5:8.
- Nwana vita yovo kuyisia mu mambu ma tuyalu twa nza yayi.—Yesaya 2:4; Yoane 6:15; 17:16.
- Nua fomo yovo diamba.—Maku 15:23; 2 Korinto 7:1.
19 Yave ke lombanga dina katulendi vanga ko. (Nsiku 30:11-14) Otomene zaya e ngolo ye tezo kieto ke mu yeto kibeni ko. (Nkunga 103:14) Vana ntandu, Yave olenda kutuvana e ngolo muna kunlemvokela. Paulu wa ntumwa wasoneka vo: “O Nzambi i nkwa kwikizi, ona kekunuyambula nwatontwa ntontwa iviokele ina nulenda ko; kumosi ye ntontwa, oteta nzila kimana nwalenda yo zizidila.” (1 Korinto 10:13) Muna kusadisa wazizila, Yave olenda kuvana “ulolo wa nkuma.” (2 Korinto 4:7) Una kamana sunda ulolo wa ntonta, Paulu wavova vo: “Nlenda vanga mawonso muna ndion’okunkùmikanga.”—Filipi 4:13.
KALA YE FU IYANGIDIKANGA NZAMBI
20 Kieleka, mayingi mevavwanga muna yangidika Yave ke venga kaka mana kemenganga ko. Ofwete zolanga mpe mana kezolanga. (Roma 12:9) Nga kuvavanga akundi ko muna awana bena ye ngindu, luzolo ye nsatu zifwananene ye zaku? I wau mpe kevavanga o Yave. Ozevo, zolanga mana kezolanga Yave. O maka mambu kezolanga o Yave masonama muna Nkunga 15:1-5. Uyikanga awana keyikilanga Nzambi vo akundi andi. Akundi a Yave besonganga ‘mbongo a mwanda’ iyikwanga muna Nkand’a Nzambi, nze ‘zola, kiese, luvuvamu, nlandu a lutantu, walakazi, unsongi, kwikizi, lembama, volo.’—Ngalatia 5:22, 23.
21 O tanga yo longoka Nkand’a Nzambi ntangwa zawonso dikusadisa mu songa fu kezolanga Yave. Longoka mana kevavanga Nzambi mekusadisa mu sia e ngindu zaku e ngwizani ye nyindu a Nzambi. (Yesaya 30:20, 21) Ekolo nungununanga o zola kwaku muna Yave, o luzolo lwaku lwa zingila una uyangidikanga Nzambi luwokela.
22 Ngolo zivavwanga muna zingila mu mpila iyangidikanga Yave. O Nkand’a Nzambi utezanisanga o soba mpila zingu kiaku ye katula kiwuntu kiankulu yo vwata kiwuntu kiampa. (Kolosai 3:9, 10) Ntozi a nkunga wasoneka mu kuma kia nsiku mia Yave vo: ‘Muna lunda mio i mwina nsendo ayingi.’ (Nkunga 19:11) Ngeye mpe omona wo vo o zingila mu mpila iyangidikanga Nzambi nsendo itwasanga. Muna vanga wo, ovana e mvutu za mpaka kafila Satana yo yangidika ntim’a Yave.
OMA KELONGANGA NKAND’A NZAMBI
- Olenda kituka se nkundi a Nzambi muna kunlemvokela.—Yakobo 2:23.
- Satana okatikisanga lukwikilu lwa wantu.—Yobi 1:8, 10, 11; 2:4; Ngana 27:11.
- Tufwete venga mavangu mekendelekanga Nzambi.—1 Korinto 6:9, 10.
- Tulenda yangidika Yave muna menganga mana kemenganga yo zola mana kezolanga.—Roma 12:9.
* Ediadi ke disonganga ko vo awana bekusianga kitantu mu wisa kia Satana bena. Kansi o Satana i nzambi a tandu kiaki, e nza yawonso mu wisa kiandi ina. (2 Korinto 4:4; 1 Yoane 5:19) Muna kuma kiaki konso ndiona ozolanga kal’e ngwizani yo luzolo lwa Nzambi olenda siwa kitantu.
Yuvu ya Longokela
1, 2. Yika wantu ana Yave keyikilanga vo akundi andi.
3. Ekuma Yave kasolela wantu akaka bakala se akundi andi?
4, 5. O Yave aweyi kesongelanga nkum’andi muna wete dia nkangu andi?
6. O Satana nkia mpaka kafila mu kuma kia wantu?
7, 8. (a) Adieyi diaswaswanesa Yobi yo wantu a tandu kiandi? (b) O Satana aweyi kafidisila kwikizi kia Yobi e mpaka?
9. O Yave adieyi kavanga muna mpaka zafila Satana? Ekuma?
10. Nkia ntonta zabwila Yobi? Adieyi kavanga?
11. (a) O Satana nkia mfundu wazole kafunda Yobi? O Yave adieyi kavanga? (b) O Yobi adieyi kavanga muna yela kwandi kwampasi?
12. O Yobi aweyi kavanina e mvutu muna mpaka za Nkadi Ampemba?
13. Adieyi diabwila Yobi mu kuma kia lukwikilu lwandi muna Nzambi?
14, 15. Ekuma tulenda vovela vo Satana kakatikisa kaka kwikizi kia Yobi ko, kansi kia wantu awonso?
16. (a) O Satana nkia mpila kevavilanga vengomona wantu kwa Nzambi? (b) Nkadi Ampemba aweyi kesadilanga mpila zazi muna vava kuvengomona?
17. Ekuma tufwete lemvokela nkanikinu mia Yave?
18, 19. (a) E nkanikinu mia Yave amieyi? (Tala e babu.) (b) Aweyi tuzayidi wo vo Yave kekutulombanga mana ketulendi vanga ko?
20. Nkia fu iyangidikanga Nzambi tufwete songa? Ekuma inina ya mfunu?
21. Adieyi dilenda kusadisa mu kala ye fu iyangidikanga Nzambi?
22. Kele vo ozingidi muna mpila iyangidikanga Nzambi adieyi olungisa?
kon_Latn kon_Latn lua_Latn kmb_Latn kmb_Latn kon_Latn ast_Latn kon_Latn umb_Latn sna_Latn kon_Latn kon_Latn nya_Latn kon_Latn kon_Latn kon_Latn kon_Latn kon_Latn kon_Latn kon_Latn kon_Latn kon_Latn lua_Latn kon_Latn kon_Latn kon_Latn kmb_Latn kon_Latn kon_Latn kon_Latn kmb_Latn kon_Latn kon_Latn kon_Latn tso_Latn umb_Latn kon_Latn lin_Latn kon_Latn swh_Latn kon_Latn ewe_Latn kon_Latn kmb_Latn kon_Latn kmb_Latn kon_Latn kon_Latn kon_Latn kon_Latn kmb_Latn kon_Latn kon_Latn kon_Latn kon_Latn umb_Latn umb_Latn sna_Latn kmb_Latn kmb_Latn kon_Latn sna_Latn kon_Latn kon_Latn kon_Latn kon_Latn kon_Latn kon_Latn cjk_Latn tso_Latn kon_Latn kon_Latn kon_Latn