Repubilika ya Kôngo
Repubilika ya Kôngo to Kôngo-Balazavile kele yinsi na Afrika ya Kati. Bayinsi na pene-pene na yawu kele: Ngabu, Repubilika ya Afelika ya Kati, Repubilika ya Kôngo ya Dimokalasi mpe Kabinda (kizûnga ya Ngola).
Contents
Kinkulu[soba | edit source]
Bântu ya ntete na ndâmbu ya Repubilika ya Kôngo ya bubu yayi vwandaka babôngô. Na manima babantu kwizaka katuka node ná bawu bakaka bayinsi ya babôngô. Na bamvula nkama ya 14 bântu ya yinsi yayi tungaka bayinsi ya nene: Kongo ya Ntotila, Luangu mpe yinsi ya ntotila ya bateke.
Contact ya ntete na kati ya bântu ya Lwangu na bântu ya Mputu vwandaka na nsuka ya bamvula nkama ya 15, kuna bamputulukesi kwizaka na maswa na yinwa ya Nzadi Kôngo. Bamputu bandaka kusûmba bântu ya ndombi samu na bumpika na bakoloni ya bawu na Amerika. Ntângu mosi bantinu ya babwala ya simu kuzwaka mbôngo mîngi. Kasi kusûmba ya bampika manaka mpe bayinsi ya ntinu salamaka ya ngolo ve.
Na 1875 Pierre Savorgnan de Brazza salaka kiwisa na ntinu ya Lwangu ná mukoko ya Teke, yina pesilaka Falanse luyalu ya yinsi ya bawu.
Politiki[soba | edit source]
Repubilika ya Kongo vuandaka na kupona ya badepute ya kimvuka ya leta na 24.7.2007.
Bantwadisi ya yinsi[soba | edit source]
- Fulbert Yulu (1960-1963)
- Alphonse Masamba-Deba (1963-1968)
- Marien Nguabi (1968-1977)
- Joachim Yhombi-Opango (1977-1979)
- Deni Sasu-Ngeso (1979-1991)
- Andre Milongo (1991-1992)
- Pascal Lisuba (1992-1997)
- Deni Sasu-Ngeso (1997-)
Bântu[soba | edit source]
70% ya bântu ke vwanda na ndâmbu ya sudi ya yinsi: simu ya mubu, simu ya Nzâdi Kôngo, na pene-pene ya nzila ya lukalu (CFCO).
Bandînga[soba | edit source]
Tala bandînga ya Repubilika ya Kôngo.
Lukwikilu[soba | edit source]
Malongi ya yinsi[soba | edit source]
Bambanza[soba | edit source]
- Balazavile
- Ndindi (Pointe-Noire)
- Lubomo (Dolisie)
- Nkayi (Jacob)
Bizûnga[soba | edit source]
Repubilika ya Kôngo kele na bizûnga kûmi na zôle.
Culture[soba | edit source]
Muziki[soba | edit source]
Suku (kifalanse: soukous) kele mutîndu ya muziki yina Kôngo me pesila yinza.
Bimvuka ná bântu ya muziki ya lukumu ya Kôngo kele Bantous de la Capital ná Jahwise.
Lien externe[soba | edit source]
kon_Latn kon_Latn cat_Latn kon_Latn kon_Latn kon_Latn kon_Latn bam_Latn kon_Latn kon_Latn umb_Latn sag_Latn lua_Latn ssw_Latn zul_Latn nob_Latn lij_Latn zul_Latn kon_Latn kon_Latn bam_Latn kon_Latn kon_Latn kon_Latn kon_Latn kon_Latn fra_Latn afr_Latn cym_Latn bam_Latn kon_Latn bam_Latn bam_Latn kon_Latn kon_Latn fra_Latn