گوتاما بودا
سېدارتا گوتاما (سانسنکرېټ: सिद्धार्थ गौतम; پالي: سېداتا گوتاما) یو روحاني روحاني ښوواند وو، ده په لرغونې هند دبودیزم بنسټ کېښود.بودا، ژوند او ښوونې په ډېری بودایي روایتونو کې بودا د (ستر بودا) په نامه یاد شوې دی.بودا (P. sammāsambuddha, S. samyaksaṃbuddha ) of our age, د "بودا" مانا ده "ويښ کړای شوې" یا، "روښانه کړای شوې."  دده د مړینې مهال ندی مالوم، د شلمې پېړۍ لومړني تاریخپوهان دده د ژوند اټکل د c. 563 مخزېږد تر 483 مخزېږد ښایي;L. S. Cousins (1996), "The dating of the historical Buddha: a review article", د اسیایي شاهانو ټولنې ژورنال (3)6(1): 57–63.

 ژوند 
د بودا د ژوند په اړه لومړني مالومات هماغه بودايي متون دي. ددې بودایي متونو په رڼا کې، بودا او دده  راهبانو هر کال څلور میاشتې سر بحث و مباحثې وکړې او دده ښوونې یې و ازمایلې. د بودا له مړینې وروسته راهبانو دده ښوونې له ځانو سره خوندي کړې. دده له مړینې لنډه موده وروسته یوه غونډه راوبلل شوه، او بله ستره غونډه بیا یوه پېړۍ وروسته سره راغونډه شوه. پدې دواړو غونډو کې راهبانو دا هڅه وکړه چې د بودا ژوند او ښوونې په  سېسټماټیکه لارو چاورسره باوري کړي. دوی دا ښوونې په یو څه توپیر سره ووېشلې، مگرراهبانو څخه گوتشمېري وټاکل شول چې د گډو وجو توکي سره یو یو وساتي.Michael Carrithers, The Buddha, 1983, pages 13, 14. Found in Founders of Faith, Oxford University Press, 1986. په ځینو ځایونو کې د اړینو ښوونو په صورت کې چې بودا ته به اړوندې وی، په یو لړ داستانونو او سرودونو کې ځای کړې، ترڅو له ورکېدنې او ضایع کېدنې یې مخنیوې کړې وي.Sue Hamilton, Identity and Experience. LUZAC Oriental, 1996, pages 110-111.
پدې توگه د بودیزم زیاتره لرغونی متون او د بودا ښوونې له یوې خولې بلې خولې ته د وینا او داستانونو په توگه را ولېږدېدی.

 د بودا ښوونې 
thumb|left|300px|د بودیزم راهبان، تبت
thumb|left|300px|د بودیزم د سپېځلې صومعه لرښود، د پوټالا ماڼۍ.
<p align=justify>
<p align=justify>
د بودا د ښوونو یوه ټوټه:

له مړینې وروسته بیا په بل جسد کې را ژوندي کېږو. دا بیا ژوندي کېدنه مو څو ځله تکرارېږي، چې دې بیا ځلې ژوندي کېدو ته د شتون څرخۍ وایي. یا ژوند و مړینه وایو. شتون غم دی، زېږېدنه غم دی، زړبوډي او زړښت غم دی، ناروغي غم دی، غم او خواشیني، ماتم او ناهیلتیا غم دی، له هغه څه سره تړاو چې زړه مو نه غواړي، غم دی. لرېتوب له هغه څه چې زړه مو غواړي، غم دی. لنډه دا چې د زړه تړاو غمجنوونکې دی. او دا غم هغه وخت پای ته رسېږي چې چې نور هېڅ ځانتیا یا درک کوونکې نه وي، څه هغه د ژوند په قید کې وي یا نه وي. موخه باید لدې غمجنې څرخۍ څخه د څان ویستل وي.

 زرینې ویناوې یېاقتباسات بوذا 
140px|بټنوک|داسې ویل کېږي چې بودا خپله لومړنۍ وینا ددې سټوپې پر سر کړې وه چې د څلور اصیل حقایقو په نامه یادېږي.

 سوله او سلامتیا د انسان له داخل څخه راځي، نو په بهر کې یې د لټې هڅه مه کوئ.
 تاسې د غوسې لپاره نه مجازات کېږئ، بلکه ستاسو غوسه خپله سزا ده.
 سپی هغه وخت ښه سپی گڼل کېدای، چې ښه غپا وکړي، او انسان هله ښه انسان گڼل کېږي چې د ښې وینا خاوند اوسي.
 که چېرې سړی په خپل حکمت ژوند وکړي، نو گه له مرگه ویره نه لري.
 ضرور ده چې شر وجود ولري تردی چې خیر خپله سپېڅلتیا ثابته کړي.

 د بودا په اړه فلمونه 

 نیټه سرلیک اصلي نوم هېواد کتنې IMDB1923بودا خدایگیBuddhadevهند بې غږه فېلم1925ضوء آسياPrem Sanyasهند/ المان بې غږه فېلم1952اخلاص بودا العظيم大仏開眼جاپان د تينسوك كينجوسا تولید1957گوتاما بوداهندد روی پیمال مستند فېلم.1960Angulimalهند1961بوداShakaجاپاند كينجي ميسومي تولیداتو څخه1964شاكياموني بوداSeokgamoniسوېلي کوریا1967گوتاما بوداهندد پیمال روي مستند تولیداتو څخه1989بوداهندکوشنی مستند فېلم1993Little Buddhaايټاليا، فرانس، ليختنشتايند برناردو پرتولوچي فېلمي تولیداتو څخه1997بوداهند2001د بودا ژونداLa Vie de Bouddhaهند او فرانسد مارټن مېسونیر مستند تولید2004بودا اسطورةهنددوه بُعدي فلم2007د بودا ژوندPhra Phuttajaoټايلېنډدوه بعدي فېلم2008Tathagata Buddhaهندپه ډې وي ډي ثبت تولیدي فېلم2011بودافرانس2011بوداブッダجاپاند مانگامن لړۍ مستند انیمېشن فېلم، چې اوسامو تیزوکا کمپنۍ تولید کړی.2014Buddha: The Inner Warriorهندد بان نالین هندي تولید

 سرچينې 

 تړلې لیکنې 

 دلای لاما

بودیزم په اړه 
 Buddhism - لویدیځوالو ته لنډه سریزه
 بودیزم په اړه پوښتنې (Access to Insight)
 بودیزم په اړه د لومړنیو خلکو پوښتنې 
 بودیزم په اړه - د بودا ښوونې
 ایا بودیزم منﺉ؟
 ReligionFacts.com بودیزم په اړه حقائق، مهالیز بنډارونه.
 د بودا ښوونې

 د پرتلیزه ادیانو علم 
 Theravada - Mahayana Buddhism
 دراسة للبوذية مقابل المسيحية

 رسنیزې ټولنې 
 رؤى بوذية
 القناة البوذية aمصدر إخباري.

 په انټرنېټ کې ټولنې 
 BuddhaChat.org - جمعية تعليم البوذيين.
 تجمع دير بارك - A Buddhist Web Community (with webboards, chat and reading material) under direction of Dzongsar Khyentse Rinpoche
 DharmaWeb.org
 DMC Channel, The secrets of life REVEALED
 E-Sangha Buddhism Forum

 ټولنې
 Buddhists retreat centres UK
 Friends of the Western Buddhist Order
 Jambudvipa-Moderm Indian Buddhist Movement
 Karuna-Socially Engaged Buddhists
 Oxford Centre for Buddhist Studies
 Buddhism in London www.meditateinlondon.org.uk
 Vipassana Meditation Website Worldwide organization offering courses in Vipassana Meditation, derived from the Maha-Satipatthana Sutra.
 International Academy of Buddhism
 Hsi Lai Temple
 Kvetoslav Minarik's School of Teachings
 UrbanDharma
 Dhammakaya Foundation
 BuddhaNet
 Bhavana Society Monastery and Retreat Center

 ښوونې
 Access to Insight
 Buddhism in the Theravada tradition - Scriptures and practical meditation teaching from the Tradition of the Elders.
 The Buddha And His Dhamma the Buddhist Bible by 20th century Indian Buddhist Revivalist Bodhisattva Dr. B. R. Ambedkar
 "Treasury of Truth" - illustrated Dhammapada
 Buddhist Studies WWW Virtual Library: the Internet guide.
 "Nirvana Sutra" - full text and appreciation of the Nirvana Sutra
 DharmaNet

 نورې سرچینې 

 Buddha Net
 Buddhist Heritage Places India
 Buddhist Search Directory The world largest Buddhist directory with full functional search and graphical thumbnail preview.
 A View on Buddhism
 International Dictionary of Buddhism (Seems to contain only romanised terms)
 Buddhism in Every Step English Booklets
 RangjungYesheWiki
 Domanassa a site about depression from the buddhist perspective

وېشنيزه:ادیان
وېشنيزه:بودیزم
وېشنيزه:گوتاما بودا
وېشنيزه:غیر اسماني ادیانو بنسټگر
وېشنيزه:بودا
وېشنيزه:بوداپالنه
وېشنيزه:هند
وېشنيزه:د بهار تاریخ(هند)
وېشنيزه:د ۴۸۳ (مخزېږدي) زوکړي
وېشنيزه:مذهبي لارښودان
وېشنيزه:هندي فیلسوفان


who founded buddhism in ancient india
Answer: Siddhartha Gautama