Шинкансэн
thumb|280px|Шинкансэн галт тэрэг

Шинкансэн ( шинэ замын шугам, суман галт тэрэг хэмээх) бол Японы өндөр хурдны цахилгаан галт тэрэг юм.

1964 онд анх ашиглалтад орсон, дэлхийн анхны өндөр хурдны төмөр зам бөгөөд, одоогоор 2764.6 км урт зам ашиглаж байна. 

Дунджаар 240–320 км/цаг хурдтай. Техникийн шаардлага дахь хамгийн их хурд нь 500 км/цаг.

1996 оны туршилтаар үйлчилгээнд 443 км/цаг, үйлчилгээний бусаар 2015 онд 603 км/цаг (дэлхийн дээд амжилт) хурдалж байсан. 

50-аад жилийн түүхэндээ 10 тэрбум зорчигч тээвэрлэсэн ба нэг ч амь эрсэдсэн осолгүй. 

Анхны «Тоокайдо Шинкансэн» чиглэл нь Токио-Осакаг холбож байсан бол өдгөө Кюүшю арлаас Хоккайдогийн Хакодатэ хүртэл 7 үндсэн чиглэлтэй болсон. Цаашид нэмж барьж байгаа бөгөөд Саппоро хүртэлх өргөтгөл нь 2031 онд ашиглалтад орно. 

Үйлчилгээг Японы төмөр зам групп (JR Group)-ийн доторх таван компани хэсэгчлэн хариуцаж ажиллуулдаг. 

Шинкансэн 2007 онд 353 сая ам.долларын орлоготой байснаар дэлхийд тэргүүлж байсан ба Хятадад тэргүүн байрыг 2011 оноос алдсан. 

thumb|280px|Одоогийн чиглэл, баригдаж буй чиглэл (тасархай зураас)
thumb|280px|нарийн цариг, тасралтгүй байх төмөр зам

 Чиглэл 

Дараах үндсэн долоон чиглэлтэй:
ЧиглэлЭхлэх цэгТөгсөх цэгУрт, кмЭрхлэгч компаниАшиглаж эхэлсэн онЖилийн зорчигчТоокайдо ШинкансэнТокиоОсака515.4JR Central1964143,015,000Санъёо ШинкансэнОсакаХаката553.7JR West1972–197564,355,000Тоохокү ШинкансэнТокиоАомори674.9JR East1982–201076,177,000Жооэцү ШинкансэнСайтамаНийгата269.5198234,831,000Хокүрикү ШинкансэнТакасакиКаназава345.4JR East, JR West1997–20159,420,000Кюүшү ШинкансэнХакатаКагошима256.8JR Kyushu2004–201112,143,000Хоккайдо ШинкансэнАомориХакодатэ148.9JR Hokkaido2016

 Үйлчилгээ 
Шинкансэн нь зөвхөн зорчигч тээврийн үйлчилгээтэй. 

 Нозоми (маш шуурхай) - зөвхөн том хотуудад зогсдог, явах хурд 300 км/ц хурдтай.
 Хикари (шуурхай) - хурдан, явах хурд 285-300 км/ц хурдтай.
 Кодама (орон нутгийн) - бүх өртөөнд зогсдог, явах хурд 285 км/ц хурдтай.

  Галт тэрэг 
Нэг галт тэрэгт 16 вагон залгадаг. Нэг вагоны урт 25 метр тул галт тэрэг хамгийн уртдаа 400 метр байна. Маглев төрлийн галт тэрэг явдаг.

Зарим галт тэргийн тухайд:
 0 сери: 1964 онд ашиглалтад орсон. Явах дээд хурд 220 км/цаг. 2008 онд ашиглалтаас хассан.
 N700 сери: 2007 онд ашиглалтад орсон. Явах дээд хурд 300 км/цаг.
 N700A сери: Хурд авах, хурд хасахыг сайжруулсан, төмөр замын чимээг багсгасан загвар.
 N700S сери: Хамгийн сүүлийн шинэчилсэн загвар. 2020 оны 7-р сараас ашиглалтад орсон.
 L0 сери: Үйлчилгээнд явдаггүй. 2015 онд энэхүү галт тэрэг 7 вагонтойгоор 603 км/цаг хурдалсан нь дэлхийн дээд амжилт болжээ.

 Цахим холбоос 

 Tōhoku-Shinkansen
 Akita-Shinkansen

 Лавлах бичиг 

Ангилал:Дайны дараах японы түүх
Ангилал:Өндөр хурдны галт тэрэг
 
Ангилал:Японы төмөр замын тээвэр


what is the year of operation of the jr shinkansen
Answer: Annual passenger