Greta Thunberg
Greta Thunberg (Stockholm, 3 Januarie 2003) is 'n Sweedse klimaataktivis.

Sy het bekend geword toe sy besluit het om elke skooldag na die somervakansie tot die Sweedse parlementsverkiesing op 9 September 2018 van die skool weg te bly en te betoog en met 'n banier buite die Sweedse parlement om aandag te vestig op die dreigende klimaatsverandering.https://www.theguardian.com/science/2018/sep/01/swedish-15-year-old-cutting-class-to-fight-the-climate-crisis ,The Swedish 15-year-old who's cutting class to fight the climate crisis. The Guardian, 1 September 2018, besoek op 3 Februarie 2019.  Na die verkiesing het sy elke Vrydag van die skool weggebly en betoog.https://www.hln.be/wetenschap-planeet/milieu/15-jarig-meisje-op-klimaattop-jullie-zijn-niet-volwassen-genoeg-om-de-waarheid-te-zeggen-en-laten-dat-aan-ons-kinderen-over~a5ceae70/ ,15-jarig meisje op klimaattop: “Jullie zijn niet volwassen genoeg om de waarheid te zeggen en laten dat aan ons, kinderen, over.” Het Laatste Nieuws 16 Desember 2018, besoek op 18 Desember 2018.  In November 2018 het sy in 'n rubriek in The Guardian gesê dat sy sal aanhou totdat politici die Parys-ooreenkoms nakom.https://www.theguardian.com/commentisfree/2018/nov/26/im-striking-from-school-for-climate-change-too-save-the-world-australians-students-should-too ,I'm striking from school to protest inaction on climate change – you should too,  The Guardian 26 November 2018, besoek op 18 Desember 2018.

 Inspirasie 
In 'n onderhoud met Amy Goodman van Democracy Now! en later op haar Facebook-blad, het Thunberg gesê dat die idee van 'n skoolstaking eers na vore gekom het ná die skietery in die Hoërskool Stoneman Douglas in Parkland (Florida) op 14 Februarie 2018, toe verskeie jeugdiges geweier het nog om skool toe te gaan. Kort nadat hy in Mei 2018 'n skryfkompetisie van Svenska Dagbladet gewen het, het Bo Thorén van die omgewingsgroep Fossil Free Dalsland die moontlikheid van 'n skoolstaking as aksiemodel voorgestel. Greta het gedink dit is 'n goeie idee, maar het min ondersteuning van ander lede van die omgewingsgroep en ook nie van haar ouers ontvang nie. Toe besluit sy om die staking alleen te hou.https://www.facebook.com/gretathunbergsweden/posts/recently-ive-seen-many-rumors-circulating-about-me-and-enormous-amounts-of-hate-/767646880269801/ ,Greta Thunberg, Facebook, 2 Februarie 2019, besoek op 16 Augustus 2019.

Greta Thunberg is reeds op 20 Augustus 2018, die eerste dag van haar protes, ontdek deur We Don't Have Time, 'n Sweedse tegnologiese beginonderneming onder leiding van Ingmar Rentzhog,https://twitter.com/WeDontHaveTime0/status/1031657287763599365 |titel= One 15 year old girl. Twitter, 20 Augustus 2018. Besoek op 3 Februarie 2019.https://medium.com/wedonthavetime/this-15-year-old-girl-breaks-swedish-law-for-the-climate-d1a48ab97e3a ,This 15-year-old Girl Breaks Swedish Law for the Climate. David Olsson, medium.com , 23 Augustus 2018, besoek op 3 Februarie 2019.https://www.telegraaf.nl/nieuws/3139543/ophef-rond-klimaatmeisje-greta?utm_source=t.co&utm_medium=referral&utm_content=/xqO43yAhQQ  ,Ophef rond klimaatmeisje Greta. De Telegraaf, 11 Februarie  2019, besoek op 13 Februarie 2019. uitvoerende hoof,  'n kennis van haar moeder Malena Ernman.http://www.wrongkindofgreen.org/2019/01/28/the-manufacturing-of-greta-thunberg-for-consent-the-most-inconvenient-truth-capitalism-is-in-danger-of-falling-apart/ , Malena Ernman: WWF Environmental Hero of the Year, 2017. 28 Januarie 2019. Besoek op 3 Februarie 2019.  Die stigting / maatskappy is daartoe verbind om maatskaplike klimaatsteun te verleen vir groot klimaatsbeleggings (Green New Deal).https://wedonthavetime.org/launch/about/  ,l= About, We don’t Have Time, besoek op 3 Februarie 2019.https://www.fundedbyme.com/en/campaign/8227/we-dont-have-time/  ,Investor proposal, besoek op 3 Februarie 2019  Greta Thunberg het as spesiale jeugadviseur kortliks by die stigting aangesluit. In Februarie 2019 het die organisasie We Don't Have Time erken dat hulle haar naam sonder die medewete van Greta Thunberg en haar gesin gebruik het.https://www.facebook.com/gretathunbergsweden/posts/773676963000126 , Greta Thunberg, Facebook, 11 Februarie 2019.

 Aktivisme 
duimnael|Thunberg voor die Sweedse parlement in Augustus 2018
Greta Thunberg was gereeld in die pers vanweë haar skerp uitsprake tydens klimaatvergaderings. Tydens 'n optrede van burgerlike ongehoorsaamheid aan die Britse parlement op 31 Oktober 2018, gereël deur die uitwissing-rebellie (Extinction Rebellion), het Thunberg gepraat van "'n buitengewone en dringende krisis wat nog nooit as sodanig erken is nie, en ons leiers tree almal op soos klein kindertjies."https://www.commondreams.org/news/2018/10/31/our-darkest-hour-declaration-rebellion-new-group-vows-mass-civil-disobedience-save ,'This Is Our Darkest Hour': With Declaration of Rebellion, New Group Vows Mass Civil Disobedience to Save Planet. 31 Oktober 2018, besoek op 23 Desember 2018. Op die TED-konferensie op 24 November 2018 in Stockholm het Thunberg gesê: "Ons het dertig jaar al pep-praatjies en positiewe praatjies gehoor. En jammer, maar dit is nutteloos. As dit gehelp het, sou die emissies al gedaal het – en dit is nie die geval nie ”.https://www.commondreams.org/news/2018/12/19/depressed-and-then-diagnosed-autism-greta-thunberg-explains-why-hope-cannot-save , Depressed and Then Diagnosed With Autism, Greta Thunberg Explains Why Hope Cannot Save Planet But Bold Climate Action Still Can. 19 Desember 2018, besoek op 23 Desember 2018.

Op die Katowice-klimaatkonferensie in 2018 het Thunberg verskeie kere met die deelnemers gepraat en die huidige wêreldleiers daarvan beskuldig dat hulle "die toekoms [van hul kinders] voor hulle gesteel het" en "julle is nie volwasse genoeg om die waarheid te vertel nie. Julle laat selfs die las vir ons, kinders oor.”https://www.democracynow.org/2018/12/13/you_are_stealing_our_future_greta ,You Are Stealing Our Future: Greta Thunberg, 15, Condemns the World’s Inaction on Climate Change, 13 Desember 2018, besoek op 23 Desember 2018.

Op 23 Desember 2018 word 'n onderhoud met haar gevoer deur Fareed Zakaria in die CNN GPS-program, wat gewoonlik op politici, regeringsowerhede en diplomate fokus.https://edition.cnn.com/videos/world/2018/12/23/greta-thunberg-climate-change-activism-sot-gps-vpx.cnn Op 23 Januarie 2019 arriveer sy in Davos, waar sy genooi is om op die World Economic Forum te praat.Greta Thunberg "Our house in on fire", 24 Januarie 2019 World Economic Forum (WEF) in Davos Terwyl Thunberg gekies het vir 'n 32-uur treinreis,Time to 'get angry', teen climate activist says in Davos, Nina Larson, AFP kom 1 500 deelnemers per privaatvliegtuig in Davos aan.Davos 2019: Record number of private jets set to fly into conference addressing climate change, The Independent, 23 Januarie 2019.

Greta Thunberg het ook in Januarie 2019 as 'n rolmodel opgetree vir die klimaataksies van skoliere (Skoolstaking vir die Klimaat) in België, Duitsland en Switserland.https://www.hln.be/nieuws/binnenland/zo-n-3-000-klimaatspijbelaars-brengen-krachtige-boodschap-in-brussel-er-is-geen-planeet-b~a9d4482a/  ,Zo’n 3.000 klimaatspijbelaars brengen krachtige boodschap in Brussel: “Er is geen planeet B” Het Laatste Nieuws, 10 Januarie 2019, besoek op 19 Januarie 2019.https://twitter.com/hashtag/FridaysForFuture  ,FridaysForFuture, Twitter, besoek op 19 Januarie 2019.

Op 21 Februarie 2019 het Greta Thunberg  na Brussel gekom om aan die sewende klimaatoptog deel te neem met Anuna De Wever, Kyra Gantois en Adélaïde Charlier, die Belgiese leierfigure van Youth for Climate. As gevolg van die groot persbelangstelling, moes die polisie ingryp om die jong mense te beskerm.7.500 jongeren in Brussel, Greta Thunberg belaagd door media: “Politie moest ingrijpen”, Het Nieuwsblad, 21 Februarie 2019. In die oggend het Thunberg die Europese Kommissie in Brussel met president Jean-Claude Juncker toegespreek.Greta Thunberg spreekt Europese Commissie toe in Brussel: “Volg de wetenschap, dat is onze enige eis”, Het Nieuwsblad, 21 Februarie 2019. Op Vrydag 22 Februarie 2019 was Thunberg teenwoordig tydens die klimaatoptog in Parys met onder andere Anuna De Wever, Kyra Gantois en Adélaïde Charlier, en is daarna deur die Franse president Emmanuel Macron saam met die Belgiese en Duitse afvaardigings ontvang.https://www.lemonde.fr/planete/article/2019/02/22/les-jeunes-appeles-a-manifester-a-paris-pour-le-climat_5426651_3244.html Greta Thunberg et les jeunes marchent pour le climat à Paris : "Quand je serai grand, je voudrais être vivant", Le Monde, 22 Februarie 2019. Tydens 'n week se skoolvakansie in Swede het Thunberg op 28 Februarie 2019 aan die klimaatoptogte in Antwerpen en Hamburg op 1 Maart 2019 deelgeneem.https://www.vrt.be/vrtnws/nl/2019/02/28/vrt-nws-sprak-met-greta-en-anuna-ik-ben-klaar-met-de-traagheid/ VRT NWS sprak met Greta Thunberg en Anuna De Wever: "Ik ben klaar met de traagheid van de politiek", vrt Nieuws, 28 Februarie 2019. Omdat Thunberg na die Goldene Kamera-gala in Berlyn genooi is, was sy ook op Vrydag 29 Maart teenwoordig tydens  die protes Fridays for Future waar hulle die ongeveer 20 000 deelnemers onder die Brandenburgse Poort toegespreek het.https://www.bild.de/regional/berlin/berlin-aktuell/fridays-for-future-klimaaktivistin-greta-kommt-nach-berlin-60934686.bild.html Die große Greta-Show in Berlin, Bild, 29 Maart 2019.

Op Dinsdag 16 April 2019 het Thunberg die omgewingskomitee van die Europese Parlement in Straatsburg toegespreek.Greta Thunberg in tranen: ‘Red de wereld, zoals de Notre-Dame’, De Standaard, 17 April 2019.  In die Vlierwijk in die middel van Brussel is 'n muurskildery van Thunberg gemaak deur kunstenaar Encq, ook bekend as Henk De Ruddere.Klimaatactiviste Greta Thunberg in Brussel vereeuwigd als muurschildering, De Standaard, 16 April 2019.  Op Woensdag, 17 April 2019, het Thunberg 'n kort vergadering met Pous Franciskus op die Sint Pietersplein in Rome gehad, wat haar aangemoedig het om voort te gaan met haar aktiwiteite.Paus Franciscus ontmoet Greta Thunberg: 'Ga door, Greta, gewoon doorgaan', De Standaard, 17 April 2019. Thunberg is Donderdag saam met ander organiseerders van die klimaatskoolstakings (waaronder Anuna De Wever) genooi om voor die Italiaanse parlement te praat.Greta Thunburg castigates lawmakers in Rome, NBC News World, 18 April 2019. en het sy Vrydag die klimaatskoolstaking in Rome bygewoon waar sy in Piazza del Popolo die 25 000 deelnemers toegespreek het.Greta Thunberg tra i ragazzi in piazza del Popolo: "Promesse non rispettate, la nostra lotta durerà anni", La Repubblica, 19 April 2019. Daarna het Thunberg voortgegaan om per trein na Londen te reis, waar sy op Sondag 21 April die aktiviste van die Extinction Rebellion-beweging toegespreek het, wat agt dae lank in Londen aksies geloods het.  Op 23 April 2019 het Thunberg 'n toespraak in die Britse parlement gelewer.Greta Thunberg condemns UK's climate stance in speech to MPs, The Guardian, 23 April 2019.

In die somer van 2019 het Thunberg aangekondig dat sy 'n jaar van die skool af gaan neem (in Swede is die skoolbywoning tot sestien) en in Augustus 2019 vaar Thunberg oor die Atlantiese Oseaan van die Engelse hawestad Plymouth na New York in die Malizia II, 'n agtien meter lange seiljag, tipe IMOCA 60-enkel-romp, toegerus met sonpanele en onderwaterturbines. Die reis word bekend gemaak as 'n koolstofneutrale transatlantiese kruising as 'n demonstrasie van Thunberg se oortuigings oor die belangrikheid van die vermindering van emissies.Greta Thunberg sets sail for New York on zero-carbon yacht, The Guardian, 14 Augustus 2019. Daar was egter kritiek, want die reis het uiteindelik CO2-emissies veroorsaak: om die boot terug te laat keer, is bemanningslede van Europa ingevlieg; die vlugte wel CO2-vergoed.https://www.standaard.be/cnt/dmf20190819_04567080 ,‘Greta Thunberg stoot meer CO2 uit met zeiltocht naar NY dan met vlucht’, besoek op 9 September 2019, De Standaard,20 Augustus 2019  Die reis duur 15 dae, van 14 tot 28 Augustus 2019. Thunberg het op 23 September 2019 die VN se klimaatberaad in New York bygewoon en sou  ook op die COP 25-klimaatkonferensie in Santiago, Chili (2 tot 13 Desember 2019) praat. By haar aankoms in New York is sy ontmoet deur honderde aanhangers en klimaataktiviste, waaronder die veertien-jarige Alexandria Villaseñor (mede-stigter van US Youth Climate Strike en stigter van Earth Uprising) en die sewentien-jarige Xiye Bastida (een van die organiseerders van die Fridays for Future New York City ). Etlike weke lank was die reis en die bespreking daaroor daagliks in die nuus. Op Vrydag 30 Augustus en Vrydag 6 September was sy by die skoolstakings in New York vir die klimaat.Greta Thunberg: what the activist will actually do in America, and how she plans on getting home, inews.co.uk, 29 Augustus 2019.  Op Vrydag 13 September het Thunberg, saam met etlike honderde aktiviste, die klimaatstaking in Washington, D.C. voor die Withuis  bygewoon.Greta Thunberg: what the activist will actually do in America, and how she plans on getting home, inews.co.uk, 29 Augustus 2019. en is daar op 14 September 'n onderhoud met Trevor Noah op The Daily Show.

Op die Klimaatberaad in New York op 23 September 2019, onmiddellik nadat die sekretaris-generaal António Guterres in die Algemene Vergadering van die Verenigde Nasies  gepraat het, het Thunberg 'n skerp  beroep op wêreldleiers en verteenwoordigers van die wêreldstate gedoen om verantwoording te doen oor hul nalatigheid om beslissend teen die klimaatkrisis op te tree.Greta Thunberg boos op wereldleiders: ‘Jullie hebben mijn dromen gestolen’, de Volkskrant, 23 September 2019.  Sy word heftig aangeval deur 'n reeks dinkskrums en politici wat gekant is teen 'n ingrypende klimaatbeleid.https://www.desmog.co.uk/2019/09/15/attacks-greta-thunberg-right-wing-free-market-network ,Attacks on Greta Thunberg Are About More Than Anti-Environmentalism, 15 September 2019, besoek op 27 September 2019. Volgens 'n peiling van Maurice de Hond het dit geblyk dat ongeveer 'n derde van die Nederlanders negatief is oor Thunberg se uitlatings tydens hierdie klimaatberaad.De geplande hype van Greta Thunberg blijft uit, De Dagelijkse Standaard, 29 September 2019.

In 'n ope brief, het Thunberg saam met Adélaïde Charlier en Anuna De Wever op 1 Desember 2019, het hulle aangekondig dat verdere stappe gedoen sal word om politici te oortuig om te reageer op die duidelike vrae uit die wetenskaplike wêreld.Pourquoi nous allons continuer la grève!, Le Soir, 1 Desember 2019.

 Erkenning en toekennings 
Begin Maart 2019 is Thunberg in Swede aangewys as "Vrou van die Jaar" na 'n opname in opdrag van die Sweedse koerant Aftonbladet. Expressen, 'n ander Sweedse koerant, het ook Thunberg aangwys as "Vrou van die Jaar".Greta Thunberg in Zweden uitgeroepen tot vrouw van het jaar, Het Laatste Nieuws, 8 Maart 2019. Op 13 Maart 2019 is Greta Thunberg genomineer vir die Nobelprys vir Vrede deur drie Noorse parlementslede, Freddy André Øvstegård en twee ander lede van die Sosialistiese Linksparty,Swedish teen climate activist Greta Thunberg nominated for Nobel Peace Prize, The Globe and Mail, 13 Maart 2019. nadat sy in Februarie ook deur die Duitse politikus Lisa Badum benoem is.Grünen-Politikerin fordert Friedensnobelpreis für Greta Thunberg, BR24, 6 Februarie 2019.  Op 30 Maart 2019 ontvang Thunberg die Sonderpreis Klimaschutz  op die Goldene Kamera-gala in BerlynGoldene Kamera: Gottschalk löst Wettschuld, Greta gewinnt, Berliner Morgenpost, 31 Maart 2019. en is dieselfde dag as Sweedse vrou van die jaar vereer deur die Sweedse Women's Education Association (of SWEA International, Inc.).Fler utmärkelser till Greta Thunberg, Dagens Nyheter, 31 Maart 2019.

Op 2 April 2019 is aangekondig dat Thunberg die wenner van die Prix Liberté van die Franse streek Normandië is, 'n toekenning wat toegeken is aan jongmense wat toegewy is aan vryheid en vrede.Normandie. Greta Thunberg, première lauréate du Prix Liberté, Ouest France, 2 April 2019. Op 12 April het Thunberg, saam met die Noorse omgewingsvereniging Natur og Ungdom, die Noorse Fritt Ords Pris gewen.Fritt Ords Pris 2019 til Natur og Ungdom og Greta Thunberg, 12 April 2019.

In Augustus 2019 ontvang Thunberg die Game Changer of The Year-toekenning van die Britse tydskrif GQ.Greta Thunberg named ‘Game Changer of the Year’ by GQ, Independent, 12 Augustus 2019.  Op 16 September ontvang Thunberg (saam met Fridays for Future) in Washington die Amnesty International Ambassador of Conscience Award van Kumi Naidoo, sekretaris-generaal van die organisasie vir menseregte.Greta Thunberg ontvangt prestigieuze prijs van Amnesty International, De Standaard, 16 September 2019.

In 2019 is 'n kewer na haar vernoem, die Nelloptodes gretae.https://www.theguardian.com/environment/2019/oct/25/tiny-beetle-named-after-climate-activist-greta-thunberg|titel=Tiny beetle named after climate activist Greta Thunberg , besoek op 28 Oktober 2019, 25 Oktober 2019, The Guardian. In 2020 het 'n slak ook 'n verwysing na Thunberg in die naam: Craspedotropis gretathunbergae ontvang.https://www.hln.be/wetenschap-planeet/dieren/nieuwe-slakkensoort-vernoemd-naar-greta-thunberg~abcec551/|,Nieuwe slakkensoort vernoemd naar Greta Thunberg, besoek op 21 Februarie 2020, 21 Februarie 2020, Het Laatste Nieuws

In 2019 ontvang sy ook die jaarlikse omgewingsprys van die Nordiese Raad, wat samewerking tussen die Deense, Finse en Sweedse parlement bevorder. Sy weier die kontantprys van 350 000 Deense kroner (ongeveer 46 800 euro) en gee dit onmiddellik aan dat die Noordelike streek, ondanks goeie pogings vir klimaat en omgewing, energie verbruik.https://www.bbc.com/news/world-europe-50232491|titel=Greta Thunberg rejects Nordic Council environmental award, besoek op 30 Oktober 2019, 30 Oktober 2019, BBC News,https://www.theguardian.com/environment/2019/oct/29/greta-thunberg-declines-award-climate-crisis ,'The climate doesn't need awards': Greta Thunberg declines environmental prize, besoek op 30 Oktober 2019, 30 Oktober 2019, The Guardian.

Op 20 November 2019 ontvang Thunberg die Internasionale Kindervredes-prys saam met Divina Maloum. Sy kon nie die toekenning self ontvang nie, aangesien sy op 'n seilboot-kruising van die Verenigde State na Europa onderweg was na die Madrid-klimaatkonferensie in 2019.https://kidsrights.org/nl/internationale-kindervredesprijs-2019-uitgereikt-aan-divina-maloum-14-en-greta-thunberg-16/ ,Internationale kindervredesprijs 2019 uitgereikt aan Divina Maloum (14) en Greta Thunberg (16), 20 November 2019, KidsRights, besoek op 22 November 2019, Argief ̟https://web.archive.org/web/20191122225645/https://kidsrights.org/nl/internationale-kindervredesprijs-2019-uitgereikt-aan-divina-maloum-14-en-greta-thunberg-16/, Argief datum 22 November 2019.

Op 11 Desember 2019 word Thunberg aangewys as Persoon van die Jaar 2019 deur die tydskrif Time.‘Time’ roept Greta Thunberg uit tot persoon van het jaar, Het Laatste Nieuws, 11 Desember 2019.

 Gesins- en privaatlewe 
Thunberg se ma is Malena Ernman, 'n Sweedse operasangeres en deelnemer aan die Eurovision-sangfees 2009. Haar vader is Svante Thunberg, 'n akteur vernoem na Svante Arrhenius, die neef van sy oumagrootjie.  Arrhenius het in 1903 die Nobelprys vir Chemie gewen vir sy teorie van elektrolitiese dissosiasie.https://www.democracynow.org/2018/12/11/meet_the_15_year_old_swedish  |titel=School Strike for Climate: Meet 15-Year-Old Activist Greta Thunberg, Who Inspired a Global Movement.Democracy Now! 11 Desember 2018.

Greta Thunberg was op 'n vroeë ouderdom baie geïnteresseerd in die omgewing en wetenskap. Om die koolstofvoetspoor te verminder, het sy haar familielede oortuig om vegan te eet en op te hou met vliegtuie te reis.Gessen, Masha, The Fifteen-Year-Old Climate Activist Who Is Demanding a New Kind of Politics, The New Yorker, 2 Oktober 2018.

Op die TEDx-konferensie in Stockholm in November 2018 het sy gesê dat sy gediagnoseer is met obsessiewe-kompulsiewe versteuring, selektiewe mutisme en Aspergersindroom. Sy verduidelik die verbetenheid  van haar toewyding deels van haar outisme.https://www.vox.com/first-person/2019/5/6/18531551/greta-thunberg-autism-aspergers ,Greta Thunberg became a climate activist not in spite of her autism, but because of it, besoek op 2020-03-01, Steve Silberman, 2019-05-06, Voxhttps://www.ted.com/talks/greta_thunberg_school_strike_for_climate_save_the_world_by_changing_the_rules/transcript School strike for climate – save the world by changing the rules , Greta Thunberg, TEDx Stockholm, besoek op 20 Maart 2019.

 Publikasies 
 Scener ur Hjärtat, Polaris, 2018; (Ons huis is aan die brand, 2019) – met Malena Ernman, Svante Thunberg en Beata Ernman.

 No one is too small to make a difference, Penguin, 2019; (Niemand is te klein om 'n verskil te maak nie).

 Claus Hecking, Charlotte Schönberger en Ilka Sokolowski – Unsere Zukunft Ist Jetzt: Kämpfe mit Greta Thunberg fürs Klima!, Oetinger, 2019; (Ons toekoms is nou !: Stryd met Greta Thunberg vir die klimaat).

 Verwysings 
 

 Eksterne skakels 

Kategorie:Swede (nasionaliteit)
Kategorie:Klimaataktiviste
Kategorie:Geboortes in 2003
Kategorie:Lewende mense


on which day of the week is greta thunberg speaking at the euro
Answer: Tuesday