මට උවමනා වී රජතුමාගෙ රත්තරං ගිරය සොයන විට එය කෑ ගල උඩ අමතක වෙලා කියල මතක් උනාලු. ඔන්න ඉතින් එදා ඉඳන් කෑගල ක්‍රමික විකශනයේ ප්‍රතිඵලයක් විදියට ‘කෑගල්ල’ උනා කියල තමයි ජනප්‍රවාදයෙහි සඳහන් වෙන්නෙ. මේ 'කෑගල' තියෙන්නෙ 'කෑගල්ලෙ වළගම්බා විද්‍යාලය' ඉදිරියෙන්, ඒ වගේම ඒ ගල උඩ තියෙන පල්ලියට කියන්නෙ 'ගල් පල්ලිය' කියලයි. ඔය 'කෑගල්ලෙ වළගම්බා විද්‍යාලය' ඉස්සරහ තියෙන එහෙමත් නැති නම් 'ගල් පල්ලිය' ලග තියෙන ගලේ තමයි වළගම්බා රජ්ජුරුවො නැවතිලා බුලත් විටක් එහෙම කාල ගිහින් තියෙන්නෙ. මේ ගල තියෙන්නේ කෑගල්ල නගරය ආසන්නයේම තමයි. වත්මන් කෑගල්ල දිස්ත්‍රික්කය අතීතයේ රුහුණු, මායා, පිහිටි කියන ත්‍රිසිංහලයේ මායා රටට අයත් ප්‍රදේශයක් ලෙස සඳහන් වෙනවා. ' පුංචි දඹුල්ල ' කෑගල්ලේ තිබෙන බව ඔබ දන්නවා ද ?නගරයේ පිහිටි පාසල්[සංස්කරණය]කෑගලු විද්‍යාලයකෑගලු බාලිකා විද්‍යාලයශාන්ත මරියා විද්‍යාලයශාන්ත ජෝශප් බාලිකා විද්‍යාලයස්වර්ණජයන්ති මහා විද්‍යාලයවලගම්බා මහා විද්‍යාලයමහානාග මහා විද්‍යාලයපින්නවල මධ්‍ය මහා විද්‍යාලයඩඩ්ලි සේනානායක මධ්‍ය මහා විද්‍යාලය - තෝලංගමුවසුජාතා කනිශ්ට විද්‍යාලයබණ්ඩාරනායක  මහා විද්‍යාලය - හෙට්ටිමුල්ල