‍රථම වරට වාර්තා වන්නේ හයවන  පැරකුම්බා රාජ්‍ය සමයේදීයි. මේ කාලයේ ඇරඹි ඇසළ පෙරහැර සීතාවක රාජසිංහ සමය වන විට දළඳා පෙරහැරක් බවට පත්විය. ඒ වන විට තහවුරුව පැවති මතයක් වුයේ දළඳාව හිමි තැනැත්තාට රජකම් උරුම බවයි. ඒ අනුව සීතාවක රාජසිංහ රජු දෙල්ගමු විහාරයේ වැඩසිටි දළඳා වහන්සේ ඇසළ සමය වන විට සමන් දෙවොලට වැඩමවා පෙරහැර පවත්වා ඇත. මෙම පෙරහැර ඉතා සංවිධානාත්මකව පවත්වා ඇති බව දළඳා පෙරහැර කවි නම් කාව්‍ය සංග්‍රහයෙන් මනාව පිළිඹිබු වන බවත් මේ අනුව සමන් දේවාලයේ ඇසළ උත්සවය ක‍්‍රමවත් ව ආරම්භ කරන්නට ඇත්තේ හයවන වන රාජසිංහ රාජ්‍ය සමයේ දී බවත් මඩලගම වජිරබුද්ධි හිමි පෙන්වා දෙයි. (වජිරබුද්ධි හිමි, 2007) දළඳා වහන්සේ මහනුවරට වැඩම කරවීමෙන් පසු දේවාභරණ සමන් දෙවොලට වැඩමවා (පෘතුගීසීන්ගෙන් බේරා ගැනීමට ඉඩම්ගොඩ දෙවොලේ සගවා තිබූ දේවාභරණ) පළවන රාජසිංහ රජු විසින් විධාන කරන ලද ආකාරයට නැවත දළඳා පෙරහැර පැවැත්වීමට දෙවන රාජසිංහ රජු සමය වන විට හැකිවී ඇත. එතැන් සිට දේවාභරණ පෙරහැරේ වැඩම කරවමින් උත්සවාකාරයෙන් ඇසළ උත්සවය පැවැත්වීම අද දක්වාම දක්නට ඇත.මෙලෙස ආරම්භ කළ ඇසළ පෙරහැර සෑම වසරක් පාසාම ඇසළ මස අමාවකදාට පසු දින ආරම්භ කර එදින සිට පසළ