ර එහි තරංග ආයාමය අඩු හෝ වැඩි වෙයි. නමුත් එහි සංඛ්‍යාතය නියතයක්ව පවතී. උදාහරණයක් ලෙස ආලෝක තරංගයක් වීදුරු තුළට ඇතුල් වන විට හා පිට වන විට වර්තනයට භාජනය වේ. මෙම සංකල්පය අවබෝධ කර ගැනීම කාච හා වර්තන දුරේක්ෂය නිර්මාණයට මඟ පෑදීය.ජලයේ දී ආලෝක තරංගවල වර්තනය, අඳුරු පැහැ සෘජුකෝණාස්‍රය ජල බඳුනක වූ පැන්සලක නියම පිහිටීම දක්වයි. ලා පැහැති සෘජුකෝණාස්‍රය දක්වන්නේ පැන්සලහි දෘශ්‍ය පිහිටීමයි. (X) කෙළවර (Y) හි ඇති ලෙස පෙනේ. එය (X) ට වඩා සැලකිය යුතු ලෙස නොගැඹුරු ස්ථානයකි. රැළිති ටැංකියක තරංග වර්තනයේ ඡායාරූපයක්ජල බඳුනක් තුළ බැලීමේදී වර්තනය දැකගත හැක. වාතයට 1.0003 ක පමණ වර්තනාංකයක් ඇති අතර ජලයට 1.33 ක පමණ වර්තනාංකයක් ඇත. පුද්ගලයෙක් භාගිකව ජලයේ ගිල්වා ආනතව තබා ඇති සෘජු වස්තුවක් දෙස බැලුවහොත් වස්තුව ජල මතු පිට දී නැවී ඇති සේ පෙනේ. මෙය සිදුවන්නේ ආලෝක කිරණ ජලයෙන් වාතයට චලනය වන විට නැවීමට ලක්වන නිසාය. කිරණ ඇසට ළඟා වු පසු ඇස ඡේදනයක අනාවරණය කරගන්නේ සත්‍ය ලෙසට කිරණය හටගත් තැනට වඩා උඩින්ය. මේ නිසා පැන්සල එහි නියම ස්ථානයට වඩා උඩින් ඇති‍ ලෙසත් ජලය වඩා අඩු ගැඹුරකින් යුක්ත ලෙසත් පෙන්නුම් කරයි. උඩින් බැලූ විට ජල ඇති 