 මම ඇත්තෙමි," යයි ද "මම සැක කරමි, ඒ නිසා දෙවියන්වහන්සේ ඇත්තේය," යන්න ද එසේ පෙන්වා දෙයි.ඩෙකාට්ට අනුව ලෝකයේ යථාර්ථය ගැන අදහස් ගණිතමය භෞතිකවාදයෙන් කියා පෑ හැකිය. ඒ මඟින් ගැලිලෙයෝ විසින් ඉදිරිපත් කරන ලද නව විද්‍යාව යොදාගෙන දෙවියන්වහන්සේගේ පැවැත්ම ඔප්පු කරත හැකි යැයි කියයි.කාතිසියානු යථාර්ථවාදය[සංස්කරණය]Principia philosophiae, 1685දකින දෑ පවතින දෑ යන සාමාන්‍ය දැක්මෙන් ඉවත් වෙන ඩෙකාට් සියළු සංවේදනයන් වෙතින් ලැබෙන සාරාත්මක ගුණයන් (රතු, නිල්, පැණිරස, උණුසුම්, මිහිරි) යනාදිය මනසෙන් අත්විඳිනා දේ හැටියට හේ සලකයි. සීතල, ගඳ සුවඳක් නැති, පාටක් නැති, හඬක් නැති, රහක් නැති යනාදිය භෞතික වූ දෑ හැටියට හේ සලකයි. එසේ දෙකකට වෙන් කර තැබිය නොහැකි බව ඩෙකාට් විසින් විමසන්නේ නැත. මනසේ හටගන්නා සිතුවිලි භෞතික දේ වලට බලපෑමක් ඇති කරන්නේ කෙසේ ද සහ භෞතික දෑ වලින් මනසට බලපෑමක් ඇති කරන්නේ කෙසේ ද යන ද්වෛතවාදය පහදන්නට ඩෙකාට් ගෙනෙන්නේ මනස සිරුර හා හමුවෙන්නේ මොළයේ කේන්ද්‍රස්ථානයක බව කියමිනි. මේ විසඳුම ගැටලුව නිරාකරණය නොකරන බව ඔහු එතම් සැලකිල්ලකට ගත්තේ නැත. මොළයේ පවතින ඒ මධ්‍යස්ථානය කේතුක ග්‍රන්ථිය යැයි හේ කියයි. එහෙත් ම