න් යුක්ත වේ)මෙම යානා නිපදවන ලද්දේ ඉතා වේගවත්ව හා කඩිසරව, අනෙකුත් විශාල, හිමින් ගමන් කරනා හා බරැති ආයුධ සන්නද්ධ සතුරු නෞකා පරාජය කිරිමයි.ටෝර්පිඩෝ  අප දන්නා පරිදි නිෂ්පාදනය කරන ලද්දේ 1860 දී කපිතාන් ˝ගියොවනි ලුවිස්˝ (Giovanni Luppis) (ඔහු ඉවාන් බ්ලෙස් ලුපින් - Ivan Blaz Luppis ලෙසද හදුන්වයි.)  නම් ක්‍රෝයේෂියාව හෙවත් පැරණි ඔස්ට්‍රෝ - හංගේරියාවට අයත් රටේ රිජෙකා (Rijeka) නම් නගරයේ දීය. 1860 දි එය ප්‍රථම වරට මහජන ප්‍රදර්ශණයට විවෘත විය. 1866 දී ඔහු හා රොබර්ට් වයිට්හෙඩ් එක්ව නිර්මාණය ප්‍රදර්ශණය කරන ලදී. පළමු ටොපෙඩෝ කර්මාන්තශාලාව ˝රිජෙකා˝ හිදි ආරම්භ කරන ලදී.ව්‍යාජ පුරා විද්‍යාව (විචිත්‍ර පුරා විද්‍යාව හෝ කල්ට් පුරා විද්‍යාව ලෙසද හදුන්වන) යනු ද්‍රව්‍ය අවශේෂ හා වැඩබිම් ප්‍රදේශ විද්‍යාත්මක නොවන ආකාරයෙන් අර්ථ නිරූපණය කිරීම වු ව්‍යාජ විද්‍යාත්මක පුරා විද්‍යාවයි. සම්මතව පිළිගත් පුරාවිද්‍යාත්මක ක්‍රම වලට නොගැල පෙන පුරා විද්‍යාත්මක සිද්ධාන්ත, වැඩබිම්, කැණීම් හා ප්‍රකාශන ව්‍යාජ පුරාවිද්‍යාව යන කාණ්ඩය යටත‍ට වැටෙයැයි සැලකෙයි. ජන පුරා විද්‍යාවේ තතු නොදන්නා අදහස්  එකතුවලට මුහුදෙන් එතෙර චාරිකා, ගිලුණ