කුඩුම්බිගල පුදබිමෙහි නටබුන් පවතියි. කාවන්තිස්ස රජ සමයේ දොළොස් දහසක් රහතන් වහන්සේලා වැඩසිටියා වූ මේ භූමිය ' රෝහණ චේතිය පබ්බතය ' යන නමින් හඳුන්වා ඇත.   18 වන සියවසේ මැලේරියා වසංගතය හේතුවෙන් අවට ජනාවාස වියකීමත් සමඟ ආරණ්‍ය ද වනයටම යට විය. නැවත මෙම පින්බිම ධර්මයේ සෙවන වන්නේ මීගමුවේ කතෝලිකයෙකු වූ ඉමානිස් මහතා බුදු දහම වැළඳ ගෙන මෛත්‍රී උපාසක මහතා ලෙස 1942 දී කුඩුම්බිගල තපෝවනය ආරණ්‍ය ආරම්භ කර 1952 දී සුදර්ශන ලෙන නම් ස්ථානයට තාඹුගල ආනන්දසිරි ස්වාමීන් වහන්සේ වැඩමවීමෙන් පසුවයි.   වලසුන්, අලින්, කුළු හරකුන්, මොනරුන්, රාජඅලින් බහුල මේ වනය තුළ ලේනම කොටි නම් සාමාන්‍ය කොටියාට වඩා විශාල, වයිරම් වෙනස් කොටි විශේෂයක් සිටිනා බව ජනප්‍රවාදයේ සඳහන්. ලේනම කොටියාගේ පුරාවෘත්තය නම් සුන්දර කතාවක් නොවෙයි. වනාන්තරය අසල ලේනම නම් වැදි ගමෙන් අහම්බෙන් ගොදුරක් ඩැහැගෙන මිනිස් මස් රසට වහ වැටී මේ කොටි මුළු වැදි ගමම කා දමා තිබේ. මිනිස් සුවඳට ඉව අල්ලා ගස් මුදුන් හී සිට ගොදුරට පනින මේ ලේනම කොටින්ගේ කුරුමානම නම් වරදින්නේ නැති බව ගැමියන්ගේ මතයයි.    කුඩුම්බිගල පුදබිමට යන ගමනේ දී හමුවන අවසාන නගරය පොතුවිල් නගරය යි. පානම ග්‍රාමය