nto account the effects of excess mortality due to AIDS; this can result in lower life expectancy, higher infant mortality and death rates, lower population and growth rates, and changes in the distribution of population by age and sex.රුවන්ඩා සමුහාණ්ඩුව 'කඳු දහසකයේ භූමිය' වශයෙන් ද හඳුන්වන අතර, නැගෙනහිර මධ්‍යම අප්‍රිකාවේ ග්‍රේට් ලේන්ස් ප්‍රදේශයේ පිහිටි රටකි. එහි මායිම් වන්නේ උගන්ඩා, බුරුන්ඩි, කොන්ගෝ සමුහාණ්ඩුව හා ටැන්සානියාවයි. නිරක්ෂයට ලංවු නමුත් එහි උස් පිහිටීම නිසා සිසිල් දේශගුණයක් පවතී. එහි බිම ඉහළ තණ බිම් හා මධ්‍යම කඳු වලින් සමන්විතය. විශාල වන සත්ව ගහනය සහ දුර්ලභ කඳු සංචාරක කර්මාන්ත කෙරෙහි බලපා ඇති අතර එය රටේ ආර්ථිකයට විශාල දායකත්වයක් සපයයි. 1994 දී සිදු වූ විශාල මනුෂ්‍යය සමුල ඝාතන හේතුවෙන් එරට දැඩි ලෙස විදේශ රටවල අවධානයට ලක් විය. එම ඝාතනයන්ගෙන් මිනිසුන් 800,000 පමණ මිය ගියහ. එතැන් සිට රට ක්‍රමයෙන් වර්ධනය වු අතර, වර්තමානයේ සංවර්ධනය වන රටවල්වලට ආදර්ශ‍යක් වෙයි. 2009 වර්ෂයේ සී එන් එන් රූපවාහිනී නාලිකාවේ, අප්‍රිකාවේ විශාලතම සාර්ථකත්වය ලෙස රුවන්ඩාව තුල ඇති වු ස්ථාවරත්වය, ආර්ථික වර්ධන