 සංඝ සමාජය  ථෙරවාදී හා මහා සාංඝික ලෙස ප්‍රධාන නිකායන් දෙකකට බෙදුණි.පසුව මෙය තවත් අනු නිකායන් කිහිපයකට බෙදී ගියහ.එය පහත සටහනින් නිරූපණයවේ.දස වස්තුව පිලිගත් විශාල හික්ෂූ පිරිසක් වූ අතර වුන වහන්සේලා විසින් මහා සාංගික නමින් වෙනම නිකායක් පිහිටුවා ගැනිම හා එකග වූ ශික්ෂාකාමී වූ පැරණි භික්ෂූ  සම්ප්‍රදාය තේරිය නමින් පෙනි සිටී මතුන්වන ධර්ම සංගායනාව[සංස්කරණය]ප්‍රධාන ලිපිය: තුන්වන ධර්ම සංගායනාවබුද්ධ පරිනිර්වාණයෙන් වසර දෙසීය තිස්හයකට  පසුව (බු.ව.236) ධර්මාශෝක මහරජතුමාගේ අනුග්‍රහයෙන් මාස නවයක් පුරා සිදු කළහ.ධර්ම සංගායනාව පැවැත්වීමට හේතු,[සංස්කරණය]සංඝයා අතර අසමගිය ඇතිවීම් හා ධර්මය විකෘති වීම.සංගායනාව පැවැත්වූ ස්ථානය[සංස්කරණය]පැළලුප් නුවර අශෝකාරාමයසංගායනාව සඳහා සහභාගිත්වය[සංස්කරණය]රහතන් වහන්සේලා දහස් නමකගේ සහභාගිත්වය ඇතිව මොග්ගලීපුත්ත තිස්ස මහරහතන් වහන්සේගේ මූලිකත්වයෙනි.(රහතන් වහන්සේලා 1000 නමකගේ සහභාගීත්වයෙන් පැවැත්වුණු බැවින් මෙයට සාහස්සිකා සංගීති යැයි ද කියනු ලැබෙ)ධර්ම සංගායනාවේ ප්‍රතිඵල[සංස්කරණය]මොග්ගලීපුත්ත තිස්ස මහරහතන් වහන්සේ විසින් කථාවත්ථුප්පකරණය රචනා කිරීම.අභිධර්ම පිටකය සප්