 ආයුර්වේදීය සියළු සිද්ධාන්ත ගොඩනැගී ඇති අතර,බෞද්ධ දර්ශනයේ බලපෑමද ආයුර්වේද වෛද්‍ය ක්‍රමය තුල දැකගත හැක. එලෙස ගොඩනැගුනු සිද්ධාන්ත අතර මුලික ආයුර්වේදීය සිද්ධාන්ත ද්වයකි.පංච මහා භෞතික සිද්ධාන්තයත්‍රි දෝෂ සිද්ධාන්තය.පංච මහා භෞතික සිද්ධාන්තය (පංච මහා භූත සිද්ධාන්තය)[සංස්කරණය]මෙහි දැක්වෙන ලෙස,පරමාණුවේ පටන් විශ්වයේ පවතින සියලු දෑ පංච මහා භූත මගින් නිර්මාණය වී ඇත.එම සිද්ධාන්තයට අනුව ද්‍රව්‍යන්ගේ මුල ඒකකය මහාභූත වේ.අදාල පංච මහා භූත පහත පරිදි දැක්විය හැක.ආකාශ 	     -අග්නි/තේජෝ -වායු         -ආප්/ආපෝ   -පෘථිවි/පඨවි   -තුන්දෝෂ[සංස්කරණය]වාත (වා)	 - 	වාතයපිත්ත (පිත්)	-	පිතකඵ (සෙම්)	-	සෙමසත්වැදෑරුම් දේහ පටකයන් ධාතු නම් වේ. සිරුරෙන් ස්‍රාවය වන ද්‍රව්‍ය වර්ග 3කි. ඒවා මාලා නම්වේ.වාත[සංස්කරණය]ප්‍රාණ (හිස)	 - 	ජීවනාලිය වූ ශ්වසනයට උදව් වේ.උදාන (උගුර) 	 -	ග්‍රන්ථිමය ක්‍රියාකාරීත්වයට උදව් දේසමාන (ආමාශය හා ග්‍රහණිය)	-	ආමාශය ක්‍රියාකාරිත්වයට උදව් දේව්‍යාන ( හෘදය හා රුධිර වාහිනී)	-	රුධිර සංසරණයට උපකාරී වේඅපණ(ශුක්‍ර තරලය , මලපහ , මුත්‍රා) - බහිස්‍රාවය සඳහා උපකාරී වේ.පිත්ත[සංස්කරණය]මෙම දෝ