[සංස්කරණය]හෙළ ආහාරයක් වූ කිරිබත්(කිරිපිඬු) දානයක් එදා සිදුහත් බෝසතාණෝ ඇසතු බෝ රුක මුල බවුන් වඩද්දී බුද්ධත්වයට පත් වීමට පෙර සුජාතා සිටු දේවිය විසින් පූජා කරන ලදී.  සිදුහත් තාපසතුමා එය පිඬු 49 කට කඩා වැළඳූ බවත් බුද්ධත්වයට පත් වූ පසු බුදුරජාණන් වහන්සේ දින 49 ක් එම ආහාරයෙන් දිවි ගෙවූ බවත් ඉතිහාසයේ සඳහන් වේ.ගැමුණු කුමරා මහළු මාතාවක් දුන් කිරිබතක් අනුභව කරද්දී දුන් අවවාදය අනුව යුද කර ජය ලැබූ බව ද ජන ප්‍රවාදයේ සඳහන් වේ.ඉඹුල් කිරිබත්[සංස්කරණය]මැදට පොල් පැණි දමා ගෙඩි ලෙස සකස් කර ගන්නා  ආහාරයකි.itha මුං කිරිබත්[සංස්කරණය]මුං ඇට සමඟ හකුරු හෝ පැණි ද කජු හා වියළි මිදි ද දමා උයා ගන්නා මෙම ආහාරය රසයෙන් මෙන්ම ගුණයෙන් ද අග්‍ර වේ.ලබු කිරිබත්[සංස්කරණය]ලබු දමා සාදා ගන්නා මෙම ආහාරය "නරියා ලබු කිරිබත් කෑ හැටි" යන ජන කතාවේ ද සඳහන් ආහාරයකි.සාදාගන්නා ආකාරය:[සංස්කරණය]අඩංගු ද්‍රව්‍ය[සංස්කරණය]සහල්කිරි - ප්‍රධාන වශයෙන් පොල් කිරි යොදා ගැනේ.  එළකිරි යොදන අවස්ථාවන්ද ඇත.ලුණු - ආහාරයේ රස වැඩි කිරීමට උපකාරී වේ.අතිරේක එකතු කිරීම් වශයෙන් පොල් පැණි - ඉඹුල් කිරිබත් සඳහා යොදාගනී. සමහර පුද්ගලයන් තෙල් දැමූ හ