ල රාමුවක් තුල නිරීක්ෂණයන් කිරීම කල යුතුය. උදා-:Pinta Island Tortoiseගලපගොස් දුපතේදී හඳුනා ගන්නා ලද අවසාන සත්ත්වයා  2012 දී මිය ගිය අතර Lonesome Gorge යනුවෙන් හැදින්විය. එම සත්වයා ලොව පුරා මහත් ජනප්‍රියත්වයට පත් වූ සත්වයෙක් ලෙස හදුන්වා දිය හැකිය.  Hawaiian CrowAlagoas CurassowGuam RailRed Wolf Java Rhino3. වඳ වී යාමේ උග්‍ර තර්ජනයට ලක් වූ - අතිශය අන්තරායට ලක් වූ -  Critically Endanger (CE)වඳ වී යාමේ උග්‍ර තර්ජනයට ලක් වූ   ජීවී විශේෂ මෙමෙ වර්ගීකරණයට එතුලත් කෙරේ. වර්තමානයේ සත්ව විශේෂ 2139ක් හා ශාක විශේෂ 1831ක් මෙයට එතුලත් කර ඇත. ඒ සඳහා ඒ සිට ඊ දක්වා නිර්ණායක ඉදිරිපත් කොට ඇති අතර ඉන් කවර හූ කොටසකට අයත් වන ශාක සත්ව විශේෂ මෙයට එක කෙරේ. A .100KM2 ප්‍රදේශයකට වඩා අඩු කොටසක දක්නට ලැබෙන චර්යා රට වල පැහැදිලි වෙනසක් සහිතවාර්තාගත චර්යා රට වල, පරිනත ගහනයේ පැහැදිලි අවගමනයක් සහිතවාර්තාගත පැවැත්මේ , සැරිසරන ප්‍රදේශ වල ළදරු ගහනයේ හා පරිනත ගහනයේ පැහැදිලි උච්චවචනයක් සහිතB.ඉහත 1-3 ඇතුලත්ව 10KM2 අඩු ප්‍රදේශයක දක්නට ලැබෙන C.ගහනය පරිනත ජීවීන් 250 ට අඩු හෝ පරම්පරා 3ක /වසර 10ක සත්ව ගහනයෙන් පර