ංවේදන ලබා ගැනීමේන පසු වෙනස් කිරීම, අඩු කිරීම, වැඩි දියුණු කිරීම, ගබඩා කිරීම , නැවත ප්‍රයෝජනයට ගැනීම වැනි සියලුම ක්‍රියාවලීන් සඳහා භාවිතා කරයි. බාහිර උත්තේජයක් නොමැතිව ඇති වන දර්ශන, මූලාවන් වැනි තත්වවලදී මෙම ක්‍රියාවලීන් මනස තුළ ඇති වේ. මෙම මතයට අනුව ඥාණය මිනිසා විසින් කරනු ලබන සියලුම ක්‍රියාවලී සඳහා අදාල වේ. සියලුම මනෝ විද්‍යාත්මක ප්‍රපංචයන් ප්‍රජානන ප්‍රපංචයක් ලෙස ද ඇති වේ. මෙලෙස සියලුම මිනිස් ක්‍රියාවලි සඳහා ප්‍රජානන මනෝ විද්‍යාව අදාල වුව ද එලෙස අදාල වන්නේ එක් දෘෂ්ටි කෝණයයි. එනම් අනෙක් දෘෂ්ටි කෝණයන් ද නීත්‍යානුකූල සහ අවශ්‍ය වෙයි. ගතික මනෝ විද්‍යාව යනු බාහිර උත්තේජන අනුව නොව අභිප්‍රායන් නිසා ඇති වන්නකි. ගතික මනෝ විද්‍යාඥයෝ පුද්ගලයෙකුගේ දැනීම්, මතකයන් විශ්වාසයන් නිසා ඇති වූ ක්‍රියාකාරකම් සහ අත්දැකීම් ගැන අසනවා වෙනුවට ඔහුගේ අභිප්‍රායන් , අවශ්‍යතාවයන් අනුව ක්‍රියා කරන ආකාරය අධ්‍යයනය කරයි.ප්‍රජානන මනෝ විද්‍යාව පෙර කාලීන මනෝ විද්‍යාත්මක ප්‍රවේශණයන්ගෙන් ප්‍රධාන ආකාර දෙකකට වෙනස් වේ. එය විද්‍යාත්මක මතය පිළිගන්නා අතර අන්තරාවලෝකනය පර්යේෂණ සඳහා යොදා ගන්නා ක්‍රමයක් ලෙස ප්‍රතික්ෂේප කරයි. (උදාහර