යන් අසලදී කළ කැණීම් වලින් මුල් ජනාවාස පෙන්නුම් කරයි. යම් විට චීනයෙන් සොයා ගත් හෝමෝ ඉරෙක්ටස් ආකෘතිය, 1923 දී සොයාගත් පිකිං මිනිසා විය හැක. ලියුසොවුහි ලියුසුයි ගුහාවෙන් හා ගුවන්ෂි පළාතෙන් ගොඩගත් මැටි කැබලි ද්විත්වයේ උත්පත්ති ක්රිී.පු. 16500 සහ ක්රි .පු. 19000 දක්වා දිව යයි.නව ශාලා යුගයචීනයේ ශිලා ලේඛන යුගය ක්රිය.පු. 10000 ලෙස සැලකිය හැක. ප්රාමග් චීන යුගයේ මෙනේරි කෘෂිකර්මාන්තය සදහා කාබන් වල නීර්ණය කර ඇත්තේ ක්රිර.පු. 7000 ටය. ෂින්හෙන් රටේ පිලිගැන්ග් සංස්කෘතිය, හෙනත් 1977 දී කණින ලදී. කෘෂිකර්මාන්තයත් සමග ජනගහණ වැඩිවීම, අස්වැන්න ගබඩා කිරීම හා යලි ප්රවයෝජනයට ගැනීම සහ විශේෂඥ කම්කරුවන් සහ පරිපාලකයන් ඇති විය. ශිලා ලේඛන යුග‍යේ අග බාගය වන විට‍ කහ ග‍ඟේ මිටියාවත සංස්කෘතික කේන්ද්රයයක් කොට ගෙන එහි ජනාවාස වු අතර මුලින්ම ගම්වැසියන් සොයා ගන්නා ලද්දේ එහිදීය. පුරාවිද්යා ත්මකව සැලකිය යුතු බොහෝමයක් දේ බන්පෝ හා ෂියෑන් වලදී සොයා ගන්නා ලදී. කහ ගඟට එම නම ලැබී ඇත්තේ ඉවුරේ සෑදුණු තුනී වැලි ලෝයෙස ජලය සමග එක්ව කහ පැහැයට ජල ගලන නිසාය.චීනයේ මුල් ඉතිහාසය පැටලිලි සහගතය. ඊට හේතුව, ශත වර්ෂ ගණනාවකට ඉහත සිදු වු සිදුවීම් ව