්ය හේතු කොට ගෙන දෘවිඩ සංස්කෘතික ව්‍යවහාරයත් හින්දු සමයත් ව්‍යප්ත වෙමිනි. හින්දු ආගමික ප්‍රබලත්වය නිසා බෞද්ධාගමට ප්‍රබල ප්‍රහාර එල්ල වන්නට විය. බෞද්ධ වෙහෙර විහාර පමණක් නොව බෞද්ධ භික්ෂූන් වහන්සේට ද හිරිහැර එල්ල වන්නට විය. එපමණක් නොව එකී තත්වය භාෂා සාහිත්ය ට ද විශාල බලපෑමක් ඇති කළේය. මේ හේතුව නිසා සාමාන්‍ය ජනයා බුදු දහමෙන් ක්‍රමයෙන් දුරස්වන්නට විය. ථෙරවාදී බුදු දහම විවිධ නිකායන් වලට බෙදීම නිසාත් අවුල් සහගත තත්වයක් උදා විය.මෙවන් කරුණු හේතු කර ගනිමින් බෞද්ධ බණ කථා සාහිත්යක අවශ්යතාව පැණනැගෙන්නට විය. ඒ අනුව බණ කථා සාහිත්යයේ ආරම්භයට තුඩු දුන් හේතුවක් වශයෙන්;අනුරාධපුර යුගයේ ඇතිවූ පාළි සාහිත්යයේ පෝෂණයත් පොළොන්නරු සමයේ ඇති වූ සංස්කෘත භාෂාවේ පෝෂණයත් නිසා සාමාන්ය ජනයාට ධර්මය තේරුම් ගැනීමට නොහැකි නිසාත් බණ කථා නම් සාහිත්යය ආරම්භ වීමේ තවත් අරමුණක් හැටියට පෙන්වා දිය හැක.පාඨකයා තුළ සදාචාරය වර්ධනයත් ඔහු කුසල ක්‍රියාවල පොළඹවා අකුසලින් වැලැක්වීමේ මූලික පරමාර්ථයක් වශයෙන් ද සලකා බෞද්ධ කථා සාහිත්ය ආරම්භ කළ බව සදහන් කළ හැකිය.මේ ආකාරයට බිහි වූ බණකථා සාහිත්යහය ආරම්භ වන්නේ ‘ගුරුළුගෝමී‘ පඩිතුමන්ගේ “අමාවතුර“ න