වේ පැවති නාගයන්ගේ අගනුවරට බැව් සඳහන් වේ.ආගමික සාහිත්‍ය තොරතුරු, අපේ වංසකථාවන් වූ දීපවංසය, මහාවංසය, හා ධාතුවංසය, සමන්තගසාදික ආදී අංශවලින්ද, භාරතීය හා ලාංකික ශිලාලේඛණ හා පුරාවිද්‍යාත්මක සාධක පිළිබඳ, ජනශෘති, ජනප්‍රවාද වලින්ද මේ පිළිබඳ තොරතුරු රැසක්‌ එක්‌රැස්‌ කරගැනීමට හැකිවී තිබේ.බුදුන් වහන්සේ බුද්ධත්වයට පත්වී සවක සතියෙහි අජපල් නුගරුක මූලයෙන් නික්‌ම නේරංජනා නදිය අසල මුචලින්ද රුක්‌ඛ මූලයෙහි වැඩ සිටිසේක. එතැන්හිදී ඉතා තදින් වර්ෂා වහින්නට විය. මෙහිදී බුදුන් වහන්සේට වැසි සුළං ආදියෙන් පීඩාවක්‌ ඇති නොවනසේ සත්වරක්‌ තම දරණිය වටකොට හිසමතින් පෙනගොබය සිටින සේ තබා ගනිමින් සත්දවසක්‌ ආරක්‍ෂා සලසාලනු ලැබුවේ මුචලින්ද නම් නාගරාජයාය. ඒ බව බුද්ධ චරිතයෙහි සඳහන් වී ඇත. මහා වංසයට අනුව බුදුන් වහන්සේ ලංකාවට වැඩම කරනු ලැබුවේ වඩුස්‌නාගල (නාගදීපයේ) චූලෝදර හා මහෝදර යන නාගරජුන් දෙදෙනා අතර මිණි පළඟක්‌ පිළිබඳව ඇතිවුණු අරගලය සංසිඳුවා ලීමටය. කැලණියේ මනිඅක්‌ත නාගරජුගේ ආරාධනයෙන් එහි වැඩම කළ බුදුරජාණන්වහන්සේගේ ධර්මය ශ්‍රවණය කළ ජනතාව පෙර අවස්‌ථාවලදී මෙන්ම තිසරණයෙහි පිහිටා පංච සීලය සමාදන් වී ඇත. (ම.ව. 1 පරි.)විනය පිටකය මහ