45–වර්තමානයඅදාළ තවත් ලිපි චීන ඉතිහාස කාලරේඛාවචීන ඉතිහාසයේ රාජවංශභාෂාමය ඉතිහාසයකලා ඉතිහාසයආර්ථික ඉතිහාසයඅධ්‍යාපන ඉතිහාසයවිද්‍යා සහ තාක්ෂණ ඉතිහාසයමාධ්‍ය ඉතිහාසයයුධ ඉතිහාසයනාවික ඉතිහාසයමෙම කොටුව:  නරඹන්නසාකච්ඡාවසංස්කරණයචීන සංස්කෘතියේ, සාහිත්‍යයයේ සහ දර්ශනයේ වැඩි ප්‍රගමනයක් සිදු වූයේ ෂෝවු රාජවංශ (ක්‍රි.පූ. 1046–256) සමයේ ය. නමුත් ක්‍රි.පූ. 8වන සියවස වන විට ෂෝවු රාජවංශය අභ්‍යන්තර සහ බාහිර පීඩනයන්ට ලක්ව කුඩා රාජ්‍යවලට කැඩී ගියේ ය. මෙය වසන්ත සහ සරත් සමයේ ඇරඹුම වූ අතර එය අනතුරුව සතුරු රාජ්‍ය යුගය දක්වා විහිදිණි. මෙය චීන රාජවංශයේ දුර්වල රාජ්‍ය සමයන් අතුරින් එකක් ලෙස සැලකෙන අතර මෑතක දී එනම් 1927දී ඇරඹුණු චීන සිවිල් යුද්ධය ද එවැනි අවස්ථාවකි.බහු රාජධානි සහ යුධඅධිපතිවරුන්ගේ යුගයන්හි දී, චීන රාජවංශ විසින් චීනයේ විවිධ ප්‍රදේශ පාලනය කර ඇත. සමහර යුගයන්හි දී පාලනය නූතන ෂින්ජියෑං සහ ටිබෙටය වැනි පදේශ දක්වා ද විහිදිණි. ක්‍රි.පූ. 221දී චින් රාජවංශ‍යේ චින් ෂි හුවාං විසින් විවිධ සතුරු රාජ්‍ය එක්සත් කර "අධිරාජයා" (හුවාංඩි) යන විරුද නාමය ආරූඪ කර ගන්නා ලදී. මෙය මහේශාක්‍ය චීන අධිරාජ්‍යයේ ආරම