ජලාඝ්‍ර වල කුඹුක් මී ආදී පැළ සිටවා උල්පත් තෙතමනය ආරක්ෂා කරගැනීමට කටයුතු යෙදිය යුතුව ඇත.නමුත් මෙම ස්ථානයේ ඇති පාරිසරක සුන්දරත්වය හා ඓතිහාසික වැදගත්කම නිසිලෙස වටහා ගත්තොත්  සංචාරක ආකර්ෂණය හොරණ නගරය වෙත ලබාගත හැකි ස්ථානයක් වනු ඇත.  සැබැවින්ම ඇල්ලේ කන්ද හා හොරණ අවට කලාපය ඓතිහාසිකව හඳුන්වනු ලැබුනේ හිරණමළය නොහොත් හිරඤ්ඤමළය ලෙසින. හිරණ්‍යමළය එනම් ඇල්ලේ කන්ද අවට ඉතිහාසය ප්‍රාග් ඓතිහාසික යුගයට දිව යනු ඇතැයි අප සැක කරයි. ඒ මන්ද යත් ප්‍රාග් මානවයාගේ දිවි පැවැත්ම පහසු කරලීමට අවැසි සියලු පහසුකම් ඇල්ල කන්ද අවට  පරිසරය පොහොසත්ය.දියඇල්ල ඇතුළු දියදහරා, සෞම්‍යය දේශගුණය. වනහාමිගේ ගල්ගුහාව, විවිධ භූ විශමතායන්ගෙන් යුත් භූ පරිසරය එම මානව ජනාවාස කරණයට හේතු සාධක වන්නට ඇත. ජනප්‍රවාදගතව හොරණ ඇල්ලකන්ද අවට ප්‍රෙද්ශයට හිරණ්‍යමළය යන නාමය පටබැදීමට හේතු වී ඇත්තේ හිරණ්‍යක නම් පාලකයෙක්ගේ ජන්මභූමිය වූ නිසාය. හිරණ්‍යමළය ගැන මහාවංශ සටහන් කිහිපයක්ම පවතී. මහා විජයබාහු රජුගේ සටන් ව්‍යාපාරයේ හා දෙවන පැරකුම් රජුගේ සෙනවියෙක් වන දේව පතිරාජයන් ගැනද තොරතුරු පවතී.පසුකාලයේ හිරණ්යමළය රයිගම රාජධාණියේ දීප්තිමත් පෙදෙසක්වූ අතර ඇල්ලේ 