ම දළදා පූජාව පවත්වා තෙවරක්ම ලංකා රාජ්‍යයෙන් දළදාව පුදා ඇත. එතැන් සිට රාජ්‍ය පැමිණි සෑම රජ කෙනෙකුම ශ්‍රි දළදා වහන්සේ සිය රාජ්‍යත්වයේ සංකේතය ලෙස සලකා කටයුතු කලද සියලු රජවරුන් දළදාව පිදුබව පිළිගත නොහැක්කේ රජවරු කිහිපදෙනෙක් පමණක් දළදාව පිදු බව සදහන්ව ඇති හෙයිනි.මේ යුගයේදී දළදා වහන්සේ ගැන වංශකථාවේ සදහන් වන්නේ කලාතුරකින් වුවද බොහෝ සිංහල බෞද්ධයන්ගේ සිත් දළදා ඇදහිල්ල කෙරෙහි ඇදී ගිය සැටිත් එකල රජවරුන් ඉතා උනන්දුවෙන් දළදා පූජා පැවැත්වූ සැටිත් පාහියන් හිමියන්ගේ විස්තරයෙන් අපට දැනගත හැකිය. රජ පවුලේ අයගෙත් උසස් නිළධාරීන්ගේත් නම් වලට මුලින් "දාඨා” (සිං,දළ) යන්න යෙදී තිබීමෙන් පසු කාලයේදී දළදා ඇදහිල්ල කොතරම් වැදගත් කොට සලකන ලද්දේද යන්න පැහැදිලි වේ.50ඉහත විස්තර අනුව බැලූ කළ දළදා පෙරහැර මුල්වරට ලංකාවේ ආරම්භ වී ඇත්තේ ක්‍රි.ව. හතරවන සියවසේදීය. එනම්  ක්‍රීර්ති ශ්‍රී මේඝවර්ණ (ක්‍රි.ව 301-328) රජතුමාගේ කාලයේය. මෙහිදී දළදාව රාජකීය මන්දිරයේ සිට අභයගිර විහාරයට පෙරහැරින් වැඩමවා එය දර්ශනය කොට විවිධ පුද පූජා පැවැත්වීමට සැලැස්සූ බව පෙනේ. දළදා වහන්සේ අභයගිරියට වාර්ෂිකව වැඩමවා  පෙරහැරක් කරවීමෙන් පෙනෙන්නේ අභයගිරි හා 