ය සම්බන්ධ බෞද්ධ ඉගැන්වීම් යටතේ පරිසරය කොටස් දෙකකට බෙදා දක්වයි.අභ්‍යන්තර පරිසරයබාහිර පරිසරයපහස්සරම්දං භික්ඛ්වේ චිත්තංකාචකෝ ආගන්තුතේහි උපක්ඛතිලෙසෙහි උපක්ඛ්ලිට්ඨං:මිනිසා උපතින්ම පිරිසිදු බව බුදුසමය උගන්වයි. පරිබාහිරව මිනිස් සන්තානය තුළට ඇතුළු වන හා ඇතුළු කරනු ලබන ලෝභ,දෝෂ,මෝහ,ඊර්ෂ්‍යා යනාදි කෙලෙස් දුවිලි අපිරිසිදු වෙයි."තථගතයන් වහන්සේගේ මුලික ඉගැන්වීම් වන්නේ මේ කෙලෙස් දුවිලි පිස දමා ප්‍රභාස්වරවු ආලෝකමත් වු මානසික පරිසරයක් ඇති කර ලීමයි"(ධර්මපාලහිම් බොම්රියේ"බුදුසමය හා පරිසරය".60 පිට) මානසික පරිසරය ප්‍රභාස්වර කරගැනීමට බුදුන්වහන්සේ ඉදිරිපත් කර ඇත්තේ ත්‍රිශික්ෂාව,හා ආර්‍ය්‍ය අෂ්ටාංගික මාර්ගයයි. "මධ්‍යම ප්‍රතිපදාවේ ශිල සමාධි ප්‍රඥා යන ත්‍රිශික්ෂා තුළින් පරිශුද්ධත්වයටපත් පූර්ණ මිනිසෙක් බිහි කිරීමේ මාර්ගය හෙළි පෙහෙලි කර පෙන්වයි" (ධර්මපාලහිමි බොමිරියේ " බුදුසමය හි පරිසරය " 62 පිට)අර්ය අෂ්ටාංගික මාර්ගය තුළින් බුදුන්වහන්සේ පුද්ගලයා නිවැරදි දැක්මක් ඇති කරගෙන විමුක්තිය ලබාගන්නා අයුරු පැහැද්ලි කරයි. පුද්ගලයාගේ උපතේදි ප්‍රභාස්වරව පැවති පසුව පිටතින් පැමිණි කෙලෙස් දුවිලි වලින් දුෂිත වු සිත 