ිවිධාකාර දෘෂ්ඨිකෝණ සහ සංවිධානයන් (පර්යාවලෝකය) සහ සංකේත වැනි ද්‍රෘෂ්ඨිවාදී ක‍්‍රමවේදයෙන් වෙනස්වූවකි. උදාහරණයක් ලෙස අසල ඇති වස්තූන්ගේ සෙවණැලි හා පරාවර්තනයන් හේතුකොටගෙන සුදු පාට බිත්තියක එක් එක් ස්ථානයේ විවිධ තීව‍්‍රතාවයන් සහිත යැයි සිත්තරෙකුට හැඟී යා හැක. නමුත් පරම වශයෙන් සුදු බිත්තිය සුදු බිත්තියක්මය. තාක්‍ෂණික ඇඳීමේදී රේඛාවක ඝනකම පරමයකි. වස්තුවක පරම පිට දාරය  සීමාකිරීමේදී සිත්තරුන් යොදා ගන්නා සංජානන රාමුවෙන් මෙය වෙනස් වෙයි.සංගීතයේදී ස්වරමානය සහ රිද්මය මෙන් සිතුවම් කිරීමේදී වර්ණය සහ වර්ණ ස්වභාවය එහි හරය වෙයි. වර්ණය බෙහෙවින්ම විෂයබද්ධ වන නමුත් නිරීක්‍ෂණය කළහැකි මානසික බලපෑම් සහිත වෙයි. කෙසේවෙතත් මෙය එක් සංස්කෘතියකින් තවත් සංස්කෘතියකට වෙනස් වියහැක. බටහිර ශෝකවීම සමග කලූ වර්ණය බැඳී තිබුණද පෙරදිගදී එම වර්ණය වන්නේ සුදුය. ගොයතේ, කැන්ඩින්ස්කි, නිව්ටන් වැනි සමහර සිත්තරුන්, න්‍යායවේදීන්, ලේඛකයින් සහ විද්‍යාඥයින්ට තමන්ටම වූ වර්ණ පිලිබඳ න්‍යායයක් විය. උදාහරණයක් ලෙස ‘රතු’ යන වචනය ගතහොත් වර්ණාවලියේ රතු පැහැය ලෙස හැඳින්විය හැකි විශාල වර්ණ පරාසයක් ඉන් ආවරනය වෙයි. සංගීතයේ විවිධ ස්වර පිලිබඳ පවතින එකඟතාව