ම්මාදිට්ඨිය යනු චතුරාර්‍ය සත්‍ය අවබෝධයයි.  චතුරාර්‍ය සත්‍ය නොමැති විට සංසාර ගත සත්‍වයාගේ දිට්ඨිය තුල විවිධාකාර දැක්මයන් පැවතිය හැක. එනමුත් සම්මාදිට්ඨිය ඇති විට දැක්ම තුල අන්තර්ගත වන්නේ චතුරාර්‍ය සත්‍ය පමණි.වේදනානුපස්සනාව[සංස්කරණය]වේදනානුපස්සනාව කොටස් 9 කින් යුක්ත ය. ඒවා නම් සුඛ වේදනා, දුක්ඛ වේදනා, උපේක්ඛා වේදනා, සාමිස සුඛ වේදනා, සාමිස  දුක්ඛ වේදනා, සාමිස  උපේක්ඛා වේදනා, නිරාමිස සුඛ වේදනා, නිරාමිස  දුක්ඛ වේදනා හා නිරාමිස  උපේක්ඛා වේදනා  යවේදනා[සංස්කරණය]වේදනා යනුවෙන් බෞද්ධාගමේ හඳුන්වන්නේ හැඟීම් දැනීම හෝ සංවේගයයි. එය අපය හෝ ප්‍රිය හෝ සාමාන්‍ය වින්දනයක් විය හැකිය. මෙය එකතු වන්නේ විඥානය සමගය.     බෞද්ධාගමේ සඳහන් පරිදි අල්ලාගැනීමට ඇති තණ්හාව වේදනාවට මුල් වේ. උපලක්ෂණවේදනා සංකල්පය බෞද්ධාගමේ තුන් ආකාරයකට බෙදී ඇත. ඒ මද්‍යස්ථ ප්‍රසන්න අප්‍රසන්න ලෙසටය. චෛතිසික සමස්තයයම් දෙයකට බොහෝ ඇල්මක් ඇති කර ගැනීමේදී මුල් ව වන කරුණු 5න් එකක් “වේදනා” වන්නේය.  ප්‍රධාන කොන්දේසිපටිච්චසමුප්පාදයේ බුදුන් වහන්සේ කරුණු දක්වා ඇත්තේ මේ අන්දමින්ය. වේදනා හට ගන්නේ ස්පර්ශයකින්යතණ්හාව ඇති කිරීමට එක්