ේදී එයට ආගමිකව සහ සංස්කෘතිකව ඉතා වෙනස් වූ ඉස්ලාමීය ලෝකයත් සමග ජීවත් වන්නට සිදු විය. ඔටෝමාන් අධිරාජ්යයෙන් පිටස්තරව පැවති එකම  ඕතඩොක්ස් නිකාය වනුයේ රුසියානු  ඕතඩොක්ස් නිකාය පමණි. මෙම භෞමික සහ බුද්ධිමය විභේදනය හේතුවෙන් පෙරදිග  ඕතඩොක්ස් මතවාද ප්‍රතිසංස්කරණ සමයේ දී නොනැගුණි. එමනිසා වැදගත් මතවාදී විවාද  ඕතඩොක්ස් වරුනට ආගන්තුක හා නොවැදගත් වේ. ඔවුන් කිසි විටෙක ප්‍රතිසංස්කරණ  තම දේවධර්ම හැදැරීම් තුලට වැදගත්තේ නැත.ඔටෝමාන් අධිරාජ්යයේ ආගමික නිදහස[සංස්කරණය]බයිසැන්තින් අළු මතින් නැගී සිටි නව ඔටෝමාන් අධිරාජ්‍යය ප්‍රථමික හෝ ම්ලේච්ඡු එකක් නොවීය. ඉස්ලාම් ධර්මය ජේසුස් වහන්සේ ශ්‍රේෂ්ට ශාස්තෲවරයෙක් ලෙස පිළිගත් අතර ක්‍රිස්තියානි භක්තිකයන් ප්‍රධාන ග්‍රන්ථයට අයිති මිනිසුන් ලෙස සැළකීය. මෙහෙමුට් ද කොන්කරර් දේවස්තාන වලට ඡන්දයෙන් නව පූජකවරයෙක් පත්කර ගැනීමට අවසර දුන්නේය. හාජියා සොෆියා සහා පාතිනන් වැනි සියවසකටත් අධික කාලයක් ක්‍රිස්තියානි දේවස්තාන ව පැවති ස්ථාන මුස්ලිම් පල්ලි බවට වෙනස් කළ ද කොන්ස්තන්තිනෝපලයේ හා වෙනත් ස්ථාන වල පිහිටි තවත් බොහෝ දේවස්තාන ක්‍රිස්තියානි පාලනය තුලම පැවතුණි. ඉස්ලාම් නීතිය ජාතිය හා ආගම අ