ඩයිනෝසරයන්ද හදිසියේම වඳවී විනාශ වී ගියේය. ඉන් වසර ලක්ෂ ගණනකට පසු ප්‍රථම වානර මිනිසා ලොව පහළ වූවේය. වානරයා මිනිසෙකු බවට විකාශය වෙද්දී පෘථිවි අභ්‍යන්තරයේද වෙනස්කම් රැසක සිදුවන්නට විය. පෘථිවිය මතුපිට මහ පොළොවේත් සාගරයේත් ජීවත් වූ ගහ කොළ සහ සතා සීපාවාගේ දේහ කොටස් විවිධ ආකාරයෙන් ජලය සමඟ එක්වී මහ සාගරය පත්ලේ තැන්පත්ව තිබුණි. මේ සාගර පත්ලේ තැන්පත් වූ රොඩු බොඩු මතට ගංගාවන් ඔස්සේ ගලා ආ රොන් මඩද පතිත වන්නට විය. සාගර පත්ලේ තිබූ අවසාධිත කොටස් හා රොන් මඩ එකතුවී අමුතුම පල්පයක් වැනි මිශ්‍රණයක් හට ගැණුනි. දින, සති, මාස හෝ වසරක් දෙකක් නොව වසර ලක්ෂ ගණනක් ගතවී ගියේය. පෙරකී පල්පය මතට තව තවත් රොන් මඩ වැලි හා පස් තැන්පත්වීමෙන් ඒ මත නිර්මාණය වූයේ ඝනැති පාෂාණ ස්ථරයකි. මුලින් හටගත් පල්පයට මේ නව පාෂාණය හේතුවෙන් අධික තෙරපුමක් ඇති විය. මෙම තෙරපුමත් සමගම මිශ්‍රණයේ වූ කාබන් හා හයිඩ්‍රජන් යන මූල ද්‍රව්‍ය දෙක විශාල වෙනස් කම්වලට බඳුන් වූවේය. ඉහළින් පැවැති ආගන්තුක පාෂාණමය ව්‍යුහය හේතුවෙන් පහතින් වූ මිශ්‍රණයට වායු ගෝලයේ තිබූ ඔක්සිජන් හමුවූයේම නැත. මිහිතලය මත විවිධ ශිෂ්ඨාචාර ඇතිවී නැතිවී යද්දී පොළොව යට සිදුවූ මේ පරැළිය ව