ික ක්‍රමවල සිටම මනා සබැඳියාවක් ඇති අතර එය වටහා ගැනීමට දැන් සමත් වී ඇත. මුහුදු ජීවිතය හා ද්‍රව්‍යට (කාබන් චක්‍රය වැනි), වාතය (පෘථිවියේ ශ්වසනය සහ පරිසර පද්ධති තුළ ශක්ති යාමනය) පිළිබඳ ද මිනිසාගේ\ වැටහීම ක්‍රමයෙන් වර්ධනය වෙමින් පවතී.ඒ කෙසේ වෙතත් සාගරයේ  ඉතා විශාල ප්‍රමාණයක් තවමත් අප විසින් සොයා නොගත් නිරාවරණය නොවූ කොටස් ලෙස ද පවතී.සොක්ටා කෝ - භූමි විස්තරය[සංස්කරණය]මෙහි දැක්වෙන්නේ පකිස්ථානයේ පස්නි ප්‍රදේශය යාබදව සොක්ටා කොහ් ආශ්‍රිතව පිහිටා තිබු වෙරළ ආශ්‍රිත හරප්පා ජනපදයේ පරිගණක ඇසුරින් කරන ලද ප්‍රතිනිර්මාණයකි.සොක්ටා කෝ යනු සාදි කෞර් ගංගා මිටියාවතෙහි ඇති කුඩා කඳු ගැට අතරින් මතුවු කඳු ගැටයක් වේ. එය පස්නි ප්‍රදේශයේ උතුරින් පිහිටා ඇති කඩතොලු සහිත ස්ථාන කඳු පංති වලින් වටවී ඇත. වර්තමානයේ දී ගංගාවක් එයට ආසන්නයෙන් ගලා බසියි. කුඩා දියපාරවල් සහ දොළ පාරවල් වැඩිවශයෙන් ම වර්ෂා ජලයෙන් පෝෂණය වන අතර  එම ජලය  සාදි කෞර් වෙත ‍එකතු වේ.කඳු පංතිය ප්‍රදේශය පුරා සැතපුම් දෙකක් පමණ පැතිරෙන අතර සැතපුමකට වඩා අඩු ඉතිරි ප්‍රදේශය ගිණිකොණ ප්‍රදේශයට පැතිර ඇත. එය භූමියේ සිට ඇගයීම අපහසු කරුණක් වන්නේ එය ආසන්නයේ තවත්