ර එම ක්‍රියාවලිය අනුකලනය ලෙස හැඳින්වේ. අවකලනය සහ අනුකලනය කලනයේ මුලික ක්‍රියාදාමයන් වේ.අවකලනය සහ ව්‍යුත්පන්නය[සංස්කරණය](විශාලනය සඳහා ක්ලික් කරන්න) සැම ලක්ෂයකදිම  f(x)=1+xsin⁡x2{\displaystyle \scriptstyle f(x)=1+x\sin x^{2}} ශ්‍රිතයේ ව්‍යුත්පන්නය රේඛාවේ බෑවුම වන අතර එනම් රේඛාව x අක්ෂයේ ධන  දිශාව සමග සාදන කෝණයේ ටන්ජනය වේ. රේඛාව සැම විටම  නිල් පැහැති වක්‍රයට ටැංජන රේඛාවක් වේ. ව්‍යුත්පන්නය ධන වන විට  රේඛාව කොළ පැහැයද රින වනවිට රතු පැහැයද අගයක් නොමැතිවිට කළු පැහැයද ගනී.අවකලනය යනු ස්වායත්ත විචල්‍යය(x)හි වෙනස්වීම අනුව පරායත්ත විචල්‍යය(y)හි වෙනස්වීමේ සීග්‍රතාවය ගණනය කිරීමේ ක්‍රමයකි. මෙම වෙනස්වීමේ සීග්‍රතාවය x විශයෙන් y හි ව්‍යුත්පන්නය ලෙස හැඳින්වේ. තවද, x අනුව y හි පරයත්තතාවය යන්නෙහි අදහස නම් y යනු x හි ශ්‍රිතයක් යන්නයි.මෙම සම්බන්ධතාවය y = f (x) ලෙස දැක්විය හැක. මෙහි f යනු ශ්‍රිතයයි. x සහ y යනු තාත්වික සංඛ්‍යා නම්, x ට එරෙහිව y ප්‍රස්ථාරගත කලවිට ව්‍යුත්පන්නය මගින් එම වක්‍රයෙහි සෑම ලක්ෂයකදීම අනුක්‍රමණය මනිනු ලැබේ.සරලම අවස්ථාව නම් y යනු x හි රේඛීය ශ්‍රිතයක් වීම