ංකීය භික්ෂූන් අතර ආනන්ද මෛත්‍රෙය නාහිමියන් වඩාත් ප්‍රචලිත වුයේ භාවනායෝගී භික්ෂුවක් ලෙස හා  එයින් ප්‍රතිඵල නෙලාගත් කෙනෙකු ලෙසය. ඒ නිසාම බෞද්ධයින් විශාල වශයෙන් උන්වහන්සේ සොයා පැමිණියහ. එම විෂයට අදාල ලිපි සහා පොත් පත් රැසක් ම උන්වහන්සේ විසින් රචනා කර තිබේ.ලොව තිබෙන සෑමහෝ භාවනා සම්ප්‍රදායක් පිළිබදව පාහේ උන්වහන්ස්‍සේ ට දැනුමක් තිබු අතර එය බුදු රජුන්ගේ භාවනා මාර්ගය සමග සම විෂම වන ආකාරය පැහැදිලි කිරීමේ පරිනත බවක් ද උන්වහන්සේ වෙත වීය. එමෙන්ම එම ක්‍රමවල උපයෝගිතාව පිළිබදව උන්වහන්සේට අවබෝධය තිබිණි. උන්වහන්සේ ගේ දිනපොත් වල තමන්වහන්සේ භාවනාවේදී කුමන අත්දැකීම් ලැබුවේ ද යන්න පැහැදිලි වන ආකාරයෙන් සටහන් තබා තිබේ.ආනන්ද මෛත්‍රෙය නාහිමියන් පාලි ත්‍රිපිඨකය සිංහලයට නැගීම ආරම්භ කරන ලද්දේ ගෙවුන සියවසේ තෙවන දශකයේ දීය. පස්වන දශකයේ දි රජය විසින් මෙම භාරදුර කාර්යයේ වගකීම බාරගත් අතර උන්වහන්සේ ත්‍රිපිටක සංස්කරණ මණ්ඩලයේ සභාපති දුරයට පත්වුහ. ත්‍රිපිටක සාහිත්‍යයට අමතරව පාලි, සංස්කෘත  හා ඉංග්‍රිසි යන භාෂාවන් සදහා ව්‍යාකරණ පොත් කීපයක්ම උන්වහන්සේ සංස්කරණය කළහ.උන්වහන්සේ තම අධිමානසික බලයෙන් දෙවියන් සහ අමනුෂ්‍ය කොටස් දැ