්  හදුන්වන නම - ගුණරතන විද්‍යාලය) ශ්‍රී ලංකාවේ රජයේ පාසලකි. එය ශ්‍රී ලංකාවේ  මාතර දිස්ත්‍රික්කයේ පාලටුව ප්‍රදේශයේ පිහිටා ඇත.උනැල්ල ශ්‍රී නාගාරාම පුරාණ විහාරස්ථානයේ විහාරාධිපතිව වැඩසිටි ගුණරතන මාහිමියන්ගේ  ආදිකතෘත්වයෙන් 1926 වර්ෂයේදී  පෞද්ගලික බෞද්ධ පාඨශාලාවක් ලෙස විද්‍යාලයක් අරඹන ලදී.ගුණරතන විද්‍යාලය දක්ෂිණ ශ්‍රී ලංකාවේ දීර්ඝතම ඉතිහාසයක් ඇති පාසල් බෞද්ධ පාසල් වලින් එකකි. මෙම විද්‍යාලය මේ වන විට රජයේ මෙහෙයවීමට අනුගත පළාත් පාසලක් වන්නේ ය.  අකුරැස්ස මාතර මර්ගය අසල පාලටුව නම් ගම්මානය මැද කදු මුදුනක පිහිටා ඇති මෙම විද්‍යාලය සුන්දර පරිසරයකින් යුක්ත කීර්තිමත් පාසලකි. මෙම විදාලය රජයේ මිශ්‍ර පාසලක් ලෙස ක්‍රියාත්මක වේ. ගුණරතන විද්‍යාලය 1920 බෞද්ධ පුනරුදයත් සමඟ ආරම්භ කරන ලදි. මුලින්ම උපකෘත සිංහල පාසලක් ලෙස ඇරබි මෙම විද්‍යාලයේ පුරෝගාමීත්වය දරන ලද්දේ උනැල්ල ශ්‍රී නාගාරාම පුරාණ විහාරස්ථානයේ විහාරාධිපතිව වැඩවිසු ගුණරතන මාහිමියන් විසින්ය. දැනට මෙම විද්‍යාලයේ සිසුන් 2500 කට අධික ප්‍රමාණයක් අධ්‍යාපනය ලබන අතර, ප්‍රාතමික අංශයේ සිට ද්විතික අංශය දක්වා මෙහිදි අධ්‍යාපනය හැදෑරීමට අවකාශ තිබේ. පුහුණු පළපුරුදු