ි මඟකාමච්ඡන්දරූප,ශබ්ද ආදී (පංචේන්ද්‍රිය)ලොභනිය වස්තූන්, අනිත්‍ය,දුක්ඛ, අසුභ, අනාත්ම වශයෙන් මෙනෙහි කිරීම. අනාගාමී හෝ අරහත් භාවයව්‍යාපාදමෛත්‍රිය මත පදනම් වීම.අනාගාමීතීනමිද්ධවීර්යයෙහි අනුහස් මෙනෙහිකිරීම. (උදා: ආලෝකයමෙනෙහි කිරීම) අරහත්උද්ධච්ඡ කුක්කුච්ඡනුවණින් මෙනෙහි කිරීමඅනාගාමී සහ අරහත්විචිකිච්ඡායෝනිසෝ මනසිකරයසෝවාන්බාහිර යොමු[සංස්කරණය]පංච නීවරණ සංරක්ෂණය කළ පිටපත 2015-08-03 at the Wayback Machineමෙම ලිපිය හෝ ලිපි කොටස පාරිසරික කලාප සමඟ ඒකාබද්ධ කිරීමට යෝජිතය. (සංවාදය)පරිසර කලාපයක් යනු පෘථිවියෙහි භූමි පෘෂ්ඨයේ පුළුල්තම ජෛව භූගෝල විද්‍යාත්මක බෙදීම වන අතර එය පදනම්ව ඇත්තේ භෞමික ජීවීන්ගේ ව්‍යාප්ති රටාවන් අනුවය.පරිසර කලාප විසින් නිරූපණය කරනුයේ, සාගර, පුළුල් කාන්තාර, උස් කඳු පංති වැනි, සංක්‍රමණයට බාධා පමුණවන භූගෝලීය අංගයන් නිසා, එකිනෙකින් වෙන් ව පැවති හා, එ නිසා  දිගු  කාල පරිච්ඡේදයන් තුල සාපේක්ෂ ඒකලනයෙන් ජීවින් පරිණාමයවූ, පෘථිවි පෘෂ්ඨයෙහි මහත්වූ විශාල ප්‍රදේශ වෙති. එබැවින්, ඔවුන්ගේ ජෛව භූගෝලීය පෙදෙස හවුලේ භුක්ති විඳිම පදනම් කොට ගෙන ජීවීන්  සාමාන්‍ය කණ්