ම(පංච මහා භූත)  මුලික අංග පහ[සංස්කරණය]පුරාණ වේද චින්තන කර්මයට අනුව විශ්වාස වූ සියල්ල   පංචමහාභූත නමින් හැඳින්වෙන අංග පහකින් සැදුම්ගෙන ඇත.ආපෝ	 -	ජලය ,  එමගින් රස සංවේදනය වේ. රස සංවේදන අවයව වන්නේ දිවයි.තේජෝ     -	ගින්න ,  වර්ණ පිළිබඳව දෘෂ්ටිමය  සංජානනය ලබාදේ (රූප )  , සංවේදක අවයවය වන්නේ ඇසයි.	වායු      -	වාතය , දැනීම පිළිබඳ අවබෝධයක් ලබා දේ. (ස්පර්ශ)  සංවේදක අවයවය වන්නේ සමයි.පෘථිවි     -	පෘථිවිය , ගඳ , සුවඳ පිළිබඳ දැනීම ඇති කරයි. (ගන්ධ) සංවේදක අවයවය වන්නේ නාසයයි.ආකාශ	 -	අවකාශය ,  ශ්‍රවණය ඇතිකරයි. (ශබ්ද) සංවේදක අවයවය කනයි.ඉහතින් සඳහන් කරන ලද්දේ ආයුර්වේද වෛද්‍ය ක්‍රමය ගෙඩනැගී ඇති පදනම හා මූලධර්මයන්ය. මෙකී අංග පහම අප ජීවිතය කෙරෙහි ප්‍රධාන බලපෑමක් ඇති කරනුයේ සිරුර  සෑදී ඇත්තේ  මෙම මහාභූතයින් (අංග) වලින් බැවිනි. සියළුම පදාර්ථයන් තරලමය ලෙසට සැලකේ. ඒවායෙහි සංඝටකයන් අතර තුල්‍යතාවය නිරන්තරයෙන්ම වෙනස් වේ.තුන්දෝෂ[සංස්කරණය]ආයුර්වේදයෙහි සිරුර , මනස සහ  අධ්‍යාත්මය අතර එකතුවක් ගැන විග්‍රහ කෙරේ. එක් එක් අංගවල ප්‍රමුඛතාවය අනුව සිරුර  වර්ග තුනකි. මේවා තුන් දෝෂ නම් වේ.1)	වාත (වා)	        - 	