හම්,1983 : 981 ).මිනිසුන් රෝගි කිරිමට සමත් බලයක් යක්ෂයන් සතුව ඇත. ඔහු ඒ සම්බන්ධයෙන් යක්ෂයන් අතර නායකයා වන වෙසමුණි රජුගෙන් අවසර ගෙන ඇත. යක්ෂ භූත පිසාචයන් ලෙඩ රෝගවලට මුල් වන බව පෙනේ. යක්ෂයින් තුළද විවිධ තරාතිරම් ඇත. නායකයෙකු වෙයි. ඔහු වෙසමුණි නම් වේ. මිනිසුන් මැරීමට යකුනට තහනම් කර ඇති මොහු ලෙඩ රෝග ඇති කර තම අභිමතාර්ථ සාධනයට ඉඩ හැර ඇත. යක්ෂයන් අතර වුව රීරි යකා බල සම්පන්නයෙකු ලෙස හැදින්වේ. මොහු  විශේෂයෙන්ම ලේ හා සම්බන්ධ රෝගවලට ප‍්‍රධාන වන ආකාරයක් පෙනේ. විශේෂයෙන්ම ස්ත‍්‍රීන්ගේ රෝග හා සමග මෙම සංකල්පය ගොනු   වී ඇත. කිළි අවස්ථාවලදී  විශේෂයෙන් මෙම බලපෑම් වලින් මිදීමට නොහැකි බව ඔවුන්ගේ විශ්වාසයක් පවතින නිසා කෑම ගැනීම්වලින් පවා ඉතා ප‍්‍රවේශම් වේ (ධර්මකීර්ති, 1996 : 178).මේ ආදි විශ්වාසයන් මත එල්බ මිනිසුන් යක්ෂ දෝෂයක් වැළඳී ඇති බව දැන ගත් වහාම ඒ හා සම්බන්ධ ප‍්‍රතිකාර ක‍්‍රමවලට යොමු වෙති. බෞද්ධ සංකල්පයට අනුව සියල්ල ”කර්මය” මත පදනම් වන බවට විශ්වාස කරති( this statement is incorrect). ඔවුන්ගේ මුවග නිතර රැදෙන සංකල්පයක් ලෙසට  ”පූරුවේ කර්මය තමයි” (පෙර කරන ලද කර්ම ) යන්න දැක්විය හැකිය. එනම් පුනර්භවය පිළි