ම් ආධාරයෙන් පුරාතන සංගීත උපකරණ රැසක් සොයගන්නා ලද අතර එම උපකරණ වලට විනා විශේෂ නාමයක්, හාප් වර්ගයේ වීනා දෙකක්, රීදි බටනලාවක්, කෛතලාමයක් අයත් විය.1920 දී ලෙන්ඩි වුලි විසින් තවදුරටත් එම කැණිම් ස්ථාන පරික්ෂාවෙන් පසු දීරාපත් නොවන ද්‍රව්‍යයයෙන් සාදන ලද සංගීත භාණ්ඩ කොටස් කිහිපයක් සොයා ගන්නා ලදි. කාබන් කාල නිර්මාණයට‍ අනුව මෙම උපකරණ ක්‍රි.පු. 2600 දිත් 2500 දිත් අතර කාලයට අයත් බව නිගමනය විය. එමෙන්ම මෙසපොටේනියානු නිපුර්හි හමුවු විනාවකි නම් කරන ලද අකුරු විශේෂය ලෝව දැනට සොයා ගෙන ඇති සංගිත ස්වර සටහනක් කිරිමේ මුලාරාම්භය ලෙස සලකනු ලැබු අතර එය ක්‍රි.පු. 2000 කාලවකවානුවට අයත් වේ.වාදක මුහුණත්[සංස්කරණය]විවිධ සංගීත බාණ්ඩ නිපදවනු අයුරු එකිනෙකට වෙනස් වුවුද ඒවායින් සමහර ඒවා යතුරු පුවරුවක් සහිත නිසා එකම කාණ්ඩයකට වර්ග කරනු ලැබෙයි. මේවායේ සෑම යතුරක්ම එක් ස්වරයක් හෝ ස්වර කිහිපයක් නිපදවනු ලබයි. එනමුත් සෙසු යතුරු මගින්, එක් එක් සංගීත භාණ්ඩ ස්වර නිපදවනු ලබන යාන්ත්‍රණය වෙනස්ය. ඕගනයේදි එය මාත්‍රාව හසුරවනු ලබයි. වාතය මගින් ද රෙකෝඩියනයේදි වාතය පොම්ප කිරිමේ මගින්ද, පියානෝවේදි තත් කම්පනය මගින්ද, සමහර උපකරණ වලදි විද්‍