 <translate> Orílẹ̀-èdè tó jẹ́ pé àwọn òkun tó wà lápá ibẹ̀ nìkan ni wọ́n ti máa ń rí àwọn nǹkan yìí ni wọ́n ń pè ní ilẹ̀ olóoru. "Ìjì líle" ń tọ́ka sí àwọn ẹ̀fúùfù wọn tó ń yí po, tí wọ́n ń yí po ojú wọn tó mọ́ kedere, tí àwọn ẹ̀fúùfù wọn sì ń fẹ́ sí òdìkejì ọ̀nà aago ní apá Àríwá ayé, tí wọ́n sì ń fẹ́ sí òdìkejì ọ̀nà aago ní apá Gúúsù ayé. Òdìkejì ọ̀nà tí ẹ̀jẹ̀ fi ń ṣàn ni ipa tí Coriolis ní. Àwọn ìjì líle tó máa ń jà láwọn ilẹ̀ olóoru sábà máa ń wáyé lórí àwọn ibi tí omi ti móoru. Wọ́n máa ń rí agbára tí wọ́n ń lò látinú bí omi òkun ṣe ń dà dà nù, tó wá di àwọsánmà tó ń rọ̀ bí afẹ́fẹ́ tó tutù ṣe ń gòkè tó sì ń tutù débi tó fi máa dà bíi pé òjò ti rọ̀. Orísun agbára yìí yàtọ̀ sí èyí tí àwọn ìjì líle tó ń jà ní àárín òpin ayé, irú bí ìjì àríwá ìlà oòrùn àti ìjì afẹ́fẹ́ ní Yúróòpù, èyí tí àwọn ìyàtọ̀ tó wà ní àárín òpin ayé àti òpin ayé máa ń fà. Àwọn ìjì líle tí ó máa ń gbóná sábà máa ń wà ní àárín 100 àti 2,000 km (62 àti 1,243 mi) ní gígùn.  Ibo ni ìjì líle tàbí ìjì líle tó ń jà láwọn ilẹ̀ olóoru ti ń rí agbára rẹ̀? Ìdáhùn sí ìbéèrè yìí ni pé omi tó wà lójú òkun máa ń di ẹ̀fúùfù, èyí tó máa ń di àwọsánmà tó sì máa ń rọ̀ nígbà tí afẹ́fẹ́ tó tutù bá gòkè tó sì tutù débi tó fi máa kún. <ibo> "Ebe okpomọkụ" na-ezo aka n'ebe usoro ndị a sitere, bụ́ ndị na-etolite n'ihe fọrọ nke nta ka ọ bụrụ nanị n'oké osimiri ndị dị n'ebe okpomọkụ. "Ajọ ifufe" na-ezo aka na ifufe ha na-agagharị na gburugburu, na-agbagharị gburugburu anya doro anya ha, na ifufe ha na-efe n'ụzọ na-emegide usoro elekere na Northern Hemisphere ma na-efe n'ụzọ elekere na Southern Hemisphere. Ọdịiche dị n'okporo ụzọ nke mgbasa ọbara bụ n'ihi mmetụta Coriolis. A na-enwekarị oké ifufe ndị na-efe n'ebe okpomọkụ n'ebe mmiri dị ọkụ. Ha na-enweta ike ha site n'ịgbapụ mmiri si n'elu oké osimiri, bụ́ nke na-emesị ghọọ ígwé ojii na mmiri ozuzo mgbe ikuku na-ebili ma jụọ oyi ruo mgbe mmiri juru ebe nile. Isi iyi ike a dị iche na nke oké ifufe na-efe n'etiti latitude, dị ka nor'easters na ifufe ifufe Europe, nke a na-ebute site na ọdịiche dị iche iche nke okpomọkụ. Oke ifufe na-adịkarị n'agbata 100 na 2,000 km (62 na 1,243 mi) na dayameta.  Olee ebe oké ifufe na-esi enweta ike ya? Azịza ya bụ na mmiri na - esi n' elu oké osimiri apụ, bụ́ nke na - emesị ghọọ ígwé ojii na mmiri ozuzo mgbe ikuku dị mmiri mmiri na - ebili ma jụọ oyi ruo n"ókè nke imeju ya. 