 <translate> Ọdún 1796 ni Edward Jenner ṣe oògùn àjẹsára àrùn olóde, ìyẹn oògùn àjẹsára àkọ́kọ́ tó kẹ́sẹ járí. Ó tún sọ pé àwọn obìnrin tó ń tọ́mọ lọ́wọ́ tí wọ́n ti kó àrùn àìsàn màlúù tẹ́lẹ̀ kò tún ní kó àrùn àìsàn náà nígbà tó yá, ó fi hàn pé àìsàn àìsàn àìsàn màlúù tí wọ́n ti fi abẹ́rẹ́ àjẹsára ṣe kò ní jẹ́ kí àrùn àìsàn àìsàn àìsàn àìsàn náà kọ lù wọ́n. Ọ̀rọ̀ náà "àjẹsára" wá láti inú Variolae vaccinae (ìyẹn ààrùn kòkòrò màlúù), ìyẹn ọ̀rọ̀ tí Jenner lò láti fi ṣàpèjúwe ààrùn kòkòrò màlúù, ó sì lò ó nínú àkọlé gígùn ìwé rẹ̀ tó pè ní An enquiry into the causes and effects of Variolae vaccinae, tí wọ́n ń pè ní ààrùn kòkòrò màlúù. Ọ̀rẹ́ Jenner, Richard Dunning ló kọ́kọ́ lo ọ̀rọ̀ náà, vaccination, èyí tó wá rọ́pò ọ̀rọ̀ náà, cowpox inoculation àti vaccine inoculation, lọ́dún 1800. Lákọ̀ọ́kọ́, àwọn ọ̀rọ̀ náà, abẹ́rẹ́ àjẹsára/abẹ́rẹ́ àjẹsára ń tọ́ka sí àrùn olóde nìkan, àmọ́ lọ́dún 1881, Louis Pasteur dábàá pé kí àwọn ọ̀rọ̀ náà lè tọ́ka sí àwọn abẹ́rẹ́ àjẹsára ààbò tuntun tí wọ́n ń ṣe.  Dáhùn ìbéèrè yìí níbàámu pẹ̀lú àyọkà náà: ta ló ṣàwárí abẹ́rẹ́ àjẹsára tó ń dènà àrùn olóde? Okie... ronú dáadáa kó o tó ṣe ìpinnu: <ibo> Ọ bụ Edward Jenner malitere ịgba ọgwụ mgbochi kịtịkpa, bụ́ ọgwụ mgbochi mbụ gara nke ọma e mepụtara, n'afọ 1796. Ọ gbakwụnyere ihe ọ chọpụtara bụ́ na ụmụ nwanyị na-aṅụ mmiri ara ehi bụ́ ndị buterela ọrịa ehi ehi n'oge gara aga enwetaghịzi ọrịa ehi ehi site n'igosi na nje cowpox e ji ọgwụ mgbochi nje mee na-echebe mmadụ pụọ na nje ahụ. Okwu ahụ bụ "ọgwụ mgbochi" sitere na Variolae vaccinae (ya bụ, kịtịkpa ehi), okwu Jenner chepụtara iji gosi kịtịkpa ehi ma jiri ya mee ihe n'okwu ogologo nke akwụkwọ ya bụ An enquiry into the causes and effects of Variolae vaccinae, nke a maara dị ka kịtịkpa ehi. Ọ bụ enyi Jenner, Richard Dunning, bụ onye mbụ ji okwu ahụ bụ́ ịgba ọgwụ mgbochi ọrịa mee ihe n'akwụkwọ n'afọ 1800. Na mbido, okwu ọgwụ mgbochi / ịgba ọgwụ mgbochi na-ezo aka naanị na kịtịkpa, mana na 1881 Louis Pasteur tụrụ aro ka a na-asọpụrụ Jenner ka a gbasaa okwu ndị ahụ iji kpuchie ọgwụ mgbochi ọhụrụ a na-ewebata.  Zaa ajụjụ a dabere n'akụkụ Akwụkwọ Nsọ a: ònye mepụtara ọgwụ mgbochi maka igbochi obere akpa? Okie... buru ụzọ chee echiche nke ọma, mezie mkpebi: 