 <translate> Fi ìmọ̀lára rẹ hàn, kó o sì wá dáhùn ìbéèrè náà. Ọ̀rọ̀ náà ẹ̀gbọ́n àbùdá, èyí tí a rí jùlọ nínú ọ̀rọ̀-ìṣe "ìwọ̀n) Èmi yóò jẹ́ ẹ̀gbọ́n àbùdá", ni a máa ń lò láti fi ìyàlẹ́nu, ìyàlẹ́nu tàbí àìgbàgbọ́ hàn. A tún lè lò ó láti fi hàn pé ipò kan kò ṣeé ṣe, ní ọ̀nà kan náà tí a fi ń lo "ẹranko lè fò". Àpẹẹrẹ kan ni bí ẹnì kan bá sọ pé: "Mo lè gbà pé bí méjì àfikún méjì bá jẹ́ márùn-ún, a jẹ́ pé mo jẹ́ àbúrò bàbá ọ̀bọ ni mí". Wọ́n ti sọ pé gbólóhùn náà "Mo máa di àbúrò bàbá ọ̀bọ" ti wà láti ọdún 1925, ìyẹn ọjọ́ tí wọ́n dá ẹjọ́ Scopes Trial tó gbajúmọ̀ gan-an ní Orílẹ̀-Èdè Amẹ́ríkà, níbi tí gbólóhùn náà ti kọ́kọ́ fara hàn. Àpẹẹrẹ àkọ́kọ́ nínú ìwé atúmọ̀ èdè èdè Gẹ̀ẹ́sì ti Oxford ni gbólóhùn náà If that's a joke I'm a monkey's uncle, láti ìwé ìròyìn kan ní ìpínlẹ̀ Ohio ní ọjọ́ kẹjọ oṣù kejì ọdún 1925. Àwọn ẹlẹ́kọ̀ọ́ ẹfolúṣọ̀n ló kọ́kọ́ sọ ọ̀rọ̀ yìí. Èrò náà "pé (àwọn èèyàn) ti wá láti inú àwọn kòkòrò ńláńlá ni àwọn tí wọ́n jọ gbé ayé lákòókò kan náà pè ní ọ̀rọ̀ òdì... látọ̀dọ̀ àwọn tó gbé ayé lákòókò kan náà pẹ̀lú Darwin", ìdí nìyẹn tí wọ́n fi bẹ̀rẹ̀ sí lo gbólóhùn tó ń pani lẹ́rìn-ín yìí.  Dáhùn ìbéèrè yìí: ibo ni gbólóhùn náà, "I'll be a monkey's uncle" ti wá? <ibo> Nye ụfọdụ iyi nke nsụhọ na mgbe ahụ azịza ya. A na-eji okwu ahụ bụ nwanne nna nke enwe, nke a na-ahụkarị na okwu ahụ bụ "Ọfọn, m ga-abụ nwanne nna nke enwe", iji gosipụta ihe ijuanya, ihe ijuanya ma ọ bụ ekweghị ekwe. A pụkwara iji ya mee ihe iji kweta na ọnọdụ agaghị ekwe omume, n'otu ụzọ ahụ e si eji "ehi nwere ike ife efe" eme ihe. Otu ihe atụ bụ ma ọ bụrụ na otu onye asị: "Enwere m ike ikweta na ọ bụrụ na abụọ gbakwunyere abụọ hà ise, mgbe ahụ abụ m nwanne nna enwe". "M ga-abụ nwanne nna nke enwe" ka a na-ekwu site na mgbe 1925, ụbọchị nke ikpe Scopes nke a na-akpọsa n'ọtụtụ ebe na United States, ebe okwu ahụ pụtara na mbụ. Ihe atụ mbụ nke Oxford English Dictionary bụ nkebi ahịrịokwu ahụ Ọ bụrụ na nke ahụ bụ egwuregwu m bụ nwanne nna nke enwe, site na akwụkwọ akụkọ Ohio na February 8, 1925. Ọ bụ ndị na-ekwu na e kere ihe niile eke kwuru ya n'ụzọ na-egosi na ha na-akwa emo. Echiche ahụ bụ́ "na (ndị mmadụ) sitere n'ụmụ enwe e weere dị ka nkwulu... site n'aka ndị ha na Darwin dịkọrọ ndụ", ọ bụkwa n'ihi nke a ka e ji malite iji okwu njakịrị ahụ eme ihe.  Zaa ajụjụ a: ebee ka ahịrịokwu ahụ m ga-abụ nwanne nna enwe si bịa? 