24.4.2002 Publicatieblad van de Europese Gemeenschappen L 108/51 RICHTLIJN 2002/22/EG VAN HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD van 7 maart 2002 inzake de universele dienst en gebruikersrechten met betrekking tot elektronische-communicatienetwerken en -diensten (Universeledienstrichtlijn) HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD VAN DE EUROPESE UNIE, Gelet op het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeen- schap, met name op artikel 95, Gezien het voorstel van de Commissie (1), Gezien het advies van het Economisch en Sociaal Comité (2), Gezien het advies van het Comité van de Regio's (?), Handelend volgens de procedure van artikel 251 van het Ver- drag (%, Overwegende hetgeen volgt: (1) De liberalisering van de telecommunicatiesector en de toenemende concurrentie en keuzemogelijkheden op het gebied van communicatiediensten gaan hand in hand met een parallelle actie tot invoering van een gehar- moniseerd regelgevingskader dat de levering van de uni- versele dienst moet garanderen. Het concept van de uni- versele dienst moet evolueren teneinde gelijke tred te houden met de technologische vooruitgang, de markt- ontwikkelingen en de veranderingen in de behoeften van de gebruiker. Het regelgevingskader dat werd vast- gesteld voor de volledige liberalisering van de telecom- municatiemarkt in 1998 in de Gemeenschap, definieerde de minimumomvang van de universeledienstverplichtin- gen en legde regels vast voor de kostenberekening en financiering daarvan. Krachtens artikel 153 van het Verdrag dient de Gemeen- schap bij te dragen tot de bescherming van de con- sumenten. De Gemeenschap en de lidstaten zijn in het kader van de overeenkomst van de Wereldhandelsorganisatie inzake basistelecommunicatie verplichtingen aangegaan met betrekking tot het regelgevingskader voor telecom- municatienetwerken en -diensten. Elk lid van de WTO heeft het recht het soort universeledienstverplichting te bepalen dat het wenst te handhaven. Dergelijke verplich- tingen worden niet per se in strijd met de mededinging geacht, mits zij op een transparante, niet-discrimine- rende en uit mededingingsoogpunt neutrale wijze wor- (”) PB C 365 E van 19.12.2000, blz. 238 en PB C 332 E van 27.11.2001, blz. 292. PB C 139 van 11.5.2001, blz. 15. PB C 144 van 16.5.2001, blz. 60. Advies van het Europees Parlement van 13 juni 2001 (nog niet ver- schenen in het Publicatieblad), gemeenschappelijk standpunt van de Raad van 17 september 2001 (PB C 337 van 30.11.2001, blz. 55) en besluit van het Europees Parlement van 12 december 2001 (nog niet verschenen in het Publicatieblad). Besluit van de Raad van 14 februari 2002. ) den uitgevoerd en geen grotere last vertegenwoordigen dan nodig is. Het waarborgen van de universele dienst (dit is het tegen een betaalbare prijs voorzien in een vastgesteld mini- mumaantal diensten voor alle eindgebruikers) kan inhouden dat er moet worden voorzien in bepaalde diensten voor bepaalde eindgebruikers tegen prijzen die afwijken van die welke het resultaat zijn van normale marktomstandigheden. Het vergoeden van de onder- nemingen die worden aangewezen om onder zulke omstandigheden in dergelijke diensten te voorzien, hoeft evenwel niet tot concurrentieverstoring te leiden indien de specifieke nettokosten van de aangewezen onder- nemingen worden vergoed en de nettolast gecompen- seerd wordt op een uit mededingingsoogpunt neutrale wijze. In een concurrerende markt moeten bepaalde verplich- tingen gelden voor alle ondernemingen die openbare telefoondiensten op vaste locaties aanbieden, terwijl andere verplichtingen alleen moeten gelden voor onder- nemingen die aanzienlijke macht op de markt hebben of die als exploitant van de universele dienst zijn aange- wezen. Het netwerkaansluitpunt vormt voor regelgevingsdoel- einden een grens tussen het regelgevingskader voor elek- tronische communicatienetwerken en -diensten en de regeling voor telecommunicatie-eindapparatuur. Bepa- ling van de locatie van netwerkaansluitpunten valt onder de bevoegdheid van de nationale regelgevende instantie, zo nodig op basis van een voorstel van de betrokken ondernemingen. De lidstaten dienen ook in de toekomst te waarborgen dat de in hoofdstuk II beschreven diensten onder hand- having van de gespecificeerde kwaliteit beschikbaar gesteld worden voor alle eindgebruikers op hun grond- gebied, ongeacht hun geografische locatie, en dit tegen een in het licht van de specifieke nationale omstandig- heden betaalbare prijs. De lidstaten kunnen, in het kader van de universeledienstverplichtingen en in het licht van nationale omstandigheden, specifieke  maatregelen nemen ten behoeve van consumenten in plattelands- of geografisch geïsoleerde gebieden om te waarborgen dat de betrokkenen toegang hebben tot de in hoofdstuk II omschreven diensten en dat deze diensten betaalbaar zijn, alsmede om deze toegang onder gelijke voorwaar- den te waarborgen, met name voor ouderen, gehandi-