L 348/98 Publicatieblad van de Europese Unie 24.12.2008 RICHTLIJN 2008/ 115/EG VAN HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD van 16 december 2008 over gemeenschappelijke normen en procedures in de lidstaten voor de terugkeer van onderdanen van derde landen die illegaal op hun grondgebied verblijven HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD VAN DE EUROPESE UNIE, Gelet op het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeen- schap, en met name op artikel 63, lid 3, onder b), Gezien het voorstel van de Commissie, Handelend volgens de procedure van artikel 251 van het Ver- drag (!), Overwegende hetgeen volgt: (1) _ Op de zitting van de Europese Raad van 15 en 16 okto- ber 1999 te Tampere is een coherente aanpak op het gebied van immigratie en asiel vastgesteld, die bestaat uit het opzetten van een gemeenschappelijk asielstelsel, een beleid voor legale immigratie en de bestrijding van illegale immigratie. (2 _ De Europese Raad van Brussel van 4 en 5 november 2004 heeft erop aangedrongen, op basis van gemeen- schappelijke normen een doeltreffend verwijderings- en terugkeerbeleid te ontwikkelen, zodat mensen op een humane manier, met volledige eerbiediging van hun grondrechten en waardigheid, teruggezonden kunnen worden. (3) _ Het Comité van Ministers van de Raad van Europa heeft op 4 mei 2005 „Twintig richtsnoeren inzake gedwongen terugkeer” aangenomen. (4 _Om in het kader van een gedegen migratiebeleid een doeltreffend terugkeerbeleid te kunnen voeren, moeten duidelijke, transparante en billijke regels worden vastge- steld. (5) _ In deze richtlijn moeten horizontale regels worden vast- gesteld die van toepassing zijn op alle onderdanen van derde landen die niet of niet meer voldoen aan de voor- waarden voor toegang tot, verblijf of vestiging in een lidstaat. (6) _ De lidstaten dienen ervoor te zorgen dat het beëindigen van illegaal verblijf van onderdanen van derde landen volgens een billijke en transparante procedure geschiedt. Overeenkomstig de algemene rechtsbeginselen van de EU moeten beslissingen die op grond van deze richtlijn wor- den genomen per geval vastgesteld worden en op objec- tieve criteria berusten, die zich niet beperken tot het (") Advies van het Europees Parlement van 18 juni 2008 (nog niet bekendgemaakt in het Publicatieblad) en besluit van de Raad van 9 december 2008. (10) (11) loutere feit van illegaal verblijf. De lidstaten dienen bij het gebruik van standaardformulieren voor besluiten in het kader van terugkeer, te weten terugkeerbesluiten, en, in voorkomend geval, besluiten met betrekking tot een in- reisverbod of verwijdering, dat beginsel te eerbiedigen en alle toepasselijke bepalingen van deze richtlijn na te leven. Benadrukt wordt dat, om het terugkeerproces te verge- makkelijken, op het niveau van de Gemeenschap en op bilateraal niveau overnameovereenkomsten met derde landen moeten worden gesloten. Internationale samen- werking met de landen van oorsprong is in alle stadia van de terugkeerprocedure een absolute vereiste voor het realiseren van een duurzame terugkeer. Het wordt als legitiem erkend dat de lidstaten onderda- nen van derde landen die illegaal op hun grondgebied verblijven, verplichten terug te keren, mits er billijke en efficiënte asielstelsels zijn, die het beginsel van non-refou- lement volledig respecteren. Overeenkomstig Richtlijn 2005/85/EG van de Raad van 1 december 2005 betreffende minimumnormen voor de procedures in de lidstaten voor de toekenning of intrek- king van de vluchtelingenstatus (2), mag een onderdaan van een derde land die in een lidstaat asiel heeft aange- vraagd niet worden beschouwd als iemand die illegaal op het grondgebied van die lidstaat verblijft, totdat het af- wijzende besluit inzake het verzoek respectievelijk het besluit waarbij het verblijfsrecht van de betrokkene wordt beëindigd, in werking is getreden. Zolang er geen reden is om aan te nemen dat dit de terugkeerprocedure ondermijnt, verdient vrijwillige terug- keer de voorkeur boven gedwongen terugkeer en dient een termijn voor vrijwillige terugkeer te worden toege- kend. Wanneer dit, gezien de specifieke omstandigheden van een individueel geval, noodzakelijk wordt geacht, dient in een verlenging van de periode voor vrijwillige terugkeer te worden voorzien. Om vrijwillige terugkeer aan te moedigen, moeten de lidstaten meer bijstand en advies bieden bij terugkeer en de financieringsmogelijk- heden die het Europese Terugkeerfonds biedt, optimaal gebruiken. Er dienen gemeenschappelijke wettelijke minimumwaar- borgen te worden vastgesteld voor besluiten in het kader van terugkeer, teneinde de belangen van de betrokkenen te beschermen. Aan personen die niet over toereikende middelen beschikken, wordt de nodige rechtshulp ver- leend. De lidstaten dienen in hun nationale wetgeving te bepalen in welke gevallen rechtshulp nodig wordt geacht. (2) PB L 326 van 13.12.2005, blz. 13.