27.10.2012 Publicatieblad van de Europese Unie L 299/5 RICHTLIJN 2012/28/EU VAN HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD van 25 oktober 2012 inzake bepaalde toegestane gebruikswijzen van verweesde werken (Voor de EER relevante tekst) HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD VAN DE EUROPESE UNIE, Gezien het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, en met name artikel 53, lid 1, en de artikelen 62 en 114, Gezien het voorstel van de Europese Commissie, Na toezending van het ontwerp van wetgevingshandeling aan de nationale parlementen, Gezien het advies van het Europees Economisch en Sociaal Comité (1), Handelend volgens de gewone wetgevingsprocedure (2), Overwegende hetgeen volgt: (1) Publiek toegankelijke bibliotheken, onderwijsinstellingen en musea, alsook archieven, instellingen voor cinemato- grafisch of audiovisueel erfgoed en publieke omroeporga- nisaties, die in de lidstaten gevestigd zijn, houden zich bezig met grootschalige digitalisering van hun verzame- lingen of archieven om Europese digitale bibliotheken te kunnen oprichten. Zij dragen bij tot het behoud en de verspreiding van het Europese culturele erfgoed, dat te- vens essentieel is voor de oprichting van Europese digi- tale bibliotheken, zoals Europeana. Technologieën voor het grootschalig digitaliseren van gedrukt materiaal en voor het zoeken en indexeren vergroten de onderzoeks- waarde van de bibliotheekverzamelingen. De oprichting van grote onlinebibliotheken bevordert elektronische zoek- en opsporingsinstrumenten, wat nieuwe ontdek- kingsbronnen oplevert voor onderzoekers en academici die anders genoegen zouden moeten nemen met meer traditionele en analoge zoekmethoden. De noodzaak om het vrije verkeer van kennis en inno- vatie binnen de interne markt te bevorderen, vormt een belangrijk onderdeel van de Europa 2020-strategie, zoals uiteengezet in de mededeling van de Commissie, getiteld “Europa 2020: Een strategie voor slimme, duurzame en inclusieve groei", die als een van de vlaggenschipinitia- tieven van deze strategie de ontwikkeling van een digitale agenda voor Europa omvat. Het invoeren van een rechtskader om de digitalisering en verspreiding te vergemakkelijken van werken en ander, door het auteursrecht of naburige rechten beschermd materiaal, waarvan de rechthebbende niet is geïdentifi- ceerd of waarvan de rechthebbende, zelfs indien hij wel is geïdentificeerd, niet is opgespoord - de zogeheten ver- weesde werken - is een van de voornaamste actiepunten van de digitale agenda voor Europa, zoals vermeld in de mededeling van de Commissie, getiteld “Een digitale agenda voor Europa". Deze richtlijn is gericht op het specifieke probleem van de wettelijke bepaling van de status van verweesd werk en de gevolgen daarvan wat () PB C 376 van 22.12.2011, blz. 66. (2) Standpunt van het Europees Parlement van 13 september 2012 (nog niet gepubliceerd in het Publicatieblad) en besluit van de Raad van 4 oktober 2012. betreft de toegestane gebruikers en toegestane gebruiks- wijzen van als verweesde werken beschouwde werken of fonogrammen. Deze richtlijn doet geen afbreuk aan specifieke oplossin- gen die in de lidstaten worden ontwikkeld voor het aan- pakken van kwesties inzake digitalisering op grote schaal, zoals in het geval van werken die niet meer in de handel zijn. Bij dergelijke oplossingen wordt rekening gehouden met de specifieke kenmerken van verschillende soorten inhoud en de verschillende gebruikers en uitgegaan van de instemming van de betrokken belanghebbenden. Deze benadering werd ook gevolgd in het memorandum van overeenstemming inzake de digitalisering en de beschik- baarstelling van werken die niet meer in de handel zijn, dat op 20 september 2011 werd ondertekend door ver- tegenwoordigers van Europese bibliotheken, auteurs, uit- gevers en organisaties voor collectief auteursrechtenbe- heer, in aanwezigheid van de Commissie. Deze richtlijn doet geen afbreuk aan dat memorandum van overeen- stemming, waarin de lidstaten en de Commissie worden opgeroepen ervoor te zorgen dat vrijwillig gesloten over- eenkomsten tussen de gebruikers, rechthebbenden en or- ganisaties voor collectief auteursrechtenbeheer om het gebruik van werken die niet meer in de handel zijn te licentiëren op basis van de daarin vastgelegde beginselen, de vereiste rechtszekerheid genieten in een nationale en grensoverschrijdende context. Het auteursrecht is de economische basis voor de crea- tieve sector, aangezien het zowel bevorderlijk is voor innovatie en creatie als voor investeringen en productie. De grootschalige digitalisering en verspreiding van wer- ken is daardoor een middel om het cultureel erfgoed van Europa te beschermen. Het auteursrecht is een belangrijk middel om ervoor te zorgen dat de creatieve sector be- loond wordt voor zijn werk. De exclusieve rechten van rechthebbenden inzake repro- ductie van hun werken en ander beschermd materiaal en inzake beschikbaarstelling ervan voor het publiek, zoals geharmoniseerd bij Richtlijn 2001/29/EG van het Euro- pees Parlement en de Raad van 22 mei 2001 betreffende de harmonisatie van bepaalde aspecten van het auteurs- recht en de naburige rechten in de informatiemaatschap- pij (°), vereisende toestemming van de rechthebbenden voorafgaand aan de digitalisering en de beschikbaarstel- ling voor het publiek van een werk of ander beschermd materiaal. Voor verweesde werken is het niet mogelijk om derge- lijke voorafgaande toestemming te verkrijgen voor han- delingen van reproductie of beschikbaarstelling voor het publiek. Uiteenlopende benaderingen in de lidstaten van de erken- ning van de status van verweesd werk kunnen de wer- king van de interne markt alsook het gebruik van en de @ PB L 167 van 22.6.2001, blz. 10.