Here is a page extracted from Wikipedia that may contain CSS, HTML, and a lot of unformatted text.

Title: Río Uerba
Content: Iste articlo ye sobre un río aragonés t'atros usos, se veiga Uerba (desambigación).

La Uerba (Huerva en castellano) ye un río aragonés, afluent d'Ebro. Naixe en Fuent Frida, en a sierra d'Orich (Sistema Iberico) en a provincia de Teruel.

Localidaz importants por a on pasa son Vistabella, Villanueva de la Uerba, Muel, Cuart de la Uerba, Cadret, María de la Uerba y Zaragoza a on que desemboca.

En Zaragoza capital le dicen La Uerba, representando un caso de conservación d'o chenero femenín que tienen muitos ríos en aragonés y en latín.

A suya compleganza tien un total de 1.020 km², travesando distintas comarcas aragonesas, con una largaria total de 128 km. dica a suya desembocadura en o río Ebro en a ciudat de Zaragoza.

Toponimia 
O hidronimo Uerba se documenta dende o periodo Andalusí como Warba u Baltax. Baltax ye tamién en ixas fuents o nombre d'un territorio con categoría de balad u de iqlim dependient d'a Kūra de Saraqusta y regau por o río homonimo dende Muel dica Saraqusta.

S'ha quiesto interpretar este hidronimo a partir d'o celta Olca ("ribera"). Manimenos s'ha visto a existencia d'uns cuantos hidronimos con una radiz pareixida en atras zonas d'o sudueste d'Europa: Orb, Orbieu, Orbi, Orbego, Orballeira, Orvallo, Urbión, especialment concentraus en o norueste d'a Peninsula Iberica y que permiten reconstruir una radiz hipotetica *ORWA, sin relación con olca.

Recorrito

Naixedero 
La Uerba tien o suyo naixedero entre as Sierras Pelarda y de Orich a una altaria de 1.280 m, concretament en o termin municipal de Fuent Frida en a comarca de Xiloca, provincia de Teruel. O puesto exacto a on naixe o río no ye senyalizato, pero se troba nomás a uns 100 m d'a ermita de Nuestra Sinyora de Losiella (actualment en castellano local Ermita de la Virgen de La Silla), asinas que se localiza sin guaire problema.

En iste primer trampo de 40 km entre o naixedero y a localidat de Villafermosa ye a on o río creya un polito soto de ribera.

Campo de Daroca 

La Uerba dentra en a provincia de Zaragoza a traviés de la plana de Campo Romanos (Campo de Daroca), que fa part de la depresión de Calatayú y Mont-albán. D'antes esta zona yera de la cuenca de Xalón pero que dimpués d'un proceso de captura fluvial pasó a desauguar enta La Uerba.

En iste sector o río ye muito mas lento y reculle as mayors aportes d'augua d'o suyo recorrito a traviés d'o río Lanzuela y o barranco de Villalpardo. O cabal total que aporta La Uerba a Ebro ye de nomás 67 hectometros cubicos, debito a os poquez afluents que tien y a que as auguas soterranas que reculle son tamién pocas.

Campo de Carinyena 
En o Campo de Carinyena cambea de tot o escenario que trescruza La Uerba. O río pasa entre os carrascals que poblan as versants septentrionals d'as sierras de Peco y de Ferrera.

Ye tamién en ista comarca a on se troba un d'os trampos mas politos d'o río, as suyas foces. Mas entabant se troba l'entibo d'as Torcas, o primero d'os que regulan o curso d'o río. Destacable ye tamién Los Calderones, una foz de meyo kilometro amás de Vistabella.

O segundo entibo que bi ha sobre o río se troba tamién en a comarca, l'entibo de Mezalocha, destacando o suyo paisache de calsinera.

En o lugar de Muel se puet veyer un polito salto d'augua en o parque d'a localidat, chunto a la ermita d'a Virchen d'a Fuent, en a que se troban obras de Goya.

Trampo final 

La Uerba dentra en a Comarca Central en o suyo trampo final por o municipio de Mozota. La Uerba dentra por o sud de Zaragoza y pasa chunto a o Parque Gran, ta bels metros mas entabant amagar-se baixo as carreras d'a ciudat dica a suya desembocadura en o río Ebro.

Fauna
Entre as especies que se pueden trobar en La Uerba son o cangrillo de río común (Austropotamobius pallipes), o barbo culirroyo (Barbus haasi), a madrilla (Rutilus arcasii y Chondrostoma toxostoma), especies que sirven d'alimento a o culebrizo (Natrix maura) y a rata d'augua (Arvicola sapidus).

Referencias

Vinclos externos

 El río Huerva
 El Huerva. Un oasis entre el Sistema Ibérico y el Valle del Ebro
 "La Huerva" en GEA

Uerba
Uerba
Uerba
Uerba
Uerba
Uerba
Uerba
Zonas d'especial protección pa las aus d'Aragón