 fonọlọjì ni ẹkọ tí a ti máa ń ṣe àgbéyẹwò àbùdá àdáni ìró nínú èdè kan pàtó bákan náà nínú fònẹtíìkì ni a ti mọ bí a ṣe ń gbé ìró jáde tí ó fi ń di ẹyọ ọrọ àwọn nǹkan wọnyí ni a fẹ gbé yẹwò nínú orí yìí èdè yorùbá èdè jẹ ohun ìní ènìyàn nìkan àwùjọ tàbí ẹyà kọọkan ló ní èdè tirẹ ìdí nìyí tí a fi máa ń sọ pé èdè yorùbá haúsá ìgbò gẹẹsì faransé àti bẹẹ bẹẹ lọ 