මෙම ස්මාරකයේ සෑම වාස්තු විද්‍යාත්මක වර්ග අඟලක්ම දිවයිනේ ප්‍රෞඩ ඉතිහාසය සහ ජාතික නිදහස පිළිබඳ විචිත්‍රවත් සංකේත ඉස්මතු කරවන සුළුය. ගොඩනැගිල්ලට ඇතුළු වන ස්ථානයේ ශ්‍රී ලංකාවේ පළමු අග්‍රාමාත්‍යවරයා වූ ඩී.එස්. සේනානායක මැතිතුමාගේ ප්‍රතිමාව පිහිටියේය. එහි, ආරක්ෂකයන් ලෙසින් තේජාන්විත පාෂාණමය සිංහයන් සිවු දෙනෙකු සිව් කොනේ නිර්මිතය. මෙම සිංහ රූප ප්‍රතිනිර්මාණය කර ඇත්තේ, 13 වැනි සියවසේ යාපහුව රාජධානියේ සිංහ රූප ආශ්‍රය කර ගෙනය. ස්මාරකයේ ප්‍රමුඛතම අංගය වන රැස්වීම් ශාලාව ඉදිකර ඇත්තේ, මහනුවර රජුගේ රාජකීය මළුව වන මඟු‍ල් මඩුවේ ප්‍රතිනිර්මාණයක් ලෙසිනි. අහඹු ලෙස, 1815 දී උඩරට අධිපතීන් විසින් දිවයිනේ ස්වෛරීභාවය බ්‍රිතාන්‍ය කිරීටයට පවරා දෙනු ලැබුවේ මහනුවර මගුල් මඩුවේදීය. පවරා දෙනු ලැබූ එම ස්වෛරීභාවය 1948 දී යළි ශ්‍රී ලාංකිකයන් වෙත පිරිනැමීම සංකේතවත් කිරීම පිණිස ද එවන් ප්‍රෞඩ මන්දිරයක් නිර්මාණය කිරීම අතිශයින්ම අර්ථවත් පියවරක් ලෙස අගය කළ යුතු වේ.
1815 උඩරට අධිපතින් දිවයිනේ ස්වෛරීබාවය බ්‍රිතානියන්ට පවරදුන්නේ කොහේදිද?
මහනුවර මගුල් මඩුවේදීය