එච්. සී. පී බෙල්ගේ යුගයේදී ඒ 1895 වගේ යුගයේදී සිදුවූ සංරක්ෂණයකින් පසු මෑතක් වනතුරුම බැරුන්ඩි කෝවිල ලොකු සංරක්ෂණයකට ලක්වෙලා නෑ. ඉතිහාසය කියන විදිහට මෙය මහල් දෙකකින් යුක්ත බව කීවත් දැනට හඳුනාගෙන තියෙන්නේ ඉහළ මාලකය සහ ශිව දෙවියන්ගේ ප්‍රතිමා තිබුණ කොටස පමණයි. බැරුන්ඩි කෝවිලට පිහිටා තිබෙන්නේ කෑගලු දිස්ත්‍රික්කයේ අටුළුගම් කෝරලයට අයත් ප්‍රදේශයක. ඉන්දියාවේ විජය නගර්වල ඇති හින්දු කෝවිලක ස්වරෑපයේ නිර්මාණාත්මක ලක්ෂණ තමා බැරුන්ඩි කෝවිලේ තියෙන්නේ. ඒත් දේශීය කලාත්මක සම්ප්‍රදායේ හුරුවත් බැරුන්ඩි කෝවිලේ තියෙන බවට ලියවැල්, පලාපෙති මෝස්තර සාක්ෂියි. ඉන්දීය කැටයම් හා නිර්මාණ ශිල්පීන් මෙන්ම දේශීය ශිල්පීන් ද බැරුන්ඩි කෝවිල නිර්මාණයේදී තම දායකත්වය ලබා දී තිබෙනවා. ජනප්‍රවාද අනුව වසර 20ක් පුරා බැරුන්ඩි කෝවිලේ ඉදිකිරීම් කර තියෙනවා. හැබැයි සීතාවක රාජසිංහ රජුගේ රාජ්‍ය කාලය තිබිලා තියෙන්නේ අවුරුදු 11යි. එසේනම් මායාදුන්න රජු මෙය ආරම්භ කළා විය හැකියි. ඉතිරි කොටස රාජසිංහ රජු කළා වෙන්න ඕනේ. ඒ තමා ඉතිහාසඥයන්ගේ තව මතයක්. ඒත් සීතාවක රාජධානිය සම්බන්ධ සියලු තොරතුරු තවමත් විවාදසම්පන්නයි. අවිවාදිතව ඔප්පු කළ හැකි ඉතිහාසයක් තවමත් සීතාවක රාජධානියට හිමි නෑ.
බැරුන්ඩි කෝවිලේ දැනට හඳුනාගෙන ඇත්තේ කුමන කොටසද?
ශිව දෙවියන්ගේ ප්‍රතිමා තිබුණ කොටස