පැරණි විහාරස්ථානවල ඇති බිතුසිතුවම් වලින් අතීතය ගැන බොහෝ කරුණු අපට දැන ගත හැකිය. දෙගල්දොරු විහාරයේ තුවක්කුවක් අතින් ගෙන සිටින මාර සේනා භටයෙකු සහිත වියන් සිතුවම එයට එක් උදාහරණයක් පමණි. එපමණක් ද නොව එදා මදුරු දැල් භාවිතා කර ඇති බව ද බිතු සිතුවම් වලින් පෙන්වා ඇත. අපේ චිත්‍ර කලාව සම්පූර්ණයෙන්ම බෞද්ධ ස්වරූපයක් උසුලයි. සිංහලේ අන්තිම රජු වූ නරේන්ද්‍රසිංහ රජු (ක්‍රි.ව 1707-1739) මහනුවර දළදා මාළිගාව සාදා එහි ජාතක කතා තිස් දෙකක් කර වූ බව චූලවංශය සඳහන් කරයි. උම්මග්ග, විදුර, මහා පදුම, සුතසෝම, ගුත්තිල, දධිවාහන, මහාකණ්හ, සූතනු, ඡද්දන්ත, ධම්මද්වජ, ධම්මපාල, මහාජානක, පදමානවක, දහම්සොඬ, මහා නාරඳ, තෙලපත්ත, චුල්ලපදුම, සත්තුභත්ත, අන්ධභූත, චම්පෙය්‍ය, සස, විසහ්හ, කුස, සිරි, තේමිය, චුල්ලධනුද්ධර, සච්චංකිර, දුම්මේධ, කාලිංගබෝධි, සීලව, මණ්ඩව්‍ය, වෙස්සන්තර එම ජාතක කතාය.
සිංහලේ අන්තිම රජු වූ නරේන්ද්‍රසිංහ රජු මහනුවර දළදා මාළිගාව සාදා එහි ජාතක කතා කීයක් කරවූ බව චුලවංශයේ සදහන් වේද?
තිස් දෙකක්