කුසුමාසන දේවිය, කරලියැද්ද බණ්ඩාර සහ ගලගම දෙනවක කුසුමාසන දේවියගේ දරුවකු ලෙසින් උපත ලබන්නේ 1578 වසරේදීය. මෙම පවුලේ වැඩිමහල් පිරිමි දරුවා ළදරු වියේදීම වසූරිය රෝගයෙන් මිය ගිය බැව් පැවසේ. කුසුමාසන කුමරියගේ අනෙක් සහෝදරිය වූ දෝන මාගරිටා කුමරිය දොන් ජුවන් ධර්මපාල රජුගේ මෙහෙසිය බවට පත්‍ වූවාය. කුසුමාසන කුමරිය බිලිඳු අවධියේදීම මව්පියන් වසූරිය රෝගයෙන් මියැදීම නිසා, ඇයට උරුම වූයේ මව්පිය සෙනෙහස අහිමි ළදරු වියකි. කරලියද්දේ බණ්ඩාරයන් මිය යන මොහොතේ කුසුමාසන කුමරියගේ භාරකාරත්වය, සිය ඥාතියෙකු වූ යමසිංහ බණ්ඩාරයන් වෙත පවරනු ලැබිණි. එනමුදු පෘතුගීසීහු යමසිංහ බණ්ඩාරයන් ගෝවට රැගෙන යාම නිසා, බිලිඳු කුමරියගේ රැකවරණය මන්නාරමේ පදිංචිව සිටි කැතරින්ද ආබ්රූ නම් වූ පෘතුගීසි කාන්තාවක් වෙත පැවරිණි. මෙහි දී පෘතුගීසි මිෂනාරිවරුන්ගේ මැදිහත් වීමෙන් ඇය දෝන කතිරිනා නමින් බෞතීස්ම කරනු ලැබිණි. ඇයට පෘතුගීසි බස, සංස්කෘතිය සහ ගෝවේ සිරිත් විරිත් සහ කලා ශිල්පයන්ද ප්‍රගුණ කරවීමට මිෂනාරිවරු බෙහෙවින්ම උපායශීලී වූහ. පාරම්පරිකව ඇයට හිමිව පැවැති සෙංකඩගල සිහසුනේ උරුමය පෘතුගීසීන් සතුකර ගැනීම ඔවුන්ගේ මූලික අභිප්‍රාය විය. ඒ සඳහා කුසුමාසන දේවිය ළමාවියේදීම පෘතුගීසි සෙනෙවියකුට විවාහ කරදීමට ඔවුහු සියුම් සැලැස්මක් දියත් කළහ.
බිලිඳු කුමරියගේ රැකවරණය පැවරුණේ කාටද?
කැතරින්ද ආබ්රූ