රට මැද කඳුකරයේ සිට මුහුදු වෙරළ දෙසට භූ පැළුම් 25,000 පමණ ඇත. ඒවා ගුවන් ඡායාරූප වලින් පැහැදිලිව දිස්වෙයි. ඉන් සමහරක් පියවි ඇසටද කුඩා අගල් හෝ කාණු ලෙස පෙනෙයි. එවැනි එක් භූ පැල්මක් තෙල්දෙණියේ වික්ටෝරියා ජලාශය අසල සිට දිගන වත්තේගම හරහා මාතලේ දෙසට විහිදෙයි. මේ භූපැළුම ප්‍රදේශයේ පොළොව යට පැතිර ඇති දිරාගිය හුනුගල් තට්ටු ආශ්‍රිතව පැතිරෙයි. වර්ෂා කාලයේ පොළොවට වැටෙන වර්ෂා ජලය මේ භූ පැළුම් ඔස්සේ භූ පැල්මට කාන්දු වෙයි. ඒ අවට ඇති ජල උල්පත් ද ඒ දෙසට ගලයි. මෙසේ එකතු වන ජලනිධි භූ පැල්ම යටින් තැන්පත් වී මාතලේ උමං ගඟ නිර්මාණය කරයි. මාතලේ උමං ගඟ ආරම්භය පැති දෙකකින් සිදුවෙයි. වත්තේගම - යටවර - උකුවෙල පළමු ජල දහරයි. දෙවැනි ජල දහර කබරගල - පන්විල - ඇල්කඩුව දෙසින් ගලා යයි. වත්තේගම දෙසින් ඇරැඹෙන උමං ගඟේ පළමු පියවි ඇසට පෙනෙන දර්ශනය ඊරියගස්තැන්න නුදුරුව ඇති ජල බුබුළු දෙකයි. වත්තේගම සිට පන්විල දෙසට විහිදෙන පාරේ කිලෝමීටරයක් පමණ දුර ගිය විට හුන්නස්ගිරි කන්දෙන් ගලා එන රවන් ඔයෙන් වැටෙන රාස්සැල්ල දියඇල්ල හමුවෙයි. පාර අද්දර ඇති රාස්සැල්ල දියඇල්ලට හරි කෙළින් මීටර් පන්සියයක් පමණ පහළින් මාතලේ උමං ගඟේ පළමු ජල බුබුළු දෙක එක ළඟ පිහිටයි. ඒ අයත් ග්‍රාම සේවක වසම ඊරියගස්තැන්නයි.
මාතලේ උමං ගගෙහි දෙවැනි ජල දහර ගල යන්නේ කොහෙන්ද ?
කබරගල - පන්විල - ඇල්කඩුව දෙසින් ගලා යයි