එදවස අද මෙන් දියුණු නොවූ පරිසරයකි. සුදු ආණ්ඩුකාරයන්ගේ අණසක දසත පැතිරී ගිය යුගයකි. 1860 වන විටත් ජනාවාසයක්ව පැවති කොළඹ, ශ්‍රී ලංකාවේ අග නගරය බවට පත්වෙන්නේ 1883 වර්ෂයේදීය. රටේ සංවර්ධනය කොළොම්තොට ඔස්සේ දසත පැතිරෙන්නට විය. ඒ අනුව කඳුකරයේ වැවෙන තේ කෝපි වගාවන් කොළඹට ප්‍රවාහනය කිරීම කෙරෙහි සුදු ආණ්ඩුකාරවරුන්ගේ අවධානය යොමුවන්නට වූයේ රටේ ගමනාගමනයට නව ජීවයක් එක් කරමිනි. 1850 වර්ෂයේ පළමු පස් පිඩැල්ල කපා හෙන්රි වෝඩ් ආණ්ඩුකාරවරයා දුම්රිය මග ඉදිකිරීම් ඇරඹුවද දුම්රිය මග ස්ථාපිත වෙන  සැලසුම ඒ වන විටත් අවසන්ව තිබුණේ නැත.
කොළඹ ශ්‍රීලංකාවේ අගනගරය බවට පත්වූයේ කවදාද?
1883