තිරියායේ ගිරිහඬු සෑය පිහිටි කඳු ගැටය මතට නැග බැලූ විට නැගෙනහිර පැත්තෙන් පෙනෙන්නේ සුදුවන් පෙණ නංවන නිල්වන් මුහුදු ජල කඳ සහ හරිතවන් තුරුගොමුවත් අතර රන්වන් පීත්ත පටියක් සේ ඈතට දිවෙන අපූරු වෙරළ තීරයත්ය. අතීතයේ මේ දසුන දුටු තපස්සු භල්ලු‍ක වෙළෙඳ දෙබෑයෝ ඉන් වශීකෘතව මේ කඳු මුදුනේ බුදුන්ගේ කේෂ ධාතු තැන්පත් කර ගිරිහඬු සෑය කරවන්නට ඇත. අද එය නටබුන්ව ගොසිනි. ඊට පහළින් වෙරළ ආසන්නයේ තැන තැන පොල් අතුවලින් තැනුණු ධීවර වාඩි රැසක් පෙනෙන්නට තිබේ. දහවල ඒවායින් දුම්රොටු අහසට නගින්නේ ඔවුන් තම ආහාර පිළියෙල කරගන්නා බව පසක් කරමිනි.
බුදුන්ගේ කේෂ ධාතු තැන්පත් කර ගිරිහඩු සෑය කරවූයේ කව්ද?
තපස්සු භල්ලු‍ක වෙළෙඳ දෙබෑයෝ