එපමණක් නොව ඓතිහාසික සාක්ෂි මගින් පෙන්වා දෙන්නේ අනුරාධපුර හා පොලොන්නරු යුගවල දී රජරට ශිෂ්ටාචාරය හා රෝහණ උප රාජධානිය වෙන්කළ ඌවේ උස්බිම් ආරක්ෂක ස්ථාන හා සටන් බිම් ලෙස යොදාගත් බවයි. ඒ අනුව ඈත අතීතයේ සිටම රණකාමීහු ඌවේ වාසය කළ බව සනාථ වේ. ඌව කේන්ද්‍රකරගත් වූයේ බෞද්ධ මධ්‍යස්ථානයට අතීතයේ සිට වූයේ වැසියන් දියුණු ශිෂ්ටාචාර ලක්ෂණ වලින් ස්වංපෝෂිත කිරීමට හේතු වූ බවට පැහැදිලියි. මහියංගණය, මුතියංගණය, සහ කතරගම පූජා භූමිවල පාදස්පර්ශය ඔවුන්ට දියුණු මානසික ශක්තියක් උරුම කළාට සැක නැත. අනුරාධපුර යුගයේ දුටුගැමුණු - එළාර සටන් අවධියේදී රණකාමීන්ට සේම රටේ සෙසු ජනතාවට ද ආහාර සපයා ඇත්තේ ඌව වෙල්ලස්සේ ජනතාව විසිනි. එකල දුටුගැමුණු රජුගේ උපදෙස් පරිදි සද්ධාතිස්ස කුමරු විසින් ඌවේ වෙල් ලක්ෂයක් අස්වැද්දීම සිදුකොට ඇත්තේ ද දුටුගැමුණු එළාර යුද්ධය නිසාම බවට ඉතිහාසය සාක්ෂි දරයි.
දුටුගැමුණු - එළාර සටන් සිදුවූවේ කුමන යුගයේද
අනුරාධපුර