බණ ඇසීම හා බණ දේශනා කිරීම ශ්‍රී ලංකාවේ ජනතාවට ඉතා හුරුපුරුදුය. අද සෑම තැනකම පාහේ බණ ඇසීමට හා බණ දේශනා කිරීමට අවස්ථාව ඇතත් පුරාණයේ එය එතරම් සුලබ පහසු කටයුත්තක් නොවීය. බණ කීමේ පුරාණය අපේ ඈත ඉතිහාසය කරා දිවයන්නකි. වර්තමානයේ බුදු දහමේ අන්තර්ගත අභිධර්මය, ධම්ම පදය හා පිටක ආශ්‍රයෙන් බණ කීවත් පුරාණයේ එසේ නොවීය. පුරාණයේ බණ දේශනා කළේ ජාතක පොත ආශ්‍රයෙනි. ජාතක පොත ආශ්‍රයෙන් බණ කීම ආරම්භ වී ඇත්තේ මෙයට ශතවර්ෂ ගණනාවකට පෙරය. එය චාරිත්‍රයක්ද විය. එම පොත ආශ්‍රයෙන් බණ කීමේ චාරිත්‍රයෙන් ගැමියන් බලාපොරොත්තු වූ පරමාර්ථ කීහිපයක්ම තිබුණි. ධර්මය ඇසීමෙන් ගැමියන්ගේ නිර්වාණ බලාපොරොත්තු ඒ අතරින් මුල්තැනක් ගත්තේය. එමෙන්ම සතුට, විනෝදය, තුන් බිය දුරුකර ගැනීමත් මෙතුළින් ගැමියෝ අපේක්ෂා කළහ. ගමේ සමෘද්ධිය හා අවට ගම්වාසීන්ගේ හා සහයෝගයෙන් ජීවත් වීමද බණ කීමේ හා බණ ඇසීමේ පරමාර්ථ අතර පැවැතුණි. පන්සිය පනස් ජාතක පොත ආශ්‍රයෙන් බණ කීමේ කලාව අද ද ඇතැම් විට මෙරට ඈත ගම්වල සිදුකෙරුණ ද එය ආරම්භ වූයේ කුමන කාලවකවානුවක දැයි නිශ්චිතවම දැනගැනීමට සාක්ෂි නොමැත.
පුරාණයේ බණ දේශනා කලේ කුමක් ආශ්‍රයෙන්ද ?
ජාතක පොත ආශ්‍රයෙන්