තොරණ හන්දිය ආසන්නයේ සිට මුළු ලංකාව පුරා විහිදී ගිය ධර්ම ශාස්ත්‍රීය ප්‍රබෝධයේ පණිවුඩයෙන් ශිෂ්‍ය භික්ෂූන් වහන්සේලාගෙන් පමණක් නොව ගිහි සිසුවන්ගෙන්ද විද්‍යාලංකාර විදුබිම පිරී ඉතිරෙන්නට විය. ඈත ගම් බිම්වලින් පැමිණි මේ සියලු දෙනාගේ ගමනාන්තය වශයෙන් සනිටුහන් කළේ තොරණ හන්දියයි. තොරණ හන්දියට මේ තරම් ප්‍රසිද්ධියක් හිමිවූයේ අන් කිසිවක් නිසා නොව විද්‍යාලංකාරයෙන් බව මෙයින් පැහැදිලිවනු ඇත. විද්‍යාලංකාර පිරිවෙන ආරම්භ වීමත් සමඟ ප්‍රදේශයේ බෞද්ධ දරු දැරියන්ගේ අධ්‍යාපනය වැඩි දියුණු කිරීමේ අදහසින් කැලණිය ධර්මාලෝක විදුහල පිරිවෙන් භූමියේම මුලින්ම ආරම්භ කළා. පසුව තමයි දැන් තිබෙන වරාගොඩ පාරේ වර්තමාන විදුහල පවතින ස්ථානයට රැගෙන ගියේ.
ඈත ගම් බිම්වලින් පැමිණි මේ සියලු දෙනාගේ ගමනාන්තය වශයෙන් සනිටුහන් කළේ කොහෙද?
තොරණ හන්දියයි