මීට පසුව මෙම කටයුත්ත සඳහා ඉදිරිපත් වූයේ වේපත ඉර සුමන ස්වාමීන්ද්‍රයන් වහන්සේගේ පැවිදි සොහොයුරු වල්පිට මේධංකර ස්වාමීන්ද්‍රයන් වහන්සේය. උන්වහන්සේ 1878 දී හතරැස් කොටුවේ ධාතු නිධානෝත්සවයද කොට 1889 දී චෛත්‍ය රාජයන් වහන්සේගේ ඉතිරි වැඩ කොටස නිමාවට පත් කළ බව පොත්පත්වල සඳහන් වේ. උන් වහන්සේගෙන් තිස්සමහාරාම මහා සෑයේ දියුණුව සඳහා සැලසුණු සේවාව උදාරය. මෙහි දියුණුව කෙතරම්ද යත්, එවකට ලංකාවේ ඉංග්‍රීසි ආණ්ඩුකාරවරයා වූ සර් ජේම්ස් රොබට් ලින්ටන් නැමැත්තා 1882 දී තිස්සමහාරාමයට පැමිණි අවස්ථාවේ වල්පිට මේධංකර ස්වාමීන්ද්‍රයන් වහන්සේ මෙහි අධිපතිකමට පත් කරන ලද අතර, තිස්සමහාරාමය හා සඳගිරි වෙහෙරද යන උභය විහාරයම සියම් සමාගමට පැවරීමද සිදුකර තිබේ. මෙයින් අපට පැහැදිලි වන්නේ එතුමා අබෞද්ධයෙකු වුවත්, මෙහි ඓතිහාසික වැදගත්කම තේරුම් ගත් බවය. ක්‍රි.ව.1895 දී වල්පිට මේධංකර ස්වාමීන්ද්‍රයන් වහන්සේගේ ප්‍රධානත්වයෙන් ජේ.ඒ.අමරසිංහ හා ඩී.ඇම්.ඇම්.ජයවික්‍රම යන මහතුන්ගේ සහායෙන් දේවතා කොටුවේ ධාන නිධානෝත්සවය සිදුකර ඇත. මින් පසුව චෛත්‍ය රාජයාණන් වහන්සේගේ කොත් කැරැල්ලේ කටයුතු ආරම්භ කළ යුතු විය. මේ සඳහා 1897 දී තිස්සමහාරාම විහාර කාර්ය සාධක සමිතිය බිහි වී ඇත. මේ මගින් කොත් කැරැල්ලේ කටයුතු නිමවා ක්‍රි.ව.1900 දී කොත් පැලඳවීම ද සිදු කරන ලද අතර, ඒ සඳහා එම වර්ෂයේම පොසොන් පුර පසළොස්වක පොහොය යොදාගෙන තිබේ. කොත මුදුනේ පැලඳ වූ සිළුමිණ බෝහිමියාවෙන් ගෙන්වන ලද රක්ත වර්ණ දියමන්තියක් බව අතීත තොරතුරු ඔස්සේ වාර්තා වේ.
මෙම කටයුත්ත සඳහා ඉදිරිපත් වුනේ කවුද?
වල්පිට මේධංකර ස්වාමීන්ද්‍රයන් වහන්සේය