පුංචි කඳු බෑවුමක් තරණය කරලා තමයි අපි මානියංගම රජ මහා විහාර බිමට ගියේ. මුළු විහාර භූමියට ගහ කොළවලින් පිරිලා. සිසිලසල් දනවන වටපිටාවක්. ජනප්‍රවාද කියන විදිහට යකහටුවාව කඳු බෑවුමේ ගල් පර්වත පිරිච්ච දොළ පහරවල්වලින් හැදුණු බිමක පිහිටි මේ ලෙන් විහාරයේ ඉතිහාසය වළගම්බා රාජ සමය දක්වා ඇදී යනවා. මේ විහාරයට නුදුරින් පිහිටි තිඹිරිපොළ රජ ලෙනේ බ්‍රාහ්මී සෙල් ලිපිය කියන විදිහට මානියංගම ලෙන් විහාරය ක්‍රිස්තු පූර්ව යුගයට අයත්. ලක්මන ගල් ලෙන නම් කටාරම් කෙටූ ලෙන තියෙන්නෙත් මානියංගමට කිට්ටුවෙන් තැලුම්පිටියේ යෝගම රබර් වතු යායේ. ක්‍රිස්තු වර්ෂ 1521දී මායාදුන්නේ කුමරැ සීතාවකට ඇවිත් රාජධානි ආරම්භ කරද්දීත් මේ ලෙන් විහාරය හරි ප්‍රසිද්ධ බෞද්ධ සිද්ධස්ථානයක්. ඒ යුගයේදී එහි වැඩ සිටි සිටිනාමළු‍වේ සහ කොටකේදෙණි‍යේ සඟ පරපුර මායාදුන්නේ රජුගෙන් ලොකු ගෞරවයක් ලබලා තියෙනවා. මායාදුන්නේ රජ කුමාරයෙක් විදිහට හිටපු කාලයේ ඉඳන්ම මානියංගම විහාරයට ආව ගිය කෙනෙක්. විහාරය හදන්නත් උදව් කරපු කෙනෙක්. දහ අට රියන් බුද්ධ රෑපයක්, සත් රියන් විශ්ණු රෑපයක් නිමවලා විහාරයේ නඩත්තුවට පෙතංගොතඩ මහ කුඹුර තඹ පත්‍රයට ලියා පූජා කරලා තියෙන්නෙත් මේ රජ්ජුරැවෝ.
මෙම ලෙන් විහාරයේ ඉතිහාසය කුමන රජ සමය දක්වා දිව යයිද?
වළගම්බා රාජ සමය