මෙම නිදහස් අරගලය හමුවේ ඉංග්‍රීසීන්ට විරුද්ධව ඌවේ මහ කැරැල්ල කැප්පෙටිපොළ විරුවාණන් නායකත්වය ලබා දීම නිසා ඉංග්‍රීසීහු දැඩි කනස්සල්ලකට ලක්ව ඇත. ඔවුහු සිංහලයින්ගේ නිදහස් අරගල අකාමකා දැමීමට පියවර ගනු ලැබූහ. කැප්පෙටිපොළ මහ විරුවාණන් මෙහෙයවූ මෙම නිදහස් අරගලය හමුවේ කඳුකරයේ විවිධ ස්ථානවල කඳවුරු ගැසූ බව ඉතිහාසය සඳහන් කරයි. එහි ප්‍රධාන ස්ථානයක් ලෙස නුවරඑළිය තැන්න භාවිත කර ඇති බවත් ඒ හැර කිකිළියාමාන, කඳපොළ, අඹේවෙල ආදී තැන්වල කඳවුරු පවත්වාගෙන ගිය බවට තොරතුරු අනාවරණය වේ. මහනුවර හා ඌව ප්‍රදේශය ආශ්‍රිතව කඳුකරයේ ක්‍රියාත්මක වූ නිදහස් අරගලය මැඩපැවැත්වීම සඳහා ඉංග්‍රීසි භට හමුදාවක් සමග පැමිණි වෛද්‍යවරයෙකු මෙන්ම ගවේෂකයෙකු වූ ජෝන් ඩේවි නමැති ඉංග්‍රීසි ජාතිකයා 1819 දී මුල් වරට එංගලන්තයට සමාන වූ දේශගුණික වටපිටාවකින් යුතු නුවරඑළිය නමැති තැන්න හඳුනාගත් පුද්ගලයෙකු වේ.
ඌවේ මහ කැරැල්ල මෙහෙයවූයේ කව්ද?
කැප්පෙටිපොළ විරුවාණන්