ථේරපුත්තාභය හිමියන් නැවත පැවිදි වුණු පසුව මාර්ගඵල ලැබූ බවද බෞද්ධ ඉතිහාසයේ තැන් කිහිපයක සඳහන් වේ. එහි සත්‍යාසත්‍යතාවය කෙසේ වෙතත්, අපගේ මාතෘකාව වන පාදෙණිය රජ මහා විහාරයේ ථේරපුත්තාභය හිමිගෙන් පසුව වැඩ විසූ ප්‍රසිද්ධ හිමිවරුන්ගේ නම් සඳහන් නොවේ. නමුත් කාලයාගේ ඇවෑමෙන් මෙම විහාරය විවිධ පාලන කාලවලදී විවිධාකාරයට සංවර්ධනය වී ඇත. එමෙන්ම පාදෙණිය රජ මහා විහාරය විවිධ කාලවලදී විවිධ ආක්‍රමණිකයන්ගේ ග්‍රහණයට ලක් වූ බව සඳහන් වේ. පෘතුගීසි අවදියේදී පෘතුගීසීන් විසින් මෙම විහාරය කොල්ල කා එහි වූ වටිනා පුරාවස්තූන් රැසක් පැහැරගත් බව සඳහන් වේ. එකල මෙම විහාරස්ථානයේ කඳවුරු බැඳ පෘතුගිසීන් මෙම ප්‍රදේශයේ විසූ ජනතාවගේ වස්තුවද කොල්ල කෑ බවද පැවසෙයි. එමෙන්ම මහනුවර යුගයේදීද නැවත පාදෙණිය රජ මහා විහාරය සතුරු ආක්‍රමණවලට ලක් වී ඇත. කෙසේ වෙතත් කීර්ති ශ්‍රී රාජසිංහ රජුගේ රාජ්‍ය කාලය තුළදී නැවතත් පාදෙණිය රජ මහා විහාරයට රාජ්‍ය අනුග්‍රහය ලබා දී ඇති අතර, මීගස්තැන්නේ මහා අධිකාරම්ගේ මූලිකත්වයද එහිදී ලැබී ඇති. ඔහුගේ මූලිකත්වයෙන් මෙම විහාරයට පොත්ගුල් විහාරයක් සහ ධර්ම ශාලාවක්ද ගොඩනගා ඇත.
පාදෙණිය විහාරයට අනුග්‍රහය දුන් රජු කවුද?
කීර්ති ශ්‍රී රාජසිංහ