ප්‍රේමාලෝක හාමුදුරුවන් පවසන පරිදි ඍද්ධි බලයෙන් බෑන සමනලේ පිහිටි ගුහාවලට වඩින භාවනානුයෝගී භික්ෂුවක් හිඳ තිබේ. ඒ බව ගම්වැසියෙකු දුටු බවත් කිසිවෙකුටත් ළඟා නොවිය හැකි එම ප්‍රපාතාකාර දුර්ගය මධ්‍යයේ විශාල අඳුරු ගුහාවක සිවුරක් තිබෙනු දැක තිබේ. එම ස්ථානයට ළඟා විය හැක්කේ අහසින් වැඩම කරන කෙනෙකුටම පමණක් වන හෙයිනි. බෑන සමනල යනු සමනල වනපෙතේ තනි වූ හුදෙකලා කන්දක් වුව ද අතීතයේ බොහෝ පිරිස් විවිධ කටයුතු සඳහා මෙහි පැමිණ ඇත. අප තවත් හෝරාවක් පමණ ගත කර ගමන පිටත් වූයේ කන්ද බැසීමටය. බෑන සමනල ප්‍රපාතය තුළ ගුහා ඇති බව අප ප්‍රථමයෙන් දුටුවේ ගූගල් චන්ද්‍රිකා තාක්ෂණික සිතියම් ඔස්සේය. එහිදී ප්‍රපාතයේ පිහිටි අඳුරු ඉසව් තුළ ශාක වර්ග සේම යම් පිවිසුමක් සහිත බවක් දැකගන්නට වූ අතර මේ කිසිවක් නොකියාම එම කතාව අපට පලාබද්දල බලවන ගමේ යසරත්න මාමා පැවැසූ විට අප ද පුදමයට පත්වීමු. ඉන්පසු විවිධ මූලාශ්‍ර ඔස්සේ එවැන්නක් පිළිබඳ තවදුරටත් විස්තර සොයන විට අපට එම කතාවම චන්ද්‍රාලෝක හා ප්‍රේමාලෝක හිමිවරු මෙන්ම තවත් ගම්වැසියන් කිහිප දෙනෙක් පවසන ලදී. කෙසේ හෝ යම් දිනක එම ගුහාවලට පිවිසීමේ අධිෂ්ඨානය සමග නිකලැල් සමන්ගිර දෙස බැලුවේ අපට අවසර පතමිනි. අප තරණයට ගත වූ කාලයට වඩා ඉතා ඉක්මනින් කන්ද බැස්සේ ගමන තරමක් පහසු වූ හෙයිනි. අප මේ වන විට සීත ගඟුලට ළඟා වෙද්දී ගඟේ ජල ප්‍රමාණය තරමක් වැඩි වී තිබුණි. කෙසේ හෝ පරෙස්සමෙන් යුතුව අප සීත ගඟුල මාර්ගයට පැමිණ පලාබද්දල මාර්ගයෙන් පිටත් වීමට සූදානම් වුණි. ඒ යන අතරමග අපට සිරිපා කරුණා කරන බැතිමතුන් හමු වූ අතර අතරමග අම්බලමකින් කා බී සවස් යාමය පසුවන කණිසමේ අපි ගම්මානයට ළඟා වී පිටත් වුණෙමු.
බෑන සමනල ප්‍රපාතය තුළ ඇති ගුහා ඔවුන් ප්‍රථමයෙන් දැක්කේ කුමක් ඔස්සේද ?
ගූගල් චන්ද්‍රිකා තාක්ෂණික සිතියම් ඔස්සේය