මොනකෝ හි පුරවැසියන් අතර ෆෝමියුලා වන් තරගකරු ලුවිස් හැමිල්ටන්, සුප්‍රකට ටෙනිස් තාරකාවක් වන නොවැක් ඩිජෝකොවික්, ටීන් ග්‍රීන් ආර්යාව බොහෝ ප්‍රකටය. මාලිගය නැරැඹීමට යාමට අප උත්සාහ කළ ද එයට යන මාර්ගය දැනගත නොහැකි වූ නිසා පාරේ ගමන් කරමින් සිටි ප්‍රංශ ජාතික පෙනුමක් ඇති හොඳින් හැඳ පැලඳගත් පුද්ගලයකුගෙන් විමසීමු. අප සිටියේ ඔහුට ඉංග්‍රීසි භාෂාව අපහසු වේ යැයි සිතාය. මන්ද ප්‍රංශයේ බොහෝ විට ඉංග්‍රීසි භාවිතය අඩු බැවිනි. එහෙත් ඔහු ඉතා හොඳින් ඉංග්‍රීසි භාෂාව කතා කළේය. ඔහු කීවේ මාලිගය නැරැඹීම සඳහා පා ගමනින් යෑම අපහසු බවත් ඒ සඳහා බස් රථයක නැගී යා යුතු බවත්ය. බැසිය යුතු නැවැතුම ද ඔහු අපට කීවේය. මොනකෝහි භාවිත වන නිල භාෂාව ප්‍රංශය. ඒ හැරුණු විට මොනගැස්ක් භාෂාව ද ඉතාලි හා ඉංග්‍රීසි ද භාවිත වෙයි. අපි තවත් මඳක් දුර ඇවිදවිත් බස් රථයට නැඟුණෙමු. මොනකෝහි සුඛෝපභෝගී බස් රථ කිහිපයක්ම ගමන් කෙරේ. මෙහි ප්‍රවේශපත්‍ර ගාස්තුව ලෙස අය කෙරෙන්නේ එකම මුදලකි. කොතැනකට ගියත් මුදල වෙනස් නොවේ. යුරෝපයේ සහ බොහෝ දියුණු රටවල මෙන් මෙහි ද ප්‍රවේශ පත්‍ර නිකුත් කරනුයේ රියැදුරු විසිනි. මාලිගය නැරැඹීම සඳහා යයි අප රියැදුරාට පැවැසූ විට ඔහු කඳු ගැටය පාමුල නැවැතුමේ බස් රථය නැවැත්වීය. එහි පසෙක සැණකෙළියකි. එහෙත් සැණකෙළිය පටන් ගන්නේ සැන්දෑ වරුවේය. දැන් තවමත් දිවා ආහාර වේලාවයි. අපි නිවසින් පිළියෙල කරගෙන ආ සැන්ඩ්විච් ආදිය මුහුදු තීරයේදී කෑමට ගත්තෙමු. මාලිගය නැරැඹීමට පඩිපෙළ දිගේ ඉහළට නැගිය යුතු විය. තුරු වදුළු මැදින් නැග යා යුතු පඩි ගණන තුන්සියයකට වැඩි යයි සිතමි.
මොනකෝහි නිල භාෂාව කුමක්ද?
ප්‍රංශය