යක්ෂයෙකු ලෙස අලුතින් දුම්බරට පැමිණි පිටියේ බණ්ඩාර දෙවි අතින් නාථ දෙවි පරාජය වී මහවැලි ගඟෙන් එතර වී හේවාහැටට පලා ගොස් මහනුවර ධර්මරාජ කන්දට පසු බැස මහනුවර දළදා මැදුර ඉදිරිපිට නාථ දේවාල බිමේ පසුව පදිංචි විය. රෝග සුව කිරීමේ බලයක් ඇති නාථ දෙවි මුල් කල මහායාන බෝධි සත්වයෙකු ලෙස මුහුදුබඩ තොටුපළවල පුද ලබා ඇත. වැලිගම කුෂ්ඨරාජගල නාථ දෙවියේ රෝග සුව කිරීමේ බලය පෙන්වන ප්‍රතිමාවක් ඇත. මහායාන බෝධි සත්වයෙකු ලෙස ප්‍රකට වූ නාථ දෙවි පසුකල මතු බුදුවන මෛත්‍රී බෝධි සත්වයින් යැයි වැරදි විශ්වාසයක් පැතිර ගියේය. උඩරට දෙවෙනි රාජසිංහ රජු කල රජුට විරුද්ධව ඉතා රහසිගතව පෘතුගීසි සේනාංකයක් කටුගස්තොට හරහා මහවැලි ගඟ දිගේ උඩරටට ඇතුළු විය. ඉතා රහසිගතව සිදුවූ මෙම පෘතුගීසි ආක්‍රමණයේදී දෙවන රාජසිංහ රජුට මේ පිළිබඳව චර පුරුෂ තොරතුරු ලැබෙමින් පැවැතීමට විය. පිටියේ දෙවියන් කෙරෙහි විශ්වාසය තැබූ රජු පෘතුගීසීන් පැරදවීමට පිටියේ දෙවිඳුන් පිහිට ඉල්ලා බාර විය. මහවැලි ගඟ දිගේ ඉදිරියට ආ පෘතුගීසි හමුදාව ලේවැල්ල දෙසින් අරුප්පොල බලා ඉතා රහසිගත අයුරින් ඉදිරියට ඇදෙන්නට විය. කුණ්ඩසාලේ නරේන්ද්‍රසිංහ රජු කල ලියැවී ඇති පිටියේ සුරිඳු පුවත කාව්‍ය ග්‍රන්ථය අනුව එක් හිමිදිරි උදෑසනක පෘතුගීසීන් ලේවැල්ල තොටුපලට ළඟා වී ඇත. ගඟ දෙපස පැතිර තිබූ සුදු වැලිතලා ඉතා විසිතුරු විය.
නාථ දෙවි මුල් කාලයේ පිදුම් ලබා ඇත්තේ කුමන බෝධි සත්වයෙකු ලෙසද?
මහායාන