ප්‍රධාන ධ්‍යාන වර්ග අපි ඉහතින් හඳුන්වා දුන්නා. ඒවායේ ස්වභාවය මෙසේයි. පළමු ධ්‍යානයේදී ඒ තැනැත්තා කාමයෙන් වෙන්වෙනවා. අකුශලයෙන් වෙන් වෙනවා. ඒ වගේම විතර්ක සහිත වෙනවා. විචාර සහිත වෙනවා. විවේකයෙන් උපන් සැපය ලැබෙනවා. පළමු ධ්‍යානය රූපාවචර ධ්‍යානයක්. ඉන් තමන්ගේ සිතේ තිබෙන පංච නීවරණ ධර්ම දශ අකුසල් සිතින් යටපත් කරගත හැකියි. එයා විතක්ක විචාර සූති ඒකාග්ගතා සහිත ප්‍රථම ධ්‍යානය ලබා ගන්නවා. දෙවැනි ධ්‍යානයේදී විතක්ක විචාරවලින් තොර වෙනවා. අධ්‍යාත්මයේ මහා පැහැදීමක් ඇති කරනවා. සිතේ එකඟ බවක් ඇති වෙනවා. මේ සියලු දේ වගේම තමා ගැන උපන්නාවූ ප්‍රීතිය සිතේ ඇතිවෙනවා. ඉන් ප්‍රීති සුඛ ඒකාන්ත සහිත ද්විතීය ධ්‍යානය ලබා ගන්නවා.
ප්‍රධාන ධ්‍යාන අතර පළමු ධ්‍යානය කුමන ආකාරයේ ධ්‍යානයක්ද?
රූපාවචර ධ්‍යානයක්